Wikipedia csbwiki https://csb.wikipedia.org/wiki/Prz%C3%A9dn%C3%B4_starna MediaWiki 1.47.0-wmf.2 first-letter Media Specjalnô Diskùsëjô Brëkòwnik Diskùsëjô brëkòwnika Wiki Diskùsëjô Wiki Òbrôzk Diskùsëjô òbrôzków MediaWiki Diskùsëjô MediaWiki Szablóna Diskùsëjô Szablónë Pòmòc Diskùsëjô Pòmòcë Kategòrëjô Diskùsëjô Kategòrëji TimedText TimedText talk Moduł Dyskusja modułu Wydarzenie Dyskusja wydarzenia 0 56 198637 197910 2026-05-14T03:49:56Z Iketsi 3254 Midzënôrodny→Swiatowi 198637 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox| Gard=Rëmiô| dopełniacz=Rëmi| adjektiw_mask=Rëmsczi| adjektiw_fem=Rëmskô| céch=POL Rumia COA.svg| fana=POL Rumia flag.svg| karta=Rumia_location_map.svg| wòjewództwò=pòmòrsczé| kréz=wejrowsczi| grodzki=| rodzaj_gminy=miejska| gmina=| miejska=tak| bùrméster=Michał Pasieczny| adres_um=Sobiesczégò 7| kod_poczt_um=84-230| tel_um=58 671-94-52| fax_um=58 671-94-17| mail_um=| wiéchrzëzna=262,0| stopniN=54|minutN=34|stopniE=18|minutE=24| wysokość=| rok=2004| lëdztwò=44&nbsp;156| gęstość=1343,8| aglomeracja=| czerënkòwi numer=(+48) 58| pòcztowi kòd=84-230| registracëjné tôfle=GWE| TERYT=6222915021| SIMC=| www=http://www.rumia.eu| }} '''Rëmiô''' (pòl. ''Rumia'', miem. ''Rahmel'') je gardã ë gminą w [[Wejrowsczi kréz|wejrowsczim krézu]] w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim województwù]]. Rëmiô mô greńcã z [[Gdiniô|Gdinią]] ë [[Réda|Redą]]. Rëmiô robi za mieszkaniowi slôd dlô Gdini. Razã z [[Wejrowò|Wejrowã]] ë Redą ùsôdzô wespòlëznã trzëch gardów - [[Môłé Trójgardze]]. W latach [[1975]] - [[1998]] Rëmiô słëchaa gdóńsczémù wòjewództwù. Tu mô sedzbã [[radio Kaszëbë]], chtërno nadaje dosc wiele pò kaszëbskù. [[Eùropejskô Kôrta Regionalnëch abò Miészëznowëch Jãzëków]] w artiklu 11, ùst. 1a pòdaje, że taczi radio dlô m. jin. Kaszëbów mô bëc. == Miona gardu w zdrojach == w zdrojach: ''Rumina'' 1220, ''Rumnam'' 1235, ''Rumpna'' 1245, ''Rumnam'' 1291, ''Rumna'' 1295, ''Ronna'' (krónika òlëwsczégò klôsztora), ''Romna'' (krónika òlëwsczégò klôsztora), ''Rumńa'' (Lorentz), ''Romele'' 1399, ''Rumija'' 1570, ''Rumia'' 1570, ''Romla'' 1582, ''Rumie'' 1583, ''Romlia'' 1598, ''Rahmele'' 1584, ''Romla'' 1584, ''Ramelaw'' 1602, ''z Rumiei'' 1627, ''Rameln'' 1655, ''Ramel'' 1659, ''Rumia'' 1678, ''Rahmel'' 1796, ''Rëmjå'' 1866, ''Rumia'' (SG), ''Rumie'' 1912, ''Rumija'' 1912, ''Rémjô, krol. é szlach. (Rahmel)'' (Cenôwa), ''Rëḿå'' (Lorentz, Zëchta), ''(Stårå) Rëḿå'' (Tréder) Je nôwikszim gardã pòlsczim, jaczi nie je stolëcą krézu. === Pòłożenié === Geògrafné kòòrdinatë: szérzô - 54°34' N, dôłgòta - 18°24' E. === Pòdôwczi === Wedle pòdôwków z [[2002]] rokù, Rëmiô mô wiéchrzëznã 32,86 km², w tim: * rólné ùżëtczi: 26% * lasowé ùżëtczi: 44% Gard zajëmô 2,56% wiéchrzëznë krézu. * Bùdżetowé wzątczi ([[2004]] plan): mln zł * Bùdżetowé wëdôwczi ([[2004]] plan): mln zł === Lëdztwô === Pòdôwczi z [[30 czerwińca]] [[2004]]: {| border="1" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 0 0 1em 1em; background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; text-align:right;" !Òpisënk || colspan=2|Ogółem || colspan=2|Białczi || colspan=2|Chłopi |- |jednostczi|| sztaturë || % || sztaturë || % || sztaturë || % |-- |lëdztwo || '''44&nbsp;156''' || 100 || 22&nbsp;574 || 51,1 || 21&nbsp;582 || 48,9 |-- |gãscëzna lëdzy<br />(sztatur/km²) || colspan=2| 1343,8 || colspan=2| 687 || colspan=2| 656,8 |} Wedle pòdôwków z [[2002]] rokù, strzédny wzątk na mieszkańca béł 1189,86 zł. == Sąsadné gminë == [[Gdiniô]], [[Kòsôkòwò]], [[Pùck]], [[Réda]], [[Wejrowò]] === Historëjô === * [[1 lëpińca]] 2017 rokù tu béł [[Swiatowi Zjôzd Kaszëbów]]. <!-- * [[VI wiek p.n.e.|VI]]-[[IV wiek p.n.e.]] osada (wykopaliska) pochodząca z wczesnej [[epoka żelaza|epoki żelaza]] * [[1215]] - pierwsza wzmianka. Dokument, w którym książę pomorski [[Świętopełk|Świętopełek]] nadaje tutejsze ziemie opactwu [[Cystersi|cystersów]] z [[Oliwa (miejscowość)|Oliwy]]. Pozostaje w ich posiadaniu do [[1772]]. * [[1870]] - doprowadzenie [[kolej|kolei]] * [[10 lutego]] [[1920]] wkroczenie Wojska Polskiego * [[13 marca]]-[[27 marca]] [[1945]] - òbarna Markòwcowi Górë http://free.of.pl/x/xzn/index2.htm * [[1939]]-[[1945]] Rëmiô dobëta bez hitlerzów w Miemiecczi Rzeszë * [[1954]] - [[prawa miejskie]] - pòwstaa z parłãczeniô wsów: Rëmiô, [[Zôgòrzé]], [[Biôłô Rzéka]], [[Szmelta]] i [[Rëmiô-Janowò|Janowò]], a od [[1 stycznia]] [[2001]] roku wsë [[Kazmiérz]] (na decyzëjô copniãtô czile miesãdzów pózdni). --> === Słôwny lëdze === * [[Jerzi Tréder]] * <!-- W Rëmi ùrodzëła sã w [[1943]] rokù [[Erika Steinbach]], przedniczka miemiecczégò "Zrzeszëniô Wënekónëch" i [[Edmund Wittbrodt]] - minister Nôrodny Edùkacëjë w rządze [[Jerzy Buzek|Jerzego Buzka]]. Rëmiô je téż òjczëstim gardã aktorczi [[Katarzyna Kurowska|Katarzyny (Joanny) Kurowskiej]]. --> === Stôrodôwnotë === * <center> [[Òbrôzk:Remio_1.jpg|mały|330px|center|Gardnô panorama]] </center> == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.rumia.pl http://www.rumia.pl - Òficjalnô rëmskô starna] * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_X/7 Rumia w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] <br clear="all" /> {| id="toc" style="margin:0;background:#ffffff;width:100%" align="center" cellpadding="1" |----- | rowspan="2" valign="top" width=50px| [[Òbrôzk:POL powiat wejherowski COA.svg|90px|herb Wejrowsczégò krézu]] ! style="background:#ffce00" align="center" | '''[[Wejrowsczi kréz|Wejrowczi kréz]]''' |----- | align="center" | '''Gardë krézu:''' [[Réda]] | [[Rëmiô]] | [[Wejrowò]] <br>'''Gminë:''' [[Gmina Chòczewò|Chòczewò]] | [[Gmina Gniewino|Gniewino]] | [[Gmina Lëniô|Lëniô]] | [[Gmina Lëzëno|Lëzëno]] | [[Gmina Łãczëce|Łãczëce]] | [[Gmina Szëmôłd|Szëmôłd]] | [[Gmina Wejrowò|Wejrowò]] |} <br clear="all" /> [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] [[Kategòrëjô:Wejrowsczi kréz]] 20869hnfytbkulh0qa74n1xtg6r0hk8 0 57 198638 195156 2026-05-14T03:50:43Z Iketsi 3254 Midzënôrodny→Swiatowi 198638 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox| Gard=Réda| dopełniacz=Redë| adjektiw_fem=rédzkô| adjektiw_mask=rédzczi| céch=POL_Reda_COA.svg| fana=POL Reda flag.svg| karta=| wòjewództwò=Pòmòrsczé| kréz=Wejrowsczi| grodzki=| rodzaj_gminy=miejska| gmina=| miejska=tak| bùrméster=Krzysztof Krzemiński| adres_um=ul. Pucka 9| kod_poczt_um=84-230| tel_um=58 671-94-52| fax_um=58 671-94-17| mail_um=| wiéchrzëzna=29,45| stopniN=54|minutN=37|stopniE=18|minutE=20| wysokość=| rok=2004| lëdztwò=18 111| gęstość=615| aglomeracja=| czerënkòwi numer=(+48) 58| pòcztowi kòd=84-240| registracëjné tôfle=GWE| TERYT=6222915011| SIMC=| www=http://www.reda.pl| }} '''Réda''' (téż: '''Reda''', '''Rejda''', '''Grãzowò'''; we zdrojach: ''Granslow'' 1357, ''Granissow'' kòl 1400, ''Grantzlof'' kòl 1400, ''Redau'' kòl 1400, ''Gralof'' 1407, ''Granisslaw'' 1415, ''Granschelow'' 1419, ''Reda'' 1433, ''Rede'' 1433, ''Reda'' 1534, ''Rheda'' 1583, ''Gralaf'' 1621, ''Gręnzlau'', ''Gręzowo'' 1635, 1638, ''Reed'' 1655, ''Roda'' 1659, ''Rehda'' 1796, ''Reda'' (Cenôwa), ''Réda'' (Zëchta), ''Rejda'' (Tréder); pl: ''Reda'', de: ''Rheda'') - gard w [[Wejrowsczi kréz|wejrowsczim krézu]] w pòrenkòwi [[Pòmòrskô|Pòmòrsce]]. [[Archeòlogijô|Archeòlodzë]] pòdôwają, że ò pierszich lëdzczich szlachach w òbjimie dzysdniowi Redë mòże ju gôdac w I wiekù p.n.e. [[1 stëcznika]] [[1967]] rokù Réda dostaa gardné prawa, mô dzysô sztatus gardu w [[Wejrowsczi kréz|wejrowsczim krézu]] [[Pòmòrsczé wòjewództwò|Pòmòrsczim wòjewództwie]]. Réda mô greńcã z [[Rëmiô|Rëmią]] ë [[Wejrowò|Wejrowã]], ùrôbiając z nima [[Môłé Trójgardze]]. [[4 lëpinca]] 2015 - [[Swiatowi Zjôzd Kaszëbów]]. === Pòdôwczi === [[Òbrôzk:Reda Zjazd Kaszubow.jpg|mały|Kaszëbi w Rédze 2015]] [[Òbrôzk:REDA 5 1 ubt.jpeg|mały|Rédzczé [[banowiszcze]]]] [[Òbrôzk:REDA 5 2 ubt.jpeg|mały|Rédzczi kòscół]] Bùdżetowé wzątczi (2004 plan): mln zł<br> Bùdżetowé wëdôwczi (2004 plan): mln zł === Lëdztwò === Zgòdno z pòdôwkama z [[30 czerwińca]] [[2004]] rokù: {| border="1" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 0 0 1em 1em; background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; text-align:right;" !Òpis || colspan=2|Òglowò || colspan=2|Białczi || colspan=2|Chłopi |- |jednota || lëdzi || % || lëdzi || % || lëdzi || % |-- |pòpùlacëjô || '''18&nbsp;111''' || 100 || 9175 || 50,7 || 8936 || 49,3 |-- |gãstosc lëdztwa<br>(mieszk./km²) || colspan=2| 615 || colspan=2| 311,5 || colspan=2| 303,4 |} <!-- === Historëjô === --> <!-- === Słôwny lëdze === --> <!-- === Stôrodôwnotë === --> == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.kaszubi.pl/images/dodatkowe/ZjazdKaszubow/GAZETA%20ZJAZDOWA%202015.pdf Kaszëbi w Rédze 2015] * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_IX/584 Reda w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] {{msg:stub}} <br clear="all" /> {| id="toc" style="margin:0;background:#ffffff;width:100%" align="center" cellpadding="1" |----- | rowspan="2" valign="top" width=50px| [[Òbrôzk:POL powiat wejherowski COA.svg|90px|herb Wejrowsczégò krézu]] ! style="background:#ffce00" align="center" | '''[[Wejrowsczi kréz|Wejrowczi kréz]]''' |----- | align="center" | '''Gardë krézu:''' [[Réda]] | [[Rëmiô]] | [[Wejrowò]] <br>'''Gminë:''' [[Gmina Chòczewò|Chòczewò]] | [[Gmina Gniewino|Gniewino]] | [[Gmina Lëniô|Lëniô]] | [[Gmina Lëzëno|Lëzëno]] | [[Gmina Łãczëce|Łãczëce]] | [[Gmina Szëmôłd|Szëmôłd]] | [[Gmina Wejrowò|Wejrowò]] |} <br clear="all" /> [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Wejrowsczi kréz]] mfeahcnwb0wle4rjyni292yn4b5az9m 0 58 198472 197315 2026-05-13T15:39:09Z Iketsi 3254 /* Bùtnowé lënczi */ {{Kòntrola}}+ 198472 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox| Gard=Żukòwò| dopełniacz= Żukòwa| adjektiw_mask=żukòwsczi| adjektiw_fem=żukòwskô| céch=POL Żukowo COA.svg| fana=F1_white_flag.svg| karta=Żukowo_location_map.svg| wòjewództwò=pòmòrsczé| kréz=Kartësczi | grodzki=| rodzaj_gminy=miejsko-wiejska| gmina=Żukòwò| miejska=| bùrméster=Wòjcech Kankowsczi| adres_um= ul. Gdańska 52| kod_poczt_um= 83-330| tel_um=tel. 058 685-83-00| fax_um= faks 058 685-83-30| mail_um= ugzukowo@zukowo.pl| wiéchrzëzna= 5,13| stopniN=54|minutN=20|stopniE=18|minutE=21| wysokość= | rok=2021| lëdztwò=8135| gęstość=1422 | aglomeracja=Gdańska | czerënkòwi numer=(+48) 58| pòcztowi kòd=83-330| registracëjné tôfle=GKA| TERYT=| SIMC=| www=http://www.zukowo.pl| commons=Category:Żukowo| }} '''Żukòwò''' (pò pòlskù ''Żukowo'', pò miemieckù ''Zuckau'', pò łacëznie ''Sucovia'') - gard na [[Kaszëbë|Kaszëbach]], jaczi je kòlibką [[Kaszëbsczi wësziwk|kaszëbsczégò wësziwkù]]. Tu je sëdzba wëszëznów gminë ë w ùrzãdze [[kaszëbsczi jãzëk]] to je [[pòmòcny jãzëk]]. Żukòwò je gardã ë wieską gminą w [[Kartësczi kréz|kartësczim krézu]] w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|Pòmòrsczim wòjewództwie]], mô jeden ùrząd dlô gardu ë wiesczi gminë. Żukòwò je jednym z nômłodszëch gardów w [[Pòlskô|Pòlsce]]. Gardné prawa dobëło [[1 stëcznika]] [[1989]] rokù. Wiele lat bëłë tu rok w rok zéńdzenia szkólnëch [[Kaszëbi|Kaszëbów]] na pòspólné kònferencje. Òd [[zélnik]]a 2014 rokù je tu na mùrze przë pòklôsztórnym kòscele tôblëca z [[Magnificat]] pò kaszëbskù. === Pòłożenié === Kòòrdinatë: szérzô - 54°21' N, dôłgòta - 18°21' E. === Pòdôwczi === ==== Gard ==== * Lëdztwò gardu: 6.725 mieszkańców * Wiéchrzëzna gardu: 4,73 km² ==== Gmina ==== * Lëdztwò gminë: 40.063 mieszkańców * Wiéchrzëzna gminë: 160,4 km² ==== Gard ë gmina ==== * Bùdżetowé wzątczi (2004 plan): mln zł * Bùdżetowé wëdôwczi (2004 plan): mln zł === Historëjô === Tu 24 łżëkwiata 1259 rokù - przë klôsztorze - béł ksyżëc pòrénkòwi Pòmòrzczi [[Swiãtopôłk II]] Wiôldżi. Téż tu je môl smiercé 67 lagrowëch z lagru [[Stutthof]] - jich grób z 1945 rokù. === Słôwny lëdze === * [[Karol Krefft]] * [[Jadwiga Ptôch]] === Stôrodôwnotë === Pòklôsztorny kòscół sostrów z zôkònu sw. Norberta. W jegò miészi wieżi nad dachã je strzédny (dólnô strzédnica 32,5 cm) kòscelny zwónk z 1749 rokù. Bùdowa kòscoła bëła równak napòczãtô w XIII-im stalatim ([[1212]]-[[1214]]). Béł to nôstarszi białgowsczi klôsztór w [[Pòmòrskô|Pòmòrsce]], chtëren pòstawic dôł [[Mscëwòj I]].[http://csb.wikipedia.org/w/index.php?title=%C3%92br%C3%B4zk:Zdroje_Raduni.djvu&page=95] W tim pòklôsztornym kòscele je czasã w niedzelã Mszô Sw. i mòże w 2022 r. czëc kąsk [[kaszëbsczi jãzëk]], ale czëtac [[Kaszëbi]] mògą tu wiele. Żukòwò je kòlibką [[Kaszëbsczi wësziwk|kaszëbsczégò wësziwkù]]. == Kùltura == * [[Karno Piesni i Tuńca Bazunë miona Aleksandra Tomaczkòwsczégò]] === Jinszô wëdowiédzô === * Partnersczima gminama Żukòwa są: [[Francëjô|francëskô]] [[:fr:Saint-Junien|Saint-Junien]], [[miemieckô]] [[:de: Wendelstein (Mittelfranken)|Wendelstein (Mittelfranken)]]. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Zukowo1.jpg|Pòklôsztórny kòscół Òbrôzk:Zukowo2.jpg|<!-- _Zespół_ _poklasztorny_ SS. _Norbertanek_ z _XIII_-_XIV_ w. --> Òbrôzk:Zukowo Kosciol Norbertanow oltarz rzezbiony.jpg|Antwerpsczi wôłtôrz w pòklôsztórnym kòscele Òbrôzk:Zukowo-mlyny2.JPG|<!-- _Młyny_ _wodne_ --> File:Zukowo Klasztor Norbertanow wejscie.jpg|Droga do kòscoła w 2010 rokù File:Wejście do Gimnazjum nr 2 w Żukowie - panoramio.jpg|Szkòła </gallery> == Òbaczë téż == * [[Wiłóz Rzéczi Reduni]] == Lëteratura == * [[Jan Mòrdawsczi]] : ''Geografia Kaszub/Geògrafia Kaszëb''; dolmaczënk: [[Ida Czajinô]], [[Róman Drzéżdżón]], [[Marian Jelińsczi]], [[Karól Rhode]], [[Gduńsk]] [[2008]], ISBN 978-83-87258-13-9 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_XIV/849 Żukowo] w Geògrafnym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów * [http://www.mairie-saint-junien.fr/ Wespółrobòta: Saint-Junien] * https://web.archive.org/web/20260513153733/https://www.zukowo.pl/Karty_zabytkow_architektury,34#sub_mid {{Kartësczi kréz}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] [[Kategòrëjô:Kartësczi kréz]] [[Kategòrëjô:Gmina Żukòwò]] 74dqir4o44ioh754ui1as3ze2gdacri 198475 198472 2026-05-13T15:44:42Z Iketsi 3254 /* Òbaczë téż */ * [[Gmina Żukòwò]] 198475 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox| Gard=Żukòwò| dopełniacz= Żukòwa| adjektiw_mask=żukòwsczi| adjektiw_fem=żukòwskô| céch=POL Żukowo COA.svg| fana=F1_white_flag.svg| karta=Żukowo_location_map.svg| wòjewództwò=pòmòrsczé| kréz=Kartësczi | grodzki=| rodzaj_gminy=miejsko-wiejska| gmina=Żukòwò| miejska=| bùrméster=Wòjcech Kankowsczi| adres_um= ul. Gdańska 52| kod_poczt_um= 83-330| tel_um=tel. 058 685-83-00| fax_um= faks 058 685-83-30| mail_um= ugzukowo@zukowo.pl| wiéchrzëzna= 5,13| stopniN=54|minutN=20|stopniE=18|minutE=21| wysokość= | rok=2021| lëdztwò=8135| gęstość=1422 | aglomeracja=Gdańska | czerënkòwi numer=(+48) 58| pòcztowi kòd=83-330| registracëjné tôfle=GKA| TERYT=| SIMC=| www=http://www.zukowo.pl| commons=Category:Żukowo| }} '''Żukòwò''' (pò pòlskù ''Żukowo'', pò miemieckù ''Zuckau'', pò łacëznie ''Sucovia'') - gard na [[Kaszëbë|Kaszëbach]], jaczi je kòlibką [[Kaszëbsczi wësziwk|kaszëbsczégò wësziwkù]]. Tu je sëdzba wëszëznów gminë ë w ùrzãdze [[kaszëbsczi jãzëk]] to je [[pòmòcny jãzëk]]. Żukòwò je gardã ë wieską gminą w [[Kartësczi kréz|kartësczim krézu]] w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|Pòmòrsczim wòjewództwie]], mô jeden ùrząd dlô gardu ë wiesczi gminë. Żukòwò je jednym z nômłodszëch gardów w [[Pòlskô|Pòlsce]]. Gardné prawa dobëło [[1 stëcznika]] [[1989]] rokù. Wiele lat bëłë tu rok w rok zéńdzenia szkólnëch [[Kaszëbi|Kaszëbów]] na pòspólné kònferencje. Òd [[zélnik]]a 2014 rokù je tu na mùrze przë pòklôsztórnym kòscele tôblëca z [[Magnificat]] pò kaszëbskù. === Pòłożenié === Kòòrdinatë: szérzô - 54°21' N, dôłgòta - 18°21' E. === Pòdôwczi === ==== Gard ==== * Lëdztwò gardu: 6.725 mieszkańców * Wiéchrzëzna gardu: 4,73 km² ==== Gmina ==== * Lëdztwò gminë: 40.063 mieszkańców * Wiéchrzëzna gminë: 160,4 km² ==== Gard ë gmina ==== * Bùdżetowé wzątczi (2004 plan): mln zł * Bùdżetowé wëdôwczi (2004 plan): mln zł === Historëjô === Tu 24 łżëkwiata 1259 rokù - przë klôsztorze - béł ksyżëc pòrénkòwi Pòmòrzczi [[Swiãtopôłk II]] Wiôldżi. Téż tu je môl smiercé 67 lagrowëch z lagru [[Stutthof]] - jich grób z 1945 rokù. === Słôwny lëdze === * [[Karol Krefft]] * [[Jadwiga Ptôch]] === Stôrodôwnotë === Pòklôsztorny kòscół sostrów z zôkònu sw. Norberta. W jegò miészi wieżi nad dachã je strzédny (dólnô strzédnica 32,5 cm) kòscelny zwónk z 1749 rokù. Bùdowa kòscoła bëła równak napòczãtô w XIII-im stalatim ([[1212]]-[[1214]]). Béł to nôstarszi białgowsczi klôsztór w [[Pòmòrskô|Pòmòrsce]], chtëren pòstawic dôł [[Mscëwòj I]].[http://csb.wikipedia.org/w/index.php?title=%C3%92br%C3%B4zk:Zdroje_Raduni.djvu&page=95] W tim pòklôsztornym kòscele je czasã w niedzelã Mszô Sw. i mòże w 2022 r. czëc kąsk [[kaszëbsczi jãzëk]], ale czëtac [[Kaszëbi]] mògą tu wiele. Żukòwò je kòlibką [[Kaszëbsczi wësziwk|kaszëbsczégò wësziwkù]]. == Kùltura == * [[Karno Piesni i Tuńca Bazunë miona Aleksandra Tomaczkòwsczégò]] === Jinszô wëdowiédzô === * Partnersczima gminama Żukòwa są: [[Francëjô|francëskô]] [[:fr:Saint-Junien|Saint-Junien]], [[miemieckô]] [[:de: Wendelstein (Mittelfranken)|Wendelstein (Mittelfranken)]]. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Zukowo1.jpg|Pòklôsztórny kòscół Òbrôzk:Zukowo2.jpg|<!-- _Zespół_ _poklasztorny_ SS. _Norbertanek_ z _XIII_-_XIV_ w. --> Òbrôzk:Zukowo Kosciol Norbertanow oltarz rzezbiony.jpg|Antwerpsczi wôłtôrz w pòklôsztórnym kòscele Òbrôzk:Zukowo-mlyny2.JPG|<!-- _Młyny_ _wodne_ --> File:Zukowo Klasztor Norbertanow wejscie.jpg|Droga do kòscoła w 2010 rokù File:Wejście do Gimnazjum nr 2 w Żukowie - panoramio.jpg|Szkòła </gallery> == Òbaczë téż == * [[Wiłóz Rzéczi Reduni]] * [[Gmina Żukòwò]] == Lëteratura == * [[Jan Mòrdawsczi]] : ''Geografia Kaszub/Geògrafia Kaszëb''; dolmaczënk: [[Ida Czajinô]], [[Róman Drzéżdżón]], [[Marian Jelińsczi]], [[Karól Rhode]], [[Gduńsk]] [[2008]], ISBN 978-83-87258-13-9 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_XIV/849 Żukowo] w Geògrafnym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów * [http://www.mairie-saint-junien.fr/ Wespółrobòta: Saint-Junien] * https://web.archive.org/web/20260513153733/https://www.zukowo.pl/Karty_zabytkow_architektury,34#sub_mid {{Kartësczi kréz}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] [[Kategòrëjô:Kartësczi kréz]] [[Kategòrëjô:Gmina Żukòwò]] 075cl71zhfabj88jw49wco4i2ityjcw 198499 198475 2026-05-13T16:24:25Z Iketsi 3254 * [https://web.archive.org/web/20260513154001/https://www.zukowo.pl/files/docs/zukowo.pdf Karty zabytków architektury – Żukowo] 198499 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox| Gard=Żukòwò| dopełniacz= Żukòwa| adjektiw_mask=żukòwsczi| adjektiw_fem=żukòwskô| céch=POL Żukowo COA.svg| fana=F1_white_flag.svg| karta=Żukowo_location_map.svg| wòjewództwò=pòmòrsczé| kréz=Kartësczi | grodzki=| rodzaj_gminy=miejsko-wiejska| gmina=Żukòwò| miejska=| bùrméster=Wòjcech Kankowsczi| adres_um= ul. Gdańska 52| kod_poczt_um= 83-330| tel_um=tel. 058 685-83-00| fax_um= faks 058 685-83-30| mail_um= ugzukowo@zukowo.pl| wiéchrzëzna= 5,13| stopniN=54|minutN=20|stopniE=18|minutE=21| wysokość= | rok=2021| lëdztwò=8135| gęstość=1422 | aglomeracja=Gdańska | czerënkòwi numer=(+48) 58| pòcztowi kòd=83-330| registracëjné tôfle=GKA| TERYT=| SIMC=| www=http://www.zukowo.pl| commons=Category:Żukowo| }} '''Żukòwò''' (pò pòlskù ''Żukowo'', pò miemieckù ''Zuckau'', pò łacëznie ''Sucovia'') - gard na [[Kaszëbë|Kaszëbach]], jaczi je kòlibką [[Kaszëbsczi wësziwk|kaszëbsczégò wësziwkù]]. Tu je sëdzba wëszëznów gminë ë w ùrzãdze [[kaszëbsczi jãzëk]] to je [[pòmòcny jãzëk]]. Żukòwò je gardã ë wieską gminą w [[Kartësczi kréz|kartësczim krézu]] w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|Pòmòrsczim wòjewództwie]], mô jeden ùrząd dlô gardu ë wiesczi gminë. Żukòwò je jednym z nômłodszëch gardów w [[Pòlskô|Pòlsce]]. Gardné prawa dobëło [[1 stëcznika]] [[1989]] rokù. Wiele lat bëłë tu rok w rok zéńdzenia szkólnëch [[Kaszëbi|Kaszëbów]] na pòspólné kònferencje. Òd [[zélnik]]a 2014 rokù je tu na mùrze przë pòklôsztórnym kòscele tôblëca z [[Magnificat]] pò kaszëbskù. === Pòłożenié === Kòòrdinatë: szérzô - 54°21' N, dôłgòta - 18°21' E. === Pòdôwczi === ==== Gard ==== * Lëdztwò gardu: 6.725 mieszkańców * Wiéchrzëzna gardu: 4,73 km² ==== Gmina ==== * Lëdztwò gminë: 40.063 mieszkańców * Wiéchrzëzna gminë: 160,4 km² ==== Gard ë gmina ==== * Bùdżetowé wzątczi (2004 plan): mln zł * Bùdżetowé wëdôwczi (2004 plan): mln zł === Historëjô === Tu 24 łżëkwiata 1259 rokù - przë klôsztorze - béł ksyżëc pòrénkòwi Pòmòrzczi [[Swiãtopôłk II]] Wiôldżi. Téż tu je môl smiercé 67 lagrowëch z lagru [[Stutthof]] - jich grób z 1945 rokù. === Słôwny lëdze === * [[Karol Krefft]] * [[Jadwiga Ptôch]] === Stôrodôwnotë === Pòklôsztorny kòscół sostrów z zôkònu sw. Norberta. W jegò miészi wieżi nad dachã je strzédny (dólnô strzédnica 32,5 cm) kòscelny zwónk z 1749 rokù. Bùdowa kòscoła bëła równak napòczãtô w XIII-im stalatim ([[1212]]-[[1214]]). Béł to nôstarszi białgowsczi klôsztór w [[Pòmòrskô|Pòmòrsce]], chtëren pòstawic dôł [[Mscëwòj I]].[http://csb.wikipedia.org/w/index.php?title=%C3%92br%C3%B4zk:Zdroje_Raduni.djvu&page=95] W tim pòklôsztornym kòscele je czasã w niedzelã Mszô Sw. i mòże w 2022 r. czëc kąsk [[kaszëbsczi jãzëk]], ale czëtac [[Kaszëbi]] mògą tu wiele. Żukòwò je kòlibką [[Kaszëbsczi wësziwk|kaszëbsczégò wësziwkù]]. == Kùltura == * [[Karno Piesni i Tuńca Bazunë miona Aleksandra Tomaczkòwsczégò]] === Jinszô wëdowiédzô === * Partnersczima gminama Żukòwa są: [[Francëjô|francëskô]] [[:fr:Saint-Junien|Saint-Junien]], [[miemieckô]] [[:de: Wendelstein (Mittelfranken)|Wendelstein (Mittelfranken)]]. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Zukowo1.jpg|Pòklôsztórny kòscół Òbrôzk:Zukowo2.jpg|<!-- _Zespół_ _poklasztorny_ SS. _Norbertanek_ z _XIII_-_XIV_ w. --> Òbrôzk:Zukowo Kosciol Norbertanow oltarz rzezbiony.jpg|Antwerpsczi wôłtôrz w pòklôsztórnym kòscele Òbrôzk:Zukowo-mlyny2.JPG|<!-- _Młyny_ _wodne_ --> File:Zukowo Klasztor Norbertanow wejscie.jpg|Droga do kòscoła w 2010 rokù File:Wejście do Gimnazjum nr 2 w Żukowie - panoramio.jpg|Szkòła </gallery> == Òbaczë téż == * [[Wiłóz Rzéczi Reduni]] * [[Gmina Żukòwò]] == Lëteratura == * [[Jan Mòrdawsczi]] : ''Geografia Kaszub/Geògrafia Kaszëb''; dolmaczënk: [[Ida Czajinô]], [[Róman Drzéżdżón]], [[Marian Jelińsczi]], [[Karól Rhode]], [[Gduńsk]] [[2008]], ISBN 978-83-87258-13-9 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_XIV/849 Żukowo] w Geògrafnym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów * [http://www.mairie-saint-junien.fr/ Wespółrobòta: Saint-Junien] * [https://web.archive.org/web/20260513154001/https://www.zukowo.pl/files/docs/zukowo.pdf Karty zabytków architektury – Żukowo] {{Kartësczi kréz}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] [[Kategòrëjô:Kartësczi kréz]] [[Kategòrëjô:Gmina Żukòwò]] 44t24g93gnfsedg4r9kt58nobulqyx8 0 1091 198459 197823 2026-05-13T15:01:32Z Iketsi 3254 /* Bùtnowé lënczi */ * [https://web.archive.org/web/20170223192011/http://www.zk-p.org/files/1704Trepczyk_slownik.pdf 1704Trepczyk_slownik.pdf] 198459 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Villa di castello, biblioteca dell'accademia della crusca, dizionario petrocchi 02 crusca.jpg|mały|{{PAGENAME}}]] [[Òbrôzk:Stefan Ramult-Pomeranian Dictionary.png|mały|Dzélëk słowôrza Ramułta]] '''Słowôrz''' je lëstą słów ë jich definicëji, abò jich równoznaczënów w jińszi mòwie (mòwach). Niechtërné słowôrze pòdôwają téż infòrmacëje ò wëmòwie, pòchòdzenim słowa ôs przëmiarë jegò brëkòwóniô w zdaniach. Jistnieją téż słowôrze ilustrowóné (òbrôzkòwé). == Pòsobica słów == == Tëlkòsc słowiznë == Z pòzdrzatkù na tëlkòsc słowiznë zamkłi we słowôrzu mòżemë wëapartnic dwa ôrtë słowôrzów: 1. tzw. ''maksymalizacëjné słowôrze'', chtërnëch zgrôwã je zaprezentérowónié całégò dostónkù słowiznë brëkòwóny przez gwësną jãzëkòwą spòlëznã. Taczé słowôrze mògą zamëkac w se rozmajité fòrmë ë wariantë negò sómégò słowa we wszëtczich dialektach, ôs słowa znóné blós z runitwë, czë téż pòdóné przez infòrmatorów. Przez swòją nôtërã maksymalizacëjny słowôrz ni mòże bëc słowôrzã normatiwnym (preskriptiwnym), równak mòże baro pòmòc przë twòrzenim taczégò słowôrza. Przëmiarã maksymalizacëjnégò słowôrza je ''[[Pomoranisches Wörterbuch]]'' ''(Słowôrz pòmòrsczi)'' [[Friedrich Lorentz|Friedricha Lorentza]]. 2. tzw. ''minimalizacëjné słowôrze'', chtërnëch autora pòdôwô blós dzél słowiznë jaczégò jãzëka (np. czile tësąców nôczãstszëch słów). Minimalizacëjnym słowôrzã je np. ''[[Słowniczek kaszubski]]'' ''(Słowôrzk kaszëbsczi)'' [[Aleksander Labùda|Aleksandra Labùdë]] czë ''Słowniczek polsko-kaszubski'' R. Drzeżdżona i G. J. Schramke, Gdynia 2006, a téż ''Pòlskò-anielskò-kaszëbsczi słowôrz'' Mariana Jelińskiego i [[David Shulist|Davida Shulista]], Żukowo 2010 i ''Môłi kaszëbskò-czeskò-pòlsczi słowôrz'', [[Żukòwò]] 2014[http://alpha.bn.org.pl/search~S5*pol?/aJeli{u0144}ski%2C+Marian/ajelin~aski+marian/1%2C1%2C9%2CB/frameset&FF=ajelin~aski+marian&1%2C%2C9]. == Specjalné słowôrze == * Stefan Ramułt: Słownik języka pomorskiego czyli kaszubskiego, [[Krakòwò]] 1893 * Stefan Ramułt: Słownik języka pomorskiego czyli kaszubskiego. Scalił i znormalizował Jerzy Treder, [[Gduńsk]] 2003 * [[Jan Trepczik]]: Słownik polsko-kaszubski, t. I-II, [[Gduńsk]] 1994. == Preskriptiwné a deskriptiwné słowôrze == == Òbaczë téż == * [[Słowôrz Wikipediji]] * [[Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * {{YouTube|6ir6fMiRuTo|Słowniki kaszubskie - 2013}} ({{Jãz.|csb}}) * [https://csb.wiktionary.org/wiki/Prz%C3%A9dn%C3%B4_starna Wikisłowôrz pò kaszëbskù] * [https://web.archive.org/web/20160909110356/http://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb16242429g.public Dictionnaires kachoubes] * [https://web.archive.org/web/20150707045807/http://scholaris.pl/zasob/106924 scholaris.pl — Mój słowôrz - książka pomocnicza do nauki języka kaszubskiego] * [https://web.archive.org/web/20260413003104/https://www.zawszepomorze.pl/artykul/12759,slowniczek-polsko-kaszubski-czyli-kaszubszczyzna-bez-tajemnic Słowniczek polsko-kaszubski, czyli kaszubszczyzna bez tajemnic] * Słownik polsko-kaszubski — szkola.interklasa.pl: [https://web.archive.org/web/20200130224752/http://szkola.interklasa.pl/f019/strona/pol/pol_ac.html A–C], [https://web.archive.org/web/20200117115121/http://szkola.interklasa.pl/f019/strona/pol/pol_df.html D–F], [https://web.archive.org/web/20200128153948/http://szkola.interklasa.pl/f019/strona/pol/pol_jl.html J–L], [https://web.archive.org/web/20200218085625/http://szkola.interklasa.pl/f019/strona/pol/pol_mo.html M–O], [https://web.archive.org/web/20200117021913/http://szkola.interklasa.pl/f019/strona/pol/pol_pr.html P–R], [https://web.archive.org/web/20200121051226/http://szkola.interklasa.pl/f019/strona/pol/pol_su.html S–U] i [https://web.archive.org/web/20200130225216/http://szkola.interklasa.pl/f019/strona/pol/pol_wz.html W–Z] * https://kaszebi.rastko.net/?p=17#Słowniczek * https://muzeumpuck.pl/wp-content/uploads/2025/06/SLOWNIK-RYBACKI-WERSJA-UPROSZCZONA-1.pdf * https://www.wladyslawowo.com/atrakcje/slownik-kaszubski-dla-poczatkujacych-najwazniejsze-slowa-i-zwroty-1965 * [https://web.archive.org/web/20170223192011/http://www.zk-p.org/files/1704Trepczyk_slownik.pdf 1704Trepczyk_slownik.pdf] [[Kategòrëjô:Słowôrze| ]] qj4ebsyc1son7nr78wy0xaowoy77gbb 0 1407 198636 196334 2026-05-14T03:49:12Z Iketsi 3254 Midzënôrodny→Swiatowi 198636 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox| Gard=Pùck| dopełniacz=Pùcka| adjektiw_mask=pùcczi| adjektiw_fem=pùckô| céch=POL_Puck_COA.svg| fana=POL_Puck_flag.svg| karta=POL Puck map.svg| wòjewództwò=pòmòrsczé| kréz=pùcczi| grodzki=| rodzaj_gminy=miejska| gmina=| miejska=tak| bùrméster=Hanna Pruchniewska| adres_um=ul.&nbsp;1&nbsp;Maja&nbsp;13,| kod_poczt_um=84-100 | tel_um=58&nbsp;673-0500| fax_um=58&nbsp;673-0533| mail_um=| wiéchrzëzna=4,9| stopniN=54|minutN=42|stopniE=18|minutE=24| wysokość=0 - 20| rok=2009| lëdztwò=11&nbsp;361 (2009)| gęstość=| aglomeracja=| czerënkòwi numer=(+48) 58| pòcztowi kòd=84-100| registracëjné tôfle=GPU| TERYT=6222911031| SIMC=| www=http://www.miasto.puck.pl| commons=Puck| |gwôsné miono=Puck}} '''Pùck''' (téż: '''Pùckò''', '''Pëck''', pòl. ''Puck'', niem. ''Putzig'') — nadmòrsczé miasto nad sztrądã [[Pùckô Hôwinga|Pùcczi Hôwindżi]], stolëcô krézu w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]]. W Pùckù mô swòją przédną sedzbã [[Mùzeùm Pùcczi Zemi miona Floriana Cenôwë]]; ze stôrodôwnotów wôrt ôbaczëniô je fara — rzëmskòkatoleckô cerczew pòd wezwanim Piotra i Pawła, do jaczi na òdpùst płënie kùtrama wiele pielgrzimów. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Rotesz_puck.jpg|Pùcczi stôri rôtësz Òbrôzk:Kutry podczas pielgrzymki rybackiej do Pucka.jpg|Kùtrë mòrzczich pielgrzimów Òbrôzk:Zendzenie kaszebow leba puck.jpg|K-PZ Pùck </gallery> == Historëjô == * 10 gromicznika 1920 zdënk Pòlszczi z Bôłtem * Do 1926 Pùck i Hél bëłë jedurnyma pòlsczima pòrtama nad Bôłtã * [[1939]] – tu béł Mòrsczi Diwizjón Lotniczi * [[12 strëmiannika]] [[1945]] r. – dobëcé gardu przez sowiecką armiã * 26 [[czerwińc]]a 2010 r. – XII [[Swiatowi Zjôzd Kaszëbów]] * 21, 22 [[zélnik]] 2021 r. - XXII [[Swiatowi Zjôzd Kaszëbów]] == Miona gardu w zdrojach == Jinsze miona gardu we zdrojach to téż: ''Puyczk'' 1215, ''Putzk'' 1215; ''Puzk'' 1220; ''Puzch'' 1271, ''Putzc'' 1277; ''Putzig'' 1283, ''Puczk'' 1283, 1284, 1300, ''Pucz'' 1285, ''Puczsco'' 1288, ''Puczk'' 1300, ''Putzk'' 1333, ''Pucze'' 1323 (1342), ''Puczc'' 1342, ''Puczk'' 1348, ''Pawczk'' 1398, ''Puczker'' 1414-1438, ''Putczk'' 1414-1438, ''Puwczig'' 1414-1438, ''Puck'' 1457, ''Puczek'' 1472, ''Pawczike'' 1480; ''Pauczike'' 1480, ''Powczik'' 1489, ''Puczko'' 1504; ''Puczk'' 1534, ''Pucko'' 1565; ''Puck'' 1565, ''Pauczigk'' 1570, ''Puck'' 1583, ''Pucko'' 1596, ''Putske'' 1596, ''Bautzig'' 1655, ''Putzig'' 1659, ''Puck'' 1664, ''Pucko'' 1772, ''Putzig'' kòl 1790; ''Puck'' (Cenôwa), ''Pùckò'' (Lorentz), ''Pùck'' (Lorentz, Treder), ''Puck''. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_IX/267 ''Puck'' (kasz. Peck) w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]] [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Pùcczi kréz]] 1mvpo6xqq6rhmugcoh3j9nf2htrmgdl 0 1410 198446 196760 2026-05-13T14:49:56Z Iketsi 3254 <poem> 198446 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} [[Òbrôzk:Pùrtk (Diôcheł, Lëceper i Smantek).JPG|mały|Pùrtk]] '''Pùrtk''' abò '''Pùrtôk''', '''Pùrtala''' – kaszëbsczi diôchëł a téż jeden z 13 ''Dëchów'', jaczé stoją w [[gmina Lëniô|gminie Lëniô]] na turistno-nôtërnym szlachù ò pòzwie ''"[[Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha|Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]]"''. == Òpisënk [[Aleksander Labùda|Aleksandra Labùdë]] == '''Pùrtk''' – je to mëti duch smardu, swãdu i głëpòtë. Mieszkô w smardzyńcach, gnoju i sztokù, a dzejô lëdzóm na psotã. Niejedny mëszlą i gôdają, że '''Pùrtk''' i '''[[Smãtk]]''' to je jedno. Ale smardlëwi, strachòblëwi i głëpkòwati '''Pùrtk''' ni mô wnetka nick wespòle z naszim chitrim i wipnym '''Smãtkem'''. Jesz nie je dowiodłé, czë '''Pùrtk''' je naszim rodzmim dëchã, czë téż mieńwò jegò pòchôdô òd miemiecczigò "der Pure" – co znaczi tëli jak "ten głëpc". '''Lëdze gôdalë''' : <poem> – ''Smierdzysz jak Pùrtk!'' – ''Sedzysz jak Pùrtk w gnoju!'' – ''Czëc za tobą jak za Pùrtkem!'' – ''Wënëkôj Pùrtka z twòjich chëczi!'' – ''Gôdôsz mie na psotã jak taczi Pùrtôk.'' – ''Z ce je jistny Pùrtala!'' – ''Ten sã nijak nie ùczi, bò Pùrtk w nie je wlazłi.'' – ''Je głupi jak Pùrtk.'' – ''Pòżdôj le, Pùrtk ce wnet halô!'' – ''Dërgòcesz za strachù jak Pùrtk.'' – ''Biéj mie do Pùrtka!'' </poem> == Szlachòta == [[Òbrôzk:Pùrtk.JPG|mały|330px|Pùrtk w Lewinkù]] '''Pùrtk''' stoji w [[Lewinkò|Lewinkù]], przë rozdardze sztrasów Lëpòwi ë Lësni. == Òbaczë téż == * [[Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Gmina Lëniô}} [[Kategòrëjô:Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]] [[Kategòrëjô:Kaszëbskô mitologiô]] sf271me33u07d81yocdw0nws36wob9x 0 1412 198367 195452 2026-05-13T12:35:34Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 198367 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Antoni Abraham.jpeg|mały]] '''Antón Ôbram''' (téż: ''Tóna Ôbram'', ([[pòlsczi jãzëk|(pòl.)]]: ''Antoni Abraham'') béł pro-pòlsczi kaszëbsczi dzejôrz. Ùrodzył sã [[19 gòdnika]] [[1869]] rokù w [[Zdrada|Zdradze]] kòl [[Pùck|Pùcka]]. Ùmôrł [[23 czerwińca]] [[1923]] w [[Gdiniô|Gdini]]. == Òbaczë téż == * [[Pùck]] == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Anab2004g ubt.jpeg|Antón Ôbram, [[Gdiniô]] Òbrôzk:Puck10.jpg| </gallery> == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} {{DEFAULTSORT:Ôbram, Antón}} [[Kategòrëjô:Kaszëbi|Abraham Antoni]] [[Kategòrëjô:Lëdzë|Abraham , Antoni]] ecljiq6dkjam4jw1323b5mt8y8t7b4n 0 1414 198394 196356 2026-05-13T13:51:46Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 198394 wikitext text/x-wiki {{Bez òdjimka}} {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''Alojzy Bùdzysz''' (urodzoni 10 czerwińca 1874 w Swiecënie, ùmarłi 23 gòdnika 1934 w [[Pùck|Pùckù]]) – nordowi kaszëbsczi ùtwórca. Ùrodzył sã w familie szkólnëch. Òn skùńcził Seminarium Szkólnëch w Grëdządzu i zaczął robòtã, a ùcził w Dolmiérzu, Szëmôłdze, Wiczlińsczich Pùstkach ë Mrzezënie. W Kôrlëkòwie pò zakùńczenim I swiatowi wòjnë òn krótczi czas béł szôłtësã. W 1923 r. òn przëcygnął do Pùcka i mieszkôł w klôsztorze sostrów elżbiétanków. W 1928 r. zaczął Bùdzysz pùblikòwac kaszëbsczé dokazë w pismionie „Przyjaciel Ludu Kaszubskiego” (I seriô 1928–1929) redagòwónym przez niemiecczégò slawistã Friedricha Lorentza. Jegò tekstë ùkazywałë sã téż w miesãcznikù „Bënë ë bùten” (1930), „Gryf Kaszubski” (1931–1932) ë ju pò jegò smiercë w drëdżi serie pismiona „Przyjaciel Ludu Kaszubskiego” (1936–1938). A. Bùdzysz drëkòwôł m.jin. w: ''Przyjaciel Ludu Kaszubskiego'', ''Gryf (cządnik)'', ''Bënë ë Buten'', ''Wiérny Naszińc'' ë ''Gryf Kaszubski''. Dzél jegò dokôzów òstôł òpracowóny bez Jana Drzéżdżóna ë wëdóny w 1982 r. w ksążce "Zemja kaszëbskô", dze òpisywô snôżotë swòji tatczëznë. Alojzy Bùdzysz ùrôbiôł òpòwiadanié, facecjã, anegdotã i hùmòreskã, dolmaczoné na pòlsczi przez Jana Drzéżdżóna w ''Modrej krainie''[1]. Jegò "Dokôzë" zebrôł ë zrëchtowôł w nowim pisënkù Róman Drzéżdżón. Ùsôdztwò A. Bùdzysza miało wiôldżi cësk na czile kaszëbsczëch lëteratów, w tim m.jin. na Aleksandrã Labùdã, Jana Trepczika czë téż Jana Drzéżdżóna. == Lëteratura == * [[Ferdinand Neureiter|F. Neureiter]]: Historia literatury kaszubskiej : próba zarysu, przełożyła Maria Boduszyńska-Borowikowa ; wstępem opatrzył Tadeusz Bolduan, Gdańsk : Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie, Oddział Miejski, 1982, ss. 163 - 165 * [http://www.czetnica.org/alojzy-budzysz/ Wëjimk z ùsôdztwa A Bùdzysza, w tim: "Jak Kùlómbószów Krësztof tã Amerikã wëkrił"] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} {{DEFAULTSORT:Bùdzysz Alojzy}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi pisarze]] [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] bwiqjp5l1cu17q611txsvul2ee99uvg 198398 198394 2026-05-13T13:55:43Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Aleksander Labùda]] * [[Jón Trepczik]] * [[Jón Drzéżdżón]] 198398 wikitext text/x-wiki {{Bez òdjimka}} {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''Alojzy Bùdzysz''' (urodzoni 10 czerwińca 1874 w Swiecënie, ùmarłi 23 gòdnika 1934 w [[Pùck|Pùckù]]) – nordowi kaszëbsczi ùtwórca. Ùrodzył sã w familie szkólnëch. Òn skùńcził Seminarium Szkólnëch w [[Grëdządz|Grëdządzu]] i zaczął robòtã, a ùcził w [[Dolmiérz|Dolmiérzu]], [[Szëmôłd|Szëmôłdze]], Wiczlińsczich Pùstkach ë [[Mrzeżëno|Mrzezënie]]. W [[Kôrlëkòwò (Sopòt)|Kôrlëkòwie]] pò zakùńczenim I swiatowi wòjnë òn krótczi czas béł szôłtësã. W 1923 r. òn przëcygnął do [[Pùck|Pùcka]] i mieszkôł w klôsztorze sostrów elżbiétanków. W 1928 r. zaczął Bùdzysz pùblikòwac kaszëbsczé dokazë w pismionie „Przyjaciel Ludu Kaszubskiego” (I seriô 1928–1929) redagòwónym przez niemiecczégò slawistã Friedricha Lorentza. Jegò tekstë ùkazywałë sã téż w miesãcznikù „Bënë ë bùten” (1930), „Gryf Kaszubski” (1931–1932) ë ju pò jegò smiercë w drëdżi serie pismiona „Przyjaciel Ludu Kaszubskiego” (1936–1938). A. Bùdzysz drëkòwôł m.jin. w: ''Przyjaciel Ludu Kaszubskiego'', ''[[Gryf (cządnik)]]'', ''Bënë ë Buten'', ''Wiérny Naszińc'' ë ''Gryf Kaszubski''. Dzél jegò dokôzów òstôł òpracowóny bez [[Jón Drzéżdżón|Jana Drzéżdżóna]] ë wëdóny w 1982 r. w ksążce "Zemja kaszëbskô", dze òpisywô snôżotë swòji tatczëznë. Alojzy Bùdzysz ùrôbiôł òpòwiadanié, facecjã, anegdotã i hùmòreskã, dolmaczoné na pòlsczi przez Jana Drzéżdżóna w ''Modrej krainie''[1]. Jegò "Dokôzë" zebrôł ë zrëchtowôł w nowim pisënkù Róman Drzéżdżón. Ùsôdztwò A. Bùdzysza miało wiôldżi cësk na czile kaszëbsczëch lëteratów, w tim m.jin. na [[Aleksander Labùda|Aleksandrã Labùdã]], [[Jón Trepczik|Jana Trepczika]] czë téż [[Jón Drzéżdżón|Jana Drzéżdżóna]]. == Òbaczë téż == * [[Aleksander Labùda]] * [[Jón Trepczik]] * [[Jón Drzéżdżón]] == Lëteratura == * [[Ferdinand Neureiter|F. Neureiter]]: Historia literatury kaszubskiej : próba zarysu, przełożyła Maria Boduszyńska-Borowikowa ; wstępem opatrzył Tadeusz Bolduan, Gdańsk : Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie, Oddział Miejski, 1982, ss. 163 - 165 * [http://www.czetnica.org/alojzy-budzysz/ Wëjimk z ùsôdztwa A Bùdzysza, w tim: "Jak Kùlómbószów Krësztof tã Amerikã wëkrił"] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} {{DEFAULTSORT:Bùdzysz Alojzy}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi pisarze]] [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] oeahtzlg2qyfkig0t5x43luj4lbpvwd 198399 198398 2026-05-13T13:58:28Z Iketsi 3254 Przëpisë 198399 wikitext text/x-wiki {{Bez òdjimka}} {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''Alojzy Bùdzysz''' (urodzoni 10 czerwińca 1874 w Swiecënie, ùmarłi 23 gòdnika 1934 w [[Pùck|Pùckù]])<ref>https://web.archive.org/web/20070701091847/http://www.czetnica.org/alojzy-budzysz/</ref> – nordowi kaszëbsczi ùtwórca. Ùrodzył sã w familie szkólnëch. Òn skùńcził Seminarium Szkólnëch w [[Grëdządz|Grëdządzu]] i zaczął robòtã, a ùcził w [[Dolmiérz|Dolmiérzu]], [[Szëmôłd|Szëmôłdze]], Wiczlińsczich Pùstkach ë [[Mrzeżëno|Mrzezënie]]. W [[Kôrlëkòwò (Sopòt)|Kôrlëkòwie]] pò zakùńczenim I swiatowi wòjnë òn krótczi czas béł szôłtësã. W 1923 r. òn przëcygnął do [[Pùck|Pùcka]] i mieszkôł w klôsztorze sostrów elżbiétanków. W 1928 r. zaczął Bùdzysz pùblikòwac kaszëbsczé dokazë w pismionie „Przyjaciel Ludu Kaszubskiego” (I seriô 1928–1929) redagòwónym przez niemiecczégò slawistã Friedricha Lorentza. Jegò tekstë ùkazywałë sã téż w miesãcznikù „Bënë ë bùten” (1930), „Gryf Kaszubski” (1931–1932) ë ju pò jegò smiercë w drëdżi serie pismiona „Przyjaciel Ludu Kaszubskiego” (1936–1938). A. Bùdzysz drëkòwôł m.jin. w: ''Przyjaciel Ludu Kaszubskiego'', ''[[Gryf (cządnik)]]'', ''Bënë ë Buten'', ''Wiérny Naszińc'' ë ''Gryf Kaszubski''. Dzél jegò dokôzów òstôł òpracowóny bez [[Jón Drzéżdżón|Jana Drzéżdżóna]] ë wëdóny w 1982 r. w ksążce "Zemja kaszëbskô", dze òpisywô snôżotë swòji tatczëznë. Alojzy Bùdzysz ùrôbiôł òpòwiadanié, facecjã, anegdotã i hùmòreskã, dolmaczoné na pòlsczi przez Jana Drzéżdżóna w ''Modrej krainie''[1]. Jegò "Dokôzë" zebrôł ë zrëchtowôł w nowim pisënkù Róman Drzéżdżón. Ùsôdztwò A. Bùdzysza miało wiôldżi cësk na czile kaszëbsczëch lëteratów, w tim m.jin. na [[Aleksander Labùda|Aleksandrã Labùdã]], [[Jón Trepczik|Jana Trepczika]] czë téż [[Jón Drzéżdżón|Jana Drzéżdżóna]]. == Òbaczë téż == * [[Aleksander Labùda]] * [[Jón Trepczik]] * [[Jón Drzéżdżón]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == * [[Ferdinand Neureiter|F. Neureiter]]: Historia literatury kaszubskiej : próba zarysu, przełożyła Maria Boduszyńska-Borowikowa ; wstępem opatrzył Tadeusz Bolduan, Gdańsk : Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie, Oddział Miejski, 1982, ss. 163–165 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20070701091847/http://www.czetnica.org/alojzy-budzysz/ Wëjimk z ùsôdztwa A Bùdzysza, w tim: "Jak Kùlómbószów Krësztof tã Amerikã wëkrił"] * [https://web.archive.org/web/20080718234521/http://www.czetnica.org/alojzy-budzysz/jak-kulomboszow-kresztof-ta-amerika-wekril/ Jak Kùlómbószów Krësztof tã Amerikã wëkrił] {{Kòntrola}} {{DEFAULTSORT:Bùdzysz Alojzy}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi pisarze]] [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] pn5lrwbyripw7j4ef9akhk7u93kfagm 0 1902 198371 195614 2026-05-13T12:42:21Z Iketsi 3254 == Bùtnowé lënczi ==*→== Bùtnowé lënczi =={{Commons}}*; {{Ùzémk artikla}}→{{Ùzémk artikla}}{{Kòntrola}}; ' - je '→' – je ' 198371 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Tablica przy pomniku Aleksandra Labudy i Jana Trepczyka w Stryszej Budzie.jpg|mały|Jan Trepczyk i Aleksander Labuda ([[Strëszô Bùda]])]] '''Jón Trepczik''' (ùr. 22 rujana [[1907]] w [[Strëszô Bùda|Strëszi Bùdze]], ùm. 3 séwnika 1989 w [[Wejrowò|Wejrowie]]) – béł kaszëbsczim spòlëznowim dzejôrzã, ùtwórcą, pedagògã ë kòmpòzytorã. == Biografiô == Jón Trepczik pòchòdzył z gbùrsczi familii ze [[Strëszô Bùda|Strëszi Bùdë]] midzë [[Stajszéwò|Stajszéwã]] a [[Mirochòwò|Mirochòwã]] ([[Kartësczi kréz|kréz kartësczi]]), gdze przëszedł na swiat [[22 rujana]] [[1907]] rokù. Ùcził sã w seminarium dlô szkólnëch w [[Kòscérzëna|Kòscérzënie]], chtërné ùkùńcził w [[1926]] r. Zaczął robic jakno szkólny w [[Kartuzë|Kartuzach]], a pò krótczim czasu przeniósł sã do szkòłë w [[Miszewò|Miszewie]], gdze robił do [[1934]] r. Ju jakno młodi człowiek zajinteresowôł sã òn [[Kaszëbizna|kaszëbizną]], co stało sã òsoblëwie dzãka taczim lëdzóm jak [[Aleksander Majkòwsczi]] i [[Aleksander Labùda]]. W 1929 rokù doszło do stwòrzeniô [[Regionalné Zrzeszenié Kaszëbów|Regionalnégò Zrzeszeniô Kaszëbów]]<ref>Jan Trepczik (1958 - przepisóny przez Édmùnda Kamińsczégò), Pòzdrzatk na kaszëbiznã, rozwicé lëteraturë ë pòstulatë dlô Zrzeszeniégò Kaszëbsczégò, „Pomerania” 2019, nr 10, s. 36</ref>, a Trepczik przënôlégôł do karna załóżców ny òrganizacji. W [[1930]] r. òżenił sã z [[Aniela Rómpskô|Anielą Rómpską]], chtërna bëła sostrą jednégò z nôbarżi znónëch ùtwórców i dzejôrzów z karna [[Zrzeszińcë|Zrzeszińców]] [[Jan Rómpsczi|Jana Rómpsczégò]]. W [[1930]] r. Trepczik zadebiutowôł w gdińsczi [[Chëcz Kaszëbskô|Chëczë Kaszëbsczi]] wëjimkã òpòwiôdaniégò pòd titlã ''Na szlachù zbrodnié''. Jakno pòeta pierszi rôz òbjawił sã w [[1931]] r. w [[Gryf (cządnik)|Gryfie]]. Pisôł do wëchôdający w trzëdzestëch latach uszłégò stalata [[Zrzesz Kaszëbskô|Zrzeszë Kaszëbsczi]]. Równak czas, w jaczim przëszło żëc i twòrzëc Trepczikòwi, nie béł za baro żëczny kaszëbsczémù dzejaniémù. Midzëwòjnowé przédnictwò [[Pòlskô|Pòlsczi]] nie bëło za baro żëczné temù, żebë [[kaszëbizna]] mògła sã richtich rozkòscérzac. Òsoblëwie doswiôdczëlë tegò lëdze, co przënôlégelë do karna [[Zrzeszińcë|Zrzeszińców]]. Baro pòdsztrëchiwelë òni midzë jinszima apartnotã kaszëbsczi òbéńdë i [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]], jaczi, na przék wëstãpùjącym tej pòzdrzatkóm, mielë nié za jedną z pòlsczich gwarów, le za apartny słowiańsczi jãzëk. Prawie to pòdsztrëchiwanié kaszëbsczi apartnotë sprawiło, że pòlsczé przédnictwò, tak przedwòjnowé, jak téż pózniészé pòwòjnowé, pòsądzywało tej sej [[Kaszëbi|Kaszëbów]], a òsoblëwie prawie [[Zrzeszińcë|Zrzeszińców]] ò [[Separatizma|separatizmã]], czëlë dzejanié, jaczégò célã miało bëc òddzelenié [[Kaszëbë|Kaszëb]] òd pòlsczégò państwa. Trepczik w [[1934]] r. przeniosłi òstôł do szkòłë w [[Rogòznô|Rogòznie]], leżącym w òbéńdze [[Wiôlgòpòlskô|Wiôlgòpòlsczi]]. Òb czas bëtnoscë w [[Wiôlgòpòlskô|Wiôlgòpòlsce]] w [[1935]] r. wëdóny òstôł jeden z bëlnëch dokôzów Jana Trepczika. Béł to ''Kaszebskji pjesnjôk. Dzél I'', w chtërnym Trepczik pòkôzôł sã nié leno jakno lëteracczi ùtwórca, ale téż kòmpòzytor twòrzący melodie do tekstów [[Aleksander Labùda|A. Labùdë]], [[Jan Rómpsczi|J. Rómpsczégò]] i swòjëch gwôsnëch. Pò robòce w [[Rogòznô|Rogòznie]] jaż do wëbùchù [[Drëgô swiatowô wòjna|drëdżi swiatowi wòjnë]] Trepczik robił w [[Tłukawë|Tłukawach]]. W [[séwnik]]ù [[1939]] r. Méster Jan przebiwôł w [[Tłukawë|Tłukawach]], pò czim w [[1940]] rokù wrócył na [[Kaszëbë]]. Tam zaczął robic jakno kasjéra w ùrzãdze gminë w [[Sjónowò|Swiónowie]]. W [[1943]] r. òstôł wcelony do niemiecczégò wòjska, w [[Italskô|Italsce]] przed do partizancczi z jaczi przeszed zôs do armii [[Władysław Anders|generała Andersa]]. Do kraju wrócył w [[1946]] r. i nalôzł so robòtã w Spòdleczny Szkòle nr 4 w [[Wejrowò|Wejrowie]], w chtërny robił jaż do [[Emeritura|emeriturë]], na jaką przeszedł w [[1967]] r. Krótkò pò wòjnie związôł sã téż z òdrodzoną „[[Zrzesz Kaszëbskô|Zrzeszą Kaszëbską]]”, chtërna wëchôda w latach [[1945]]-[[1947|47]]. W nôcãższim cządze, czej pò lëkwidacji òdrodzony „[[Zrzesz Kaszëbskô|Zrzeszë]]”, a przed ùtwòrzenim [[Kaszëbsczé Zrzeszenié|Kaszëbsczégò Zrzeszeniégò]], [[Kaszëbi]] ni mielë swòji òrganizacji, co bë reprezentowa jich jinteresë ë mia bë starã ò [[Kaszëbizna|kaszëbiznã]], wejrowsczi dodóm Jana Trepczika béł môlã, gdze schôdelë sã lëdze dzejający na kaszëbsczim gónie. Na òperacjowi rozmòwie z nim fónkcjonariuszowie Ùrzãdu do sprawów Pùblicznégò Bezpiekù (ÙdsPB) mielë zdebło nôdzeje, że mòże ùdô sã gò zachãcëc do wespółdzejaniô. Pò drëdżim zetkanim z nim stało sã równak dlô ùbówców czësto gwësné, że ùdostanié gò na jich stronã nie je mòżlëwé. Trepczik nie zrobił tegò, co chcelë òd niegò jegò rozpòwiôdôcze z ÙdsPB, ale òbstojéwôł na swòjim, a òkróm tegò nie tacył przed nima, że nie widzy mù sã sytuacjô Kaszëbów i kaszëbiznë w Lëdowi Pòlsce – je ò tim napisóné we Warszawie [[29 zélnika]] 1955 r. Jiné je pismiono napisóné rãczno i przeniosłë przez niegò na zéńdzenié z fónkcjonariuszama ùrzãdu do sprawów pùblicznégò bezpiekù w 1955 r. Jesz niglë gò napisôł, mùszôł ju rôz bëc na ÙB, gdze pitóny béł midzë jinszima ò swòje dzejanié przed wòjną, òb czas ni, a téż pò ni. Miôł gadac, co wié ò dzejarzach kaszëbsczich, chtërnëch znaje, a téż napisac dlô ùbòwców wszëtkò, co wié ò kaszëbsczim separatizmie, ò dzejanim przedwòjnowi ë pòwòjnowi [[Zrzesz Kaszëbskô|„Zrzeszë Kaszëbsczi”]], ò znónëch kaszëbsczich dzejarzach i ò tim, jaczi je jegò pòzdrzatk na òglowé ùregùlowanié kaszëbsczi sprawë. W [[1956]] rokù nalôzł sã Méster Jón midzë załóżcama [[Kaszëbsczé Zrzeszenié|Kaszëbsczégò Zrzeszeniégò]], chtërnégò wejrowsczim partã pózni czerowôł. Béł midzë jinyma baro aktiwnym dzejôrzã mùzyczny rësznotë. Zajimôł sã prowadzenim chùrów a òkróm te mòże rzec, że razã ze swòją drëgą białką, [[Léòkadia Trepczik|Léòkadią (przódë Czaja)]] twòrził môłé spiéwòwé karno<ref>Mamuszka, F.: Wejherowo i Ziemia Wejherowska : przewodnik. Gdańsk : Wydaw. Morskie, 1969, s. 45 (pòlsczi)</ref>, chtërné wëstãpòwało na różnëch zéńdzeniach ë rozegracjach. W [[1959]] rokù dwa zestawë jegò spiéwków òstałë wëdóné przez [[Karno Sztudérów Kaszëbów Ormuzd]]. W arkùszach nëch pierszi rôz òsta zamieszczónô m.jin. pòpùlarnô piesniô „[[Zemia Rodnô]]”, ùznôwónô dzysô przez wiele Kaszëbów za nôrodny kaszëbsczi himn. W pózniészich latach wëszłë jesz: ''Rodnô zemia'' ([[1974]]), ''Moja chëcz'' ([[1978]]) ë ''Lecë choranko'' ([[1980]], [[1997]]). Do artisticzny spôdkòwiznë Trepczika przënôlégają téż òbrôzë ë céchùnczi. Trepczik przënôlégô do karna lëdzy, co jakno pierszi òstelë – w [[1967]] rokù – wëprzédniony przëznôwónym przez [[Karno Sztudérów "Pomorania"|Karno Sztudérów Pòmòraniô]] [[Medal Stolema|Medalã Stolema]]<ref>[[Wòjcech Czedrowsczi|Wojciech Jankie]], ''Stolemowcy'', „Biuletyn Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego” 1967 nr 2, s. 13.</ref>. W kùńcowim dzélu jegò żëcégò wëszłë trzë tomiczi jegò kaszëbsczich wiérztów, z chtërnëch wëzérô miłota do domôcëznë<ref>[http://books.google.de/books?ei=Zc5xT5bRMNPT4QTY7ISfDw&hl=pl&id=CsMYAAAAMAAJ&dq=drze%C5%BCd%C5%BCon&q=trepczyk#search_anchor Współczesna literatura kaszubska 1945 - 1980, ISBN 8320537495]</ref>, kaszëbsczi mòwë, zemi ë jich dłudżich dzejów. W [[1970]] rokù ùkôza sã ''Moja stegna'', a w [[1977]] r. ''Odecknienié''. Specjalnie dlô dzecy ùrëchtowôł òn zbiérk kaszëbsczich wiérztów wëdóny w [[1975]] r. pòd titlã ''Ukłôdk dlô dzôtk''. A w [[1979]] rokù òstôł nôleżnikã [[Związek Literatów Polskich|Związku Literatów Polskich]]. Jegò wiérzta "Kaszëbskô mòwa" bëła dolmaczony na: [[Biôłorusczi jãzëk|biôłorusczi]], bretońsczi, miemiecczi i [[Sloweńsczi jãzëk|sloweńsczi]]. Jón Trepczik ùmôrł [[3 séwnika]] [[1989]] r. w [[Wejrowò|Wejrowie]], gdze pòchòwóny òstôł na smãtôrzu w [[Wejrowò Smiechòwò|Smiechòwie]]. Jeden z brzadów jego robòtë na rënkù ùkôzôł sã ju pò jegò smiercë – dwatomòwi ''Słownik polsko-kaszubski'', wëdóny w [[1994]] rokù. Robòta nad nim zaja autorowi dłudżé lata, a zacza sã òna ju w latach szescdzesątëch ùszłégò stalata. Nôùkòwò przërëchtowôł gò do wëdaniô [[Jerzi Tréder|prof. Jerzi Tréder]]. Spòdlecznô Szkòła w [[Miszewò|Miszewie]] nosy dzysô miono prawie Jana Trepczika. Dzejającé w [[Wejrowò|Wejrowie]] [[Towarzystwo Śpiewacze im. Jana Trepczyka|Towarzystwo Śpiewacze]] nosy téż jegò miono. == Ùsôdztwò (wëjimk) == * ''Mòja stegna'', [[Gduńsk]] [[1970]] * ''Rodnô zemia'', [[Gduńsk]] [[1974]] * ''Ùkłôdk dlô dzôtk'', [[Gduńsk]] [[1975]] * ''Òdecknienié'', [[Gduńsk]] [[1977]][https://lccn.loc.gov/84209259] * ''Mòja chëcz'', [[Gduńsk]] [[1978]] * ''Słownik polsko-kaszubski'', [[Gduńsk]] [[1994]] (wëd. ju pò smiercë) * ''Lecë chòrankò. Pieśni kaszubskie'', [[Wejrowò]] [[1980]], (2. wëd. ùfùlowóné [[1997]]) == Òbaczë téż == * [[Léòkadia Trepczik]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == * J. Borzyszkowski, J. Mordawski, J. Treder: Historia, geografia, język i piśmiennictwo Kaszubów; J. Bòrzëszkòwsczi, J. Mòrdawsczi, [[Jerzi Tréder|J. Tréder]]: Historia, geògrafia, jãzëk i pismienizna Kaszëbów, Wëdowizna M. Rôżok przë wespółrobòce z Institutã Kaszëbsczim, Gduńsk 1999. * K. Kleina, C. Obracht-Prondzyński (red.): Społeczność kaszubska w procesie przemian : kultura, tożsamość, język. Kancelaria Senatu, 2012. * F. Lorentz, A. Fischer, T. Lehr-Spławiński: Kaszubi : kultura ludowa i język. Toruń : Wydaw. Instytutu Bałtyckiego ; Warszawa : Skł. gł. Kasa im. Mianowskiego - Instytut Popierania Nauki, 1934, s. 132. * [[Ferdinand Neureiter|F. Neureiter]]: Historia literatury kaszubskiej : próba zarysu, przełożyła Maria Boduszyńska-Borowikowa ; wstępem opatrzył Tadeusz Bolduan, Gdańsk : Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie, Oddział Miejski, 1982, ISBN 8300002561 [http://books.google.de/books?ei=kDMAUdmvDsjZswbWjoCADA&hl=pl&id=VkdIAAAAIAAJ&dq=Neureiter&q=trepczyk#search_anchor] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * {{YouTube|oxM8PWqh2_Q|Zemia rodnô – Nôrodny Himn Kaszëbów}} * [http://scholar.google.com/scholar?q=J+Trepczyk&btnG=&hl=pl&lr=lang_pl&as_sdt=0 scholar.google] * [http://www.worldcat.org/wcidentities/lccn-n86046943 Worldcat] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} {{DEFAULTSORT:Trepczik Jan}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi pisarze]] [[Kategòrëjô:Kaszëbisce]] [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi szkólni]] [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi tołmôcze]] [[Kategòrëjô:Laùreacë Medalu Stolema]] qvqu7hfutoa8rjzczdsfp1cxvgvzr4e 198372 198371 2026-05-13T12:42:34Z Iketsi 3254 /* Bùtnowé lënczi */ -1 198372 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Tablica przy pomniku Aleksandra Labudy i Jana Trepczyka w Stryszej Budzie.jpg|mały|Jan Trepczyk i Aleksander Labuda ([[Strëszô Bùda]])]] '''Jón Trepczik''' (ùr. 22 rujana [[1907]] w [[Strëszô Bùda|Strëszi Bùdze]], ùm. 3 séwnika 1989 w [[Wejrowò|Wejrowie]]) – béł kaszëbsczim spòlëznowim dzejôrzã, ùtwórcą, pedagògã ë kòmpòzytorã. == Biografiô == Jón Trepczik pòchòdzył z gbùrsczi familii ze [[Strëszô Bùda|Strëszi Bùdë]] midzë [[Stajszéwò|Stajszéwã]] a [[Mirochòwò|Mirochòwã]] ([[Kartësczi kréz|kréz kartësczi]]), gdze przëszedł na swiat [[22 rujana]] [[1907]] rokù. Ùcził sã w seminarium dlô szkólnëch w [[Kòscérzëna|Kòscérzënie]], chtërné ùkùńcził w [[1926]] r. Zaczął robic jakno szkólny w [[Kartuzë|Kartuzach]], a pò krótczim czasu przeniósł sã do szkòłë w [[Miszewò|Miszewie]], gdze robił do [[1934]] r. Ju jakno młodi człowiek zajinteresowôł sã òn [[Kaszëbizna|kaszëbizną]], co stało sã òsoblëwie dzãka taczim lëdzóm jak [[Aleksander Majkòwsczi]] i [[Aleksander Labùda]]. W 1929 rokù doszło do stwòrzeniô [[Regionalné Zrzeszenié Kaszëbów|Regionalnégò Zrzeszeniô Kaszëbów]]<ref>Jan Trepczik (1958 - przepisóny przez Édmùnda Kamińsczégò), Pòzdrzatk na kaszëbiznã, rozwicé lëteraturë ë pòstulatë dlô Zrzeszeniégò Kaszëbsczégò, „Pomerania” 2019, nr 10, s. 36</ref>, a Trepczik przënôlégôł do karna załóżców ny òrganizacji. W [[1930]] r. òżenił sã z [[Aniela Rómpskô|Anielą Rómpską]], chtërna bëła sostrą jednégò z nôbarżi znónëch ùtwórców i dzejôrzów z karna [[Zrzeszińcë|Zrzeszińców]] [[Jan Rómpsczi|Jana Rómpsczégò]]. W [[1930]] r. Trepczik zadebiutowôł w gdińsczi [[Chëcz Kaszëbskô|Chëczë Kaszëbsczi]] wëjimkã òpòwiôdaniégò pòd titlã ''Na szlachù zbrodnié''. Jakno pòeta pierszi rôz òbjawił sã w [[1931]] r. w [[Gryf (cządnik)|Gryfie]]. Pisôł do wëchôdający w trzëdzestëch latach uszłégò stalata [[Zrzesz Kaszëbskô|Zrzeszë Kaszëbsczi]]. Równak czas, w jaczim przëszło żëc i twòrzëc Trepczikòwi, nie béł za baro żëczny kaszëbsczémù dzejaniémù. Midzëwòjnowé przédnictwò [[Pòlskô|Pòlsczi]] nie bëło za baro żëczné temù, żebë [[kaszëbizna]] mògła sã richtich rozkòscérzac. Òsoblëwie doswiôdczëlë tegò lëdze, co przënôlégelë do karna [[Zrzeszińcë|Zrzeszińców]]. Baro pòdsztrëchiwelë òni midzë jinszima apartnotã kaszëbsczi òbéńdë i [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]], jaczi, na przék wëstãpùjącym tej pòzdrzatkóm, mielë nié za jedną z pòlsczich gwarów, le za apartny słowiańsczi jãzëk. Prawie to pòdsztrëchiwanié kaszëbsczi apartnotë sprawiło, że pòlsczé przédnictwò, tak przedwòjnowé, jak téż pózniészé pòwòjnowé, pòsądzywało tej sej [[Kaszëbi|Kaszëbów]], a òsoblëwie prawie [[Zrzeszińcë|Zrzeszińców]] ò [[Separatizma|separatizmã]], czëlë dzejanié, jaczégò célã miało bëc òddzelenié [[Kaszëbë|Kaszëb]] òd pòlsczégò państwa. Trepczik w [[1934]] r. przeniosłi òstôł do szkòłë w [[Rogòznô|Rogòznie]], leżącym w òbéńdze [[Wiôlgòpòlskô|Wiôlgòpòlsczi]]. Òb czas bëtnoscë w [[Wiôlgòpòlskô|Wiôlgòpòlsce]] w [[1935]] r. wëdóny òstôł jeden z bëlnëch dokôzów Jana Trepczika. Béł to ''Kaszebskji pjesnjôk. Dzél I'', w chtërnym Trepczik pòkôzôł sã nié leno jakno lëteracczi ùtwórca, ale téż kòmpòzytor twòrzący melodie do tekstów [[Aleksander Labùda|A. Labùdë]], [[Jan Rómpsczi|J. Rómpsczégò]] i swòjëch gwôsnëch. Pò robòce w [[Rogòznô|Rogòznie]] jaż do wëbùchù [[Drëgô swiatowô wòjna|drëdżi swiatowi wòjnë]] Trepczik robił w [[Tłukawë|Tłukawach]]. W [[séwnik]]ù [[1939]] r. Méster Jan przebiwôł w [[Tłukawë|Tłukawach]], pò czim w [[1940]] rokù wrócył na [[Kaszëbë]]. Tam zaczął robic jakno kasjéra w ùrzãdze gminë w [[Sjónowò|Swiónowie]]. W [[1943]] r. òstôł wcelony do niemiecczégò wòjska, w [[Italskô|Italsce]] przed do partizancczi z jaczi przeszed zôs do armii [[Władysław Anders|generała Andersa]]. Do kraju wrócył w [[1946]] r. i nalôzł so robòtã w Spòdleczny Szkòle nr 4 w [[Wejrowò|Wejrowie]], w chtërny robił jaż do [[Emeritura|emeriturë]], na jaką przeszedł w [[1967]] r. Krótkò pò wòjnie związôł sã téż z òdrodzoną „[[Zrzesz Kaszëbskô|Zrzeszą Kaszëbską]]”, chtërna wëchôda w latach [[1945]]-[[1947|47]]. W nôcãższim cządze, czej pò lëkwidacji òdrodzony „[[Zrzesz Kaszëbskô|Zrzeszë]]”, a przed ùtwòrzenim [[Kaszëbsczé Zrzeszenié|Kaszëbsczégò Zrzeszeniégò]], [[Kaszëbi]] ni mielë swòji òrganizacji, co bë reprezentowa jich jinteresë ë mia bë starã ò [[Kaszëbizna|kaszëbiznã]], wejrowsczi dodóm Jana Trepczika béł môlã, gdze schôdelë sã lëdze dzejający na kaszëbsczim gónie. Na òperacjowi rozmòwie z nim fónkcjonariuszowie Ùrzãdu do sprawów Pùblicznégò Bezpiekù (ÙdsPB) mielë zdebło nôdzeje, że mòże ùdô sã gò zachãcëc do wespółdzejaniô. Pò drëdżim zetkanim z nim stało sã równak dlô ùbówców czësto gwësné, że ùdostanié gò na jich stronã nie je mòżlëwé. Trepczik nie zrobił tegò, co chcelë òd niegò jegò rozpòwiôdôcze z ÙdsPB, ale òbstojéwôł na swòjim, a òkróm tegò nie tacył przed nima, że nie widzy mù sã sytuacjô Kaszëbów i kaszëbiznë w Lëdowi Pòlsce – je ò tim napisóné we Warszawie [[29 zélnika]] 1955 r. Jiné je pismiono napisóné rãczno i przeniosłë przez niegò na zéńdzenié z fónkcjonariuszama ùrzãdu do sprawów pùblicznégò bezpiekù w 1955 r. Jesz niglë gò napisôł, mùszôł ju rôz bëc na ÙB, gdze pitóny béł midzë jinszima ò swòje dzejanié przed wòjną, òb czas ni, a téż pò ni. Miôł gadac, co wié ò dzejarzach kaszëbsczich, chtërnëch znaje, a téż napisac dlô ùbòwców wszëtkò, co wié ò kaszëbsczim separatizmie, ò dzejanim przedwòjnowi ë pòwòjnowi [[Zrzesz Kaszëbskô|„Zrzeszë Kaszëbsczi”]], ò znónëch kaszëbsczich dzejarzach i ò tim, jaczi je jegò pòzdrzatk na òglowé ùregùlowanié kaszëbsczi sprawë. W [[1956]] rokù nalôzł sã Méster Jón midzë załóżcama [[Kaszëbsczé Zrzeszenié|Kaszëbsczégò Zrzeszeniégò]], chtërnégò wejrowsczim partã pózni czerowôł. Béł midzë jinyma baro aktiwnym dzejôrzã mùzyczny rësznotë. Zajimôł sã prowadzenim chùrów a òkróm te mòże rzec, że razã ze swòją drëgą białką, [[Léòkadia Trepczik|Léòkadią (przódë Czaja)]] twòrził môłé spiéwòwé karno<ref>Mamuszka, F.: Wejherowo i Ziemia Wejherowska : przewodnik. Gdańsk : Wydaw. Morskie, 1969, s. 45 (pòlsczi)</ref>, chtërné wëstãpòwało na różnëch zéńdzeniach ë rozegracjach. W [[1959]] rokù dwa zestawë jegò spiéwków òstałë wëdóné przez [[Karno Sztudérów Kaszëbów Ormuzd]]. W arkùszach nëch pierszi rôz òsta zamieszczónô m.jin. pòpùlarnô piesniô „[[Zemia Rodnô]]”, ùznôwónô dzysô przez wiele Kaszëbów za nôrodny kaszëbsczi himn. W pózniészich latach wëszłë jesz: ''Rodnô zemia'' ([[1974]]), ''Moja chëcz'' ([[1978]]) ë ''Lecë choranko'' ([[1980]], [[1997]]). Do artisticzny spôdkòwiznë Trepczika przënôlégają téż òbrôzë ë céchùnczi. Trepczik przënôlégô do karna lëdzy, co jakno pierszi òstelë – w [[1967]] rokù – wëprzédniony przëznôwónym przez [[Karno Sztudérów "Pomorania"|Karno Sztudérów Pòmòraniô]] [[Medal Stolema|Medalã Stolema]]<ref>[[Wòjcech Czedrowsczi|Wojciech Jankie]], ''Stolemowcy'', „Biuletyn Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego” 1967 nr 2, s. 13.</ref>. W kùńcowim dzélu jegò żëcégò wëszłë trzë tomiczi jegò kaszëbsczich wiérztów, z chtërnëch wëzérô miłota do domôcëznë<ref>[http://books.google.de/books?ei=Zc5xT5bRMNPT4QTY7ISfDw&hl=pl&id=CsMYAAAAMAAJ&dq=drze%C5%BCd%C5%BCon&q=trepczyk#search_anchor Współczesna literatura kaszubska 1945 - 1980, ISBN 8320537495]</ref>, kaszëbsczi mòwë, zemi ë jich dłudżich dzejów. W [[1970]] rokù ùkôza sã ''Moja stegna'', a w [[1977]] r. ''Odecknienié''. Specjalnie dlô dzecy ùrëchtowôł òn zbiérk kaszëbsczich wiérztów wëdóny w [[1975]] r. pòd titlã ''Ukłôdk dlô dzôtk''. A w [[1979]] rokù òstôł nôleżnikã [[Związek Literatów Polskich|Związku Literatów Polskich]]. Jegò wiérzta "Kaszëbskô mòwa" bëła dolmaczony na: [[Biôłorusczi jãzëk|biôłorusczi]], bretońsczi, miemiecczi i [[Sloweńsczi jãzëk|sloweńsczi]]. Jón Trepczik ùmôrł [[3 séwnika]] [[1989]] r. w [[Wejrowò|Wejrowie]], gdze pòchòwóny òstôł na smãtôrzu w [[Wejrowò Smiechòwò|Smiechòwie]]. Jeden z brzadów jego robòtë na rënkù ùkôzôł sã ju pò jegò smiercë – dwatomòwi ''Słownik polsko-kaszubski'', wëdóny w [[1994]] rokù. Robòta nad nim zaja autorowi dłudżé lata, a zacza sã òna ju w latach szescdzesątëch ùszłégò stalata. Nôùkòwò przërëchtowôł gò do wëdaniô [[Jerzi Tréder|prof. Jerzi Tréder]]. Spòdlecznô Szkòła w [[Miszewò|Miszewie]] nosy dzysô miono prawie Jana Trepczika. Dzejającé w [[Wejrowò|Wejrowie]] [[Towarzystwo Śpiewacze im. Jana Trepczyka|Towarzystwo Śpiewacze]] nosy téż jegò miono. == Ùsôdztwò (wëjimk) == * ''Mòja stegna'', [[Gduńsk]] [[1970]] * ''Rodnô zemia'', [[Gduńsk]] [[1974]] * ''Ùkłôdk dlô dzôtk'', [[Gduńsk]] [[1975]] * ''Òdecknienié'', [[Gduńsk]] [[1977]][https://lccn.loc.gov/84209259] * ''Mòja chëcz'', [[Gduńsk]] [[1978]] * ''Słownik polsko-kaszubski'', [[Gduńsk]] [[1994]] (wëd. ju pò smiercë) * ''Lecë chòrankò. Pieśni kaszubskie'', [[Wejrowò]] [[1980]], (2. wëd. ùfùlowóné [[1997]]) == Òbaczë téż == * [[Léòkadia Trepczik]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == * J. Borzyszkowski, J. Mordawski, J. Treder: Historia, geografia, język i piśmiennictwo Kaszubów; J. Bòrzëszkòwsczi, J. Mòrdawsczi, [[Jerzi Tréder|J. Tréder]]: Historia, geògrafia, jãzëk i pismienizna Kaszëbów, Wëdowizna M. Rôżok przë wespółrobòce z Institutã Kaszëbsczim, Gduńsk 1999. * K. Kleina, C. Obracht-Prondzyński (red.): Społeczność kaszubska w procesie przemian : kultura, tożsamość, język. Kancelaria Senatu, 2012. * F. Lorentz, A. Fischer, T. Lehr-Spławiński: Kaszubi : kultura ludowa i język. Toruń : Wydaw. Instytutu Bałtyckiego ; Warszawa : Skł. gł. Kasa im. Mianowskiego - Instytut Popierania Nauki, 1934, s. 132. * [[Ferdinand Neureiter|F. Neureiter]]: Historia literatury kaszubskiej : próba zarysu, przełożyła Maria Boduszyńska-Borowikowa ; wstępem opatrzył Tadeusz Bolduan, Gdańsk : Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie, Oddział Miejski, 1982, ISBN 8300002561 [http://books.google.de/books?ei=kDMAUdmvDsjZswbWjoCADA&hl=pl&id=VkdIAAAAIAAJ&dq=Neureiter&q=trepczyk#search_anchor] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * {{YouTube|oxM8PWqh2_Q|Zemia rodnô – Nôrodny Himn Kaszëbów}} * [http://scholar.google.com/scholar?q=J+Trepczyk&btnG=&hl=pl&lr=lang_pl&as_sdt=0 scholar.google] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} {{DEFAULTSORT:Trepczik Jan}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi pisarze]] [[Kategòrëjô:Kaszëbisce]] [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi szkólni]] [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi tołmôcze]] [[Kategòrëjô:Laùreacë Medalu Stolema]] 027detz6wop8swn0yzlwsbxnoaed6ra 198382 198372 2026-05-13T12:53:40Z Orbitminis 18250 198382 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Tablica przy pomniku Aleksandra Labudy i Jana Trepczyka w Stryszej Budzie.jpg|mały|Jan Trepczyk i Aleksander Labuda ([[Strëszô Bùda]])]] '''Jón Trepczik''' (ùr. 22 rujana [[1907]] w [[Strëszô Bùda|Strëszi Bùdze]] k. [[Mirochòwò|Mirochòwa]], ùm. 3 séwnika 1989 w [[Wejrowò|Wejrowie]]) – béł kaszëbsczim spòlëznowim dzejôrzã, ùtwórcą, pedagògã ë kòmpòzytorã. == Biografiô == Jón Trepczik pòchòdzył z gbùrsczi familii ze [[Strëszô Bùda|Strëszi Bùdë]] midzë [[Stajszéwò|Stajszéwã]] a [[Mirochòwò|Mirochòwã]] ([[Kartësczi kréz|kréz kartësczi]]), gdze przëszedł na swiat [[22 rujana]] [[1907]] rokù. Ùcził sã w seminarium dlô szkólnëch w [[Kòscérzëna|Kòscérzënie]], chtërné ùkùńcził w [[1926]] r. Zaczął robic jakno szkólny w [[Kartuzë|Kartuzach]], a pò krótczim czasu przeniósł sã do szkòłë w [[Miszewò|Miszewie]], gdze robił do [[1934]] r. Ju jakno młodi człowiek zajinteresowôł sã òn [[Kaszëbizna|kaszëbizną]], co stało sã òsoblëwie dzãka taczim lëdzóm jak [[Aleksander Majkòwsczi]] i [[Aleksander Labùda]]. W 1929 rokù doszło do stwòrzeniô [[Regionalné Zrzeszenié Kaszëbów|Regionalnégò Zrzeszeniô Kaszëbów]]<ref>Jan Trepczik (1958 - przepisóny przez Édmùnda Kamińsczégò), Pòzdrzatk na kaszëbiznã, rozwicé lëteraturë ë pòstulatë dlô Zrzeszeniégò Kaszëbsczégò, „Pomerania” 2019, nr 10, s. 36</ref>, a Trepczik przënôlégôł do karna załóżców ny òrganizacji. W [[1930]] r. òżenił sã z [[Aniela Rómpskô|Anielą Rómpską]], chtërna bëła sostrą jednégò z nôbarżi znónëch ùtwórców i dzejôrzów z karna [[Zrzeszińcë|Zrzeszińców]] [[Jan Rómpsczi|Jana Rómpsczégò]]. W [[1930]] r. Trepczik zadebiutowôł w gdińsczi [[Chëcz Kaszëbskô|Chëczë Kaszëbsczi]] wëjimkã òpòwiôdaniégò pòd titlã ''Na szlachù zbrodnié''. Jakno pòeta pierszi rôz òbjawił sã w [[1931]] r. w [[Gryf (cządnik)|Gryfie]]. Pisôł do wëchôdający w trzëdzestëch latach uszłégò stalata [[Zrzesz Kaszëbskô|Zrzeszë Kaszëbsczi]]. Równak czas, w jaczim przëszło żëc i twòrzëc Trepczikòwi, nie béł za baro żëczny kaszëbsczémù dzejaniémù. Midzëwòjnowé przédnictwò [[Pòlskô|Pòlsczi]] nie bëło za baro żëczné temù, żebë [[kaszëbizna]] mògła sã richtich rozkòscérzac. Òsoblëwie doswiôdczëlë tegò lëdze, co przënôlégelë do karna [[Zrzeszińcë|Zrzeszińców]]. Baro pòdsztrëchiwelë òni midzë jinszima apartnotã kaszëbsczi òbéńdë i [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]], jaczi, na przék wëstãpùjącym tej pòzdrzatkóm, mielë nié za jedną z pòlsczich gwarów, le za apartny słowiańsczi jãzëk. Prawie to pòdsztrëchiwanié kaszëbsczi apartnotë sprawiło, że pòlsczé przédnictwò, tak przedwòjnowé, jak téż pózniészé pòwòjnowé, pòsądzywało tej sej [[Kaszëbi|Kaszëbów]], a òsoblëwie prawie [[Zrzeszińcë|Zrzeszińców]] ò [[Separatizma|separatizmã]], czëlë dzejanié, jaczégò célã miało bëc òddzelenié [[Kaszëbë|Kaszëb]] òd pòlsczégò państwa. Trepczik w [[1934]] r. przeniosłi òstôł do szkòłë w [[Rogòznô|Rogòznie]], leżącym w òbéńdze [[Wiôlgòpòlskô|Wiôlgòpòlsczi]]. Òb czas bëtnoscë w [[Wiôlgòpòlskô|Wiôlgòpòlsce]] w [[1935]] r. wëdóny òstôł jeden z bëlnëch dokôzów Jana Trepczika. Béł to ''Kaszebskji pjesnjôk. Dzél I'', w chtërnym Trepczik pòkôzôł sã nié leno jakno lëteracczi ùtwórca, ale téż kòmpòzytor twòrzący melodie do tekstów [[Aleksander Labùda|A. Labùdë]], [[Jan Rómpsczi|J. Rómpsczégò]] i swòjëch gwôsnëch. Pò robòce w [[Rogòznô|Rogòznie]] jaż do wëbùchù [[Drëgô swiatowô wòjna|drëdżi swiatowi wòjnë]] Trepczik robił w [[Tłukawë|Tłukawach]]. W [[séwnik]]ù [[1939]] r. Méster Jan przebiwôł w [[Tłukawë|Tłukawach]], pò czim w [[1940]] rokù wrócył na [[Kaszëbë]]. Tam zaczął robic jakno kasjéra w ùrzãdze gminë w [[Sjónowò|Swiónowie]]. W [[1943]] r. òstôł wcelony do niemiecczégò wòjska, w [[Italskô|Italsce]] przed do partizancczi z jaczi przeszed zôs do armii [[Władysław Anders|generała Andersa]]. Do kraju wrócył w [[1946]] r. i nalôzł so robòtã w Spòdleczny Szkòle nr 4 w [[Wejrowò|Wejrowie]], w chtërny robił jaż do [[Emeritura|emeriturë]], na jaką przeszedł w [[1967]] r. Krótkò pò wòjnie związôł sã téż z òdrodzoną „[[Zrzesz Kaszëbskô|Zrzeszą Kaszëbską]]”, chtërna wëchôda w latach [[1945]]-[[1947|47]]. W nôcãższim cządze, czej pò lëkwidacji òdrodzony „[[Zrzesz Kaszëbskô|Zrzeszë]]”, a przed ùtwòrzenim [[Kaszëbsczé Zrzeszenié|Kaszëbsczégò Zrzeszeniégò]], [[Kaszëbi]] ni mielë swòji òrganizacji, co bë reprezentowa jich jinteresë ë mia bë starã ò [[Kaszëbizna|kaszëbiznã]], wejrowsczi dodóm Jana Trepczika béł môlã, gdze schôdelë sã lëdze dzejający na kaszëbsczim gónie. Na òperacjowi rozmòwie z nim fónkcjonariuszowie Ùrzãdu do sprawów Pùblicznégò Bezpiekù (ÙdsPB) mielë zdebło nôdzeje, że mòże ùdô sã gò zachãcëc do wespółdzejaniô. Pò drëdżim zetkanim z nim stało sã równak dlô ùbówców czësto gwësné, że ùdostanié gò na jich stronã nie je mòżlëwé. Trepczik nie zrobił tegò, co chcelë òd niegò jegò rozpòwiôdôcze z ÙdsPB, ale òbstojéwôł na swòjim, a òkróm tegò nie tacył przed nima, że nie widzy mù sã sytuacjô Kaszëbów i kaszëbiznë w Lëdowi Pòlsce – je ò tim napisóné we Warszawie [[29 zélnika]] 1955 r. Jiné je pismiono napisóné rãczno i przeniosłë przez niegò na zéńdzenié z fónkcjonariuszama ùrzãdu do sprawów pùblicznégò bezpiekù w 1955 r. Jesz niglë gò napisôł, mùszôł ju rôz bëc na ÙB, gdze pitóny béł midzë jinszima ò swòje dzejanié przed wòjną, òb czas ni, a téż pò ni. Miôł gadac, co wié ò dzejarzach kaszëbsczich, chtërnëch znaje, a téż napisac dlô ùbòwców wszëtkò, co wié ò kaszëbsczim separatizmie, ò dzejanim przedwòjnowi ë pòwòjnowi [[Zrzesz Kaszëbskô|„Zrzeszë Kaszëbsczi”]], ò znónëch kaszëbsczich dzejarzach i ò tim, jaczi je jegò pòzdrzatk na òglowé ùregùlowanié kaszëbsczi sprawë. W [[1956]] rokù nalôzł sã Méster Jón midzë załóżcama [[Kaszëbsczé Zrzeszenié|Kaszëbsczégò Zrzeszeniégò]], chtërnégò wejrowsczim partã pózni czerowôł. Béł midzë jinyma baro aktiwnym dzejôrzã mùzyczny rësznotë. Zajimôł sã prowadzenim chùrów a òkróm te mòże rzec, że razã ze swòją drëgą białką, [[Léòkadia Trepczik|Léòkadią (przódë Czaja)]] twòrził môłé spiéwòwé karno<ref>Mamuszka, F.: Wejherowo i Ziemia Wejherowska : przewodnik. Gdańsk : Wydaw. Morskie, 1969, s. 45 (pòlsczi)</ref>, chtërné wëstãpòwało na różnëch zéńdzeniach ë rozegracjach. W [[1959]] rokù dwa zestawë jegò spiéwków òstałë wëdóné przez [[Karno Sztudérów Kaszëbów Ormuzd]]. W arkùszach nëch pierszi rôz òsta zamieszczónô m.jin. pòpùlarnô piesniô „[[Zemia Rodnô]]”, ùznôwónô dzysô przez wiele Kaszëbów za nôrodny kaszëbsczi himn. W pózniészich latach wëszłë jesz: ''Rodnô zemia'' ([[1974]]), ''Moja chëcz'' ([[1978]]) ë ''Lecë choranko'' ([[1980]], [[1997]]). Do artisticzny spôdkòwiznë Trepczika przënôlégają téż òbrôzë ë céchùnczi. Trepczik przënôlégô do karna lëdzy, co jakno pierszi òstelë – w [[1967]] rokù – wëprzédniony przëznôwónym przez [[Karno Sztudérów "Pomorania"|Karno Sztudérów Pòmòraniô]] [[Medal Stolema|Medalã Stolema]]<ref>[[Wòjcech Czedrowsczi|Wojciech Jankie]], ''Stolemowcy'', „Biuletyn Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego” 1967 nr 2, s. 13.</ref>. W kùńcowim dzélu jegò żëcégò wëszłë trzë tomiczi jegò kaszëbsczich wiérztów, z chtërnëch wëzérô miłota do domôcëznë<ref>[http://books.google.de/books?ei=Zc5xT5bRMNPT4QTY7ISfDw&hl=pl&id=CsMYAAAAMAAJ&dq=drze%C5%BCd%C5%BCon&q=trepczyk#search_anchor Współczesna literatura kaszubska 1945 - 1980, ISBN 8320537495]</ref>, kaszëbsczi mòwë, zemi ë jich dłudżich dzejów. W [[1970]] rokù ùkôza sã ''Moja stegna'', a w [[1977]] r. ''Odecknienié''. Specjalnie dlô dzecy ùrëchtowôł òn zbiérk kaszëbsczich wiérztów wëdóny w [[1975]] r. pòd titlã ''Ukłôdk dlô dzôtk''. A w [[1979]] rokù òstôł nôleżnikã [[Związek Literatów Polskich|Związku Literatów Polskich]]. Jegò wiérzta "Kaszëbskô mòwa" bëła dolmaczony na: [[Biôłorusczi jãzëk|biôłorusczi]], bretońsczi, miemiecczi i [[Sloweńsczi jãzëk|sloweńsczi]]. Jón Trepczik ùmôrł [[3 séwnika]] [[1989]] r. w [[Wejrowò|Wejrowie]], gdze pòchòwóny òstôł na smãtôrzu w [[Wejrowò Smiechòwò|Smiechòwie]]. Jeden z brzadów jego robòtë na rënkù ùkôzôł sã ju pò jegò smiercë – dwatomòwi ''Słownik polsko-kaszubski'', wëdóny w [[1994]] rokù. Robòta nad nim zaja autorowi dłudżé lata, a zacza sã òna ju w latach szescdzesątëch ùszłégò stalata. Nôùkòwò przërëchtowôł gò do wëdaniô [[Jerzi Tréder|prof. Jerzi Tréder]]. Spòdlecznô Szkòła w [[Miszewò|Miszewie]] nosy dzysô miono prawie Jana Trepczika. Dzejającé w [[Wejrowò|Wejrowie]] [[Towarzystwo Śpiewacze im. Jana Trepczyka|Towarzystwo Śpiewacze]] nosy téż jegò miono. == Ùsôdztwò (wëjimk) == * ''Mòja stegna'', [[Gduńsk]] [[1970]] * ''Rodnô zemia'', [[Gduńsk]] [[1974]] * ''Ùkłôdk dlô dzôtk'', [[Gduńsk]] [[1975]] * ''Òdecknienié'', [[Gduńsk]] [[1977]][https://lccn.loc.gov/84209259] * ''Mòja chëcz'', [[Gduńsk]] [[1978]] * ''Słownik polsko-kaszubski'', [[Gduńsk]] [[1994]] (wëd. ju pò smiercë) * ''Lecë chòrankò. Pieśni kaszubskie'', [[Wejrowò]] [[1980]], (2. wëd. ùfùlowóné [[1997]]) == Òbaczë téż == * [[Léòkadia Trepczik]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == * J. Borzyszkowski, J. Mordawski, J. Treder: Historia, geografia, język i piśmiennictwo Kaszubów; J. Bòrzëszkòwsczi, J. Mòrdawsczi, [[Jerzi Tréder|J. Tréder]]: Historia, geògrafia, jãzëk i pismienizna Kaszëbów, Wëdowizna M. Rôżok przë wespółrobòce z Institutã Kaszëbsczim, Gduńsk 1999. * K. Kleina, C. Obracht-Prondzyński (red.): Społeczność kaszubska w procesie przemian : kultura, tożsamość, język. Kancelaria Senatu, 2012. * F. Lorentz, A. Fischer, T. Lehr-Spławiński: Kaszubi : kultura ludowa i język. Toruń : Wydaw. Instytutu Bałtyckiego ; Warszawa : Skł. gł. Kasa im. Mianowskiego - Instytut Popierania Nauki, 1934, s. 132. * [[Ferdinand Neureiter|F. Neureiter]]: Historia literatury kaszubskiej : próba zarysu, przełożyła Maria Boduszyńska-Borowikowa ; wstępem opatrzył Tadeusz Bolduan, Gdańsk : Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie, Oddział Miejski, 1982, ISBN 8300002561 [http://books.google.de/books?ei=kDMAUdmvDsjZswbWjoCADA&hl=pl&id=VkdIAAAAIAAJ&dq=Neureiter&q=trepczyk#search_anchor] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * {{YouTube|oxM8PWqh2_Q|Zemia rodnô – Nôrodny Himn Kaszëbów}} * [http://scholar.google.com/scholar?q=J+Trepczyk&btnG=&hl=pl&lr=lang_pl&as_sdt=0 scholar.google] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} {{DEFAULTSORT:Trepczik Jan}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi pisarze]] [[Kategòrëjô:Kaszëbisce]] [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi szkólni]] [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi tołmôcze]] [[Kategòrëjô:Laùreacë Medalu Stolema]] nkwcc04j98vhbi14b5wpc8fk8aqljhg 198387 198382 2026-05-13T13:02:07Z Iketsi 3254 [[Aleksander Labùda]] 198387 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Tablica przy pomniku Aleksandra Labudy i Jana Trepczyka w Stryszej Budzie.jpg|mały|Jan Trepczyk i [[Aleksander Labùda]] ([[Strëszô Bùda]])]] '''Jón Trepczik''' (ùr. 22 rujana [[1907]] w [[Strëszô Bùda|Strëszi Bùdze]] k. [[Mirochòwò|Mirochòwa]], ùm. 3 séwnika 1989 w [[Wejrowò|Wejrowie]]) – béł kaszëbsczim spòlëznowim dzejôrzã, ùtwórcą, pedagògã ë kòmpòzytorã. == Biografiô == Jón Trepczik pòchòdzył z gbùrsczi familii ze [[Strëszô Bùda|Strëszi Bùdë]] midzë [[Stajszéwò|Stajszéwã]] a [[Mirochòwò|Mirochòwã]] ([[Kartësczi kréz|kréz kartësczi]]), gdze przëszedł na swiat [[22 rujana]] [[1907]] rokù. Ùcził sã w seminarium dlô szkólnëch w [[Kòscérzëna|Kòscérzënie]], chtërné ùkùńcził w [[1926]] r. Zaczął robic jakno szkólny w [[Kartuzë|Kartuzach]], a pò krótczim czasu przeniósł sã do szkòłë w [[Miszewò|Miszewie]], gdze robił do [[1934]] r. Ju jakno młodi człowiek zajinteresowôł sã òn [[Kaszëbizna|kaszëbizną]], co stało sã òsoblëwie dzãka taczim lëdzóm jak [[Aleksander Majkòwsczi]] i [[Aleksander Labùda]]. W 1929 rokù doszło do stwòrzeniô [[Regionalné Zrzeszenié Kaszëbów|Regionalnégò Zrzeszeniô Kaszëbów]]<ref>Jan Trepczik (1958 - przepisóny przez Édmùnda Kamińsczégò), Pòzdrzatk na kaszëbiznã, rozwicé lëteraturë ë pòstulatë dlô Zrzeszeniégò Kaszëbsczégò, „Pomerania” 2019, nr 10, s. 36</ref>, a Trepczik przënôlégôł do karna załóżców ny òrganizacji. W [[1930]] r. òżenił sã z [[Aniela Rómpskô|Anielą Rómpską]], chtërna bëła sostrą jednégò z nôbarżi znónëch ùtwórców i dzejôrzów z karna [[Zrzeszińcë|Zrzeszińców]] [[Jan Rómpsczi|Jana Rómpsczégò]]. W [[1930]] r. Trepczik zadebiutowôł w gdińsczi [[Chëcz Kaszëbskô|Chëczë Kaszëbsczi]] wëjimkã òpòwiôdaniégò pòd titlã ''Na szlachù zbrodnié''. Jakno pòeta pierszi rôz òbjawił sã w [[1931]] r. w [[Gryf (cządnik)|Gryfie]]. Pisôł do wëchôdający w trzëdzestëch latach uszłégò stalata [[Zrzesz Kaszëbskô|Zrzeszë Kaszëbsczi]]. Równak czas, w jaczim przëszło żëc i twòrzëc Trepczikòwi, nie béł za baro żëczny kaszëbsczémù dzejaniémù. Midzëwòjnowé przédnictwò [[Pòlskô|Pòlsczi]] nie bëło za baro żëczné temù, żebë [[kaszëbizna]] mògła sã richtich rozkòscérzac. Òsoblëwie doswiôdczëlë tegò lëdze, co przënôlégelë do karna [[Zrzeszińcë|Zrzeszińców]]. Baro pòdsztrëchiwelë òni midzë jinszima apartnotã kaszëbsczi òbéńdë i [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]], jaczi, na przék wëstãpùjącym tej pòzdrzatkóm, mielë nié za jedną z pòlsczich gwarów, le za apartny słowiańsczi jãzëk. Prawie to pòdsztrëchiwanié kaszëbsczi apartnotë sprawiło, że pòlsczé przédnictwò, tak przedwòjnowé, jak téż pózniészé pòwòjnowé, pòsądzywało tej sej [[Kaszëbi|Kaszëbów]], a òsoblëwie prawie [[Zrzeszińcë|Zrzeszińców]] ò [[Separatizma|separatizmã]], czëlë dzejanié, jaczégò célã miało bëc òddzelenié [[Kaszëbë|Kaszëb]] òd pòlsczégò państwa. Trepczik w [[1934]] r. przeniosłi òstôł do szkòłë w [[Rogòznô|Rogòznie]], leżącym w òbéńdze [[Wiôlgòpòlskô|Wiôlgòpòlsczi]]. Òb czas bëtnoscë w [[Wiôlgòpòlskô|Wiôlgòpòlsce]] w [[1935]] r. wëdóny òstôł jeden z bëlnëch dokôzów Jana Trepczika. Béł to ''Kaszebskji pjesnjôk. Dzél I'', w chtërnym Trepczik pòkôzôł sã nié leno jakno lëteracczi ùtwórca, ale téż kòmpòzytor twòrzący melodie do tekstów [[Aleksander Labùda|A. Labùdë]], [[Jan Rómpsczi|J. Rómpsczégò]] i swòjëch gwôsnëch. Pò robòce w [[Rogòznô|Rogòznie]] jaż do wëbùchù [[Drëgô swiatowô wòjna|drëdżi swiatowi wòjnë]] Trepczik robił w [[Tłukawë|Tłukawach]]. W [[séwnik]]ù [[1939]] r. Méster Jan przebiwôł w [[Tłukawë|Tłukawach]], pò czim w [[1940]] rokù wrócył na [[Kaszëbë]]. Tam zaczął robic jakno kasjéra w ùrzãdze gminë w [[Sjónowò|Swiónowie]]. W [[1943]] r. òstôł wcelony do niemiecczégò wòjska, w [[Italskô|Italsce]] przed do partizancczi z jaczi przeszed zôs do armii [[Władysław Anders|generała Andersa]]. Do kraju wrócył w [[1946]] r. i nalôzł so robòtã w Spòdleczny Szkòle nr 4 w [[Wejrowò|Wejrowie]], w chtërny robił jaż do [[Emeritura|emeriturë]], na jaką przeszedł w [[1967]] r. Krótkò pò wòjnie związôł sã téż z òdrodzoną „[[Zrzesz Kaszëbskô|Zrzeszą Kaszëbską]]”, chtërna wëchôda w latach [[1945]]-[[1947|47]]. W nôcãższim cządze, czej pò lëkwidacji òdrodzony „[[Zrzesz Kaszëbskô|Zrzeszë]]”, a przed ùtwòrzenim [[Kaszëbsczé Zrzeszenié|Kaszëbsczégò Zrzeszeniégò]], [[Kaszëbi]] ni mielë swòji òrganizacji, co bë reprezentowa jich jinteresë ë mia bë starã ò [[Kaszëbizna|kaszëbiznã]], wejrowsczi dodóm Jana Trepczika béł môlã, gdze schôdelë sã lëdze dzejający na kaszëbsczim gónie. Na òperacjowi rozmòwie z nim fónkcjonariuszowie Ùrzãdu do sprawów Pùblicznégò Bezpiekù (ÙdsPB) mielë zdebło nôdzeje, że mòże ùdô sã gò zachãcëc do wespółdzejaniô. Pò drëdżim zetkanim z nim stało sã równak dlô ùbówców czësto gwësné, że ùdostanié gò na jich stronã nie je mòżlëwé. Trepczik nie zrobił tegò, co chcelë òd niegò jegò rozpòwiôdôcze z ÙdsPB, ale òbstojéwôł na swòjim, a òkróm tegò nie tacył przed nima, że nie widzy mù sã sytuacjô Kaszëbów i kaszëbiznë w Lëdowi Pòlsce – je ò tim napisóné we Warszawie [[29 zélnika]] 1955 r. Jiné je pismiono napisóné rãczno i przeniosłë przez niegò na zéńdzenié z fónkcjonariuszama ùrzãdu do sprawów pùblicznégò bezpiekù w 1955 r. Jesz niglë gò napisôł, mùszôł ju rôz bëc na ÙB, gdze pitóny béł midzë jinszima ò swòje dzejanié przed wòjną, òb czas ni, a téż pò ni. Miôł gadac, co wié ò dzejarzach kaszëbsczich, chtërnëch znaje, a téż napisac dlô ùbòwców wszëtkò, co wié ò kaszëbsczim separatizmie, ò dzejanim przedwòjnowi ë pòwòjnowi [[Zrzesz Kaszëbskô|„Zrzeszë Kaszëbsczi”]], ò znónëch kaszëbsczich dzejarzach i ò tim, jaczi je jegò pòzdrzatk na òglowé ùregùlowanié kaszëbsczi sprawë. W [[1956]] rokù nalôzł sã Méster Jón midzë załóżcama [[Kaszëbsczé Zrzeszenié|Kaszëbsczégò Zrzeszeniégò]], chtërnégò wejrowsczim partã pózni czerowôł. Béł midzë jinyma baro aktiwnym dzejôrzã mùzyczny rësznotë. Zajimôł sã prowadzenim chùrów a òkróm te mòże rzec, że razã ze swòją drëgą białką, [[Léòkadia Trepczik|Léòkadią (przódë Czaja)]] twòrził môłé spiéwòwé karno<ref>Mamuszka, F.: Wejherowo i Ziemia Wejherowska : przewodnik. Gdańsk : Wydaw. Morskie, 1969, s. 45 (pòlsczi)</ref>, chtërné wëstãpòwało na różnëch zéńdzeniach ë rozegracjach. W [[1959]] rokù dwa zestawë jegò spiéwków òstałë wëdóné przez [[Karno Sztudérów Kaszëbów Ormuzd]]. W arkùszach nëch pierszi rôz òsta zamieszczónô m.jin. pòpùlarnô piesniô „[[Zemia Rodnô]]”, ùznôwónô dzysô przez wiele Kaszëbów za nôrodny kaszëbsczi himn. W pózniészich latach wëszłë jesz: ''Rodnô zemia'' ([[1974]]), ''Moja chëcz'' ([[1978]]) ë ''Lecë choranko'' ([[1980]], [[1997]]). Do artisticzny spôdkòwiznë Trepczika przënôlégają téż òbrôzë ë céchùnczi. Trepczik przënôlégô do karna lëdzy, co jakno pierszi òstelë – w [[1967]] rokù – wëprzédniony przëznôwónym przez [[Karno Sztudérów "Pomorania"|Karno Sztudérów Pòmòraniô]] [[Medal Stolema|Medalã Stolema]]<ref>[[Wòjcech Czedrowsczi|Wojciech Jankie]], ''Stolemowcy'', „Biuletyn Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego” 1967 nr 2, s. 13.</ref>. W kùńcowim dzélu jegò żëcégò wëszłë trzë tomiczi jegò kaszëbsczich wiérztów, z chtërnëch wëzérô miłota do domôcëznë<ref>[http://books.google.de/books?ei=Zc5xT5bRMNPT4QTY7ISfDw&hl=pl&id=CsMYAAAAMAAJ&dq=drze%C5%BCd%C5%BCon&q=trepczyk#search_anchor Współczesna literatura kaszubska 1945 - 1980, ISBN 8320537495]</ref>, kaszëbsczi mòwë, zemi ë jich dłudżich dzejów. W [[1970]] rokù ùkôza sã ''Moja stegna'', a w [[1977]] r. ''Odecknienié''. Specjalnie dlô dzecy ùrëchtowôł òn zbiérk kaszëbsczich wiérztów wëdóny w [[1975]] r. pòd titlã ''Ukłôdk dlô dzôtk''. A w [[1979]] rokù òstôł nôleżnikã [[Związek Literatów Polskich|Związku Literatów Polskich]]. Jegò wiérzta "Kaszëbskô mòwa" bëła dolmaczony na: [[Biôłorusczi jãzëk|biôłorusczi]], bretońsczi, miemiecczi i [[Sloweńsczi jãzëk|sloweńsczi]]. Jón Trepczik ùmôrł [[3 séwnika]] [[1989]] r. w [[Wejrowò|Wejrowie]], gdze pòchòwóny òstôł na smãtôrzu w [[Wejrowò Smiechòwò|Smiechòwie]]. Jeden z brzadów jego robòtë na rënkù ùkôzôł sã ju pò jegò smiercë – dwatomòwi ''Słownik polsko-kaszubski'', wëdóny w [[1994]] rokù. Robòta nad nim zaja autorowi dłudżé lata, a zacza sã òna ju w latach szescdzesątëch ùszłégò stalata. Nôùkòwò przërëchtowôł gò do wëdaniô [[Jerzi Tréder|prof. Jerzi Tréder]]. Spòdlecznô Szkòła w [[Miszewò|Miszewie]] nosy dzysô miono prawie Jana Trepczika. Dzejającé w [[Wejrowò|Wejrowie]] [[Towarzystwo Śpiewacze im. Jana Trepczyka|Towarzystwo Śpiewacze]] nosy téż jegò miono. == Ùsôdztwò (wëjimk) == * ''Mòja stegna'', [[Gduńsk]] [[1970]] * ''Rodnô zemia'', [[Gduńsk]] [[1974]] * ''Ùkłôdk dlô dzôtk'', [[Gduńsk]] [[1975]] * ''Òdecknienié'', [[Gduńsk]] [[1977]][https://lccn.loc.gov/84209259] * ''Mòja chëcz'', [[Gduńsk]] [[1978]] * ''Słownik polsko-kaszubski'', [[Gduńsk]] [[1994]] (wëd. ju pò smiercë) * ''Lecë chòrankò. Pieśni kaszubskie'', [[Wejrowò]] [[1980]], (2. wëd. ùfùlowóné [[1997]]) == Òbaczë téż == * [[Léòkadia Trepczik]] * [[Aleksander Labùda]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == * J. Borzyszkowski, J. Mordawski, J. Treder: Historia, geografia, język i piśmiennictwo Kaszubów; J. Bòrzëszkòwsczi, J. Mòrdawsczi, [[Jerzi Tréder|J. Tréder]]: Historia, geògrafia, jãzëk i pismienizna Kaszëbów, Wëdowizna M. Rôżok przë wespółrobòce z Institutã Kaszëbsczim, Gduńsk 1999. * K. Kleina, C. Obracht-Prondzyński (red.): Społeczność kaszubska w procesie przemian : kultura, tożsamość, język. Kancelaria Senatu, 2012. * F. Lorentz, A. Fischer, T. Lehr-Spławiński: Kaszubi : kultura ludowa i język. Toruń : Wydaw. Instytutu Bałtyckiego ; Warszawa : Skł. gł. Kasa im. Mianowskiego - Instytut Popierania Nauki, 1934, s. 132. * [[Ferdinand Neureiter|F. Neureiter]]: Historia literatury kaszubskiej : próba zarysu, przełożyła Maria Boduszyńska-Borowikowa ; wstępem opatrzył Tadeusz Bolduan, Gdańsk : Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie, Oddział Miejski, 1982, ISBN 8300002561 [http://books.google.de/books?ei=kDMAUdmvDsjZswbWjoCADA&hl=pl&id=VkdIAAAAIAAJ&dq=Neureiter&q=trepczyk#search_anchor] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * {{YouTube|oxM8PWqh2_Q|Zemia rodnô – Nôrodny Himn Kaszëbów}} * [http://scholar.google.com/scholar?q=J+Trepczyk&btnG=&hl=pl&lr=lang_pl&as_sdt=0 scholar.google] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} {{DEFAULTSORT:Trepczik Jan}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi pisarze]] [[Kategòrëjô:Kaszëbisce]] [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi szkólni]] [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi tołmôcze]] [[Kategòrëjô:Laùreacë Medalu Stolema]] suykjjnb2g9rp9zhcnwyibw0r2gy9zz 198458 198387 2026-05-13T15:01:00Z Iketsi 3254 /* Bùtnowé lënczi */ [https://web.archive.org/web/20170223192011/http://www.zk-p.org/files/1704Trepczyk_slownik.pdf 1704Trepczyk_slownik.pdf] 198458 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Tablica przy pomniku Aleksandra Labudy i Jana Trepczyka w Stryszej Budzie.jpg|mały|Jan Trepczyk i [[Aleksander Labùda]] ([[Strëszô Bùda]])]] '''Jón Trepczik''' (ùr. 22 rujana [[1907]] w [[Strëszô Bùda|Strëszi Bùdze]] k. [[Mirochòwò|Mirochòwa]], ùm. 3 séwnika 1989 w [[Wejrowò|Wejrowie]]) – béł kaszëbsczim spòlëznowim dzejôrzã, ùtwórcą, pedagògã ë kòmpòzytorã. == Biografiô == Jón Trepczik pòchòdzył z gbùrsczi familii ze [[Strëszô Bùda|Strëszi Bùdë]] midzë [[Stajszéwò|Stajszéwã]] a [[Mirochòwò|Mirochòwã]] ([[Kartësczi kréz|kréz kartësczi]]), gdze przëszedł na swiat [[22 rujana]] [[1907]] rokù. Ùcził sã w seminarium dlô szkólnëch w [[Kòscérzëna|Kòscérzënie]], chtërné ùkùńcził w [[1926]] r. Zaczął robic jakno szkólny w [[Kartuzë|Kartuzach]], a pò krótczim czasu przeniósł sã do szkòłë w [[Miszewò|Miszewie]], gdze robił do [[1934]] r. Ju jakno młodi człowiek zajinteresowôł sã òn [[Kaszëbizna|kaszëbizną]], co stało sã òsoblëwie dzãka taczim lëdzóm jak [[Aleksander Majkòwsczi]] i [[Aleksander Labùda]]. W 1929 rokù doszło do stwòrzeniô [[Regionalné Zrzeszenié Kaszëbów|Regionalnégò Zrzeszeniô Kaszëbów]]<ref>Jan Trepczik (1958 - przepisóny przez Édmùnda Kamińsczégò), Pòzdrzatk na kaszëbiznã, rozwicé lëteraturë ë pòstulatë dlô Zrzeszeniégò Kaszëbsczégò, „Pomerania” 2019, nr 10, s. 36</ref>, a Trepczik przënôlégôł do karna załóżców ny òrganizacji. W [[1930]] r. òżenił sã z [[Aniela Rómpskô|Anielą Rómpską]], chtërna bëła sostrą jednégò z nôbarżi znónëch ùtwórców i dzejôrzów z karna [[Zrzeszińcë|Zrzeszińców]] [[Jan Rómpsczi|Jana Rómpsczégò]]. W [[1930]] r. Trepczik zadebiutowôł w gdińsczi [[Chëcz Kaszëbskô|Chëczë Kaszëbsczi]] wëjimkã òpòwiôdaniégò pòd titlã ''Na szlachù zbrodnié''. Jakno pòeta pierszi rôz òbjawił sã w [[1931]] r. w [[Gryf (cządnik)|Gryfie]]. Pisôł do wëchôdający w trzëdzestëch latach uszłégò stalata [[Zrzesz Kaszëbskô|Zrzeszë Kaszëbsczi]]. Równak czas, w jaczim przëszło żëc i twòrzëc Trepczikòwi, nie béł za baro żëczny kaszëbsczémù dzejaniémù. Midzëwòjnowé przédnictwò [[Pòlskô|Pòlsczi]] nie bëło za baro żëczné temù, żebë [[kaszëbizna]] mògła sã richtich rozkòscérzac. Òsoblëwie doswiôdczëlë tegò lëdze, co przënôlégelë do karna [[Zrzeszińcë|Zrzeszińców]]. Baro pòdsztrëchiwelë òni midzë jinszima apartnotã kaszëbsczi òbéńdë i [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]], jaczi, na przék wëstãpùjącym tej pòzdrzatkóm, mielë nié za jedną z pòlsczich gwarów, le za apartny słowiańsczi jãzëk. Prawie to pòdsztrëchiwanié kaszëbsczi apartnotë sprawiło, że pòlsczé przédnictwò, tak przedwòjnowé, jak téż pózniészé pòwòjnowé, pòsądzywało tej sej [[Kaszëbi|Kaszëbów]], a òsoblëwie prawie [[Zrzeszińcë|Zrzeszińców]] ò [[Separatizma|separatizmã]], czëlë dzejanié, jaczégò célã miało bëc òddzelenié [[Kaszëbë|Kaszëb]] òd pòlsczégò państwa. Trepczik w [[1934]] r. przeniosłi òstôł do szkòłë w [[Rogòznô|Rogòznie]], leżącym w òbéńdze [[Wiôlgòpòlskô|Wiôlgòpòlsczi]]. Òb czas bëtnoscë w [[Wiôlgòpòlskô|Wiôlgòpòlsce]] w [[1935]] r. wëdóny òstôł jeden z bëlnëch dokôzów Jana Trepczika. Béł to ''Kaszebskji pjesnjôk. Dzél I'', w chtërnym Trepczik pòkôzôł sã nié leno jakno lëteracczi ùtwórca, ale téż kòmpòzytor twòrzący melodie do tekstów [[Aleksander Labùda|A. Labùdë]], [[Jan Rómpsczi|J. Rómpsczégò]] i swòjëch gwôsnëch. Pò robòce w [[Rogòznô|Rogòznie]] jaż do wëbùchù [[Drëgô swiatowô wòjna|drëdżi swiatowi wòjnë]] Trepczik robił w [[Tłukawë|Tłukawach]]. W [[séwnik]]ù [[1939]] r. Méster Jan przebiwôł w [[Tłukawë|Tłukawach]], pò czim w [[1940]] rokù wrócył na [[Kaszëbë]]. Tam zaczął robic jakno kasjéra w ùrzãdze gminë w [[Sjónowò|Swiónowie]]. W [[1943]] r. òstôł wcelony do niemiecczégò wòjska, w [[Italskô|Italsce]] przed do partizancczi z jaczi przeszed zôs do armii [[Władysław Anders|generała Andersa]]. Do kraju wrócył w [[1946]] r. i nalôzł so robòtã w Spòdleczny Szkòle nr 4 w [[Wejrowò|Wejrowie]], w chtërny robił jaż do [[Emeritura|emeriturë]], na jaką przeszedł w [[1967]] r. Krótkò pò wòjnie związôł sã téż z òdrodzoną „[[Zrzesz Kaszëbskô|Zrzeszą Kaszëbską]]”, chtërna wëchôda w latach [[1945]]-[[1947|47]]. W nôcãższim cządze, czej pò lëkwidacji òdrodzony „[[Zrzesz Kaszëbskô|Zrzeszë]]”, a przed ùtwòrzenim [[Kaszëbsczé Zrzeszenié|Kaszëbsczégò Zrzeszeniégò]], [[Kaszëbi]] ni mielë swòji òrganizacji, co bë reprezentowa jich jinteresë ë mia bë starã ò [[Kaszëbizna|kaszëbiznã]], wejrowsczi dodóm Jana Trepczika béł môlã, gdze schôdelë sã lëdze dzejający na kaszëbsczim gónie. Na òperacjowi rozmòwie z nim fónkcjonariuszowie Ùrzãdu do sprawów Pùblicznégò Bezpiekù (ÙdsPB) mielë zdebło nôdzeje, że mòże ùdô sã gò zachãcëc do wespółdzejaniô. Pò drëdżim zetkanim z nim stało sã równak dlô ùbówców czësto gwësné, że ùdostanié gò na jich stronã nie je mòżlëwé. Trepczik nie zrobił tegò, co chcelë òd niegò jegò rozpòwiôdôcze z ÙdsPB, ale òbstojéwôł na swòjim, a òkróm tegò nie tacył przed nima, że nie widzy mù sã sytuacjô Kaszëbów i kaszëbiznë w Lëdowi Pòlsce – je ò tim napisóné we Warszawie [[29 zélnika]] 1955 r. Jiné je pismiono napisóné rãczno i przeniosłë przez niegò na zéńdzenié z fónkcjonariuszama ùrzãdu do sprawów pùblicznégò bezpiekù w 1955 r. Jesz niglë gò napisôł, mùszôł ju rôz bëc na ÙB, gdze pitóny béł midzë jinszima ò swòje dzejanié przed wòjną, òb czas ni, a téż pò ni. Miôł gadac, co wié ò dzejarzach kaszëbsczich, chtërnëch znaje, a téż napisac dlô ùbòwców wszëtkò, co wié ò kaszëbsczim separatizmie, ò dzejanim przedwòjnowi ë pòwòjnowi [[Zrzesz Kaszëbskô|„Zrzeszë Kaszëbsczi”]], ò znónëch kaszëbsczich dzejarzach i ò tim, jaczi je jegò pòzdrzatk na òglowé ùregùlowanié kaszëbsczi sprawë. W [[1956]] rokù nalôzł sã Méster Jón midzë załóżcama [[Kaszëbsczé Zrzeszenié|Kaszëbsczégò Zrzeszeniégò]], chtërnégò wejrowsczim partã pózni czerowôł. Béł midzë jinyma baro aktiwnym dzejôrzã mùzyczny rësznotë. Zajimôł sã prowadzenim chùrów a òkróm te mòże rzec, że razã ze swòją drëgą białką, [[Léòkadia Trepczik|Léòkadią (przódë Czaja)]] twòrził môłé spiéwòwé karno<ref>Mamuszka, F.: Wejherowo i Ziemia Wejherowska : przewodnik. Gdańsk : Wydaw. Morskie, 1969, s. 45 (pòlsczi)</ref>, chtërné wëstãpòwało na różnëch zéńdzeniach ë rozegracjach. W [[1959]] rokù dwa zestawë jegò spiéwków òstałë wëdóné przez [[Karno Sztudérów Kaszëbów Ormuzd]]. W arkùszach nëch pierszi rôz òsta zamieszczónô m.jin. pòpùlarnô piesniô „[[Zemia Rodnô]]”, ùznôwónô dzysô przez wiele Kaszëbów za nôrodny kaszëbsczi himn. W pózniészich latach wëszłë jesz: ''Rodnô zemia'' ([[1974]]), ''Moja chëcz'' ([[1978]]) ë ''Lecë choranko'' ([[1980]], [[1997]]). Do artisticzny spôdkòwiznë Trepczika przënôlégają téż òbrôzë ë céchùnczi. Trepczik przënôlégô do karna lëdzy, co jakno pierszi òstelë – w [[1967]] rokù – wëprzédniony przëznôwónym przez [[Karno Sztudérów "Pomorania"|Karno Sztudérów Pòmòraniô]] [[Medal Stolema|Medalã Stolema]]<ref>[[Wòjcech Czedrowsczi|Wojciech Jankie]], ''Stolemowcy'', „Biuletyn Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego” 1967 nr 2, s. 13.</ref>. W kùńcowim dzélu jegò żëcégò wëszłë trzë tomiczi jegò kaszëbsczich wiérztów, z chtërnëch wëzérô miłota do domôcëznë<ref>[http://books.google.de/books?ei=Zc5xT5bRMNPT4QTY7ISfDw&hl=pl&id=CsMYAAAAMAAJ&dq=drze%C5%BCd%C5%BCon&q=trepczyk#search_anchor Współczesna literatura kaszubska 1945 - 1980, ISBN 8320537495]</ref>, kaszëbsczi mòwë, zemi ë jich dłudżich dzejów. W [[1970]] rokù ùkôza sã ''Moja stegna'', a w [[1977]] r. ''Odecknienié''. Specjalnie dlô dzecy ùrëchtowôł òn zbiérk kaszëbsczich wiérztów wëdóny w [[1975]] r. pòd titlã ''Ukłôdk dlô dzôtk''. A w [[1979]] rokù òstôł nôleżnikã [[Związek Literatów Polskich|Związku Literatów Polskich]]. Jegò wiérzta "Kaszëbskô mòwa" bëła dolmaczony na: [[Biôłorusczi jãzëk|biôłorusczi]], bretońsczi, miemiecczi i [[Sloweńsczi jãzëk|sloweńsczi]]. Jón Trepczik ùmôrł [[3 séwnika]] [[1989]] r. w [[Wejrowò|Wejrowie]], gdze pòchòwóny òstôł na smãtôrzu w [[Wejrowò Smiechòwò|Smiechòwie]]. Jeden z brzadów jego robòtë na rënkù ùkôzôł sã ju pò jegò smiercë – dwatomòwi ''Słownik polsko-kaszubski'', wëdóny w [[1994]] rokù. Robòta nad nim zaja autorowi dłudżé lata, a zacza sã òna ju w latach szescdzesątëch ùszłégò stalata. Nôùkòwò przërëchtowôł gò do wëdaniô [[Jerzi Tréder|prof. Jerzi Tréder]]. Spòdlecznô Szkòła w [[Miszewò|Miszewie]] nosy dzysô miono prawie Jana Trepczika. Dzejającé w [[Wejrowò|Wejrowie]] [[Towarzystwo Śpiewacze im. Jana Trepczyka|Towarzystwo Śpiewacze]] nosy téż jegò miono. == Ùsôdztwò (wëjimk) == * ''Mòja stegna'', [[Gduńsk]] [[1970]] * ''Rodnô zemia'', [[Gduńsk]] [[1974]] * ''Ùkłôdk dlô dzôtk'', [[Gduńsk]] [[1975]] * ''Òdecknienié'', [[Gduńsk]] [[1977]][https://lccn.loc.gov/84209259] * ''Mòja chëcz'', [[Gduńsk]] [[1978]] * ''Słownik polsko-kaszubski'', [[Gduńsk]] [[1994]] (wëd. ju pò smiercë) * ''Lecë chòrankò. Pieśni kaszubskie'', [[Wejrowò]] [[1980]], (2. wëd. ùfùlowóné [[1997]]) == Òbaczë téż == * [[Léòkadia Trepczik]] * [[Aleksander Labùda]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == * J. Borzyszkowski, J. Mordawski, J. Treder: Historia, geografia, język i piśmiennictwo Kaszubów; J. Bòrzëszkòwsczi, J. Mòrdawsczi, [[Jerzi Tréder|J. Tréder]]: Historia, geògrafia, jãzëk i pismienizna Kaszëbów, Wëdowizna M. Rôżok przë wespółrobòce z Institutã Kaszëbsczim, Gduńsk 1999. * K. Kleina, C. Obracht-Prondzyński (red.): Społeczność kaszubska w procesie przemian : kultura, tożsamość, język. Kancelaria Senatu, 2012. * F. Lorentz, A. Fischer, T. Lehr-Spławiński: Kaszubi : kultura ludowa i język. Toruń : Wydaw. Instytutu Bałtyckiego ; Warszawa : Skł. gł. Kasa im. Mianowskiego - Instytut Popierania Nauki, 1934, s. 132. * [[Ferdinand Neureiter|F. Neureiter]]: Historia literatury kaszubskiej : próba zarysu, przełożyła Maria Boduszyńska-Borowikowa ; wstępem opatrzył Tadeusz Bolduan, Gdańsk : Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie, Oddział Miejski, 1982, ISBN 8300002561 [http://books.google.de/books?ei=kDMAUdmvDsjZswbWjoCADA&hl=pl&id=VkdIAAAAIAAJ&dq=Neureiter&q=trepczyk#search_anchor] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * {{YouTube|oxM8PWqh2_Q|Zemia rodnô – Nôrodny Himn Kaszëbów}} * [https://web.archive.org/web/20170223192011/http://www.zk-p.org/files/1704Trepczyk_slownik.pdf 1704Trepczyk_slownik.pdf] * [http://scholar.google.com/scholar?q=J+Trepczyk&btnG=&hl=pl&lr=lang_pl&as_sdt=0 scholar.google] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} {{DEFAULTSORT:Trepczik Jan}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi pisarze]] [[Kategòrëjô:Kaszëbisce]] [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi szkólni]] [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi tołmôcze]] [[Kategòrëjô:Laùreacë Medalu Stolema]] o2m205q3r641m6usxyytvh0txenuvj6 0 1927 198374 197439 2026-05-13T12:45:20Z Iketsi 3254 worldcat.org; VIAF→{{Kòntrola}} 198374 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Labuda Aleksander - dowód osobisty.jpg|mały|Aleksander Labùda w òsobisti dowodze (1965 r.)]] '''Aleksander Labùda''' (ùr. [[9 zélnika]] 1902 w [[Mirochòwò|Mirochòwie]], ùm. [[24 rujana]] [[1981]] w [[Wejrowò|Wejrowie]]) – spòlëznowi dzejôrz ë ùtwórca, jeden z nôbelniészich kaszëbsczich felietónistów, baro znóny jakno „Gùczów Mack”<ref>Bernard Zëchta: ''Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej'', Ossolineum, Wrocław - Warszawa - Kraków - Gdańsk 1976, tom VII, s. 87.</ref>. Òn miôł równak wicy pseudonimów. W [[1929]] rokù wespółzałożëł razã z [[Jan Trepczik|Janã Trepczikã]] [[Regionalné Zrzeszenié Kaszëbów]]. W latach [[1933]]-[[1936]] béł przédnym redaktorã cządnika [[Zrzesz Kaszëbskô]], wespółrobił téż, jakno gazétnik, m.jin. z [[Gryf (cządnik)|Gryfã]] ë [[Bënë ë buten]]. Je aùtorã „Zasad pisowni kaszubskiej ze słowniczkiem ortograficznym” ë „Słowôrza kaszëbskò-pòlsczégò”. Z jegò kaszëbsczich wiérztów wëzérô miłota do domôcëznë i kaszëbsczi mòwë. == Ùsôdztwò (wëjimk) == * ''[[Bògòwie i dëchë naj przodków]]'', 1976/2008 * ''Ewanielskô spiéwa'', 2002 * ''Fazy rozwoju literackiego kaszubszczyzny'', Toruń 1937 (w: Teka Pomorska) * ''Guczów Mack gôdô. Chochołk'', 1979 * ''Guczów Mack gôdô. Kąsk do smiechù'', 1971 * ''Guczów Mack gôdô. Kukuk'', 1974 * ''Guczów Mack gôdô. Zupa z krëszków'', 1971 * ''Kaszëbsczim jesmë lëdã'', 1996 * ''Słownik kaszubski'', 1960 * ''Słownik polsko-kaszubski, Słowôrz kaszëbsko-polsczi'', 1981–1982 == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.czetnica.org/kaszebsko-leteratura/aleksander-labuda/ Ó A. Labùdze] {{Kòntrola}} {{DEFAULTSORT:Labùda Aleksander}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi pisarze]] [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] rmsbubzai6dvsfp3zapuwo6zgfwmxp2 198389 198374 2026-05-13T13:03:52Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Jón Trepczik]] 198389 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Labuda Aleksander - dowód osobisty.jpg|mały|Aleksander Labùda w òsobisti dowodze (1965 r.)]] '''Aleksander Labùda''' (ùr. [[9 zélnika]] 1902 w [[Mirochòwò|Mirochòwie]], ùm. [[24 rujana]] [[1981]] w [[Wejrowò|Wejrowie]]) – spòlëznowi dzejôrz ë ùtwórca, jeden z nôbelniészich kaszëbsczich felietónistów, baro znóny jakno „Gùczów Mack”<ref>Bernard Zëchta: ''Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej'', Ossolineum, Wrocław - Warszawa - Kraków - Gdańsk 1976, tom VII, s. 87.</ref>. Òn miôł równak wicy pseudonimów. W [[1929]] rokù wespółzałożëł razã z [[Jan Trepczik|Janã Trepczikã]] [[Regionalné Zrzeszenié Kaszëbów]]. W latach [[1933]]-[[1936]] béł przédnym redaktorã cządnika [[Zrzesz Kaszëbskô]], wespółrobił téż, jakno gazétnik, m.jin. z [[Gryf (cządnik)|Gryfã]] ë [[Bënë ë buten]]. Je aùtorã „Zasad pisowni kaszubskiej ze słowniczkiem ortograficznym” ë „Słowôrza kaszëbskò-pòlsczégò”. Z jegò kaszëbsczich wiérztów wëzérô miłota do domôcëznë i kaszëbsczi mòwë. == Ùsôdztwò (wëjimk) == * ''[[Bògòwie i dëchë naj przodków]]'', 1976/2008 * ''Ewanielskô spiéwa'', 2002 * ''Fazy rozwoju literackiego kaszubszczyzny'', Toruń 1937 (w: Teka Pomorska) * ''Guczów Mack gôdô. Chochołk'', 1979 * ''Guczów Mack gôdô. Kąsk do smiechù'', 1971 * ''Guczów Mack gôdô. Kukuk'', 1974 * ''Guczów Mack gôdô. Zupa z krëszków'', 1971 * ''Kaszëbsczim jesmë lëdã'', 1996 * ''Słownik kaszubski'', 1960 * ''Słownik polsko-kaszubski, Słowôrz kaszëbsko-polsczi'', 1981–1982 == Òbaczë téż == * [[Jón Trepczik]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.czetnica.org/kaszebsko-leteratura/aleksander-labuda/ Ó A. Labùdze] {{Kòntrola}} {{DEFAULTSORT:Labùda Aleksander}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi pisarze]] [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] peanoxuvzr3m67gakbz9b1o4zaitxtc 0 2424 198646 191816 2026-05-14T04:12:14Z Iketsi 3254 |*]]→| ]] 198646 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò| gwôsné miono = Suomen tasavalta (fin)<br />Republiken Finland (szw) | miono = Fińskô Repùblika| miono-genitiw = Fińsczi | fana = Flag of Finland.svg| herb = Coat of arms of Finland.svg | na karce = Finland_in_European_Union.svg| jãzëk = [[fińsczi jãzëk|fińsczi]], szwedzczi | stolëca = Helsinki | fòrma państwa = repùblika | wiéchrzëzna = 337.030 | procent-wòdë = 10 | lëdztwò = 5 621 739 | rok = 2026 | dëtk = [[Eùro]] | kòd dëtka = EUR | czasowô cona = +2 | swiãto = [[6 gòdnika]] | himn = Maamme | kòd = FI | Internet = .fi | telefón = 358 |Prezydeńt=Alexander Stubb|Premiéra=Petteri Orpo}} [[Òbrôzk:Koli National Park in Northern Karelia.jpg|mały|Pielinen]]'''Fińskô, Fińskô Repùblika''' ([[Finsczi jãzëk|fin.]] ''Suomi, Suomen tasavalta;'' [[Szwedzczi jãzëk|szw]]. ''Finland, Republiken Finland'') je państwã w Nordowi [[Eùropa|Eùropie]], krôj [[Eùropejskô Ùnijô|Eùropejsczi Ùniji]] ë NATO. Stolëcznym gardã są [[Helsinki]]. Samòstójnotã mô òd 1917 òd [[Ruskô|Rusczi]]. Greńczë òd zôpadù ze [[Szwedzkô|Szwedzką]], òd nordy z [[Norweskô|Norweską]] ë òd pòrënkù z [[Ruskô|Ruską]]. == Geografiô == Wikszi dzél kraju to niżëznë. Naturalné zôpodné ë pôłniowé grańce robią [[Bòtnickô Hôwinga]] ë [[Fińskô Hôwinga]], midzë chtërymi roztacza sã Fińsczé Pòjezerzé składającé sã z 55 tës. jezor. Na nordã òd pòlarnégò kòła je [[Lapòniô]]. Linia sztrądù szczérowégò mô baro wiele òstrowów. === Wiéchrzëzna === * ląd: 304 473 km² * wòda: 33 672 km² * całkòwita: 338 145 km² * % Lasów: 69% === Wësokòsc terenu === * Nôwëższi punky: [[Haltiatunturi]] – 1328 m n.n.m. * Nônëższi punkt: [[Wiôldżé Mòrze]] - 0 m n. n.n.m. === Wòdë === * Nôdłëgszô rzéka: [[Kemijoki]] – 550 km * Nôwiãkszi jezoro: [[Saimaa]] – 1377 km² === Nôwiãkszi gardë === * [[Helsinki]]: 634 940 * [[Espoo]]: 273 627 * [[Tampere]]: 228 125 * [[Vantaa]]: 218 663 * [[Oulu]]: 200 232 * [[Turkù|Turku]]: 187 433 * [[Jyväskylä]]: 138 800 * [[Lahti]]: 119 341 * [[Kuopio]]: 113 028 == Demografiô == === Jãzëczi === Fińsczi ë szwedzczi są tu ùrzãdowima. Pò fińskô gôdô 92% lëdzë, 5,6% gôdô pò szwedzkù. Na jãzëk fińsczi bëłë tołmaczoné kaszëbsczi wiérztë, jak téż bôjczi. Tu ùrzãdnicë pierszégò zortu (pò wëższi szkòle) mùszą rozmiec jãzëk wikszoscë w òkòlim w chtërnym robią. W dwajãzëkòwëch òbéńdach kòżdi ùrzãdnik mùszi rozmiec gadac ë pisac téż drëdżim jãzëkã. Sãdza mùszi rozmiec wësłowic sã w dwùch jãzëkach (mòwno ë na pismie). Òd 1992 [[rok]]ù tu w trzech nôbarżi nordowëch gminach lapònsczi jãzëk je ùrzãdowi. W gminach mùszą bëc szkòłë dlô nôleżników miészëznë, jeżlë jich je wicy jak 13 lëdzy. Ùczbë są téż pò lapònskù. === Lëdztwò === 5 621 739 w 2026<ref>[https://www.worldometers.info/world-population/finland-population/ Finland Population <small>(LIVE)</small>] Worldometer</ref>. === Religiô === 66,6% ewangelicczi [[Lëterstwò|lëtersczi]] kòscół Fińsczi, 1,1% fińsczi [[Prawòsławié|prawòsławny]] kòscół, 0,4% [[islam]], 30,5 bezbòżnicë, mni niż 5% zaòstałe (2022)<ref>[https://www.state.gov/reports/2022-report-on-international-religious-freedom/finland 2022 Report on International Religious Freedom: Finland] US Department of State</ref>. == Pòliticzny system == Je nôleżnikã [[Eùropejskô Ùnijô|Eùropejsczéj Ùnji]] òd 1 stëcznika 1995<ref>[https://commission.europa.eu/topics/enlargement/30-years-together/finland_en 30 years of Finland in the EU] European Comission</ref> ë [[NATO]] òd 4 łżëkwiata 2023<ref>[https://um.fi/finlands-membership-in-nato Finland’s membership in NATO] Ministry of Foreign Affairs of Finland</ref>. === Wëkònôwczô władza === * prezydent Alexander Stubb (òd 1 strëmiannika 2023)<ref>[https://www.presidentti.fi/en/curriculum-vitae/cai-goran-alexander-stubb/ Alexander Stubb] Presidentti.fi</ref> * premiér Petteri Orpo (òd 20 czerwińca 2023)<ref>[https://www.eduskunta.fi/EN/tiedotteet/Pages/Parliament-elected-Petteri-Orpo-as-Prime-Minister.aspx Parliament elected Petteri Orpo as Prime Minister] Eduskunta Riksdagen</ref> === Ùstawòdôwczô władza === Jednojizbowi parlament, (''Eduskunta Riksdagen'', 200 nôleżników na sztërëlatną kadencjã<ref>[https://www.eduskunta.fi/EN/Pages/default.aspx Parliament of Finland - Start Page] Eduskunta Riksdagen</ref>). {{commons|Category:Finland}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Eùropa}} {{Eùro}}{{NATO}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Eùropejsczé państwa]] [[Kategòrëjô:Fińskô| ]] hqhm8jyd3l3h9nrgrbevbn44nbapxen 198647 198646 2026-05-14T04:12:48Z Iketsi 3254 -{{commons|Category:Finland}} 198647 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò| gwôsné miono = Suomen tasavalta (fin)<br />Republiken Finland (szw) | miono = Fińskô Repùblika| miono-genitiw = Fińsczi | fana = Flag of Finland.svg| herb = Coat of arms of Finland.svg | na karce = Finland_in_European_Union.svg| jãzëk = [[fińsczi jãzëk|fińsczi]], szwedzczi | stolëca = Helsinki | fòrma państwa = repùblika | wiéchrzëzna = 337.030 | procent-wòdë = 10 | lëdztwò = 5 621 739 | rok = 2026 | dëtk = [[Eùro]] | kòd dëtka = EUR | czasowô cona = +2 | swiãto = [[6 gòdnika]] | himn = Maamme | kòd = FI | Internet = .fi | telefón = 358 |Prezydeńt=Alexander Stubb|Premiéra=Petteri Orpo}} [[Òbrôzk:Koli National Park in Northern Karelia.jpg|mały|Pielinen]]'''Fińskô, Fińskô Repùblika''' ([[Finsczi jãzëk|fin.]] ''Suomi, Suomen tasavalta;'' [[Szwedzczi jãzëk|szw]]. ''Finland, Republiken Finland'') je państwã w Nordowi [[Eùropa|Eùropie]], krôj [[Eùropejskô Ùnijô|Eùropejsczi Ùniji]] ë NATO. Stolëcznym gardã są [[Helsinki]]. Samòstójnotã mô òd 1917 òd [[Ruskô|Rusczi]]. Greńczë òd zôpadù ze [[Szwedzkô|Szwedzką]], òd nordy z [[Norweskô|Norweską]] ë òd pòrënkù z [[Ruskô|Ruską]]. == Geografiô == Wikszi dzél kraju to niżëznë. Naturalné zôpodné ë pôłniowé grańce robią [[Bòtnickô Hôwinga]] ë [[Fińskô Hôwinga]], midzë chtërymi roztacza sã Fińsczé Pòjezerzé składającé sã z 55 tës. jezor. Na nordã òd pòlarnégò kòła je [[Lapòniô]]. Linia sztrądù szczérowégò mô baro wiele òstrowów. === Wiéchrzëzna === * ląd: 304 473 km² * wòda: 33 672 km² * całkòwita: 338 145 km² * % Lasów: 69% === Wësokòsc terenu === * Nôwëższi punky: [[Haltiatunturi]] – 1328 m n.n.m. * Nônëższi punkt: [[Wiôldżé Mòrze]] - 0 m n. n.n.m. === Wòdë === * Nôdłëgszô rzéka: [[Kemijoki]] – 550 km * Nôwiãkszi jezoro: [[Saimaa]] – 1377 km² === Nôwiãkszi gardë === * [[Helsinki]]: 634 940 * [[Espoo]]: 273 627 * [[Tampere]]: 228 125 * [[Vantaa]]: 218 663 * [[Oulu]]: 200 232 * [[Turkù|Turku]]: 187 433 * [[Jyväskylä]]: 138 800 * [[Lahti]]: 119 341 * [[Kuopio]]: 113 028 == Demografiô == === Jãzëczi === Fińsczi ë szwedzczi są tu ùrzãdowima. Pò fińskô gôdô 92% lëdzë, 5,6% gôdô pò szwedzkù. Na jãzëk fińsczi bëłë tołmaczoné kaszëbsczi wiérztë, jak téż bôjczi. Tu ùrzãdnicë pierszégò zortu (pò wëższi szkòle) mùszą rozmiec jãzëk wikszoscë w òkòlim w chtërnym robią. W dwajãzëkòwëch òbéńdach kòżdi ùrzãdnik mùszi rozmiec gadac ë pisac téż drëdżim jãzëkã. Sãdza mùszi rozmiec wësłowic sã w dwùch jãzëkach (mòwno ë na pismie). Òd 1992 [[rok]]ù tu w trzech nôbarżi nordowëch gminach lapònsczi jãzëk je ùrzãdowi. W gminach mùszą bëc szkòłë dlô nôleżników miészëznë, jeżlë jich je wicy jak 13 lëdzy. Ùczbë są téż pò lapònskù. === Lëdztwò === 5 621 739 w 2026<ref>[https://www.worldometers.info/world-population/finland-population/ Finland Population <small>(LIVE)</small>] Worldometer</ref>. === Religiô === 66,6% ewangelicczi [[Lëterstwò|lëtersczi]] kòscół Fińsczi, 1,1% fińsczi [[Prawòsławié|prawòsławny]] kòscół, 0,4% [[islam]], 30,5 bezbòżnicë, mni niż 5% zaòstałe (2022)<ref>[https://www.state.gov/reports/2022-report-on-international-religious-freedom/finland 2022 Report on International Religious Freedom: Finland] US Department of State</ref>. == Pòliticzny system == Je nôleżnikã [[Eùropejskô Ùnijô|Eùropejsczéj Ùnji]] òd 1 stëcznika 1995<ref>[https://commission.europa.eu/topics/enlargement/30-years-together/finland_en 30 years of Finland in the EU] European Comission</ref> ë [[NATO]] òd 4 łżëkwiata 2023<ref>[https://um.fi/finlands-membership-in-nato Finland’s membership in NATO] Ministry of Foreign Affairs of Finland</ref>. === Wëkònôwczô władza === * prezydent Alexander Stubb (òd 1 strëmiannika 2023)<ref>[https://www.presidentti.fi/en/curriculum-vitae/cai-goran-alexander-stubb/ Alexander Stubb] Presidentti.fi</ref> * premiér Petteri Orpo (òd 20 czerwińca 2023)<ref>[https://www.eduskunta.fi/EN/tiedotteet/Pages/Parliament-elected-Petteri-Orpo-as-Prime-Minister.aspx Parliament elected Petteri Orpo as Prime Minister] Eduskunta Riksdagen</ref> === Ùstawòdôwczô władza === Jednojizbowi parlament, (''Eduskunta Riksdagen'', 200 nôleżników na sztërëlatną kadencjã<ref>[https://www.eduskunta.fi/EN/Pages/default.aspx Parliament of Finland - Start Page] Eduskunta Riksdagen</ref>). == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Eùropa}} {{Eùro}}{{NATO}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Eùropejsczé państwa]] [[Kategòrëjô:Fińskô| ]] 740n7tqubbho1bo6yveypijhxz0vwsl 0 2670 198633 195451 2026-05-14T03:48:06Z Iketsi 3254 Midzënôrodny→Swiatowi 198633 wikitext text/x-wiki {{Wies infobox | Wies=Lëzëno | rodzôcz_wsë= | céch_wsë=Òbrôzk:POL gmina Luzino COA.svg | ôrt_gminë= | fana_wsë= | kôrta_wsë= | wòjewództwò=pòmòrsczé | kréz=wejrowsczi | gmina=Lëzëno | szôłtëstwò=Lëzëno | miejskô= | wiechrzëzna= | gradëN=54 | minutëN=33 | sekùndëN=46 | gradëE=18 | minutëE=06 | sekùndëE=11 | wiżô= | rok=2008 | lëdztwò=6985 | gãscëzna= | nr_czér=58 | pòcztowi_kòd=84-242 | reg_tôfla=GWE | SIMC= | szôłtës= Władysław Wejer | www=http://www.luzino.pl/ | òdjimk= | galerëjô_commons= |}} '''Lëzëno''' ([[Pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Luzino'', [[miemiecczi jãzëk|miem.]] ''Lusin'') – to je gminnô wies w zôpadnym dzélu [[wejrowsczi kréz|wejrowsczégò krézu]], w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]]. Tu je sëdzba wëszëznów gminë ë w ùrzãdze [[kaszëbsczi jãzëk]] to je [[pòmòcny jãzëk]]. Lëzëno mô kòl 7 tësąców mieszkańców. Tu je Gimnazjum miona Kaszëbsczich Runitów, a w szkòle dzece ùczą sã [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]]. == Historëjô == Tu dżinãlë lagrowi w „marszu smiercë” z lagru [[Stutthof]] w 1945 rokù. Ófiarów bë bëło wicy, ale [[Kaszëbi]] dôwale lagrowim jesc i òni miele miészi głód. 12 lagrowëch je tu pòchòwóné. Téż tu na smãtôrzu je grób [[Gerard Labùda|Gerarda Labùdë]] ë szkòła jegò miona. [[7 lëpińca]] 2018 rokù tu béł [[Swiatowi Zjôzd Kaszëbów]]. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Kościół pw. Św. Wawrzyńca w Luzinie.jpg|Kòscół Òbrôzk:Obelisk na Placu św. Józefa upamiętniający Marsz Śmierci.jpg|Tôblëca ò „marszu smiercë” z lagru [[Stutthof]] Òbrôzk:Plan św. Józefa w Luzinie.JPG| Òbrôzk:Pomnik Towarzystwa Powstańców i Wojaków w Luzinie.JPG| </gallery> == Òbaczë téż == * [[Gmina Lëzëno]] * [[Marsz smiercë]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20051025105907/http://www.luzino.pl/ Òficjalnô starna gminë Lëzëno] * [https://web.archive.org/web/20160305205834/http://groby.radaopwim.gov.pl/grob/12417/ lagrowi] * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_V/494 Luzino w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] * [https://viaf.org/viaf/159637476/#Luzino_(Poland) VIAF] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gmina Lëzëno]] [[Kategòrëjô:Wejrowsczi kréz]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] c0q6bprpfgy6ays8k2enuc9vm1dcjso 0 2992 198639 193891 2026-05-14T03:50:54Z Iketsi 3254 Midzënôrodny→Swiatowi 198639 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox| Gard=Pruszcz| dopełniacz=Pruszcza| adjektiw_mask=prusczi| adjektiw_fem=pruskô| céch=POL Pruszcz Gdański COA new.png| fana=POL Pruszcz Gdański flag.png| karta=Map_-_PL_-_powiat_gdanski_-_miasto_Pruszcz_Gdanski.PNG| wòjewództwò=pòmòrsczé| kréz=gduńsczi| grodzki=| rodzaj_gminy=miejska| gmina=| miejska=tak| bùrméster=Janusz Wróbel| adres_um= Grunwaldzkô 20| kod_poczt_um=83-000| tel_um=682-36-24| fax_um=682-34-51| mail_um=urzad@pruszcz-gdanski.pl| wiéchrzëzna=16,47| stopniN=54|minutN=16|stopniE=18|minutE=38| wysokość=| rok=2008| lëdztwò=25163| gęstość=| aglomeracja=| czerënkòwi numer=(+48) 58| pòcztowi kòd=83-000| registracëjné tôfle=GDA| TERYT=| SIMC=| www=http://www.pruszcz-gdanski.pl/| commons=Category:Pruszcz Gdański| }} '''Pruszcz''' (we zdrojach: ''Brusicz'' 1412-1415, ''Prust'' 1438, ''Prusz'' 1504, ''Praust'' 1553, ''Pruszcz'' 1583, ''Pruscz'' 1583, ''Prust'' 1584, ''Pruszcz'' 1597-1598, ''Praust'' kòl 1790, ''Pruszcz'' 1888, ''Pruszcz'' (Cenôwa, Ramułt); [[Pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Pruszcz Gdański'', [[Miemiecczi jãzëk|miem.]] ''Praust'') - [[Gduńsczi kréz|krézewi]] gard w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]]. Pruszcz słëchô do [[Gduńskô aglomeracëjô|gduńsczi aglomeracëji]]. Tu w szkòle dzece ùczą sã [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]]. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Pruszcz Kosciol sw Krzyza bok.jpg|Rzimskòkatolëcczi kòscół pw. sw. Krziża w Pruszczu </gallery> == Historëjô == * [[5 lëpinca]] 2014 - [[Swiatowi Zjôzd Kaszëbów]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_IX/103 ''Pruszcz'' w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gduńsczi kréz]] [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]] 8tx7zwl6qao8mgkthfesbbakwx8mrt3 0 3013 198460 196662 2026-05-13T15:03:35Z Iketsi 3254 /* Bùtnowé lënczi */ +1 198460 wikitext text/x-wiki {{Jãzëk| farwa=0000ff| farba=ffffff| apartne miono=kaszëbsczi jãzëk| kraj, òbénda1= [[Pòlskô]], [[Kanada]]| lëczba=87600 (wedle nôrodnégò spisënkù 2021)| môl=-| rodzëzna=[[Jindoeùropejsczé jãzëczi]]<br /> * [[Słowiańsczé jãzëczi]] ** [[Zôpôdnosłowiańsczé jãzëczi]] *** [[Lechicczi jãzëk]] **** [[Pòmòrsczi jãzëk]] ***** Kaszëbsczi jãzëk| alfabét=[[łacëzniany alfabét|łacëzniany]]| kraj, òbénda2=Òd 2005 rokù w [[Pòlskô|Pòlsce]] [[òbéndowi jãzëk]], wprowadzony do 5 ùrzãdów gminë jakno [[pòmòcny jãzëk]] w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]]| agencëjô= [[Radzëzna Kaszëbsczégò Jãzëka]][http://www.kaszubi.pl/o/rjk/]| iso1=-| iso2=[http://www.loc.gov/standards/iso639-2/php/langcodes-keyword.php?SearchTerm=csb&SearchType=ALL&Submit=Go] csb| iso3=[http://www.sil.org/iso639-3/codes.asp?order=639_3&letter=c csb]| sil=CSB [http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=csb]| kòd=csb| znankównik=Kaszëbskô| jãzëk=kaszëbsczi|znankòwnik2=kaszëbsczégò }} [[Òbrôzk:Jerozolëma, kòscel Pater noster, "Òjcze nasz" pò kaszëbskù.JPG|mały|[[Jerozolëma]], [[Òjcze Nasz|Òjcze nasz]] pò kaszëbskù]] '''Kaszëbsczi jãzëk''' – jãzëk z [[zôpôdnosłowiańsczé jãzëczi|zôpôdnosłowiańsczégò]] karna [[słowiańsczé jãzëczi|słowiańsczich jãzëków]], chtërnym gôdô wiãcy jak 50&nbsp;000 [[Kaszëbi|Kaszëbów]]. Kaszëbsczi je jednym z pòmòrsczich jãzëków – ò apartnym jãzëkù mòżna rzec ju w XIV stolace. Nôstarszi kaszëbsczé knédżi to ''Duchowe piesnie Dra Marcina Luthera i inszich naboznich męzow'' [[Szimón Krofey|Szymona Krofeja]] z [[1586]] rokù, jak téż z rokù [[1643]] [[Michôł Pontanus|Michôła Pontanusa]] ''Mały Catechism Niemiecko Wándalski abo Slowięski''. Dzysdniowò lëterackô kaszëbizna je ewòlucëją zabédowóny przez [[Florian Cenôwa|Floriana Cenôwe]], wprzód w 1848 (?) – na òsta òdnalazłô w rusczich archiwach kòl kùńca XX stalata – ë w [[1879]] rokù w ''Zarés do grammatikj kasebsko-slovjnskjé mòvé'', wëdóny w [[Pòznóń|Pòznaniu]]. Badéra kaszëbiznë [[Friedrich Lorentz]] wëapartnił w kaszëbsczim jãzëkù 47 zwãków, chtërne są dzysdniowò pisóne 34 lëterama, jich dzél (''ch, cz, dz, dż, rz, sz'') przez sparłãczenie dwóch lëterów. W kaszëbsczim jãzëkù wëapartniómë trzë przédné dialektë, jakno: * nordowòkaszëbsczi (krézë: pùcczi, wejrowsczi, [[Lãbòrsczi kréz|lãbòrsczi]],) * westrzédnokaszëbsczi (krézë: [[Kartësczi kréz|kartësczi]], dzélowò bëtowsczi) * pôłniowòkaszëbsczi (dzélowò krézë: kòscersczi, chònicczi, tëchòlsczi) == Miono == Kaszëbizna czãstô je wëmieniownô zwónô pòmòrsczim jãzëkã, chòc ''de facto'' je òna le karnã słëchających do niegò dialektów. Bëtnosc wielu mionów na òpisanié jednégò jãzëka a téż jidentifikacëjô całownégò jãzëka z jegò nômòcnészim dialektã mô czasã môl w przëmiôrze mniészoscowëch jãzëków, jaczé sã mòcno zjinaczoné ë jaczé na skùtk nieżëcznëch, pòliticznëch dzejników nie bëłë w sztądzë ùsôdzëc òglowégò, sztandardowégò jãzëka ë dobéc mòcny lëżnoscë w państwie, w jaczim są brëkòwóné. Kaszëbizna wiedno bëła bënnowò zjinaczonô, a wicy wiédzë ò tim mómë òd czasów [[Florian Cenôwa|Floriana Cenôwë]]. [[Aleksander Hilferding|Hilferding]] w pòłowie XIX w. pòdzelił kaszëbiznã na: 1. gwarã pòmerańsczich Słowińców i Kaszëbów, 2. gwarã pòmerańskich Kaszëbów, 3. gwarã kaszëbską w Zôchódnëch Prësach. Dzelnotã tã na zôczątkù XX stalata ùnowił Lorentz, chtëren w òbrëmienim 2 przédnëch òbéńdów: norda i pôłnié (jinëch wedle iloczasu), i tak "równoleżnikòwò", wëdzelił 21 gromadów, a w nich 70 gwar. ''Atlas językowy kaszubszczyzny i dialektów sąsiednich'' (1964-1978) – òddôwô stón z pòłowë XX w. i wëapartniô: 1. archaiczniészą nordã: a) Pùcczé (Mòrzanie i òsóbno półòstrów Hél – Rëbôcë); b) Pùcczé i Wejrowsczé; pas wëstrzódkòwy to – Lesôcë; 2. innowacyjny westrzódk, m.jin. Józcë (òkòlé Strzépcza, Mirochòwa i Srôkòjc); 3. spòlaszałé pôłnié, òsoblëwò wschódné. Juwernô stojizna jakno w pòmòrsczim jãzëkù ma môl np. w òkcytańsczim ë dolnomiemieczim jãzëkù. Òkcytańsczi czãstô biwô zwóny prowansalsczim jãzëkã, chò dialektë prowansalsczé są blos dzélã òkcytańsczégò, leno mają nômòcnészi lëteracczi zwëk. Dolnomiemiecczi (Nederdüütsch, Plattdüütsch) je czãstô zeszlachòwóny z jegò dolnosaksońsczim dialektã (Nedersassisch, Low Saxon), ga mô òn wiele mòcniészi môl òd resztë. Pò wëmiarcém słowianiznë a téż wszëtczéch jinëch pòmòrsczich dialektów, króm kaszëbiznë w przerównaniém do jãzëka Pòmòrzanów dzysô nôczãsczi je brëkòwóny termin "kaszëbsczi jãzëk". Rodowizna mionów "Kaszëbi" ë "kaszëbsczi" a téż ôrt, na jaczi òne przëszłë òb stalata z òkrãżégò Kòszalëna na Pòrénkòwi Pòmòrskô są wcyg wëzgôdką dlô ùczałich. Niżódnô z dotëchczasnych teòrëjów nie pòtkała sã z òglowym akceptã. Nie mô równak dokôzów na to, żebë doszło do wanogów Pòmòrzanów z òkrãżégò Kòszalëna w pòrénkòwim czérënkù. == Brëkòwanié == [[Òbrôzk:Garcz.jpg|mały|Dwamòwnô tôfla pòlskò-kaszëbskô]] Zwiksza wëższé sferë Prësôków mało dbałë ò kaszëbsczi jãzëk w XIX w. Syg kaszëbiznë òd kùli lat bezùstankòwò sã zmiészô. W latach 50. XX w. [[Kaszëbi]] równo żelë jidze ò starszich, jak i starków, a téż dzece – przed jidzenim do szkòłë – na co dzéń nié miôlë leżnoscë wiele razy przëstôwaniô z pòlsczim jãzëkã. Chòc kòscół béł tej môlã, gdze szło czëc [[Pòlsczi jãzëk|ten]] jãzëk. W szkòle na paùzach dzece gôdałë pò kaszëbskù. W latach 70. XX w. kaszë­bizna òglowò bëła ùznôwónô za jãzëk lëdzy mało wësztôł­conëch. Wiele wstidzało sã tedë kaszëbsczégò jãzëka, a w wiele szkòłach na Kaszëbach bëło robioné wnet wszëtkò, żebë dzecë nie gôdałë w rodny mòwie. Do niedôwna westrzódk pòlsczich mòwnoùczałich panowała ùdba, że kaszëbsczi je blós dialektã [[Pòlsczi jãzëk|pòlsczégò jãzëka]]. W [[2003]] rokù béł dóny kaszëbiznié trzëlëterowi midzënôrodny kòd ''CSB'' wedle normë ISO 639-2. W krajach [[Eùropejskô Ùnijô|Eùropejsczi Ùnii]] pierszą rolą w wiele rëmiach pùblicznégò żëcô państwa òdgriwają samòrządné krôjné, chtërnëch zastãpiną są naje wòjewództwa. W krãgù krôjnowy pòliticzi, jaką robią wòjewództwa, wiôldżi znaczënk mô edukacjô i kùltura. W państwach EÙ przëwiãzywô sã stolemną wôgã do krôjnowégò sztôłceniô i chòwaniô, do fùlniészégò pòznaniô historii spôdkòwiznë kùlturë nôblëższich strón, a w tim jãzëka. Jidze przece ò zakòrzenianié młodégò pòkòleniô w tradicji domôcégò kraju, ò ùswiądnienié nôrodny i eùropejsczi bòkadnoscë w rozmajitoscë, ò sztôłcenié sztaturë młodëch lëdzy jakno òbëwatelów swiądnëch swòjich mòżlëwòtów i òbòwiązków wedle tatczëznë, ale òtemkłëch na lëdzy i spòlëznë jinëch kùlturów. Dlô kaszëbsczégò jãzëka w Pòlsce òd 1 czerwińca 2009 rokù wôżnô je [[Eùropejskô Kôrta Regionalnëch abò Miészëznowëch Jãzëków]]. Dzysdniowò w [[Pòlskô|Pòlsce]], a òsoblëwie na [[Kaszëbë|Kaszëbach]] je kòl 200 szkòłów, w chtërnëch dzecë ùczą sã kaszëbsczégò. 30 [[séwnik]]a 2010 rokù jãzëka kaszëbsczégò ùczëło sã 10 543 młodëch lëdzy, a z tegò 8 883 w 197 spòdlecznëch szkòłach. Òd 2013 rokù zaczinô są nowi przedmiot „Włôsnô historiô i kùltura”, jaczi wchôdô do szkòłów òd [[séwnik]]a. To je dodôwkòwi przedmiot dlô ùczniów zapisónëch na kaszëbsczi w piąti klasë spòdleczny szkòłë, w drëdżi klasë gimnazjum a téż w drëdżi klasë wëżigimnazjalny. Òcenã z niegò liczi sã do strzédny. Òd [[2005]] rokù je mòżnota skłôdaniô maturowégò egzaminu z negò jãzëka. W kaszëbsczim wëdôwóné są knéżczi, cządniczi a téż nadôwóné programë w radiu czë telewizëji. Wedle ùstawë ò nôrodnëch ë etnicznëch miészëznach i òbéndowim jãzëkù z [[6 stëcznika]] [[2005]] rokù je mòżebnota brëkòwania przed ùrzãdama gminów, kòl ùrzãdniégò jãzëka, kaszëbsczëgò jakno pòmòcnégò jãzëka. Pierszą gminą jakô wprowadzeła kaszëbsczi jãzëk jakno pòmòcny bëła [[Gmina Parchòwò]], pò ni [[Srôkòjce]], [[Gmina Lëniô]], [[Gmina Żukòwò]], a pózni [[Gmina Lëzëno]]. W [[2005]] r. kaszëbsczi jãzëk pierszi rôz szło bëło wëbrac na maturowim ekzaminie (kaszëbszczi wëbrało 23 ùczniów). Kaszëbizna mia swój plac w Pólsczi Òbéńdowi Telewizëji [[Gduńsk]] ([[Rodnô zemia (telewizjowô programa)|''Rodnô Zemia'']], ''Tedë jo''), a mô w [[Radio Gduńsk|Radiu Gduńsk]] (''Na bôtach ë w bòrach'') ë w [[Radio Kaszëbë|Radiu Kaszëbë]] òd 18 gòdnika 2004 (ùstawòwò zazychrowóné 25% czasu). UNESCO ùznôwô, że kaszëbsczi jãzëk je we wiôldżim niebezpiekù [http://www.unesco.org/culture/languages-atlas/en/atlasmap/language-id-370.html], bò pò kaszëbskù prawie wcale nie gôdają dzece. Dzysdnia kaszëbsczi jãzëk brëkòwóny je òd 90-tëch lat téż w liturgiji [[Katolëcczi Kòscół|katolëcczégò kòscoła]]. Przëstãpnëch je czile dolamczënków Nowégò Testamentu, w tim [[Kaszëbskô lëteratura|kaszëbsczich runitów]]: [[Eùgeniusz Gòłąbk|Eùgeniusza Gòłąbka]] i [[Francyszk Grucza|Francyszka Gruczë]], a téż òjca prof. dr hab. [[Adam Riszard Sykòra|Adama Riszarda Sykòrë]] z Pòznania – przełożił z greczi Ewanielëje. Kròm tegò przëstãpné sã téż kazaniô ks. [[Marión Miotk|Mariana Miotka]] ''Swiãtim turã starków'' (1991) i ùsôdzk ks. profesora [[Jan Walkùsz|Jana Walkùsza]] ''Sztrądã słowa'' (1996). === Gramatika === {|border=1 style="text-align:center" !Przëpôdczi (csb)||Przypadki (pol)||Pòjedinczô lëczba||Wielnô lëczba |- | [[nazéwôcz]] || mianownik || Kaszëba || Kaszëbi |- | [[rodzôcz]] || dopełniacz || Kaszëbë || Kaszëbów |- | [[dôwôcz]] || celownik || Kaszëbie || Kaszëbóm |- | [[winowôcz]] || biernik || Kaszëbã || Kaszëbów |- | [[Nôrzãdzôcz|narzãdzôcz]] || narzędnik || Kaszëbą || Kaszëbama |- | [[môlnik]] || miejscownik || Kaszëbie || Kaszëbach |- | [[Wòłôcz|wòłiwôcz]] || wołacz || Kaszëbò || Kaszëbi |} Ùszłi prosti czas {|class=wikitable |- |colspan=3 align=center |'''Pòjedinczô lëczba''' |colspan=3 align=center |'''Wielnô lëczba''' |- !Chłopsczi ôrt !Białczi ôrt !Dzecny ôrt !Chłopskòpersónowi ôrt<br> !Niechłopskòpersónowi ôrt<br> |- |jô bé'''ł'''<br>të bé'''ł'''<br>òn bé'''ł''' |jô bë'''ła'''<br>të bë'''ła'''<br>òna bë'''ła''' | - <br> - <br>òno bë'''ło''' |më bë'''lë''' (ma<ref>T. Slobodchikoff, 2014, The Role of Morphosyntactic Feature Economy in the Evolution of Slavic Number [http://www.lingref.com/cpp/wccfl/31/paper3045.pdf]</ref> bë'''ła''')<br>wa bë'''ła'''<br>òni bë'''lë''' |më bë'''łë'''<br>wa bë'''ła'''<br>òne bë'''łë''' |} == Dialektë == [[Òbrôzk:Kaszuby - dialekty wg F.Lorentza.png|mały|right|220px|Kaszëbsczé dialektë pg Friedricha Lorentza (pòczątk XX w.)]] Pòdług [[Friedrich Lorentz|Friedricha Lorentza]] na pòczątku XX stalata to dało trzë dialektë kaszëbsczégò jãzëka: [[nordowòkaszëbsczi dialekt]], [[westrzédnokaszëbsczi dialekt]] i [[pôłniowòkaszëbsczi dialekt]].<ref>J. Borzyszkowski, J. Mordawski, J. Treder: Historia, geografia, język i piśmiennictwo Kaszubów; J. Bòrzëszkòwsczi, J. Mòrdawsczi, J. Tréder: Historia, geògrafia, jãzëk i pismienizna Kaszëbów, Wëdowizna M. Rôżok przë wespółrobòce z Institutã Kaszëbsczim, Gduńsk 1999, s. 128</ref> == Dopisënczi == {{Przëpisë}} == Lëteratura == [[Òbrôzk:Powiat Pucczi 2 ubt.jpeg|mały|Wëdowiédnô tablëca w dwóch jãzëkach: [[pòlsczi jãzëk|pòlsczim]] ë kaszëbsczim]] * [[Florión Cenôwa|Florian Ceynowa]]: ''Kurze Betrachtungen über die kaßubische Sprache als Entwurf zur Gramatik''; hrsg., eingel. und kommentiert von Aleksandr Dmitrievič Duličenko und Werner Lehfeldt. Göttingen : Vandenhoeck & Ruprecht, 1998 ISBN 3-525-82501-3. * [[Eùgeniusz Gòłąbk]]: Wskôzë kaszëbsczégò pisënkù. Oficyna Czec [[1997]] ISBN 83-87408-02-6. * [[Aleksander Labùda]]: ''Słownik polsko-kaszubski/Słowôrz kaszëbskò-pòlsczi'' [[Gduńsk]] [[1981]] * [[Friedrich Lorentz|Fridrich Lorentz]]: ''Gramatyka pomorska'' t. 1-3 [[Wrocław]] [[1958]]-[[1962]] * [[Bernard Zëchta]]: ''Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej.'' t. 1-7 [[Wrocław]] – [[Warszawa]] – [[Krakòwò]] [[1967]]-[[1976]] * [[Gustaw Pobłocki]]: ''Słownik kaszubski z dodatkiem idyotyzmów chełmińskich i kociewskich'', [[Chełmno]] [[1887]] * Adam Ryszard Sikora OFM, Wpoczątku bylo Slowo... Najstarsze kaszubskie teksty biblijne, Oficyna Czec, Kartuzy [[2009]] * [[Hanna Popowska-Taborska]], [[Wiesław Boryś]]: ''Słownik etymologiczny kaszubszczyzny'' t.1-4 [[Warszawa]] [[1994]]-[[2002]] (Slawistyczny Ośrodek Wydawniczy ) ISBN 83-901394-9-9, ISBN 83-86619-81-3, ISBN 83-86619-28-7, ISBN 83-86619-74-0 * [[Stefan Ramułt]]: ''Słownik języka pomorskiego czyli kaszubskiego'', [[Krakòwò]] [[1893]] * Sztrategijô òchronë ë rozwiju kaszëbsczégò jãzëka ë kùlturë, [[Gduńsk]] [[2006]] * [[Jerzi Tréder]]: Spòdlowô wiédzô ò kaszëbiznie, [[Gduńsk]] [[2014]] * [[Jerzi Tréder|Jerzy Treder]]: ''Język kaszubski. Poradnik encyklopedyczny.'' [[Gduńsk]] [[2002]] ISBN 83-7326-037-4 * [[Jan Trepczik]]: ''Słownik polsko-kaszubski'' t. 1-2 [[Gduńsk]] [[1994]] ISBN 83-85011-73-0 === Zaòstałoscë kaszëbsczi (pòmòrsczi) pismieniznë === * [[1536]] Kronika T. Kantzowa o wendyjskich ludach zwanych Wendami a między nimi Kaszuby. ''Chronik von Pommern in Hohdeutscher, hrsg. v. G. Gaebel, [[Sztetëno]] [[1897]].'' * [[1586]] ''Duchowne piesnie D. Marcina Luthera y ynßich naboznich męzow. Zniemieckiego w Slawięsky ięzik wilozone Przes Szymana Krofea... w Gdainsku: przes Jacuba Rhode'', [[Franz Tetzner]] [[1896]]: z dolmaczënkù bëtowsczégò pastora [[Szymon Krofej|S. Krofeja]], Słowińca (?) rodã z Dąbia. * [[1643]] ''Mały Catechism D. Marciná Lutherá Niemiecko-Wándalski ábo Slowięski to jestá z Niemieckiego języká w Słowięski wystáwiony na jáwnosc wydan..., w Gdaińsku przes Jerzego Rhetá'', [[Gduńsk]] [[1643]]. Pastor smołdziński [[Michał Mostnik|M. Mostnika]] ''(Michał Pontanus)'', rodem ze Słupska. * ''Die Schmolsiner Perikopen'' (''Smòłdzëńsczé perikòpë''), òpracowóné ë wëdóné przez [[Friedhelm Hinze|Friedhelma Hinze]], [[Berlëno]] ''(pòrénkòwé)'' [[1967]] * ''Altkaschubisches Gesangbuch'' (''Stôrokaszëbsczi spiéwnik''), òpracowóné ë wëdóné przez [[Friedhelm Hinze|Friedhelma Hinze]], [[Berlëno]] ''(pòrénkòwé)'' [[1967]] * ''Przysięgi słowińskie z Wierzchocina [w:] Szkice z kaszubszczyzny: Dzieje, zabytki, słownictwo: Hanna Popowska-Taborska, Wejherowo'' [[1987]], s. 65-82 == Òbaczë téż == * [[Słowiańsczé jãzëczi]] * [[Radzëzna Kaszëbsczégò Jãzëka]] * [[Dëchòwô kùltura Kaszëb]] * [[Kaszëbienié]] * [[Kaszëbistika]] * [[Kaszëbskô lëteratura]] * [[Pòlaszenié]] * [[Palatalizacjô]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [[wikt:Przédnô starna|Kaszëbsczi Wikisłowôrz]] * [http://www.endangeredlanguages.com/lang/csb Endangered Languages] * [http://id.ndl.go.jp/auth/ndla/?qw=%E4%BD%8E%E5%9C%B0%E3%83%89%E3%82%A4%E3%83%84%E8%AA%9Ekashubian&g=all NDL] * [https://wals.info/languoid/lect/wals_code_ksu WALS] * [http://www.theeuropeanlibrary.org/tel4/search?query=advanced%28%28LANGUAGE%2Ccsb%29%29# European Library] * [http://glosbe.com/csb/pl/ Glosbe – Słowôrz kaszëbskò-pòlsczi] * [http://multitree.org/codes/csb Kaszëbsczi] * [https://web.archive.org/web/20140826201403/http://www.skarbnicakaszubska.pl/slawistyka-w-xix-wieku-o-kaszebiznie#_ftn6 ò kaszëbiznie] * [http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20140000263&min=1 (pl)] * [https://web.archive.org/web/20210201131848/http://www.cassubia-dictionary.com/ Kaszëbsczi słowôrz] * [https://web.archive.org/web/20240107175219/https://orka.sejm.gov.pl/Biuletyn.nsf/0/B0851E4076228E55C1257249003DA323?OpenDocument Sejm – ochrona i rozwój języka i kultury kaszubskiej] * {{YouTube|msuLr02oOEo|Telewizja Kaszuby – Sonda o języku kaszubskim}} * [http://wiadomosci.sierakowice.pl/?a=1&id=1341&arch=1 pl] * [http://id.loc.gov/authorities/subjects/sh85071708 LC] * [http://zanotowane.pl/1026/8249/245307824747.htm Nauka języka Kaszubskiego] * https://iecor.clld.org/languages/kashubian * https://www.spbojano.pl/2025/06/26/do-konca-lipca-trwaja-zapisy-na-jezyk-kaszubski-w-klasach-i/ * https://web.archive.org/web/20150531073640/http://www.nytimes.com/2010/04/29/nyregion/29lost.html?hp [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi jãzëk| ]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] 7j1stly26sd6g2ouaarvhzw8jxjfo38 0 3103 198404 194246 2026-05-13T14:03:20Z Iketsi 3254 https://search.worldcat.org/search?q=au=%22Karnowski%2C%20Jan%22 198404 wikitext text/x-wiki '''Jón Kôrnowsczi''', ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]]: Jan Karnowski; ùr. [[16 maja]] [[1886]] w [[Czôrnowò|Czôrnowie]] kòl [[Brusë|Brusów]], ùm. [[2 rujana]] [[1939]] w [[Krostkòwò|Krostkòwie]] kòl [[Wërzësk]]a) – sãdza, [[Kaszëbi|kaszëbsczi]] pòeta, ideòloga [[Towarzëstwò Młodokaszëbów|Zdrëszënë Młodokaszëbów]]. W 1908 rokù założił [[Kòło Kaszëbòlogów]] we Wëższim Dëchòwnim Seminarium w [[Pelplin]]ie, chtërno dzejô do dzysô. Pòspół z [[Aleksander Majkòwsczi|Aleksandrã Majkòwsczim]] stworził pismiono „[[Gryf (cządnik)|Gryf]]” (pełnô pòzwa: ''Grif. Pismiono dlô kaszëbsczich sprôw''). Pisôł òn, że zadanim „Grifa” je z jedny stronë „piastowac lëdową kùlturã i zrobic jã spòrą dlô òglowòpòlsczi kùlturë, a z drëdżi stronë terôczasną pòlską kùlturã zrobic kaszëbsczémù lëdowi swójską i przistãpną”<ref>„Gryf” 1911, nr 4–5.</ref>. Dzãka jegò staróm òstało przërëchtowóné pòle dlô pòwstaniô pierszi w dzejach Kaszëb regionalny òrganizacji – [[Towarzëstwò Młodokaszëbów|Towarzëstwa Młodokaszëbów]], do czegò doszło 22 zélnika 1912 rokù<ref>Kadzmiérz Óstrowsczi, ''Czegò chcelë Młodokaszëbi'', „Pomerania” 2012, nr 2, s. 45.</ref>. W 1920 rokù Jón Kôrnowsczi robił jakno przédnik sądu. Wespółczasno je patronã Spòdleczny Szkòłë nr 7 w [[Chònice|Chònicach]]. Jegò pòrtret zajimô wôżny plac, a w regionalny jizbie je pòkôzóny jegò lëteracczi ùróbk. Òb czas szkòłowëch ùroczëznów wëstãpiwô tu dzec­no-młodzëznowé karno „Kaszëbë”. == Ùsôdztwò (wëjimczi) == * ''Nowotné spiéwë'', [[Pòznań]] [[1910]] * ''Dr. Florian Ceynowa'', [[1917]], [[Gduńsk]] [[1997]], Oficyna Czec * ''Muza kaszubska powojenna'', [[Torń]] [[1925]] w: Mestwin, I / [[1925]], Nr 1 i 2 * ''Gryf powojenny'', [[Torń]] [[1927]] w: Mestwin, III / [[1927]], Nr 2 * ''Z Piśmiennictwa kaszubskiego'', [[Bëdgòszcz]] [[1937]] w: Dodatek jubileuszowy Dziennika Bydgoskiego, 1937 / Nr 286 * ''Nowotné spiéwë i wiersze'', [[Gdiniô]] [[1958]] * ''Utwory sceniczne'',[[Gduńsk]] [[1970]] * ''Wiersze pierwotne'', [[Gduńsk]] [[1978]] * ''Moja droga kaszubska'', [[Gduńsk]] [[1981]] * ''Sowizdrzôł u Krëbanów'', [[Gduńsk]] [[1983]] * ''Jo bëm leno chcôł...'', [[Gduńsk]] [[1986]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == * Feliks Marszałkowski: ''Elementë religijne w pismach Jana Karnowsczigo. Przikładë.'' Pomerania 1980 (XVII), nr 2(97), ss. 11-12 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://polona.pl/item/ludnosc-kaszubska-w-ubieglem-stuleciu-szkic-spoleczno-kulturalny,Njc4NjE4MDQ/6/#info:metadata Artikel Jana Kôrnowsczégò - Gryf. R. 3: 1911. Nr 3–5. Bibliogr. s. 4] * [https://search.worldcat.org/search?q=au=%22Karnowski%2C%20Jan%22 Pùblikacje Jana Kôrnowsczégò w katalogù WorldCat] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} {{DEFAULTSORT:Karnowsczi Jan}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi pisarze]] [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi tołmôcze]] [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] sdcu7oorh643ral7rk6bhkin259werh 198405 198404 2026-05-13T14:06:33Z Iketsi 3254 +1 198405 wikitext text/x-wiki {{Bez òdjimka}} '''Jón Kôrnowsczi''', ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]]: Jan Karnowski; ùr. [[16 maja]] [[1886]] w [[Czôrnowò|Czôrnowie]] kòl [[Brusë|Brusów]], ùm. [[2 rujana]] [[1939]] w [[Krostkòwò|Krostkòwie]] kòl [[Wërzësk]]a) – sãdza, [[Kaszëbi|kaszëbsczi]] pòeta, ideòloga [[Towarzëstwò Młodokaszëbów|Zdrëszënë Młodokaszëbów]]. W 1908 rokù założił [[Kòło Kaszëbòlogów]] we Wëższim Dëchòwnim Seminarium w [[Pelplin]]ie, chtërno dzejô do dzysô. Pòspół z [[Aleksander Majkòwsczi|Aleksandrã Majkòwsczim]] stworził pismiono „[[Gryf (cządnik)|Gryf]]” (pełnô pòzwa: ''Grif. Pismiono dlô kaszëbsczich sprôw''). Pisôł òn, że zadanim „Grifa” je z jedny stronë „piastowac lëdową kùlturã i zrobic jã spòrą dlô òglowòpòlsczi kùlturë, a z drëdżi stronë terôczasną pòlską kùlturã zrobic kaszëbsczémù lëdowi swójską i przistãpną”<ref>„Gryf” 1911, nr 4–5.</ref>. Dzãka jegò staróm òstało przërëchtowóné pòle dlô pòwstaniô pierszi w dzejach Kaszëb regionalny òrganizacji – [[Towarzëstwò Młodokaszëbów|Towarzëstwa Młodokaszëbów]], do czegò doszło 22 zélnika 1912 rokù<ref>Kadzmiérz Óstrowsczi, ''Czegò chcelë Młodokaszëbi'', „Pomerania” 2012, nr 2, s. 45.</ref>. W 1920 rokù Jón Kôrnowsczi robił jakno przédnik sądu. Wespółczasno je patronã Spòdleczny Szkòłë nr 7 w [[Chònice|Chònicach]]. Jegò pòrtret zajimô wôżny plac, a w regionalny jizbie je pòkôzóny jegò lëteracczi ùróbk. Òb czas szkòłowëch ùroczëznów wëstãpiwô tu dzec­no-młodzëznowé karno „Kaszëbë”. == Ùsôdztwò (wëjimczi) == * ''Nowotné spiéwë'', [[Pòznań]] [[1910]] * ''Dr. Florian Ceynowa'', [[1917]], [[Gduńsk]] [[1997]], Oficyna Czec * ''Muza kaszubska powojenna'', [[Torń]] [[1925]] w: Mestwin, I / [[1925]], Nr 1 i 2 * ''Gryf powojenny'', [[Torń]] [[1927]] w: Mestwin, III / [[1927]], Nr 2 * ''Z Piśmiennictwa kaszubskiego'', [[Bëdgòszcz]] [[1937]] w: Dodatek jubileuszowy Dziennika Bydgoskiego, 1937 / Nr 286 * ''Nowotné spiéwë i wiersze'', [[Gdiniô]] [[1958]] * ''Utwory sceniczne'',[[Gduńsk]] [[1970]] * ''Wiersze pierwotne'', [[Gduńsk]] [[1978]] * ''Moja droga kaszubska'', [[Gduńsk]] [[1981]] * ''Sowizdrzôł u Krëbanów'', [[Gduńsk]] [[1983]] * ''Jo bëm leno chcôł...'', [[Gduńsk]] [[1986]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == * Feliks Marszałkowski: ''Elementë religijne w pismach Jana Karnowsczigo. Przikładë.'' Pomerania 1980 (XVII), nr 2(97), ss. 11–12 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://polona.pl/item/ludnosc-kaszubska-w-ubieglem-stuleciu-szkic-spoleczno-kulturalny,Njc4NjE4MDQ/6/#info:metadata Artikel Jana Kôrnowsczégò - Gryf. R. 3: 1911. Nr 3–5. Bibliogr. s. 4] * [https://search.worldcat.org/search?q=au=%22Karnowski%2C%20Jan%22 Pùblikacje Jana Kôrnowsczégò w katalogù WorldCat] * https://web.archive.org/web/20070701091629/http://www.czetnica.org/jan-karnowsczi/ {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} {{DEFAULTSORT:Karnowsczi Jan}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi pisarze]] [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi tołmôcze]] [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] ctl1fhfzodecm3x6u3dv6loqu98cauw 198406 198405 2026-05-13T14:06:59Z Iketsi 3254 ' '→' ' 198406 wikitext text/x-wiki {{Bez òdjimka}} '''Jón Kôrnowsczi''', ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]]: Jan Karnowski; ùr. [[16 maja]] [[1886]] w [[Czôrnowò|Czôrnowie]] kòl [[Brusë|Brusów]], ùm. [[2 rujana]] [[1939]] w [[Krostkòwò|Krostkòwie]] kòl [[Wërzësk]]a) – sãdza, [[Kaszëbi|kaszëbsczi]] pòeta, ideòloga [[Towarzëstwò Młodokaszëbów|Zdrëszënë Młodokaszëbów]]. W 1908 rokù założił [[Kòło Kaszëbòlogów]] we Wëższim Dëchòwnim Seminarium w [[Pelplin]]ie, chtërno dzejô do dzysô. Pòspół z [[Aleksander Majkòwsczi|Aleksandrã Majkòwsczim]] stworził pismiono „[[Gryf (cządnik)|Gryf]]” (pełnô pòzwa: ''Grif. Pismiono dlô kaszëbsczich sprôw''). Pisôł òn, że zadanim „Grifa” je z jedny stronë „piastowac lëdową kùlturã i zrobic jã spòrą dlô òglowòpòlsczi kùlturë, a z drëdżi stronë terôczasną pòlską kùlturã zrobic kaszëbsczémù lëdowi swójską i przistãpną”<ref>„Gryf” 1911, nr 4–5.</ref>. Dzãka jegò staróm òstało przërëchtowóné pòle dlô pòwstaniô pierszi w dzejach Kaszëb regionalny òrganizacji – [[Towarzëstwò Młodokaszëbów|Towarzëstwa Młodokaszëbów]], do czegò doszło 22 zélnika 1912 rokù<ref>Kadzmiérz Óstrowsczi, ''Czegò chcelë Młodokaszëbi'', „Pomerania” 2012, nr 2, s. 45.</ref>. W 1920 rokù Jón Kôrnowsczi robił jakno przédnik sądu. Wespółczasno je patronã Spòdleczny Szkòłë nr 7 w [[Chònice|Chònicach]]. Jegò pòrtret zajimô wôżny plac, a w regionalny jizbie je pòkôzóny jegò lëteracczi ùróbk. Òb czas szkòłowëch ùroczëznów wëstãpiwô tu dzec­no-młodzëznowé karno „Kaszëbë”. == Ùsôdztwò (wëjimczi) == * ''Nowotné spiéwë'', [[Pòznań]] [[1910]] * ''Dr. Florian Ceynowa'', [[1917]], [[Gduńsk]] [[1997]], Oficyna Czec * ''Muza kaszubska powojenna'', [[Torń]] [[1925]] w: Mestwin, I / [[1925]], Nr 1 i 2 * ''Gryf powojenny'', [[Torń]] [[1927]] w: Mestwin, III / [[1927]], Nr 2 * ''Z Piśmiennictwa kaszubskiego'', [[Bëdgòszcz]] [[1937]] w: Dodatek jubileuszowy Dziennika Bydgoskiego, 1937 / Nr 286 * ''Nowotné spiéwë i wiersze'', [[Gdiniô]] [[1958]] * ''Utwory sceniczne'',[[Gduńsk]] [[1970]] * ''Wiersze pierwotne'', [[Gduńsk]] [[1978]] * ''Moja droga kaszubska'', [[Gduńsk]] [[1981]] * ''Sowizdrzôł u Krëbanów'', [[Gduńsk]] [[1983]] * ''Jo bëm leno chcôł...'', [[Gduńsk]] [[1986]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == * Feliks Marszałkowski: ''Elementë religijne w pismach Jana Karnowsczigo. Przikładë.'' Pomerania 1980 (XVII), nr 2(97), ss. 11–12 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://polona.pl/item/ludnosc-kaszubska-w-ubieglem-stuleciu-szkic-spoleczno-kulturalny,Njc4NjE4MDQ/6/#info:metadata Artikel Jana Kôrnowsczégò - Gryf. R. 3: 1911. Nr 3–5. Bibliogr. s. 4] * [https://search.worldcat.org/search?q=au=%22Karnowski%2C%20Jan%22 Pùblikacje Jana Kôrnowsczégò w katalogù WorldCat] * https://web.archive.org/web/20070701091629/http://www.czetnica.org/jan-karnowsczi/ {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} {{DEFAULTSORT:Karnowsczi Jan}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi pisarze]] [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi tołmôcze]] [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] 3xzlztww70v78bzai658ayj8iu80qkk 0 3148 198400 196274 2026-05-13T13:59:30Z Iketsi 3254 /* Bùtnowé lënczi */ +1 198400 wikitext text/x-wiki {{Jãzëk| farwa=009900| farba=FFFFFF| apartne miono=Interlingua| kraj, òbénda1= (całowny swiat)| lëczba= 1500?| môl=-| rodzëzna=[[sztëczne jãzëczi]] *'''interlingua'''| alfabét=[[łacëzniany alfabét|łacëzniany]]| kraj, òbénda2=-| agencëjô=International Auxiliary Language Association| iso1=ia| iso2=ina| sil=ina| }} '''Interlingua''' (łac. ''inter'' = 'midze' + łac. ''lingua'' = 'jãzëk'), je zwóna téż ''Interlingua de IALA'', je [[sztëczné jãzëczi|sztëcznym jãzëkã]] nôtërnegò zortu, ùsadzony w latach [[1924]] - [[1951]] w [[Eùropa|Eùropie]] ë [[USA]] òb karno lingwistów zrzeszonch w International Auxiliary Language Association (IALA), cziérowónëch w slédnym cządze òb miemiecczégò germanistã, dr. Aleksandra Gode. Òficjalny datum inaùguracëji jãzëka je [[15 stëcznika]] [[1951]] rokù - dzyń wëdaniô słowôrza ''Interlingua-English Dictionary''. Pòwstôł w zatôrczënim ò [[łacëna|łacenã]], [[anielsczi jãzëk|anielsczi]] ë dzysdniowe [[romańsczé jãzëczi|romańsczé]] jãzëczi ë mô w se zbiérną słowiznã greckò-łacëńsczi rodowizne ë zbiérną baro òprosconą gramatikã. Je, króm [[esperanto]], nôczãsczi brëkòwanym sztëcznym jãzëkã swiata. Je prosto rozmiona, bez rëchleszi naùczi, przez nômni dzesãtczi milionów lëdzy, gôdôjącëch romańsczima jãzëkama. Przëmiôr tekstu (mòdlëtwa ''[[Òjcze Nasz]]''): Nostre Patre, qui es in le celos, que tu nomine sia sanctificate; que tu regno veni; que tu voluntate sia facite super le terra como etiam in le celo. Da nos hodie nostre pan quotidian, e pardona a nos nostre debitas como nos pardona a nostre debitores, e non duce nos in tentation, sed libera nos del mal. Przëmiôr tekstu (reklama ''Union Mundial pro Interlingua''): Lingua natural e musical de parolas international e un grammatica minimal. Comprensibile facilemente per personas intelligente. Le medio de communication adequate pro le solution del confusion de Babylon. == Òbaczë téż == {{#categorytree:Sztëczné jãzëczi|hideroot=on|mode=pages}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.together.pl/jazeczi/interlingua/ Ùczbownik interligwë] * https://web.archive.org/web/20070701091603/http://www.czetnica.org/interlingua/ [[Kategòrëjô:Sztëczné jãzëczi]] nhgwikrs1tjwvetbjd0r5d35nlqp7se 0 3173 198569 196585 2026-05-13T20:12:05Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 198569 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Blason ville fr Saint-Die-des-Vosges (88).svg|120px|left]] [[Òbrôzk:Saint-Dié-des-Vosges-Cathédrale.jpg|mały|Katédra]] '''Saint-Dié-des-Vosges''' je gardã ë gminą we [[Francëjô|Francëji]]. W [[1999]] rokù miôł 22 569 mieszkańców. == Geògrafne pòdôwczi == [[Òbrôzk:Saint-Dié-des-Vosges-Location.png|right|100px]] * Wiéchrzëzna : 46,15 km2 * Pòłożenié : 48° 17'N ; 06° 57'E == Historëjô == [[1507]] : ''Cosmographiae Introductio'' ([[Martin Waldseemüller]]) == Stôrodôwnotë ë turistné atrakcëje == * Katédra * Klôsztor * Kòscół Saint-Martin * Kapela Saint-Roch * Mùzeùm Pierre-Noël == Infòrmatika == * Institut universitaire de technologie (IUT) == Znóny lëdze z Saint-Dié-des-Vosges == [[Òbrôzk:JacquesAugustinSelfportrait1796.jpg|mały|90px|Jacques Augustin (1796)]] * [[Vautrin Lud]] (1448-1527) * [[Jacques Augustin]] (1759-1832) * [[Jules Ferry]] (1832-1893), pòlitikôrz * [[Ferdinand Brunot]] (1860-1938) * [[Fernand Baldensperger]] (1871-1958) * [[Ivan Goll]] (1891-1950), pisôrz, pòeta * [[Jacques Brenner]] (1922-2001) == Partnersczé gardë == * [[Arlon]] ([[Belgijskô]]) * [[Cattolica]] ([[Italskô]]) * [[Crikvenica]] ([[Chòrwackô]]) * [[Friedrichshafen]] ([[Miemieckô]]) * [[Lowell]] ([[Zjednóné Kraje Americzi|USA]]) * [[Meckhe]] ([[Senegal]]) * [[Lorraine (Québec)|Ville de Lorraine]] ([[Kanada]]) * [[Zakopane]] ([[Pòlskô]]) == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20041126114414/http://www.ville-saintdie.fr/ Òficjalnô starna gardu] * [http://www.iutsd.uhp-nancy.fr Institut universitaire de technologie] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gardë w Francji]] rt3fyuwb4jwz628ta7odt0tnd2ool9q 0 3174 198560 197889 2026-05-13T20:09:21Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 198560 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò |gwôsné miono = République française |miono = Francëskô Repùblika |miono-genitiw = Francësczi |fana = Flag of France (1794–1815, 1830–1974, 2020–present).svg |herb = Armoiries_république_française.svg |na karce = EU location FRA.svg |mòtto = Liberté, Égalité, Fraternité<br>(Wòlnosc, Równosc, Braterstwò) |himn = La Marseillaise<br>(Marsëliankô) [[Òbrôzk:La Marseillaise.ogg|La Marseillaise]]</center> |jãzëk = [[Francësczi jãzëk|Francësczi]] |stolëca = [[Pariz]] |fòrma państwa = [[repùblika]] |wiéchrzëzna = 547.026 |lëdztwò = 66,746,401<ref>[https://www.worldometers.info/world-population/france-population/ France Population (LIVE)], worldometers.info.</ref> |rok = 2026 |dëtk = [[Eùro]] |kòd dëtka = EUR, € |czasowô cona = +0 |swiãto = [[14 lëpińca]] |kòd = FR, FRA |Internet = .fr |telefón = +345 |Prezydeńt=Emmanuel Macron |Premiéra=Sébastien Lecornu |aùtowi kòd=F |kònstitucjô=Kònstitucjô Francësczi}} '''Francëjô, Francëskô Repùblika''' (fr. ''France, République française'') – państwò w zôpadny i pôłniowi [[Eùropa|Eùropie]], jaczé mô téż teritoria na jinszëch kòntinentach. Grańczi z [[Belgijskô|Belgią]], [[Luksembùrg|Luksembùrgã]], [[Niemieckô|Niemiecką]], [[Szwajcariô|Szwajcarią]], [[Italskô|Italską]], [[Mònakò]], [[Andorra|Andorą]] i [[Szpańskô|Szpańską]]. Zamòrsczé teritoria grańczą z [[Brazylskô|Brazylią]], [[Surinam|Surinamã]] i [[Néderlandzkô|Néderlandzką]]. Francëskô Repùblika je semiprezydencką repùbliką, w jaczi wôżną rolã mô prezydent. Je piątim z nôlepi rozwiniãtëch krajów swiata i dzewiątim ze wzglãdu na warënczi żëcégò. W swòji kònstytucje narzeszô do Deklaracje Praw Człowieka i Òbëwatela z 1789 rokù<ref>[https://biblioteka.sejm.gov.pl/wp-content/uploads/2015/10/Francja_pol_010711.pdf Konstytucja Republiki Francuskiej z dnia 4 października 1958 r.], biblioteka.sejm.gov.pl.</ref>. Francëskô je nôleżnikã i jednym z załóżców [[Eùropejskô Ùnijô|Eùropejsczi Ùnie]] i Òrganizacje Zjednónëch Narodów. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Euro}} {{Eùropa}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Eùropejsczé państwa]] [[Kategòrëjô:Francëjô]] 49lf6bvam8ez7u1inqel9f2thugn6m7 0 3303 198523 191956 2026-05-13T16:50:40Z Iketsi 3254 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 198523 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò| gwôsné miono = Република България| miono = Repùblika Bùłgariô | miono-genitiw = Bùłgarie| fana = Flag_of_Bulgaria.svg| herb = Coat_of_arms_of_Bulgaria.svg | na karce = EU-Bulgaria.svg| mòtto = Съединението прави силата | jãzëk = bùłgarsczi | stolëca = Sofia | fòrma państwa = repùblika | wiéchrzëzna = 110 994| procent-wòdë = 2,16 | lëdztwò = 6 437 360 | rok = 2024 | dëtk = [[Eùro|eùro]] | kòd dëtka = EUR | czasowô cona = +2 | swiãto = [[3 strëmiannika]]| himn = <center>[[Òbrôzk:Mila Rodino.ogg]]</center> <center>Miła Rodino<br>(Drogô Tatczëzno) | kòd = BG | Internet = .bg | telefón = 359 |Prezydeńt=Ilijana Jotowa|Premiéra=Rosen Żelazkow}} '''Bùłgariô''' (téż: '''Bùłgarskô'''; [[Bùłgarsczi jãzëk|bùłg.]] България, òficjalnô pòzwa: Repùblika Bùłgariô, bùłg. ''Република България'') – państwò w pôłniowòpòrénkòwi [[Eùropa|Eùropie]]. Mô przistãp do [[Czôrné Mòrze|Czôrnégò Mòrza]]. Òd nordë grańczi z [[Rumùńskô|Rumùnią]], òd pôłniégò z [[Grecjô|Grecją]] i [[Tëreckô|Tërëcką]], a òd zôpadu z [[Nordowô Macedoniô|Nordową Macedonią]] i [[Serbiô|Serbią]]. Nôleżi do NATO i [[Eùropejskô Ùnijô|Eùropejsczi Ùnie]]. Stolëcą Bùłgarie je gard Sofia. == Geògrafiô == === Pòłożenié === Leżi w pôłniowòpòrénkòwi Eùropie, pòmidzë [[Rumùniô|Rumùnią]] i [[Tëreckô|Tërecką]], na pòrénkù mô przëstãp do [[Czôrné Mòrze|Czôrnégò Mòrza]]. === Wiéchrzëzna === [[Òbrôzk:Bulgaria admin.png|mały|Kôrta Bùłgarie]] *całownô: 110,879 km² *wiéchrzëzna lądu: 108,489 km² *wiéchrzëzna wòdów: 2,390 km² *môl na swiece wedle wiéchrzëznë: 106. === Lądowé grańce === *òglowô długòsc wszëtczich grańców: 1,806 km *państwa, z jaczima mô grańce: [[Grecjô]] 472 km, [[Nordowô Macedoniô]] 162 km, [[Rumùniô]] 605 km, [[Serbiô]] 344 km, [[Tëreckô|Tërëckô]] 223 km === Brzegòwô liniô === Bùłgariô mô brzegòwą liniã ò długòscë 354 km. === Klimat === W Bùłgarie wastëje miérny klimat, je cepło i sëchò òb lato, chłodno i sëro òb zëmã. === Ùsztôłcenié terenu === [[Òbrôzk:Bulgaria-geographic map-en.svg|mały|Fizycznô kôrta Bùłgarie]] Ùsztôłcenié terenu Bùłgarie je zwiksza górzësté, na nordze i pôłniowim wschòdze niżawë. === Wësokòsc terenu === [[Òbrôzk:Musala_IMG_1447.jpg|mały|Nôwëższi czëp Bùłgarie – Musała (2,925 m. n.r.m.)]] *strzédnô wësokòsc: 472 m. n.r.m. *nôniższô wësokòsc: o m. n.r.m. ([[Czôrné Mòrze]]) *nôwëższi czëp: 2,925 m. n.r.m. (Musała) === Gruńtë wedle ùżiwaniô === *rolné gruńtë 46,9 % (w tim 29,9% òrnëch gruńtów) *lasë 36,7% (w 2011) == Lëdze i spòlëzna == === Pòpùlacjô === *wielëna lëdztwa: 7,057,504 (wôrtoscë szacowóné na lëpińc 2018) *môl na swiece wedle wielënë lëdztwa: 104. === Etniczné karna === [[Òbrôzk:Bulgarian folk group Svetlina.jpg|mały|Bùłgarzë w nôrodnëch ruchnach]] Bùłgarzë 76.9%, Tërcë 8%, Cëgóni 4,4%, Bòsniacë 1.1% (wôrtoscë szacowóné na 2011) === Jãzëczi === Òficjalnym jãzëkã je [[bùłgarsczi jãzëk|bùłgarsczi]], rodny dlô 76,8% mieszkańców. Jiné wôżné jãzëczi to (wôrtoscë szacowóné na 2011): [[Tërecczi jãzëk|tërecczi]] (8,2%) i romani (3,8%). === Religijné karna === [[Òbrôzk:AlexanderNevskyCathedral-Sofia-6.jpg|mały|Prawòsławnô katédra Aleksandra Newsczégò w Sofie]] [[Prawòsławié]] wëznôwô 59,4% lëdztwa, 7,8% lëdztwa to mùzułmanie. === Ùrbanizacjô === *mieskô pòpùlacjô: 75% (w 2018) *wikszé miesczé westrzódczi: Sofia (stolëca) – 1,272,000 mieszkańców (w 2018) == Pòliticzny system == *òficjalnô pòzwa: Repùblika Bùłgariô (bùłg. ''Република България'') *pòliticzny ùstôw: parlamentarnô repùblika *stolëca: Sofia *czasowô cona: UTC+2 *państwowé swiãto: [[3 strëmiannika]] (Dzéń Wëzwòleniô) === Wëkònôwczô władza === * pezydent [[Iliana Iotova]] (Илияна Йотова) (òd 2026) * premier [[Rosen Żelazkow]] (Росен Желязков) (òd 2025) === Ùstawòdôwczô władza === Władzã ùstawòdôwczą sprôwiô jednojizbòwi parlament – Nôrodné Zéńdzenié (bùłg. ''Народно събрание''), jaczi skłôdô sã z 240 nôleżników wëbiérónëch na sztërëlatną kadencjã. == Bibliografiô == * [https://web.archive.org/web/20161001195751/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/bu.html Bùłgariô w „The World Factbook”] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Eùropa}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Eùropejsczé państwa]] izec8g79nxb5lwnpulaor1rlvmmk497 0 3823 198648 191550 2026-05-14T04:13:37Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 198648 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Coat of Arms of Makhachkala.png|mały|Herb]] [[Òbrôzk:Flag of Makhachkala (Dagestan).svg|mały|Fana]] '''Machaczkała''' je stolecznym gardã [[Dagestan|Repùbliczi Dagestan]] w [[Ruskô|Rusczi]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Ruskô]] 0flsp605uupao8dofr9d3susm16nbdk 0 4008 198388 187695 2026-05-13T13:03:14Z Iketsi 3254 Galeriô 198388 wikitext text/x-wiki {{Wies infobox | Wies=Mirochòwò | rodzôcz_wsë= | céch_wsë= | ôrt_gminë= | fana_wsë= | kôrta_wsë= | wòjewództwò=pòmòrsczé | kréz=kartësczi | gmina=Kartuzë | szôłtëstwò=Mirochòwò | miejskô= | wiechrzëzna= | gradëN=54 | minutëN=23 | sekùndëN=42 | gradëE=18 | minutëE=01 | sekùndëE=40 | wiżô= | rok= | lëdztwò=913 | gãscëzna= | nr_czér=58 | pòcztowi_kòd=83-329 | reg_tôfla=GKA | SIMC= | szôłtës=Edmund Kotłowski | www= | òdjimk= | galerëjô_commons= |}} '''Mirochòwò''' ([[pòlsczi jãzëk|pl.]] ''Mirachowo'') – [[Kaszëbë|kaszëbskô]] [[wies]] w [[Pòlskô|Pòlsce]] pòłożonô w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[kartësczi kréz|kartësczim krézu]], w [[gmina Kartuzë|gminie Kartuzë]]. Za czasów prësczich, w 1906 rokù, w szkòle béł sztrejk, bò dzece miałë sã ùczëc religie leno pò niemieckù. Tu w szkòle dzece ùczą sã [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]]. M.jin. tądkã jidze turistny [[Kaszëbsczi Szlach]]. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Mirochòwò - kaplica z 1740 roku.JPG|Kaplëca w Mirochòwie Òbrôzk:Mirochòwò - kòscół (1862).JPG|Kòscół w Mirochòwie Òbrôzk:Mirochòwò (dworek).JPG|Dwór w Mirochòwie </gallery> == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_VI/488 Mirachowo w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] * [https://spmirachowo.stronyzklasa.pl/ Szkòła] [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë]] [[Kategòrëjô:Gmina Kartuzë]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] p8j5ozsjln10tutnvsosox1gfzxz54g 0 4025 198607 187249 2026-05-13T20:28:41Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 198607 wikitext text/x-wiki {{Wies infobox | Wies=Mòjsz | rodzôcz_wsë= | céch_wsë= | ôrt_gminë= | fana_wsë= | kôrta_wsë= | wòjewództwò=pòmòrsczé | kréz=kartësczi | gmina=Srôkòjce | szôłtëstwò=Mòjsz | miejskô= | wiechrzëzna= | gradëN=54 | minutëN=20 | sekùndëN=44 | gradëE=17 | minutëE=57 | sekùndëE=59 | wiżô=269 | rok= | lëdztwò=502 | gãscëzna= | nr_czér=58 | pòcztowi_kòd=83-334 | reg_tôfla=GKA | SIMC= | szôłtës= | www= | òdjimk= | galerëjô_commons= |}} [[Òbrôzk:Mòjsz - szkoła.JPG|mały|left|]] '''Mòjsz''' ([[pòlsczi jãzëk|pl.]] ''Mojusz'') – [[Kaszëbë|kaszëbskô]] [[wies]] w [[Pòlskô|Pòlsce]] w òbéńdze [[Kaszëbsczé Pòjezerzé|Kaszëbsczégò Pòjezerzô]], pòłożonô w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[kartësczi kréz|kartësczim krézu]], w [[gmina Srôkòjce|gminie Srôkòjce]] w òbéńdze [[Kaszëbsczi Krôjòbrazny Park|Kaszëbsczégò Krôjòbraznégò Parkù]]. Wies je na na szlachù zaniechóny ju banowi sécë [[Kartuzë]]-[[Srôkòjce]]-[[Lãbòrg]]. Tu w szkòle dzece ùczą sã [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]]. W òbéńdze [[szołtëstwò|szôłtëstwa]] pòłożoné sã mniészé kòlonie: * [[Karwacëjô]], * [[Mòjszewskô Hëta]], * [[Poljańska]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_VI/618 ''Mojusz'' w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] * [https://web.archive.org/web/20171229152535/http://www.spmojusz.pl/viewpage.php?page_id=16 Szkòła] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë]] [[Kategòrëjô:Gmina Srôkòjce]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] crb8xgjtr8tesfl7cnyjl91w7mf6h69 198608 198607 2026-05-13T20:28:52Z Iketsi 3254 -' ' 198608 wikitext text/x-wiki {{Wies infobox | Wies=Mòjsz | rodzôcz_wsë= | céch_wsë= | ôrt_gminë= | fana_wsë= | kôrta_wsë= | wòjewództwò=pòmòrsczé | kréz=kartësczi | gmina=Srôkòjce | szôłtëstwò=Mòjsz | miejskô= | wiechrzëzna= | gradëN=54 | minutëN=20 | sekùndëN=44 | gradëE=17 | minutëE=57 | sekùndëE=59 | wiżô=269 | rok= | lëdztwò=502 | gãscëzna= | nr_czér=58 | pòcztowi_kòd=83-334 | reg_tôfla=GKA | SIMC= | szôłtës= | www= | òdjimk= | galerëjô_commons= |}} [[Òbrôzk:Mòjsz - szkoła.JPG|mały|left|]] '''Mòjsz''' ([[pòlsczi jãzëk|pl.]] ''Mojusz'') – [[Kaszëbë|kaszëbskô]] [[wies]] w [[Pòlskô|Pòlsce]] w òbéńdze [[Kaszëbsczé Pòjezerzé|Kaszëbsczégò Pòjezerzô]], pòłożonô w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[kartësczi kréz|kartësczim krézu]], w [[gmina Srôkòjce|gminie Srôkòjce]] w òbéńdze [[Kaszëbsczi Krôjòbrazny Park|Kaszëbsczégò Krôjòbraznégò Parkù]]. Wies je na na szlachù zaniechóny ju banowi sécë [[Kartuzë]]-[[Srôkòjce]]-[[Lãbòrg]]. Tu w szkòle dzece ùczą sã [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]]. W òbéńdze [[szołtëstwò|szôłtëstwa]] pòłożoné sã mniészé kòlonie: * [[Karwacëjô]], * [[Mòjszewskô Hëta]], * [[Poljańska]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_VI/618 ''Mojusz'' w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] * [https://web.archive.org/web/20171229152535/http://www.spmojusz.pl/viewpage.php?page_id=16 Szkòła] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë]] [[Kategòrëjô:Gmina Srôkòjce]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] tn3zg35s0go1wymx96k98wkdnr53hri 0 4329 198521 197882 2026-05-13T16:47:24Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 198521 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò| gwôsné miono = Republik Österreich | miono = Repùblika Aùstrie | miono-genitiw = Aùstrie | fana = Flag of Austria.svg| herb = Coat of arms of Austria.svg | na karce = EU-Austria.svg| jãzëk = [[Miemiecczi jãzëk|miemiecczi]], słoweńsczi | stolëca = Widen | fòrma państwa = repùblika | wiéchrzëzna = 83.879 | lëdztwò = 8.783.198 | rok = 2017 | dëtk = Eùro | kòd dëtka = EUR | czasowô cona = +0 | swiãto = [[26 pazdzérznika]] | himn = Land der Berge, Land am Strome <center>[[Òbrôzk:Land der Berge Land am Strome instrumental.ogg]]</center> | kòd = AT | Internet = .at | telefón = 43 |Prezydeńt=Alexander Van der Bellen|Premiéra=Christian Stocker|aùtowi kòd=A}} '''Aùstriô''' ([[Miemiecczi jãzëk|niem.]] ''Österreich''), '''Repùblika Aùstrie''' (niem. ''Republik Österreich'') – państwò pòłożoné w Westrzédny [[Eùropa|Eùropie]], [[federacjô]], chtërną twòrzi dzewiãc stôwornëch krajów (miem. ''Bundesländer'') ze stolëcą w gardze [[Widen]]. Òd 1995 nôleżi do [[Eùropejskô Ùnijô|Eùropejsczi Ùnie]]. W regione [[Karintia|Karintie]] mieszkô wiele lëdzy nôleżącëch do słoweńsczi miészëznë, nalezc mòże tam dwùjãzëkòwé niemieckò-słoweńsczé tôfle. W stôwornym kraju Burgenland mieszkają zôs przedstôwcowie chòrwacczi i wãgersczi miészëznë. Na ti òbéńdze téż stosowóné są dëbeltné zapisë nazw môlëznów<ref>[https://web.archive.org/web/20170120160956/http://www.efhr.eu/2015/04/29/dwujezyczne-tabliczki-w-unii-europejskiej-to-standard/ ''Dwujęzyczne tabliczki w Unii Europejskiej to standard'']</ref>. === Spòdlowé pòdôwczi === * stoleczny gard: [[Widen]] * lëdztwò: 8.783.198 mieszkańców ([[2017]]) * wiéchrzëzna: 83.879 km² == Sprôwné pòdzelenié == [[Òbrôzk:The States of Austria Numbered.svg|mały|Sprôwné pòdzelenié Aùstrie ]] W Aùstrie je sprôwné pòdzelenié na związkowe kraje (niem. Bundesländer). # Burgenland # [[Karintia]] # Dolnô Aùstriô # Górnô Aùstriô # Salzbùrg # Styriô # Tyrol # Vorarlberg # [[Widen]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Eùropa}} {{Euro}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Aùstriô| ]] t2pxlz9cnrynhl0eqvx74r7oxx4sldz 0 4344 198519 194401 2026-05-13T16:47:00Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 198519 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò| gwôsné miono = Republika e Shqipërisë | miono = Repùblika Albańsczi | miono-genitiw = Albańsczi | fana = Flag of Albania.svg| herb = Coat of arms of Albania.svg | na karce = Albanie_carte.png| mòtto = Ti Shqipëri, më jep nder, më jep emrin Shqipëtar| jãzëk = [[Albańsczi jãzëk|albańsczi]], aromańsczi, grecczi | stolëca = Tirana | fòrma państwa = repùblika | wiéchrzëzna = 28.748 | lëdztwò = 2.876.591 | rok = 2017 | dëtk = Albańsczi lek | kòd dëtka = ALL | czasowô cona = +1 | swiãto = [[28 lëstopadnika|28 lëstopadnika - Swiãto Fanë]] | himn = Himni i Flamurit<br>(Himn do Fanë) | kòd = AL, ALB | Internet = .al | telefón = 355 |Prezydeńt=Bajram Begaj|Premiéra=Edi Rama|aùtowi kòd=AL }} '''Albańskô''' ([[Albańsczi jãzëk|al]]. ''Shqipëria'') – je môłim państwã w pôłniowi [[Eùropa|Eùropie]], na [[Bałkańsczi Półòstrów|Bałkańsczim Półòstrowie]], mô przistãp do Adriaticcziégò Mòrza. * stolëca i nôwikszi gard: [[Tirana]] * lëdztwò: 2.876.591 mieszkańców ([[2017]]) * wiéchrzëzna: 28.748 km² == Òbaczë téż == * [[Kòsowò]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Eùropa}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Albańskô| ]] 0qmu8148pc19x8p5ple5s1hnxaazx3s 0 4467 198654 192089 2026-05-14T04:16:42Z Iketsi 3254 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 198654 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox| Gard=Uljanowsk| dopełniacz=Uljanowska| céch=Coat of arms of Ulyanovsk.png| fana=Flag of Ulyanovsk.svg| karta=Ulyanovsk in Ulyanovsk Oblast.png| wòjewództwò=| kréz=| grodzki=| rodzaj_gminy=| gmina=| miejska=| bùrméster=| adres_um=| kod_poczt_um=| tel_um=| fax_um=| mail_um=| wiéchrzëzna=316 | stopniN=54|minutN=19|stopniE=48|minutE=23| wysokość=| rok=2003| lëdztwò=623 100| gęstość=| aglomeracja=| czerënkòwi numer=(+7) 8422| pòcztowi kòd=432000| registracëjné tôfle=| TERYT=| SIMC=| www=http://www.ulmeria.ru| |gwôsné miono=Ульяновск}} '''Uljanowsk''' ([[Rusczi jãzëk|rus]]. Ульяновск; do [[1924]] '''Symbirsk''') je gardã w [[Ruskô|Rusce]], je to stolëca Uljanowsczégo Okrãża. Òstał nazwany na czesc Włodzmiérza Uljanowa (Lenina)<ref name=":0">[https://russiatrek.org/ulyanovsk-city Ulyanovsk City, Russia] russiatrek.org [2026-03-08]</ref>. Lëdztwò w 2025 bëło 633,500 mieszkańców, a wiéchrzëzna je 316 km²<ref name=":0" />. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Ruskô]] esz2sa4ghivzfnaggxxkya4tt0b9uw6 0 4625 198518 197912 2026-05-13T16:46:30Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 198518 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò| gwôsné miono = Magyarország | miono = Madżarskô | miono-genitiw = Madżarsczi | fana = Flag of Hungary.svg| herb = Coat of arms of Hungary.svg | na karce = EU_location_HUN.png| jãzëk = [[madżarsczi jãzëk|madżarsczi]] | stolëca = [[Bùdapeszt]] | fòrma państwa = [[repùblika]] | wiéchrzëzna = 93.030 | procent-wòdë = | lëdztwò = 9.996.000 | rok = 2010 | dëtk = forint | kòd dëtka = HUF | czasowô cona = +0 | swiãto = [[15 strëmiannika]] | himn = Isten áldd meg a magyart | kòd = HU | Internet = .hu | telefón = +36 |Prezydeńt=[[Tamás Sulyok]]|Premiéra=[[Péter Magyar]]|aùtowi kòd=H|kònstitucjô=Kònstitucjô z 2011}} '''Madżarskô''' je państwã w [[Eùropa|Eùropie]], krôj [[Eùropejskô Ùnijô|Eùropejsczi Ùniji]]<ref name=":0">[https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/eu-countries/hungary_pl Węgry - Informacje o kraju UE] Unia Europejska</ref>. Greńczë z [[Rumùńskô|Rumùńską]], [[Ùkrajina|Ùkrajiną]], [[Słowackô|Słowacką]], [[Aùstriô|Aùstrią]], [[Słoweniô|Słowenią]], [[Chòrwackô|Chòrwacką]], ë [[Serbiô|Serbią]]. == Geògrafiô == * Pòłożenié: Leżë w w Westrzédny [[Eùropa|Eùropie]]. * wiéchrzëzna: 93.030 km² * Grańce: ** òglowô długòsc wszëtczich grańców: 2,106 km ** państwa, z jaczima mô grańce: [[Aùstriô]] 321 km; [[Chòrwackô]] 348 km; [[Rumùńskô]] 424 km; [[Serbiô]] 164 km; [[Słowackô]] 627 km; [[Słoweniô]] 94 km; [[Ùkrajina]] 128 km, 2,106 == Demografiô == * Lëdztwò: 9,827,455 mieszkańców (2025)<ref name=":1">[https://web.archive.org/web/20210812150943/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/hungary/#people-and-society Hungary] The World Factbook</ref> * Religie: [[Katolëcczi Kòscół|Rzimsko-katolëcczi Kòscół]] 27.5%, Grecko-katolëcczi 1.7%, jinsze katolëcczé wëznania 0.9%, kalwinizm 9.8%, [[Lëterstwò]] 1.8%, jinsze [[Chrzescëjanizna|chrzescëjańsczé]] (w tim [[prawòsławié]]) 1.6%, jinsze 0.4%, bezbòżnictwò 16.1%, brak òdpòwiédzi w ankece 40.1%<ref name=":1" /> == Pòliticzny system == * pòliticzny ùstôw: parlamentarnô repùblika<ref name=":0" /> * Przédnik kraju: prezydent (Tamás Sulyok), reprezentacëjnô fónkcjô<ref name=":0" /> * Wëkònôwczô władza: rząd z premierã (Péter Magyar) na przódku<ref>[https://2015-2019.kormany.hu/en/doc/the-hungarian-state/the-government-and-commissioners/the-government The Government] Hungarian Goverment</ref> * Ùstawòdôwczô władza: jednojizbowi parlament - Nôrôdnô Gromada (199 nôleżników, wëbieranëch na 4 lata<ref>[https://www.parlament.hu/en/web/house-of-the-national-assembly/election-of-the-members-of-parliament Electing Members of the National Assembly] Hungarian National Assembly</ref>) * dëtk: forint (HUF) == Historiô == [[25 gòdnika]] 1000 madżarsczi ksażã Sztefón I kòrónował sã na króla ë pòwstało [[Królestwò Madżarsczi]]. W 1526 Madżarze pòniesli klãska w bitwie pòd Mochaczem, z jej przëczënë pòrénk Madżarsczi dòstał sã pòd władzã jimperium òsmańsczégò, zôpôd pòd władzã [[Mònarchiô Habsburgów|mònarchii Habsburgów]]<ref>[https://www.ebsco.com/research-starters/history/battle-mohacs Battle of Mohács] EBSCO</ref>. Procëm Aùstrie mioły mol nôrôdne pòwstania: Rakoczego (1703–1711) ë Zymk Lëdów (1848–1849)<ref name=":2">[https://www.idegenvezetok-veszprem.org/en/history-of-hungary.html History of Hungary] Tour guides Veszprém Hungary</ref>, òstateczné w 1867 Madżarskô zwëskałô aùtonomiã ë pòwstałë [[Aùstro-Madżarskô]]<ref name=":3">[https://history.state.gov/countries/hungary A Guide to the United States’ History of Recognition, Diplomatic, and Consular Relations, by Country, since 1776: Hungary]</ref>. Po I swiatowi wòjnie (1918) wspólne państwò ùstało jistniec ë Madżarskô stałô sã repùblikã<ref>[https://theorangefiles.hu/the-first-hungarian-republic/ The First Hungarian Republic] The Orange Files</ref>. Samòstójnota òstała ùznana na mòcë traktatu z Saint-Germain-en-Laye w 1919<ref name=":3" />. W 1920 krôj znowù stał sã mònarchią, le sledny król (ë czezer Aùstrie) Karól IV nie òstał dopùszczony do władzë a państwã rządzëł regent Miklós Horthy<ref>[https://encyklopedia.interia.pl/geografia-nauki-pokrewne/panstwa/news-wegry,nId,2025161 Węgry] Encyklopedia Interia</ref>. W 1920 na mòcë traktatu z Trianon krôj stracëł òk. 2/3 teritorium<ref name=":2" />. Òbczas II swiatowy wòjnie państwò biotkowało po starnie [[III Rzesza|III Rzeszy]], w 1944 przeszłë na starnã Aliantów. Po II swiatowi wòjnie mioł mol okres kòmùnizmù (m.jin. w 1956 bëłô pòwstanié lëdowe, brutalnie stłumione przez czerwòną armiã), a pò 1989 rokù stały sã demòkraticznym państwã jako Repùblika Madżarsczi<ref name=":2" />. Òd 2004 Madżarsko je nôleżnikã [[Eùropejskô Ùnijô|Eùropejsczi Ùnie]]<ref name=":0" />. W 2011 przëjãto nową kònstitucëję, dze mionã państwa je Madżarskô<ref>[https://www.parlament.hu/documents/125505/138409/Fundamental+law/ Art. A kònstitucji]</ref>. == Przepisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Eùropa}} {{Euro}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Madżarskô| ]] [[Kategòrëjô:Eùropejsczé państwa]] s2pmx7nxmp1qyzrhxdp07bbu6w1tapt 0 4682 198522 192977 2026-05-13T16:49:57Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 198522 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò| gwôsné miono = Bosna i Hercegovina <br> Босна и Херцеговина| miono = Bòsniô i Hercegòwina | miono-genitiw = Bòsnie i Hercegòwinë | fana = Flag of Bosnia and Herzegovina.svg| herb = Coat of arms of Bosnia and Herzegovina.svg | na karce = Map of Bosnia and Herzegovina in Europe.svg| jãzëk = [[Bòsniacczi jãzëk|bòsniacczi]]<br>[[Chòrwacczi jãzëk|chòrwacczi]]<br>[[Serbsczi jãzëk|serbsczi]] | stolëca = Sarajewò | fòrma państwa = repùblika | wiéchrzëzna = 51 197 | procent-wòdë = 0,8 | lëdztwò = 3.856.181| rok = 2017 | dëtk = zamiennô marka | kòd dëtka = BAM | czasowô cona = +1 | swiãto = [[1 strëmiannika]] (leno w Federacje BiH)| himn = „Državna himna Bosne i Hercegovine” <br> "Државна химна Босне и Херцеговине" | kòd = BA | Internet = .ba | telefón = 387 |Prezydeńt=Željko Komšić (Chòrwat),<br> Željka Cvijanović (Serbkô),<br> Denis Bećirović (Bòszniak)|Premiéra=Borjana Krišto}} '''Bòsniô i Hercegòwina''' – państwò w pôłniowò-pòrénkòwi Eùropie, na [[Bałkańsczi Półòstrów|Bałkańsczim Półòstrowie]]. Stolëcą i nôwikszim gardã je [[Sarajewò]]. Na zôpadze i òd pôłniégò grańczi z [[Chòrwackô|Chòrwacją]], òd pòrénkù z [[Serbskô|Serbią]], òd pôłniowégò pòrénkù z [[Czôrnogóra|Czôrnogórą]], na pôłnim mô przistãp do [[Adriaticczé Mòrze|Adriaticczégò Mòrza]] i brzegòwą liniã ò długòscë kòl 20 km. Je federacją, w skłôd chtërny wchôdają dwie aùtonomiczné jednostczi: Federacjô Bòsnie i Hercegòwinë i Repùblika Serbskô. == Geògrafiô == === Pòłożenié === Leżi w pôłniowò-pòrénkòwi Eùropie, na [[Bałkańsczi Półòstrów|Bałkańsczim Półòstrowie]]. === Wiéchrzëzna === [[Òbrôzk:Map_Bih_entities.png|mały|Kôrta Bòsnie i Hercegòwinë z pòdzelenim na aùtonomiczné jednostczi: Federacjã Bòsnie i Hercegòwinë i Repùblikã Serbskã]] *całownô: 51,197 km² *wiéchrzëzna lądu: 51,187 km² *wiéchrzëzna wòdów: 10 km² *môl na swiece wedle wiéchrzëznë: 129. === Lądowé grańce === *òglowô długòsc wszëtczich grańców: 1,543 km *państwa, z jaczima mô grańce: [[Chòrwacjô]] 956 km, [[Serbiô]] 345 km, [[Czôrnogóra]] 242 km === Brzegòwô liniô === 20 km (przistãp do [[Adriaticczé Mòrze|Adriaticczégò Mòrza]] wkół gardu Neum) === Klimat === Pôłniowi krańc Bòsnie i Hercegòwinë leżi w conie strzódzemnomòrsczégò klimatu. Wiele wikszi bënowi dzél kraju mô klimat ùmiarkòwóny kòntinentalny, je tuwò gòrąco òb lato, a òb zëmã mrozno i sniéżno. === Ùsztôłcenié terenu === [[Òbrôzk:Bosnia_and_Herzegovina_topographic_map.svg|mały|Fizycznô kôrta Bòsnie i Hercegòwinë]] W westrzédnëch i nordowëch dzélach kraju górzësti krôjòbrôz, na nordowim pòrénkù grzëpòwati. Na nordowim zôpadze i pôłniowim krańcu spòtikómë wikszim dzélã równiznë. === Wësokòsc terenu === *strzédnô wësokòsc: 500 m. n.r.m. *nôniższô wësokòsc: 0 m. n.r.m. (Adriaticczé Mòrze) *nôwëższi czëp: 2,386 m. n.r.m. (Maglić) === Gruńtë wedle ùżiwaniô === *rolné gruńtë 42,2% (w tim 19,7% òrnëch gruńtów) *lasë 42,8% (w 2011) == Lëdze i spòlëzna == === Pòpùlacjô === *wielëna lëdztwa: 3,856,181 (wôrtosc szacowónô na lëpińc 2017) *môl na swiece wedle wielënë lëdztwa: 128. === Etniczné karna === [[Òbrôzk:BiH_-_Etnicki_sastav_po_opstinama_2013_1.gif|mały|Etniczny skłôd Bòsnie i Hercegòwinë]] Bòsniacë 50,1%, Serbòwie 30,8%, Chòrwacë 15,4% (wôrtoscë szacowóné na 2013) === Jãzëczi === [[Bòsniacczi jãzëk|bòsniacczi]] (państwòwi) 52,9%, [[Serbsczi jãzëk|serbsczi]] (państwòwi) 30,8%, [[Chòrwacczi jãzëk|chòrwacczi]] (państwòwi) 14,6% (wôrtoscë szacowóné na 2013) === Religijné karna === [[Òbrôzk:Bosanska Krupa Churches.JPG|mały|Cerkwiô, katolëcczi kòscół i meczet w gardze Bosanska Krupa]] mùzułmanie 50.7%, [[prawòsławié]] 30.7%, [[Katolëcczi Kòscół|katolëcë]] 15.2%, === Ùrbanizacjô === [[Òbrôzk:Mostar_Old_Town_Panorama_2007.jpg|mały|Stôri Mòst w gardze Mostar – jeden òd symbòlów Bòsnie i Hercegòwinë]] *mieskô pòpùlacjô: 40,1% *wikszé miesczé westrzódczi: Sarajewò (stolëca) – 356,454 mieszkańców; Banja Luka – 185,042, Tuzla – 110,979, Zenica – 110,663, Bijeljina – 107,715, Mostar – 105,797 (pòdôwczi òglowégò spisënkù z 2013) == Pòliticzny system == *òficjalnô pòzwa: Bòsniô i Hercegòwina *pòliticzny ùstôw: parlamentarnô repùblika *stolëca: Sarajewò *czasowô cona: UTC+1 *państwowé swiãto: brak na òglowòpaństwowi rówiznie; w Federacji Bòsnie i Hercegòwinë òbchòdzy sã Dzéń Samòstójnotë (1 strëmiannika) i Dzéń Państwòwòscë (25 lëstopadnika); w Repùbliczi Serbsczi òbchòdzy sã m.jin. Dzéń Respùbliczi (9 stëcznika) *nôrodny himn: „Državna himna Bosne i Hercegovine” (''Państwòwi Himn Bòsnie i Hercegòwinë'') === Wëkònôwczô władza === * Przédnictwò Bòsnie i Hercegòwinë (kòlektiwny òrgan władzë, skłôdô sã z trzech nôleżników – Serba, Chòrwata i Bòsniaka; wëbiérô sã jich równoczasowno na sztërëlatną kadencjã). === Ùstawòdôwczô władza === *Parlamentarné zéńdzenié Bòsnie i Hercegòwinë – dwùjizbowi parlament, w skłôd jaczégò wchôdô niższô Jizba Przedstôwców (42 nôleżników na sztërëlatną kadencjã) i wëższô Jizba Nôrodów (15 nôleżników, jaczich zacwierdzëwają parlamentë aùtonomicznëch repùblik). == Bibliografiô == * [https://web.archive.org/web/20180315193211/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/bk.html Bòsniô i Hercegòwina w „The World Factbook”] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Eùropa}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Eùropejsczé państwa]] l1gamtmbrldac1fja1tn78uec43scl1 0 4953 198373 197764 2026-05-13T12:43:35Z Iketsi 3254 worldcat.org→{{Kòntrola}} 198373 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Zdroje Raduni - Aleksander Majkowski - portret.jpg|mały|Aleksander Majkòwsczi]] [[Òbrôzk:Zdroje Raduni.djvu|mały|''Zdroje Raduni'']] [[Òbrôzk:Gdańsk tablica Gryfa 09.07.10 pl.jpg|mały|110px|Tôblëca ò redakcëji "Gryfa" i A. Majkòwsczim na bùdinkù w [[Gduńsk]]ù (pò pòlskù)]] [[Òbrôzk:HGW Bahnhofstrasse 57 Plaque Majkowski.JPG|mały|Tôblëca w Grifii]] '''Aleksander Majkòwsczi''' ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Aleksander Majkowski'') ([[1876]]–[[1938]]), doktor, kaszëbsczi pisôrz, dzejôrz i wëdôwca, aùtora nôwikszi kaszëbsczi pòwiesce „[[Żëcé i przigòdë Remùsa]]”. Aleksander Majkòwsczi na swiat przëszedł [[17 lëpińca]] [[1876]] r. w [[Kòscérzëna|Kòscérzënie]] w gbùrsczi familii Jana i Józefinë z Basków. Dzãka stipendium przëznónémù przez Towarzëstwò Nôùkòwi Pòmòcë mógł ùczëc sã w kòscérsczim progimnazjum i w chòjnicczim gimnazjum. Òb czas ùczbë w gimnazjum przënôlégôł do filomacczégò karna „[[Adam Mickiewicz|Mickiewicz]]”, gdze miôł leżnosc zapòznac sã z pòlską historią i pismienizną. W [[1895]] r. zdôł matùrã, pò czim wrócył do swòji domôcy [[Kòscérzëna|Kòscérzënë]]. W [[1897]] r. zaczął sztudérowac medicynã w [[Berlin]]ie. Jakno sztudéra w [[1899]] r. wëdôł we [[Gduńsk]]ù szpòrtowną pòwiôstkã pòd titlã „Jak w Koscérznie koscelnygo obrele abo Pięc kawalerów a jedna jedyno brutka”. Dokôz nen przerobiony òstôł pózni na òbrôzk na binã „Strache i zrękovjine”. W rokù [[1900]] przeniósł sã do leżący na dôwnëch słowiańsczich zemiach [[Grifiô|Grifii]]. Òstôł òn równak z henëtnégò ùniwersytetù ùsëniãti w gromicznikù [[1901]] r. za to, że przenôlégôł do sztudérsczi òrganizacji „Adelphia”, co zachãcywa robiącëch tam pòlsczich cządowëch robòtników do biôtczi ò swòje prawa. Tedë Majkòwsczi przecygnął do [[Mònachium]], gdze téż włącził sã w spòleczné, sztudérsczé dzejanié. W [[1902]] r. stwòrził tam karno pòlsczich sztudérów ò mionie „Vistula”. W sztudérsczim cządze swòjegò żëwòta włącził sã w aktiwné spòleczné dzejanié. Pò skùńczenim sztudérowaniégò medicynë wëjachôł do [[Zurich]]ù, gdze napisôł doktorską disertacjã, chtërny témą bëłë badérowania krëwi skażony òłowiã. W séwnikù [[1904]] r. òstôł doktórã medicynë. Lékarską praktikã òdbéł we [[Gduńsk]]ù jakno asystent w szpitalu Nôswiãtszi Mariji Pannë. Òb czas swòji bëtnoscë we [[Gduńsk]]ù òstôł redaktorã pismiona „Gazeta Gdańska” i dodôwku do ni, chtëren zwôł sã „Drużba. Pismo dlö polscich Kaszubów”. Ju w pierszim jegò numrze przedstawił ùdbã swòjegò dzejaniégò dlô [[Kaszëbë|Kaszëb]]. Robòta Majkòwsczégò w „Gazecie Gdańskiej” dérowa równak leno do kùńcowégò dzéla [[1905]] r. Rok [[1905]] to dlô Majkòwsczégò téż czas wëdaniô tomikù jegò wiérztów „Spiewe i frantówci”. Na zaczątkù [[1906]] r. przecygnął Majkòwsczi nazôd do [[Kòscérzëna|Kòscérzënë]], gdze òtemkł priwatną doktorską praktikã. W [[1908]] r. stwòrził jedno z nôwôżniészich pismionów w dzejach kaszëbsczi rësznotë, czëlë „[[Gryf (cządnik)|Gryfa]]”. Cządnik nen miôł wiôldżi cësk na przińdny rozwój kaszëbsczi lëteraturë i spopularizowanié kaszëbsczi dëchòwi i materialny kùlturë. W [[1909]] r. Majkòwsczi òpublikòwôł w „[[Gryf (cządnik)|Gryfie]]” articzel pòd titlã „Ruch młodokaszubski”, w chtërnym pisôł midzë jinszima, że młodô kaszëbskô jinteligencjô mô wprowôdzac swójsczé, kaszëbsczé elementë do òglowòpòlsczi kùlturë i miec starã ò nôrodną aktiwizacjã wszëtczich [[Kaszëbi|Kaszëbów]]. Równak w [[Kòscérzëna|Kòscérzënie]] to nie szło i pò czile latach, pò dëtkòwëch jiwrach, czedë to òstałë mù wzãté i zlicytowóné zachë, òpùscył nen gard i pòd kùńc [[1911]] rokù zamieszkôł w [[Sopòt|Sopòce]]. Do pòwstaniô kaszëbsczi òrganizacji nazwóny [[Towarzëstwò Młodokaszëbów|Towarzëstwã Młodokaszëbów]] doszło w zélnikù [[1912]] r. we [[Gduńsk]]ù. Sekretarzã ji òstôł prawie doktór Majkòwsczi. Jesz jinszim gónã, na jaczim dzejôł, bëłô [[Kaszëbsko-Pòmòrsczé Muzeum]], chtërné pòwstało w [[Sopòt|Sopòce]] w [[1913]] r. i dzejało tam do [[1914]] r. Béł to bëlny ôrt rozkòscérzaniô kaszëbiznë midzë lëdzama z bùtna ti zemi. Òkróm tegò, w [[1913]] r. Majkòwsczi wëdôł „Zdroje [[Radunia|Raduni]]. Przewodnik po tak zw. Szwajcarii Kaszubskiej”. W [[1914]] rokù Majkòwsczi, jakno doktór, òstôł wzãti do niemiecczégò wòjska i nalôzł sã m.jin. na frontach we [[Francëjô|Francji]] i [[Rumùńskô|Rumunii]]. Po wòjnie òsta mù swòjégò zortu lëterackô pamiątka — napisóny pò pòlskù „Pamiętnik z wojny europejskiej roku [[1914]]”, wëdóny dopiérkù w [[2000]] r. Czej pierszô swiatowô wòjna mia sã ju niedługò skùńczëc, wrócył Majkòwsczi do [[Sopòt]]u. Zôs pò skùńczenim wòjnë włącził sã aktiwno w przëłączenié jak nôwikszégò dzéla kaszëbsczi zemi do [[Pòlskô|Pòlsczi]]. Rëchtowôł òn m.jin. próbã zbrojnégò pòwstaniégò, do jaczégò równak nie doszło. W [[1920]] r. jakno półkòwnik pòlsczégò wòjska béł nôleżnikã Graniczny Kòmisji, chtërna wëznôcza nową grańcã midzë [[Pòlskô|Pòlską]] a [[Miemieckô|Miemcama]]. Na zaczątkù lat 20-tëch béł przédnikã Radë Pòmòrsczi w [[Grëdządz]]u, dzãka chtërny pòwstałë tedë m.jin. Teatr Pòlsczi w [[Toruń|Toruniu]] i Towarzëstwò Pòmòrsczich Artistów. Z wiôlgą zmianą w żëcym A. Majkòwsczégò sparłãczony béł rok [[1921]]. Tej to prawie przecygnął òn do [[Kartuzë|Kartuz]] i òżenił sã. Białką jegò òsta Aleksandra z Kòmòrowsczich hrabinô Starzińskô. Dzecama jich bëlë: Damroka, Mestwin, Barbara i Witosława. Pò skùńczenim wòjnë Majkòwsczi wrócył do warkù doktóra. Òkróm tegò zaczął na nowò wëdôwac „Gryfa”. Pò jegò ùpôdkù òstôł redaktorã wëchôdającégò w [[Kòscérzëna|Kòscérzënie]] pismiona „[[Pomorzanin]]”. Zôs w [[1925]] r. jesz rôz wrócył do swòji deji, bë na nowò wëdôwac „[[Gryf (cządnik)|Gryfa]]”. Pismiono to (chtërné wëszło tedë blós w jednym numrze) ni mògło równak nalezc zrozmieniô westrzód spòlëznë, do jaczi bëło sczerowóné. Tedë Majkòwsczi barżi ògrańcziwôł swój ùdzél w spòleznowym a pòliticznym dzejanim, „zasziwôł sã” w swòjim kartësczim dodómie zwónym „Eremã” i zajimôł sã swòją lëteracką, kaszëbską robòtą. W [[1929]] r., czej pòwstało [[Regionalné Zrzeszenié Kaszëbów]], Majkòwsczi òstôł jegò przédnikã. Wespółdzejôł téż z czile cządnikama. Pisôł téż m.jin. do „[[Zrzesz Kaszëbskô|Zrzeszë Kaszëbsczi]]”. Pòd kùńc żëcégò skùńcził kùreszce Majkòwsczi pisac swój nôwikszi dokôz, chtëren na wiedno zagwësnił mù pòczestny môl w dzejach całi kaszëbsczi pismieniznë, czëlë „[[Żëcé i przigodë Remusa|Żëce i przigodë Remusa. Zvjercadło kaszubskji]]”. Nie dożdôł sã równak wëdaniô wszëtczich dzélów ny pòwiescë, chtërné òdbëło sã dopiérze pòd kùńc 1938 r. Tak samò wëzdrza sprawa z wëdanim jinszégò wôżnégò dokôzu A. Majkòwsczégò, czëlë ''Historii Kaszubów''. Ùkôza sã òna ju pò smiercë pisôrza, òb lato 1938 r. Z kaszëbsczégò "Żëcé i przigodë Remusa" przedolmacził na [[Pòlsczi jãzëk|pòlsczi]] [[Lech Bądkòwsczi]]. Niejedne jegò usôdzczi bëłë dolmaczoné na [[Czesczi jãzëk|czesczi]]. Jesz za żëcégò òdznaczony bëł Majkòwsczi Òficersczim Krziżã Òrdera Òdrodzeniegò Pòlsczi, Złotim Krziżã Zasłëdżi [http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WMP19300330055] i Strzébrznym Wawrzinã Akademicczim Pòlsczi Akademii Lëteratùrë. Ale dopiérkù dosc długò pò jego smiercë ùkazałë sã pòstãpné dokôzë ùtwórcë. W [[1973]] r. wëszła napisónô pò pòlskù (i nie dokùńczonô) pòwiesc pòd titlã „[[Pomorzanie]]”, zôs trzë lata pózni ùkôzôł sã trzëaktowi òbrôz na binã „Strachë i zrękovjinë. Frantówka w trzech aktach”. A. Majkòwsczi ùmarł w szpitalu w [[Gdiniô|Gdini]] [[10 gromicznika]] [[1938]] r. Na jegò trëmie bëła pòłożonô kaszëbskô stanica (czôrny [[Grif]] na złotim spòdli). Chòc chcôł bëc pòchòwóny w [[Żukòwò|żukòwsczim]] kòscele, tej równak pògrzebóny òstôł na smãtôrzu w [[Kartuzë|Kartuzach]]. Pògrzéb jegò béł wiôlgą manifestacją i leżnoscą dlô òkôzaniô tczë dlô jegò dzejaniégò na kaszëbsczim gónie, jaczé wëpełniło mu wnetka całé żëcé. == Ùsôdztwò (wëjimczi) == * ''Pamiętnik z wojny europejskiej roku 1914'' (Tadeusz Linkner), Wejherowo : Muzeum Piśmiennictwa i Muzyki Kaszubsko-Pomorskiej w Wejherowie ; Pelplin : Wydawn. Diecezji Pelplińskiej "Bernardinum", 2000. * ''Żëcé i przigodë Remusa. Zvjercadło kaszubskji'', [[Torń]] [[1938]], [https://literat.ug.edu.pl/remus/index.htm#spis Pòwiesc w internece w kaszëbsczim pisenkù z lat 30. XX stalata] == Òbaczë téż == * [[Frãcëszka Majkòwskô]] == Lëteratura == * [[Józef Bòrzëszkòwsczi]], ''Aleksander Majkowski ([[1876]]-[[1938]]). Biografia historyczna'', [[Gduńsk]]: [[Kaszëbsczi Institut]]; [[Wejrowò]]: [[Mùzeùm Kaszëbskò-Pòmòrsczi Runitwë ë Mùzyczi]], [[2000]]. * J. Borzyszkowski, J. Mordawski, J. Treder: Historia, geografia, język i piśmiennictwo Kaszubów; J. Bòrzëszkòwsczi, J. Mòrdawsczi, J. Tréder: Historia, geògrafia, jãzëk i pismienizna Kaszëbów, Wëdowizna M. Rôżok przë wespółrobòce z Institutã Kaszëbsczim, Gduńsk 1999. * G. Stone, Slav outposts in Central European history : the Wends, Sorbs and Kashubs, London, UK : Bloomsbury Academic, an imprint of Bloomsbury Publishing Plc, 2016, s. 287. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20180920095330/http://www.kartuzy.pl/stolica_kaszub/pliki/obrazy/zakladki_obrazy/dod-atr-rozn-16.JPG grób] {{Kòntrola}} {{DEFAULTSORT:Majkòwsczi Aleksander}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi pisarze]] [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi tołmôcze]] [[Kategòrëjô:Kaszëbskô lëteratura]] [[Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura]] [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] [[Kategòrëjô:Medicyna]] aaaziohkizluilmqvpd1wrbqg5tpgcm 0 5028 198626 184642 2026-05-14T03:19:36Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 198626 wikitext text/x-wiki {{Wies infobox | Wies=Gòwidlëno | rodzôcz_wsë= | céch_wsë= | ôrt_gminë= | fana_wsë= | kôrta_wsë= | wòjewództwò=pòmòrsczé | kréz=kartësczi | gmina=Serakòjce | szôłtëstwò=Gòwidlëno | miejskô= | wiechrzëzna= | gradëN=54 | minutëN=19 | sekùndëN=31.6 | gradëE=17 | minutëE=47 | sekùndëE=39.9 | wiżô=165,3 | rok=2006 | lëdztwò=1350 | gãscëzna= | nr_czér=58 | pòcztowi_kòd=83-341 | reg_tôfla=GKA | SIMC= | szôłtës=Jolanta Dyszer | www= | òdjimk= | galerëjô_commons= |}} [[Òbrôzk:Gòwidlëno_-_kościół_Niepokalanego_Poczęcia_NMP.JPG|mały|left|Kòscół]] '''Gòwidlëno''' ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Gowidlino'') – [[Kaszëbë|kaszëbskô]] [[wies]] w [[Pòlskô|Pòlsce]] w òbéńdze [[Kaszëbsczé Pòjezerzé|Kaszëbsczégò Pòjezerzô]], pòłożonô w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[kartësczi kréz|kartësczim krézu]], w [[gmina Serakòjce|gminie Serakòjce]]. Tu w szkòle dzece ùczą sã [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]] [http://gowidlino.edu.pl/plan/]. Wies je nad [[Gòwidlińsczé Jezoro|jezorã Gòwidlińsczim]] ë na szlachù wòjewódzczi dardżi [[òbrôzk:Tabliczka DW211.svg|25px]]. Tu je kòscół parafialny z lat 1866-1868. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_II/756 Gowidlino] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë]] [[Kategòrëjô:Gmina Serakòjce]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] em3zlj2v1t32951e31pgzs6zee4vxfw 0 5052 198414 189920 2026-05-13T14:12:57Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}}; +1 198414 wikitext text/x-wiki '''Róman Drzéżdżón''', [[Kaszëbi|kaszëbsczi]] pòéta, felietónista ë satirik. Ùrodzył sã w [[1972]] rokù w [[Starzëno|Starzënie]] w [[Pùcczi kréz|pùcczim krézu]]. Wespółzakłôdôrz [[Kaszëbsczi Kabaret Fif|Kaszëbsczégò Kabaretu Fif]] ë kaszëbsczégò [[Kaszëbskô lëteratura|lëteracczégò]] karna [[Zéńdzenié Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich|Zéńdzenié Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich ZYMK]]. Je absolwenta Gbùrsczégò Technikùm w [[Kłanino|Kłaninie]] a wëdzélu gazétnictwa i spòlëznowi kòmùnikacji na Gduńsczim Ùniwersytece. Òd 1996 robił w [[Mùzeùm Pùcczi Zemi miona Floriana Cenôwë|Mùzeùm Pùcczi Zemi]] miona [[Florian Cenôwa|Floriana Cenôwë]], a òd 2012 w Mùzeùm Kaszëbskò-Pòmòrsczi Pismieniznë i Mùzyczi we Wejrowie. Wespółrobi z cządnikã „Pomerania”, piszącë felietónë a artiklë. == Ùsôdztwò / pùblikacëje == * ''@laże! @lano! : wiérztczi do smiéchù a ùsmiéchù'', [[Gdiniô]], wyd. ''Region'', [[2008]], ISBN 9788375910018 * ''Czile slów'', [[Gdiniô]], wyd. ''Region'', [[2004]], ISBN 8389178478 * ''Dzëczé gãsë'' - Antalogijô kaszëbsczi pòezëji do 1990 rokù, przërëchtowelë: [[Róman Drzéżdżón]] i [[Grégòr Jarosłôw Schramke]], [[Gdiniô]], wyd. Region, [[2004]], ISBN 8389178559 * ''Klëka albo kaszubskie ABC'',[[Gdiniô]], wyd. ''Region'', [[2007]], ISBN 9788360437568 * ''Pióro do gilgania'' / ''Pióro do gëldzëniô'', współùsôdzca: [[Pioter Cëskòwsczi]], [[Gdiniô]], wyd. ''Region'', [[2004]], ISBN 83-89178-29-X * ''Puck - stolica Nordowych Kaszub'', wespółùsôdzcë: [[Joanna Grochowska]], [[Barbara Kos-Dąbrowska]], [[Gdiniô]], wyd. ''Region'', [[2007]], ISBN 9788360437698 * ''Słowniczek polsko-kaszubski'', wpsółautor: [[Grégòr Jarosłôw Schramke]], [[Gdiniô]], wyd. ''Region'', [[2006]], ISBN 8360437033 * ''Kaszubskie tabaka i rogarstwo'', [[Gdynia]], wyd. ''Region'', [[2009]], ISBN 9788375910308 *''Kòmpùtrowé krôsniã. Pòwiôstczi i wiérztczi dlô dzecy'', Gduniô 2010 *''Rómka&Tómka kôrbiónka. Z felietónowi pòlëcë'', Kaszëbë 2010 *''To je krótczé, to je dłudżé… Wędrówki szlakiem obrazkowych nut'', Gdańsk-Wejherowo 2014 (pòpùlarnonôùkòwi dokôz ò piesni ''[[Kaszëbsczé nótë]]'' i [[Schnitzelbank|''Schnitzelbank'']]) *''Rómka & Tómka przecywiónka. Felietónë pòzebróné'', Gdańsk-Wejherowo-Chwaszczyno 2017 *''Mariolka i ji przigòdë'', Gdańsk 2017 (bôjka dlô dzecy) == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20090307021502/http://zymk.net/noleznice/roman-drzezdzon Róman Drzéżdżón - wëjimczi z ùsôdztwa] * [http://belok.kaszubia.com/ Bëlôk – czôrno na biôłim] – blog R. Drzeżdżóna * https://web.archive.org/web/20070809120910/http://www.czetnica.org/roman-drzezdzon/ {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} {{DEFAULTSORT:Drzéżdżón Róman}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi pisarze]] [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] awp4kudrqbd8ffszqkbov87h1tqfe4k 0 5067 198473 197211 2026-05-13T15:43:09Z Iketsi 3254 /* Bùtnowé lënczi */ {{Kòntrola}} 198473 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Żukowo, foto 01, Urząd Gminy.jpg|mały|Ùrząd Gminë w Żukòwie]] '''Żukòwò''' ([[Pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Gmina Żukowo'') – gardowò-wsowô gmina w [[Kartësczi kréz|kartësczim krézu]], w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]]. Gmina w całkòscë najdiwô sã w [[Trzëgardskô aglomeracjô|trzëgardsczi aglomeracje]]. W latach 1975–1998 gmina pòłożonô bëła w [[Gduńsczé wòjewództwò|gduńsczim wòjewództwie]]. W 2013 w gminie wëszło w żëcé kaszëbsczi jãzëk jaknò pòmòcny jãzëk. Sedzëba gminë to [[Żukòwò]]. Wedle pòdôwków z 31 gòdnika 2023 gminã zamieszcziwôlë 50 982 lëdzy<ref>GUS, [https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/ludnosc/ludnosc/ludnosc-stan-i-struktura-ludnosci-oraz-ruch-naturalny-w-przekroju-terytorialnym-w-2023-r-stan-w-dniu-31-12,6,36.html ''Lëdztwò. Stón i sztruktura lëdztwa a nôtëralny rëch wedle teritorialnégò pòdzélënku w 2023 rokù (stón na dniu 31.12)''] [online], stat.gov.pl [przëstãp 2026-05-02] (pòl.).</ref>. [[Òbrôzk:Nazwyyorg.png|lewo|mały|Pòdzôł gminë Żukòwò na szôłtëstwa]] == Szôłtëstwa == W skłôd gminë wchòdzy gard [[Żukòwò]] a 23 '''szôłtëstwa''': [[Babi Dół]], [[Banino]], [[Bòrkòwò]], [[Chwaszczëno]], [[Czaple]], [[Glincz]], [[Lezno]], [[Lniska]], [[Kartësczé Łôpino]], [[Môłkòwò]], [[Miszewò]], [[Niestãpòwò]], [[Nowi Swiat]], [[Òtomino]], [[Pãpòwò]], [[Przëjazniô]], [[Rãbiechòwò]], [[Rutczi]], [[Skrzeszewò (Gmina Żukòwò)|Skrzeszewò]], [[Sulmino]], [[Tëchòmié]], [[Widlëno]] ë [[Żukòwò (wies)|Żukòwò-Wies]]. == Òchrona przërodë == * [[Wiłóz Rzéczi Reduni]] == Sąsedzczé gminë == [[Gduńsk]], [[Gdiniô]], [[Gmina Kartuzë|Kartuzë]], [[Gmina Kòlbùdë|Kòlbùdë]], [[Gmina Przedkòwò|Przedkòwò]], [[Gmina Przëwidz|Przëwidz]], [[Gmina Somònino|Somònino]], [[Gmina Szemôłd|Szemôłd]] == Òbaczë téż == * [[Żukòwsczi sztél]] == Przëpisë == <references /> == Lëteratura == * [[Jan Mòrdawsczi]] : ''Geografia Kaszub/Geògrafia Kaszëb''; dolmaczënk: [[Ida Czajinô]], [[Róman Drzéżdżón]], [[Marian Jelińsczi]], [[Karól Rhode]], [[Gduńsk]] [[2008]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://web.archive.org/web/20260513153733/https://www.zukowo.pl/Karty_zabytkow_architektury,34#sub_mid {{Kartësczi kréz}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gmina Żukòwò| ]] [[Kategòrëjô:Kartësczi kréz]] t8iiibszsvuectspul8ri3ey6w9mmlj 198474 198473 2026-05-13T15:44:31Z Iketsi 3254 /* Òbaczë téż */ * [[Żukòwò]] 198474 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Żukowo, foto 01, Urząd Gminy.jpg|mały|Ùrząd Gminë w Żukòwie]] '''Żukòwò''' ([[Pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Gmina Żukowo'') – gardowò-wsowô gmina w [[Kartësczi kréz|kartësczim krézu]], w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]]. Gmina w całkòscë najdiwô sã w [[Trzëgardskô aglomeracjô|trzëgardsczi aglomeracje]]. W latach 1975–1998 gmina pòłożonô bëła w [[Gduńsczé wòjewództwò|gduńsczim wòjewództwie]]. W 2013 w gminie wëszło w żëcé kaszëbsczi jãzëk jaknò pòmòcny jãzëk. Sedzëba gminë to [[Żukòwò]]. Wedle pòdôwków z 31 gòdnika 2023 gminã zamieszcziwôlë 50 982 lëdzy<ref>GUS, [https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/ludnosc/ludnosc/ludnosc-stan-i-struktura-ludnosci-oraz-ruch-naturalny-w-przekroju-terytorialnym-w-2023-r-stan-w-dniu-31-12,6,36.html ''Lëdztwò. Stón i sztruktura lëdztwa a nôtëralny rëch wedle teritorialnégò pòdzélënku w 2023 rokù (stón na dniu 31.12)''] [online], stat.gov.pl [przëstãp 2026-05-02] (pòl.).</ref>. [[Òbrôzk:Nazwyyorg.png|lewo|mały|Pòdzôł gminë Żukòwò na szôłtëstwa]] == Szôłtëstwa == W skłôd gminë wchòdzy gard [[Żukòwò]] a 23 '''szôłtëstwa''': [[Babi Dół]], [[Banino]], [[Bòrkòwò]], [[Chwaszczëno]], [[Czaple]], [[Glincz]], [[Lezno]], [[Lniska]], [[Kartësczé Łôpino]], [[Môłkòwò]], [[Miszewò]], [[Niestãpòwò]], [[Nowi Swiat]], [[Òtomino]], [[Pãpòwò]], [[Przëjazniô]], [[Rãbiechòwò]], [[Rutczi]], [[Skrzeszewò (Gmina Żukòwò)|Skrzeszewò]], [[Sulmino]], [[Tëchòmié]], [[Widlëno]] ë [[Żukòwò (wies)|Żukòwò-Wies]]. == Òchrona przërodë == * [[Wiłóz Rzéczi Reduni]] == Sąsedzczé gminë == [[Gduńsk]], [[Gdiniô]], [[Gmina Kartuzë|Kartuzë]], [[Gmina Kòlbùdë|Kòlbùdë]], [[Gmina Przedkòwò|Przedkòwò]], [[Gmina Przëwidz|Przëwidz]], [[Gmina Somònino|Somònino]], [[Gmina Szemôłd|Szemôłd]] == Òbaczë téż == * [[Żukòwsczi sztél]] * [[Żukòwò]] == Przëpisë == <references /> == Lëteratura == * [[Jan Mòrdawsczi]] : ''Geografia Kaszub/Geògrafia Kaszëb''; dolmaczënk: [[Ida Czajinô]], [[Róman Drzéżdżón]], [[Marian Jelińsczi]], [[Karól Rhode]], [[Gduńsk]] [[2008]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://web.archive.org/web/20260513153733/https://www.zukowo.pl/Karty_zabytkow_architektury,34#sub_mid {{Kartësczi kréz}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gmina Żukòwò| ]] [[Kategòrëjô:Kartësczi kréz]] kgn9tnmkl0vgc3g8ygh14d3oreold7l 0 5076 198425 192261 2026-05-13T14:29:28Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Aleksander Majkòwsczi]] 198425 wikitext text/x-wiki '''Marión Majkòwsczi''' (ùr. [[1926]] – ùm. 6 [[gromicznik]]a [[2012]]) doktor jinżëniéra, kaszëbsczi i pòlsczi pisôrz. Przëszedł na swiat [[5 rujana]] [[1926]] r. w [[Skrzeszewò|Skrzeszewie]], jakno gbùrsczi syn. Jegò starszi gôdelë do niégò pò kaszëbskù i wszëtcë kòl nie doma tak gôdelë. W jãzëkù kaszëbsczim òpùblikòwôł: "Jesénnô droga" ([[1996]]) ë "Na robòtach" ([[1996]]). Przed wòjną skùńczëł spòdlecznô szkòłã, a pò wòjnie Òglowòsztołcący Liceùm w [[Lãbórg|Lãbòrgù]] ë architekturã na Pòlitechnice w [[Gduńsk]]ù (1955). W 1961 rokù, ùkùńczëł Pòdiplomòwi Studium Planowoniô i Architekturë Wsë. W 1975 rokù òbronił doktorat na Pòlitechnice w Warszawie. Robił w Bëdgòszczë ([[nôkôz robòtë]]), [[Grëdządz]]u i Pòznaniu, gdze téż prowadzył wëkładë na w Pòlitechnice w Pòznaniu. W 1981 zamieszkôł w Ustce i tam béł na penzji. Pisôł òpòwiôdania. Pierszi tekst "W lagrze" ùkôzôł sã w Pòmeranii, nr 12 z 1979 i 1 z 1980 rokù. Ten sóm tekst, napisóny lëterackò leno ò jinszim titlu "Na robòtach" a téż "Jesénnô droga" òstałë ògłoszony w antologii dzysdniowi prozë kaszëbsczi "Dërchôj królewiónkò" (1996). To pòdskacało Majkòwsczégò do napisaniô wspòminków. Pierszi tom "Na kaszëbsczich pùstkach" ùkôzôł sã w 2000 rokù. W rokù 2002 ùkôzôł sã drëdżi tom " Z pùstków w swiat"[http://bibliotekacyfrowa.eu/dlibra/doccontent?id=8&from=FBC]. Trzecy "Na skraju Pòmòrza" béł wëdóny w 2006 rokù. == Òbaczë téż == * [[Aleksander Majkòwsczi]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.europeana.eu/portal/record/09404/D8C2EE586001B6997386A6823AC818F253BB7E8E.html Europeana] * [https://web.archive.org/web/20131006094749/http://www.inmemoriam.architektsarp.pl/pokaz/marian_majkowski,766 SARP (pl)] * [https://web.archive.org/web/20160917082753/http://viaf.org/viaf/166358989/ VIAF] * [http://www.worldcat.org/search?q=Majkowski%2C+Marian+&qt=results_page Worldcat] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} {{DEFAULTSORT:Majkòwsczi Marian}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi pisarze]] [[Kategòrëjô:Architektura]] [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] j7x8sd01r2rbjh4xfdhwl2vep9o76ye 0 5084 198403 198341 2026-05-13T14:02:13Z Iketsi 3254 /* Bùtnowé lënczi */ Pùblikacje w katalogù WorldCat 198403 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Ks. Bernard Sychta.jpg|mały|Szlachòta ks. Zëchtë]] [[Òbrôzk:Pùzdrowò - przed domem ks. Sychty.JPG|mały|Pamiątkòwô tôfla przed dodómã ks. Zëchtë]] '''Bernat Zëchta (Sëchta)''' ([[Pòlsczi jãzëk|pol.]] Bernard Sychta; ùr. [[21 strëmiannika]] [[1907]] w [[Pùzdrowò|Pùzdrowie]], ùm. [[25 lëstopadnika]] [[1982]] w [[Gduńsk]]ù) – ksądz, etnograf, słowôrznik, [[Kaszëbistika|kaszëbista]]. Ùsôdzca scenowich dokazów – historicznëch, np. ''[[Gwiôzdka ze Gduńska]]'' (1930, 1938) i ''[[Spiącé wòjskò]]'' (''Spiącé uejskue: dramat kaszubski w czterech odsłonach'', 1937), i òbëczajnëch: ''[[Hanka sã żeni]]'' (1937) ë ''[[Dzéwczã i miedza]]'' (1938). Wôżny je jegò ''[[Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej]]''<ref>[https://books.google.pl/books?q=editions:STANFORD36105015051605&id=mi1IAAAAIAAJ&hl=pl Bernard Sychta, ''Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej'', t. I-VII, Ossolineum, Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk'' 1967-76.]</ref>. Ten słowôrz gwar kaszëbsczich òbjimô tekstë ò roscëznie i zwierzëznie czë demónach (np. [[Pólnica]]), czarzënowé, ò pòwstôwaniu swiata (ajtiologiczné) ë ò „swiece na òpak”. Są w nim téż pòdaniô historiczné (np. o spiącëch ricerzach), nôtërné (np. ò [[maniewid]]ach, krôsniãtach, mòrach, [[stolem]]ach), demónologòwé (np. ò diôbłach), ò czarownicach i farmazónach itd. Słowôrz Zëchtë òbjimô m.jin. 8 tës. gôdk i 4 tës. frazeologizmów, wiele tekstów piesni, òpòwiescy, anegdotów, a téż [[tãgódka|tãgódk]]. To béł ''doctor honoris causa'' [[Gduńsczi Ùniwersytet|Gduńsczégò Ùniwersytetu]]. Òn ùmarł w [[1982]] rokù w [[Gduńsk]]ù, a pòchòwóny je w [[Pelplin]]ie. W centróm [[Srôkòjce|Serakòjc]] je òd 2015 rokù jegò widzałô szlachòta. == Lëteratura == * J. Borzyszkowski, J. Mordawski, J. Treder: Historia, geografia, język i piśmiennictwo Kaszubów; J. Bòrzëszkòwsczi, J. Mòrdawsczi, J. Tréder: Historia, geògrafia, jãzëk i pismienizna Kaszëbów; pòd red. Jana Mòrdawsczégò, tołmaczënk Jerzi Tréder, Wëdowizna M. Rôżok przë wespółrobòce z Institutã Kaszëbsczim, Gduńsk 1999, ISBN 83-86608-65-X. * F. Neureiter: Geschichte der kaschubischen Literatur : Versuch einer zusammenfassenden Darstellung, 2. verb. u. erw. Auflage, Sagner, München 1991, ISBN 3876904889. * F. Neureiter: Historia literatury kaszubskiej : próba zarysu, przełożyła Maria Boduszyńska-Borowikowa ; wstępem opatrzył Tadeusz Bolduan, Gdańsk : Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie, Oddział Miejski, 1982, ISBN 8300002561. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20120309094637/http://www.ug.edu.pl/pl/o_ug/o_nas/?tpl=doktoraty_hc Doktorat h.c.] * [http://www.geni.com/people/Father-Bernard-Sychta/6000000024422331956 Geni] * [https://web.archive.org/web/20220816074158/https://www.nagrodakolberg.pl/laureaci-ks._dr_bernard_sychta nôdgroda m. Òskara Kòlberga] * [http://scholar.google.com/scholar?q=B+Sychta&btnG=&hl=pl&as_sdt=0 scholar.google] * [http://www.worldcat.org/search?q=au%3Asychta%2C+bernard&qt=results_page Pùblikacje w katalogù WorldCat] {{Kòntrola}} {{DEFAULTSORT:Zëchta Bernat}} [[Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura]] [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi pisarze]] [[Kategòrëjô:Ùmarłi w Gduńskù]] o9ozuxantplxepcllhl49d3nnimmpyy 0 5089 198500 195101 2026-05-13T16:26:37Z Iketsi 3254 /* Bùtnowé lënczi */ https://www.zukowo.pl/files/docs/szkoly_haftu.pdf 198500 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:POL Żukowo COA.svg|mały|120px|[[Niezabôtka|Niezabôtczi]] w céchù [[Żukòwò|Żukòwa]]]] [[Òbrôzk:Detalj, patina - Livrustkammaren - 67305.tif|mały|330px|Złoti wësziwczi XVII w.]] '''Kaszëbsczi wësziwk''' je colemało sétmëfarwny. Nitczi są: czerwòné, żôłté, zeloné, jasnomòdré, mòdré, cemnomòdré ë czôrné. Kòlibką kaszëbsczégò wësziwkù je [[Żukòwò]]. Przódë na czepcach bëłë złoti wësziwczi, a dzys je złotnicowi wësziwk. W [[Kaszëbsczé wësziwanié żukòwsczégò sztélu|żukòwsczim wësziwkù]] są midzë jinyma farwné: pszczółczi, [[Mòdrôk|mòdrôczi]], [[Niezabôtka|niezabôtczi]], [[Tëlpa|tëlpë]], lelije, [[Kòniczëna|kòniczënë]], [[Kolinc|kòlince]], [[Żółtô knąpka|malbrónczi]], [[Słuńcownik|słuńcowniczi]], mòrsczé gwiôzdë, pawié òczka, [[Pãczk|pãczczi]], płómczi, serca ë wąsë. Colemało farwnyma nitkama na [[Len|lnianym]] płótnie są mésterno wëszëté kwiatë, lëstë, a téż chłądë i jiné. W Żukòwie wiele w tëlpach je wëszëté [[Plaskati rąb|plaskatim rąbã]], ale wôżnô je téż żukòwskô cedżełka. Kùńsztu wësziwkù ùczą sã colemało dzéwczãta. Òne nim przëstrojiwają szërtuszczi, [[Òbrësk|òbrësczi]], [[Sëknia|sëknie]], pãczczi do jigłów i wiele jinszich rzeczi. Òd wiele lat rok w [[rok]] je kònkùrs kaszëbsczégò wësziwkù òrganizowóny w [[Lëniô|Lëni]]. Żukòwsczi wësziwk je znóny téż w [[Kanada|Kanadze]]. Wiele dlô kaszëbsczégò wësziwkù zrobia [[Jadwiga Ptôch]], chtërnã wësziwaniô ùcza [[Zofiô Ptôch]], a jã ji starka z Żukòwa. == Zdrzë téż == * [[Złotnica]] * [[Ùplotë]] == Lëteratura == * Wojciech Błaszkowski: Haft kaszubski : [katalog] : Wojewódzki Dom Kultury w Gdańsku i Zrzeszenie Kaszubsko - Pomorskie; Gdańsk, 1965 * Wojciech Błaszkowski: Hafty regionalne na Pomorzu Gdańskim, Gdańsk : WOK, Warszawa : "Cepelia", Sopot : "Art-Region" 1983 * Jacek Leski: "Kaszuby" (Haft), 2013, ISBN 8363625051 [http://books.google.pl/books?id=nXkdAgAAQBAJ&pg=PT6&dq=kaszubi&hl=pl&sa=X&ei=rso6U62WKdTwhQemuoHICA&ved=0CFQQ6AEwCDge#v=onepage&q=kaszubi&f=false] * Wzory haftu kaszubskiego : szkoła żukowska. Gdańsk : Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie. Oddział Gdański, [[2007]], ISBN 978-83-925340-0-6 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20191210202007/http://niematerialne.nid.pl/Dziedzictwo_niematerialne/Krajowa_inwentaryzacja/Krajowa_lista_NDK/ Hafciarstwo kaszubskie szkoły żukowskiej / Kaszëbsczé wësziwanié żukòwsczégò sztélu] * [http://www.unesco.pl/kultura/dziedzictwo-kulturowe/dziedzictwo-niematerialne/ Hafciarstwo kaszubskie szkoły żukowskiej] * [http://spbierkowo.pl/25558/kaszebsczi-wesziwk/ Kaszëbsczi wësziwk] * [http://kartuzy.naszemiasto.pl/artykul/haft-zukowski-zgloszony-na-liste-niematerialnego,3475607,artgal,t,id,tm.html Żukòwsczi wësziwk] * [http://mojadebnica.pl/?p=2980#more-2980 Kaszëbsczé wësziwczi] * [https://books.google.pl/books?hl=pl&id=mLQrAQAAIAAJ&dq=Trojanowska+ostrowska&focus=searchwithinvolume&q=ptach Ptach] * [https://books.google.pl/books?id=4_tRAQAAIAAJ&q=w%C3%ABsziw&dq=w%C3%ABsziw&hl=pl&sa=X&ved=0ahUKEwiIwZvIu_PQAhUIXiwKHcKaA_gQ6AEIHDAA Ptôch] * [http://magazynkaszuby.pl/16/07/haft-kaszubski-nim-jakas-przyszlosc/ wësziwczi (pl)] * [https://web.archive.org/web/20160305010510/http://www.szwajcaria-kaszubska.pl/dziedzictwo-kulturowe/category/30-haft-kaszubski wësziwczi z Kaszëb] * [http://www.wilno.org/culture/embroidery.html Wësziwczi (embroidery)] * https://www.zukowo.pl/files/docs/szkoly_haftu.pdf {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi wësziwk| ]] ekfa2ifzdijt6vjq7mf9gvhn6hr6jsu 0 5153 198376 185616 2026-05-13T12:50:18Z Iketsi 3254 {{Bez òdjimka}}; {{Kòntrola}} 198376 wikitext text/x-wiki {{Bez òdjimka}} '''Jerzi Tréder''' ([[Pòlsczi jãzëk|pòl.]] Jerzy Treder) (ùr. [[14 łżëkwiata]] [[1942]], ùm. [[2 łżëkwiata]] [[2015]]) - jãzëkòznajôrz, [[Pòlonistika|pòlonista]], [[Kaszëbistika|kaszëbista]], òd [[1994]] rokù profesor [[Gduńsczi Ùniwersytet|Gduńsczégò Uniwersytetu]]. Ùsôdzca wicy jak 300 ùczbòwëch robòtów, w tim 15 ksążków. To béł [[Ricerz Witosława]] za „nadzwëkòwé przëczënienié sã do rozwiju, òchronë i rozszerzwianiô [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]] w szkòłowim, akademicczim i òglowim ùżëcym”. Przë jegò wespółrobòcë pòwstałë m.jin. materiałë dlô szkólnëch. Dosc wiele ò nim napisôł prof. Majewicz. Jegò grób je w [[Réda|Rédze]].[http://www.dziennikbaltycki.pl/artykul/3813927,w-wejherowie-pozegnano-prof-jerzego-tredera,id,t.html] === Ùsôdztwò (wëjimk) === * J. Borzyszkowski, J. Mordawski, J. Treder: Historia, geografia, język i piśmiennictwo Kaszubów; J. Bòrzëszkòwsczi, J. Mòrdawsczi, J. Tréder: Historia, geògrafia, jãzëk i pismienizna Kaszëbów, Wëdowizna M. Rôżok przë wespółrobòce z Institutã Kaszëbsczim, [[Gduńsk]] 1999. * W. Czedrowskô, D. Pioch, J. Tréder: Ùczba kaszëbsczégo jãzëka w szkòle. Materiałë dlô szkólnëch. Programy, rozkłady, konspekty i scenariusze. Oficyna CZEC Gduńsk 2001. * S. Janke, J. Tréder [red.] Kaszëbskô nôtëra; antologiô pòwiôstków nôdgrodzonëch w Òglowòpòlsczim Kònkùrsu Prozatorsczim miona Jana Drzéżdżóna w latach 1996 - 2000, Wejrowò - Gduńsk 2001 ISBN 8391163873. * [[Jan Trepczik|J. Trepczyk]]: Słownik polsko-kaszubski, [[Gduńsk]] 1994 (nôùkòwò przërëchtowôł gò do wëdaniô prof. Jerzi Tréder). * Tërwôj, sztócëkù, bò jes piãkny [rec.: Dërchôj królewiónkò. Antologia dzysdniowi prozë kaszëbsczi. Zebrôł i òprôcowôł E. Prëczkòwsczi, [[Gdiniô]] 1996], "Pomerania" 1997, nr 4/5, s. 82-84. * Wstãpné słowò, w: Kaszëbsczé dzeje ë dzysészé żëcé. Dokôzë kaszëbsczi prozë. Zwësk Òglowòpòlsczégò Kònkùrsu... Ùszëkòwôł... J. Tréder, [[Wejrowò]] 2004 ISBN 8391624498. * Kaszubszczyzna w przeszłości i dziś / praca zbiorowa pod redakcją Jerzego Tredera = Kaszëbizna dôwni ë dzys / zbiérnô prôca w red. Jerzégò Trédra - 2006 [http://lccn.loc.gov/2007419963]. * Spòdlowô wiédzô ò kaszëbiznie - [[Gduńsk]] 2014. == Lëteratura == * Alfred Majewicz: Méster Jerzi Tréder. ''Litteraria Copernicana'' 2 (30), 199-209. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://id.loc.gov/authorities/names/n83006355.html LC] * [http://fil.ug.edu.pl/strona/14914/prof_dr_hab_jerzy_Treder Publikacëje] * [https://scholar.google.com/scholar?hl=pl&as_sdt=0%2C5&q=Jerzy+Treder&btnG= scholar.google] * [http://www.worldcat.org/wcidentities/lccn-n83006355 Worldcat] * [http://archive.is/O6g0c Z historii badań Kaszubszczyzny] {{Kòntrola}} {{DEFAULTSORT:Tréder Jerzi}} [[Kategòrëjô:Kaszëbisce‎]] [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] gytrw2q2xm4tuoub4i4jday6tm7038o 198377 198376 2026-05-13T12:50:49Z Iketsi 3254 {{Przëpisë}} 198377 wikitext text/x-wiki {{Bez òdjimka}} '''Jerzi Tréder''' ([[Pòlsczi jãzëk|pòl.]] Jerzy Treder) (ùr. [[14 łżëkwiata]] [[1942]], ùm. [[2 łżëkwiata]] [[2015]]) - jãzëkòznajôrz, [[Pòlonistika|pòlonista]], [[Kaszëbistika|kaszëbista]], òd [[1994]] rokù profesor [[Gduńsczi Ùniwersytet|Gduńsczégò Uniwersytetu]]. Ùsôdzca wicy jak 300 ùczbòwëch robòtów, w tim 15 ksążków. To béł [[Ricerz Witosława]] za „nadzwëkòwé przëczënienié sã do rozwiju, òchronë i rozszerzwianiô [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]] w szkòłowim, akademicczim i òglowim ùżëcym”. Przë jegò wespółrobòcë pòwstałë m.jin. materiałë dlô szkólnëch. Dosc wiele ò nim napisôł prof. Majewicz. Jegò grób je w [[Réda|Rédze]]<ref>http://www.dziennikbaltycki.pl/artykul/3813927,w-wejherowie-pozegnano-prof-jerzego-tredera,id,t.html</ref>. == Ùsôdztwò (wëjimk) == * J. Borzyszkowski, J. Mordawski, J. Treder: Historia, geografia, język i piśmiennictwo Kaszubów; J. Bòrzëszkòwsczi, J. Mòrdawsczi, J. Tréder: Historia, geògrafia, jãzëk i pismienizna Kaszëbów, Wëdowizna M. Rôżok przë wespółrobòce z Institutã Kaszëbsczim, [[Gduńsk]] 1999. * W. Czedrowskô, D. Pioch, J. Tréder: Ùczba kaszëbsczégo jãzëka w szkòle. Materiałë dlô szkólnëch. Programy, rozkłady, konspekty i scenariusze. Oficyna CZEC Gduńsk 2001. * S. Janke, J. Tréder [red.] Kaszëbskô nôtëra; antologiô pòwiôstków nôdgrodzonëch w Òglowòpòlsczim Kònkùrsu Prozatorsczim miona Jana Drzéżdżóna w latach 1996 - 2000, Wejrowò - Gduńsk 2001 ISBN 8391163873. * [[Jan Trepczik|J. Trepczyk]]: Słownik polsko-kaszubski, [[Gduńsk]] 1994 (nôùkòwò przërëchtowôł gò do wëdaniô prof. Jerzi Tréder). * Tërwôj, sztócëkù, bò jes piãkny [rec.: Dërchôj królewiónkò. Antologia dzysdniowi prozë kaszëbsczi. Zebrôł i òprôcowôł E. Prëczkòwsczi, [[Gdiniô]] 1996], "Pomerania" 1997, nr 4/5, s. 82-84. * Wstãpné słowò, w: Kaszëbsczé dzeje ë dzysészé żëcé. Dokôzë kaszëbsczi prozë. Zwësk Òglowòpòlsczégò Kònkùrsu... Ùszëkòwôł... J. Tréder, [[Wejrowò]] 2004 ISBN 8391624498. * Kaszubszczyzna w przeszłości i dziś / praca zbiorowa pod redakcją Jerzego Tredera = Kaszëbizna dôwni ë dzys / zbiérnô prôca w red. Jerzégò Trédra - 2006 [http://lccn.loc.gov/2007419963]. * Spòdlowô wiédzô ò kaszëbiznie - [[Gduńsk]] 2014. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == * Alfred Majewicz: Méster Jerzi Tréder. ''Litteraria Copernicana'' 2 (30), 199-209. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://id.loc.gov/authorities/names/n83006355.html LC] * [http://fil.ug.edu.pl/strona/14914/prof_dr_hab_jerzy_Treder Publikacëje] * [https://scholar.google.com/scholar?hl=pl&as_sdt=0%2C5&q=Jerzy+Treder&btnG= scholar.google] * [http://www.worldcat.org/wcidentities/lccn-n83006355 Worldcat] * [http://archive.is/O6g0c Z historii badań Kaszubszczyzny] {{Kòntrola}} {{DEFAULTSORT:Tréder Jerzi}} [[Kategòrëjô:Kaszëbisce‎]] [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] gz9po9yauj3v9g8dtbl5eshlfa5m91k 198378 198377 2026-05-13T12:51:03Z Iketsi 3254 -' ' 198378 wikitext text/x-wiki {{Bez òdjimka}} '''Jerzi Tréder''' ([[Pòlsczi jãzëk|pòl.]] Jerzy Treder) (ùr. [[14 łżëkwiata]] [[1942]], ùm. [[2 łżëkwiata]] [[2015]]) - jãzëkòznajôrz, [[Pòlonistika|pòlonista]], [[Kaszëbistika|kaszëbista]], òd [[1994]] rokù profesor [[Gduńsczi Ùniwersytet|Gduńsczégò Uniwersytetu]]. Ùsôdzca wicy jak 300 ùczbòwëch robòtów, w tim 15 ksążków. To béł [[Ricerz Witosława]] za „nadzwëkòwé przëczënienié sã do rozwiju, òchronë i rozszerzwianiô [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]] w szkòłowim, akademicczim i òglowim ùżëcym”. Przë jegò wespółrobòcë pòwstałë m.jin. materiałë dlô szkólnëch. Dosc wiele ò nim napisôł prof. Majewicz. Jegò grób je w [[Réda|Rédze]]<ref>http://www.dziennikbaltycki.pl/artykul/3813927,w-wejherowie-pozegnano-prof-jerzego-tredera,id,t.html</ref>. == Ùsôdztwò (wëjimk) == * J. Borzyszkowski, J. Mordawski, J. Treder: Historia, geografia, język i piśmiennictwo Kaszubów; J. Bòrzëszkòwsczi, J. Mòrdawsczi, J. Tréder: Historia, geògrafia, jãzëk i pismienizna Kaszëbów, Wëdowizna M. Rôżok przë wespółrobòce z Institutã Kaszëbsczim, [[Gduńsk]] 1999. * W. Czedrowskô, D. Pioch, J. Tréder: Ùczba kaszëbsczégo jãzëka w szkòle. Materiałë dlô szkólnëch. Programy, rozkłady, konspekty i scenariusze. Oficyna CZEC Gduńsk 2001. * S. Janke, J. Tréder [red.] Kaszëbskô nôtëra; antologiô pòwiôstków nôdgrodzonëch w Òglowòpòlsczim Kònkùrsu Prozatorsczim miona Jana Drzéżdżóna w latach 1996 - 2000, Wejrowò - Gduńsk 2001 ISBN 8391163873. * [[Jan Trepczik|J. Trepczyk]]: Słownik polsko-kaszubski, [[Gduńsk]] 1994 (nôùkòwò przërëchtowôł gò do wëdaniô prof. Jerzi Tréder). * Tërwôj, sztócëkù, bò jes piãkny [rec.: Dërchôj królewiónkò. Antologia dzysdniowi prozë kaszëbsczi. Zebrôł i òprôcowôł E. Prëczkòwsczi, [[Gdiniô]] 1996], "Pomerania" 1997, nr 4/5, s. 82-84. * Wstãpné słowò, w: Kaszëbsczé dzeje ë dzysészé żëcé. Dokôzë kaszëbsczi prozë. Zwësk Òglowòpòlsczégò Kònkùrsu... Ùszëkòwôł... J. Tréder, [[Wejrowò]] 2004 ISBN 8391624498. * Kaszubszczyzna w przeszłości i dziś / praca zbiorowa pod redakcją Jerzego Tredera = Kaszëbizna dôwni ë dzys / zbiérnô prôca w red. Jerzégò Trédra - 2006 [http://lccn.loc.gov/2007419963]. * Spòdlowô wiédzô ò kaszëbiznie - [[Gduńsk]] 2014. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == * Alfred Majewicz: Méster Jerzi Tréder. ''Litteraria Copernicana'' 2 (30), 199-209. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://id.loc.gov/authorities/names/n83006355.html LC] * [http://fil.ug.edu.pl/strona/14914/prof_dr_hab_jerzy_Treder Publikacëje] * [https://scholar.google.com/scholar?hl=pl&as_sdt=0%2C5&q=Jerzy+Treder&btnG= scholar.google] * [http://www.worldcat.org/wcidentities/lccn-n83006355 Worldcat] * [http://archive.is/O6g0c Z historii badań Kaszubszczyzny] {{Kòntrola}} {{DEFAULTSORT:Tréder Jerzi}} [[Kategòrëjô:Kaszëbisce‎]] [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] dgox89fzy2fdut5sn84lsae72oit74r 198379 198378 2026-05-13T12:52:11Z Iketsi 3254 /* Bùtnowé lënczi */ worldcat.org; LC →{{Kòntrola}} 198379 wikitext text/x-wiki {{Bez òdjimka}} '''Jerzi Tréder''' ([[Pòlsczi jãzëk|pòl.]] Jerzy Treder) (ùr. [[14 łżëkwiata]] [[1942]], ùm. [[2 łżëkwiata]] [[2015]]) - jãzëkòznajôrz, [[Pòlonistika|pòlonista]], [[Kaszëbistika|kaszëbista]], òd [[1994]] rokù profesor [[Gduńsczi Ùniwersytet|Gduńsczégò Uniwersytetu]]. Ùsôdzca wicy jak 300 ùczbòwëch robòtów, w tim 15 ksążków. To béł [[Ricerz Witosława]] za „nadzwëkòwé przëczënienié sã do rozwiju, òchronë i rozszerzwianiô [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]] w szkòłowim, akademicczim i òglowim ùżëcym”. Przë jegò wespółrobòcë pòwstałë m.jin. materiałë dlô szkólnëch. Dosc wiele ò nim napisôł prof. Majewicz. Jegò grób je w [[Réda|Rédze]]<ref>http://www.dziennikbaltycki.pl/artykul/3813927,w-wejherowie-pozegnano-prof-jerzego-tredera,id,t.html</ref>. == Ùsôdztwò (wëjimk) == * J. Borzyszkowski, J. Mordawski, J. Treder: Historia, geografia, język i piśmiennictwo Kaszubów; J. Bòrzëszkòwsczi, J. Mòrdawsczi, J. Tréder: Historia, geògrafia, jãzëk i pismienizna Kaszëbów, Wëdowizna M. Rôżok przë wespółrobòce z Institutã Kaszëbsczim, [[Gduńsk]] 1999. * W. Czedrowskô, D. Pioch, J. Tréder: Ùczba kaszëbsczégo jãzëka w szkòle. Materiałë dlô szkólnëch. Programy, rozkłady, konspekty i scenariusze. Oficyna CZEC Gduńsk 2001. * S. Janke, J. Tréder [red.] Kaszëbskô nôtëra; antologiô pòwiôstków nôdgrodzonëch w Òglowòpòlsczim Kònkùrsu Prozatorsczim miona Jana Drzéżdżóna w latach 1996 - 2000, Wejrowò - Gduńsk 2001 ISBN 8391163873. * [[Jan Trepczik|J. Trepczyk]]: Słownik polsko-kaszubski, [[Gduńsk]] 1994 (nôùkòwò przërëchtowôł gò do wëdaniô prof. Jerzi Tréder). * Tërwôj, sztócëkù, bò jes piãkny [rec.: Dërchôj królewiónkò. Antologia dzysdniowi prozë kaszëbsczi. Zebrôł i òprôcowôł E. Prëczkòwsczi, [[Gdiniô]] 1996], "Pomerania" 1997, nr 4/5, s. 82-84. * Wstãpné słowò, w: Kaszëbsczé dzeje ë dzysészé żëcé. Dokôzë kaszëbsczi prozë. Zwësk Òglowòpòlsczégò Kònkùrsu... Ùszëkòwôł... J. Tréder, [[Wejrowò]] 2004 ISBN 8391624498. * Kaszubszczyzna w przeszłości i dziś / praca zbiorowa pod redakcją Jerzego Tredera = Kaszëbizna dôwni ë dzys / zbiérnô prôca w red. Jerzégò Trédra - 2006 [http://lccn.loc.gov/2007419963]. * Spòdlowô wiédzô ò kaszëbiznie - [[Gduńsk]] 2014. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == * Alfred Majewicz: Méster Jerzi Tréder. ''Litteraria Copernicana'' 2 (30), 199-209. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://fil.ug.edu.pl/strona/14914/prof_dr_hab_jerzy_Treder Publikacëje] * [https://scholar.google.com/scholar?hl=pl&as_sdt=0%2C5&q=Jerzy+Treder&btnG= scholar.google] * [http://archive.is/O6g0c Z historii badań Kaszubszczyzny] {{Kòntrola}} {{DEFAULTSORT:Tréder Jerzi}} [[Kategòrëjô:Kaszëbisce‎]] [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] q055becpztkpmpr4pen5r5r35krl5qf 198380 198379 2026-05-13T12:52:39Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Jãzëkòznôwcë]] 198380 wikitext text/x-wiki {{Bez òdjimka}} '''Jerzi Tréder''' ([[Pòlsczi jãzëk|pòl.]] Jerzy Treder) (ùr. [[14 łżëkwiata]] [[1942]], ùm. [[2 łżëkwiata]] [[2015]]) – jãzëkòznajôrz, [[Pòlonistika|pòlonista]], [[Kaszëbistika|kaszëbista]], òd [[1994]] rokù profesor [[Gduńsczi Ùniwersytet|Gduńsczégò Uniwersytetu]]. Ùsôdzca wicy jak 300 ùczbòwëch robòtów, w tim 15 ksążków. To béł [[Ricerz Witosława]] za „nadzwëkòwé przëczënienié sã do rozwiju, òchronë i rozszerzwianiô [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]] w szkòłowim, akademicczim i òglowim ùżëcym”. Przë jegò wespółrobòcë pòwstałë m.jin. materiałë dlô szkólnëch. Dosc wiele ò nim napisôł prof. Majewicz. Jegò grób je w [[Réda|Rédze]]<ref>http://www.dziennikbaltycki.pl/artykul/3813927,w-wejherowie-pozegnano-prof-jerzego-tredera,id,t.html</ref>. == Ùsôdztwò (wëjimk) == * J. Borzyszkowski, J. Mordawski, J. Treder: Historia, geografia, język i piśmiennictwo Kaszubów; J. Bòrzëszkòwsczi, J. Mòrdawsczi, J. Tréder: Historia, geògrafia, jãzëk i pismienizna Kaszëbów, Wëdowizna M. Rôżok przë wespółrobòce z Institutã Kaszëbsczim, [[Gduńsk]] 1999. * W. Czedrowskô, D. Pioch, J. Tréder: Ùczba kaszëbsczégo jãzëka w szkòle. Materiałë dlô szkólnëch. Programy, rozkłady, konspekty i scenariusze. Oficyna CZEC Gduńsk 2001. * S. Janke, J. Tréder [red.] Kaszëbskô nôtëra; antologiô pòwiôstków nôdgrodzonëch w Òglowòpòlsczim Kònkùrsu Prozatorsczim miona Jana Drzéżdżóna w latach 1996 - 2000, Wejrowò - Gduńsk 2001 ISBN 8391163873. * [[Jan Trepczik|J. Trepczyk]]: Słownik polsko-kaszubski, [[Gduńsk]] 1994 (nôùkòwò przërëchtowôł gò do wëdaniô prof. Jerzi Tréder). * Tërwôj, sztócëkù, bò jes piãkny [rec.: Dërchôj królewiónkò. Antologia dzysdniowi prozë kaszëbsczi. Zebrôł i òprôcowôł E. Prëczkòwsczi, [[Gdiniô]] 1996], "Pomerania" 1997, nr 4/5, s. 82-84. * Wstãpné słowò, w: Kaszëbsczé dzeje ë dzysészé żëcé. Dokôzë kaszëbsczi prozë. Zwësk Òglowòpòlsczégò Kònkùrsu... Ùszëkòwôł... J. Tréder, [[Wejrowò]] 2004 ISBN 8391624498. * Kaszubszczyzna w przeszłości i dziś / praca zbiorowa pod redakcją Jerzego Tredera = Kaszëbizna dôwni ë dzys / zbiérnô prôca w red. Jerzégò Trédra - 2006 [http://lccn.loc.gov/2007419963]. * Spòdlowô wiédzô ò kaszëbiznie - [[Gduńsk]] 2014. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == * Alfred Majewicz: Méster Jerzi Tréder. ''Litteraria Copernicana'' 2 (30), 199-209. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://fil.ug.edu.pl/strona/14914/prof_dr_hab_jerzy_Treder Publikacëje] * [https://scholar.google.com/scholar?hl=pl&as_sdt=0%2C5&q=Jerzy+Treder&btnG= scholar.google] * [http://archive.is/O6g0c Z historii badań Kaszubszczyzny] {{Kòntrola}} {{DEFAULTSORT:Tréder Jerzi}} [[Kategòrëjô:Kaszëbisce‎]] [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] [[Kategòrëjô:Jãzëkòznôwcë]] h21tr82xbyn2grrdkl6inw0639b9zc2 198381 198380 2026-05-13T12:53:01Z Iketsi 3254 - → – 198381 wikitext text/x-wiki {{Bez òdjimka}} '''Jerzi Tréder''' ([[Pòlsczi jãzëk|pòl.]] Jerzy Treder) (ùr. [[14 łżëkwiata]] [[1942]], ùm. [[2 łżëkwiata]] [[2015]]) – jãzëkòznajôrz, [[Pòlonistika|pòlonista]], [[Kaszëbistika|kaszëbista]], òd [[1994]] rokù profesor [[Gduńsczi Ùniwersytet|Gduńsczégò Uniwersytetu]]. Ùsôdzca wicy jak 300 ùczbòwëch robòtów, w tim 15 ksążków. To béł [[Ricerz Witosława]] za „nadzwëkòwé przëczënienié sã do rozwiju, òchronë i rozszerzwianiô [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]] w szkòłowim, akademicczim i òglowim ùżëcym”. Przë jegò wespółrobòcë pòwstałë m.jin. materiałë dlô szkólnëch. Dosc wiele ò nim napisôł prof. Majewicz. Jegò grób je w [[Réda|Rédze]]<ref>http://www.dziennikbaltycki.pl/artykul/3813927,w-wejherowie-pozegnano-prof-jerzego-tredera,id,t.html</ref>. == Ùsôdztwò (wëjimk) == * J. Borzyszkowski, J. Mordawski, J. Treder: Historia, geografia, język i piśmiennictwo Kaszubów; J. Bòrzëszkòwsczi, J. Mòrdawsczi, J. Tréder: Historia, geògrafia, jãzëk i pismienizna Kaszëbów, Wëdowizna M. Rôżok przë wespółrobòce z Institutã Kaszëbsczim, [[Gduńsk]] 1999. * W. Czedrowskô, D. Pioch, J. Tréder: Ùczba kaszëbsczégo jãzëka w szkòle. Materiałë dlô szkólnëch. Programy, rozkłady, konspekty i scenariusze. Oficyna CZEC Gduńsk 2001. * S. Janke, J. Tréder [red.] Kaszëbskô nôtëra; antologiô pòwiôstków nôdgrodzonëch w Òglowòpòlsczim Kònkùrsu Prozatorsczim miona Jana Drzéżdżóna w latach 1996 - 2000, Wejrowò - Gduńsk 2001 ISBN 8391163873. * [[Jan Trepczik|J. Trepczyk]]: Słownik polsko-kaszubski, [[Gduńsk]] 1994 (nôùkòwò przërëchtowôł gò do wëdaniô prof. Jerzi Tréder). * Tërwôj, sztócëkù, bò jes piãkny [rec.: Dërchôj królewiónkò. Antologia dzysdniowi prozë kaszëbsczi. Zebrôł i òprôcowôł E. Prëczkòwsczi, [[Gdiniô]] 1996], "Pomerania" 1997, nr 4/5, s. 82-84. * Wstãpné słowò, w: Kaszëbsczé dzeje ë dzysészé żëcé. Dokôzë kaszëbsczi prozë. Zwësk Òglowòpòlsczégò Kònkùrsu... Ùszëkòwôł... J. Tréder, [[Wejrowò]] 2004 ISBN 8391624498. * Kaszubszczyzna w przeszłości i dziś / praca zbiorowa pod redakcją Jerzego Tredera = Kaszëbizna dôwni ë dzys / zbiérnô prôca w red. Jerzégò Trédra - 2006 [http://lccn.loc.gov/2007419963]. * Spòdlowô wiédzô ò kaszëbiznie - [[Gduńsk]] 2014. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == * Alfred Majewicz: Méster Jerzi Tréder. ''Litteraria Copernicana'' 2 (30), 199–209. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://fil.ug.edu.pl/strona/14914/prof_dr_hab_jerzy_Treder Publikacëje] * [https://scholar.google.com/scholar?hl=pl&as_sdt=0%2C5&q=Jerzy+Treder&btnG= scholar.google] * [http://archive.is/O6g0c Z historii badań Kaszubszczyzny] {{Kòntrola}} {{DEFAULTSORT:Tréder Jerzi}} [[Kategòrëjô:Kaszëbisce‎]] [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] [[Kategòrëjô:Jãzëkòznôwcë]] 8qme00h8533312v9uhetbd6ln6h8ukk 0 5161 198634 197460 2026-05-14T03:48:23Z Iketsi 3254 Midzënôrodny→Swiatowi 198634 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò|gwôsné miono=United States of America|miono=Zjednóné Kraje Americzi|fana=Flag of the United States.svg|miono-genitiw=Zjednónëch Krajów |herb=Greater coat of arms of the United States.svg|mòtto=In God we trust|na karce=LocationUSA.svg|jãzëk=Niżóden|stolëca=Waszington|wiéchrzëzna=9 831 214|procent-wòdë=4,7|lëdztwò=328 239 523|rok=2019|dëtk=Dolar|kòd dëtka = $|swiãto=4 lëpińca|himn=[[Himn Zjednónëch Krajów|The Star-Spangled Banner]] (Gwiôzdzëstô Stanica)<center>[[Òbrôzk:Star Spangled Banner instrumental.ogg]]</center>|kòd=US|Internet=.us|telefón=1|fòrma państwa=repùblika|czasowô cona = –5 do –11 – zëma [[UTC]] –4 do –10 – lato|Prezydeńt=Donôld Trump|aùtowi kòd=US|kònstitucjô=Kònstitucjô Zjednónëch Krajów|data ùsôdzenia=4 lëpińca 1776 (deklaracjô)}} '''Zjednóné Kraje Americzi''' (''United States, United States of America'') są państwã w Nordowi Americe. Dzysdniowò są skłôdają z 50 krôjów. Są trzecém co do wiôlgòscë państwã swiata. * stoleczny gard: Waszington (okrãżé Kòlumbii) * lëdztwò: 328 239 523 mieszkańców (2019) * wiéchrzëzna: 9 831 214 &nbsp;km² Dzél [[Kaszëbi|Kaszëbów]] mieszkô w Zjednónëch Krajach Americzi na emigracëji m.jin. w gardze [[Chicagò]]. Kaszëbi wiele razy przëjéżdżelë na [[Swiatowi Zjôzd Kaszëbów]]. Wiôldżi gard je tu [[Nowi Jork]]. W Waszingtonie je òd 1800 rokù Bibloteka Kongresu, a òna mô wiele ksążków pò kaszëbskù. W tim państwie je stowôra ''Kashubian Association of North America'', chtërna zajimô sã kaszëbską kùlturą. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Golden Gate Bridge Clear.JPG|Mòst Golden Gate, [[San Francisco]] Òbrôzk:US Capitol west side.JPG|Kapitol Zjednónëch Krajów Òbrôzk:0326New York City Statue of Liberty.JPG|Sztatura Wòlnosci, [[Nowi Jork]] Òbrôzk:Castillo de Disneyland.jpg|Disneyland Òbrôzk:LOC Main Reading Room Highsmith.jpg|[[Bibloteka Kongresu]] </gallery> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20141020115225/http://polishmuseumwinona.org/w-jezyku-polskim/kaszubsko-amerykanska-spolecznosc-w-winonie-wstep/#comment-15343 (pl) pisze Józef Jan Hughes] {{Amerika}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Zjednóné Kraje Americzi| ]] [[Kategòrëjô:Nordowô Amerika]] p93561nliihai7j1ly932y5la8i9mck 0 5164 198610 197330 2026-05-13T22:33:54Z Varlaam 2829 Mary Simon ⇒ Louise Arbour 198610 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò |gwôsné miono = Canada |miono = Kanada |miono-genitiw = Kanadë |fana = Flag of Canada.svg |herb = Royal Coat of Arms of Canada.svg |na karce = LocationCanada.svg |mòtto = A Mari Usque Ad Mare (Òd mòrza do mòrza) |jãzëk = anielsczi, francësczi i reg: inuktitut, miꞌkmaq, cree, ojibwa i jin. |stolëca = Òttawa |fòrma państwa = mònarchia |Mònarcha=Karól III |Prezydeńt= Louise Arbour |Premiéra=Mark Carney |wiéchrzëzna = 9.976.140 |procent-wòdë = |lëdztwò = 35.151.728 | rok = 2016 |dëtk = Kanadejsczi dolar | kòd dëtka = CAD |czasowô cona = -3,5 do -8 |swiãto = [[1 lëpińca]] Canada Day |himn = O, Canada<br> (Kanado) <center>[[Òbrôzk:United States Navy Band - O Canada.ogg]]</center> |kòd = CA |Internet = .ca |telefón = 1|aùtowi kòd=CDN|kònstitucjô=[[Kònstitucjô Kanadë]] }} '''Kanada''' (''Canada'') je państwã na nordze [[Nordowô Amerika|Nordowi Americzi]]. Stolëca to [[Òttawa]], a nôwiksze garde to [[Toronto]], [[Montreal]] i [[Vancouver]]. Kanada je drëdżim co do wiôlgòscë państwã swiata, bò zamëka cali nordowi i pòlarni dzél kontinentù Nordowi Americzi òd Atlantikù do Pacëfikù (kròm Alasczi). Kanada bëła francëską i pòtemù anielską koloniją, i dzys je to dwùjãzëczny krôj. W Kanadze żëją téż òd tësąców lat dërżeniowé krajówcowie zwóni ''First Nations (Pirszé Nôrodë)'' tej Eskimosë-Jinuicë-Japikë na pòlarnim nordze i kanadejsczi Jindiónë. Òni gôdôją jãzëkama z 6 apartnéch grëpów jakò eskimò-aleucczich, na-dene, algicczich, irokijsczich, siouan-catawbansczich i saliszjônsczich. Tu mieszkają téż [[Kaszëbi]]. W pińcdzesątich latach XIX stalaca wiele Kaszëbów wëwanożiło do Kanadë, dze zamieszkalë m. jin. kòloniã [[Wilno_(Ontario)|Wilno]] i miastkò [[Barry%27s_Bay,_Ontario|Barry's Bay]] w Ontario. Kanadejsczi Kaszëbi wiele razy przëjéżdżelë na Midzënôrodny Zjôzd Kaszëbów. == Galeriô == <gallery mode="packed" caption="Galeriô Kanadë"> Biodome_de_Montreal.jpg|Òlimpijsczi stadion w Montrealu Parliamenthill.jpg|Parliament Hill </gallery> <gallery mode="packed"> Niagara_Falls,_Canada,_Horseshoe_Fall_-_2014-10-09_-_image_1.jpg|Wòdospadë Niagara Bi-colored_Maple_Tree.jpg|Klón Femmes_Nain.jpg|Lëdze Nain </gallery> <gallery mode="packed"> Wilno_Ontario.JPG|Wilno, Ontario American_Beaver.jpg|Bòber Moraine_Lake_17092005.jpg|Jezoro Moraine </gallery> <gallery mode="packed"> Niagara_Falls_USA_Canada_from_Skylon_Tower_on_2002-05-28.jpg|Wòdospadë Niagara - krãgòbrôzk; Kanada na prawò, USA na lewò </gallery> == Òbaczë téż == * [[Wilno (Ontario)]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://madvalleycurrent.com/2020/01/13/set-the-table-kashubian-style/ Kaszëbsczé wësziwanié żukòwsczégò sztélu w Kanadze] {{Amerika}} [[Kategòrëjô:Kanada| ]] [[Kategòrëjô:Nordowô Amerika]] {{Ùzémk artikla}} ny1s9ttffwfan0kkz5dsg6qat58cmjy 198631 198610 2026-05-14T03:40:43Z Iketsi 3254 -' ' 198631 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò |gwôsné miono = Canada |miono = Kanada |miono-genitiw = Kanadë |fana = Flag of Canada.svg |herb = Royal Coat of Arms of Canada.svg |na karce = LocationCanada.svg |mòtto = A Mari Usque Ad Mare (Òd mòrza do mòrza) |jãzëk = anielsczi, francësczi i reg: inuktitut, miꞌkmaq, cree, ojibwa i jin. |stolëca = Òttawa |fòrma państwa = mònarchia |Mònarcha = Karól III |Prezydeńt = Louise Arbour |Premiéra = Mark Carney |wiéchrzëzna = 9.976.140 |procent-wòdë = |lëdztwò = 35.151.728 | rok = 2016 |dëtk = Kanadejsczi dolar | kòd dëtka = CAD |czasowô cona = -3,5 do -8 |swiãto = [[1 lëpińca]] Canada Day |himn = O, Canada<br> (Kanado) <center>[[Òbrôzk:United States Navy Band - O Canada.ogg]]</center> |kòd = CA |Internet = .ca |telefón = 1|aùtowi kòd=CDN|kònstitucjô=[[Kònstitucjô Kanadë]] }} '''Kanada''' (''Canada'') je państwã na nordze [[Nordowô Amerika|Nordowi Americzi]]. Stolëca to [[Òttawa]], a nôwiksze garde to [[Toronto]], [[Montreal]] i [[Vancouver]]. Kanada je drëdżim co do wiôlgòscë państwã swiata, bò zamëka cali nordowi i pòlarni dzél kontinentù Nordowi Americzi òd Atlantikù do Pacëfikù (kròm Alasczi). Kanada bëła francëską i pòtemù anielską koloniją, i dzys je to dwùjãzëczny krôj. W Kanadze żëją téż òd tësąców lat dërżeniowé krajówcowie zwóni ''First Nations (Pirszé Nôrodë)'' tej Eskimosë-Jinuicë-Japikë na pòlarnim nordze i kanadejsczi Jindiónë. Òni gôdôją jãzëkama z 6 apartnéch grëpów jakò eskimò-aleucczich, na-dene, algicczich, irokijsczich, siouan-catawbansczich i saliszjônsczich. Tu mieszkają téż [[Kaszëbi]]. W pińcdzesątich latach XIX stalaca wiele Kaszëbów wëwanożiło do Kanadë, dze zamieszkalë m. jin. kòloniã [[Wilno_(Ontario)|Wilno]] i miastkò [[Barry%27s_Bay,_Ontario|Barry's Bay]] w Ontario. Kanadejsczi Kaszëbi wiele razy przëjéżdżelë na Midzënôrodny Zjôzd Kaszëbów. == Galeriô == <gallery mode="packed" caption="Galeriô Kanadë"> Biodome_de_Montreal.jpg|Òlimpijsczi stadion w Montrealu Parliamenthill.jpg|Parliament Hill </gallery> <gallery mode="packed"> Niagara_Falls,_Canada,_Horseshoe_Fall_-_2014-10-09_-_image_1.jpg|Wòdospadë Niagara Bi-colored_Maple_Tree.jpg|Klón Femmes_Nain.jpg|Lëdze Nain </gallery> <gallery mode="packed"> Wilno_Ontario.JPG|Wilno, Ontario American_Beaver.jpg|Bòber Moraine_Lake_17092005.jpg|Jezoro Moraine </gallery> <gallery mode="packed"> Niagara_Falls_USA_Canada_from_Skylon_Tower_on_2002-05-28.jpg|Wòdospadë Niagara - krãgòbrôzk; Kanada na prawò, USA na lewò </gallery> == Òbaczë téż == * [[Wilno (Ontario)]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://madvalleycurrent.com/2020/01/13/set-the-table-kashubian-style/ Kaszëbsczé wësziwanié żukòwsczégò sztélu w Kanadze] {{Amerika}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kanada| ]] [[Kategòrëjô:Nordowô Amerika]] 1vhhroguga0czg3joembyltzaqka5xd 198632 198631 2026-05-14T03:44:25Z Iketsi 3254 Midzënôrodny→Swiatowi 198632 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò |gwôsné miono = Canada |miono = Kanada |miono-genitiw = Kanadë |fana = Flag of Canada.svg |herb = Royal Coat of Arms of Canada.svg |na karce = LocationCanada.svg |mòtto = A Mari Usque Ad Mare (Òd mòrza do mòrza) |jãzëk = anielsczi, francësczi i reg: inuktitut, miꞌkmaq, cree, ojibwa i jin. |stolëca = Òttawa |fòrma państwa = mònarchia |Mònarcha = Karól III |Prezydeńt = Louise Arbour |Premiéra = Mark Carney |wiéchrzëzna = 9.976.140 |procent-wòdë = |lëdztwò = 35.151.728 | rok = 2016 |dëtk = Kanadejsczi dolar | kòd dëtka = CAD |czasowô cona = -3,5 do -8 |swiãto = [[1 lëpińca]] Canada Day |himn = O, Canada<br> (Kanado) <center>[[Òbrôzk:United States Navy Band - O Canada.ogg]]</center> |kòd = CA |Internet = .ca |telefón = 1|aùtowi kòd=CDN|kònstitucjô=[[Kònstitucjô Kanadë]] }} '''Kanada''' (''Canada'') je państwã na nordze [[Nordowô Amerika|Nordowi Americzi]]. Stolëca to [[Òttawa]], a nôwiksze garde to [[Toronto]], [[Montreal]] i [[Vancouver]]. Kanada je drëdżim co do wiôlgòscë państwã swiata, bò zamëka cali nordowi i pòlarni dzél kontinentù Nordowi Americzi òd Atlantikù do Pacëfikù (kròm Alasczi). Kanada bëła francëską i pòtemù anielską koloniją, i dzys je to dwùjãzëczny krôj. W Kanadze żëją téż òd tësąców lat dërżeniowé krajówcowie zwóni ''First Nations (Pirszé Nôrodë)'' tej Eskimosë-Jinuicë-Japikë na pòlarnim nordze i kanadejsczi Jindiónë. Òni gôdôją jãzëkama z 6 apartnéch grëpów jakò eskimò-aleucczich, na-dene, algicczich, irokijsczich, siouan-catawbansczich i saliszjônsczich. Tu mieszkają téż [[Kaszëbi]]. W pińcdzesątich latach XIX stalaca wiele Kaszëbów wëwanożiło do Kanadë, dze zamieszkalë m. jin. kòloniã [[Wilno_(Ontario)|Wilno]] i miastkò [[Barry%27s_Bay,_Ontario|Barry's Bay]] w Ontario. Kanadejsczi Kaszëbi wiele razy przëjéżdżelë na [[Swiatowi Zjôzd Kaszëbów]]. == Galeriô == <gallery mode="packed" caption="Galeriô Kanadë"> Biodome_de_Montreal.jpg|Òlimpijsczi stadion w Montrealu Parliamenthill.jpg|Parliament Hill </gallery> <gallery mode="packed"> Niagara_Falls,_Canada,_Horseshoe_Fall_-_2014-10-09_-_image_1.jpg|Wòdospadë Niagara Bi-colored_Maple_Tree.jpg|Klón Femmes_Nain.jpg|Lëdze Nain </gallery> <gallery mode="packed"> Wilno_Ontario.JPG|Wilno, Ontario American_Beaver.jpg|Bòber Moraine_Lake_17092005.jpg|Jezoro Moraine </gallery> <gallery mode="packed"> Niagara_Falls_USA_Canada_from_Skylon_Tower_on_2002-05-28.jpg|Wòdospadë Niagara - krãgòbrôzk; Kanada na prawò, USA na lewò </gallery> == Òbaczë téż == * [[Wilno (Ontario)]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://madvalleycurrent.com/2020/01/13/set-the-table-kashubian-style/ Kaszëbsczé wësziwanié żukòwsczégò sztélu w Kanadze] {{Amerika}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kanada| ]] [[Kategòrëjô:Nordowô Amerika]] jwbg1fnr3rgs9vaau9sf93lajtymj38 0 5175 198384 192276 2026-05-13T12:58:10Z Iketsi 3254 {{YouTube}}; {{Kòntrola}} 198384 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Jerzy Łysk (2018).jpg|mały|Jerzi Łisk]] '''Jerzi Łisk''' (ùr. [[20 stëcznika]] [[1950]] w [[Pùck|Pùckù]]) – pòéta, mùzykańt i spiéwôk. Jakno pòéta pierszënił w [[1980]] rokù wierztą ''Wieczórny Zwón''. Jerzi Łisk wëspółrobi z wielema lëdowima karnama nordowëch Kaszëb. Jegò są téż przełożënczi z pòlsczégò na [[kaszëbsczi jãzëk]]. == Wëjimk z ùsôdztwa == * Mój ògródk (1988) * Stegna (1991) * Sôł miłosc (1994) * Malëjã kòlibiónkã (1996, 1999 - ISBN 8391065448) * Wera, ss. 85-89 [w]: S. Janke, J. Tréder [red.] Kaszëbskô nôtëra; antologiô pòwiôstków nôdgrodzonëch w Òglowòpòlsczim Kònkùrsu Prozatorsczim miona Jana Drzéżdżóna w latach 1996 - 2000, [[Wejrowò]] - [[Gduńsk]] 2001. == Lëteratura == * [[Jerzi Tréder]]: Spòdlowô wiédzô ò kaszëbiznie - [[Gduńsk]] 2014, s. 175. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.czetnica.org/kaszebsko-leteratura/jerzi-lisk/ Aùtorsczé wiérztë Jerzegò Łiska] * [http://www.worldcat.org/wcidentities/viaf-161225128 Worldcat] * {{YouTube|pr394Hn-89s|Jerzy Łysk - "Mëmka"}} {{Kòntrola}} {{DEFAULTSORT:Łisk Jerzi}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi pisarze]] [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] 9bk37r9wxcefm4h1ktoyaig4nly8zub 198385 198384 2026-05-13T12:58:31Z Iketsi 3254 VIAF→{{Kòntrola}} 198385 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Jerzy Łysk (2018).jpg|mały|Jerzi Łisk]] '''Jerzi Łisk''' (ùr. [[20 stëcznika]] [[1950]] w [[Pùck|Pùckù]]) – pòéta, mùzykańt i spiéwôk. Jakno pòéta pierszënił w [[1980]] rokù wierztą ''Wieczórny Zwón''. Jerzi Łisk wëspółrobi z wielema lëdowima karnama nordowëch Kaszëb. Jegò są téż przełożënczi z pòlsczégò na [[kaszëbsczi jãzëk]]. == Wëjimk z ùsôdztwa == * Mój ògródk (1988) * Stegna (1991) * Sôł miłosc (1994) * Malëjã kòlibiónkã (1996, 1999 - ISBN 8391065448) * Wera, ss. 85-89 [w]: S. Janke, J. Tréder [red.] Kaszëbskô nôtëra; antologiô pòwiôstków nôdgrodzonëch w Òglowòpòlsczim Kònkùrsu Prozatorsczim miona Jana Drzéżdżóna w latach 1996 - 2000, [[Wejrowò]] - [[Gduńsk]] 2001. == Lëteratura == * [[Jerzi Tréder]]: Spòdlowô wiédzô ò kaszëbiznie - [[Gduńsk]] 2014, s. 175. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.czetnica.org/kaszebsko-leteratura/jerzi-lisk/ Aùtorsczé wiérztë Jerzegò Łiska] * {{YouTube|pr394Hn-89s|Jerzy Łysk - "Mëmka"}} {{Kòntrola}} {{DEFAULTSORT:Łisk Jerzi}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi pisarze]] [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] 7yeld9evlvnkcz15jr8qfx2ngp3p1sk 198386 198385 2026-05-13T12:58:58Z Iketsi 3254 – 198386 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Jerzy Łysk (2018).jpg|mały|Jerzi Łisk]] '''Jerzi Łisk''' (ùr. [[20 stëcznika]] [[1950]] w [[Pùck|Pùckù]]) – pòéta, mùzykańt i spiéwôk. Jakno pòéta pierszënił w [[1980]] rokù wierztą ''Wieczórny Zwón''. Jerzi Łisk wëspółrobi z wielema lëdowima karnama nordowëch Kaszëb. Jegò są téż przełożënczi z pòlsczégò na [[kaszëbsczi jãzëk]]. == Wëjimk z ùsôdztwa == * Mój ògródk (1988) * Stegna (1991) * Sôł miłosc (1994) * Malëjã kòlibiónkã (1996, 1999 - ISBN 8391065448) * Wera, ss. 85–89 [w]: S. Janke, J. Tréder [red.] Kaszëbskô nôtëra; antologiô pòwiôstków nôdgrodzonëch w Òglowòpòlsczim Kònkùrsu Prozatorsczim miona Jana Drzéżdżóna w latach 1996–2000, [[Wejrowò]] - [[Gduńsk]] 2001. == Lëteratura == * [[Jerzi Tréder]]: Spòdlowô wiédzô ò kaszëbiznie - [[Gduńsk]] 2014, s. 175. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.czetnica.org/kaszebsko-leteratura/jerzi-lisk/ Aùtorsczé wiérztë Jerzegò Łiska] * {{YouTube|pr394Hn-89s|Jerzy Łysk - "Mëmka"}} {{Kòntrola}} {{DEFAULTSORT:Łisk Jerzi}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi pisarze]] [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] 3kn158phpmwyf9r9sy151blw4486va1 198422 198386 2026-05-13T14:20:16Z Iketsi 3254 /* Bùtnowé lënczi */ web.archive.org 198422 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Jerzy Łysk (2018).jpg|mały|Jerzi Łisk]] '''Jerzi Łisk''' (ùr. [[20 stëcznika]] [[1950]] w [[Pùck|Pùckù]]) – pòéta, mùzykańt i spiéwôk. Jakno pòéta pierszënił w [[1980]] rokù wierztą ''Wieczórny Zwón''. Jerzi Łisk wëspółrobi z wielema lëdowima karnama nordowëch Kaszëb. Jegò są téż przełożënczi z pòlsczégò na [[kaszëbsczi jãzëk]]. == Wëjimk z ùsôdztwa == * Mój ògródk (1988) * Stegna (1991) * Sôł miłosc (1994) * Malëjã kòlibiónkã (1996, 1999 - ISBN 8391065448) * Wera, ss. 85–89 [w]: S. Janke, J. Tréder [red.] Kaszëbskô nôtëra; antologiô pòwiôstków nôdgrodzonëch w Òglowòpòlsczim Kònkùrsu Prozatorsczim miona Jana Drzéżdżóna w latach 1996–2000, [[Wejrowò]] - [[Gduńsk]] 2001. == Lëteratura == * [[Jerzi Tréder]]: Spòdlowô wiédzô ò kaszëbiznie - [[Gduńsk]] 2014, s. 175. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20100428133947/http://www.czetnica.org/kaszebsko-leteratura/jerzi-lisk/ Aùtorsczé wiérztë Jerzegò Łiska] * {{YouTube|pr394Hn-89s|Jerzy Łysk - "Mëmka"}} {{Kòntrola}} {{DEFAULTSORT:Łisk Jerzi}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi pisarze]] [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] 65dhpbhai15xksqx592sn1uri70rf3t 0 5178 198383 192251 2026-05-13T12:56:08Z Iketsi 3254 {{Commons}}; worldcat.org, LC→{{Kòntrola}} 198383 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:S janke 2006.jpeg|mały|Stanisłaôw Janke. Jãzëkòwò-Lëteracczé Seminarium piszącëch pò [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbskù]] w [[Wejrowò|Wejrowie]], [[20 gòdnika]] [[2006]] ]] '''Stanisłôw Janke''' (ùr. [[20 strëmiannika]] [[1956]] w [[Kòscérzna|Kòscérznie]]) – kaszëbsczi pòéta, runita, dolmacz, lëteracczi kritik, gazetnik, dzejôrz kaszëbsczi lëteraturë. Je aùtorã rozmajitëch wiérzt - zbiérkù ''Ju nie jem motélnikem'' i jin., teroczasny prozë ''Łiskawica'' i ''Psë''. Pisôł téż dlô dzôtk - ''Żużónka jak mrzónka'' (1984). To je pierszi kaszëbsczi pòéta, co dolmaczi [[Adóm_Mickiewicz|Mickiewicza]]. Z ukraińsczégò przedolmacził T. Szewczenczi Zanobit (kasz. Zôpis). Jegò wiérztë są dolmaczoné na: bretońsczi, fińsczi, islandzczi i piemòncczi. Je w [[Radzëzna Kaszëbsczégò Jãzëka|Radzëznie Kaszëbszégò Jãzëka]]. Stanisłôw Janke póchòdzy z [[Lëpùsz|Lëpùsza]], a mieszka w [[Wejrowò|Wejrowie]]. Dostôł wiele nôdgrodów, jakò Medal Stolema w 1991 rokù, nôdgrodã Lëteracczi Grif za dolmaczenie „Pòna Tadeusza” na kaszëbsczi, nôdgrodã Kaszëbsczi Grif, nôdgrodã Remusa i jin. == Ùsôdztwò Stanisłôwa Janke == === Pòézjô pò kaszëbskù === * Ju nie jem motélnikem - [[1983]] * Żużónka jak mrzónka - [[1984]] * Kol kuńca wieku - [[1990]] * Do biôłégo rena - [[1994]] * Krôjczi pôjczi - [[1997]] * Piesniodzejanié - [[2003]] * Pò mie swiata nie mdze - [[2007]] === Proza pò kaszëbskù === * Łiskawica - [[1988]]<ref>https://lccn.loc.gov/89868946</ref> * Psë - [[1991]] * Żôłti kam - [[2014]] === Proza pò pòlskù === * Żółty kamień (Żôłti kam) - 1998 * Lelek - 2001 * Piękniewo (Snôżnewò) - 2005 * Droga do Korony (Stegna do Koronë) - 2008 === Jiné === * Szescdzesątka - 2016 * Kaszëbsczi Gòdnik 1970 - 2016 * Poczt kaszëbsczich pisarzë (z Maciejã Tamkun) - 2016 === Dolmaczoné z pòlscziégò na kaszëbsczi === * Adóm Mickiewicz, Krimsczé sonetë - 1998 * Adóm Mickiewicz, Òda do młodectwa - 1998 * Adóm Mickiewicz, [[Pón Tadeùsz]] - 2010 == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.stanislawjanke.pl Stanisłôw Janke (pl)] {{Kòntrola}} {{DEFAULTSORT:Janke Stanisłôw}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi pisarze]] [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi tołmôcze]] [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] l9kacb9bnwhpyijuqpu25yijccu4xfw 0 5212 198489 186982 2026-05-13T16:21:01Z Iketsi 3254 * [https://web.archive.org/web/20260513153733/https://www.zukowo.pl/files/docs/miszewo.pdf Karty zabytków architektury – Miszewo] 198489 wikitext text/x-wiki {{Wies infobox | Wies=Miszewò | rodzôcz_wsë= | céch_wsë= | ôrt_gminë= | fana_wsë= | kôrta_wsë= | wòjewództwò=pòmòrsczé | kréz=kartësczi | gmina=Żukòwò | szôłtëstwò=Miszewò | szôłtës=Bogumiła Wandke | wiechrzëzna= | gradëN=54 | minutëN=23 | sekùndëN=14 | gradëE=18 | minutëE=21 | sekùndëE=22 | wiżô= | rok= | lëdztwò=385 | gãscëzna= | nr_czér=58 | pòcztowi_kòd=80-297 | reg_tôfla=GKA | SIMC=0177313 | www= | òdjimk=Miszewo_(Panoramio_10364016).jpeg | galerëjô_commons= |}} '''Miszewò''' ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Miszewo'') – to wies w [[Kartësczi kréz|kartësczim krézu]] w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]]. W 2011 we wsë mieszkało 385 lëdzy<ref>[https://www.polskawliczbach.pl/wies_Miszewo_zukowo_pomorskie ''Wieś Miszewo – podstawowe informacje.'']</ref>. Òficjalnô kaszëbskô pòzwã wsë òsta wprowadzónô 26 zélnika 2013<ref>[https://web.archive.org/web/20160427004859/http://mniejszosci.narodowe.mac.gov.pl/download/86/19883/ListagminwpisanychdoRejestrugmin-stanna5IV16.pdf ''Lista gmin wpisanych do Rejestru gmin, na których obszarze używane są nazwy w języku mniejszości'']</ref>. == Edukacjô == [[Jan Trepczik]] jakno szkólny zaczął robic w [[Kartuzë|Kartuzach]], a pò krótczim czasu przeniósł sã do szkòłë w Miszewie, jaką przez sédmë lat czerowôł. Na czas bëcégò w Miszewie (1927–34) przëpôdô nôwikszô òrganizacyjnô i ùtwórczô aktiwnosc pòetë. Z pòbùdzënkù Partu [[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié|KPZ]] w Baninie 18 czerwińca 2004 r. spòdlecznô szkòła w Miszewie dosta miono Trepczika. Tegò samégò rokù zaczãtô bëła ùczba [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]] (szkólną òsta Elżbiéta Prëczkòwskô). Przë szkòle w Miszewie dzejô dzecné fòlkloristiczné karno „Mùlczi”<ref>[[Eùgeniusz Prëczkòwsczi]], ''Jón Trepczik – czerownik i patrón szkòłë w Miszewie'', „Biuletin Radzëznë Kaszëbsczégò Jãzëka” 2019, s. 118-130.</ref>. == Lëdze z Miszewa == * [[Frãcëszk Òkroy]] (ùrodzony 16 stëcznika 1908 w Miszewie) == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20260513153733/https://www.zukowo.pl/files/docs/miszewo.pdf Karty zabytków architektury – Miszewo] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gmina Żukòwò]] [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] cppyr67ha8o8thqfy2zmmc94roqv1c9 0 5247 198426 192280 2026-05-13T14:30:39Z Iketsi 3254 web.archive.org 198426 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Günter Grass, 2004.jpg|mały|350px|Grass w 2004 rokù]] '''Günter Wilhelm Grass''' (ùr. [[16 pazdzérznika]] 1927 we [[Gduńsk|Gduńskù]] – ùm. [[13 łżëkwiata]] 2015 w [[Lubeka|Lubece]]) - miemiecczi ùtwórca, [[Nôdgroda Nobla|noblësta]] z 1999 rokù, kaszëbsczégò pòchòdzeniô (ze starnë mëmczi). W 1985 rokù wëprzédniony przez [[Karno Sztudérów "Pomorania"]] [[Medalia Stolema|Medalią Stolema]]. == Ùsództwo (wëjimk) == * Danziger Trilogie ''Gduńskô trilogijô'' ** Die Blechtrommel ''Blaszany bãbenk'' ** Katz und Maus ''Kòt ë mësz'' ** Hundejahre ''Szczërzé lata'' == Bùtnowé lënczi == * [https://web.archive.org/web/20160305060122/http://www.czetnica.org/dolmaczenczi/gunter-grass/blaszany-babenk/ Blaszany bãbenk - wëjimk, kaszëbsczi dolmaczënk] * [http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1999/grass.html Wëdowiédzô ò ùsôdzcë na starnach Nôdgrodë Nobla (EN)] {{stub}} {{DEFAULTSORT:Grass, Günter}} [[Kategòrëjô:Miemiecczi pisarze]] [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] [[Kategòrëjô:Gduńszczani]] [[Kategòrëjô:Miemcë]] [[Kategòrëjô:Lëdzë|Grass, Günter]] el4jk6mxnipfl0qw61ypve1nvygcef9 198427 198426 2026-05-13T14:31:10Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 198427 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Günter Grass, 2004.jpg|mały|Grass w 2004 rokù]] '''Günter Wilhelm Grass''' (ùr. [[16 pazdzérznika]] 1927 we [[Gduńsk|Gduńskù]] – ùm. [[13 łżëkwiata]] 2015 w [[Lubeka|Lubece]]) - miemiecczi ùtwórca, [[Nôdgroda Nobla|noblësta]] z 1999 rokù, kaszëbsczégò pòchòdzeniô (ze starnë mëmczi). W 1985 rokù wëprzédniony przez [[Karno Sztudérów "Pomorania"]] [[Medalia Stolema|Medalią Stolema]]. == Ùsództwo (wëjimk) == * Danziger Trilogie ''Gduńskô trilogijô'' ** Die Blechtrommel ''Blaszany bãbenk'' ** Katz und Maus ''Kòt ë mësz'' ** Hundejahre ''Szczërzé lata'' == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20160305060122/http://www.czetnica.org/dolmaczenczi/gunter-grass/blaszany-babenk/ Blaszany bãbenk - wëjimk, kaszëbsczi dolmaczënk] * [http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1999/grass.html Wëdowiédzô ò ùsôdzcë na starnach Nôdgrodë Nobla (EN)] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} {{DEFAULTSORT:Grass, Günter}} [[Kategòrëjô:Miemiecczi pisarze]] [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] [[Kategòrëjô:Gduńszczani]] [[Kategòrëjô:Miemcë]] [[Kategòrëjô:Lëdzë|Grass, Günter]] 6bsa91ro74d474iu3q9f4iqkw8h2kta 198428 198427 2026-05-13T14:32:12Z Iketsi 3254 [[Medal Stolema]] 198428 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Günter Grass, 2004.jpg|mały|Grass w 2004 rokù]] '''Günter Wilhelm Grass''' (ùr. [[16 pazdzérznika]] 1927 we [[Gduńsk|Gduńskù]] – ùm. [[13 łżëkwiata]] 2015 w [[Lubeka|Lubece]]) - miemiecczi ùtwórca, [[Nôdgroda Nobla|noblësta]] z 1999 rokù, kaszëbsczégò pòchòdzeniô (ze starnë mëmczi). W 1985 rokù wëprzédniony przez [[Karno Sztudérów "Pomorania"]] [[Medal Stolema|Medalią Stolema]]. == Ùsództwo (wëjimk) == * Danziger Trilogie ''Gduńskô trilogijô'' ** Die Blechtrommel ''Blaszany bãbenk'' ** Katz und Maus ''Kòt ë mësz'' ** Hundejahre ''Szczërzé lata'' == Òbaczë téż == * [[Medal Stolema]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20160305060122/http://www.czetnica.org/dolmaczenczi/gunter-grass/blaszany-babenk/ Blaszany bãbenk - wëjimk, kaszëbsczi dolmaczënk] * [http://nobelprize.org/nobel_prizes/literature/laureates/1999/grass.html Wëdowiédzô ò ùsôdzcë na starnach Nôdgrodë Nobla (EN)] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} {{DEFAULTSORT:Grass, Günter}} [[Kategòrëjô:Miemiecczi pisarze]] [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] [[Kategòrëjô:Gduńszczani]] [[Kategòrëjô:Miemcë]] [[Kategòrëjô:Lëdzë|Grass, Günter]] 3shm4nf5yh114dlu1yqubw5k8l38uhv 0 5251 198423 192265 2026-05-13T14:25:18Z Iketsi 3254 VIAF→{{Kòntrola}} 198423 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Antoni-w-Łysniewie-1943-r078-668x1024.jpg|mały|Antón Peplińsczi (1943 r.)]] '''Antón Peplińsczi''' (ùr. [[26 łżëkwiata]] [[1918]] – ùm. [[1995]] rokù) z Wiôldżégò Klińcza, ksądz, pòéta i kòmpòzytor, je aùtorã kòlãdów ë jasełków. Są to zbiérk piesniów ''Kaszëbë wołają nas'' (1988), zbiérk wiérzt ''Niech szëmi las'' (1973) i jin. Jegò dokôzë są baro prosté i melodné (np. "Kaszëbë wòłają nas"), a jich jãzëk jawerny. Mòdłã dlô niegò bëlë [[Bernard Zëchta|Sëchta]] i Sãdzëcczi. Piesniczkã "Kaszëbë wòłają nas" mòże czëc nawetka w [[Kanada|Kanadze]]. Jegò miono mô szkòła. == Lëteratura == * Z Kaszub do Austrii : korespondencja literatów kaszubskich do Ferdynanda Neureitera / materiały przygotowała, opracowała i wstępem opatrzyła Adela Kuik-Kalinowska ; tłumaczenie listów niemieckich Joanna Flinik ; tłumaczenie listu angielskiego Monika Jones. Gdańsk ; Słupsk : Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie = Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié, 2017, ss. 254–267. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * {{YouTube|80STdAB-iCs|Mulczi, kaszubska kolęda, Jezë òstaw szopã — kreatywni kaszebi}} * {{YouTube|BhWg8yQ2gfc|Kaszëbsczé jezora, kaszëbsczi las, Kaszëbë, Kaszëbë wòłają was}} * [https://web.archive.org/web/20110813121419/http://www.zs.studzienice.pl/zyciorys.htm http://www.zs.studzienice.pl/zyciorys.htm] {{Kòntrola}} {{DEFAULTSORT:Peplińsczi Antón}} [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi pisarze]] 9wkf1yk9fy9kikadu8rtbu8d5g7fp0u 0 5295 198655 181614 2026-05-14T04:17:06Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 198655 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:GaudenzioFerrari StorieCristo Varallo2.jpg|mały|450px|]] '''Wejrowskô Kalwarëjô''' – je zbùdowónô w latach 1649–1655 kòl [[Wejrowò|Wejrowa]]. Òpiekùją sã nią òjcowie [[Frãcëszkanie]]. To je to baro wôżny pielgrzimkòwi môl sparłãczony m.jin. z pòbòżnotą westrzód [[Kaszëbi|Kaszëbów]]. Prawie przez bëtnosc w [[Wejrowò|Wejrowie]] Kalwarëji nazëwóny je nen gard ''Dëchòwą Stolëcą Kaszëb''. Wiele młodszô je [[Wielewskô Kalwariô]] na pôłniu [[Kaszëbë|Kaszëb]]. <gallery> Òbrôzk:Poland Wejherowo - calvary chapel.JPG Òbrôzk:Kalwaria Wejherowska - Kaplica "Pałac Piłata" 4.jpg Òbrôzk:Kalwaria Wejherowska - Kaplica "Podjęcie Krzyża" 5.jpg Òbrôzk:Poland Wejherowo - calvary chapel4.JPG </gallery> Tu ks. [[Walãti Dąbrowsczi]] - probòszcz z [[Wejrowò|Wejrowa]] miôł pò [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbskù]] kôzania. Na to òn miôł zezwòlenié z [[Pelplin]]a. == Lëteratura == * Kaszëbskô lëteratura : wëzdrzënë / Daniél Kalinowsczi, Adela Kùik-Kalinowskô ; tłómaczenié na kaszëbsczi jãzëk Dariusz Majkòwsczi, Gduńsk : Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié : Instytut Kaszubski w Gdańsku, 2017, s. 21 * Kult Matki Bożej na Kaszubach i Pomorzu : studia nad kulturą religijną Kaszubów i Pomorzan : materiały z sympozjum mariologicznego w Wejherowie, 17-18 maja 1999 r. / [red. Gaudenty A. Kustusz, Borys J. Soiński]. Wejherowo : Urząd Miasta ; Poznań : Prowincja św. Franciszka z Asyżu Zakonu Braci Mniejszych, 1999, s. 141 * Kaszubi : kultura ludowa i język / Friedrich Lorentz, Adam Fischer, Tadeusz Lehr-Spławiński. Toruń : Wydaw. Instytutu Bałtyckiego ; Warszawa : Skł. gł. Kasa im. Mianowskiego - Instytut Popierania Nauki, 1934, s. 80. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.kalwariawejherowska.pl/ ''Kalwaria Wejherowska''] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Wejrowò]] [[Kategòrëjô:Wejrowsczi kréz]] asci23wlmgy3ajq1b5cjilmxtmjcr4i 0 5313 198393 196616 2026-05-13T13:50:00Z Iketsi 3254 VIAF→{{Kòntrola}}; {{Bez òdjimka}} 198393 wikitext text/x-wiki {{Bez òdjimka}} {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''Eùgeniusz Prëczkòwsczi''' (ùr. [[7 lëpinca]] [[1969]] rokù w [[Wejrowò|Wejrowie]]) – ùkùńczył sztudia na Politechnice Gduńsczi w 1994 rokù. Je redaktorã telewizyjnégò magazynu “Rodnô Zemia”. Prowadzy téż pismiono “Norda” ë wëdowizna “Rost”. Dokôzë lëteracczé drëkòwôł midzë jinszima w “Tatczëznie”, “Gazéce Kartësczi”, “Zsziwkù”, “Pomeranii” ë “Nordze”. Przërëchtowôł antologiã prozë “Dërchôj królewiónkò” (1996). Je wespółautorã mòdlëtewnika “Më trzimómë z Bògã” (1998, wespół z [[Eùgeniusz Gòłąbk|Eugeniuszã Gòłąbkã]]), knédżi z kaszëbsczima wicama “Bëlny szport wiele wôrt” (2000) i jin. Je wespółautorã "Oratorium Swiónowsczégò" (2009). Napisôł téż "Leksykon Ziemi Żukowskiej" (2012). Je laureatã òglowòpòlsczich kònkùrsów: miona [[Jan Drzéżdżón|Jóna Drzéżdżona]] (1996) ë Mieczisława Strijewsczégò (1998, 2000). W 1998 dostôł midzënôrodné wëróżnienié Polcul Foundation, a w 1999 rokù Medal Stolema. Je w [[Radzëzna Kaszëbszégò Jãzëka|Radzëznie Kaszëbszégò Jãzëka]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} {{DEFAULTSORT:Prëczkòwsczi Eugeniusz}} [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi pisarze]] [[Kategòrëjô:Laùreacë Medalu Stolema]] bp8j29vr6xrbpwcxhynp6hdwub8uxww 0 5314 198390 198250 2026-05-13T13:04:47Z Iketsi 3254 worldcat.org; VIAF→{{Kòntrola}} 198390 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Tata 083.JPG|Eugeniusz Gòłąbk|mały|Eùgeniusz Gòłąbk]] [[Òbrôzk:Podczas Targów Książki (10782459436).jpg|mały|"To je Słowò Bòżé" (2007)]] '''Eùgeniusz Gòłąbk''' (ùr. [[26 zélnika]] [[1949]] rokù w [[Gduńsk]]ù-Òsowi, òd czilenôsce lat mieszkô we Chwaszczënie. Z zawòdu technik - elektrik, z pasji pisôrz kaszëbsczi i znôwca kaszëbiznë. Mô szeroczi kréz zajinteresowaniów, m.jin. historiô, lëteratura, mùzyka. Je autorã czile ksążków kaszëbsczich, m.jin. "Rozmówków pòlskò-kaszëbsczich" (wëdónëch w 1992 r.), „Wskôzów kaszëbsczégò pisënkù” (1997), "Kaszëbsczégò słowôrza normatiwnégò" (2005). Przetołmacził na [[kaszëbsczi jãzëk]] "Swiãté Pismiona Nowégò Testamentu" (wédóné w 1993r.), "Psalmë" (1999), a téż fragmentë ksãgów Stôrégò Testamentu, jaczé weszłë w skłôd lekcjónôrza "To je Słowò Bòżé" (2007), zbioru czëtaniów mszalnëch na niedzele i swiãta òbczas rokù, jaczégò E. Gòłąbk je autorã. Z lekcjónarza kòrzëstają ùczãstnicë corôz to barżi pòpùlarnëch Mszi swiãtich z liturgią w [[kaszëbsczi jãzëk|jãzëkù kaszëbsczim]]. E. Gòłąbk wespółrobił z E. Prëczkòwsczim w twòrzenim mòdlëtewnika "Më trzimómë z Bògã" (1998). Zajimôł sã téż redakcją ksążków kaszëbskòjãzëcznëch, m.jin. B. Jażdżewsczégò "Wspòmnienia kaszëbsczégò gbùra" (1999) i tegòż autora "Jôrmark w Bòrzeszkach" (2003), H. Derdowsczégò „Ò panu Czôrlińsczim, co do Pùcka pò séce jachôł (2007), H. Hewelta „Nie òdéńdã bez pòżegnaniô” (1996), J. Bertélczi „Pielgrzymki morskie” (1999), A. Chrabkòwsczégò „Jak jô bëł bògati” (2007). Przez wiele lat (w latach 1980.-90.) pisywôł pò kaszëbskù do czasopisma „Pomerania” (felietóne “Przëscyganié czasu”), redagòwôł téż biuletin ZG ZK-P “Wid”. Béł téż dzejôrzã Kaszëbskò - Pòmòrsczégò Zrzeszeniô. Je téż muzykańtã-amatorã, graje na czile jinstrumentach, m. jin. saksofonie, trąbie, gitarze basowi, a téż na jinstrumentach klawiszowich. W zélnikù 2010 r. ùkôzała sã òbszernô ksążka E. Gołąbka pt. ''Dzieje okolic Gdańska i Gdyni''. Jak wskôzywô titel, opisóné są w ni dzeje miescowòsców, jaczé leżą w pòbleżim Trójmiasta, na terenie òbjãtim szeroczim łãkã òd Chilonii, pò òkolé [[Kartuzë|Kartuz]] i jaż do Pruszcza Gduńsczégò – z pòminiãcym starszi, zwiarti zabùdowë Gduńska, Wrzeszcza, Òléwë, [[Sopòt]]u i Gdini. Jinfòrmacje, jaczé nalazłë sã w ti ksążce pòchòdzą w czãscë òd nôstarszich mieszkańców òpisywónëch miescowòsców, a téż z òprôcôwaniów historycznëch: W. Heidna (1965 r.) – kartësczi kréz, F. Schulza (1907 r.) – wejrowsczi kréz, J. Muhla (1938 r.) – dôwny kréz ''Wyżyny Gdański'' (autorów niemiecczich) i z mònumentalnégò ''Słownika geograficznego Królestwa Polskiego'' S. Arnolda i ks. Fankidejsczégò. Òd czile lat E. Gòłąbk robi nad wiôldżim słowôrzã pòlskò-kaszëbsczim (zawiérającym wiele przëkładów frazeòlogii), z jaczégò mdze wëdzélony mniészi, prakticzny słowôrz. Gòtowé fragmenté słowarza są ùdostãpnioné na stronie [http://www.kaszubi.pl/?p=page&page_id=1469 www.kaszubi.pl/]. == Òbaczë téż == * [[Adam Riszard Sykòra]] * [[Frãcëszk Grëcza]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://alpha.bn.org.pl/search~S5*pol?/aGo{u0142}{u0105}bek+Eugeniusz/agol~aa~abek+eugeniusz/1%2C2%2C18%2CB/exact&FF=agol~aa~abek+eugeniusz+++++1949&1%2C17%2C/indexsort=- Dokôzë E. Gòłąbk pg BN] * [http://www.unesco.org/xtrans/bsresult.aspx?a=&stxt=&sl=&l=csb&c=&pla=&pub=&tr=&e=&udc=&d=&from=&to=&tie=a Index Translationum] * [https://web.archive.org/web/20120911075218/http://www.rastko.net/rastko-ka/content/view/281/26/ (pl)] {{Kòntrola}} {{DEFAULTSORT:Gòłąbk Eùgeniusz}} [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] [[Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura]] [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi pisarze]] [[Kategòrëjô:Tołmôcze Biblii]] [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi tołmôcze]] pm6fzjztn9mb9jkdd4gdf6zg4orqx5x 0 5317 198620 194510 2026-05-14T03:16:44Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 198620 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Jerzy Stachurski, pracownia ©Studziński Krzysztof.jpg|mały|Jerzi Stachùrsczi w [[Warkòwniô|warkòwni]]]] '''Jerzi Stachùrsczi''' (ùr. 9 strëmiannika 1953 we [[Gduńsk|Gduńskù]]) – pòéta, kòmpòzytor, aùtór dokazów na binã i pedagóga. Przińdny pòéta wëchòwôł sã we [[Gduńsk]]ù i w [[Kłosowò|Kłosowie]]. W latach 50. i 60. w jegò òtoczenim gôdało sã blós pò [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbskù]], tej wiedno czuł òn ten jãzëk, téż òd starka, z chtërnym béł baro mòcno zrzeszony. Òkróm tegò młodi Stachùrsczi brôł ùdzél w rozmajitëch kaszëbsczich òbrzãdach. Kaszëbskô codniowòsc, a z drëdżi starnë pòswiãtnosc, miała wiôldżi wpłiw na jegò ùtwórstwo<ref name="Pomerania">[https://web.archive.org/web/20170408072901/http://miesiecznikpomerania.pl/files/pomerania%20pdf/MARZEC_2013.pdf ''Jic òd człowieka do człowieka'', „Pomerania” 2013, nr 3, s. 4-6.]</ref>. Sztudérowôł jaż sédmë czerënków, z czegò skùńcził piãc. Òkróm PWSM (Państwòwô Wëższô Mùzycznô Szkòła) we [[Gduńsk|Gduńskù]] skùńcził téż m.jin. etnografiã i pòdiplomòwé sztudia w Wëższi Szkòle Gazétnictwa w [[Gdiniô|Gdini]]<ref name="Pomerania"/>. Ju w liceùm pisôł mùzykã do piãc téatrów pòézji. Òd 1979 rokù napisôł mùzykã dlô warkòwëch téatrów do sto trzëdzescë przedstôwków, a téż – jak sam gôdô– kòl trzësta-sztërësta tekstów ò rozmajitëch témach dlô solëstów, estradowëch karnów, spiéwôków i dzôtków. Ùłożił pôrãnôsce szkòłowëch himnów, midzë jinszima dlô szkòłów z [[Bòrkòwò|Bòrkòwa]], [[Wiôlgô Wies|Wiôldżi Wsë]], [[Kartuzë|Kartuz]], [[Dzérzążno|Dzerżążna]], [[Niestãpòwò|Niestãpòwa]], [[Przedkòwò|Przedkòwa]], [[Czéczéwò|Czéczéwa]], [[Wielé|Wiela]]<ref name="Pomerania"/>. Je autorã czile tomików wiérztów w [[Pòlsczi jãzëk|pòlsczim]] i [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczim]] jãzëkù: *''Té pokazëją na mnie'' (1980); *''Droga'' (1984); *''Gwiazdki'' (1985); *''Procesje'' (1997); *''Naczynia połączone mowy. Sparłãczoné statczi mòwë'' (2005). Swój pierszi zbiérk „Té pokazëją na mnie” (1980) napisôł kaszëbizną zblëżoną do ti, jaką pisôł [[Aleksander Labùda]], chòc tematowò i pòétno tomik je czësto jiny, priwatny, jakno np. wiérzta ''Z Guczowim Mackem przë jednym stole'', chtërna je òkôzanim tczë Labùdze<ref>[https://web.archive.org/web/20170109185905/http://bpgw.org.pl/?s=zyc ''Patron Biblioteki - Aleksander Labuda'']</ref>. Stachùrsczi je téż aùtorã słów i nótów wiele piesni i kòlãdów, m.jin. zapisónëch na kasétach i platkach. Òd lat 90. Jerzi Stachùrsczi wespółrobił z regionalną prasą (''Gazeta Kartuska'', ''Głos Kaszub'', ''Kurier Kartuski''). Dobiwca wielu nôdgrodów, z jaczich wôrt wëmienic [[Medal Stolema]] (w 1993), Pòmòrską Artisticzną Nôdgrodã czë Medal Nôrodny Edukacji za regionalną robòtã z dzôtkama<ref name="Pomerania"/>. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://katalogi.bn.org.pl/iii/encore/search/C__SStachurski%2C%20Jerzy%20%281953%20%20%29__Orightresult?lang=pol&suite=cobalt Pùblikacje Jerzégò Stachùrsczégò w katalogù BN] {{Kòntrola}} {{DEFAULTSORT:Stachùrsczi Jerzi}} [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi pisarze]] [[Kategòrëjô:Laùreacë Medalu Stolema|S]] cvhkt6b9piknc8jqrkuvzyvklvk65ln 0 5360 198477 193448 2026-05-13T15:58:35Z Iketsi 3254 VIAF→{{Kòntrola}} 198477 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Gdunsk_5.jpg|mały|Katédra w Òlëwie, môl pòchòwaniô ksyżeców [[Pòrénkòwô Pòmòrskô|Pòrénkòwi Pòmòrsczi]]]] [[Òbrôzk:Plaque with Lord's Prayer in Kashubian language in Oliva Cathedral in Gdańsk.jpg|mały|[[Òjcze Nasz]] pò kaszëbskù na pamiątkòwi tôfli w katédrze w Òlëwie]] '''Òlëwa''' ([[Pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Oliwa'', [[miemiecczi jãzëk|miem.]] ''Oliva'') – to je dzys dzél [[Gduńsk]]a. Tu je archikatédra - môl pòchòwaniô ksyżeców Pòrénkòwi Pòmòrsczi. Òni tu mają stôrodôwny, czôrny grobówc. Dzys [[archikatédra gduńskô]] to je nôwôżniszi stôrodôwnota Òlëwë. Ten pòcëstersczi kòscół Swiãti Trójcë, Nôswiãtszi Marii Panienczi i swiãtégò Bernata je swiątnicą bazylikòwégò ôrtu. Zachòwało sã tuwò bòkadné wëpòsażenié (XVII–XVIII st.), w tim òrganë (XVIII st.). W 1186 rokù [[Sambòr I]] sprowadzył tu cëstersczich klôsztorników z Kòlbacza ([[Zôpadnô Pòmòrskô]]). Tu w cëstersczim klôsztorze [[3 maja]] 1660 rokù béł pòdpisóny spòkój òlëwsczi. W archikatédrze są pòrtretë achtnionëch przez [[Kaszëbi|Kaszëbów]] ksyżëców np. [[Swiãtopôłk II|Swiãtopôłka II]]. Òd [[1831]] rokù béł to parafialny kòscół, w [[1925]] rokù stôł òn sã katédrą, òd [[1976]] rokù miéjszą bazyliką, a òd [[1992]] rokù je to archikatédra. W katédrze wôrt je pòsłëchac mùzyczi stôrëch òrganów. == Rozmajitoscë == [[Aleksander Majkòwsczi]] napisôł, że Remùs miôł taczi nakôz: "Do Òliwë kòżdi [[Kaszëba]], chòc le rôz jeden w żëcu, òdbëc pòwinien pielgrzimkã, bë sã pòmòdlëc na grobach ksążąt kaszëbsczich. (...)." <center> <gallery> Swantopolk II, Duke of Pomerania.PNG|[[Swiãtopôłk II]] Mestwin I, Duke of Pomerania.PNG|[[Mscëwòj I]] Oliwa Cathedral in Gdańsk068.JPG|[[Grif]] </gallery> </center> == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_VII/798 Oliwa w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] * [http://www.dawnaoliwa.pl/opisy/katedra/cyfry/03/index.html Kòss] * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_VIII/758 (pl)] * [http://polona.pl/item/274007/52/ 1886 (pl)] * [https://web.archive.org/web/20201001193336/http://www.dawnaoliwa.pl/opisy/katedra/wiklerz_1616_dawid_konarski.html pòcëstersczé pismiono z 1616 rokù] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gduńsk]] b2vryp6gwe2y2b23uco3qboegp7ht2y 0 5474 198495 160886 2026-05-13T16:22:06Z Iketsi 3254 * [https://web.archive.org/web/20260513153733/https://www.zukowo.pl/files/docs/rutki.pdf Karty zabytków architektury – Rutki] 198495 wikitext text/x-wiki {{Wies infobox | Wies=Rutczi | rodzôcz_wsë= | céch_wsë= | ôrt_gminë= | fana_wsë= | kôrta_wsë= | wòjewództwò=pòmòrsczé | kréz=kartësczi | gmina=Żukòwò | szôłtëstwò=Rutczi | miejskô= | wiechrzëzna=0,227 | gradëN=54 | minutëN=22 | sekùndëN=47 | gradëE=18 | minutëE=17 | sekùndëE=15 | wiżô= | rok= | lëdztwò=221 | gãscëzna=973 | nr_czér=58 | pòcztowi_kòd=83-330 | reg_tôfla=GKA | SIMC= | szôłtës=Zygmunt Silkowski | www= | òdjimk= | galerëjô_commons= |}} [[Òbrôzk:Rutczi - Elektrownia Wodna (2).JPG|mały|left|200px|Wòdnô elektrownia w Rutkach]] '''Rutczi''' ([[pòlsczi jãzëk|pl.]] ''Rutki'') – [[Kaszëbë|kaszëbskô]] [[wies]] w [[Pòlskô|Pòlsce]] w òbéńdze [[Kaszëbsczé Pòjezerzé|Kaszëbsczégò Pòjezerzô]], pòłożonô w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[kartësczi kréz|kartësczim krézu]], w [[gmina Żukòwò|gminie Żukòwò]].Tu je wòdnô elektrownia. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20260513153733/https://www.zukowo.pl/files/docs/rutki.pdf Karty zabytków architektury – Rutki] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë]] [[Kategòrëjô:Gmina Żukòwò]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] st8wtpx8yo38b2e12fyermn2rnvwqf8 0 5476 198479 187064 2026-05-13T15:59:54Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 198479 wikitext text/x-wiki {{Wies infobox | Wies=Lezno | rodzôcz_wsë= | céch_wsë= | ôrt_gminë= | fana_wsë= | kôrta_wsë= | wòjewództwò=pòmòrsczé | kréz=kartësczi | gmina=Żukòwò | szôłtëstwò=Lézno | miejskô= | wiechrzëzna=17,4 | gradëN=54 | minutëN=22 | sekùndëN=51 | gradëE=18 | minutëE=25 | sekùndëE=58 | wiżô= | rok=2006 | lëdztwò=1354 | gãscëzna=77,8 | nr_czér=58 | pòcztowi_kòd=80-289 | reg_tôfla=GKA | SIMC= | szôłtës=Grzegorz Rek | www= | òdjimk=Lezno (palac).JPG | galerëjô_commons= |}} '''Lezno''' ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Leźno'') – [[Kaszëbë|kaszëbskô]] [[wies]] w [[Pòlskô|Pòlsce]], pòłożonô w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[kartësczi kréz|kartësczim krézu]], w [[gmina Żukòwò|gminie Żukòwò]]. Tu w szkòle dzece ùczą sã [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]]. Òficjalnô kaszëbskô pòzwa wsë òsta wprowadzónô 26 zélnika 2013<ref>[https://web.archive.org/web/20150201170221/http://ksng.gugik.gov.pl/pliki/nazwy_w_jezykach_mniejszosci.pdf ''Nazwy w językach mniejszości wpisane, na podstawie art. 12 ustawy z dnia 6 stycznia 2005 r. o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym (Dz. U. Nr 17, poz. 141, z późn. zm.), do Rejestru gmin, na których obszarze używane są nazwy w języku mniejszości'']</ref>. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë]] [[Kategòrëjô:Gmina Żukòwò]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] 8rjehydxqvag9nfqy9bbhxtclq17j0b 198480 198479 2026-05-13T16:00:08Z Iketsi 3254 ' '→' ' 198480 wikitext text/x-wiki {{Wies infobox | Wies=Lezno | rodzôcz_wsë= | céch_wsë= | ôrt_gminë= | fana_wsë= | kôrta_wsë= | wòjewództwò=pòmòrsczé | kréz=kartësczi | gmina=Żukòwò | szôłtëstwò=Lézno | miejskô= | wiechrzëzna=17,4 | gradëN=54 | minutëN=22 | sekùndëN=51 | gradëE=18 | minutëE=25 | sekùndëE=58 | wiżô= | rok=2006 | lëdztwò=1354 | gãscëzna=77,8 | nr_czér=58 | pòcztowi_kòd=80-289 | reg_tôfla=GKA | SIMC= | szôłtës=Grzegorz Rek | www= | òdjimk=Lezno (palac).JPG | galerëjô_commons= |}} '''Lezno''' ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Leźno'') – [[Kaszëbë|kaszëbskô]] [[wies]] w [[Pòlskô|Pòlsce]], pòłożonô w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[kartësczi kréz|kartësczim krézu]], w [[gmina Żukòwò|gminie Żukòwò]]. Tu w szkòle dzece ùczą sã [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]]. Òficjalnô kaszëbskô pòzwa wsë òsta wprowadzónô 26 zélnika 2013<ref>[https://web.archive.org/web/20150201170221/http://ksng.gugik.gov.pl/pliki/nazwy_w_jezykach_mniejszosci.pdf ''Nazwy w językach mniejszości wpisane, na podstawie art. 12 ustawy z dnia 6 stycznia 2005 r. o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym (Dz. U. Nr 17, poz. 141, z późn. zm.), do Rejestru gmin, na których obszarze używane są nazwy w języku mniejszości'']</ref>. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë]] [[Kategòrëjô:Gmina Żukòwò]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] t88nkb5phx2edy5w50y8r9hwbou215w 198487 198480 2026-05-13T16:19:53Z Iketsi 3254 * [https://web.archive.org/web/20260513153733/https://www.zukowo.pl/files/docs/lezno.pdf Karty zabytków architektury – Leźno] 198487 wikitext text/x-wiki {{Wies infobox | Wies=Lezno | rodzôcz_wsë= | céch_wsë= | ôrt_gminë= | fana_wsë= | kôrta_wsë= | wòjewództwò=pòmòrsczé | kréz=kartësczi | gmina=Żukòwò | szôłtëstwò=Lézno | miejskô= | wiechrzëzna=17,4 | gradëN=54 | minutëN=22 | sekùndëN=51 | gradëE=18 | minutëE=25 | sekùndëE=58 | wiżô= | rok=2006 | lëdztwò=1354 | gãscëzna=77,8 | nr_czér=58 | pòcztowi_kòd=80-289 | reg_tôfla=GKA | SIMC= | szôłtës=Grzegorz Rek | www= | òdjimk=Lezno (palac).JPG | galerëjô_commons= |}} '''Lezno''' ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Leźno'') – [[Kaszëbë|kaszëbskô]] [[wies]] w [[Pòlskô|Pòlsce]], pòłożonô w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[kartësczi kréz|kartësczim krézu]], w [[gmina Żukòwò|gminie Żukòwò]]. Tu w szkòle dzece ùczą sã [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]]. Òficjalnô kaszëbskô pòzwa wsë òsta wprowadzónô 26 zélnika 2013<ref>[https://web.archive.org/web/20150201170221/http://ksng.gugik.gov.pl/pliki/nazwy_w_jezykach_mniejszosci.pdf ''Nazwy w językach mniejszości wpisane, na podstawie art. 12 ustawy z dnia 6 stycznia 2005 r. o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym (Dz. U. Nr 17, poz. 141, z późn. zm.), do Rejestru gmin, na których obszarze używane są nazwy w języku mniejszości'']</ref>. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20260513153733/https://www.zukowo.pl/files/docs/lezno.pdf Karty zabytków architektury – Leźno] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë]] [[Kategòrëjô:Gmina Żukòwò]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] snvflnhrikyy3x9eurume347x9laohi 0 5533 198485 188722 2026-05-13T16:19:16Z Iketsi 3254 * [https://web.archive.org/web/20260513153733/https://www.zukowo.pl/files/docs/chwaszczyno3.pdf Karty zabytków architektury – Chwaszczyno] 198485 wikitext text/x-wiki {{Wies infobox | Wies=Chwaszczëno | rodzôcz_wsë=Chwaszczëna | céch_wsë= | ôrt_gminë= | fana_wsë= | kôrta_wsë= | wòjewództwò=pòmòrsczé | kréz=kartësczi | gmina=Żukòwò | szôłtëstwò=Chwaszczëno | miejskô= | wiechrzëzna=13,6 | gradëN=54 | minutëN=26 | sekùndëN=37 | gradëE=18 | minutëE=25 | sekùndëE=09 | wiżô= | rok=2007 | lëdztwò=2678 | gãscëzna=196,9 | nr_czér=58 | pòcztowi_kòd=80-209 | reg_tôfla=GKA | SIMC= | szôłtës=Aleksandra Nosel | www= | òdjimk= | galerëjô_commons= |}} [[Òbrôzk:Chwaszczëno - Kòscół.JPG|mały|220px|left|Kòscół]] '''Chwaszczëno''' ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Chwaszczyno'') – to je [[Kaszëbë|kaszëbskô]] [[wies]] w [[Pòlskô|Pòlsce]] w òbéńdze [[Chwaszczinsczé Grzëpë|Chwaszczinsczich Grzëp]], pòłożonô w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[kartësczi kréz|kartësczim krézu]], w [[gmina Żukòwò|gminie Żukòwò]]. Tu je stóri kòscół. W nim òdprôwiónô je czasem w niedzelã Mszô Sw. z liturgią słowa w [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczim jãzëkù]]. Tu w szkòle dzece ùczą sã [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]]. W òbéńdze [[szołtëstwò|szôłtëstwa]] pòłożoné sã miészé kòlonie: Czôrné Błoto, Kaczé Bùczi, Kòwôle, Lësé Błoto ë Rewerendô. Wies je na szlachù wòjewódzczi dardżi [[òbrôzk:Tabliczka DW218.svg|25px]] ë krajowczi dardżi [[òbrôzk:Tabliczka DK20.svg|25px]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_I/664 Chwaszczyn w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] * [https://web.archive.org/web/20201026041232/http://kgw.chwaszczyno.pl/aktualnosci/81-magazyn-kobiecy-z-wizyta-u-nas KGW] * [http://www.chwaszczyno.edu.pl/nauczyciele Szkòła] * [https://web.archive.org/web/20260513153733/https://www.zukowo.pl/files/docs/chwaszczyno3.pdf Karty zabytków architektury – Chwaszczyno] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë]] [[Kategòrëjô:Gmina Żukòwò]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] shhfqgf5qrj5kumpqhn187b7pncns33 0 5561 198630 178998 2026-05-14T03:22:12Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 198630 wikitext text/x-wiki {{Wies infobox | Wies=Przëwidz | rodzôcz_wsë=Przëwidza | céch_wsë= | ôrt_gminë= | fana_wsë= | kôrta_wsë= | wòjewództwò=pòmòrsczé | kréz=gduńsczi | gmina=Przëwidz | szôłtëstwò=Przëwidz | miejskô= | wiechrzëzna= | gradëN=54 | minutëN=11 | sekùndëN=52.6 | gradëE=18 | minutëE=19 | sekùndëE=34.9 | wiżô=190 | rok= | lëdztwò=1673 | gãscëzna= | nr_czér=59 | pòcztowi_kòd=83-047 | reg_tôfla=GDA | SIMC= | szôłtës=Wojciech Teodorczyk | www= | òdjimk= | galerëjô_commons= |}} [[Òbrôzk:Przëwidz - kòscół pw. NMP (2).JPG|mały|160px|left|]] [[Òbrôzk:Przëwidz - pw. św. Franciszka Ksawerego.JPG|mały|160px|left|]] '''Przëwidz''' ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Przywidz'') – to je [[Kaszëbë|kaszëbskô]] [[wies]] w [[Pòlskô|Pòlsce]] w òbéńdze [[Kaszëbsczé Pòjezerzé|Kaszëbsczégò Pòjezerzô]], pòłożonô w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[gduńsczi kréz|gduńsczim krézu]], w [[gmina Przëwidz|gminie Przëwidz]]. W òbéńdze [[szołtëstwò|szôłtëstwa]] pòłożoné sã mniészé kòlonie: [[Gròmadzënò]] ë Katrënczi. Wies je nad jezorã Przëwidzczim ë na szlachù wòjewódzczi dardżi [[Òbrôzk:Tabliczka DW221.svg|25px]]. Tu je kòscół. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_IX/241 Przywidz w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] * [http://zsprzywidz.edu.pl/articles.php?article_id=25 Szkòła] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë]] [[Kategòrëjô:Gmina Przëwidz]] 00ylwx36wil78mkbkd4e7xzwvio95nx 0 5582 198482 173016 2026-05-13T16:11:17Z Iketsi 3254 * [https://web.archive.org/web/20260513153733/https://www.zukowo.pl/files/docs/banino.pdf Karty zabytków architektury – Banino] 198482 wikitext text/x-wiki {{Wies infobox | Wies=Banino | rodzôcz_wsë=Banina | céch_wsë= | ôrt_gminë= | fana_wsë= | kôrta_wsë= | wòjewództwò=pòmòrsczé | kréz=kartësczi | gmina=Żukòwò | szôłtëstwò=Banino | miejskô= | wiechrzëzna=7,8 | gradëN=54 | minutëN=23 | sekùndëN=31 | gradëE=18 | minutëE=24 | sekùndëE=27 | wiżô= | rok=2006 | lëdztwò=1193 (szołtëstwò) | gãscëzna=152,9 | nr_czér=58 | pòcztowi_kòd=80-297 | reg_tôfla=GKA | SIMC= | szôłtës=Józef Zelewski | www= | òdjimk= | galerëjô_commons= |}} [[Òbrôzk:Banino - kòscół.jpg|mały|left|220px|Kòscół]] '''Banino''' ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Banino'') – [[Kaszëbë|kaszëbskô]] [[wies]] w [[Pòlskô|Pòlsce]], pòłożonô w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[kartësczi kréz|kartësczim krézu]], w [[gmina Żukòwò|gminie Żukòwò]]. Tu je kòscół ë szkòła. W ni dzece ùczą sã [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]]. Banino je pòłożoné kòl 15 km òd [[Gduńsk]]a. W òbéńdze [[szołtëstwò|szôłtëstwa]] pòłożonô je mniésza kòloniô Bòrowc. Tu ùrodzony je [[Henrik Dawidowsczi]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_I/99 Banino] * [http://spbanino.pl/ szkòła] * [https://web.archive.org/web/20260513153733/https://www.zukowo.pl/files/docs/banino.pdf Karty zabytków architektury – Banino] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë]] [[Kategòrëjô:Gmina Żukòwò]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] 4ozucxw3dddb3po37ta1v1swu3rla0j 0 5822 198538 198153 2026-05-13T18:28:33Z Iketsi 3254 /* Bùtnowé lënczi */ https://www.kaszubi.pl/media/view/nowy-utwor-weroniki-korthals 198538 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Weronika Korthals 2020.jpg|mały|Weronika Korthals]] '''Wérónika Korthals''' ([[Pòlsczi jãzëk|pòl.]] '''Weronika Korthals''', ùr. 9 stëcznika 1982 r. w [[Pùck]]u) – to je pòlską i kaszëbską spiéwôrką. Òna mùzykùje téż na saksofónie. == Diskògrafijô == * "Ta cëchò noc" * "Kaszëbi na Gòdë II". * "Na wiedno" * "Velevetka" == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20100528100511/http://weronika.net.pl/ Jinternetowô starna artistczi] * {{YouTube|3OlyLLu8ffw|Welewetka - Weronika Korthals (feat. Larry OK Ugwu)}} * {{YouTube|WrU5iNQINH4|Weronika Korthals i Natalia Szroeder, kolęda „Dzysô z Betlejem"}} * {{YouTube|crvVk8ushCQ|Jak pòwstôwôł teledisk do frantówczi Werónczi Kòrthals "Dalek (Piãknô je kaszëbskô noc)"}} * https://www.kaszubi.pl/media/view/nowy-utwor-weroniki-korthals {{Ùzémk artikla}} {{DEFAULTSORT:Korthals Weronika}} [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] [[Kategòrëjô:Mùzycë]] 19c1ovco8ge6uolbdrqhux53b7i83dw 198539 198538 2026-05-13T18:29:28Z Iketsi 3254 /* Bùtnowé lënczi */ +1 198539 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Weronika Korthals 2020.jpg|mały|Weronika Korthals]] '''Wérónika Korthals''' ([[Pòlsczi jãzëk|pòl.]] '''Weronika Korthals''', ùr. 9 stëcznika 1982 r. w [[Pùck]]u) – to je pòlską i kaszëbską spiéwôrką. Òna mùzykùje téż na saksofónie. == Diskògrafijô == * "Ta cëchò noc" * "Kaszëbi na Gòdë II". * "Na wiedno" * "Velevetka" == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20100528100511/http://weronika.net.pl/ Jinternetowô starna artistczi] * {{YouTube|3OlyLLu8ffw|Welewetka - Weronika Korthals (feat. Larry OK Ugwu)}} * {{YouTube|WrU5iNQINH4|Weronika Korthals i Natalia Szroeder, kolęda „Dzysô z Betlejem"}} * {{YouTube|UNdk4Ax4CJg|Weronika Korthals - Dalek (Piãknô je kaszëbskô noc) {{!}} La Via Voice {{!}} Official Video}} * {{YouTube|crvVk8ushCQ|Jak pòwstôwôł teledisk do frantówczi Werónczi Kòrthals "Dalek (Piãknô je kaszëbskô noc)"}} * https://www.kaszubi.pl/media/view/nowy-utwor-weroniki-korthals {{Ùzémk artikla}} {{DEFAULTSORT:Korthals Weronika}} [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] [[Kategòrëjô:Mùzycë]] 1n4vq4l6azkbk4u11o405z96a8a2rq2 0 5916 198657 182055 2026-05-14T04:18:40Z Iketsi 3254 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} 198657 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Bogislaw-I-Duke-of-Pomerania.png|mały|left|]] [[Òbrôzk:POL województwo zachodniopomorskie COA.svg|120px|mały|Herb dinastëji Grifitów]] '''Bògùsłôw I''' (ùr. kòl. 1130, ùm. 18 strëmiannika 1187) – ksążã z dinastëji Grifitów. W 1181 rokù òn złożił ùczestnienié cesarzowi Friderikòwi Czerwònobardémù. W 1185 rokù òn równak złożił ùczestnienié królowi [[Dëńskô|Dëńsczi]], ale w jesz XII w. całô [[Zôpadnô Pòmòrskô]] dostała sã pòd wiéchrzëznã miemiecką. Tò [[Papiéż Grégòr IX|papiéż Grzegórz IX]] 19 strëmiannika 1238 ròku napisôł ò nim ''duce Cassubie'' ("ksążã [[Kaszëbë|Kaszëb]]"), a to je pierwszi dokùmeńt z mionã [[Kaszëbë]]. === Lëteratura === * [[Gerard Labùda]]: O Kaszubach, Gdiniô 1991, str. 18 (pò pòlskù) * G. Stone: Slav outposts in Central European history : the Wends, Sorbs and Kashubs, London, UK : Bloomsbury Academic, an imprint of Bloomsbury Publishing Plc, 2016, str. 69 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Ksyżëce Zôpadny Pòmòrsczi]] nhgy2i3tx3suq4ttfeglbarymv4o0lq 198658 198657 2026-05-14T04:18:56Z Iketsi 3254 → 198658 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Bogislaw-I-Duke-of-Pomerania.png|mały|left|]] [[Òbrôzk:POL województwo zachodniopomorskie COA.svg|120px|mały|Herb dinastëji Grifitów]] '''Bògùsłôw I''' (ùr. kòl. 1130, ùm. 18 strëmiannika 1187) – ksążã z dinastëji Grifitów. W 1181 rokù òn złożił ùczestnienié cesarzowi Friderikòwi Czerwònobardémù. W 1185 rokù òn równak złożił ùczestnienié królowi [[Dëńskô|Dëńsczi]], ale w jesz XII w. całô [[Zôpadnô Pòmòrskô]] dostała sã pòd wiéchrzëznã miemiecką. Tò [[Papiéż Grégòr IX|papiéż Grzegórz IX]] 19 strëmiannika 1238 ròku napisôł ò nim ''duce Cassubie'' ("ksążã [[Kaszëbë|Kaszëb]]"), a to je pierwszi dokùmeńt z mionã [[Kaszëbë]]. == Lëteratura == * [[Gerard Labùda]]: O Kaszubach, Gdiniô 1991, str. 18 (pò pòlskù) * G. Stone: Slav outposts in Central European history : the Wends, Sorbs and Kashubs, London, UK : Bloomsbury Academic, an imprint of Bloomsbury Publishing Plc, 2016, str. 69 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Ksyżëce Zôpadny Pòmòrsczi]] dksyyx6spotizl8f2sfnjsm6ebxsq8o 0 5966 198493 183736 2026-05-13T16:21:51Z Iketsi 3254 * [https://web.archive.org/web/20260513153733/https://www.zukowo.pl/files/docs/przyjazn.pdf Karty zabytków architektury – Przyjaźń] 198493 wikitext text/x-wiki {{Wies infobox | Wies=Przëjazniô | rodzôcz_wsë=Przëjazni | céch_wsë= | ôrt_gminë= | fana_wsë= | kôrta_wsë= | wòjewództwò=pòmòrsczé | kréz=kartësczi | gmina=Żukòwò | szôłtëstwò=Przëjazniô | miejskô= | wiechrzëzna=16,4 | gradëN=54 | minutëN=18 | sekùndëN=36 | gradëE=18 | minutëE=23 | sekùndëE=37 | wiżô= | rok=2006 | lëdztwò=1206 | gãscëzna=75,5 | nr_czér=58 | pòcztowi_kòd=83-331 | reg_tôfla=GKA | SIMC= | szôłtës=Krystyna Miotk | www= | òdjimk= | galerëjô_commons= |}} [[Òbrôzk:Przëjazniô - kòscół.JPG|mały|left|200px|]] [[Òbrôzk:Przyjazn 003.jpg|mały|left|200px|Przëjazniô - bënë kòscoła]] '''Przëjazniô''' ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Przyjaźń'') – [[Kaszëbë|kaszëbskô]] [[wies]] w [[Pòlskô|Pòlsce]], pòłożonô w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[kartësczi kréz|kartësczim krézu]], w [[gmina Żukòwò|gminie Żukòwò]]. Tu je kòscół ë szkòła. W ti szkòle dzece ùczą sã m. jin. [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]]. Tu je dwór, a béł wiôldżi majątk (kòl 1000 ha), chtëren w 1928 rokù kùpił [[Kaszëbi|Kaszëba]] [[Òtomar Zielke]] (1893 - 1949). == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_IX/598 ''Reinfeld'' w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] * [https://web.archive.org/web/20260513153733/https://www.zukowo.pl/files/docs/przyjazn.pdf Karty zabytków architektury – Przyjaźń] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë]] [[Kategòrëjô:Gmina Żukòwò]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] j9ra40yaazgi4h6iz530f4itgaiu8om 0 6089 198520 194402 2026-05-13T16:47:12Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 198520 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò| gwôsné miono = Principat d'Andorra | miono = Ksãstwò Andorsczi | miono-genitiw = Andorsczi | fana = Flag of Andorra.svg| herb = Coat of arms of Andorra.svg | na karce = Andorra_-_Location_Map_(2013)_-_AND_-_UNOCHA.svg| mòtto = Virtus Unita Fortior | jãzëk = [[Katalońsczi jãzëk jãzëk|katalońsczi]], szpańsczi | stolëca = Andorra la Vella | fòrma państwa = mònarchiô| wiéchrzëzna = 467 | lëdztwò = 77.281 | rok = 2016 | dëtk = Eùro | kòd dëtka = EUR | czasowô cona = +0 | swiãto = [[8 séwnika]] | himn = El Gran Carlemany (Wiôldżi Karol) | kòd = AD | Internet = .ad | telefón = 376 |Mònarcha=Emmanuel Macron, Josep-Lluís Serrano Pentinat|Premiéra=Xavier Espot Zamora|aùtowi kòd=AND}} [[Òbrôzk:Landscape of Andorra.jpg|mały|left|240px|Òkòlé Andorrë kòł grańcë z Francëją]] '''Andorra''' – to je môłé państwò w [[Eùropa|Eùropie]] midzë [[Francëjô|Francëją]] a [[Szpańskô|Szpańską]] w [[Pireneje|Pirenejach]]. Stolëcą Andorrë je gard [[Andorra la Vella]]. Tu lëdze gôdają pò [[Katalońsczi jãzëk|katalońskù]]. === Spòdlowé pòdôwczi === * lëdztwò: 77.281 mieszkańców ([[2016]]) * wiéchrzëzna: 467 km² == Òbaczë téż == * [[Katalońsczi jãzëk]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Euro}} {{Eùropa}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Eùropejsczé państwa]] 28tc5ujpidhgql0z6ezdivsrsj7embh 0 6349 198445 196758 2026-05-13T14:49:17Z Iketsi 3254 <poem> 198445 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} [[Òbrôzk:Wëkrëkùs.JPG|mały|Wëkrëkùs]] '''Wëkrëkùs''' abò '''Wëkrëka''' – jeden z 13 ''Dëchów'', jaczé stoją w [[gmina Lëniô|gminie Lëniô]] na turistno-nôtërnym szlachù ò pòzwie ''"[[Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha|Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]]"''. == Òpisënk [[Aleksander Labùda|Aleksandra Labùdë]] == '''Wëkrëkùs''' – je to mërawi duch niżészigò szlachù, demòn wëszczergów i przezwëstków. '''Lëdze gôdalë''' : <poem> – ''To je taczi Wëkrëka!'' – ''Ten knôp to jistny Wëkrëkùs.'' – ''To wëszczerga jak Wëkrëkùs.'' – ''Z tim le mie biéj do Wëkrëkùsa!'' – ''Niech ce Wëkrëkùs halô!'' </poem> == Szlachòta == '''Wëkrëkùs''' stoji w [[Kãtrzëno|Kãtrzënie]] kòl spòdlëczni szkòłe. == Òbaczë téż == * [[Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Gmina Lëniô}} [[Kategòrëjô:Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]] [[Kategòrëjô:Kaszëbskô mitologiô]] 4rstf0xbvpbi3vjg0ow79aiun30uzzx 0 6351 198447 196759 2026-05-13T14:50:20Z Iketsi 3254 /* Òpisënk Aleksandra Labùdë */ – 198447 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} [[Òbrôzk:Lubiczk.JPG|mały|Lubiczk]] '''Lubicz''' – jeden z 13 ''Dëchów'', jaczé stoją w [[gmina Lëniô|gminie Lëniô]] na turistno-nôtërnym szlachù ò pòzwie ''"[[Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha|Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]]"''. == Òpisënk [[Aleksander Labùda|Aleksandra Labùdë]] == '''Lubiczk''' – je to strogòtlëwi duch lubòtnégò ùczëwù i seksu. Mùlcë so zadôwają '''Lubiczka''' nawzôsno, a tej ni mògą sã jedno bez drëdżigò òbeńc. '''Lubiczk''' dzejô w lëdzach. '''Lëdze gôdalë''' : <poem> – ''Òn cë mô wierã Lubiczka zadóné.'' – ''Lubiczk w nie wnëkôł'' – ''Lubiczk gò narabcził.'' </poem> == Szlachòta == '''Lubiczk''' stoji w [[Kòbëlôsz-Pòtãgòwò|Kòbëlôszu]] kòl błotka we wsë. == Òbaczë téż == * [[Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Gmina Lëniô}} [[Kategòrëjô:Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]] [[Kategòrëjô:Kaszëbskô mitologiô]] r3bbna5rpvr71lsuhzeqcmwji6emh2g 198448 198447 2026-05-13T14:50:30Z Iketsi 3254 -' ' 198448 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} [[Òbrôzk:Lubiczk.JPG|mały|Lubiczk]] '''Lubicz''' – jeden z 13 ''Dëchów'', jaczé stoją w [[gmina Lëniô|gminie Lëniô]] na turistno-nôtërnym szlachù ò pòzwie ''"[[Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha|Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]]"''. == Òpisënk [[Aleksander Labùda|Aleksandra Labùdë]] == '''Lubiczk''' – je to strogòtlëwi duch lubòtnégò ùczëwù i seksu. Mùlcë so zadôwają '''Lubiczka''' nawzôsno, a tej ni mògą sã jedno bez drëdżigò òbeńc. '''Lubiczk''' dzejô w lëdzach. '''Lëdze gôdalë''' : <poem> – ''Òn cë mô wierã Lubiczka zadóné.'' – ''Lubiczk w nie wnëkôł'' – ''Lubiczk gò narabcził.'' </poem> == Szlachòta == '''Lubiczk''' stoji w [[Kòbëlôsz-Pòtãgòwò|Kòbëlôszu]] kòl błotka we wsë. == Òbaczë téż == * [[Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Gmina Lëniô}} [[Kategòrëjô:Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]] [[Kategòrëjô:Kaszëbskô mitologiô]] d32f49llu4ovyvmttjvputf5olo404o 0 6353 198449 196761 2026-05-13T14:50:59Z Iketsi 3254 <poem> 198449 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} [[Òbrôzk:Pikón.JPG|mały|Pikón]] '''Pikón''' – jeden z 13 ''Dëchów'', jaczé stoją w [[gmina Lëniô|gminie Lëniô]] na turistno-nôtërnym szlachù ò pòzwie ''"[[Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha|Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]]"''. == Òpisënk [[Aleksander Labùda|Aleksandra Labùdë]] == '''Pikón''' – je to mërawi duch, sprôwca kôłtunów i dołemnotë, zadôwóny przez czarownice. '''Lëdze gôdalë''' : <poem> – ''Czarownica mù zada Pikóna, bò kôłtun mù sã wëwijô.'' – ''Chto je dołemónowati, ten mô w se Pikóna.'' – ''Nasz czarzbón mòże wëgóniac zadónégò Pikóna'' – ''Żebë w ce Pikón wnëkôł!'' </poem> == Szlachòta == '''Pikón''' stoji w [[Lewino|Lewinie]], kòl Starże, przë stegnie do [[Lewino#Czekawinczi|kùrhanów]]. == Òbaczë téż == * [[Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Gmina Lëniô}} [[Kategòrëjô:Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]] [[Kategòrëjô:Kaszëbskô mitologiô]] n8dmlp2wsm8a0tw3zgwmr877g6sfm97 0 6354 198450 196762 2026-05-13T14:51:50Z Iketsi 3254 <poem> 198450 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} [[Òbrôzk:Lëniô2.JPG|mały|Rétnik kòl Ùrzãdu Gminë w Lëni]] '''Rétnik''' – jeden z 13 ''Dëchów'', jaczé stoją w [[gmina Lëniô|gminie Lëniô]] na turistno-nôtërnym szlachù ò pòzwie ''"[[Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha|Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]]"''. == Òpisënk [[Aleksander Labùda|Aleksandra Labùdë]] == '''Rétnik''' – je to mëti duch, co mani lëdzy czarodzejską mùzyką. Haszczisz ògrôdzô mùzykańtów, ale pòdetkiwô jima zaczarowóné skrzëpice i trąbë abò jejich zamiéniô na zaczarowóé. Robi to wiedno w czasach zakôzónëch, na rozgracjach we wiôldżim pòsce abò agweńce. '''Lëdze gôdalë''' : <poem> – ''Mùzykùje jak Rétnik.'' – ''W jegò rãkach te skrzëpice jaż gôdają, gwës Rétnik mù je dôł.'' – ''Czej na tëch skrzëpicach zamùzykòwôł, tej barch tuńca ògarinôł wszëtczich.'' – ''Tak zagrôł na tim czarodzejnym flece, że rutë dërżałë w òknach.'' – ''Czej rôz zagrôł na zaczarzonëch trąbach, tej nichtos ùzdrzôł Rétnika, jak nëkôł z dzewusem w szôlony tuńc.'' – ''Jidzesz na mùzykã, wëstrzegôj sã téj Rétnika!'' </poem> == Szlachòta == '''Rétnik''' stoji w [[Lëniô|Lëni]], kòl Ùrzãdu Gminë. == Òbaczë téż == * [[Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Gmina Lëniô}} [[Kategòrëjô:Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]] [[Kategòrëjô:Kaszëbskô mitologiô]] r75dskwrue28fzi9evf5t5rsdh6avfl 0 6356 198451 196763 2026-05-13T14:52:21Z Iketsi 3254 <poem> 198451 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} [[Òbrôzk:Damk.JPG|mały|Damk]] '''Damk''' – jeden z 13 ''Dëchów'', jaczé stoją w [[gmina Lëniô|gminie Lëniô]] na turistno-nôtërnym szlachù ò pòzwie ''"[[Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha|Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]]"''. == Òpisënk [[Aleksander Labùda|Aleksandra Labùdë]] == Kaszëbsczi lud je barzëczkò òbszcządny, je téż òbszcządny w słowie i gôdce, wiele mësli, a mało gôgô. Ale nie lëdô tëch, co nick nie gôdają, le wiedno damią i mùczą. '''Damk''' – je mërawim duchã tajemnotë i krëjamnotë. Barni i ògrôdzô damkùw, mùczków, samsonów i milczków, a do nich to nôleżą wszëtczé gùsła, ùroczi i czarzbë. Ten ôrt lëdzy nie jimô sã niżódny ùtcëwi robòtë, le brzątwi w czôrnëch mëslach i roji ò tajemnëch szëkach czarodzejnëch. Z teôrtnëch lëdzy lëglë sã pierwi gùslarze, czarzbóni i czarzbónczi, czarownicë i czarownice. Krëjamnô wiada przedërcha do naj czasów i jesz dzys dô ù nas lëdzy, co mògą ùroczëc i ùrok òdczënic, co pòd ògardzym '''Damka''' mògą różã i jiné bòląca zazegnac i procëmstawic sã rozmajitim chòtobóm i chëróm. '''Lëdze gôdalë''' : <poem> – ''To je taczi damk, nick nie robi le dami.'' – ''Damk ni eznaje smiéchù.'' – ''Jak czarzbón dami i mùczi.'' – ''Wëstrzegôj sã te damka!'' </poem> == Szlachòta == '''Damk''' stoji w [[Miłoszewò|Miłoszewie]], kòl spòdleczni szkòłë. == Òbaczë téż == * [[Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Gmina Lëniô}} [[Kategòrëjô:Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]] [[Kategòrëjô:Kaszëbskô mitologiô]] bi34dl370vvhfdsgeqvtq1nio7yztj6 0 6358 198452 196771 2026-05-13T14:52:35Z Iketsi 3254 <poem> 198452 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} [[Òbrôzk:Nëczk.JPG|mały|Nëczk]] '''Nëczk''' – jeden z 13 ''Dëchów'', jaczé stoją w [[gmina Lëniô|gminie Lëniô]] na turistno-nôtërnym szlachù ò pòzwie ''"[[Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha|Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]]"''. == Òpisënk [[Aleksander Labùda|Aleksandra Labùdë]] == '''Nëczk''' – je mërawim duch wodny niżészigò szlachù, sprôwca niewezpiecznëch wodnëch krãcëszków. Mieszkô i dzejô w mòrzach, mòrzëcach i raszach. '''Nëczk''' je służką '''Òmańca'''. '''Lëdze gôdalë''' : <poem> – ''Wej, jak Nëczk wodã miele!'' – ''W tim jezorze Nëczk wcygô lëdzy w swòje ledło.'' – ''Czë ce Nëczk ni mô òsamòtóné?'' – ''Nëczk ce wierã òchli do te mòrzëca.'' – ''Niech ce Nëczk wcygnie w tã przepadniã!'' </poem> == Szlachòta == '''Nëczk''' stoji w [[Niepòczołejce|Niepòczołejcach]], niedalek jezora Niepòczołejsczégò. == Òbaczë téż == * [[Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Gmina Lëniô}} [[Kategòrëjô:Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]] [[Kategòrëjô:Kaszëbskô mitologiô]] rnwi1s4qskvbkhm9vpky8wexvyld6x4 0 6360 198457 196765 2026-05-13T14:54:40Z Iketsi 3254 <poem> 198457 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} [[Òbrôzk:Jablón.JPG|mały|Jablón]] '''Jablón''' – jeden z 13 ''Dëchów'', jaczé stoją w [[gmina Lëniô|gminie Lëniô]] na turistno-nôtërnym szlachù ò pòzwie ''"[[Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha|Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]]"''. == Òpisënk [[Aleksander Labùda|Aleksandra Labùdë]] == '''Jablón''' – to demòn sadów, sprôwca kradzë brzadów i jarzëtwë. Mieszkô w ògardach i sadach, dzejô w lëdzach. Je dëchã niżeszi randżi, słëgą '''Pòkùsë'''. Matczi strôszają nim swòje dzôtczi. Jablón jesz dzôsô dzejô, le ju nié tak mòckò jak pierwi. Jegò dzejanié i miono dżinie westrzód lëdzy, żëje le jesz w gôdkach i pòwiôstkach. '''Lëdze gôdalë''' : <poem> – ''Òb noc Jablón gòspòdarził w naszim sadze.'' – ''Jablóni skredlë szys wszëtek nasz brzôd.'' – ''Jablóni pòczwordelë zôgónczi i wëkredle nama kapùstã.'' – ''W tëch kùrpach sedzy Jablón.'' – ''Jablón mô gò czësto òsamòtóné.'' – ''Nie chòdzëta tam, bò Jablón sedzy na jabłónce i na waj dulczi!'' – ''Pòżdôjta le, Jablón waj' weznie!'' – ''Charłãzy jak Jablón.'' – ''Jablón gò ju mô na swòjim rzetuskù.'' </poem> == Szlachòta == '''Jablón''' stoji w [[Òsek|Òsekù]], przë przëstónkù, w westrzódnim dzélu wsë. == Òbaczë téż == * [[Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Gmina Lëniô}} [[Kategòrëjô:Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]] [[Kategòrëjô:Kaszëbskô mitologiô]] 9um5ytwu9wiow6tztx0jsd4c9yo2iqq 0 6362 198456 196766 2026-05-13T14:54:36Z Iketsi 3254 <poem> 198456 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} [[Òbrôzk:Szëmich.JPG|mały|Szëmich]] '''Szëmich''' – jeden z 13 ''Dëchów'', jaczé stoją w [[gmina Lëniô|gminie Lëniô]] na turistno-nôtërnym szlachù ò pòzwie ''"[[Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha|Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]]"''. == Òpisënk [[Aleksander Labùda|Aleksandra Labùdë]] == '''Szëmich''' – je to strogòtlëwi duch lasów, ògradzan ùbëtnëch cyszawów i zdôlnëch szëmów. '''Szëmich''' dzejô le dëcht w lasach. Spiéwie lasowim zwierzëcóm. '''Lëdze gôdalë''' : <poem> – ''Zagrôł Szëmich spiéwã lasów.'' – ''Szëmich dôł jim ùtulenié głãbòk w lese.'' – ''Biej do lasa, a bãdze cë ùbëtno w òbarnim Szëmicha!'' </poem> == Szlachòta == '''Szëmich''' stoji w [[Pòbłocé|Pòbłocim]], przë spòdleczni szkòle. == Òbaczë téż == * [[Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Gmina Lëniô}} [[Kategòrëjô:Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]] [[Kategòrëjô:Kaszëbskô mitologiô]] 7mmkrtyjnppgp6c0t2imk8wr3c5v1rt 0 6363 198455 196767 2026-05-13T14:54:33Z Iketsi 3254 <poem> 198455 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} [[Òbrôzk:Bòrowô Cotka.JPG|mały|Bòrowô Cotka]] '''Bòrowô Cotka''' – jeden z 13 ''Dëchów'', jaczé stoją w [[gmina Lëniô|gminie Lëniô]] na turistno-nôtërnym szlachù ò pòzwie ''"[[Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha|Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]]"''. == Òpisënk [[Aleksander Labùda|Aleksandra Labùdë]] == '''Bòrowô Cotka''' - strogòtlëwi duch bòrów, sostra Bòrówca. Barni lasowé zwierzëce, ptôchë i dobrëch lëdzy. Ògrôdzô dzecë przed czarownicama i '''Maniewidem'''. Czej starszi jidą bez las, tej '''Bòrowô Cotka''' daje dlô dzôtk zôbôwczi, bómczi i òrzechë. Dzecë wiele dostôwają òd starëszczi - '''Bòrowi Cotczi'''. '''Lëdze gôdalë''' : <poem> – ''Bòrowô Cotka pase zajce i sôrenczi.'' – ''Héwo môta òd Bòrowi Cotczi!'' – ''Pùdzemë do Bòrowi Cotczi za òrzechama!'' </poem> == Szlachòta == '''Bòrowô Cotka''' stoji w [[Smażëno|Smażënie]], przë ''19-stalatnim dworkù'' (dzysô je tuwò Òstrzódk Rehabilitacje dlô Ùzależnionëch Lëdzy). == Òbaczë téż == * [[Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Gmina Lëniô}} [[Kategòrëjô:Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]] [[Kategòrëjô:Kaszëbskô mitologiô]] 6dvot51mltfw5wp3sf2pa6z3he4nmq5 0 6366 198454 196768 2026-05-13T14:54:30Z Iketsi 3254 <poem> 198454 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} [[Òbrôzk:Grzenia.JPG|mały|Grzenia]] '''Grzenia''' abò '''Grzenk''' – jeden z 13 ''Dëchów'', jaczé stoją w [[gmina Lëniô|gminie Lëniô]] na turistno-nôtërnym szlachù ò pòzwie ''"[[Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha|Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]]"''. == Òpisënk [[Aleksander Labùda|Aleksandra Labùdë]] == '''Grzenia''' – to strogòtlëwi duch i ògradzan spikù i snicô. Żużulkô marësznëch lëdzy do spikù i jich bùdzy welësznëch ze spikù. Nié le dëcht lëdzy, ale '''Grzenk''' zybie do spikù zwierzëce, fiucëznã i òwadzëznã. Szëkùje jejim leże i mô je w ògradzym w jejich zëmòwim spikù. Grzenk czerëje snicym. Wëprowôdzô nas z bezchwatnégò cała i pòkazëje nama, dze më czedës bëlë i co nas żdże w przëchadnym. Ale më naszigò pòwiãzu z przeszłotą i przëszłotą, i wszechswiatem ni mòzemë rozmiôc, bò felec nama krëjamny wiadë staroswiecczich Egiptów, co no stoja wiele wëżi jak teôrtnô wiada ùczałëch naszich czasów. '''Lëdze gôdalë''' : <poem> – ''Mùszã jic spac, bò Grzenk sã ju do mie mô.'' – ''Zéwiesz, gwës Grzenk ce ju bierze.'' – ''Pòscelë wërë, bò Grzenk mie ju do se òchli!'' – ''Grzenia mie tłëcze, jidã so spac.'' – ''Żużkôj le żużkôj, bò Grzenk cë ju piôsk w òczka sëpie!'' – ''Spiochù, z ce je jistny Grzenk!'' – ''Grzenia je ju krótko.'' [[Bernard Zëchta]], 1967 </poem> == Szlachòta == '''Grzenia''' stoji w [[Strzépcz|Strzépczu]], kòl Kaszëbsczégò Òglowòsztôłcącégò Liceum. == Lëteratura == [[Bernard Zëchta]]. Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej, Ossolineum, Wrocław - Warszawa - Kraków 1967, tom I, s. 379 == Òbaczë téż == * [[Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Gmina Lëniô}} [[Kategòrëjô:Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]] [[Kategòrëjô:Kaszëbskô mitologiô]] 1pa43udskhuplkffnx9kztlmvtk2hg8 0 6368 198453 196769 2026-05-13T14:54:25Z Iketsi 3254 <poem> 198453 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} [[Òbrôzk:Pólnica.JPG|mały|Pólnica]] '''Pólnica''' – to je pòlnô ùkôzka, a téż jeden z 13 ''Dëchów'', jaczé stoją w [[gmina Lëniô|gminie Lëniô]] na turistno-nôtërnym szlachù ò pòzwie ''"[[Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha|Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]]"''. == Òpisënk [[Aleksander Labùda|Aleksandra Labùdë]] == Strôgô, snôżô i pësznô '''Pòlnica''', duch białgłowsczigò ôrtu, dzejô le dëcht latem. Calëchnô nagô, z winôszkem z kwiatków na głowie, wiérzchùje na rãdim szëmlu, òbjeżdżô pòla i łączi i dze le wezdrzi - tam wszëtkò rosce w òczach. Chto chòc le rôz '''Pólnicã''' ùzdrzôł, ten je ùrzekłi i czecznieje z nieszczestlëwi lubòtë. '''Lëdze gôdalë''' : <poem> – ''Pò tim deszczu Pólnica òbjeżdżô pòla.'' – ''Stôri Jãdroch miôł bòdôj miec widzóné Pòlnicã na jawie.'' – ''Lôtô za tim dzewusem jak za taką Pólnicą.'' – ''Pólnica gò mô ùrzekłé.'' </poem> == Szlachòta == '''Pólnica''' stoji w [[Tłuczewò|Tłuczewie]], kòl klepiska do grë w balã. == Lëteratura == * [[Bernard Zëchta|B. Sychta]]: ''Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej'', Ossolineum, Wrocław - Warszawa - Kraków 1970, tom IV, s. 122 == Òbaczë téż == * [[Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Gmina Lëniô}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]] [[Kategòrëjô:Kaszëbskô mitologiô]] o00nf2ei62nm2a5utkpsl97m5y66iyp 0 6370 198441 196770 2026-05-13T14:46:47Z Iketsi 3254 /* Òbaczë téż */ * [[Złoti Jigrzan (kònkùrs)]] 198441 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} [[Òbrôzk:Jigrzan.JPG|mały|Jigrzan]] '''Jigrzan''' – jeden z 13 ''Dëchów'', jaczé stoją w [[gmina Lëniô|gminie Lëniô]] na turistno-nôtërnym szlachù ò pòzwie ''"[[Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha|Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]]"''. == Òpisënk [[Aleksander Labùda|Aleksandra Labùdë]] == '''Jigrzan''' – je to strogòtlëwi duch, ògradzan jigrów i jigrzëcznëch, ùbaw, tunów i wszelejaczich rozgracëji. Za czôs pierwëch bëłë jigrë we wiôldżim ùwôżanim kù tczë słuńca, ògnia i widu. W swiãtëch gajach na grzëpach abò ùrzmach, przë notészi mùzyce, pôlëlë sobòtkã i sã wieselëlë, tunilë i wëstwôrzelë widzawiszcza, jakl na przëmiar '''[[Scynanié Kani]]'''. Jigrë rokroczno òdbiwałë sã latem na jigrzëcznëch górach w nôkrótszą noc w rokù. '''Jigrzan''' jesz dzys żëje i dzejô w sobòtkach. '''Lëdze gôdalë''' : - ''Jigrzan dzejô wama redosc.'' - ''Jes wiesołi jak Jigrzan.'' - ''Sobòtka sã pôli na Jigrzëczny.'' - ''Le dëcht na Jigrzëczną kwitnie parpac.'' - ''W jigrach chwat i zdrowié, a szczescé w parpatnym kwiôtkù.'' == Szlachòta == '''Jigrzan''' stoji w [[Zakrzewò|Zakrzewie]], kòl jigrowégò placu dla dzëci. == Òbaczë téż == * [[Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]] * [[Złoti Jigrzan (kònkùrs)]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Gmina Lëniô}} [[Kategòrëjô:Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]] [[Kategòrëjô:Kaszëbskô mitologiô]] bs7s0fjcfyycf0l9945i4358opv7j76 198442 198441 2026-05-13T14:48:02Z Iketsi 3254 <poem> 198442 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} [[Òbrôzk:Jigrzan.JPG|mały|Jigrzan]] '''Jigrzan''' – jeden z 13 ''Dëchów'', jaczé stoją w [[gmina Lëniô|gminie Lëniô]] na turistno-nôtërnym szlachù ò pòzwie ''"[[Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha|Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]]"''. == Òpisënk [[Aleksander Labùda|Aleksandra Labùdë]] == '''Jigrzan''' – je to strogòtlëwi duch, ògradzan jigrów i jigrzëcznëch, ùbaw, tunów i wszelejaczich rozgracëji. Za czôs pierwëch bëłë jigrë we wiôldżim ùwôżanim kù tczë słuńca, ògnia i widu. W swiãtëch gajach na grzëpach abò ùrzmach, przë notészi mùzyce, pôlëlë sobòtkã i sã wieselëlë, tunilë i wëstwôrzelë widzawiszcza, jakl na przëmiar '''[[Scynanié Kani]]'''. Jigrë rokroczno òdbiwałë sã latem na jigrzëcznëch górach w nôkrótszą noc w rokù. '''Jigrzan''' jesz dzys żëje i dzejô w sobòtkach. '''Lëdze gôdalë''' : <poem> – ''Jigrzan dzejô wama redosc.'' – ''Jes wiesołi jak Jigrzan.'' – ''Sobòtka sã pôli na Jigrzëczny.'' – ''Le dëcht na Jigrzëczną kwitnie parpac.'' – ''W jigrach chwat i zdrowié, a szczescé w parpatnym kwiôtkù.'' </poem> == Szlachòta == '''Jigrzan''' stoji w [[Zakrzewò|Zakrzewie]], kòl jigrowégò placu dla dzëci. == Òbaczë téż == * [[Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]] * [[Złoti Jigrzan (kònkùrs)]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Gmina Lëniô}} [[Kategòrëjô:Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]] [[Kategòrëjô:Kaszëbskô mitologiô]] 547wpp1y9vy06yok03skou3p6pykzgp 198443 198442 2026-05-13T14:48:18Z Iketsi 3254 -' ' 198443 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} [[Òbrôzk:Jigrzan.JPG|mały|Jigrzan]] '''Jigrzan''' – jeden z 13 ''Dëchów'', jaczé stoją w [[gmina Lëniô|gminie Lëniô]] na turistno-nôtërnym szlachù ò pòzwie ''"[[Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha|Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]]"''. == Òpisënk [[Aleksander Labùda|Aleksandra Labùdë]] == '''Jigrzan''' – je to strogòtlëwi duch, ògradzan jigrów i jigrzëcznëch, ùbaw, tunów i wszelejaczich rozgracëji. Za czôs pierwëch bëłë jigrë we wiôldżim ùwôżanim kù tczë słuńca, ògnia i widu. W swiãtëch gajach na grzëpach abò ùrzmach, przë notészi mùzyce, pôlëlë sobòtkã i sã wieselëlë, tunilë i wëstwôrzelë widzawiszcza, jakl na przëmiar '''[[Scynanié Kani]]'''. Jigrë rokroczno òdbiwałë sã latem na jigrzëcznëch górach w nôkrótszą noc w rokù. '''Jigrzan''' jesz dzys żëje i dzejô w sobòtkach. '''Lëdze gôdalë''' : <poem> – ''Jigrzan dzejô wama redosc.'' – ''Jes wiesołi jak Jigrzan.'' – ''Sobòtka sã pôli na Jigrzëczny.'' – ''Le dëcht na Jigrzëczną kwitnie parpac.'' – ''W jigrach chwat i zdrowié, a szczescé w parpatnym kwiôtkù.'' </poem> == Szlachòta == '''Jigrzan''' stoji w [[Zakrzewò|Zakrzewie]], kòl jigrowégò placu dla dzëci. == Òbaczë téż == * [[Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]] * [[Złoti Jigrzan (kònkùrs)]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Gmina Lëniô}} [[Kategòrëjô:Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]] [[Kategòrëjô:Kaszëbskô mitologiô]] 5txg5g147jului4ahpi123no2ztxhl2 0 6412 198466 197173 2026-05-13T15:23:11Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 198466 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:BismarckArbeitszimmer1886rest.jpg|mały|Otto von Bismarck]] '''Otto von Bismarck''' (1815–1898) – béł prësczim kanclérzã, ùtwórcą sparłãczonégò państwa, Miemiecczi Rzeszë. Ten ksyżã miôł swòje priwatné zrzeszenia z [[Kaszëbi|Kaszëbama]] bò pisôł, że w Bëtowszczi [[Zemia|Zemi]] w rozcygający sã wkół pùstoce czëc je le „wëcé wilków i Kaszëbów”. Dzélã [[Prësowie|prësczégò]] i bismarckòwsczégò na [[Pòmòrskô|Pòmòrsce]] mitu béł ùrëchlony pò wòjnie freńcëskò-prësczi, dzãka złotu wëgrónëch, gòspòdarczi rozwij Prës, òsoblëwò jegò wschódnëch, junczerzczich prowincëji, do chtërnëch barżi nôleżała [[Zôpadnô Pòmòrskô]], miéj [[Zôpadné Prësë]]. Òn béł [[Junker|junkrem]]. Derdowsczi mòże pòd amerikańsczim cëskiem napisôł: <blockquote>"Na wieczné czasë darząc gò fòlwarkã/Ònã pòsadłosc przezwalë Bismarkã"</blockquote> == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Miemcë]] igk10fijq7j1k61bxvdf7xh0lc2o96g 198510 198466 2026-05-13T16:40:50Z Orbitminis 18250 198510 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:BismarckArbeitszimmer1886rest.jpg|mały|Otto von Bismarck]] '''Otto von Bismarck''' (1815–1898) – prësczi kanclérz, ùtwórca sparłãczonégò państwa, Miemiecczi Rzeszë. Ten ksyżã miôł swòje priwatné zrzeszenia z [[Kaszëbi|Kaszëbama]] bò pisôł, że w Bëtowszczi [[Zemia|Zemi]] w rozcygający sã wkół pùstoce czëc je le „wëcé wilków i Kaszëbów”. Dzélã [[Prësowie|prësczégò]] i bismarckòwsczégò na [[Pòmòrskô|Pòmòrsce]] mitu béł ùrëchlony pò wòjnie freńcëskò-prësczi, dzãka złotu wëgrónëch, gòspòdarczi rozwij Prës, òsoblëwò jegò wschódnëch, junczerzczich prowincëji, do chtërnëch barżi nôleżała [[Zôpadnô Pòmòrskô]], miéj [[Zôpadné Prësë]]. Òn béł [[Junker|junkrem]]. Derdowsczi mòże pòd amerikańsczim cëskiem napisôł: <blockquote>"Na wieczné czasë darząc gò fòlwarkã/Ònã pòsadłosc przezwalë Bismarkã"</blockquote> == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Miemcë]] 3tyroi5tna5n418ilx196ei12wjdwli 0 6455 198484 181479 2026-05-13T16:17:27Z Iketsi 3254 * [https://web.archive.org/web/20260513153733/https://www.zukowo.pl/files/docs/borkowo.pdf Karty zabytków architektury – Borkowo] 198484 wikitext text/x-wiki '''Bòrkòwò''' ([[pòlsczi jãzëk|pl.]] ''Borkowo'') – [[Kaszëbë|kaszëbskô]] [[wies]] w òbéńdze [[Kaszëbsczé Pòjezerzé|Kaszëbsczégò Pòjezerzô]], w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[kartësczi kréz|kartësczim krézu]], w [[gmina Żukòwò|gminie Żukòwò]]. Tu w szkòle dzece ùczą sã [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_I/315 Borkowo w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów” ] * [http://www.spborkowo.szkolna.net/kadra Szkòła] * [https://web.archive.org/web/20260513153733/https://www.zukowo.pl/files/docs/borkowo.pdf Karty zabytków architektury – Borkowo] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gmina Żukòwò]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] b0bxcstp1bfcxc52mqmi7t2hshxk9xg 0 6520 198640 193086 2026-05-14T03:52:28Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 198640 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Koszalin katedra (01).jpg|mały|Kòszalëńskô katédra]] [[Òbrôzk:POL Koszalin COA.svg|mały|120px|left|Kòszalëńsczi herb]] [[Òbrôzk:Wappen_K%C3%B6slin1.png|mały|120px|left|Stôri kòszalëńsczi herb]] [[Òbrôzk:Koszalin Herb1.gif|mały|120px|left|Nôstarszi kòszalëńsczi herb (jaczim béł baro krótkò)]] '''Kòszalëno''' (we zdrojach: ''Kòszaléno'' (Cenôwa); pòl. ''Koszalin'', miem. ''Köslin'') – gard w [[Zôpadnopòmòrsczé wòjewództwò|Zôpadnopòmòrsczim wòjewództwie]]. * Nadanié gardzczich prôw: 1266 * Wiéchrzëzna: 98.33 km² * Lëdztwò: 107146 mieszkańców (2009) == Òbaczë téż == * [[Kaszëbi]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.koszalin.pl Domôcô starna gardu] * [http://koszalin7.pl/img/historia/mapy/1654_pomorze.jpg Cassuben, 1654] * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_IV/480 Koszalin w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] * [https://web.archive.org/web/20130123184209/http://www.przyjaciele.koszalin.pl/pl/historia-miasta/czasy-zamierzche/85-kaszubi-w-dziejach-pomorza-zachodniego.html Kaszëbi (pl)] * [http://papiez.wiara.pl/doc/379842.Homilia-wygloszona-w-czasie-mszy-sw-w-Koszalinie/5 Związkowi Kaszubów] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]] [[Kategòrëjô:Zôpadnopòmòrsczé wòjewództwò]] 1xlaos3sqptdby2v86miug27j5n22xz 0 6641 198659 192531 2026-05-14T04:20:28Z Iketsi 3254 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 198659 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox| Gard=Nowi Dwór| dopełniacz=Nowégò Dworù| adjektiw_mask=nowodworsczi| adjektiw_fem=nowodworskô| céch=POL_Nowy_Dwór_Gdański_COA.svg| fana=POL Nowy Dwór Gdański flag.svg| karta=Nowy_Dwór_Gdański_location_map.svg| wòjewództwò=Pòmòrsczé| kréz=nowodworsczi| grodzki=| rodzaj_gminy=gardnô -wieskô| gmina=| miejska=| bùrméster=Jacek Wojciech Michalski| adres_um=ul. Wejhera 3| kod_poczt_um=82-100| tel_um=| fax_um=| mail_um=| wiéchrzëzna=| stopniN=54|minutN=10|stopniE=17|minutE=29| wysokość=| rok=2016| lëdztwò=10.003| gęstość=| aglomeracja=| czerënkòwi numer=(+48) 55| pòcztowi kòd=82-100| registracëjné tôfle=GND| TERYT=2210024| SIMC=0932880| www=http://www.miastonowydwor.pl| }} [[Òbrôzk:POL Nowy Dwór Gdański COA.svg|mały|120px|Nowòdwòrzczi herb]] '''Nowi Dwór''' ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Nowy Dwór Gdański'', [[miemiecczi jãzëk|miem.]] ''Tiegenhof'') – to je krézewi gard w [[Pòmòrzczé Wòjewództwò|Pòmòrsczim Wòjewództwie]] na [[Zëława|Zëławie]] nad [[Tuga|Tugą]]. * Lëdztwò gardu: 12.459 ([[2010]]) * Wiéchrzëzna gardu: 5,06 km² == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_VII/299 19.) Nowydwór w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]] [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé wòjewództwò]] immvsbeeao4h9t9ra43lkemmqz3mzh7 198660 198659 2026-05-14T04:20:49Z Iketsi 3254 -[[Òbrôzk:POL Nowy Dwór Gdański COA.svg|mały|120px|Nowòdwòrzczi herb]] 198660 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox| Gard=Nowi Dwór| dopełniacz=Nowégò Dworù| adjektiw_mask=nowodworsczi| adjektiw_fem=nowodworskô| céch=POL_Nowy_Dwór_Gdański_COA.svg| fana=POL Nowy Dwór Gdański flag.svg| karta=Nowy_Dwór_Gdański_location_map.svg| wòjewództwò=Pòmòrsczé| kréz=nowodworsczi| grodzki=| rodzaj_gminy=gardnô -wieskô| gmina=| miejska=| bùrméster=Jacek Wojciech Michalski| adres_um=ul. Wejhera 3| kod_poczt_um=82-100| tel_um=| fax_um=| mail_um=| wiéchrzëzna=| stopniN=54|minutN=10|stopniE=17|minutE=29| wysokość=| rok=2016| lëdztwò=10.003| gęstość=| aglomeracja=| czerënkòwi numer=(+48) 55| pòcztowi kòd=82-100| registracëjné tôfle=GND| TERYT=2210024| SIMC=0932880| www=http://www.miastonowydwor.pl| }} '''Nowi Dwór''' ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Nowy Dwór Gdański'', [[miemiecczi jãzëk|miem.]] ''Tiegenhof'') – to je krézewi gard w [[Pòmòrzczé Wòjewództwò|Pòmòrsczim Wòjewództwie]] na [[Zëława|Zëławie]] nad [[Tuga|Tugą]]. * Lëdztwò gardu: 12.459 ([[2010]]) * Wiéchrzëzna gardu: 5,06 km² == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_VII/299 19.) Nowydwór w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]] [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé wòjewództwò]] f4bhnditqxvh1mlkrvwy5rnxb0icovr 0 6652 198606 171659 2026-05-13T20:28:07Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 198606 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:POL Mieszkowice COA.svg|mały|120px|Berwôłdzczi herb]] '''Berwôłd''' (we zdrojach: 1295 ''Berenvalde'', 1298 ''Berwalde'', 1317 ''Berenwolde'', 1319 ''Bernwald'', 1325 ''Bernwolde'', 1338 ''Bernwalde'', 1348 ''Bernwoldt'', 1350 ''Berenwaldt'', 1371 ''Berinwalde'', 1625 ''Bernwalde'', 1630 ''Berwalde'', ''Berwalt'', do 1945 ''Bärwalde''; pòl. ''Mieszkowice'', miem. ''Bärwalde in der Neumark'') - garc w Gripiewsczim krézu w [[Zôpadnopòmòrsczé wòjewództwò|Zôpadnopòmòrsczim wòjewództwie]] nad [[Kùrzëca|Kùrzecą]]. * Lëdztwò gardu: 3.562 ([[2008]])<br /> * Wiéchrzëzna gardu: 4,73 km²<br /> == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]] [[Kategòrëjô:Zôpadnopòmòrsczé wòjewództwò]] adwr04uj3d3iu79xj5u884zg7tfrf46 0 6847 198540 195441 2026-05-13T18:31:33Z Iketsi 3254 /* Bùtnowé lënczi */ +2 198540 wikitext text/x-wiki '''Biblëjô, Swiãté Pismò''' (z grecczégò βιβλιον ''biblion'' - zwój papirusu, ksãga, w.l. ''biblia'' - ksãdzi) - zbiér ksąg, spisany pierwoszno pò hebrjskù, aramejskù i greckù, ùznôny przez żëdów i chrzescëjôn za zôwzãti przez Bòga. Biblëjô i apartné ji dzéle mają jinszé znaczenié nôbòżné dlô różnëch wëznań. Na chrzescëjańskô Biblëjã składô sã [[Stôri Testameńt]] i [[Nowi Testameńt]]. Biblëjô hebrajskô - Tanach òbjimô ksãdzi Stôrégò Testameńtù. [[Òbrôzk:Torah2.jpg|mały|prawo|Zwój [[Tora|Torë]] w jãzëkù hebrajsczim]] == Kanón == Grecczi słowò ''kanón'' òznôczô strzëna, chternô służëła za miarã, stąd dalszé znaczenié - regla, prowadnik pòstãpòwania, wiarë. Kanón Swiãtégò Pisma òznôczô zbiérnik ksąg ùznônëch za zôwzãté i przez to za normã wiarë. Do IV staletégò n.e. nie bëło zadnégò kanonu Biblëji. Pierszé zmiónczi ò przëjãtim zestôwkù kanonicznich ksąg w antikòwim Kòscele pòkôzają sã w ùchòwônëch pismach chrzescëjansczich autorów IV s. - m.n. sw. Atanazégò, sw. Augustina, sw. Heronima, sw. Rufina. W tim czasù próbowano ùsztôłcëc òpòwiôdny kanón - m.jin. na synodach w Hippònie w 393r. i w Kartaginie w 397r. W kùńcu ùgòdzono kanón Biblëji na [[Sobór Trydencczi|sobòrze Trëdencczim]] w 1546r. [[Òbrôzk:Lxx Minorprophets.gif|mały|prawo|Antikòwi dél [[manuskrypt]]u [[Septuaginta|Septuaginty]] (zwój ''Proroków miészich'') ok. [[I stalaté p.n.e.|I s. p.n.e.]]]] === Stôri Testameńt === Na Stôri Testameńt skłôdaô sã w leżnoscë òd ùznanégò kanonu: * 39 ksąg - kanón hebrajsczi ùznôny przez żëdów i wëznania protestancczé; * 46 ksąg - kanón katolicczi; * 49 ksąg - kanón prawosławnë. Ksãdzi Stôrégò Testameńtu pòwstałë wedle różnich dzysdniowich badérów w cządze òd XII do II s. p.n e.. Zamkòscą Stôrégò Testameńtu je historëjô i spôdkòwizna żëdowsczégò narodu. Òne òstałë spisôné w jãzëkù hebrajsczim i aramejsczim. [[Òbrôzk:Bible.malmesbury.arp.jpg|mały|prawo|Rãcznie przepisëwôny egzemplôrz Biblëji łacëzniané z [[1407]] r. do czëtani na głos w [[klôsztor]]ze]][[Òbrôzk:Gutenberg Bible.jpg|mały|prawo|[[Biblëja Gùtenberga]] pierszô ksążka drëkòwônô przë ùżëcim drëkarzczégò pisma]] [[Òbrôzk:Hebrew Pentateuch (The S.S. Teacher's Edition-The Holy Bible - Plate VIII).jpg|mały|prawo|Dzél hebrajsczégò tekstu [[Ksãga Wińdzeniô|Ksãdzi Wińdzeniô]] rozdz. 20 ([[Dekalog|Dzesyńc Bòżëch Przëkôzaniów]])]] [[Òbrôzk:Codex alexandrinus.jpg|mały|prawo|Dzęl [[Ewanielia Łukôsza|Ewanielii Łukôsza]] w [[Kòdeks Aleksandryjsczi|Kòdeksu Aleksandryjsczim]] z [[V stalaté]]gò]] Ksãdzi Stôrégò Testameńtu chrzescëjanie dzelą na: * ksãdzi historëczné; * ksãdzi profetëczné; * ksãdzi didakticzné. Wedle jinszégò pòdzélënkù, mającégò kòrzenie w żëdowiznie, są to Piãcoksąg Mòjżeszowi (żëd. [[Tora]]), Prorocy (żëd. Newiim) i Pisma (żëd. Ketuwim). Dlô Żëdów nôważniszô je nôstarszô czãsc Biblëji - Piãcoksąg Mòjżeszowi * '''Na Piãcoksąg''' składają sã: * Ksãga Pòczątków; * Ksãga Wińdzeniô; * Ksãga Kapłańskô; * Ksãga Lëczbów; * Ksãga Pòwtórzonégò Prawa. * '''Ksãdzi [[Prorok|Proroków]]''' to: * Ksãga Jozuégò; * Ksãga Sãdzów; * Ksãga Samùela 1 i 2; * Ksãga Królewskô 1 i 2; * Ksãga Izajôsza; * Ksãga Jeremiôsza; * Ksãga Ezechiela; * 12 proroków miészich (Ozejôsza, Joela, Amòsa, Abdiôsza, Jónôsza, Micheôsza, Nahùma, Habakùka, Sofóniôsza, Aggeùsza, Zachariôsza, Malachiôsza). * '''Ksãdzi hagiograficzné''' - dzelą sã na ksãdzi pòeticczi i na Ksãdzi ò charakterze historëczno - legendarnim. * Ksãga Psalmów; * Ksãga Przësłowiów; * Ksãga Hioba; * Piesniô nad Piesniama; * Ksãga Rut; * Jamrotanié; * Ksãga Kòheleta; * Ksãga Esterë; * Ksãga Daniela; * Ksãga Ezdrôsza; * Ksãga Nehemiôsza; * Ksqga Kroników 1 i 2. === Nowi Testameńt === Dlô chrzescëjôn, ùznającëch swiãtosc Stôrégò Testameńtu, spòdlowé znaczenié mô téż Nowi Testameńt, spisany w grecczim jãzëkù w latach 52-98 n.e.Zamkòscą Nowégò Testameńtu je [[Ewanielia]], abò "Dobrô Nowina", ò Bòżim królestwie i ò zbawienim rozpòwiôdanô przez [[Jezës Christus|Jezësa Christusa]] i Jegò ùczniów, a téż dzeje pierszich gmin chrzescëjônsczich. Żëdzë i jislam nie ùznają Nowégò Testameńtu za swiãté pisma, chòc jislam ùwôżô Jezësa za proroka. Nowi Testameńt skłôdô sã z 27 ksąg: * '''Sztërë Ewanielie''' - zôpis żëcégò i ùczenié Jezësa Christusa: * Ewanieliô wedle sw. Mateùsza; * Ewanieliô wedlw sw. Marka; * Ewanieliô wedle sw. Łukôsza; * Ewanieliô wedle sw. Jana. * '''Dzeje Apòstolsczi''' - ksãga ópisuje pòczątczi Kòscoła, pò wniebowstąpienim Jezësa, pòkôzoné na spódkù dzejnotë niechtërnech apòstołów (sw.Pioter, sw.Paweł, sw. Jakùb Starszi i Młodszi). * '''Ksãdzi didakticzné''' - zbiér lëstów pisónych przez apostołów: * 13 lëstów sw. Pawła z Tarsu; * Lëst do Hebrajczików; * 7 lëstów òglowich (sw. Jakùba, 1 i 2 sw. Piotra, 1,2 i 3 sw. Jana, sw. Judë Tadeusza). * '''Apòkalipsa sw. Jana''' zwônô téż [[òbjawienié|Òbjawienim]] sw. Jana. [[Òbrôzk:Podczas Targów Książki (10782459436).jpg|mały|Lekcjónôrz "To je Słowò Bòżé" (2007)]] [[Eùgeniusz Gòłąbk]] przetołmacził na [[kaszëbsczi jãzëk]] "Swiãté Pismiona Nowégò Testamentu" (wédóné w 1993r.), Psalmë - "Knéga psalmów" (1999), a téż fragmentë ksãgów Stôrégò Testamentu, chtërne są w lekcjónôrzu "To je Słowò Bòżé" (2007). Z lekcjónarza kòrzëstają ùczãstnicë dosc pòpùlarnëch Mszi swiãtich z liturgią w jãzëkù kaszëbsczim. == Òbaczë téż == * [[Knéga Zôczątków]] * [[Knéga Wińdzeniô]] * [[Adam Riszard Sykòra]] * [[Zbigniew Jankowski (aktór)]] == Lëteratura == * Encyklopediô Biblëjnô. Wyd. trzecé pòprôwioné. Warszawa: Òficëna Wëdawniczô "Vocatio", 2004. * Ewanielie na kaszëbsczi tołmaczoné, z greczi przełożił na [[kaszëbsczi jãzëk]] ò [[Adam Riszard Sykòra|Adam Ryszard Sikora]], Zarząd Główny Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego, Gdańsk 2010, ISBN 978-83-87258-39-9 * Jan Grodzëcczi. "Kòscół dogmatów i tradëcëji" 1963. * Kaszëbskô Biblëjô; Nowi Testament; IV Ewanjelje, przełożëł [[Frãcëszk Grëcza|Francyszk Grucza]], Hlondianum Poznań 1992, ISBN 83-85203-06-0 * Ks. J. Karpecczi, "Różnice wëznaniowé", Warszawa 1961 * Swięté Pismiona Nowégo Testameńtu, skaszëbił E. Gołąbk, Gdańsk : Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie ; Pelplin : Wydawnictwo Diecezjalne, 1993, ISBN 83-85011-65-X[http://uu.diva-portal.org/smash/get/diva2:606396/FULLTEXT02] * Witold Tëloch: Dzeje ksąg Starégò Testameńtu. Warszawa: Ksążka i Wiedza, 1985. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20110702132831/http://biblia.apologetyka.com/search/] Przëkładë Biblëji * [http://bibliepolskie.pl/index.php?xid=1374857724&tid=133] Ewanielie na kaszëbsczi tołmaczoné * https://www.kaszubi.pl/news/view/oswiadczenie-zarzadu-glownego-zrzeszenia-kaszubsko-pomorskiego * https://radiokaszebe.pl/news/tusk-podarowal-papiezowi-biblie-po-kaszubsku-historyczny-gest-1003 {{Do werifikacëji}} [[Kategòrëjô:Bibliô]] 10qllcdyt7q3y0janyl4uzoojxqj16j 198541 198540 2026-05-13T18:35:19Z Iketsi 3254 /* Bùtnowé lënczi */ + 198541 wikitext text/x-wiki '''Biblëjô, Swiãté Pismò''' (z grecczégò βιβλιον ''biblion'' - zwój papirusu, ksãga, w.l. ''biblia'' - ksãdzi) - zbiér ksąg, spisany pierwoszno pò hebrjskù, aramejskù i greckù, ùznôny przez żëdów i chrzescëjôn za zôwzãti przez Bòga. Biblëjô i apartné ji dzéle mają jinszé znaczenié nôbòżné dlô różnëch wëznań. Na chrzescëjańskô Biblëjã składô sã [[Stôri Testameńt]] i [[Nowi Testameńt]]. Biblëjô hebrajskô - Tanach òbjimô ksãdzi Stôrégò Testameńtù. [[Òbrôzk:Torah2.jpg|mały|prawo|Zwój [[Tora|Torë]] w jãzëkù hebrajsczim]] == Kanón == Grecczi słowò ''kanón'' òznôczô strzëna, chternô służëła za miarã, stąd dalszé znaczenié - regla, prowadnik pòstãpòwania, wiarë. Kanón Swiãtégò Pisma òznôczô zbiérnik ksąg ùznônëch za zôwzãté i przez to za normã wiarë. Do IV staletégò n.e. nie bëło zadnégò kanonu Biblëji. Pierszé zmiónczi ò przëjãtim zestôwkù kanonicznich ksąg w antikòwim Kòscele pòkôzają sã w ùchòwônëch pismach chrzescëjansczich autorów IV s. - m.n. sw. Atanazégò, sw. Augustina, sw. Heronima, sw. Rufina. W tim czasù próbowano ùsztôłcëc òpòwiôdny kanón - m.jin. na synodach w Hippònie w 393r. i w Kartaginie w 397r. W kùńcu ùgòdzono kanón Biblëji na [[Sobór Trydencczi|sobòrze Trëdencczim]] w 1546r. [[Òbrôzk:Lxx Minorprophets.gif|mały|prawo|Antikòwi dél [[manuskrypt]]u [[Septuaginta|Septuaginty]] (zwój ''Proroków miészich'') ok. [[I stalaté p.n.e.|I s. p.n.e.]]]] === Stôri Testameńt === Na Stôri Testameńt skłôdaô sã w leżnoscë òd ùznanégò kanonu: * 39 ksąg - kanón hebrajsczi ùznôny przez żëdów i wëznania protestancczé; * 46 ksąg - kanón katolicczi; * 49 ksąg - kanón prawosławnë. Ksãdzi Stôrégò Testameńtu pòwstałë wedle różnich dzysdniowich badérów w cządze òd XII do II s. p.n e.. Zamkòscą Stôrégò Testameńtu je historëjô i spôdkòwizna żëdowsczégò narodu. Òne òstałë spisôné w jãzëkù hebrajsczim i aramejsczim. [[Òbrôzk:Bible.malmesbury.arp.jpg|mały|prawo|Rãcznie przepisëwôny egzemplôrz Biblëji łacëzniané z [[1407]] r. do czëtani na głos w [[klôsztor]]ze]][[Òbrôzk:Gutenberg Bible.jpg|mały|prawo|[[Biblëja Gùtenberga]] pierszô ksążka drëkòwônô przë ùżëcim drëkarzczégò pisma]] [[Òbrôzk:Hebrew Pentateuch (The S.S. Teacher's Edition-The Holy Bible - Plate VIII).jpg|mały|prawo|Dzél hebrajsczégò tekstu [[Ksãga Wińdzeniô|Ksãdzi Wińdzeniô]] rozdz. 20 ([[Dekalog|Dzesyńc Bòżëch Przëkôzaniów]])]] [[Òbrôzk:Codex alexandrinus.jpg|mały|prawo|Dzęl [[Ewanielia Łukôsza|Ewanielii Łukôsza]] w [[Kòdeks Aleksandryjsczi|Kòdeksu Aleksandryjsczim]] z [[V stalaté]]gò]] Ksãdzi Stôrégò Testameńtu chrzescëjanie dzelą na: * ksãdzi historëczné; * ksãdzi profetëczné; * ksãdzi didakticzné. Wedle jinszégò pòdzélënkù, mającégò kòrzenie w żëdowiznie, są to Piãcoksąg Mòjżeszowi (żëd. [[Tora]]), Prorocy (żëd. Newiim) i Pisma (żëd. Ketuwim). Dlô Żëdów nôważniszô je nôstarszô czãsc Biblëji - Piãcoksąg Mòjżeszowi * '''Na Piãcoksąg''' składają sã: * Ksãga Pòczątków; * Ksãga Wińdzeniô; * Ksãga Kapłańskô; * Ksãga Lëczbów; * Ksãga Pòwtórzonégò Prawa. * '''Ksãdzi [[Prorok|Proroków]]''' to: * Ksãga Jozuégò; * Ksãga Sãdzów; * Ksãga Samùela 1 i 2; * Ksãga Królewskô 1 i 2; * Ksãga Izajôsza; * Ksãga Jeremiôsza; * Ksãga Ezechiela; * 12 proroków miészich (Ozejôsza, Joela, Amòsa, Abdiôsza, Jónôsza, Micheôsza, Nahùma, Habakùka, Sofóniôsza, Aggeùsza, Zachariôsza, Malachiôsza). * '''Ksãdzi hagiograficzné''' - dzelą sã na ksãdzi pòeticczi i na Ksãdzi ò charakterze historëczno - legendarnim. * Ksãga Psalmów; * Ksãga Przësłowiów; * Ksãga Hioba; * Piesniô nad Piesniama; * Ksãga Rut; * Jamrotanié; * Ksãga Kòheleta; * Ksãga Esterë; * Ksãga Daniela; * Ksãga Ezdrôsza; * Ksãga Nehemiôsza; * Ksqga Kroników 1 i 2. === Nowi Testameńt === Dlô chrzescëjôn, ùznającëch swiãtosc Stôrégò Testameńtu, spòdlowé znaczenié mô téż Nowi Testameńt, spisany w grecczim jãzëkù w latach 52-98 n.e.Zamkòscą Nowégò Testameńtu je [[Ewanielia]], abò "Dobrô Nowina", ò Bòżim królestwie i ò zbawienim rozpòwiôdanô przez [[Jezës Christus|Jezësa Christusa]] i Jegò ùczniów, a téż dzeje pierszich gmin chrzescëjônsczich. Żëdzë i jislam nie ùznają Nowégò Testameńtu za swiãté pisma, chòc jislam ùwôżô Jezësa za proroka. Nowi Testameńt skłôdô sã z 27 ksąg: * '''Sztërë Ewanielie''' - zôpis żëcégò i ùczenié Jezësa Christusa: * Ewanieliô wedle sw. Mateùsza; * Ewanieliô wedlw sw. Marka; * Ewanieliô wedle sw. Łukôsza; * Ewanieliô wedle sw. Jana. * '''Dzeje Apòstolsczi''' - ksãga ópisuje pòczątczi Kòscoła, pò wniebowstąpienim Jezësa, pòkôzoné na spódkù dzejnotë niechtërnech apòstołów (sw.Pioter, sw.Paweł, sw. Jakùb Starszi i Młodszi). * '''Ksãdzi didakticzné''' - zbiér lëstów pisónych przez apostołów: * 13 lëstów sw. Pawła z Tarsu; * Lëst do Hebrajczików; * 7 lëstów òglowich (sw. Jakùba, 1 i 2 sw. Piotra, 1,2 i 3 sw. Jana, sw. Judë Tadeusza). * '''Apòkalipsa sw. Jana''' zwônô téż [[òbjawienié|Òbjawienim]] sw. Jana. [[Òbrôzk:Podczas Targów Książki (10782459436).jpg|mały|Lekcjónôrz "To je Słowò Bòżé" (2007)]] [[Eùgeniusz Gòłąbk]] przetołmacził na [[kaszëbsczi jãzëk]] "Swiãté Pismiona Nowégò Testamentu" (wédóné w 1993r.), Psalmë - "Knéga psalmów" (1999), a téż fragmentë ksãgów Stôrégò Testamentu, chtërne są w lekcjónôrzu "To je Słowò Bòżé" (2007). Z lekcjónarza kòrzëstają ùczãstnicë dosc pòpùlarnëch Mszi swiãtich z liturgią w jãzëkù kaszëbsczim. == Òbaczë téż == * [[Knéga Zôczątków]] * [[Knéga Wińdzeniô]] * [[Adam Riszard Sykòra]] * [[Zbigniew Jankowski (aktór)]] == Lëteratura == * Encyklopediô Biblëjnô. Wyd. trzecé pòprôwioné. Warszawa: Òficëna Wëdawniczô "Vocatio", 2004. * Ewanielie na kaszëbsczi tołmaczoné, z greczi przełożił na [[kaszëbsczi jãzëk]] ò [[Adam Riszard Sykòra|Adam Ryszard Sikora]], Zarząd Główny Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego, Gdańsk 2010, ISBN 978-83-87258-39-9 * Jan Grodzëcczi. "Kòscół dogmatów i tradëcëji" 1963. * Kaszëbskô Biblëjô; Nowi Testament; IV Ewanjelje, przełożëł [[Frãcëszk Grëcza|Francyszk Grucza]], Hlondianum Poznań 1992, ISBN 83-85203-06-0 * Ks. J. Karpecczi, "Różnice wëznaniowé", Warszawa 1961 * Swięté Pismiona Nowégo Testameńtu, skaszëbił E. Gołąbk, Gdańsk : Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie ; Pelplin : Wydawnictwo Diecezjalne, 1993, ISBN 83-85011-65-X[http://uu.diva-portal.org/smash/get/diva2:606396/FULLTEXT02] * Witold Tëloch: Dzeje ksąg Starégò Testameńtu. Warszawa: Ksążka i Wiedza, 1985. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20110702132831/http://biblia.apologetyka.com/search/] Przëkładë Biblëji * [http://bibliepolskie.pl/index.php?xid=1374857724&tid=133] Ewanielie na kaszëbsczi tołmaczoné * https://radiokaszebe.pl/news/tusk-podarowal-papiezowi-biblie-po-kaszubsku-historyczny-gest-1003 * https://www.kaszubi.pl/news/view/oswiadczenie-zarzadu-glownego-zrzeszenia-kaszubsko-pomorskiego * https://www.kaszubi.pl/news/view/o-piecioksiegu-i-historii-jego-tlumaczenia-na-kaszubski-slow-kilka * https://kaszubskaksiazka.pl/kosciol-religia/826-piecioksiag-wstep.html * https://web.archive.org/web/20260513183348/https://drive.usercontent.google.com/download?id=1C7oQjv7Hm8H6lvVHeAVph9xdS3SC67Gr&export=download {{Do werifikacëji}} [[Kategòrëjô:Bibliô]] 0git0ct7zwz20ukzxllbjm3sybe24i3 198542 198541 2026-05-13T18:36:20Z Iketsi 3254 /* Bùtnowé lënczi */ web.archive.org 198542 wikitext text/x-wiki '''Biblëjô, Swiãté Pismò''' (z grecczégò βιβλιον ''biblion'' - zwój papirusu, ksãga, w.l. ''biblia'' - ksãdzi) - zbiér ksąg, spisany pierwoszno pò hebrjskù, aramejskù i greckù, ùznôny przez żëdów i chrzescëjôn za zôwzãti przez Bòga. Biblëjô i apartné ji dzéle mają jinszé znaczenié nôbòżné dlô różnëch wëznań. Na chrzescëjańskô Biblëjã składô sã [[Stôri Testameńt]] i [[Nowi Testameńt]]. Biblëjô hebrajskô - Tanach òbjimô ksãdzi Stôrégò Testameńtù. [[Òbrôzk:Torah2.jpg|mały|prawo|Zwój [[Tora|Torë]] w jãzëkù hebrajsczim]] == Kanón == Grecczi słowò ''kanón'' òznôczô strzëna, chternô służëła za miarã, stąd dalszé znaczenié - regla, prowadnik pòstãpòwania, wiarë. Kanón Swiãtégò Pisma òznôczô zbiérnik ksąg ùznônëch za zôwzãté i przez to za normã wiarë. Do IV staletégò n.e. nie bëło zadnégò kanonu Biblëji. Pierszé zmiónczi ò przëjãtim zestôwkù kanonicznich ksąg w antikòwim Kòscele pòkôzają sã w ùchòwônëch pismach chrzescëjansczich autorów IV s. - m.n. sw. Atanazégò, sw. Augustina, sw. Heronima, sw. Rufina. W tim czasù próbowano ùsztôłcëc òpòwiôdny kanón - m.jin. na synodach w Hippònie w 393r. i w Kartaginie w 397r. W kùńcu ùgòdzono kanón Biblëji na [[Sobór Trydencczi|sobòrze Trëdencczim]] w 1546r. [[Òbrôzk:Lxx Minorprophets.gif|mały|prawo|Antikòwi dél [[manuskrypt]]u [[Septuaginta|Septuaginty]] (zwój ''Proroków miészich'') ok. [[I stalaté p.n.e.|I s. p.n.e.]]]] === Stôri Testameńt === Na Stôri Testameńt skłôdaô sã w leżnoscë òd ùznanégò kanonu: * 39 ksąg - kanón hebrajsczi ùznôny przez żëdów i wëznania protestancczé; * 46 ksąg - kanón katolicczi; * 49 ksąg - kanón prawosławnë. Ksãdzi Stôrégò Testameńtu pòwstałë wedle różnich dzysdniowich badérów w cządze òd XII do II s. p.n e.. Zamkòscą Stôrégò Testameńtu je historëjô i spôdkòwizna żëdowsczégò narodu. Òne òstałë spisôné w jãzëkù hebrajsczim i aramejsczim. [[Òbrôzk:Bible.malmesbury.arp.jpg|mały|prawo|Rãcznie przepisëwôny egzemplôrz Biblëji łacëzniané z [[1407]] r. do czëtani na głos w [[klôsztor]]ze]][[Òbrôzk:Gutenberg Bible.jpg|mały|prawo|[[Biblëja Gùtenberga]] pierszô ksążka drëkòwônô przë ùżëcim drëkarzczégò pisma]] [[Òbrôzk:Hebrew Pentateuch (The S.S. Teacher's Edition-The Holy Bible - Plate VIII).jpg|mały|prawo|Dzél hebrajsczégò tekstu [[Ksãga Wińdzeniô|Ksãdzi Wińdzeniô]] rozdz. 20 ([[Dekalog|Dzesyńc Bòżëch Przëkôzaniów]])]] [[Òbrôzk:Codex alexandrinus.jpg|mały|prawo|Dzęl [[Ewanielia Łukôsza|Ewanielii Łukôsza]] w [[Kòdeks Aleksandryjsczi|Kòdeksu Aleksandryjsczim]] z [[V stalaté]]gò]] Ksãdzi Stôrégò Testameńtu chrzescëjanie dzelą na: * ksãdzi historëczné; * ksãdzi profetëczné; * ksãdzi didakticzné. Wedle jinszégò pòdzélënkù, mającégò kòrzenie w żëdowiznie, są to Piãcoksąg Mòjżeszowi (żëd. [[Tora]]), Prorocy (żëd. Newiim) i Pisma (żëd. Ketuwim). Dlô Żëdów nôważniszô je nôstarszô czãsc Biblëji - Piãcoksąg Mòjżeszowi * '''Na Piãcoksąg''' składają sã: * Ksãga Pòczątków; * Ksãga Wińdzeniô; * Ksãga Kapłańskô; * Ksãga Lëczbów; * Ksãga Pòwtórzonégò Prawa. * '''Ksãdzi [[Prorok|Proroków]]''' to: * Ksãga Jozuégò; * Ksãga Sãdzów; * Ksãga Samùela 1 i 2; * Ksãga Królewskô 1 i 2; * Ksãga Izajôsza; * Ksãga Jeremiôsza; * Ksãga Ezechiela; * 12 proroków miészich (Ozejôsza, Joela, Amòsa, Abdiôsza, Jónôsza, Micheôsza, Nahùma, Habakùka, Sofóniôsza, Aggeùsza, Zachariôsza, Malachiôsza). * '''Ksãdzi hagiograficzné''' - dzelą sã na ksãdzi pòeticczi i na Ksãdzi ò charakterze historëczno - legendarnim. * Ksãga Psalmów; * Ksãga Przësłowiów; * Ksãga Hioba; * Piesniô nad Piesniama; * Ksãga Rut; * Jamrotanié; * Ksãga Kòheleta; * Ksãga Esterë; * Ksãga Daniela; * Ksãga Ezdrôsza; * Ksãga Nehemiôsza; * Ksqga Kroników 1 i 2. === Nowi Testameńt === Dlô chrzescëjôn, ùznającëch swiãtosc Stôrégò Testameńtu, spòdlowé znaczenié mô téż Nowi Testameńt, spisany w grecczim jãzëkù w latach 52-98 n.e.Zamkòscą Nowégò Testameńtu je [[Ewanielia]], abò "Dobrô Nowina", ò Bòżim królestwie i ò zbawienim rozpòwiôdanô przez [[Jezës Christus|Jezësa Christusa]] i Jegò ùczniów, a téż dzeje pierszich gmin chrzescëjônsczich. Żëdzë i jislam nie ùznają Nowégò Testameńtu za swiãté pisma, chòc jislam ùwôżô Jezësa za proroka. Nowi Testameńt skłôdô sã z 27 ksąg: * '''Sztërë Ewanielie''' - zôpis żëcégò i ùczenié Jezësa Christusa: * Ewanieliô wedle sw. Mateùsza; * Ewanieliô wedlw sw. Marka; * Ewanieliô wedle sw. Łukôsza; * Ewanieliô wedle sw. Jana. * '''Dzeje Apòstolsczi''' - ksãga ópisuje pòczątczi Kòscoła, pò wniebowstąpienim Jezësa, pòkôzoné na spódkù dzejnotë niechtërnech apòstołów (sw.Pioter, sw.Paweł, sw. Jakùb Starszi i Młodszi). * '''Ksãdzi didakticzné''' - zbiér lëstów pisónych przez apostołów: * 13 lëstów sw. Pawła z Tarsu; * Lëst do Hebrajczików; * 7 lëstów òglowich (sw. Jakùba, 1 i 2 sw. Piotra, 1,2 i 3 sw. Jana, sw. Judë Tadeusza). * '''Apòkalipsa sw. Jana''' zwônô téż [[òbjawienié|Òbjawienim]] sw. Jana. [[Òbrôzk:Podczas Targów Książki (10782459436).jpg|mały|Lekcjónôrz "To je Słowò Bòżé" (2007)]] [[Eùgeniusz Gòłąbk]] przetołmacził na [[kaszëbsczi jãzëk]] "Swiãté Pismiona Nowégò Testamentu" (wédóné w 1993r.), Psalmë - "Knéga psalmów" (1999), a téż fragmentë ksãgów Stôrégò Testamentu, chtërne są w lekcjónôrzu "To je Słowò Bòżé" (2007). Z lekcjónarza kòrzëstają ùczãstnicë dosc pòpùlarnëch Mszi swiãtich z liturgią w jãzëkù kaszëbsczim. == Òbaczë téż == * [[Knéga Zôczątków]] * [[Knéga Wińdzeniô]] * [[Adam Riszard Sykòra]] * [[Zbigniew Jankowski (aktór)]] == Lëteratura == * Encyklopediô Biblëjnô. Wyd. trzecé pòprôwioné. Warszawa: Òficëna Wëdawniczô "Vocatio", 2004. * Ewanielie na kaszëbsczi tołmaczoné, z greczi przełożił na [[kaszëbsczi jãzëk]] ò [[Adam Riszard Sykòra|Adam Ryszard Sikora]], Zarząd Główny Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego, Gdańsk 2010, ISBN 978-83-87258-39-9 * Jan Grodzëcczi. "Kòscół dogmatów i tradëcëji" 1963. * Kaszëbskô Biblëjô; Nowi Testament; IV Ewanjelje, przełożëł [[Frãcëszk Grëcza|Francyszk Grucza]], Hlondianum Poznań 1992, ISBN 83-85203-06-0 * Ks. J. Karpecczi, "Różnice wëznaniowé", Warszawa 1961 * Swięté Pismiona Nowégo Testameńtu, skaszëbił E. Gołąbk, Gdańsk : Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie ; Pelplin : Wydawnictwo Diecezjalne, 1993, ISBN 83-85011-65-X[http://uu.diva-portal.org/smash/get/diva2:606396/FULLTEXT02] * Witold Tëloch: Dzeje ksąg Starégò Testameńtu. Warszawa: Ksążka i Wiedza, 1985. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20110702132831/http://biblia.apologetyka.com/search/] Przëkładë Biblëji * [http://bibliepolskie.pl/index.php?xid=1374857724&tid=133] Ewanielie na kaszëbsczi tołmaczoné * https://radiokaszebe.pl/news/tusk-podarowal-papiezowi-biblie-po-kaszubsku-historyczny-gest-1003 * https://www.kaszubi.pl/news/view/oswiadczenie-zarzadu-glownego-zrzeszenia-kaszubsko-pomorskiego * https://www.kaszubi.pl/news/view/o-piecioksiegu-i-historii-jego-tlumaczenia-na-kaszubski-slow-kilka * https://web.archive.org/web/20260513183359/https://kaszubskaksiazka.pl/szukaj?controller=search&ticats=0&s=pi%C4%99cioksi%C4%85g * https://web.archive.org/web/20260513183348/https://drive.usercontent.google.com/download?id=1C7oQjv7Hm8H6lvVHeAVph9xdS3SC67Gr&export=download {{Do werifikacëji}} [[Kategòrëjô:Bibliô]] 4kirjyyuw8561es0uyxp708kv4o7mot 0 6953 198563 188481 2026-05-13T20:10:03Z Iketsi 3254 {{Commons}} 198563 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Bundesarchiv Bild 183-19000-2453, Robert Schuman.jpg|mały|Robert Schuman]] '''Robert Schuman''' (ùr. 29 czerwińca 1886 r. w Luksembùrgù, ùm. 4 séwnika 1963 r. w ScyChazelles kòl Metz) - pòlitik francësczi ùznôwóny za jednégò z òjców sparłãczony [[Eùropa|Europë]]. R. Schumana [[Starszi (rodzëzna)|starszi]] pòchòdzëlë z Lotaringii, dokądka wrócëlë niedługò pò narodzenim tegò knôpa. [[Lotarinigô]] przënôléga tej do [[Niemcë|Niemców]] i Schuman òdebrôł niemniecczé sztôłcenié - skùńcził prawò na Ùniwersytece Humboldta w Berlinie. Czej pò I swiatowi wòjnie Lotarynga òsta zwróconô [[Francëjô|Francji]], Schuman aktiwno włącził sã do francësczégò żëcégò pòliticznégò. W rokù 1919 pierszi rôz zdobéł mandat depùtowónégò do Zgromadzeniô Narodowégò (fr.''Assemblee Nationale''). Robił jaknò parlamentarzista do rokù 1940, czej Rząd Vichy ùmiescył gò kùreszce w domòwim areszce. Rok pózni Schuman ùcekł z aresztu i przëłącził sã do ruchù zatôrczënkù (procëmnotë). Walka z nazyzmã dała mù wiôldżi autoritet w zestawienim z jinszima pòlitikama òskôrżiwónyma ò kolabòracjã z Niemcama. Òd 24 XI 1947 do 26 lëpińca 1947 pełnił fónkcjã Premiera Francji. W latach 1948-1953 pełnił fónkcjã minystra zagreńcznëch sprawów Francji. W [[Môj|maju]] 1950 r. Schuman w wespółrobòce z Jeanã Monnetã i kanclerzã Niemców Kònradã Adenauerã doprowadzył do pòrozmieniô midzë Francją a Niemcama w sprawie wspólnégò zarządzywaniô przemysłama stalowim i wãglowim na terenie [[Zôgłãbiô Ruhrë]]. W ten spòsób pòwstała Europejskô Wspólnota Wãgla i Stalë, jaczi nôstãpcą je dzysdniowô Wspólnota Europejskô. Deklaracjã Schumana pòdpiselë 9 maja 1950 rokù - dlô ùpamiãtnieniô tegò dnia 9 maja òbchòdzymë jakò [[Dzéń Europë]]. W latach 1958-1960 Schuman Béł przewòdniczącym Parlamentu Eurpejsczégò. Ùmarł 4 séwnika 1963 rokù w Scy-Chazelles kòl Metz. 14 maja 2004 r. Kòscół katolëcczi rozpòczął proces beatifikacyjny Roberta Schumana. Jean Rey, znóny [[Belgijskô|belgijsczi]] pòlitik, przewòdniczący Kòmisji Europejsczi w kadencji 1967-70, rzekł òbczas jednégò ze swòjich pùblicznëch wëstãpieniów: "Przińdze dzéń, czej zbùdëjemë Stanë Zjednoczoné Europë, że pùdzemë pòchilëc sã nad grobã Schumana i zwiedzëc jegò dodom w Scy-Chazelles, tak jak Amerikónie jidą zwiedzac chëcz [[Jerzi Waszington|Jerzégò Waszingtona]] w [[Mount Veron]]" == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Francëjô]] 82517d7wqj1it4lq6ezuqqjaxnhc3f4 0 6998 198409 187013 2026-05-13T14:08:32Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 198409 wikitext text/x-wiki '''Swiãti Florión''' ('''Florion z Lauriacum'''; ùr. 2. pòłowa III stolatégò w Ceti, ùm. [[304]]) – [[Chrześcëjańsczi mãczelnicë|wczasnochrześcëjańsczi mãczelnik]] i swiãti. [[Òbrôzk:Saint Florian.jpg|mały|Swiãti Florión]] == Żëwòt świãtégò == Ùrodzył sã kòl [[250]] rokù w [[Zeiselmauer-Wolfpassing|Zeiselmauer]] (dôwni Ceti, [[Dolnô Austriô]]). Jegò żëcé przëpôdało na cząd przesladowań [[chrzescejaństwò|chrzescëjan]]. W młodim wiekù òstôł wezwóny do [[Armia rzymskô|armii rzymsczégò cesarza]] – [[Dioklecjan]]a ([[284]]-[[305]]). Béł òrganizatorã i dowódcą ògniowich òddzałów, wchódającëch w skłôd armii [[Rzimsczé Jimperium|Rzimsczégò Jimperium]]. W rokù [[304]] wstôwiôł sã za przesladowanyma chrześcëjańsczima legiónistama, za co òstôł skôzóny na smierc. [[4 maja]] [[304]] r. nalôzł smierc mãczeńską w prądu rzéczi Enns ([[Aniza|Anizy]]), na terenach dzysdniowi [[Górnô Austriô|Górny Austrii]], w môlowòscë Lauriacum (dzysô [[Lorch (Enns)|Lorch]]). Cało Floriana nalazła gdowa Waleria. Nad jegò grobã pòstawióno kòscół i [[klôsztor]] òjców [[Benediktinowie|Benediktinów]], a pòzdze klôsztór [[Kanonicy laterańscy|Kanoników laterańskich]] wd. regùły [[Agùstin z Hipponë|sw. Agùstina]]. == Patronizna == Sw. Florión je [[patrón (chrześcijaństwo)|patrónã]] warków pòwiązónëch z ògniã: [[ògniôrz]]ów, [[hëtnik]]ów, [[kòminôrz|kòminarzów]], [[garnkòwnictwò|garnkòwników]], [[piekarz]]ów. Je téż patrónã [[Górnô Austriô|Górny Austrii]] kòl [[Léópòld III Swiãti|sw. Léópòlda]] i [[Linz]], gdze rozwiniãté je hëtnictwò. == Ikònografiô == W [[Chrzescëjańskô ikònografiô|ikònografii]] przedstôwióny je nôczãscy w òbleczenkù rzymsczégò òficéra, ze statkã z wòdą do gaszeniô ògnia, abò gaszącégò [[òdżin]]. == Dzéń òbchòdów == Jegò [[liturgiczné wspómnienié]] w [[Katolëcczi Kòscół|katolëcczim Kòscele]] òbchôdô sã [[4 maja]]. [[Prawòsławié]] wspòminô sw. Floriana [[17 maja]]. W [[Katolëcczi Kòscół w Pòlsce|pòlsczim Kòscele]] mô rangã wspóminkù òbowiązkòwégò. === Bibliografiô === * [http://www.brewiarz.katolik.pl/czytelnia/swieci/05-04.php3 ''Święty Florian, żołnierz, męczennik''] * [https://web.archive.org/web/20080701190526/http://www.sgsp.edu.pl/inne/florian/florian.php ''Św. Florian - patron strażaków''] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} {{DEFAULTSORT:Florian}} [[Kategòrëjô:Katolëcczi swiãti]] [[Kategòrëjô:Prawòsławny swiãti]] 6euolxqlte910pe6oj5cu0rw44kfinc 0 7080 198411 187021 2026-05-13T14:09:02Z Iketsi 3254 {{Commons}} 198411 wikitext text/x-wiki '''Tuszkòwë''' – to je [[Kaszëbë|kaszëbskô]] wies w [[Gmina Lëpùsz|gminie Lëpùsz]], w [[Kòscérsczi kréz|kòscérsczim krézu]] [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczégò wòjewództwa]]. == Rozmajitoscë == Z tą wsą parłãczi sã gôdka ò [[Tuszkòwskô Matka|Tuszkòwsczi Matce]]<ref>[[Bernard Zëchta]], ''Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej'', Ossolineum, Wrocław - Warszawa - Kraków 1972, tom V, s. 412. </ref>: ::''Tuszkòwsczim Mëckóm ùmarła matka i òni ją wiozlë do [[Lëpùsz]]a, żebë ją tam pòchòwac. Gdze béł piôsk, to òni jachalë pòmału, a pò kòrzéniach i kamiéniach òni jachalë chiżi, żebë jich matka chòc w trëmie na wiorach kąsk sã pòhockała, bò w żëcu nigdë sã dosc nie wëhockała. Jak òni bëlë bliskò Lëpùsza, tej trëma z matką spadła z wòza òd tegò trzãseniô. - Tu nasza matka chce bëc pòchòwónô - rzeklë Mëcce i wëkòpalë kùlã. W nią òni wsadzëlë trëma, zakòpalë ją, a na to miejsce zasadzëlë [[Sosna|chójkã]]. Ta wërosła baro wësok i je grëbô tak, że trzej chłopi ni mògą ji òbłapic. Dzys lëdze mówią na tã chójkã Tuszkòwskô Matka''. == Lëteratura == Róża Ostrowska, Izabella Trojanowska: ''Bedeker kaszubski'', Wydawnictwo Morskie, Gdańsk 1974, s. 438. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_XII/674 ''Tuszkowy'' w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] * [https://web.archive.org/web/20160111001802/http://zielonaszkola.wdzydzkipark.pl/files/moderate/site-os3/download/1872/I_MIEJSCE_Gimn.Lipusz.pdf ''Przyrodnicze i kulturowe skarby w krajobrazie mojej okolicy''] [[Kategòrëjô:Gmina Lëpùsz]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] jfj1ahjieln9pbsdf2nemv2b2d1j1v3 0 7140 198492 181470 2026-05-13T16:21:40Z Iketsi 3254 * [https://web.archive.org/web/20260513153733/https://www.zukowo.pl/files/docs/pepowo.pdf Karty zabytków architektury – Pępowo] 198492 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Pempòwò (2).JPG|mały|Pãpòwò]] [[Òbrôzk:Pepowo, Hoene family graveyard.jpg|mały|Grobë rodzëznë Hoene]] '''Pãpòwò''' – to je [[Kaszëbë|kaszëbskô]] [[wies]] w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[kartësczi kréz|kartësczim krézu]], w [[gmina Żukòwò|gminie Żukòwò]]. Tu je szkòła. W ni dzece ùczą sã [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_VIII/38 Pępowo w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] * [https://web.archive.org/web/20260513153733/https://www.zukowo.pl/files/docs/pepowo.pdf Karty zabytków architektury – Pępowo] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gmina Żukòwò]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] 7m3bgoh7mc69kt5mhhh5ziwulie26lb 0 7153 198496 178347 2026-05-13T16:22:19Z Iketsi 3254 * [https://web.archive.org/web/20260513153733/https://www.zukowo.pl/files/docs/skrzeszewo.pdf Karty zabytków architektury – Skrzeszewo] 198496 wikitext text/x-wiki '''Skrzeszewò''' ([[Pòlsczi jãzëk|pòl.]] Skrzeszewo Żukowskie) – to je kaszëbskô wies w [[Gmina Żukòwò|gminie Żukòwò]], w [[Kartësczi kréz|kartësczim krézu]] [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczégò wòjewództwa]]. Tu w szkòle dzece ùczą sã [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_X/723 Skrzeszewo w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] * [https://web.archive.org/web/20260513153733/https://www.zukowo.pl/files/docs/skrzeszewo.pdf Karty zabytków architektury – Skrzeszewo] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] [[Kategòrëjô:Gmina Żukòwò]] mwl2a83u3bhrb2ksxrmjpgd8jvb14e9 0 7154 198498 187023 2026-05-13T16:22:35Z Iketsi 3254 * [https://web.archive.org/web/20260513153733/https://www.zukowo.pl/files/docs/tuchom.pdf Karty zabytków architektury – Tuchom] 198498 wikitext text/x-wiki '''Tëchóm'''<ref>[https://web.archive.org/web/20190624093236/http://mniejszosci.narodowe.mswia.gov.pl/download/86/13576/stan09042019ost.pdf ''Lista gmin wpisanych do Rejestru gmin, na których obszarze używane są nazwy w języku mniejszości'']</ref> ([[Pòlsczi jãzëk|pòl.]] Tuchom) – to je kaszëbskô wies w [[Gmina Żukòwò|gminie Żukòwò]], w [[Kartësczi kréz|kartësczim krézu]] [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczégò wòjewództwa]]. Pisôł ò nim ju w 1283 rokù ksyżã [[Mscëwòj II]]. Tu w szkòle dzece ùczą sã [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]]. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_XII/597 Tuchomie w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] * [https://web.archive.org/web/20260513153733/https://www.zukowo.pl/files/docs/tuchom.pdf Karty zabytków architektury – Tuchom] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] [[Kategòrëjô:Gmina Żukòwò]] 81z0yj6x73tt7k2mo85osv99fuq6it9 0 7158 198486 187062 2026-05-13T16:19:25Z Iketsi 3254 * [https://web.archive.org/web/20260513153733/https://www.zukowo.pl/files/docs/glincz.pdf Karty zabytków architektury – Glincz] 198486 wikitext text/x-wiki '''Glincz''' – to je kaszëbskô wies w [[Gmina Żukòwò|gminie Żukòwò]], w [[Kartësczi kréz|kartësczim krézu]] [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczégò wòjewództwa]]. Jeden dzél zwie sã tu Nowi Glińcz, a drëdżi Stôri Glińcz. Tu w szkòle dzece ùczą sã [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]]. Òficjalnô kaszëbskô pòzwa wsë òsta wprowadzónô 26 zélnika 2013<ref>[https://web.archive.org/web/20150201170221/http://ksng.gugik.gov.pl/pliki/nazwy_w_jezykach_mniejszosci.pdf ''Nazwy w językach mniejszości wpisane, na podstawie art. 12 ustawy z dnia 6 stycznia 2005 r. o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym (Dz. U. Nr 17, poz. 141, z późn. zm.), do Rejestru gmin, na których obszarze używane są nazwy w języku mniejszości'']</ref>. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_II/582 ''Glińcz'' 1.) w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] * [https://web.archive.org/web/20260513153733/https://www.zukowo.pl/files/docs/glincz.pdf Karty zabytków architektury – Glincz] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] [[Kategòrëjô:Gmina Żukòwò]] 1gzc63mitvqjy4qymg3gtqey817flrh 0 7159 198490 182567 2026-05-13T16:21:14Z Iketsi 3254 * [https://web.archive.org/web/20260513153733/https://www.zukowo.pl/files/docs/niestepowo.pdf Karty zabytków architektury – Niestępowo] 198490 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Niéstãpòwò (kòscół).JPG|mały|Kòscół]] '''Niestãpòwò''' ([[Pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Niestępowo'') – to je kaszëbskô wies w [[Gmina Żukòwò|gminie Żukòwò]], w [[Kartësczi kréz|kartësczim krézu]] [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczégò wòjewództwa]]. Tu je kòscół, a w szkòle dzece ùczą sã m. jin. [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_VII/116 ''Niestępowo'' w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] * [https://web.archive.org/web/20260513153733/https://www.zukowo.pl/files/docs/niestepowo.pdf Karty zabytków architektury – Niestępowo] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] [[Kategòrëjô:Gmina Żukòwò]] qj256qo4m4r9l4uw78669dcp5h8egee 0 7177 198375 196530 2026-05-13T12:48:24Z Iketsi 3254 VIAF→{{Kòntrola}} 198375 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:POL gmina Wejherowo COA.svg|mały|Herb]] '''Gmina Wejrowò''' ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Gmina Wejherowo'') – to je wieską gminą w [[Wejrowsczi kréz|wejrowsczim krézu]], w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Wejrowsczi kréz}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gmina Wejrowò| ]] [[Kategòrëjô:Wejrowsczi kréz]] 7rgiq3x7j7cwo97apufct1trjeyj0im 0 7300 198370 197562 2026-05-13T12:39:51Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}}; -' ' 198370 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Artur Jabłońsczi òb galë wrãczeniô Medalu Stolema (2026).jpg|mały|Artur Jabłońsczi òb galë wrãczeniô Medalu Stolema (2026)]] '''Artur Jabłonsczi''', spòtikô sã téź pisënk ''Artur Jablonsczi'' i ''Artúr Jablonskji'' ([[Pòlsczi jãzëk|pòlsczi]] pisënk: '''Artur Jabłoński''') ùrodzył sã [[16 zélnika]] [[1970]] r. w [[Pùck|Pùckù]]. Skùńcził historëjã na [[Gduńsczi Ùniwersytet|Gduńsczim Ùniwersytece]]. W latach 1991–1998 béł redachtorã „Panoramë” ë kaszëbsczégò programù „Rodnô Zemia” w [[TVP3 Gdańsk|gduńsczim parce TVP S.A.]] Òd 1998 do 2009 r. A. Jabłońsczi béł [[Pùck|pùcczim]] starostą. Òd rujana 2009, mô swòją pòdjimiznã. W cządze 1990-1995 béł nôleżnikã, a w latach 1992-94 wiceprzédnikã Karna Sztudérów Pomorania. W 1990 r. nalôzł sã w cządnikù „Tatczëzna” ë dzejôł w nim do likwidacje pismiona w 1991 r. Òd 1997 r. je w [[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié|Kaszëbskò-Pòmòrsczim Zrzeszenim]], jaczémù przédnikòwôł òd 2004 do 2010 r. Przënôleżi téż do Stowôrë Rozwiju [[Norda|Nordowëch Kaszëb]] „Norda” – Òbéńdowi Turisticzny Òrganizacëji, chtërną prowadzył w latach 2000-2007. W latach 2002–2004 béł przédnym redaktorã „Pòmeranii”<ref name="Pomerania 6/13">''Redaktór na krizys'', „Pomerania” 2013 nr 6, s. 8-9.</ref>. Je wespółzałóżcą ë przédnikã dzejający òd 2003 r. Stowôrë „Ziemia Pucka”, jakô pòwòła do jistnienia [[Radio Kaszëbë]] (nadôwô òd 2004 r.), a téż wespółzałóżcą niejistniejący ju telewizje [[CSB TV]]<ref name="Pomerania">''Swiat bez CSBTV'', Pomerania 2012, nr 3, s. 13-15.</ref>. Òd 2005 r. ùtwórca dzejô w Pòspólny Kòmisëji Rządu a Nôrodnëch i Etnicznëch Miészëznów, jaczi òd łżekwiôta 2008 r. je wespółprzédnikã. Zajimô sã téż ùsôdzanim prowadników. Mô jich wëdónëch pôrã: ''Na nordzie. Przewodnik po osobliwościach Ziemi Puckiej'' (1996), ''Wędrówki po Kaszubach. Opowieści o miejscach i ludziach'' (1997, 2. wëd. 1998 ), ''Norda na wakacje'' (2003; wespółùtwórstwò Jarosław Éllwart), ''Odkrywamy Nordę. Gmina Krokowa. Turystyczne przeboje gminy Krokowa'' (2004). Prócz tegò razã z Tadeùszã Stankewiczã przërëchtowôł albùm stôrich òdjimków ''Pozdrowienia z Pucka. Gruesse aus Putzig'' (1997), a z Mariuszã Szmëdką ùsôdzył dokôz ''Kaszubi w Ziemi Świętej. Niech sã swiãcy Twòje miono'' (2000). W 2009 r. w serie ''Biblioteka Jastarniańska'' ukôzôl sa repòrtôż ''Bóg z nami'', jaczi òpisëjë zetkanié Òjca Swiãtégò [[Jan Paweł II|Jana Pawła II]] z kaszëbsczima rëbôkama w [[Sopòt|Sopòtach]]. W 2013 wëszła drëkã jegò pòwiésc „Namerkôny”<ref>ArturJablonsczi, ''Namerkôny'', Wydawnictwo Region, Gdiniô 2013</ref>, pózdni – „Smùgã”<ref>Artur Jablonsczi, ''Smùgã'', Wydawnictwo Region, Gdiniô 2013.</ref>, a w 2015 – „Fényks”<ref>Artur Jablonsczi, ''Fényks'', Wydawnictwo Region, Gdiniô 2015.</ref>. A.Jabłończi òstôł ùtczony m.jin. nôdgrodą mn. Rómana Wróblewsczégò (1997) ë wëprzednieniony bez Polcul Foundation (1998 r.). Prezydent [[Bronisław Komorowski]] nadôł mù Strzébrzny Krziż Zawdzãczi za dzejanié dlô [[Nôrodné i etniczné miészëznë w Pòlsce|nôrodnëch ë etnicznych miészëznów w Pòlsce]] (2011 r.). == Òbaczë téż == * [[Medal Stolema]] * [[Internetowi Słowôrz Kaszëbsczégò Jãzëka]]<ref>[https://archive.li/Pwklz https://zrzutka.pl/mretr4]</ref> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://mojestrone.com/artykul/artur-jablonsczi-debrl-n2247243 * [https://web.archive.org/web/20151017060215/http://mniejszosci.narodowe.mac.gov.pl/mne/mniejszosci/charakterystyka-mniejs/6480%2CCharakterystyka-mniejszosci-narodowych-i-etnicznych-w-Polsce.html#kaszubski Ùdzél Kaszëbów w miészëznowi ë regionalny pòliticzi Pòlsczi Repùbliczi] * [https://web.archive.org/web/20160415122454/http://mniejszosci.narodowe.mac.gov.pl/mne/komisja-wspolna/sklad-i-regulamin/6831,Sklad-Komisji-Wspolnej-Rzadu-i-Mniejszosci-Narodowych-i-Etnicznych.html Terôczasni nôleżnicë Pòspólny Kòmisëji Rządu a Nôrodnëch i Etnicznëch Miészëznów] * https://radiokaszebe.pl/news/pomorancy-przyznali-medal-stolema-arturowi-jablonskiemu-csb-383 ([https://web.archive.org/web/20260327042138/https://archiwum.radiokaszebe.pl/wp-content/uploads/2026/01/artur-jablonski-medal-.mp3 audio]) * [https://www.youtube.com/playlist?list=PLIiO0K_ItzXGgf2q7XozSFP2PTqQGl8Gp Perspectiva Kaszëbskô – Artur Jablonsczi] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] [[Kategòrëjô:Laùreacë Medalu Stolema]] tc1ikww92yyrb9vu532me7xlw7mbw0k 0 7314 198524 192978 2026-05-13T16:51:49Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 198524 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò| gwôsné miono = Principatu de Mùnegu | miono = Ksãstwò Mònakò | miono-genitiw = Mònakò | fana = Flag of Monaco.svg| herb = Coat of arms of Monaco.svg | na karce = Location_Monaco_Europe.png| mòtto = Deo Juvante | jãzëk = [[Francësczi_jãzëk|francësczi]], [[Mònegasczi jãzëk|mònegasczi]] | stolëca = Mònakò | fòrma państwa = mònarchia | wiéchrzëzna = 1,95 | lëdztwò = 32.796 | rok = 2008 | dëtk = [[Eùro]] | kòd dëtka = EUR | czasowô cona = +0 | swiãto = [[19 lëstopadnika]] | himn = A Marcia de Muneghu<br>Marsz Mònakò <center>[[Òbrôzk:Monaco National Anthem.ogg]]</center> | kòd = MC, MCO | Internet = .mc | telefón = 377 |Mònarcha=Albert II|Premiéra=Christophe Mirmand|aùtowi kòd=MC}} '''Mònakò''' je baro môłim gardã-państwã w [[Eùropa|Eùropie]]. * stoleczny gard: [[Mònakò]] * lëdztwò: 32.796 mieszkańców ([[2008]]) * wiéchrzëzna: 1,95 km² [[Òbrôzk:Aerial view of Monaco at dusk.jpg|mały|lewo|Monako]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Euro}} {{Eùropa}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Eùropejsczé państwa]] 1jyj766gmppj5gtlchltyxiw0sojs2u 0 7452 198653 183358 2026-05-14T04:16:11Z Iketsi 3254 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 198653 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Bytów MZK wyroby bednarskie pl.jpg|mały|]] [[Òbrôzk:Nadole - museum 32.jpg|mały|Czerzenka]] '''Czerzenka''' – to béł przërëchtënk do rãcznégò czerznianiô masła. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gbùrzëzna]] hn2p1wfbvdba6wees7tl93w3yuxlb9i 0 7632 198431 190227 2026-05-13T14:34:15Z Iketsi 3254 Lëteratura <> Bùtnowé lënczi 198431 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Checz w Łączyńskiej Hucie.jpg|mały|left|Chëcz w Łãtczińsczi Hëce]] '''Karno Sztudérów „Pomorania”''' je òd 1962 rokù jakno karno młodzëznë, chtërna mia përznã òdswiéżëc [[Kaszëbsczé Zrzeszenié]]. Diskùsëje, wëjazdë, pòtkania – sã tipiczné w fùnksnérowaniu Karna. Célã tëch wszëtczich pòdjimiznów je samòùczenié sã Pòmòreńców ë lubòtników Karna, ale téż cësk na jinszich i òsoblëwé jintegrowanié lëdzy wkół sprawów juwernotë ë kùlturowi spôdkòwiznë. 1967 rokù Karno dało pierszą Medaliã Stolema. Ùczestniwóny są nią lëdze, òsoblëwò zasłużony dlô [[Kaszëbi|Kaszëbów]] ë Pòmòrzégò. W pierszich latach dzejaniô Karno dostało Chëcz – stôri kaszëbsczi bùdinuszk w Łątczińsczi Hëce ë to jegò „terenowô” sedzba. Tu bëło wiele wôżnëch zetkaniów nié leno w historië Karna, ale całégò Zrzeszeniégò. Òd lat rok w rok są téż òrganizowané wanodżi - rézë pò [[Kaszëbë|Kaszëbach]] ë Pòmòrzim, jaczich célã mô bëc dostôwanié sã do wôżnëch môlów, priwatnô edukacjô bëtników, a kù reszce pòspólnô wanoga i pòznôwanié se nawzôjno. Pòdjimizną Karna do dzysô je pòkôzk scynaniégò kanië w Łątczińsczi Hëce czë Kònkùrs Wiédzë ò Pòmòrzim dlô ùczniów strzédnëch szkòłów, jaczégò zaczątk béł w 1985 rokù. Karno mô kòńtaktë z jinszima etnicznyma ë jãzëkòwima miészëznama Eùropë ë òdwiédzô Frizów czë Serbòłużiczanów. „Pomorania” to je téż Nôùkòwi Krąg (na [[Gduńsczi Ùniwersytet|Gduńsczim Ùniwersytece]] òd 1983 rokù, na Gduńsczi Pòlitechnice òd 1992 rokù). Jich dzejanié je widzec w rëchtowanim rozmajitëch ùczałëch kònferencjów czë wëstôwków. "Pòmòreńcowie" pùblikùją swòje artikle na stronach „Pòmeranie”. Zadanim jich je rozkòscérzanié swòjich ùdbów w rozmajitëch placach, promòwanié samòrządzënë ë wspiéranié spòlëznowégò dzejaniégò. Nôleżnikama Karna są [[Kaszëbi]], Kòcewiôcë, gduńczónowie ë wszëtcë, chtërni czedës przëjachelë tuwò, a chtërnym zanôlégô na ti zemi. == Lëteratura == * Róża Ostrowska, Izabella Trojanowska: Bedeker kaszubski, Wydawnictwo Morskie, Gdańsk 1974, s. 338 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20240327200558/http://pomorania.kaszubi.eu/ Pomorania] [[Kategòrëjô:Kaszëbskô rësznota]] jv7plprdgs0q7n78dc674ur8icyjzag 198432 198431 2026-05-13T14:36:40Z Iketsi 3254 Òbaczë téż 198432 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Checz w Łączyńskiej Hucie.jpg|mały|Chëcz w Łãtczińsczi Hëce]] '''Karno Sztudérów „Pomorania”''' je òd [[1962]] rokù jakno karno młodzëznë, chtërna mia përznã òdswiéżëc [[Kaszëbsczé Zrzeszenié]]. Diskùsëje, wëjazdë, pòtkania – sã tipiczné w fùnksnérowaniu Karna. Célã tëch wszëtczich pòdjimiznów je samòùczenié sã Pòmòreńców ë lubòtników Karna, ale téż cësk na jinszich i òsoblëwé jintegrowanié lëdzy wkół sprawów juwernotë ë kùlturowi spôdkòwiznë. 1967 rokù Karno dało pierszą [[Medal Stolema|Medaliã Stolema]]. Ùczestniwóny są nią lëdze, òsoblëwò zasłużony dlô [[Kaszëbi|Kaszëbów]] ë Pòmòrzégò. W pierszich latach dzejaniô Karno dostało Chëcz – stôri kaszëbsczi bùdinuszk w Łątczińsczi Hëce ë to jegò „terenowô” sedzba. Tu bëło wiele wôżnëch zetkaniów nié leno w historië Karna, ale całégò Zrzeszeniégò. Òd lat rok w rok są téż òrganizowané wanodżi - rézë pò [[Kaszëbë|Kaszëbach]] ë Pòmòrzim, jaczich célã mô bëc dostôwanié sã do wôżnëch môlów, priwatnô edukacjô bëtników, a kù reszce pòspólnô wanoga i pòznôwanié se nawzôjno. Pòdjimizną Karna do dzysô je pòkôzk scynaniégò kanië w Łątczińsczi Hëce czë Kònkùrs Wiédzë ò Pòmòrzim dlô ùczniów strzédnëch szkòłów, jaczégò zaczątk béł w 1985 rokù. Karno mô kòńtaktë z jinszima etnicznyma ë jãzëkòwima miészëznama Eùropë ë òdwiédzô Frizów czë Serbòłużiczanów. „Pomorania” to je téż Nôùkòwi Krąg (na [[Gduńsczi Ùniwersytet|Gduńsczim Ùniwersytece]] òd 1983 rokù, na Gduńsczi Pòlitechnice òd 1992 rokù). Jich dzejanié je widzec w rëchtowanim rozmajitëch ùczałëch kònferencjów czë wëstôwków. "Pòmòreńcowie" pùblikùją swòje artikle na stronach „Pòmeranie”. Zadanim jich je rozkòscérzanié swòjich ùdbów w rozmajitëch placach, promòwanié samòrządzënë ë wspiéranié spòlëznowégò dzejaniégò. Nôleżnikama Karna są [[Kaszëbi]], Kòcewiôcë, gduńczónowie ë wszëtcë, chtërni czedës przëjachelë tuwò, a chtërnym zanôlégô na ti zemi. == Òbaczë téż == * [[Medal Stolema]] * [[Konkurs Wiedzy o Pomorzu]] * [[Remusowa Kara]] * [[Konkurs Dubbingowy „Złoti Jigrzan”]] == Lëteratura == * Róża Ostrowska, Izabella Trojanowska: Bedeker kaszubski, Wydawnictwo Morskie, Gdańsk 1974, s. 338 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20240327200558/http://pomorania.kaszubi.eu/ Pomorania] * [http://www.kaszubi.pl Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego, Zarząd Główny w Gdańsku] * [http://www.kaszubi.pl/o/pomoraniagdansk Klubu Studenckiego „Pomorania” w Gdańsku] * [http://www.kaszubi.pl/o/pomoraniatorun Klubu Studenckiego „Pomorania” w Toruniu] [[Kategòrëjô:Kaszëbskô rësznota]] puzk240plfwznigbxe9wtq7jy5wlniv 0 7700 198469 183712 2026-05-13T15:27:38Z Iketsi 3254 kat. 198469 wikitext text/x-wiki [[File:Zbrzyca nieopodal osady Dywan.jpg|thumb|Zbrzëca]] '''Zbrzëca''' to je [[rzéka]] dłużawë 48,77 km. Òna wpłiwô do jezora i dali do [[Brda|Brdë]]. Ten docék Brdë, òdbiérô i nanëkiwô wòdã na òkòlé pôłniowëch [[Kaszëbë|Kaszëb]] tj. [[Zôbòrë]]. Nôwikszy docék Zbrzëcë – Kłonecznica – je greńcã z sąsadnyma Gôchama. Òd nordë a wschòdu òbéńda Zbrzëcë je krótkò górnégò nëkù [[Wda|Wdë]]. Na pôłniowim wschòdze je krótkò docéku Wdë – Parzenicë i Niechwaszczë, chtërna w òkòlim [[Brusë|Brus]], dzãkã bifùrkacjëji, robi sã pòspólnym docékã Wdë i Zbrzëcë. Na nordowim zôchòdze leżi òkóma zlewni Słupi krótkò [[Bëtowò|Bëtowa]], a na zôchòdze z Chòcëną i ji docékã w Òsësznicą w òkòlim Lëpnicë. Kòle Swòrnëgaców Zbrzëca òddôwô swòje wòdë Brdze, chtërna czërëjącë sã na płn.-wsch. nëkô do [[Wisła|Wisłë]]. Zbrzëca je drëdżim co wiôlgòscë docékã Brdë, òbjimô 10% wiéchrzëznë ji òbéńdë. Przëwãdróm ze swiata wiele wiãcy dô do wiédzë to, że òbéńda Zbrzëcë to nordowò-zôpadny kùnôszk Tëchòlsczich Bòrów, jednégò z nôwiãkszëch dëchtownëch lasowëch zgrëpòwaniów [[Eùropa|Eùropë]], chtërne jaczis czas temù nazôd bëlł wëdwignioné do statusu Rezerwatu Biosferë. Òbéńda Zbrzëcë zamikô sã w òbrëmienim trzech krézowëch gardów pòmòrsczégò wòjewództwa tj. na pôłnim [[Chònice|Chóniców]], na nd-zôp. [[Bëtowò]], a nd.-wsch. [[Kòscérzna]]. Nôkródzy do Zbrzëcë je z Brusów, stolëcë Zôbòrsczi Zemi. == Lëteratura == * [http://www.ztn.com.pl/files_wyd/19_SZLAK-ZBRZYCY.pdf Szlach Zbrzëcë=Szlak Zbrzycy=Die Route von der Zbrzyca (Spritze)] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] [[Kategòrëjô:Rzéczi w Pòlsce]] qdlgiqzwdmkkyoycdpc2qucvvkdmlvl 0 7768 198628 179302 2026-05-14T03:21:11Z Iketsi 3254 {{Commons}} 198628 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Kościan, ratusz.jpg|mały|Rôtësz we Kòscanie]] [[Òbrôzk:POL Kościan COA.svg|mały|Kòscansczi herb]] '''Kòscan''' ([[pòlsczi jãzëk|pòl]]. ''Kościan'', [[miemiecczi jãzëk|miem]]. ''Kosten'') je krézewi gard we [[Wiôlgòpòlsczé Wòjewództwò|wiôlgòpòlsczim wòjewództwie]], nad rzéką Òbrą. Je téż jednym z nôstarszich gardów Wiôldżi Pòlsczi. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]] [[Kategòrëjô:Wiôlgòpòlsczé wòjewództwò]] 37gfrbq8iauywglvcmh2epnzx3bb1vb 0 7770 198368 191281 2026-05-13T12:37:48Z Iketsi 3254 == Bùtnowé lënczi ==*→== Bùtnowé lënczi =={{Commons}}*; {{Ùzémk artikla}}→{{Ùzémk artikla}}{{Kòntrola}} 198368 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:X. Mirosław Adamczyk.jpg|mały|Mirosław Adamczyk (2021)]] [[Òbrôzk:Coat of arms of Mirosław Adamczyk.svg|mały]] '''Mirosłôw Adamczik''' ([[Pòlsczi jãzëk|pòl.]] Mirosław Adamczyk) - ùr. [[16 lëpinca]] [[1962]] w [[Gduńsk]]ù. Òn sztudérowôł w Dëchòwny Seminarëji w [[Gduńsk]]ù. Tuwò pò pôrã latach dożdôł sã ksãżich swiãceniów, chtërne przëjimnął [[16 maja]] 1987 rokù. Òn je òd 2013 rokù titëlarny arcëbiskùp Otriculum i béł apòstolsczi nuncjusz w [[Liberiô|Liberii]]. Òd 2017 rokù òn béł apòstolsczi nuncjusz w [[Panama|Panamie]], òd 2020 rokù béł w [[Argentina|Argentinie]], a òd 2026 rokù je nim w [[Albańskô|Albańsce]]. == Òbaczë téż == * [https://zenit.org/articles/new-nuncio-in-panama-archbishop-miroslaw-adamczyk/ Jinfòrmacjô z 15 zélnika 2017] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://opac.vatlib.it/auth/detail/495_217187 Watikan - Bibloteka] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} {{DEFAULTSORT:Adamczik Mirosłôw}} [[Kategòrëjô:Katolëcczi Kòscół]] [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] 2vzdtwp22qzwdtuhwmmwcm914j5yh4e 198369 198368 2026-05-13T12:38:24Z Iketsi 3254 Òbrôzk 198369 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Mirosław_Adamczyk_(2025).png|mały|Mirosław Adamczyk (2021)]] [[Òbrôzk:Coat of arms of Mirosław Adamczyk.svg|mały]] '''Mirosłôw Adamczik''' ([[Pòlsczi jãzëk|pòl.]] Mirosław Adamczyk) - ùr. [[16 lëpinca]] [[1962]] w [[Gduńsk]]ù. Òn sztudérowôł w Dëchòwny Seminarëji w [[Gduńsk]]ù. Tuwò pò pôrã latach dożdôł sã ksãżich swiãceniów, chtërne przëjimnął [[16 maja]] 1987 rokù. Òn je òd 2013 rokù titëlarny arcëbiskùp Otriculum i béł apòstolsczi nuncjusz w [[Liberiô|Liberii]]. Òd 2017 rokù òn béł apòstolsczi nuncjusz w [[Panama|Panamie]], òd 2020 rokù béł w [[Argentina|Argentinie]], a òd 2026 rokù je nim w [[Albańskô|Albańsce]]. == Òbaczë téż == * [https://zenit.org/articles/new-nuncio-in-panama-archbishop-miroslaw-adamczyk/ Jinfòrmacjô z 15 zélnika 2017] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://opac.vatlib.it/auth/detail/495_217187 Watikan - Bibloteka] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} {{DEFAULTSORT:Adamczik Mirosłôw}} [[Kategòrëjô:Katolëcczi Kòscół]] [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] gvvy5tngimbnbsrhmcv2ztgumvr8fh8 0 7956 198476 181999 2026-05-13T15:56:18Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 198476 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Laska 17-07-2009.jpg|mały|]] '''Lôska''' – to je kaszëbskô wies w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[Chònicczi kréz|chònicczim krézu]], w [[Gmina Brusë|gminie Brusë]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_V/83 ''Laska'' w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] [[Kategòrëjô:Gmina Brusë]] 66xy5ivihrel4psgw0c1sph5bjx65un 0 8042 198635 195474 2026-05-14T03:48:49Z Iketsi 3254 Midzënôrodny→Swiatowi 198635 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox| Gard=Kòscérzna| dopełniacz=Kòscérzny| adjektiw_mask=Kòscérzsczi| adjektiw_fem=Kòscérzskô| céch=POL_Kościerzyna_COA.svg| fana=POL Kościerzyna flag.svg| karta=Karte_von_Koscierzyna.png| wòjewództwò=Pòmòrsczé| kréz=Kòscérzsczi| grodzki=| rodzaj_gminy=gardnô -wieskô| gmina=| miejska=| bùrméster=| adres_um=| kod_poczt_um=| tel_um=| fax_um=| mail_um=| wiéchrzëzna=| stopniN=|minutN=|stopniE=|minutE=| wysokość=| rok=2016| lëdztwò=| gęstość=| aglomeracja=| czerënkòwi numer=(+48)| pòcztowi kòd=| registracëjné tôfle=| TERYT=| SIMC=| www=http://www.koscierzyna.gda.pl| }} [[Òbrôzk:Marketplace in Kościerzyna Poland.jpg|mały|left|220px|Kòscersczi rénk]] '''Kòscérzna''' (téż: '''Kòscérzëna''', '''Kòscérzëno''', '''Miasto'''; [[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Kościerzyna''; miem. ''Berent''; [[Łacyńsczi jãzëk|łacëzna]]: ''Costerina'') - [[Kòscérsczi kréz|krézowi]] gard na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]. Kòscérzna je stolëcą [[Kòscersczi kréz|kòscersczégò krézu]] i [[Gmina Kòscérzna|gminë Kòscérzna]] w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]]. Kòscérzna mô apartné ùrzãdë dlô gardu i wiesczi gminë. [[Òbrôzk:Koscerzena_zendzenie_2004.jpg|mały|220px|Kòscérzna òbczas zéńdzeniegò Kaszëbów w 2004 rokù]] == Pòłożenié == Geògrafné kòòrdinatë: szérzô - 54°07' N, dôłgòta - 17°58' E. == Pòdôwczi == * Lëdztwò gardu: 23 200 mieszkeńców * Wiéchrzëzna gardu: 16 km² == Historiô == We zdrojach miono gardu wëstãpòwało w brzmienim: ''Costerina'' 1284, ''Costrinam'' 1289, ''Chossorino'' 1312, ''de Costerin'' 1320, ''Cuterin'' 1336, ''Coterin'' 1346, ''Bern'' 1398, ''Kostrin'' I pôłw. XV w., ''Beren'' 1412, ''Berren'' 1412, ''Coscerzin'' 1471, ''Kostzerczyn'' 1471, ''Coscerzin'' 1472, ''Cosczyerzyn'' 1473, ''Bern'' 1501, ''Kosczyersyno'' 1501, ''Cozyerzyno'' 1501, ''Coscerzin'' 1526, ''Bernth'' 1526, ''Bern'' 1526, ''Cosczyerzino'' 1526, ''Cosczierzino'' 1534, ''Coßczierzyni'' 1551, ''miaßtka kosczyerskyego'' 1559, ''koscyerzyna'' 1564, ''m. Kościerzyny'' 1577, ''kościerski'' 1577, ''Koscierszni'' 1571, ''Koscirszni'' 1571, ''Koszcziersznii'' 1571, ''Koscierzyno'' 1583-1599, ''Koscierzyn'' 1583-1599, ''Kosczierzyno'' 1583-1599, ''Kosczierzyno'' 1583-1599, ''Kosczierzino'' 1583-1599, ''kosczierzinensis'' 1583-1599, ''kosczierzinensis'' 1583-1599, ''Koscierensis'' 1583-1599, ''Bernensis'' 1583-1599, ''Costzerczyn'' 1640-1645, ''czu Bern'' 1415, ''bernt'' 1568, ''Bernn'' 1640-1645, ''Kościerzyna'' 1664, ''kościerzyńskie'' 1664, ''Berndt'' 1647, '' Kościerzynie'' 1647, ''Kośćcierzyna'' 1765, ''od Kościerzyny'' 1767, ''Bernd'' 1780, ''Behrendt'' kòl. 1790, ''Berent'' 1659, 1883; ''oppidum Berna'' 1583, ''Behrendt'' ok. 1790, ''Behrend'' 1804, ''Kościerzyna'' 1879, ''Kościerzyna'' 1883, ''Kościerzyna'' 1925, ''Berend'', ''Kościerzyna''; Kòscèrzéno'' (Cenôwa); ''Kœsceřéna (Ramułt) 1893<ref>[http://pbc.gda.pl/dlibra/docmetadata?id=7469&from=publication Stefan Ramułt, ''Słownik Języka Pomorskiego czyli Kaszubskiego'', Kraków 1893, str. 76]</ref>. Dlô Kòscérznë II swiatowi wòjna skùńczëła sã [[8 strëmiannika]] 1945 rokù<ref>Ludowe Wojsko Polskie 1943-1945 / oprac. Igor Błagowieszczański [et al.] ; red. nauk. Wacław Jurgielewicz, Warszawa : Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1973, str. 649</ref>. 10 lëpińca 2004 òdbéł sã tuwò [[Swiatowi Zjôzd Kaszëbów]]. Òficjalnô kaszëbskô pòzwã gardu w pòstacje „Kòscérzna” òsta wprowadzónô 6 maja 2013<ref>[https://web.archive.org/web/20160427004859/http://mniejszosci.narodowe.mac.gov.pl/download/86/19883/ListagminwpisanychdoRejestrugmin-stanna5IV16.pdf ''Lista gmin wpisanych do Rejestru gmin, na których obszarze używane są nazwy w języku mniejszości'']</ref>. === Słôwny lëdze === * [[Aleksander Majkòwsczi]] * [[Léòn Heyke]] === Stôrodôwnotë === * [[Mùzeum Kòscersczi Zemi]] * Mùzeum na òtemkłim lëfce ze stôrima cuchami * Rôtësz z 1843-gò rokù == Òbaczë téż == * [[Kaszubia Kòscérzëna]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.koscierzyna.gda.pl Òficjalnô kòscérskô starna] * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_IV/455 Kościerzyna w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] * [http://www.polskiekrajobrazy.pl/Galerie/68:Kaszuby/123825:Koscierzyna_pomnik_Remusa_bohatera_epopei_Aleksandra_Majkowskiego.html Pòmnik Remùsa w Kòscérznie] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Kòscérsczi kréz]] bz3w25g1mvh5scx013gkt8weozb1g70 0 8059 198597 183513 2026-05-13T20:23:34Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 198597 wikitext text/x-wiki '''Môlowô séc (LAN)''' – je to ôrt sécy, chtërnô parłączi personalné kòmpùtrë. Na séc òbjimô kòmpùtrë w òsoblëwim môlu, dze òne są blëskò se (stądka znankòwnik môlowô). W domëslenim bës pòzwã môlowô séc rozmiejemë kòmpùtrë sparłączony drutã. Chùtkòsc taczi sécy zanôlégò òd ùżiwóny technologii. Dzysô mómë mòżlëwòta przesélac pòdôwczi w chutkòscą 10 Mb/s, 100 Mb/s ë 1 Gb/s. Môlowëch séców ùżiwô sã nôwicy doma ë w môłich firmach. Do przesélaniô pòdôwków midzë kòmpùtrama je to dzysô nôlepszô technologiô. Gòni ją równak [[W-LAN|Bezdrutnô môlowô séc]], chtërna mòże corôz wicy pòdôwków przesélac w krótczim czasu. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Technika]] ebm59yt1fgr2kx952jch9l1pqqivtcj 0 8145 198408 191191 2026-05-13T14:07:58Z Iketsi 3254 == Przëpisczi→== Przëpisë 198408 wikitext text/x-wiki '''Zemia Rodnô''' – pòpùlarnô kaszëbskô piesń ò patrioticzny wëmòwie, jaczi aùtorã je [[Jan Trepczik|Jón Trepczik]]. Dzél [[Kaszëbi|Kaszëbów]] mô ją za swój nôrodny himn. == Charakteristika == „Zemia Rodnô” òsta napisónô w 1954 rokù. Pierszi rôz òsta zamieszczónô w 1959, w arkùszu wëdónym przez Karno Sztudérów Kaszëbów „Ormuzd”. Béł to òdbijóny przez kalkã zbiérk, jaczi skłôdôł sã z nótów do czile piesni Trepczika. Pierszô propòzycjô, bë ùznac dokôz „Zemia Rodnô” za kaszëbsczi himn, pòjawiła sã w 1992, w pismionie [[Tatczëzna (pismiono)|Tatczëzna]]. Piesniô Trepczika je dokazã, w jaczim nalezc mòże wëòbrażenié tatczëznë jakò òpiarti na ùszłoscë deji, chtërna pòwinna wpłënąc na dëchòwą òdrodã [[Kaszëbi|kaszëbsczégò nôrodu]]. Pòdmiot liriczny dokazu je zaùroczony snôżotą kaszëbsczi zemi, deklarëje miłotã do tatczëznë i zobòwiązëje sã ji strzéc a téż dzejac dlô ji dobra, abë dała òna „brzôd swój”<ref>[https://web.archive.org/web/20160809234519/http://kaszebsko.com/uploads/Zemia%20Rodn%C3%B4%20-%20kaszubski%20hymn%20narodowy.pdf Mariola Pobidyńska, ''Zemia Rodnô – kaszubski hymn narodowy'']</ref>. Himn pòkazywô teritorialną wiôlgòsc kaszëbsczégò ''dominium'' – òd Gduńska do Roztoczi. Tak wëznaczóné grańce Kaszub są ùgòdné, jistnieją leno w emòcjonalno-miticznym planie. Zaòdrzańskô obéńda stała sã w piesnie Trepczika jednym òd elemeńtów mitotwórczégò procesu. Trepczik przëjimô, że w ùszłoscë jistniała teritorialnô jednota, jaką mòżna nazwac „Wiôldżim Pòmòrzim”, i jednoznacznô pòliticznô doktrina, chtërna prowadzëła do stwòrzeniégò kaszëbsczégò państwa w XIII st. Drëgô sztrófa przedstôwiô swòjistą pòliticzną jednotã strzédnowiecznëch ksążãt [[Pòrénkòwô Pòmòrskô|Gduńsczégò Pòmòrzégò]] – [[Sambór I|Sambòra]] i [[Swiãtopôłk II|Swiãtopôłka]]. Równoczasno Trepczik przëjimô, że rozbùdzenié kaszëbsczi juwernotë, jaczé stało sã w XX st., na gwës zabrzadëje przënômni kùlturową wòlnotą Kaszëbów<ref>[https://web.archive.org/web/20160804025151/http://www.staff.amu.edu.pl/~comparis/attachments/article/271/Kalinowski.pdf Daniel Kalinowski, ''Ziemia ojców. Pomorze Zaodrzańskie w literaturze kaszubskiej'', „Porównania" 2013, nr 12, s. 203.]</ref>. „Zemia Rodnô” òsta òpracowónô na chór przez Zbigniewa Szablewsczégò, na symfòniczną òrkestrã przez Karola Nepelsczégò, a na òrkestrã dãtą – przez Ireneùsza Stromsczégò<ref name= "Fopka">[[Tomôsz Fópka|Tómk Fópka]], ''Kòmù spiéwómë kaszëbsczé himnë wszëtczé?'', „Pomerania” 2014, s.24.</ref>. == Ùżëcé == „Zemia rodnô” je przédną spiéwą [[Karno Sztudérów „Pòmòrania”|Karna Sztudérów „Pòmòrania”]] i Radë Kaszëbsczich Chórów. Mòże jã ùczëc m.jin. w [[Radio Kaszëbë]] w pôłnié jakno „nôrodny kaszëbsczi himn”<ref name= "Fopka"></ref>. Za nôrodny kaszëbsczi himn – i jeden òd głównëch nôrodnëch symbòlów – mô tã piesń téż stowôra [[Kaszëbskô Jednota]]<ref>[https://web.archive.org/save/_embed/http://www.kaszebsko.com/uploads/ulotka_symbole.pdf ''Ulotka z kaszubskimi symbolami narodowymi'']</ref>. Jan Trepczik napisôł téż piesniô ò titule „Rodnô zemia”, òd jaczi pòzwã wzął [[Rodnô zemia (telewizjowô programa)|kaszëbsczi program]] gduńsczi telewizje. Biwô, że karna milą te dwie piesni. Takô sytuacjô przëtrafiła sã w 2004 rokù, òbczas nadaniô miona ks. infùłata Antoniégò Lidczi rondowi w [[Chwaszczëno|Chwaszczënie]]<ref name= "Fopka"></ref>. == Tekst piesni == ::''Zemia Rodnô, pëszny kaszëbsczi kraju,'' ::''Òd Gduńska tu, jaż do Roztoczi bróm!'' ::''Të jes snôżô, jak kwiat rozkwitłi w maju.'' ::''Ce, Tatczëznã, jô lubòtną tu móm.'' ::''Sambòrów miecz i Swiãtopôłka biôtczi'' ::''W spòsobie Ce dlô nas ùchòwałë.'' ::''Twòje jô w przódk bëlné pòcyskóm kwiôtczi.'' ::''Òdrodë cél Kaszëbóm znôw brënie.'' ::''Tu jô dali mdã starżã zemi trzimôł,'' ::''Skądka zôczątk rodnô naj rózga mô.'' ::''Tu mdã dali domôcëznë sã jimôł'' ::''Jaż zajasni i nama brzôd swój dô.'' == Òbaczë téż == * [[Kaszëbsczi Himn|Tam, gdze Wisła òd Krakòwa]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura]] nnf0xn07qlijz8cokpq37tm5jcjzcx0 0 8194 198557 179005 2026-05-13T20:08:25Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}}; ' - to '→' – to ' 198557 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Flag of Brittany (Gwenn ha du).svg|mały|120px|Flaga Bretanie]] [[Òbrôzk:Road signs bilingual Breton in Quimper.jpg|mały|Dwamòwné tôflë w Bretanie]] '''Bretaniô''' – to je krôjna na nordze [[Francëjô|Francje]] - w Zôpadny Eùropie. Bretończicë dzelą swòjã zemiã na dwa dzéle: ''Armor'' – co pò bretońskù znaczi nadmòrską krôjnã, i ''Argoat'', krôjnã la­sową. Òne czedës bëłë dosc biédné, a terô w wiôldżim dzélu swój dostatk zawdzãcziwają turistice. W Bretanie je wie­le wòdë. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.bretagne.com/ Bretaniô] * [http://www.academia.edu/4388752/Odwracanie_zmiany_j%C4%99zykowej_na_Kaszubach Bretończycy - Kaszubi] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Francëjô]] fn58d2q82uaipwg8p332ebwn5gv8fir 0 8327 198596 168855 2026-05-13T20:23:10Z Iketsi 3254 {{Commons}} 198596 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Uittokeksi.JPG|mały|Bąsôk]] '''Bąsôk''' – to je dłudżi drąg zakùńczony metalowim [[hôk]]iem i [[pékôcz]]em. Òn biwô brëkòwóny do gaszeniô wiôldżégò ògnia, a téż w żeglôrce. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Technika]] iidd5rl3b1133x78ok50fgj2r3j38lh 0 8488 198478 177990 2026-05-13T15:59:28Z Iketsi 3254 {{Commons}}; {{Kòntrola}} 198478 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Barniewice (gmina Żukowo).JPG|mały|Barniewickô tôblëca]] '''Barniéwcz''' ([[pòlsczi jãzëk|pl.]] ''Barniewice'') – [[Kaszëbë|kaszëbskô]] [[wies]] w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[kartësczi kréz|kartësczim krézu]], w [[gmina Żukòwò|gminie Żukòwò]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_I/109 Barniewice w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gmina Żukòwò]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] 6hddpznxmxi68oud02hyjrw1ff1ces8 198483 198478 2026-05-13T16:17:17Z Iketsi 3254 * [https://web.archive.org/web/20260513153733/https://www.zukowo.pl/files/docs/barniewice.pdf Karty zabytków architektury – Barniewice] 198483 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Barniewice (gmina Żukowo).JPG|mały|Barniewickô tôblëca]] '''Barniéwcz''' ([[pòlsczi jãzëk|pl.]] ''Barniewice'') – [[Kaszëbë|kaszëbskô]] [[wies]] w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[kartësczi kréz|kartësczim krézu]], w [[gmina Żukòwò|gminie Żukòwò]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_I/109 Barniewice w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] * [https://web.archive.org/web/20260513153733/https://www.zukowo.pl/files/docs/barniewice.pdf Karty zabytków architektury – Barniewice] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gmina Żukòwò]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] pqlxx6vntr1podlgnsblhv7mjgu0lq6 0 8489 198488 165406 2026-05-13T16:20:30Z Iketsi 3254 * [https://web.archive.org/web/20260513153733/https://www.zukowo.pl/files/docs/malkowo.pdf Karty zabytków architektury – Małkowo] 198488 wikitext text/x-wiki '''Môłkòwò''' ([[pòlsczi jãzëk|pl.]] ''Małkowo'') – [[Kaszëbë|kaszëbskô]] [[wies]] w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[kartësczi kréz|kartësczim krézu]], w [[gmina Żukòwò|gminie Żukòwò]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20260513153733/https://www.zukowo.pl/files/docs/malkowo.pdf Karty zabytków architektury – Małkowo] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gmina Żukòwò]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] 6lqqkam8mbkou9e37qcpobcstousohc 0 8490 198491 165550 2026-05-13T16:21:31Z Iketsi 3254 * [https://web.archive.org/web/20260513153733/https://www.zukowo.pl/files/docs/otomino.pdf Karty zabytków architektury – Otomino] 198491 wikitext text/x-wiki '''Òtomino''' ([[pòlsczi jãzëk|pl.]] ''Otomino'') – [[Kaszëbë|kaszëbskô]] [[wies]] w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[kartësczi kréz|kartësczim krézu]], w [[gmina Żukòwò|gminie Żukòwò]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20260513153733/https://www.zukowo.pl/files/docs/otomino.pdf Karty zabytków architektury – Otomino] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gmina Żukòwò]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] 034hcs052r2adzhuym4t3m04v0p4xdv 0 8491 198494 178081 2026-05-13T16:22:00Z Iketsi 3254 * [https://web.archive.org/web/20260513153733/https://www.zukowo.pl/files/docs/rebiechowo.pdf Karty zabytków architektury – Rębiechowo] 198494 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Rębiechowo (województwo pomorskie).JPG|mały|Rãbiechòwò]] [[Òbrôzk:Rębiechowo (województwo pomorskie) kapliczka.JPG|mały|Kaplëczka w Rãbiechòwie]] '''Rãbiechòwò''' ([[pòlsczi jãzëk|pl.]] ''Rębiechowo'') – [[Kaszëbë|kaszëbskô]] [[wies]] w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[kartësczi kréz|kartësczim krézu]], w [[gmina Żukòwò|gminie Żukòwò]]. Òno je czësto kòl [[Gduńsk]]a. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_IX/634 Rębiechowo w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] * [https://web.archive.org/web/20260513153733/https://www.zukowo.pl/files/docs/rebiechowo.pdf Karty zabytków architektury – Rębiechowo] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gmina Żukòwò]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] evqxmpazamayza2w6vovz2e8ss7vm9h 0 8493 198497 178346 2026-05-13T16:22:28Z Iketsi 3254 * [https://web.archive.org/web/20260513153733/https://www.zukowo.pl/files/docs/sulmin_x1x.pdf Karty zabytków architektury – Sulmin] 198497 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Sulmin kościół.JPG|mały|Sulmino - bùdink z lat 1905–1906]] '''Sulmino''' ([[pòlsczi jãzëk|pl.]] ''Sulmin'') – to je [[Kaszëbë|kaszëbskô]] [[wies]] w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[kartësczi kréz|kartësczim krézu]], w [[gmina Żukòwò|gminie Żukòwò]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_XI/576 Sulmin w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] * [https://web.archive.org/web/20260513153733/https://www.zukowo.pl/files/docs/sulmin_x1x.pdf Karty zabytków architektury – Sulmin] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gmina Żukòwò]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] 9zbkiyoa6zni5r0lxzs3if0f6uz02ma 0 8521 198391 196840 2026-05-13T13:46:45Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 198391 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''Jerzi Nacel''' ([[Pòlsczi jãzëk|pòl.]] Jerzy Nacel) (ùr. [[1937]]) – przez wiele lat ùcził sztudérów [[Ùniwersytet Mediczny|Ùniwersytetu Medicznégò]] w [[Gduńsk]]ù. Ùsôdzca m.jin. historicznëch ùczbòwëch robòtów. J. Nacel mëslôł nad tim, żebë „Chemiô òglowô i òrganicznô” nie bëła le jednym dzélem Kaszëbsczi Encyklopedie Tematiczny. == Ùsôdztwò (wëjimk) == * „Chemiô òglowô i òrganicznô” (2013) * „Biologiô. Spòdlowô wiédzô" (2018) - wespółautor [[Marión Jelińsczi]]<ref>http://www.worldcat.org/oclc/1253101188</ref> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://www.worldcat.org/search?q=au%3AJerzy+Nacel&qt=results_page Worldcat] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} {{DEFAULTSORT:Nacel Jerzi}} [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] 8pb40077umqvjadlxuq8le8j75880jp 198392 198391 2026-05-13T13:47:58Z Iketsi 3254 {{Bez òdjimka}} 198392 wikitext text/x-wiki {{Bez òdjimka}} {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''Jerzi Nacel''' ([[Pòlsczi jãzëk|pòl.]] Jerzy Nacel) (ùr. [[1937]]) – przez wiele lat ùcził sztudérów [[Ùniwersytet Mediczny|Ùniwersytetu Medicznégò]] w [[Gduńsk]]ù. Ùsôdzca m.jin. historicznëch ùczbòwëch robòtów. J. Nacel mëslôł nad tim, żebë „Chemiô òglowô i òrganicznô” nie bëła le jednym dzélem Kaszëbsczi Encyklopedie Tematiczny. == Ùsôdztwò (wëjimk) == * „Chemiô òglowô i òrganicznô” (2013) * „Biologiô. Spòdlowô wiédzô" (2018) – wespółautor [[Marión Jelińsczi]]<ref>http://www.worldcat.org/oclc/1253101188</ref> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://www.worldcat.org/search?q=au%3AJerzy+Nacel&qt=results_page Worldcat] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} {{DEFAULTSORT:Nacel Jerzi}} [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] 8e9perffdgehbn2esdyk80ohd2qrp6q 0 8600 198594 165372 2026-05-13T20:22:39Z Iketsi 3254 {{Commons}} 198594 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Krzywulce w łodzi z Wyszogrodu.JPG|mały|Krzëszlôczi w bôce]] '''Krzëszlôk''' – to je drzewiany element np. w bôce, chtëren łączi spódk z bortą. Ón mòże bëc z krzëwi grëbi gałãzë dãbù. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Technika]] k2jsma3zvoan8vgi351kk44r9vayeoa 198595 198594 2026-05-13T20:22:49Z Iketsi 3254 -' ' 198595 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Krzywulce w łodzi z Wyszogrodu.JPG|mały|Krzëszlôczi w bôce]] '''Krzëszlôk''' – to je drzewiany element np. w bôce, chtëren łączi spódk z bortą. Ón mòże bëc z krzëwi grëbi gałãzë dãbù. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Technika]] m6rqjdhuq14y550mi019sn6ru0vrbrl 0 8677 198545 198288 2026-05-13T19:16:05Z Iketsi 3254 [[Hana Makùrôt]] 198545 wikitext text/x-wiki <div class="thumb tright"> <div class="thumbinner" style="width:252px;"> {| style="border:1px solid #ccc;" |- | [[Òbrôzk:Flag of the United States Library of Congress.png|120px|alt=|Fana|link=]] | [[Òbrôzk:Library of Congress, Washington, D.C. - c. 1902.jpg|120px|alt=|Nôwôżniészi dzél bùdinków Ksążnicczi Kòngresu|link=]] |} </div> </div> '''Ksążnica Kòngresu''' ([[Anielsczi jãzëk|ani]]. ''Library of Congress'') – ksążnica, chtërna pòwstała w Waszingtonie D.C. òd 1800 rokù. Òna mô m.jin. baro wiele ksążków. To je nôwôżniészô ksążnica swiata. [[Kaszëbi]] mają téż tu kaszëbskòjãzëkòwé ksążczi. Dzél z nich to je [[kaszëbskô lëteratura]] do [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbskòjãzëkòwégò]] czëtaniégò, a kąsk z nich je do kaszëbsczi edukacji na ùniwersytecczi rówiznie. Stądka je midzënôrodny kòd ISO 639-2 dlô kaszëbsczégò jãzëka – "csb". == Lësta kaszëbskòjãzëkòwich dokôzów w Ksążnicë Kòngresu == {| class="wikitable sortable" style="font-size: 85%" |+ ! colspan="2" rowspan="2" | ! colspan="3" |Tituł |- ! colspan="3" align="left" |Wëdôwizna |- !# !Co ! align="left" |Data ! align="left" |Kòntribùcjô !Jãzëk |- | rowspan="3" align="right" |1 | rowspan="3" align="left" |📖 | colspan="3" |'''Żużónka jak mrzónka--Kołysanka z marzeń<ref name=":0" />''' |- | colspan="3" |[[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié]], Oddz. Miejski w Gdańsku |- | align="right" |[[1984]] | align="left" |[[Stanisłôw Janke|Janke, Stanisław]] | align="left" |csb |- | rowspan="3" align="right" |2 | rowspan="3" align="left" |📖 | colspan="3" |'''Borzyszkowy i Borzyszkowscy<ref name=":1" />''' |- | colspan="3" |Instytut Kaszubski w Gdańsku |- | align="right" |[[1991]] | align="left" |Borzyszkowski, Józef | align="left" |pl; csb; de |} {| class="wikitable sortable" style="font-size: 85%" |+Lësta (2026-05-05) !# !Co !Tituł ! ! !Jãzëk !s. bio ! align="left" |Kòntribùcjô !Wëdôwizna ! align="left" |Data |- | align="right" |1 | align="left" |📖 | colspan="3" align="left" |Żużónka jak mrzónka--Kołysanka z marzeń<ref name=":0">https://lccn.loc.gov/92180960</ref> 📒 |csb | | align="left" |[[Stanisłôw Janke|Janke, Stanisław]] |[[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié]], Oddz. Miejski w Gdańsku | align="right" |[[1984]] |- | align="right" |2 | align="left" |📖 | colspan="3" align="left" |Borzyszkowy i Borzyszkowscy<ref name=":1">https://lccn.loc.gov/2016487757</ref> 📒 |pl; csb; de | | align="left" |Instytut Kaszubski W Gdańsku - Borzyszkowski, Józef |Instytut Kaszubski w Gdańsku | align="right" |[[1991]] |- | align="right" |3 | align="left" |📖 | align="left" |Wspomnienia kaszubskiego "gbura"<ref>https://lccn.loc.gov/94203712</ref> 📒 | colspan="2" align="left" |Polish and Kashubian; v. 3 in Kashubian with introductions in Polish. Vol. 2-<3 > published by Instytut Kaszubski w Gdańsku. |pl; csb | | align="left" |[[Bòlesłôw Jażdżewsczi|Jażdżewski, Bolesław]] |[[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié]], Zarząd Główny, [[Gduńsk]] | align="right" |[[1992]] |- | align="right" |4 | align="left" |📖 | colspan="3" align="left" |Powiat wejherowski na dawnych pocztówkach = Wejrowsczi pòwiôt na stôrëch kôrtach = Old postcards of the Wejherowo Poviat = Kreis Wejherowo auf alten Ansichtskarten = L'arrondissement de Wejherowo sur les vieilles cartes postales<ref>https://lccn.loc.gov/2017382227</ref> 📒 |pl; en; fr; de; csb |? | align="left" |Żmuda-Trzebiatowski, Tomasz |T&T s.c. ; Muzeum Piśmiennictwa i Muzyki Kaszubsko-Pomorskiej w Wejherowie, [Wejherowo] | align="right" |[[2001]] |- | align="right" |5 | align="left" |📖 | align="left" |Kaszuby : leksykon geograficzny<ref>https://lccn.loc.gov/2003383296</ref> 📒 | colspan="2" align="left" |In Polish; includes Polish-Kashubian glossary. |pl |? | align="left" |Klaman, Edward |Oficyna Czec; Wydawn. Uniwersytetu Gdańskiego, [[Gduńsk]]; [[Sopòt]] | align="right" |[[2002]] |- | align="right" |6 | align="left" |📖 | colspan="3" align="left" |Przësłowié samò sã rodzy w głowie : Kaszubskie przysłowia z polskimi odpowiednikami<ref>https://lccn.loc.gov/2003543084</ref> 📒 |csb; pl | | align="left" |Pomierska, Justyna |Oficyna Czec, [[Gduńsk]] | align="right" |[[2002]] |- | align="right" |7 | align="left" |📖 | align="left" |Teksty więzienne<ref>https://lccn.loc.gov/2005475096</ref> 📒 | colspan="2" align="left" |Text in Kashubian; introd. and commentary in Polish; one text also translated into German. Includes bibliographical references. |'''csb'''; pl; de |Jo | align="left" |[[Florión Cenôwa|Cenôwa, Florión]]; Szultka, Zygmunt | | align="right" |[[2004]] |- | align="right" |8 | align="left" |📖 | align="left" |Historia Kaszubów w dziejach Pomorza<ref>https://lccn.loc.gov/2007396121</ref> 📒 | colspan="2" align="left" |Vol. 1 has summary in German; v. 3-5 have summaries in English, German, and Kashubian. Vol. <3-4> by Józef Borzyszkowski; v. <5> by Cezary Obracht-Prondzyński. Includes bibliographical references and indexes. | |Jo | align="left" |Obracht-Prondzyński, Cezary - [[Józef Bòrzëszkòwsczi|Borzyszkowski, Józef]] - [[Gerard Labùda|Labuda, Gerard]] | | align="right" |[[2006]] |- | align="right" |9 | align="left" |📖 | colspan="2" align="left" |Kaszuby : trzy epoki / [koncepcja albumu, wybór zdjęć, Mariusz Dyduch; tekst, Józef Lubiński] = Kaszëbë : trzë cządë czasu / [ùdba albùmù, wëbór òdjimniãców, Mariusz Dyduch; tekst, Józef Lubiński]<ref>https://lccn.loc.gov/2008368523</ref> 📒 | align="left" |Introd. and captions in Polish and Kashubian. |pl; csb | | align="left" |Lubiński, Józef - Dyduch, Mariusz | | align="right" |[[2007]] |- | align="right" |10 | align="left" |📖 | align="left" |Literatura kaszubska w nauce, edukacji, życiu publicznym<ref>https://lccn.loc.gov/2010490356</ref> 📒 | colspan="2" align="left" |Polish and Kashubian. Proceedings from a conference held Sept. 5-7, 2007 in Starbienino. Includes bibliographical references. |pl; csb |Jo | align="left" |Instytut Kaszubski W Gdańsku - Zielonka, Zbigniew | | align="right" |[[2007]] |- | align="right" |11 | align="left" |📖 | colspan="2" align="left" |Geografia Kaszub = Geògrafia Kaszëb<ref>https://lccn.loc.gov/2009357619</ref> 📒 | align="left" |In Polish and Kashubian. Includes bibliographical references. |pl; csb |Jo | align="left" |Mordawski, Jan | | align="right" |[[2008]] |- | align="right" |12 | align="left" |🎧 | colspan="2" align="left" |Cassubia incognita = Kaszëbszczé piesnie : z archiwum Instytutu Sztuki PAN.<ref>https://lccn.loc.gov/2015488668</ref> 📒 | align="left" |Tyt. wg etykiety. Digitalizacja i oprac. nagrań archiwalnych: zespół Pracowni Fonograficznej IS PAN pod kier. Jacka Jackowskiego. Broszura zawiera komentarz entomuzykologiczny pol. i streszcz. ang. Nie podano czasu trwania. Śpiew w jęz. kaszubskim. | | | align="left" |Instytut Sztuki (Polska Akademia Nauk) - Jackowski, Jacek Piotr | | align="right" |[[2009]] |- | align="right" |13 | align="left" |📖 | align="left" |Dialekty kaszubskie w świetle XIX-wiecznych materiałów archiwalnych : prezentacja i opracowanie kaszubskich materiałów językowych zebranych przez Georga Wenkera w latach 1879-1887<ref>https://lccn.loc.gov/2010458406</ref> 📒 | colspan="2" align="left" |At head of title: Instytut Slawistyki Polskiej Akademii Nauk, Fundacja Slawistyczna. In Polish, with Kashubian texts and Polish translations; abstracts in English and German. Includes bibliographical references (p. 299-303) and index. | | | align="left" |Instytut Slawistyki (Polska Akademia Nauk) - Popowska-Taborska, Hanna - Fundacja Slawistyczna; [[Geòrg Wenker|Wenker, Georg]]; Rzetelska-Feleszko, Ewa |Slawistyczny Ośrodek Wydawniczy, [[Warszawa]] | align="right" |[[2009]] |- | align="right" |14 | align="left" |📖 | align="left" |Západoslovanské paremiologické dědictví<ref>https://lccn.loc.gov/2011521724</ref> 📒 | colspan="2" align="left" |Proverbs in Czech, Kashubian, Lower Sorbian, Polish, Slovak, and Upper Sorbian; in cases in which an equivalent to a Czech proverb does not exist in a given language, a version has been provided. Includes bibliographical references (pages 257-259) and index. |'''cs'''; csb; dsb; pl; sk; hsb |257–259 | align="left" |Balowski, Mieczysław - Pančíková, Marta - Pomierska, Justyna - Mrhačová, Eva - Měškank, Alfred - Hrabal, Milan - Wölke, Sonja | | align="right" |[[2010]] |- | align="right" |15 | align="left" |📖 | align="left" |Pón Tadeùsz, to je, Òstatny najachùnk na Lëtwie : szlacheckô historiô z rokù 1811 i 1812 w dwanôsce knégach wiérszã<ref>https://lccn.loc.gov/2013469088</ref> | colspan="2" align="left" |<nowiki>Pón Tadeùsz | Òstatny najachùnk na Lëtwie 📒</nowiki> |'''csb'''; pl |429 | align="left" |Janke, Stanisław - [[Adóm Mickiewicz|Mickiewicz, Adam]] | | align="right" |[[2010]] |- | align="right" |16 | align="left" |📖 | colspan="3" align="left" |Słownik polsko-angielsko-kaszubski = Polish-English-Kashubian dictionary = Pòlskò-anielskò-kaszëbsczi słowôrz<ref>https://lccn.loc.gov/2013489157</ref> 📒 |pl; en; csb |6 | align="left" |Jeliński, Marian; [[Dawid Szulëst|Shulist, David]] |Fundacja Skansenu Pszczelarskiego, [[Żukòwò]] | align="right" |[[2010]] |- | align="right" |17 | align="left" |📖 | colspan="3" align="left" |Legendy Pomorza i Kaszub = Die Legenden von Pommern und Kaschuben = Òpòwiednie Pòmòrzô ë Kaszëbsczi<ref>https://lccn.loc.gov/2010458310</ref> 📒 |pl; de; csb |445–446 | align="left" |Abramowicz, Dorota | | align="right" |[[2010]] |- | align="right" |18 | align="left" |📖 | align="left" |[[Norbertańska siła Kaszub]]<ref>https://lccn.loc.gov/2015433892</ref> 📒 | colspan="2" align="left" |Proceedings from a conference held March13, 2010 in Żukowo. Chiefly Polish, with some contributions in Kashubian. "800 lat Żukowa 1212-2012"--Cover. Includes bibliographical references. | |Jo | align="left" |[[Eùgeniusz Prëczkòwsczi|Pryczkowski, Eugeniusz]]; [[Andrzej Groth|Groth, Andrzej]] |ROST, Banino | align="right" |[[2011]] |- | align="right" |19 | align="left" |📖 | colspan="3" align="left" |Słownik kaszubsko-angielsko-polski = Kaszëbskò-anielskò-pòlsczi słowôrz = Kashubian-English-Polish dictionary<ref>https://lccn.loc.gov/2013401033</ref> 📒 |pl; csb; en |4–5 | align="left" |Jeliński, Marian - Shulist, David | | align="right" |[[2011]] |- | align="right" |20 | align="left" |📖 | colspan="3" align="left" |Tatczëzna : literackie przestrzenie Kaszub<ref>https://lccn.loc.gov/2011479857</ref> 📒 |en; de; csb |319–350 | align="left" |Kuik-Kalinowska, Adela | | align="right" |[[2011]] |- | align="right" |21 | align="left" |📖 | align="left" |W cieniu morza czasu : literackie obrazy Kaszub i Gdańska<ref>https://lccn.loc.gov/2013489168</ref> 📒 | colspan="2" align="left" |Program for Salon Kaszuby i Gdański, part of the Targa Książki w Krakowie. Bound back-to-back and upside down. Includes bibliographical references (pages 105-107). Polish, Kashubian, and German. |pl; csb; de |105–107 | align="left" |Borzyszkowska-Szewczyk, Miłosława | | align="right" |[[2013]] |- | align="right" |22 | align="left" |📖 | align="left" |To je krótczé, to je dłudżé ... : wędrówki szlakiem obrazkowych nut<ref>https://lccn.loc.gov/2015511568</ref> 📒 | colspan="2" align="left" |Includes bibliographical references (pages 93-94). Polish and Kashubian. |pl; csb |93–94 | align="left" |[[Róman Drzéżdżón|Drzeżdżon, Roman]] | | align="right" |[[2014]] |- | align="right" |23 | align="left" |📖 | colspan="3" align="left" |Spòdlowô wiédzô ò kaszëbiznie<ref>https://lccn.loc.gov/2014490787</ref> 📒 | |258–265 | align="left" |[[Jerzi Tréder|Treder, Jerzy]] | | align="right" |[[2014]] |- | align="right" |24 | align="left" |📖 | align="left" |Izabella Trojanowska (1929-1995)<ref>https://lccn.loc.gov/2015511587</ref> 📒 | colspan="2" align="left" |In Polish; some text in Kashubian. Volume includes a bibliography of the Polish-Kashubian journalist and author Izabella Trojanowska, a finding aid to her archives at the Muzeum Piśmiennictwa i Muzyki Kaszubsko-Pomoskiej w Wejherowie, a collection of her journalistic writings about Kashubia and the Kashubians, facsimile reproductions of letters written to her by friends and colleagues, as well as essays of appreciation by friends and… |'''pl'''; csb | | align="left" |Borzyszkowski, Józef - Trojanowska, Izabella | | align="right" |[[2015]] |- | align="right" |25 | align="left" |📖 | align="left" |Chceta wiãcy krwie?<ref>https://lccn.loc.gov/2015511110</ref> 📒 | colspan="2" align="left" |Dzysdniowô kaszëbskô proza 2014"--Cover. | | | align="left" |Muzeum Piśmiennictwa I Muzyki Kaszubsko-Pomorskiej W Wejherowie | | align="right" |[[2015]] |- | align="right" |26 | align="left" |📖 | align="left" |W jantarowi krôjnie : ùczbòwnik do kaszëbsczégò jãzëka dlô gimnazjum. Dzél 1<ref>https://lccn.loc.gov/2016451263</ref> 📒 | colspan="2" align="left" |In Kashubian; some text in Polish. Textbook for high school students. Accompanying CD contains recordings of text passages read aloud and correlated to exercises in the textbook. Includes bibliographical references (pages 203-205). | | | align="left" |Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie - Hewelt, Jadwiga - Pryczkowska, Elżbieta | | align="right" |[[2015]] |- | align="right" |27 | align="left" |📖 | align="left" |Ginące rzemiosło na Kaszubach = Dżinącé rzemiãsło na Kaszëbach = Obsolete occupations and crafts in Kashubia<ref>https://lccn.loc.gov/2017472411</ref> | colspan="2" align="left" |<nowiki>Dżinącé rzemiãsło na Kaszëbach | Obsolete occupations and crafts in Kashubia 📒</nowiki> |pl; csb; en | | align="left" |[[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié]]; Majkowski, Dariusz; Frymark, Stanisław; [[Blanche Krbechek|Krbechek, Blanche]]; Obracht-Prondzyński, Cezary | | align="right" |[[2015]] |- | align="right" |28 | align="left" |📖 | colspan="3" align="left" |Kaszëbskô chrestomatiô : wëbiér tekstów do ùczbë kaszëbsczégò jãzëka dlô sztudérów<ref>https://lccn.loc.gov/2016593761</ref> 📒 | |Jo | align="left" |[[Gduńsczi Ùniwersytet]] | | align="right" |[[2015]] |- | align="right" |29 | align="left" |📖 | colspan="3" align="left" |Król Kaszubów : Karol Krefft<ref>https://lccn.loc.gov/2017458620</ref> 📒 |pl; csb |209–213 | align="left" |Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie. Oddział W Baninie - [[Eùgeniusz Prëczkòwsczi|Pryczkowski, Eugeniusz]] | | align="right" |[[2016]] |- | align="right" |30 | align="left" |📖 | align="left" |Piesniôrz rëbacczégò żëwòta<ref>https://lccn.loc.gov/2016459455</ref> 📒 | colspan="2" align="left" |Works by Marión Selin chiefly in Kashubian, with some in Polish; editorial matter in Polish. Includes bibliographical references (pages 147-149). |'''csb'''; pl |147–149 | align="left" |[[Róman Drzéżdżón|Drzeżdżon, Roman]]; Selin, Marión | | align="right" |[[2016]] |- | align="right" |31 | align="left" |📖 | colspan="3" align="left" |Kašupsko-srpski rečnik = Kaszëbskò-serbsczi słowôrz<ref>https://lccn.loc.gov/2018422819</ref> 📒 |csb; sr | | align="left" |[[Hana Makùrôt|Makurat, Hanna]]; [[Duszan Pażdżersczi|Pažđerski, Dušan-Vladislav]] |Alma, Beograd | align="right" |[[2017]] |- | align="right" |32 | align="left" |📖 | colspan="2" align="left" |Grass a Kaszuby/i = Grass a Kaszëbë/Kaszëbi = Grass and Kashubia/ns<ref>https://lccn.loc.gov/2019380810</ref> 📒 | align="left" |Catalog of an exhibition held at Gdańska Galeria Güntera Grassa, November 10, 2017-January 28, 2018. "Artyści ... : Piotr Józefowicz, Jacek Kornacki, Dorota Nieznalska, Anna Orbaczewska, Michał Szlaga, Krzysztof Topolski, Anna Włodarska, Krzysztof Wróblewski, Wojciech Zamiara." Texts in Polish, Kashubian and English. | | | align="left" |Cirocka, Bogumiła - Grass, Günter - Borzyszkowska-Szewczyk, Miłosława - Kuellmer, Karl - Wróblewska, Marta - Dusza, Patrycja - Gdańska Galeria Güntera Grassa | | align="right" |[[2017]] |- | align="right" |33 | align="left" |📖 | colspan="3" align="left" |Méster Jan (1907-1989) : praca monograficzna o Janie Trepczyku<ref>https://lccn.loc.gov/2017425490</ref> 📒 |pl; csb |153–278 | align="left" |Frankowska, W. Witosława | | align="right" |[[2017]] |- | align="right" |34 | align="left" |📖 | align="left" |Apokalipsa św. Jana<ref>https://lccn.loc.gov/2019453847</ref> | align="left" |Apokalipsa świętego Jana 📒 | align="left" |Selections from Revelation in Polish and Kashubian; introductory texts in Polish. | | | align="left" |Tamkun, Maciej - Sikora, Adam | | align="right" |[[2017]] |- | align="right" |35 | align="left" |📖 | align="left" |Kaszëbskô młodëch rewòlucjô<ref>https://lccn.loc.gov/2017425677</ref> 📒 | colspan="2" align="left" |Includes bibliographical references. Polish and Kashubian. "Wiedno Kaszëbë!"--Cover. | | | align="left" |Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie. Oddział W Baninie - [[Eùgeniusz Prëczkòwsczi|Pryczkowski, Eugeniusz]] - Kankòwskô-Filëpiôk, Katarzëna | | align="right" |[[2017]] |- | align="right" |36 | align="left" |📖 | align="left" |Stanisław Pestka (1929-2015)<ref>https://lccn.loc.gov/2017458891</ref> 📒 | colspan="2" align="left" |Collection of writings by and about Stanisław Pestka (pseudonym used for his poetical works: Jan Zbrzyca) in Polish and Kashubian, including selections from his essays and poems, facsimiles of notebooks and documents, diaries, correspondence, photographs, reminiscences of the author by his family and friends and a critical study of his poetry. | | | align="left" |Borzyszkowski, Józef - Pestka, Stanisław - Zbrzyca, Jan - Instytut Kaszubski W Gdańsku - Muzeum Piśmiennictwa I Muzyki Kaszubsko-Pomorskiej W Wejherowie | | align="right" |[[2017]] |- | align="right" |37 | align="left" |📖 | colspan="3" align="left" |Terôczasnô kaszëbskô kùltura = Współczesna kultura kaszubska<ref>https://lccn.loc.gov/2020377161</ref> 📒 |csb; pl |315–318 | align="left" |Kulikowska, Katarzyna - Fópka, Tomôsz - Obracht-Prondzyński, Cezary - Majkowski, Dariusz | | align="right" |[[2018]] |- | align="right" |38 | align="left" |📖 | colspan="3" align="left" |Polsko-kaszubski słownik nazw fizjograficznych<ref>https://lccn.loc.gov/2021404540</ref> 📒 |pl; csb | | align="left" |Baska-Borzyszkowska, Felicja - Rada Języka Kaszubskiego | | align="right" |[[2018]] |- | align="right" |39 | align="left" |📖 | colspan="3" align="left" |Twórczość kaszubskojęzyczna<ref>https://lccn.loc.gov/2021404213</ref> 📒 |'''csb'''; pl |xxxi | align="left" |Borzyszkowski, Józef - Cybulski, Marek - Kalinowski, Daniel - Budzisz, Alojzy - Instytut Kaszubski W Gdańsku | align="left" | | align="right" |[[2019]] |- | align="right" |40 | align="left" |📖 | colspan="3" align="left" |Mój z mòją<ref>https://lccn.loc.gov/2021404520</ref> 📒 |'''csb'''; pl | | align="left" |Léwna, Kristina - Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie - Majkowski, Dariusz | | align="right" |[[2019]] |- | align="right" |41 | align="left" |📖 | colspan="3" align="left" |Pisarze šzëją : zéńdzenia zkaszëbską lëteraturą<ref>https://lccn.loc.gov/2020427405</ref> 📒 | | | align="left" |[[Janusz Mamelsczi|Mamelski, Janusz]] |[[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié]], [[Gduńsk]] | align="right" |[[2020]] |- | align="right" |42 | align="left" |📖 | colspan="3" align="left" |Pòd òkó Jastrë<ref>https://lccn.loc.gov/2021404207</ref> 📒 | | | align="left" |Majkowski, Dariusz | | align="right" |[[2020]] |- | align="right" |‼️43 | align="left" |📖 | colspan="3" align="left" |Twórczość liryczna<ref>https://catalog.loc.gov/vwebv/holdingsInfo?bibId=22140474</ref> 📒 | | | align="left" |Kuik-Kalinowska, Adela; [[Bòżena Ùgòwskô|Ugowska, Bożena]]; Borzyszkowski, Józef; Pestka, Stanisław | | align="right" |[[2020]] |- | align="right" |44 | align="left" |📖 | align="left" |Pisarze żëją : zéńdzenia z kaszëbską lëteraturą<ref>https://lccn.loc.gov/2022380783</ref> | colspan="2" align="left" |Zéńdzenia z kaszëbską lëteraturą 📒 | | | align="left" |[[Janusz Mamelsczi|Mamelski, Janusz]] - Grudnik, Joanna | | align="right" |[[2020]] |- | align="right" |45 | align="left" |📖 | align="left" |Kaszëbsczi jãzëk w Kanadze, ÙSA i Nowi Zelandii ; Leksykalné interferencje w gôdce Kaszëbów w Kanadze, ÙSA i Nowi Zelandii = Kashubian language in Canada, the USA and New Zealand ; Lexical interferences in Kashubian language in Canada, the USA and New Zealand / Stanisłôw Frymark.<ref>https://lccn.loc.gov/2022380879</ref> 📒 | colspan="2" align="left" |Kashubian and English versions bound tête-bêche to one another. Includes bibliographical references (pages 82-85, 140-142 in Kashubian section; pages 88-92, 143-145 in English section) and index. In Kashubian and English. | | | align="left" |[[Stanisłôw Frymark|Frymark, Stanisław]] |Zómk Zôbòrsczi, [Leśno] | align="right" |[[2020]] |- | align="right" |‼️46 | align="left" |📖 | colspan="3" align="left" |Twórczość liryczna<ref>https://catalog.loc.gov/vwebv/holdingsInfo?bibId=22140474</ref> | | | align="left" |[[Stanisłôw Pestka|Pestka, Stanisław]] | | align="left" |[[2020]]-01-01 |- | align="right" |47 | align="left" |📖 | colspan="3" align="left" |Kaszëbsczi teater : zjawiszcze, fòrmë, òkrãżé = Teatr kaszubski : fenomen, formy, środowisko<ref>https://lccn.loc.gov/2022380650</ref> 📒 |pl; csb |433–439 | align="left" |Kalinowski, Daniel - Majkowski, Dariusz |[[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié]]; Instytut Kaszubski w Gdańsku, [[Gduńsk]] | align="right" |[[2021]] |- | align="right" |48 | align="left" |📖 | align="left" |Słowińsczé tekstë Friedricha Lorentza : pòdóné w dzysczasny kaszëbiznie i pò pòlskù<ref>https://lccn.loc.gov/2022380325</ref> 📒 | colspan="2" align="left" |Translation of texts in Slovincian dialect into modern Kashubian and Polish; foreword in Kashubian. Includes bibliographical references. | | | align="left" |Lorentz, Friedrich - [[Eùgeniusz Gòłąbk|Gołąbek, Eugeniusz]] | | align="right" |[[2021]] |- | align="right" |49 | align="left" |📖 | align="left" |Kaszuby-Pomorze na tle Słowiańszczyzny : historia, kultura, język<ref>https://lccn.loc.gov/2022380554</ref> 📒 | colspan="2" align="left" |Includes bibliographical references and indexes Summaries and table of contents also in Kashubian and English | | | align="left" |Lubocki, Adam | | align="right" |[[2021]] |- | align="right" |50 | align="left" |🎶 | align="left" |Midzë niebã a zemią : 10 utworów na chór dziecięcy a cappella do słów Ewy Warmowskiej w języku kaszubskim<ref>https://lccn.loc.gov/2023449908</ref> 📒 | colspan="2" align="left" |For children's chorus a cappella. Texts of songs in Kashubian, commentary in Polish. Staff notation. | | | align="left" |Rocławska-Musiałczyk, Anna - Warmowska, Ewa | | align="right" |[[2021]] |- | align="right" |‼️51 | align="left" |📖 | colspan="3" align="left" |Słowińsczé tekstë Friedricha Lorentza pòdóné w dzysczasny kaszëbiznie i pò pòlskù<ref>https://catalog.loc.gov/vwebv/holdingsInfo?bibId=22437271</ref> | | | align="left" |Gòłąbek, Eugeniusz | | align="left" |2021-01-01 |- | align="right" |‼️52 | align="left" |📖 | colspan="3" align="left" |Twórczość kaszubska<ref>https://catalog.loc.gov/vwebv/holdingsInfo?bibId=23230333</ref> | | | align="left" |Bilot, Jan - Kalinowski, Daniel - Borzyszkowski, Józef | | align="right" |[[2022]] |- | align="right" |53 | align="left" |📖 | colspan="3" align="left" |Twórczość kaszubska<ref>https://lccn.loc.gov/2024463112</ref> 📒 |'''csb'''; pl |lxxxvii–lxxxviii | align="left" |Bilot, Jan - Kalinowski, Daniel - Cybulski, Marek - Borzyszkowski, Józef | | align="right" |[[2022]] |- | align="right" |54 | align="left" |📖 | align="left" |Szmeroszeptë<ref>https://lccn.loc.gov/2022380374</ref> 📒 | colspan="2" align="left" |A collection of erotic poems in Kashubian by Anna Różk - a teacher of Kashubian and Polish. | | | align="left" |Różek, Anna | | align="right" |[[2022]] |- | align="right" |55 | align="left" |📖 | colspan="2" align="left" |W kręgach znaczeń i treści : od Młodej Polski do Kaszub : profesorowi Tadeuszowi Linknerowi<ref>https://lccn.loc.gov/2023535246</ref> 📒 | align="left" |Includes bibliographical references. Bibliography of works by Tadeusz Linkner (pages 21-72) Texts in Polish with one article in Kashubian |'''pl'''; csb |21–72 | align="left" |Majkowski, Dariusz - Linkner, Tadeusz - Schramke, Grzegorz J. | | align="right" |[[2022]] |- | align="right" |56 | align="left" |📖 | colspan="2" align="left" |Detal i panorama : o twórczości kaszubskiej Stanisława Pestki<ref>https://lccn.loc.gov/2023479464</ref> 📒 | align="left" |Summary in English and Kashubian. Includes bibliographical references (pages 365-386) and index. |'''pl'''; en; csb |365–386 | align="left" |[[Bòżena Ùgòwskô|Ugowska, Bożena]] | | align="right" |[[2022]] |- | align="right" |‼️57 | align="left" |📖 | colspan="3" align="left" |Szmeroszeptë<ref>https://catalog.loc.gov/vwebv/holdingsInfo?bibId=22437422</ref> | | | align="left" |Róšzek, Anna | align="left" | | align="left" |[[2022]]-01-01 |- | align="right" |58 | align="left" |📖 | colspan="3" align="left" |Bënë bùten<ref>https://lccn.loc.gov/2023535221</ref> 📒 | | | align="left" |Janke, Stanisław | | align="right" |[[2023]] |- | align="right" |59 | align="left" |📖 | align="left" |Stanisław Janke : twórca literatury kaszubskiej i polskiej<ref>https://lccn.loc.gov/2025488540</ref> 📒 | colspan="2" align="left" |Summary in English and Kashubian Includes bibliographical references (pages 341-378) and index. | |341–378 | align="left" |Majkowski, Dariusz | | align="right" |[[2023]] |- | align="right" |60 | align="left" |📖 | align="left" |Historia Kaszubów w dziejach Pomorza. T. 2, Czasy nowożytne : w Rzeczypospolitej Obojga Narodów, państwie brandenbursko-pruskim i Królestwie Pruskim 1455-1815<ref>https://lccn.loc.gov/2025488572</ref> | align="left" |Czasy nowożytne : w Rzeczypospolitej Obojga Narodów, państwie brandenbursko-pruskim i Królestwie Pruskim 1455-1815 📒 | align="left" |Bibliografia na stronach 911-948. Indeksy. Streszczenia w języku angielskim, kaszubskim i niemieckim. | |911–948 | align="left" |Instytut Kaszubski - Szultka, Zygmunt | | align="right" |[[2024]] |- | align="right" |61 | align="left" |📖 | align="left" |Ośla Skórka, Wieloskórka i Mysi Kożuszek - baśniowe siostry : studia nad wątkiem bajkowym ATU 510B<ref>https://lccn.loc.gov/2025488319</ref> | align="left" |Studia nad wątkiem bajkowym ATU 510B 📒 | align="left" |W aneksie polskie wersje "Wieloskórki" w przekładach Elizy Pieciul-Karmińskiej oraz wybrane teksty źródłowe ludowej proweniencji. Bibliografia, netografia na stronach 167-178. Indeks. W aneksie część tekstu w języku kaszubskim, część w przekładzie z języka niemieckiego. Streszczenie w języku angielskim. | |167–178 | align="left" |Loba, Anna - Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Im. Adama Mickiewicza (Poznań) - Pieciul-Karmińska, Eliza - Kowalczyk, Kamila - Uniwersytet Im. Adama Mickiewicza (Poznań) | | align="right" |[[2024]] |- | align="right" |62 | align="left" |📖 | colspan="3" align="left" |Emigracja kaszubska : ludzie–instytucje–kultura = Kaszëbskô emigracjô : lëdze–institucje–kùltura<ref>https://lccn.loc.gov/2025448207</ref> 📒 |pl; csb |278–288 | align="left" |Kalinowski, Daniel - Obracht-Prondzyński, Cezary - Gradowski, Krzysztof - Kurowska-Susdorf, Aleksandra | | align="right" |[[2024]] |} {{Aktualizacjô|Òstatnô=2026-05-05|Nastãpnô=+2 lata}}<ref>https://web.archive.org/web/20260505183021/https://www.loc.gov/search/?fa=language%3Akashubian&all=true&c=150&sb=date</ref> == Òbaczë téż == {{#categorytree:Biblioteczi|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë|2}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://www.loc.gov Bibloteka] * [https://www.loc.gov/standards/iso639-2/php/code_list.php ISO 639-2 ''csb''] * [https://www.loc.gov/search/?fa=language%3Akashubian&all=true&st=list&c=150 Kashubian (Kaszëbsczi)] * https://web.archive.org/web/20260505183021/https://www.loc.gov/search/?fa=language%3Akashubian&all=true&c=150&sb=date * https://web.archive.org/web/20260505183055/http://web.archive.org/screenshot/https://www.loc.gov/search/?fa=language%3Akashubian&all=true&c=150&sb=date [[Kategòrëjô:Biblioteczi]] [[Kategòrëjô:Zjednóné Kraje Americzi]] 909r7qrx15q95iyd72d10kjetcgydea 0 8720 198662 192420 2026-05-14T04:22:16Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 198662 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Widener library 2009.JPG|mały|Ùniwersytet Harvarda - bibloteka]] '''Ùniwersytet Harvarda''' (''Harvard University'') – je wôżnym amerikańsczim môlã dlô rozwiju nôùczi w Cambridge, Massachusetts òd 1636 rokù. == Òbaczë téż == * [[Zjednóné Kraje Americzi]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.harvard.edu/‎ Harvard University] * [http://hollis.harvard.edu/?q=language-id:csb+subjects:%22language%22+ (csb)] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Zjednóné Kraje Americzi]] [[Kategòrëjô:Ùniwersytetë]] 45gpaiq6ihaod65rg05cvj1ykc4y0p9 0 9032 198365 169123 2026-05-13T12:33:43Z Iketsi 3254 {{Commons}} 198365 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Pelikan-Kolbenfüller.jpg|mały|Pisôk]] '''Pisôk''' — przërëchtënk do pisaniô na [[Papiór|papiorze]], w chtërnym pisarsczim materiałem je lejny tint, co scékô pòd cëskã mòcë grawitacji przez kapilarã do metalowégò piórka. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Technika]] m9flwo8o8ds3uhz5o57la18gmwmd6pw 198366 198365 2026-05-13T12:34:26Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Bąsôk]] 198366 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Pelikan-Kolbenfüller.jpg|mały|Pisôk]] '''Pisôk''' – przërëchtënk do pisaniô na [[Papiór|papiorze]], w chtërnym pisarsczim materiałem je lejny tint, co scékô pòd cëskã mòcë grawitacji przez kapilarã do metalowégò piórka. == Òbaczë téż == * [[Bąsôk]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Technika]] rp8j1yiyqsiq4oks5tw9zjhfcfzdmwi 198604 198366 2026-05-13T20:26:37Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 198604 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Pelikan-Kolbenfüller.jpg|mały|Pisôk]] '''Pisôk''' – przërëchtënk do pisaniô na [[Papiór|papiorze]], w chtërnym pisarsczim materiałem je lejny tint, co scékô pòd cëskã mòcë grawitacji przez kapilarã do metalowégò piórka. == Òbaczë téż == * [[Bąsôk]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Technika]] 2rfz5ccugf7xstsggjr2nzbf6j2xyk6 0 9052 198598 197120 2026-05-13T20:23:54Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 198598 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Parus ater01.jpg|mały|Czôrnô sykórka]] [[Òbrôzk:Periparus ater abietum MHNT.ZOO.2010.11.181.27.jpg|mały|Jaja ''Periparus ater abietum'']] '''Czôrnô sykórka''' (''Periparus ater'') – to je môłi ptôch z rodzëznë sykórkòwatëch. Òna żëje m. jin. na [[Kaszëbë|Kaszëbach]], téż òb zëmã ją mòże tu widzec. == Òbaczë téż == {{#categorytree:Sykórkòwaté|hideroot=on|mode=pages}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Sykórkòwaté]] skaull00oj8qcnjr4yhs7olpmgzcnaf 198599 198598 2026-05-13T20:24:05Z Iketsi 3254 {{Ùzémk artikla}} 198599 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Parus ater01.jpg|mały|Czôrnô sykórka]] [[Òbrôzk:Periparus ater abietum MHNT.ZOO.2010.11.181.27.jpg|mały|Jaja ''Periparus ater abietum'']] '''Czôrnô sykórka''' (''Periparus ater'') – to je môłi ptôch z rodzëznë sykórkòwatëch. Òna żëje m. jin. na [[Kaszëbë|Kaszëbach]], téż òb zëmã ją mòże tu widzec. == Òbaczë téż == {{#categorytree:Sykórkòwaté|hideroot=on|mode=pages}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Sykórkòwaté]] ja6mdya1d85kenhr3q5wmxzynnk5ifc 0 9058 198627 181471 2026-05-14T03:20:23Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 198627 wikitext text/x-wiki {{Wies infobox | Wies=Szëmôłd | rodzôcz_wsë=Szëmôłda | céch_wsë= | ôrt_gminë= | fana_wsë= | kôrta_wsë= | wòjewództwò=pòmòrsczé | kréz=wejrowsczi | gmina=Szëmôłd | szôłtëstwò=Szëmôłd | miejskô= | wiechrzëzna= | gradëN=54 | minutëN=29 | sekùndëN=12 | gradëE=18 | minutëE=13 | sekùndëE=32 | wiżô= | rok=2006 | lëdztwò=1639 | gãscëzna= | nr_czér=58 | pòcztowi_kòd=84-217 | reg_tôfla=GWE | SIMC= | szôłtës=Stanisław Draws | www= | òdjimk= | galerëjô_commons= |}} [[Òbrôzk:Szemôłd - kòscół.JPG|mały|left|Kòscół]] [[Òbrôzk:Szemôłd - wòjewódzcza dardża 224.JPG|mały|left|Wòjewódzkô darga [[òbrôzk:Tabliczka DW224.svg|25px]]]] '''Szëmôłd''' ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Szemud'') – [[Kaszëbë|kaszëbskô]] [[wies]] w òbéńdze [[Kaszëbsczé Pòjezerzé |Kaszëbsczégò Pòjezerzô]], pòłożonô w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[wejrowsczi kréz|wejrowsczim krézu]], w [[gmina Szëmôłd|gminie Szëmôłd]]. Wies je kòl 11 km òd krézowégò gardu [[Wejrowò]]. Szëmôłd je na szlachù wòjewódzczi dardżi [[òbrôzk:Tabliczka DW224.svg|25px]]. W ti wsë są przë drogach dwamòwny tôfle pòlskò-kaszëbsczé. Tu je kòscół ë szkòła. Tu w szkòle dzece ùczą sã [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]] [http://sp.szemud.pl/?page_id=13]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_XII/122 3.) Szynwałd w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Wejrowsczi kréz]] [[Kategòrëjô:Gmina Szëmôłd]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] 9b52q0siavsyksmq81pty1cvuuneuct 0 9092 198555 178811 2026-05-13T20:07:08Z Iketsi 3254 {{Commons}} 198555 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Lorraine region locator map.svg|mały|Lotringa - dzél Francëje, czerwòno zamalowóné na kôrce]] '''Lotringa''' (''Louréne'') – je terô dzélã [[Francëjô|Francëje]]. Òna je krótkò [[Miemieckô|Miemiecczi]]. Lotrinżónié czasã mògą pò swòjimù gadac. Lëdztwò: 2 346 292 mieszkańców (2014) == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Francëjô]] gxem9v2xt3cfjn3fpqm5q6tz5ub6c0o 0 9101 198559 173605 2026-05-13T20:09:01Z Iketsi 3254 {{Commons}} 198559 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Alsace region locator map.svg|mały|Elzas - dzél Francëje, czerwòno zamalowóné na kôrce]] '''Elzas''' (''Elsàss'') – je terô dzélã [[Francëjô|Francëje]]. Òn je krótkò [[Miemieckô|Miemiecczi]]. Elzasowié czasã mògą pò swòjimù gadac i pisac, a nawetka w szkòłach je ùczonô religiô. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Francëjô]] 0qmruvm7i3kublonk2qupcp5j55atd8 0 9114 198413 195603 2026-05-13T14:12:02Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 198413 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Leon Heyke (14023578).jpg|mały|Léón Heyke]] '''Léón Heyke''' - ùrodzył sã w [[1885]] rokù w [[Cérzniô|Cërzni]] kòl Czelna w [[Wejrowsczi kréz|wejrowsczim krézu]]. Òn chòdzył do prësczi pòwszédny szkòłë w Bieszkòwicach i do klasycznégò gimnazjum w Wejrowie. Dzãkã dëtkóm [[Wejrowò|wejrowsczégò]] dzekana ks. [[Walãti Dąbrowsczi|Walãtégò Dąbrowsczégò]] rodã z Gòwina, skùńcził Dëchòwné Seminarium w Pelplinie, a pòsobno doktorancczé teòlogiczné sztudia w Fribùrgù Brizgòwijsczim i we Wrocławiu. Jakno wikari béł w czile parafiach. Òbczas I swiatowi wòjnë służił, jak wiele jinëch ksãżi w prësczi armie; béł sanitariuszã i kapelanã w Chełmnie i Czôrnym. Pierszenił wiérztama w "Gryfie". Ùsôdzôł historiczné ë patrioticzné wiérztë, jakno ë miłotné. Béł wôżnym pòétą<ref>Współczesna literatura kaszubska 1945 - 1980, ISBN 8320537495 [http://books.google.de/books?id=CsMYAAAAMAAJ&q=Heykego&dq=drze%C5%BCd%C5%BCon&hl=pl&source=gbs_word_cloud_r&cad=6]</ref>, chtëren pisôł nordową kaszëbizną lësôcką. Béł ksãdzã, doktorã teolodżëji ë jednym z zakłôdôrzów [[Towarzëstwò Młodokaszëbów|Towarzëstwa Młodokaszëbów ]]. Jegò ùsôdztwò miało wiôldżi cësk na [[Aleksander Labùda|Aleksandra Labùdã]] ë [[Jan Trepczik|Jana Trepczika]]. W [[1930]] rokù dostôł za lëteracczé ë pedagògiczné dzejanié Złoti Krziż Zasłëdżi. Miemcë mają go rozstrzélné na zôczątkù [[Drëgô swiatowô wòjna|II-dżi swiatowi wòjnë]] ([[16 rujana]] [[1939]]) w Szpãgawsczim Lasu kòl [[Starogarda|Starogardë]]. == Ùsôdztwò (wëjimk) == [[Òbrôzk:Łątczińskô Wigòda - Heyke.jpg|mały|Tôfla w kòscele we [[Łątczińskô Wigòda|Wigòdze]]]] * [https://polona.pl/item/wojewoda,ODM1NTc3ODc/6/#info:metadata Wojewoda] * Dobrogòst i Miłosława (1923-39) * Bardzeńskji vergle (1923) * Kaszëbsczié spiéwë (1927) * Podania kaszubskie (1931) * Szôłôbùłki == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == * J. Borzyszkowski, J. Mordawski, J. Treder: Historia, geografia, język i piśmiennictwo Kaszubów; J. Bòrzëszkòwsczi, J. Mòrdawsczi, J. Tréder: Historia, geògrafia, jãzëk i pismienizna Kaszëbów,; pòd red. Jana Mòrdawsczégò, tołmaczënk Jerzi Tréder, Wëdowizna M. Rôżok przë wespółrobòce z Institutã Kaszëbsczim, Gduńsk 1999, ISBN 83-86608-65-X. * F. Neureiter: Geschichte der kaschubischen Literatur : Versuch einer zusammenfassenden Darstellung, 2. verb. u. erw. Auflage, Sagner, München 1991, ISBN 3876904889. * F. Neureiter: Historia literatury kaszubskiej : próba zarysu, przełożyła Maria Boduszyńska-Borowikowa ; wstępem opatrzył Tadeusz Bolduan, Gdańsk : Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie, Oddział Miejski, 1982, ISBN 8300002561. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.gbc.org.pl/dlibra/doccontent?id=260&from=FBC "Gryf"] * [http://merelana.livejournal.com/698179.html?thread=6260803 LEGEŃDA Ò SPIĄCYM WÒJSKÙ] * [http://www.kaszubi.pl/images/dodatkowe/aktualnosci/2015/4%20teksty.pdf „Żelezôk przed sądã”. Wëjimk] * http://kaszubi.pl/o/gdansk/komunikat?id=1915 ({{Jãz.|csb}}) * https://web.archive.org/web/20070701091617/http://www.czetnica.org/leon-heyke/ ({{Jãz.|csb}}) {{Kòntrola}} {{DEFAULTSORT:Heyke Léón}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi pisarze]] [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi tołmôcze]] [[Kategòrëjô:Mùżdżówczi òb jesén 1939]] [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] cbf2s68zqpzektb2ttwzu7at5egwkg7 0 9205 198663 168984 2026-05-14T04:22:53Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Gduńsk]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 198663 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Gdansk house of tortures (2005).jpg|mały|Katowniô w Gduńskù]] '''Katowniô w Gduńskù''' ([[Pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Katownia w Gdańsku'') – je zbùdowónô w II pòłowie XIV stalata. == Òbaczë téż == * [[Gduńsk]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gduńsk]] jci8w524xg10oeve4dlc2w03t3t2yhv 0 9231 198624 169106 2026-05-14T03:18:23Z Iketsi 3254 {{Commons}} 198624 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Kościerzyna kościół farny.jpg|mały|]] '''Parafiô Swiãti Trójcë w Kòscérznie''' – je òd 1210 rokù. Ji parafialny rzimskòkatolëcczi kòscół je w [[Kòscérzna|Kòscérznie]]. Tu mòże czëc [[kaszëbsczi jãzëk]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.diecezja-pelplin.pl/dekanaty-i-parafie?pid=118&sid=264:Parafia-Swietej-Trojcy-Sanktuarium-Matki-Bozej-Krolowej-Rodzin] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] rr6r9m3o4t2vdt6ayntdnq467rrq1tn 0 9244 198625 168903 2026-05-14T03:18:38Z Iketsi 3254 {{Commons}} 198625 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Illustration Crataegus laevigata1.jpg|mały|Dwaseminnô mąkùszka]] '''Dwaseminnô mąkùszka''' (''Crataegus laevigata'' (Poir.) DC.) – to je czerz z rodzëznë różowatëch (''Rosaceae''). Òna rosce m. jin. na [[Kaszëbë|Kaszëbach]], a ji jeden brzôd mô dwa semiona. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://luczaj.com/rocznik%20dendrologiczny%202008.pdf] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Bòtanika]] 4wjtqr8snsmaneg4lfl80lwjv0hucg4 0 9306 198407 194384 2026-05-13T14:07:32Z Iketsi 3254 == Przëpisczi→== Przëpisë 198407 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Collage of Kiev.png|mały|]] '''Czijew'''{{Zdrzódło}} ([[ùkrajińsczi jãzëk|ùkr.]] ''Київ'', ''Kyjiù'') – stolëca [[Ùkrajina|Ùkrajinë]], jeden òd nôwiãkszich i nôstarszich gardów [[Eùropa|Eùropë]]. Wiéchrzëzna gardu skłôdô 847,66 km², lëdztwò 2,9 mln (stój na lëstopadnik 2015<ref>[http://kiev.ukrstat.gov.ua/p.php3?c=2910&lang=1 ''Демографічна та соціальна статистика'']</ref>). == Pòłożenié == Wiãkszi dzél Czijewa leżi na wësoczim (do 196 m n.r.m.) prawim brzegù rzéczi Dniepr. Mniészô czãsc leżi na niżawnym lewim brzegù. == Historiô == Czijew pòwstôł ju na zôczątkù V stalatégò jakò targòwi pùnkt na szlachù, jaczi łącził Kònstantinopòl ze [[Skandinawiô|Skandinawią]]. W IX-XI stalatim – znóny jakò Kanugård – béł centrum hańdlu Wikingów. W 882 gard òstôł zdobëti wikinsczim włôdcą Òlegiem Mądrim, chtëren przeniósł tuwò swòje sedłowié. W 988 abò 989 w Czijewie òdbił sã chrzest Włodzmierza I Wiôldżégò, symbòliczno ùznôwóny za chrzest Rusje. Na kùńc IX stalatégò Czijew stôł sã stolëcą Czijewsczi Rusje, w 1169 rôwnak pòzbéł na pòliticzny wôżnoce. W 1240 gard najachalë i zniszczëlë Tatarowie, co bëło przëczëną ùpadkù dôwnégò gardu i pòczątkù móngòlsczi òkùpacje. W 1363 lëtewsczi ksążã Òlgerd dołãcził nen gard do Wiôldżégò Lëtewsczégò Ksãżstwa. Pò lubelsczi unie (w 1569) Czijew òstôł dołãczôny do Pòlsczi Kòrónë. W 1648 zajął gò Bògdón Chmielnicczi. W 1654 Czijew wszedł w skłôd [[Ruskô|Rusczi]]. W 1686 do Mòskòwsczégò patrijarchatu trafiła téż [[Prawòsławié|prawòsławnô]] czijewskô metropòliô. W XIX stalatim Czijew stôł sã wiôldżim przemësłowim i hańdlowim centrum. W 1870 doprowadzëlë tuwò liniô banu, a w 1892 w gardze òstała wprowadzónô elektriszowô rësznota (Czijew béł drëdżim gardã w Eùropie, w jaczim pòjawił sã tramwaj). W 1917, pò pazdzérznikòwi rewòlucje, w gardze pòwòłóno Ùkrajińską Centralną Radzëznã, a pózni (w tim samim rokù) Ùkrajińską Nôrodną Repùblikã. W 1920 Czijew òstateczno òstôł zajãti Czerwòną Armią i dołãczóny do Ùkrajińsczi Socjalistny Sowiecczi Repùbliczi, chtërnô w 1922 nalôzłô sã w składze [[Sowiecczi Związk|Sowiecczégò Związkù]]. W 1934 Czijew stôł sã stolëcą Ùkrajińsczi SSR. == Zabëtkòwi òbiektë == Leżącé w Czijewie Sobór Bòsczi Mądroscë i Peczerskô Ławra nôleżą do nôstarszich òstrzódków chrzescëjaństwa w tim dzélu Eùropë i òstałë wpisóné na lëstã swiatowégò kùlturnégò dzedzëctwa UNESCO. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Ùkrajina]] [[Kategòrëjô:Stolëcë]] ohb00958gdcr2uajwxb2oxj92rclbk9 0 9336 198467 197186 2026-05-13T15:23:40Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 198467 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Kashubian embroidery of Zukowo school.jpg|mały|Kaszëbsczi wësziwk żukòwsczégò sztélu]] '''Jadwiga Ptôch''' (ùr. [[14 gòdnika]] [[1902]] w [[Żukòwò|Żukòwie]], ùm. [[26 strëmiannika]] [[1968]] w Żukòwie) – to bëła baro znónô [[Kaszëbë|kaszëbskô]] [[wësziwôczka]]. Òna wiele zrobia dlô [[Kaszëbsczé wësziwanié żukòwsczégò sztélu|kaszëbsczégò wësziwkù]] w Żukòwie, a w wòjnie bëła w lagrze w [[Ravensbrück]]. Ji grób je w Żukowie. == Òbaczë téż == * [[Zofiô Ptôch]] * [[Bernadeta Mariô Reglińskô]] * [[Żukòwsczi sztél]] == Lëteratura == * Pro memoria Izabella Trojanowska (1929-1995). Józef Borzyszkowski (red.) Wejherowo - Gdańsk, 2015 * Wzory haftu kaszubskiego : szkoła żukowska. Gdańsk : Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie. Oddział Gdański, 2007, ISBN 978-83-925340-0-6 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20191210202007/http://niematerialne.nid.pl/Dziedzictwo_niematerialne/Krajowa_inwentaryzacja/Krajowa_lista_NDK/ Kaszëbsczé wësziwanié żukòwsczégò sztélu] * [https://web.archive.org/web/20220628192346/https://app.xyzgcm.pl/gdansk-pl/d/201812119866/biogramy-100-kobiet-z-pomorza-p.pdf ss. 16-17 JADWIGA PTACH] * [https://www.zukowo.pl/index.php?id=208 (pl)] * [https://web.archive.org/web/20200930164326/https://viaf.org/viaf/306433617/ VIAF] {{Kòntrola}} {{DEFAULTSORT:Ptôch, Jadwiga}} [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] [[Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura]] 3hw25w05ilsjba0cvs120px3razjaa2 198468 198467 2026-05-13T15:24:00Z Iketsi 3254 VIAF→{{Kòntrola}} 198468 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Kashubian embroidery of Zukowo school.jpg|mały|Kaszëbsczi wësziwk żukòwsczégò sztélu]] '''Jadwiga Ptôch''' (ùr. [[14 gòdnika]] [[1902]] w [[Żukòwò|Żukòwie]], ùm. [[26 strëmiannika]] [[1968]] w Żukòwie) – to bëła baro znónô [[Kaszëbë|kaszëbskô]] [[wësziwôczka]]. Òna wiele zrobia dlô [[Kaszëbsczé wësziwanié żukòwsczégò sztélu|kaszëbsczégò wësziwkù]] w Żukòwie, a w wòjnie bëła w lagrze w [[Ravensbrück]]. Ji grób je w Żukowie. == Òbaczë téż == * [[Zofiô Ptôch]] * [[Bernadeta Mariô Reglińskô]] * [[Żukòwsczi sztél]] == Lëteratura == * Pro memoria Izabella Trojanowska (1929-1995). Józef Borzyszkowski (red.) Wejherowo - Gdańsk, 2015 * Wzory haftu kaszubskiego : szkoła żukowska. Gdańsk : Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie. Oddział Gdański, 2007, ISBN 978-83-925340-0-6 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20191210202007/http://niematerialne.nid.pl/Dziedzictwo_niematerialne/Krajowa_inwentaryzacja/Krajowa_lista_NDK/ Kaszëbsczé wësziwanié żukòwsczégò sztélu] * [https://web.archive.org/web/20220628192346/https://app.xyzgcm.pl/gdansk-pl/d/201812119866/biogramy-100-kobiet-z-pomorza-p.pdf ss. 16-17 JADWIGA PTACH] * [https://www.zukowo.pl/index.php?id=208 (pl)] {{Kòntrola}} {{DEFAULTSORT:Ptôch, Jadwiga}} [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] [[Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura]] tpvjda96j5rto85exsfu0ynm3lprqmq 0 9350 198615 198263 2026-05-14T03:14:16Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 198615 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Pet Cemetery -San Francisco-3.jpg|mały|]] '''Grzebòwiszcze''' – to je plac dlô nieżëwëch zwierzów np. [[Pies|psów]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20140831083739/http://wetgiw.gov.pl/index.php?action=art&a_id=4063] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Psë]] p2o9u0dki93nkdakfeehed76z3gfo1g 0 9351 198605 194803 2026-05-13T20:27:33Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 198605 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Bourke-Docker Street level crossing boom gate.jpg|mały|Zamikôcz drodżi]] '''Zamikôcz drodżi''' – béł m. jin. na [[Kaszëbë|Kaszëbach]] żëbë na jaczis czas zamknąc drogã. Terô jich je jakbë mni. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Technika]] qbglh9ndgbso4k8n2xbhhwqm201ijef 0 9385 198571 180354 2026-05-13T20:12:43Z Iketsi 3254 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 198571 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Façade de la cathédrale Saint-Étienne de Toulouse.jpg|mały|Katédra w Tólóze]] '''Tólóza''' – to je znóny gard we [[Francëjô|Francji]], z trzema ùniwersytetama. * lëdztwò: 440 204 (2010) * wiéchrzëzna: 118,3 km² == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gardë w Francji]] iprbq3qnu3knr58tekk5wuf87wejug3 0 9421 198593 197331 2026-05-13T20:20:11Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 198593 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Flag of Vilnius.svg|mały|Fana Wilna]] [[Òbrôzk:Grand Coat of arms of Vilnius.svg|mały|Herb Wilna]] [[Òbrôzk:Vilnius Old Town Skyline at dusk, Lithuania - Diliff.jpg|mały|Panorama Wilna]] '''Wilno''' ([[Lëtewsczi jãzëk|lët.]] Vilnius, [[pòlsczi jãzëk|pòl.]] Wilno, [[biôłorusczi jãzëk|biôł.]] Вільня) – stolëca [[Lëtwa|Lëtwë]], do 1795 stolëca Wiôldżégò Lëtewsczégò Ksãstwa w Rzeczpòspòlëti Óbëdwóch Nôrodów, òd 1920 do 1922 jakno stolëca Strzédny Lëtwë, w latach 1922-1939 w grańcach II RP (jakno stolëca wileńsczégò wòjewództwa), na Wileńsczim Pòmòrzim, nad Wilią, przë ùbiédze rzéczi Wilejczi. Lëczba miestnëch lëdzy w 2015 rokù wëniosła 542 990<ref>[https://web.archive.org/web/20210501080015/https://osp.stat.gov.lt/en/statistiniu-rodikliu-analize?portletFormName=visualization&hash=73c1a737-2e38-4d0d-b308-e1f70c17da20= Statistics Lithuania — Population at the beginning of the year by city / town and year].</ref>. Nôwiãkszé w ùprocemnienim do wiéchrzeznë miasto w krajach Bôłtu, wiôldżé gòspòdarczé, finansowé, industriowé centróm; banowi, dargòwi, fligrowi transpòrt; centróm kùlturë i nôùczi, 8 ùniwersytetów, w tim Wilëńsczi. Je wiôldżim religijnym centróm, przeszło 40 rzimskòkatolëcczich kòscołów, 20 [[Prawòsławié|prawòsławnëch]] cerkwi, 3 żëdowsczé sinagòdżi, karaimskô kienesa. Wilno je òsoblëwie centrum pòlsczi kùlturë i nôùczi na Lëtwie. Dzejają tu chòcbë: Pòlsczé Téatralné Studio, Pòlsczi Téater, Fùndacjô Pòlsczi Kùlturë na Lëtwie, Pòlsczi Ùniwersytet. Miasto miôło prawò do aktu wëbieraniô króla<ref>Polska Encyklopedia Szlachecka, t. I, Warszawa 1935, s. 42.</ref>. == Demògrafia == W Wilnie mieszkô kòl 543 tës. lëdzy (2015). Wikszosc spòleznë (63,2%) to Lëtwini. Mieszkôńcë z jinszëch nôrodów to Pòlôsze (16,5%), Rusczi (12%), Biôłorusëni (3,5%), Żëdzë (0,4%) i jinszé nôrodowòscë (4,4%)<ref>[https://web.archive.org/web/20170507093431/http://osp.stat.gov.lt/home Oficialiosios statistikos portalas]</ref>. Piérszi spisënk lëdzy béł w 1873 r. Wedle niegò tedë w Wilnie bëło 96 tës. mieszkańców, a w tim wicy niż połwa to Żëdzë <ref>Czarkowski, Ludwik: ''Wilno w latach 1867-85 (Ze wspomnień osobistych).'' Wilno 1929, str.21.</ref>. == Historiô miasta == Piérszô zmiónka ò miesce pòchôdô dopiérze z 1323 r. z lëstu wiôldzédò ksãca Giedymina do papiéża Jana XXIII. W latach 1365 i 1383 Wilno najachalë Krzëżôcë, chtërny spôlëlë miasto. W 1387 rokù Lëtwa przëjãła chrzest. W tim téż rokù Wilno nabëło magdebùrsczé miejsczé prawa<ref>Stanisław Alexandrowicz, Geneza i rozwój sieci miasteczek Białorusi i Litwy do połowy XVII wieku, w: Acta Baltico-Slavica, t. VII, Białystok 1970, s. 48.</ref>. W 1419 rokù ksążã Witóld zaczął bùdowac piérszi mùrowóny zómk, pózni zwóny Dólnym. Nawetka pò smiércë Witolda (1430) Wilno òstało sedzëbą wiôldżich lëtewsczich ksãżątów. W 1441 Kadzmiérz Jagiélónczëk pòtwierdzył miejsczé prawa. W latach 1503-1522 òstałé wëbùdowòné òbronné mùrë. W czasach zëgmùntowsczich nôbarżi zmieniwało sã miasto. Pòwsta tedë mennica, arsenał, młinë, mòst na Wilejce, wiele szpitalów i pałaców. Robielë przë tim architekcë i italsczi wërzinôrze. Wilno òd tegò czasu je miastem wiele nôrodów. W 1579<ref>Władysław Konopczyński, Dzieje Polski nowożytnej, t. I, 1936, s. 163.</ref> rokù król Sztefón Batori Akademiã, chtërną prowadzëlë jezuicë, a je ùzémkiem Wilensczégò Ùniwersytetu. Rozrost Wilna zatrzëmôł wiôldżi òdżin w 1610<ref>Wilno. Przewodnik krajoznawczy Juljusza Kłosa Prof. Uniwersytetu St. Batorego. Wydanie trzecie poprawione, Wydawnictwo Wileńskiego Oddziału Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego, Wilno 1937, s. 21 i 140.</ref>. A téż wiele lëdzy w 1655rokù wëmòrdowalé Rusczi. W 1795 r. nalazło sã w rusczim zabòrze, a jesz bëło stolëcą gùbernii. W XIX stalatim Wilno bëło môlã, dze rozwiajało sã wiele patrjiotnëch òrganizacëjów, przëkładno filomatów, filaretów. Pò lëstopadnikòwim pòwstanim Rusczi zamklë ùniwersytet. Òb czas stëcznikòwégò pòwstaniô w òkòlim Wilna dzejałë sã òstré wòjarze. W latach 1915-1918 r. Wilno zajimalë Niemcë. Òb czas wòjnë 1920 dobëła je Czerwònô Armia, i tak téż bëło w 1939 rokù drëdżi rôz. Sowiecë przëkôzalë miasto Lëtwinóm. Pòzni òb czas wòjnë wiele lëdzy wësedlono, a miasto òstało zbómbardowóné. Pò 1944 r. zaczãlë miasto zamieszkiwac Lëtwinowie i Pòlôszë. Òd 1917 r. Wilno je stolëcą samòstójny Lëtwë. == Stôrodôwnotë == [[Òbrôzk:Vilnus_Montage_(2016).png|mały|Widoczi z Wilna]] [[Òbrôzk:Vilnius Modern Skyline At Dusk, Lithuania - Diliff.jpg|mały|Wilno stolëca Lëtwë]] W 1994 rokù Wilno òstało wpisóné na spisënk swiatowi spôdkòwiznë UNESCO. W miesce je kòl 40 kòscołów. === Gòtëcczé stôrodôwnotë === * Wieża Giedymina * Kòscół sw. Anë * Kòscół sw. Francëszka i sw. Bernata * Kòscół sw. Mikòłaja === Renesansowé stôrodôwnotë === * Dólny zómk === Barokòwé stôrodôwnotë === * Kaplëca sw. Kadzmiérza * Wilensczi Ùniwersytet * Kòscół p.w. Wniebòwzãca NMP * Kòscół sw. Michała * Mònastér sw. Dëcha * Cerkwiô i klôsztór Bazylianów * Kòscół sw. Jakùba i Filipa * Kòscół sw. Jana Chrzcëcela i Jana Éwagelistë * Kòscół swiãti Katarzënë * Kòscół sw. Piotra i Paùla * Kòscół sw. Rafała * Kòscół sw. Teresë === Klasycësticzné stôrodôwnotë === * Bazylika sw. Stanisława i Władisława * Rôtësz * Pôłôc w Werkach * Ewangeléckò-refòrmòwóny kòscół === Eklekticzné i neòstilowé stôrodôwnotë === * Chùralnô synagòga * Aùgbùrskò-éwangelicczi kòscół * Filharmòniô * Mùzeùm Òfiar Lëdzczich mòrdów === Mòderné stôrodôwnotë sprzed 1939 === * Wniesenié Trzech Krziżi * Bernardinsczi smãtôrz w Zarzéczu * Smãtôrz na Antokòlu * Smãtôrz Piotra i Paùla * Smãtzôrz sw. Rafała na Pióromònce * Smãtôrz na Kalarëji * Ewangelëcczi smãtôrz * Karaimsczi smãtôrz * Żëdowsczi smãtôrz * Mùzelmańsczi smãtôrz == Òbaczë téż == * [[Wilno (Ontario)]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_XIII/492 Wilno] w „Geògraficznym słowarzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów” {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Lëtwa]] mvkzj54z3gqz2vb56af7qwhjpf2vtsl 0 9435 198591 192596 2026-05-13T20:19:45Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 198591 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Polskie pączki.jpg|mały|Pùrclë]] [[Òbrôzk:00409 paczki z serem, sanok.jpg|mały|Pùrclë z serã]] [[Òbrôzk:Paczek Samolez.JPG|mały|Donut]] '''Pùrcel''' – ([[:pl:Pączek|pol. pączek]]) pùlchné młodzewi kùszk z pszény mączi. Mô spłaszczony sztôłt. Je smażony na cemno-złotô farwã w głãbòczim szmôłcë. Tradicjô kôże je nadzewac przed smażeniém. Czedë pùrcel je ùpieczony, trzeba gò pòsmarowac roztopionym cëkrem pùdrem. Je to jedno z nôbarżi tradycyjnëch pòlsczich kùchów. Przëjeło sã, że cziej chtos w [[tłësty czwiôrtk]] nié zjé pùrcla, nie mdze mù sã wiodło. W tłësty czwiôrtk statystyczny Pòlôk zjada 2,5 pùrcla, a wszëtcë Pòlacë razã w tém czasu jedzóm jich kòl 100 milionów. Pierwi pùrclë nadzewało sã czasã migdałem abò òrzechem. Wierzono, że chto na taczi trafi, bãdze mieć szczescy w żëcém. Na Sląskù pùrclë znóny są pòd pòzwą kreple. Pòzwa ta ma dawné pòchòdzenié. Wedle wëdóny w 1714 r. we [[Frankfùrt nad Òdrą|Frankfùrce]] i [[Lipsk|Lipskù]] kroniczi slasczi (Der Schlesischen Kern-Chronicke) w òdrãbnym sląsczim jãzëkù ùżywónym w mòwie i sztuce (pòezji) jistniało òd dôwna słowò Kraeppel. W [[Niemiecczi jãzëk|jãzëkù miemiecczim]] ni ma jednégò òkresleniô na taczi wyrób cëczierniczi, a słowò Pfannkuchen mòże òznaczac równo pùrcel jak i nalesnik. W Americe pùrcle sã zwónë doughnuts (donut). Mają sztôłt piestrzenia z dzërą w westrzódkù. Mniszi, barżi òkrągłë są holes. === Przësłowia ò pùrclach === „Czedë w tłësty czwiôrtk człowiek zjé wiele pùrclów, łaskawi Pón Bóg grzech óbżarstwa darëje.” „Tłësty czwiôrtk pùrclama swiãtëje, a ód Strzodë Pópielcowi pòst szëkùje.” „Ód tłëstégò czwiôrtkù do [[Jastrë|Jastrów]]- kłóni sã pòst.” „Chto w tłësty czwiôrtk nie zjé pùrclów wiele, temu mëszë zjedzą pòle i bãdze miôł pustą stodołã.” „Pòwiedzôł Bartk, że dzys je tłësty czwiôrtk. Jegò [[białka]] ùwierzëła i pùrclów nasmażëła.” === Skądka sã wzął Tłësty Czwiôrtk? === [[Tłësty Czwiôrtk]] to òstatni [[czwiôrtk]] przed Wiôldżim Pòstem. Rozpòczinô óstatny tidzéń karnawału. Czëdës tego dnia swiãtowano kùńc zëmë, pòczątk zymkù. Jimpreza rozpòczina sã òd tłëstégò jedzeniô: miãsa, kapùstë ze skwarkama, abò blós skwarkama. Pùrcle bëłë na òstatk. Tedë pùrclë miałë nadzenie ze słoninë. Zós sóm kùch nie bëł cëkrzony. === Wôrtoscë pùrcla === {| class="wikitable" |- | Energiô || 290 kcal |- | Biôłkò || 5,3 g |- | Tłuszcz || 10,9 g |- | Wãglowòdônë || 43,5 g |- | Błonnik || 1,1 g |} === Wiele czasu zajmie cë spalenié jednégò pùrcla? === * 12 minut wchodzeniô pò trapach * 20 minut bieganiô * 30 minut jazdë na szrëcach * 40 minut chùtczégò szpacerù * 45 minut gòrącegò kùszkaniô * 50 minut òdkùrziwaniô * 60 minut czeszczeniô wescëloka * 60 minut tuńcowaniô * 120 minut pisaniô na kòmputrze * 120 minut seksù * 150 minut gôdczi przez telefón * 180 minut mëcégò * 180 minut zmiwaniô statków * 240 minut spaniégò * 300 minut jazda aùtã * 600 minut òbzëraniô zdrzélnika == Recepta na pùrclë == Nôpierwi 14 dkg młodzów rozmieszac w szklance cepłégò mléka i 2 sklónkach mączi. Czej weroscą, dodac je do 2 kg mączi, wëmieszac. Tedë wlôc roztopioné masło (25 dkg), jesz jesz jednã sklónkã mléka i jniné dodatczi – cëczer waniliowi, skórã i sok z cytrónë. Wszëtkò wërabiac rãką i pòdsëpòwac mąką. Pòtemù ùlepic môłé kùgelczi, natkac marmeladą, ùłożëc na płócienku i òstawic jaż wërosną. Piec w głãbòczim òleju. Na kùńc ùmòczëwac Purce w krowinie zrobiony z cëkru pùdru i wòdë i smaczno zjesc. == Bibliografia == * Czerwińska, T., Pająk A., Lucyna S. Z kaszëbsczim w szkòle, Gduńsk 2001, s. 173<br /> == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://web.archive.org/web/20150214032936/http://www.poradnikzdrowie.pl/zywienie/co-jesz/jak-spalic-kalorie-z-jednego-paczka_40548.html [dostęp 2014.11.17] * http://www.ilewazy.pl/paczek [dostęp 2014.11.17] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kùchniô]] [[Kategòrëjô:Kùch]] [[Kategòrëjô:Hobby]] 99p2gq0gu5rijchqp30obe1gqi5uoq2 0 9437 198564 198008 2026-05-13T20:10:27Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 198564 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Rhone drainage basin.png|mały|Rodan]] '''Rodan''' – to je [[rzéka]] dłużawë 812 km w Szwajcarsce i [[Francëjô|Francji]]. Òn wëpłiwô z [[lodofôłt]]u Rodanu w [[Szwajcarskô|Szwajcarsce]]. == Òbaczë téż == {{#categorytree:Rzéczi|hideroot=on|mode=pages}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Rzéczi]] [[Kategòrëjô:Francëjô]] [[Kategòrëjô:Szwajcarskô]] ilru61yqz5dbqsjcfe60uwz7l63qwbs 0 9449 198601 195251 2026-05-13T20:24:46Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 198601 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Termometr Skala Celsjusza.JPG|mały|Termòméter]] '''Termòméter''' – je to nôrzãdze, chtërne mô za zadane mierzëc ceplëznë. === Pòdzél termòméterów === * Termòméter żewòstrzébny je nôbarżi znóny, je òn zbùdowóny z wąsczi, sklany rérczi, ze zbiérniczkã na żëwé strzébro w dole. Jak rosce ceplëzna, ceklëna rozszérzô sã i je wëpëchónô do górë rérczi. Ceplëzna może òdczëtac na miarze, chtërna je na rérce, abò kòl ni. * Termòméter jizbòwi- mierzi ceplëznë jaczi je w jizbie do 40C * [[Termòméter zaòknowi]]- mierzi cepleznã jaczi je buten- òd -50C do +50C * [[Òbrôzk:Minimum-maximum-Thermometer 2760.jpg|mały|Termòméter labòratorijny]][[Termòméter labòratorijny]]- służi do pomiaru ceplëznë rozmajitéch substancji. == Òbaczë téż == * [[Wiatromierz]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Technika]] 7s6m5dfdyaxshk4aewdw3mg9eeinbxc 0 9455 198592 183952 2026-05-13T20:20:01Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 198592 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:COA of Prussia (1466-1772) Lob.svg|mały|Herb]] [[Òbrôzk:Prusse1751Vaugondy aires.png|mały|Prësë w 1751 rokù - kôrta]] '''Królewsczé Prësë''' historicznô krôjna przënôleżny òd [[1466]] r. do [[Pòlskô|Pòlsczi]]. Na kaszëbsczi òbéńdze wikszi dzél lëdztwa żił z gbùrzëznë, rëbaczeniô i lasëznë, w céni cëskù miasta [[Gduńsk]]a. Mieszkeńcë Królewsczich Prës czëlë sã z ùrodzeniô Prësôkama. Bëła tu mòzajika religii i kùlturów. Òb czôs kòntrrefòrmacji pò [[Tridencczim sobór|tridencczim sobòrze]], m.jin. dzãka jezujitóm, chtërny wzãlë na se ùczbã diecezjalnégò kleru, ògreńczony òstôł rozwij lëtrzëznë i przëszło nazôd wiele przedstôwców szlachtë i wiesczich parafialnëch zrzesznic - òsoblëwie kaszëbsczich - do katolëcczégò Kòscoła. Dosc tëli znaczënk miało téż dzejanié jinëch, czãsto òdnowionëch klôsztorów, m.jin. norbertanków z [[Żukòwò|Żukòwa]], a jesz barżi freńcëszkanów, òpiekùnów nowégò sanktuarium w [[Wejrowò|Wejrowie]]. Jesz długò problemë i nôbòżné zjinaczeniô, a téż ekònomiczné pòdzéle rozsądzywałë ò codniowòscë żëcô Kaszëbów, doswiôdczonëch téż przez wòjnë, òsoblëwie ze Szwédama. Òstawiłë òne prãgã w historiowy pamiãcë Kaszëbów - negatiwną. Jinaczi bëło z wòjnama pòlskò-tërecczima, a òsoblëwò z Pòmòcą wiedeńską w 1683 r., w jaczi téż bëtnictwò mielë kaszëbsczé szlachcëce i chłopi. To òni dozéralë tradicjã, pamiãc dobrégò króla [[Jan III Sobiesczi|Jana III Sobiesczégò]]. Tej téż niejedné z kaszëbsczi szlachtë doszlë nawetka do równiszcza tipòwégò dlô panownégò òkrãżô np. do pòczestnotë senatorów Repùbliczi i wòjewòdów w tich Prësach. Samòstójnosc Królewsczich Prës i z nią sparłãczoné m.jin. prawò indigenatu, òsóbné generalné sejmiczi ti prowincji, ùrëszniłë w pùblicznym dzejanim téż całotã kaszëbsczi szlachtë, nawetka ti biédniészi, chtërna próbòwa ùtrzimac swòją apartnotã w Repùblice Òbùch Nôrodów. Trzeba téż napisac ò przedstôwcach prësczich gardów w sejmikù, jich wikszi niezanôleżnoce, niżlë całotë mieszczaniznë w szlachecczi Pòlsce. [[Kaszëbi]] mieszkalë tu colemało w [[Pòmòrsczé wòjewództwò (Palatinatus Pomeranensis)|Pòmòrsczim wòjewództwie]]. == Òbaczë téż == * [[Cechòlewë]] * [[Môrcën Kromer]] == Lëteratura == * Gerald Stone, Slav outposts in Central European history : the Wends, Sorbs and Kashubs, London, UK : Bloomsbury Academic, an imprint of Bloomsbury Publishing Plc, 2016, ss. 119 - 122 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_IX/101 ''Prusy Królewskie'' w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbi| ]] 7tcx08xzjsdfdukg7anryuj4b9ciplg 0 9461 198629 187429 2026-05-14T03:21:40Z Iketsi 3254 {{Commons}} 198629 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Sianowo - dzwonnica.JPG|mały|Zwònica przë kòscele w Swiónowie]] '''Zwònica''' – to je bùdowniô abò ji dzél, w chtërny są zawieszoné [[zwón|zwònë]]. Òna mòże miec kòscelny (np. zwònicë przë kòscołach) abò swiecczi charakter (np. rôtëszowi wieżë). == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Architektura]] d4tl8sxsarr47k3kk8hcss1c7h5fms3 0 9475 198600 197838 2026-05-13T20:24:20Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 198600 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:E plug and socket.jpg|mały|Tip E wtikòwi bùsczi]] '''Wtikòwô bùska''' – ta szczëpnica przédôwô sã do przëłączaniô do ni òdbiérników elektriszowi energie, a na ògle òna je dzélã elektriszowi jinstalacje. [[Kaszëbi]] na ògle znają tip E wtikòwi bùsczi. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * http://www.plugsocketmuseum.nl/Overview.html {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Technika]] giv8wxrjn7izgrywgw3cj0p2iolq4iw 0 9532 198621 169245 2026-05-14T03:17:19Z Iketsi 3254 {{Commons}} 198621 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Tupadły aerial view.jpg|mały|Tëpadłë]] '''Tëpadłë''' (pòl. ''Tupadły'', miem. ''Tupadel'') – są wsą nad sztrądã [[Bôłt]]u w [[Pùcczi kréz|pùcczimù krézu]], w gminie [[Wiôlgô Wies]] na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.armia24.pl/aero/120-aero-31/604-kaszubski-pogromca-luftwaffe-jozef-jeka-19171958 Józef Jeka] * [http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20140001832 Tupadły] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gmina Wiôlgô Wies]] s26h5u3s3tk7d6vwmbhrtohztq4thtj 198622 198621 2026-05-14T03:17:29Z Iketsi 3254 -' ' 198622 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Tupadły aerial view.jpg|mały|Tëpadłë]] '''Tëpadłë''' (pòl. ''Tupadły'', miem. ''Tupadel'') – są wsą nad sztrądã [[Bôłt]]u w [[Pùcczi kréz|pùcczimù krézu]], w gminie [[Wiôlgô Wies]] na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.armia24.pl/aero/120-aero-31/604-kaszubski-pogromca-luftwaffe-jozef-jeka-19171958 Józef Jeka] * [http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20140001832 Tupadły] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gmina Wiôlgô Wies]] 66jxiqdg78wajb6yuk574t0j947bmc8 0 9533 198623 181657 2026-05-14T03:17:50Z Iketsi 3254 {{Commons}} 198623 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Ostrowo - church 03.jpg|mały|Kaplëca w Òstrowie]] '''Òstrowò''' (pòl. ''Ostrowo'', miem. ''Ostrau'') – je wsą nad sztrądã [[Bôłt]]u w [[Pùcczi kréz|pùcczimù krézu]], w gminie [[Wiôlgô Wies]] na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_VII/727 Ostrowo 1.) w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] * [http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20140001832 Ostrowo] * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_VII/727 (pl)] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gmina Wiôlgô Wies]] 7yx9qj1r5nv3vguldy9rz1trirjzphv 0 9571 198562 183329 2026-05-13T20:09:48Z Iketsi 3254 {{Commons}} 198562 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Provence in France (1789).svg|mały|Prowansjô we Francji (różewô)]] '''Prowansjô''' (fr. ''Provence'', [[łacëzna|łac.]] ''Provincia Nostra'') – to je [[historëcznô krôjna]] nad Westrzódzemnym Mòrzã we [[Francëjô|Francji]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Francëjô]] omf0e8p3rvn25w7w24cxbls8up0sigw 0 9619 198590 186956 2026-05-13T20:19:12Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 198590 wikitext text/x-wiki '''Krãpkòjce''' ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Krępkowice'') – to je wies w [[Gmina Céwice|gminie Céwice]], w [[Lãbòrsczi kréz|lãbòrsczim krézu]] [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczégò wòjewództwa]]. Sztëk drodżi òd ti wsë rosce wierã wicy jak 600 lat stôri dąb. Òficjalnô [[kaszëbsczi jãzëk|kaszëbskô]] pòzwa wsë w fòrmie „Krãpkòjce” òsta wprowadzónô 18 lëpińca 2016<ref>[https://web.archive.org/web/20190624093236/http://mniejszosci.narodowe.mswia.gov.pl/download/86/13576/stan09042019ost.pdf ''Lista gmin wpisanych do Rejestru gmin, na których obszarze używane są nazwy w języku mniejszości'']</ref>. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://cewice.pl/inne-wpisy/dab-szypulkowy-swietopelk/ ''Ścieżka edukacyjno-przyrodnicza „Dąb Świętopełk”''] * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_IV/671 ''Krępiechowice'' w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gmina Céwice]] d2oc73k42r7prd2t5g4ktv6kk9802x4 0 9621 198587 183963 2026-05-13T20:18:01Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 198587 wikitext text/x-wiki '''Bargãdzëno''' – to je kòlonia w [[Gmina Wickò|gminie Wickò]], w [[Lãbòrsczi kréz|lãbòrsczim krézu]] [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczégò wòjewództwa]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_I/108 ''Bargędzino'' w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gmina Wickò]] 35dslwn2v1xv030v2fdrpszsw405rct 0 9633 198586 184316 2026-05-13T20:17:57Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 198586 wikitext text/x-wiki '''Wierzchòcëno''' – to je wies w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[stôłpsczi kréz|stôłpsczim krézu]], w [[Gmina Smôłdzëno|gminie Smôłdzëno]]. Tu bële [[Słowińcë]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_XIII/416 ''Wierzchucino'' w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gmina Smôłdzëno]] apu2808x62xqyy59a926tazhwvrv0hr 0 9639 198588 184014 2026-05-13T20:18:14Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 198588 wikitext text/x-wiki '''Dąbrowsczi Młin''' – to je kaszëbskô kòlonia w [[gmina Lëzëno|lëzyńsczi gminie]], w [[wejrowsczi kréz|wejrowsczim krézu]] [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczégò wòjewództwa]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_I/945 ''Dąbrowski młyn'' w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gmina Lëzëno]] jw0wwng9lxiibl7rmy514685dma2es0 0 9693 198616 171011 2026-05-14T03:14:41Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 198616 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:NBP Entry AB.jpg|mały|Nôrodny Pòlsczi Bank - centrala]] '''Nôrodny Pòlsczi Bank''' (''Narodowy Bank Polski, NBP'') – to je centralny [[bank]] w [[Pòlskô|Pòlsce]] z sedzbą w Warszawie. Òn je òd 1945 rokù. Ten bank je wôżny w [[Pòlskô|pòlsczi]] gòspodarsczi pòlitice. Pòlsczi pieniądz ''złoty'' je pòd jego kòntrolą. {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.nbp.pl/ Nôrodny Pòlsczi Bank] * [http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971400938 ùstôw] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Banczi w Pòlsce]] 6bklkoq35xn2g2u0rj6soc4vnamjq4u 198617 198616 2026-05-14T03:14:53Z Iketsi 3254 {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} 198617 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:NBP Entry AB.jpg|mały|Nôrodny Pòlsczi Bank - centrala]] '''Nôrodny Pòlsczi Bank''' (''Narodowy Bank Polski, NBP'') – to je centralny [[bank]] w [[Pòlskô|Pòlsce]] z sedzbą w Warszawie. Òn je òd 1945 rokù. Ten bank je wôżny w [[Pòlskô|pòlsczi]] gòspodarsczi pòlitice. Pòlsczi pieniądz ''złoty'' je pòd jego kòntrolą. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.nbp.pl/ Nôrodny Pòlsczi Bank] * [http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971400938 ùstôw] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Banczi w Pòlsce]] ctvf56ph93qceffal663ds1prb2xsfo 0 9848 198589 188536 2026-05-13T20:18:30Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 198589 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Piano Americano Anna Rita Del Piano.JPG|mały|Del Piano w 2009 rokù]] '''Anna Rita Del Piano''', (Cassano delle Murge, ùr. [[26 lëpinca]] [[1966]]) je [[Italskô|italską]] teatrownicą. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20141122120659/http://annaritadelpiano.it/ Anna Rita Del Piano Web Page] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Téater|Del Piano, Anna Rita]] [[Kategòrëjô:Italskô]] jecjz4t6i7tyq4oh3xrye2c440ht7vr 0 9877 198565 171049 2026-05-13T20:10:56Z Iketsi 3254 {{Commons}} 198565 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Seine bassin versant.png|mały|Sekwana]] '''Sekwana''' (''Seine'') – to je rzéka dłużawë 776 km w nordowi [[Francëjô|Francje]]. Nad nią je ùsadłi m.jin.[[Pariz]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Francëjô]] c5w9sgi5fyxwdixzrs2fjmabnqis1e5 0 9919 198613 188004 2026-05-14T03:13:15Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 198613 wikitext text/x-wiki '''Léna Gros''' (''Helena Gros'' ùr. w 1927 r. w [[Kòkòszczi|Kòkòszkach]]) – je wësziwôczką, jedną ze slédnych ùczenków sostrów [[Jadwiga Ptôch|Jadwidżi]] i [[Zofiô Ptôch|Zofie Ptôch]]. Òna wësziwała ju w piãcdzesątëch latach XX stolata, w prowadzonym przez nie wësziwôrsczim karnie. Òna dobrze pamiãtô wësziwanié òbrëska dlô [[Francëjô|Francësczi]] Ambasadë. Ji wësziwôrsczé robòtë to są m.jin.: tôflôczczi, bieżniczi, òbrësczi i pószewczi na pòdëszczi. Ji wësziwk trafił np. do Wiôldżi Britanie. Òna je òdznaczonô Złotim Krziżã Zasłëdżi Prezydenta RP. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20191210202007/http://niematerialne.nid.pl/Dziedzictwo_niematerialne/Krajowa_inwentaryzacja/Krajowa_lista_NDK/ Kaszëbsczé wësziwanié żukòwsczégò sztélu] * [https://archive.today/20170902093245/http://www.800lat.zukowo.pl/Ludzie_haftu,208 ''Ludzie haftu''] {{Kòntrola}} {{DEFAULTSORT:Gros Léna}} [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] [[Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura]] 6r761xztkj6nh827iksx8hux3ff3j8m 198614 198613 2026-05-14T03:13:51Z Iketsi 3254 {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} 198614 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''Léna Gros''' (''Helena Gros'' ùr. w 1927 r. w [[Kòkòszczi|Kòkòszkach]]) – je wësziwôczką, jedną ze slédnych ùczenków sostrów [[Jadwiga Ptôch|Jadwidżi]] i [[Zofiô Ptôch|Zofie Ptôch]]. Òna wësziwała ju w piãcdzesątëch latach XX stolata, w prowadzonym przez nie wësziwôrsczim karnie. Òna dobrze pamiãtô wësziwanié òbrëska dlô [[Francëjô|Francësczi]] Ambasadë. Ji wësziwôrsczé robòtë to są m.jin.: tôflôczczi, bieżniczi, òbrësczi i pószewczi na pòdëszczi. Ji wësziwk trafił np. do Wiôldżi Britanie. Òna je òdznaczonô Złotim Krziżã Zasłëdżi Prezydenta RP. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20191210202007/http://niematerialne.nid.pl/Dziedzictwo_niematerialne/Krajowa_inwentaryzacja/Krajowa_lista_NDK/ Kaszëbsczé wësziwanié żukòwsczégò sztélu] * [https://archive.today/20170902093245/http://www.800lat.zukowo.pl/Ludzie_haftu,208 ''Ludzie haftu''] {{Kòntrola}} {{DEFAULTSORT:Gros Léna}} [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] [[Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura]] 3f2ol36qfjmfwqgb1dfnuy8p94tohjn 0 9941 198612 185567 2026-05-14T03:12:59Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 198612 wikitext text/x-wiki '''Kristina Krepela''', (ùr. [[4 séwnika]] [[1979]]) je chòrwacką teatrownicą. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.imdb.com/name/nm1380606/] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} {{DEFAULTSORT:Krepela, Kristina}} [[Kategòrëjô:Film]] ka7qvdlxwwhv6edtbmoqsb2yoo4uyiv 0 9953 198611 187058 2026-05-14T03:12:49Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 198611 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Будслав.jpg|mały|Òdpùst w Bùdsławiu]] '''Bùdsłôw''' ([[Biôłorusczi jãzëk|biôłorusczi]] ''Будслаў'') – to je [[wies]] w [[Biôłorus|Biôłorusë]]. Z ni do stolëcë Biôłorusë je kòl 150 km. Tu je sanktuarium Matczi Bòsczi. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20140202181539/http://www.catholic.by/2/en/belarus/sanctuarium/100262-budslau.html] * [https://ich.unesco.org/en/RL/celebration-in-honor-of-the-budslau-icon-of-our-lady-budslau-fest-01387 Òdpùst] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Biôłorus]] phc4gkcv3sto2wgnacq42ekht82bz9w 0 9997 198585 182034 2026-05-13T20:17:35Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 198585 wikitext text/x-wiki '''Bąk''' – to je wies w [[gmina Kôrsëno|gminie Kôrsëno]], w [[Kòscérsczi kréz|kòscérsczim krézu]], w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_I/122 Bąk w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gmina Kôrsëno]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] ggkfqnobqkmoa6mi8kqh2kw3af12do5 0 10000 198656 193894 2026-05-14T04:17:55Z Iketsi 3254 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 198656 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox| Gard=Sztëm| dopełniacz=Sztëmu| adjektiw_mask=Sztëmsczi| adjektiw_fem=Sztëmskô| céch=POL_Sztum_COA.svg| fana=POL Sztum flag.svg| karta=Sztum_location_map.svg| wòjewództwò=Pòmòrsczé| kréz=sztëmsczi| grodzki=| rodzaj_gminy=gardnô -wieskô| gmina=| miejska=| bùrméster=Bartosz Mazerski| adres_um=| kod_poczt_um=| tel_um=| fax_um=| mail_um=| wiéchrzëzna=| stopniN=5X|minutN=1X|stopniE=1X|minutE=2X| wysokość=| rok=2023| lëdztwò=9175| gęstość=| aglomeracja=| czerënkòwi numer=(+48)| pòcztowi kòd=82-400| registracëjné tôfle=GSZ| TERYT=| SIMC=| www=http://www.sztum.pl| }} '''Sztëm''' (we zdrojach: ''*Stumis'' (Górnowicz), ''in loco ... Stumo'' 1234, ''Stumis'' 1250, ''Stume'' 1294, ''Stoma'' 1295, ''Sthume'' 1333, ''in Stuma'' 1333, ''Sthum'' 1334, ''in Stuma'' 1336, ''Sthum'' 1350, ''de Stum'' 1361, ''Sthum'' 1381, ''Stum'' kòl 1399, ''Sthum'' 1399, 1411-1420, 1437, ''Sthvm'' <1454, ''Sthum'' 1476, ''Stum'' 1508, ''Sztum'' 1565, 1570, ''Stum'' 1647, ''Sztum'' 1664, ''Stuhm'' kòl 1790, ''Sztum'' 1892, ''Sztum'' (Cenôwa); gw. ''Sźtum''; pòl. ''Sztum'', miem. ''Stuhm'') - krézewi gard w pòmòrsczim wòjewództwie nad dwoma jezorami. * Lëdztwò gardu: 10.427 ([[2011]]) * Wiéchrzëzna gardu: 4,59 km² [[Òbrôzk:Sztum_zamek.jpg|mały|330px|Sztëmsczi zamk]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]] [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé wòjewództwò]] k9pipmxl84sc01jxpxr2lugtlj2nlia 0 10022 198584 181093 2026-05-13T20:17:25Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 198584 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Herchies JPG09.jpg|mały|Zwëczajny grôbk - òb zëmã]] '''Zwëczajny grôbk''' (''Carpinus betulus'') – to je drzéwiã z rodzëznë brzózkòwatëch (''Betulaceae'' Gray). Òn rosce m. jin. na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]. == Lëteratura == *Przewodnik do rozpoznawania roślin i zwierząt na wycieczce / tekst Ute E. Zimmer, Alfred Handel ; oprac. całości Wilhelm i Dorothee Eisenreich ; [przekł. Ewa Rachańska, Piotr Kreyser] Warszawa : Multico, 1996, s. 50. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * http://linnaeus.nrm.se/flora/di/coryla/carpi/carpbetv.jpg {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Brzózkòwaté]] [[Kategòrëjô:Bòtanika]] dpi62244aoeyzkvpgs0qgnhamhyjsmv 0 10140 198664 172067 2026-05-14T04:24:16Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}}; ' - to '→' – to ' 198664 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Wdzydze strach.jpg|mały|Strôszk]] '''Strôszk''' – to je manekin, chtëren mô strôszëc np. [[Warbel|wróble]]. Òn biwô procem [[skórc|skórcóm]] na [[Krzesznia|krzesnie]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.muzeum-wdzydze.gda.pl/ Mùzeùm i strôszk] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura]] [[Kategòrëjô:Gbùrzëzna]] cs5p577e9vh9yk3wea237uhnyodn20v 0 10160 198558 193137 2026-05-13T20:08:50Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 198558 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Ile du Diable depuis île Royale.jpg|mały|Diôbli Òstrów]] '''Diôbli Òstrów''' (''Île du Diable'') – to je òstrów w [[Pôłniowô Amerika|Pôłniowi Americe]]. Dzysdniowò òn słëchô do [[Francëjô|Francëje]]. * lëdztwò: bezlëdzny * wiéchrzëzna: 0,14 km² == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pôłniowô Amerika]] [[Kategòrëjô:Francëjô]] 97d59h2fidmepvap7y47rvrl13jg3i9 0 10169 198582 187193 2026-05-13T20:17:00Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 198582 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Rubus radula - Botanischer Garten, Frankfurt am Main - DSC02462.JPG|mały|Préklowatô jeżëna]] '''Préklowatô jeżëna''' (''Rubus radula'') – to je czerz z rodzëznë różowatëch (''Rosaceae''). Òna rosce téż na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20160304213840/http://www2.abc.biology.ug.edu.pl/wp-content/uploads/2014/05/abc79_03.pdf ''Zróżnicowanie florystyczne zachodniego obrzeża Zatoki Puckiej ...''] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Bòtanika]] 2rqzsbtmm4lku1ocnrf2ekf67bhcqzv 0 10176 198581 178360 2026-05-13T20:16:53Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 198581 wikitext text/x-wiki '''Smôłdzëno''' (pòl. ''Smołdzino'') – je kaszëbską wsą w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[kartësczi kréz|kartësczim krézu]], w [[Gmina Przedkòwò|gminie Przedkòwò]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_X/914 1.) Smołdzino w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gmina Przedkòwò]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] jx2ca05xzd0vr6ztx02kmcnsrje8krv 0 10185 198583 187211 2026-05-13T20:17:11Z Iketsi 3254 {{Commons}} 198583 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:SedumSexangulare.jpg|mały|Szescrégòwi niesmiertelnik]] '''Szescrégòwi niesmiertelnik''' (''Sedum sexangulare'' L.) – to je ôrt roscënë z rodzëznë grëbòszowatëch (''Crassulaceae''). Òn rosce m. jin. na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20160304213840/http://www2.abc.biology.ug.edu.pl/wp-content/uploads/2014/05/abc79_03.pdf] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Bòtanika]] r6nt0zoozfmgn8p4zqc9guaav50wjcj 0 10190 198580 192609 2026-05-13T20:16:32Z Iketsi 3254 {{Commons}} 198580 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Starosta. Староста (K. Rusiecki, 1823).jpg|mały|Wójt]] '''Wójt''' (miem. ''Vogt'') – je w [[Pòlskô|Pòlsce]] wëkònywnym òrganã w gmnie. Òn mô robic to co mù prawò kôże m.jin. òn mòże gadac i pisac pò [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbskù]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20200000713 Dz.U. 2020 poz. 713] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòlitologijô]] q9dkzmxff4m68jouqqov3va9kclci4r 0 10203 198579 187202 2026-05-13T20:16:07Z Iketsi 3254 {{Commons}} 198579 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Rumex thyrsiflorus eF.jpg|mały|Rozbiegłô szczawa]] '''Rozbiegłô szczawa''' (''Rumex thyrsiflorus'' Fingerh.) – to je ôrt roscënë z rodzëznë dërdestowatëch (''Polygonaceae''). M. jin. na [[Kaszëbë|Kaszëbach]] òna rosce. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20160304213840/http://www2.abc.biology.ug.edu.pl/wp-content/uploads/2014/05/abc79_03.pdf] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Bòtanika]] h3kgr3pvhy3olb0lyk1py3b98dz483l 0 10308 198561 193084 2026-05-13T20:09:37Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 198561 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Martinique in France.svg|mały|Martinika]] '''Martinika''' (''Martinique'') – to je òstrów kòl Americzi. Dzysdniowò òn słëchô do [[Francëjô|Francëje]]. * lëdztwò: 386486 * wiéchrzëzna: 1128 km² == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Francëjô]] mduk75180ra436sgc8tyqgz89stawup 0 10352 198642 196739 2026-05-14T04:06:25Z Iketsi 3254 drobnô 198642 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Ladybird.jpg|mały|Gòdzynka sédemkropka]] [[Òbrôzk:Coccinella septempunctata in copula.ogv|mały|Kòpólacjô]] [[Òbrôzk:Coccinella septempunctata ova.jpg|mały|Jaja]][[Òbrôzk:Ladybird May 2008-1.jpg|mały|Pònarwa ''C. septempunctata'']]'''Gòdzynka sédemkropka''' ([[Łacyńsczi jãzëk|łac.]] ''Cocinella septempunctata'') – [[chrząszcz]] z rodzëznë [[Gòdzynkòwaté|gòdzynkòwatëch]]. Pòwszechnie wëstãpùje w [[Eùropa|Eùropie]]. == Wëzdrzatk == Gòdzynka sédemkropka mô òwalny, wëpùkłi sztôłt i je dłudżé do 8 mm. Ji głowa, nodżi i krzebt są czôrné, z biôłą plamką z dwóch stronów. Pòkrëwë gòdzynczi sédemkropczi są czerwioné, a na nich je sédmë kropków, trzë pò òbù stronach i jedna na westrzódkù. [[Òbrôzk:Ladybug aphids.JPG|mały|Gòdzynka i mszëce]] == Jôda == Gòdzynka sédemkropka jé [[mszëce]]. Dorosłô gòdzynka ùmie zjesc wiele mszëców òb dzéń, a ji pònarwa czileset. == Wëstąpòwanié == [[Eùropa]], [[Azëjô|Azjô]], [[Nordowô Amerika]] == Strzodowiskò == Chrząszcz je tam, dze są mszëce. Gòdzynkã sédemkropkã mòżna trafic na pòlach, w sadach i na łąkach. == Rozwij == Gòdzynka sédemkropka składô żôłté, òwalné jaja w lëczbie kòl 40 szt. na rozmajitëch czãscach roscënów, chtërne òstałé zaatakòwóné przez mszëce. Z jaj wëchôdają pònarwë. Òne są niewiôldżé, dosc grëbé i czôrné. Na bòkù mają apfelzynowé plachë. == Jinszé == Czëde gòdzynka sédemkropka je zagrożonô, wëdzelëwô trëjącą [[hemolimfa|hemolimfã]]. == Gòdzynkòwaté Pòlsczi == * Gòdzynka sédemkropka (''Coccinella septempunctata'') * ''Adalia bipunctata'' * ''Anatis ocellata'' * ''Psyllobora vigintiduopunctata'' * ''Hippodamia tredecimpunctata'') * ''Subcoccinella vigintiquatuorpunctata'' * ''Propylea quatuordecimpunctata'' * ''Calvia quatuordecimguttata'' * ''[[Harmonia axyridis]]'' * ''Calvia decemguttata'' == Kaszëbsczé òkreslenia gòdzynczi == * bòrówka * bòrowiczka * bòrowiónka * bòrowôcoteczka * bòrowô mateczka * lëtewka * lëtewniczka * pakóweczka * pòpruszka * mòtileczka * mòrówka * pòpieleczka == Òbaczë téż == * [[Bùlwnica]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20160304190650/http://www.colpolon.biol.uni.wroc.pl/coccinella%20septempunctata.htm ''Coccinella septempunctata Linnaeus, 1758''] * [http://natura.wm.pl/zwierzeta/171/Biedronka-siedmiokropka ''Biedronka siedmiokropka''] [[Kategòrëjô:Òwadë]] iuxdqcvtih7n38di8xcmnovxbku6zzi 198643 198642 2026-05-14T04:07:11Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 198643 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Ladybird.jpg|mały|Gòdzynka sédemkropka]] [[Òbrôzk:Coccinella septempunctata in copula.ogv|mały|Kòpólacjô]] [[Òbrôzk:Coccinella septempunctata ova.jpg|mały|Jaja]] [[Òbrôzk:Ladybird May 2008-1.jpg|mały|Pònarwa ''C. septempunctata'']] '''Gòdzynka sédemkropka''' ([[Łacyńsczi jãzëk|łac.]] ''Cocinella septempunctata'') – [[chrząszcz]] z rodzëznë [[Gòdzynkòwaté|gòdzynkòwatëch]]. Pòwszechnie wëstãpùje w [[Eùropa|Eùropie]]. == Wëzdrzatk == Gòdzynka sédemkropka mô òwalny, wëpùkłi sztôłt i je dłudżé do 8 mm. Ji głowa, nodżi i krzebt są czôrné, z biôłą plamką z dwóch stronów. Pòkrëwë gòdzynczi sédemkropczi są czerwioné, a na nich je sédmë kropków, trzë pò òbù stronach i jedna na westrzódkù. [[Òbrôzk:Ladybug aphids.JPG|mały|Gòdzynka i mszëce]] == Jôda == Gòdzynka sédemkropka jé [[mszëce]]. Dorosłô gòdzynka ùmie zjesc wiele mszëców òb dzéń, a ji pònarwa czileset. == Wëstąpòwanié == [[Eùropa]], [[Azëjô|Azjô]], [[Nordowô Amerika]] == Strzodowiskò == Chrząszcz je tam, dze są mszëce. Gòdzynkã sédemkropkã mòżna trafic na pòlach, w sadach i na łąkach. == Rozwij == Gòdzynka sédemkropka składô żôłté, òwalné jaja w lëczbie kòl 40 szt. na rozmajitëch czãscach roscënów, chtërne òstałé zaatakòwóné przez mszëce. Z jaj wëchôdają pònarwë. Òne są niewiôldżé, dosc grëbé i czôrné. Na bòkù mają apfelzynowé plachë. == Jinszé == Czëde gòdzynka sédemkropka je zagrożonô, wëdzelëwô trëjącą [[hemolimfa|hemolimfã]]. == Gòdzynkòwaté Pòlsczi == * Gòdzynka sédemkropka (''Coccinella septempunctata'') * ''Adalia bipunctata'' * ''Anatis ocellata'' * ''Psyllobora vigintiduopunctata'' * ''Hippodamia tredecimpunctata'') * ''Subcoccinella vigintiquatuorpunctata'' * ''Propylea quatuordecimpunctata'' * ''Calvia quatuordecimguttata'' * ''[[Harmonia axyridis]]'' * ''Calvia decemguttata'' == Kaszëbsczé òkreslenia gòdzynczi == * bòrówka * bòrowiczka * bòrowiónka * bòrowôcoteczka * bòrowô mateczka * lëtewka * lëtewniczka * pakóweczka * pòpruszka * mòtileczka * mòrówka * pòpieleczka == Òbaczë téż == * [[Bùlwnica]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20160304190650/http://www.colpolon.biol.uni.wroc.pl/coccinella%20septempunctata.htm ''Coccinella septempunctata Linnaeus, 1758''] * [http://natura.wm.pl/zwierzeta/171/Biedronka-siedmiokropka ''Biedronka siedmiokropka''] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Òwadë]] cm65a1grwuixi82wot8pr3yymnhivil 198644 198643 2026-05-14T04:07:43Z Iketsi 3254 -' ' 198644 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Ladybird.jpg|mały|Gòdzynka sédemkropka]] [[Òbrôzk:Coccinella septempunctata in copula.ogv|mały|Kòpólacjô]] [[Òbrôzk:Coccinella septempunctata ova.jpg|mały|Jaja]] [[Òbrôzk:Ladybird May 2008-1.jpg|mały|Pònarwa ''C. septempunctata'']] '''Gòdzynka sédemkropka''' ([[Łacyńsczi jãzëk|łac.]] ''Cocinella septempunctata'') – [[chrząszcz]] z rodzëznë [[Gòdzynkòwaté|gòdzynkòwatëch]]. Pòwszechnie wëstãpùje w [[Eùropa|Eùropie]]. == Wëzdrzatk == Gòdzynka sédemkropka mô òwalny, wëpùkłi sztôłt i je dłudżé do 8 mm. Ji głowa, nodżi i krzebt są czôrné, z biôłą plamką z dwóch stronów. Pòkrëwë gòdzynczi sédemkropczi są czerwioné, a na nich je sédmë kropków, trzë pò òbù stronach i jedna na westrzódkù. [[Òbrôzk:Ladybug aphids.JPG|mały|Gòdzynka i mszëce]] == Jôda == Gòdzynka sédemkropka jé [[mszëce]]. Dorosłô gòdzynka ùmie zjesc wiele mszëców òb dzéń, a ji pònarwa czileset. == Wëstąpòwanié == [[Eùropa]], [[Azëjô|Azjô]], [[Nordowô Amerika]] == Strzodowiskò == Chrząszcz je tam, dze są mszëce. Gòdzynkã sédemkropkã mòżna trafic na pòlach, w sadach i na łąkach. == Rozwij == Gòdzynka sédemkropka składô żôłté, òwalné jaja w lëczbie kòl 40 szt. na rozmajitëch czãscach roscënów, chtërne òstałé zaatakòwóné przez mszëce. Z jaj wëchôdają pònarwë. Òne są niewiôldżé, dosc grëbé i czôrné. Na bòkù mają apfelzynowé plachë. == Jinszé == Czëde gòdzynka sédemkropka je zagrożonô, wëdzelëwô trëjącą [[hemolimfa|hemolimfã]]. == Gòdzynkòwaté Pòlsczi == * Gòdzynka sédemkropka (''Coccinella septempunctata'') * ''Adalia bipunctata'' * ''Anatis ocellata'' * ''Psyllobora vigintiduopunctata'' * ''Hippodamia tredecimpunctata'') * ''Subcoccinella vigintiquatuorpunctata'' * ''Propylea quatuordecimpunctata'' * ''Calvia quatuordecimguttata'' * ''[[Harmonia axyridis]]'' * ''Calvia decemguttata'' == Kaszëbsczé òkreslenia gòdzynczi == * bòrówka * bòrowiczka * bòrowiónka * bòrowôcoteczka * bòrowô mateczka * lëtewka * lëtewniczka * pakóweczka * pòpruszka * mòtileczka * mòrówka * pòpieleczka == Òbaczë téż == * [[Bùlwnica]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20160304190650/http://www.colpolon.biol.uni.wroc.pl/coccinella%20septempunctata.htm ''Coccinella septempunctata Linnaeus, 1758''] * [http://natura.wm.pl/zwierzeta/171/Biedronka-siedmiokropka ''Biedronka siedmiokropka''] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Òwadë]] e7pg0mwoh5b8191mfur037m7979oxga 0 10387 198619 188704 2026-05-14T03:16:18Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 198619 wikitext text/x-wiki {{Do werifikacëji}} [[Òbrôzk:Map of USA AZ.svg|mały|Arizona na kôrce USA]] [[Òbrôzk:Flag_of_Arizona.svg|mały|Stanica Arizonë]] [[Òbrôzk:Downtown Phoenix Aerial Looking Northeast.jpg|mały|Poenix – stolëca Arizonë]] '''Arizona''' – stón w pôłniowò–zôpadny czãscy [[Zjednóné Kraje Americzi|Zjednónëch Krajów Americzi]]. Stolëcą je Phòenix. Òd pôłnia Arizona mô grańce z [[Meksyk|meksykańsczima]] stanama: Sonora i Dolnô Kalifòrniô, òd zapôdu z Kalifòrnią i Newadą, òd nordë z Ùtah, a òd wschòdu z Nowim Meksykã. Zajimô òbéńdã na ùrzmie, a w nordowi czãscy rozcygô sã wëżawa Kòlorado. == Pòzwa == Historicë nié są zgódni co do pòchôdaniégò pòzwë stónu. Niechtërni gôdają, że pòzwa Arizona òznaczô „môłi zdrój”. Historik stanu Arizona Marshall Trimble dokazywô równak natenczas, że pòzwa pòchôdô òd słowów w [[Baskijsczi jãzëk|jãzëkù Basków]], chtërne słëchałë do pierwëch kòlonizatorów ti òbéńdë, i òznôczô w dolmaczënkù „dobré drzewò dãbù”<ref>[https://web.archive.org/web/20171208123850/https://www.azlibrary.gov/arizona-almanac/meaning-arizona ''The Meaning of Arizona'']</ref>. == Geògrafiô == Arizona je szóstim stanã jeżlë jidze ò òbszôr – za Nowim Meksikã, a przed Newadą. 15 % òbéńdë je w priwatnëch rãkach lëdzy. Òstałe zemie to terenë rządowi i jindiańsczi rezerwatë. Klimat pòdzwartnikòwi i zwartnikòwi, sëchi. Strzédnô cepłota lëftu òb lato – 35 stopniów Celsjusza, a czasã nawetka dochôdô do 55 stopniów. == Historiô == Pierwòsznym, jesz wcyg jistniejącym, lëdztwã nëch òbszarów są m. jin. Indianie z plemionów Hopi na nordze i plemiona Apaczów na pôłni, chtërni przecygnãlë hewò pò ùpôdkù cywilizacji Anasazi. Hopi mieszkają w taczich samëch wsach, co czedës. Nôwiãkszô dzysdzéń grëpa Indianów – Nawahòwie – pòchôdô z Kanadë i przëbëła do Arizonë kòl 1300 rokù. Wôżné datë: * XVI w. – òbéńdã sznëpòrzëlë szpańsczi szùkôrze skarbów * 1539 – Marcoz de Niza sznëpòrził òbszôr i szukôł „Sétmë Złotëch Gardów” * 1692 – òjc Eùzebio Kino założił pierszą Misjã. * 1776 – szpańskô armiô bùdowa Tùcson - pierwszą fòrtecã * 1821 – [[Szpańskô]] przekazywô teritorium Arizonë Meksykòwi * 1848 – òbszarë Arizonë stałë sã włôsnoscą Zjednónëch Krajów Americzi * 1863 – Arizona sta sã samòstójnym teritorium * 1886 – kùńc wòjnë z Apaczama * 14.02.1912 – przëstąpienié do Ùnie (jakno 48 stón pòsobicą) * 1973 – pòwsta jedna z nôwiãkszëch wòdnëch zawadów na swiece – New Cornella Tailings == Demògrafiô == Wedle spisënkù z 2010 rokù w Arizonie mieszkô 6 392 017 lëdzy, chtërny gôdają wszelejaczima jãzëkama: * [[anielsczi jãzëk]] – 72,58 % * [[szpańsczi jãzëk]] – 21,57 % * jãzëk nawaho - 1,54 % == Pòlôszë w Arizonie == Wedle spisënkù w 2000 rokù w Arizonie mieszkô 120 tësący lëdzy [[Pòlôszë|pòlsczégò pòchôdaniégò]]. W wiãkszoscë zgrëpòwani są w òkòlim Phoenix. Kùlturalné żëcé òdbiwô sã nôczãscy przë kòscołach, a òsoblëwie przë parafie Matczi Bòsczi Czãstochòwsczi w Phoenix ^{[[:pl:Polska Misja Pastoralna Matki Boskiej Częstochowskiej w Phoenix|(pl)]]}. Drëdżim pòdle wiôlgòscë zgrëpòwanim Pòlôszów je Tucson. Héne téż pòlsczé kùlturalné żëcé skùpiô sã wkół parafii swiãtégò Cyrila z Aleksandri ^{[[:pl:Parafia św. Cyryla z Aleksandrii w Tucson|(pl)]]}Przë kòscołach mómë téż môle, gdze dzecë mògą ùczëc sã historie, [[Pòlsczi jãzëk|jãzëka]] i pòlsczich zwëków. == Przewôżënk == W Phoenix je midzëkòntinentalny lotniczi pòrt Phoenix-Sky Harbor. Wôżné je téż mòderné midzënôrodné latawiszcze w Tùcson. Òkróm tegò mómë midzë stónowi drodżi i aùtostradë. == Religiô == *protestantizna – 40 % *katolëcyzna – 25 % *mòrmòni -4 % *żëdzë – 1 % * [[bùddizm|bùddizna]]– 1 % * bez wëznaniô – 22 %<ref>[https://web.archive.org/web/20170417032920/http://www.pewforum.org/files/2013/05/report-religious-landscape-study-full.pdf ''U.S. Religious Landcape Survey'']</ref> Nôwikszima religijnyma grëpama w 2010 rokù bëłë<ref>[https://web.archive.org/web/20141207053103/http://www.thearda.com/rcms2010/r/s/04/rcms2010_04_state_name_2010.asp ''Arizona Religious Traditions, 2010'']</ref>: * [[Katolëcczi Kòscół]]: 930 001 wiérnëch * Kòscół Jezësa Christusa Swiãtëch w Slédnëch Dniach : 392 918 * Protestantiznë : 281 105 * Pôłniowô Kònwencjô Baptistów : 126 830 * Zbòrë Bòżé: 123 713 * Zjednóny Metodisticzny Kòscół: 54 977 * Episkòpalny Kòscół: 24 853 * [[Lëtërstwò|Kòscół Ewangelickò–Lëtersczi]]: 42 944 * Prezbitersczi Kòscół: 26 078 * [[Prawòsławié]] – 16 233 == Nôwiãkszi turisticzny atrakcje == * Wiôldzé Kanion Kòlorado * Nôrodny Park Skamiałégò Lasa (Petrified Forest National Park) * Nôrodny Park Saguaro (Saguaro National Park ) * Malowónô Pùstiniô (Painted Desert) * Meteor Krater Czekawòscą je to, że w Tùcson je nôwiãkszé na swiece zgrëpòwanié teleskòpów. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Zjednóné Kraje Americzi]] s7sow4xb5kmx2pguvakpgdea2ncnob4 0 10444 198424 192262 2026-05-13T14:26:59Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 198424 wikitext text/x-wiki '''Féliks<ref>Biuletin Radzëznë Kaszëbszégò Jãzëka 2008, K-PZ Gduńsk 2008, s. 42</ref> Marszôłkòwsczi''' (ùr. [[7 zélnika]] [[1914]] rokù w [[Kartuzë|Kartuzach]] – ùm. [[1987]] - béł dzéjôrz kaszëbsczi. Òn pisôł np. w [[Zrzesz Kaszëbskô|Zrzeszë Kaszëbsczi]] w latach 1937 do 1939. == Ùsôdztwò (wëjimk) == * Drëdżi narodzeni == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == * [[Ferdinand Neureiter|F. Neureiter]]: Geschichte der kaschubischen Literatur : Versuch einer zusammenfassenden Darstellung, 2. verb. u. erw. Auflage, Sagner, München 1991, ss. 194 - 197. * G. Stone: Slav outposts in Central European history : the Wends, Sorbs and Kashubs, London, UK : Bloomsbury Academic, an imprint of Bloomsbury Publishing Plc, 2016, s. 341 * Z Kaszub do Austrii : korespondencja literatów kaszubskich do Ferdynanda Neureitera / materiały przygotowała, opracowała i wstępem opatrzyła Adela Kuik-Kalinowska ; tłumaczenie listów niemieckich Joanna Flinik ; tłumaczenie listu angielskiego Monika Jones. Gdańsk ; Słupsk : Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie = Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié, 2017, ss. 232 - 235. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20160412121042/http://www.najigoche.kaszuby.pl/artykul/artykul=245,pro-memoria-feliks-marszalkowski-1911-1987/] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} {{DEFAULTSORT:Marszôłkòwsczi Féliks}} [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi pisarze]] 80v2a9xgtixze83cc6gexoxbayo6o31 0 10447 198674 173666 2026-05-14T11:54:24Z Iketsi 3254 {{Commons}}; {{Kòntrola}} 198674 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''Jignacy<ref>Biuletin Radzëznë Kaszëbszégò Jãzëka 2008, K-PZ Gduńsk 2008, s. 46</ref> Szutenberg''' (ùr. [[22 lëpinca]] [[1901]] rokù w [[Kòżëczkòwò|Kòżëczkòwie]] – ùm. [[8 séwnika]] [[1975]] rokù – béł dzéjôrz kaszëbsczi. Òn béł redaktor w [[Zrzesz Kaszëbskô|Zrzeszë Kaszëbsczi]] òd [[12 lëpinca]] 1933 do 1939, a téż òd 1946 do 1947 rokù. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == * [[Ferdinand Neureiter|Neureiter F.]]: Historia literatury kaszubskiej. Próba zarysu. Pòlsczi dolmaczënk Maria Boduszyńska-Borowikowa, Wydawnictwo Morskie, Gdańsk 1982, ss. 199–200 * Jabłoński A., Robotnik „Zrzeszë Kaszëbskji”. O życiu i działalności Ignacego Szutenberga, Gdynia: Wydawnictwo Region, 2020, ISBN 978-83-7591-752-9. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://www.researchgate.net/publication/44705096_Zrzesz_Kaszebsko_Pismo_dla_ludu_kaszubskiego_W_imie_Boga_odrodzenie_Kaszub_nr11_1934 {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} {{DEFAULTSORT:Szutenberg Jignacy}} [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] joogjk8nhd8muto7rk9pzyy6gt4o1jq 198675 198674 2026-05-14T11:55:32Z Iketsi 3254 {{Bez òdjimka}} 198675 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} {{Bez òdjimka}} '''Jignacy<ref>Biuletin Radzëznë Kaszëbszégò Jãzëka 2008, K-PZ Gduńsk 2008, s. 46</ref> Szutenberg''' (ùr. [[22 lëpinca]] [[1901]] rokù w [[Kòżëczkòwò|Kòżëczkòwie]] – ùm. [[8 séwnika]] [[1975]] rokù – béł dzéjôrz kaszëbsczi. Òn béł redaktor w [[Zrzesz Kaszëbskô|Zrzeszë Kaszëbsczi]] òd [[12 lëpinca]] 1933 do 1939, a téż òd 1946 do 1947 rokù. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == * [[Ferdinand Neureiter|Neureiter F.]]: Historia literatury kaszubskiej. Próba zarysu. Pòlsczi dolmaczënk Maria Boduszyńska-Borowikowa, Wydawnictwo Morskie, Gdańsk 1982, ss. 199–200 * Jabłoński A., Robotnik „Zrzeszë Kaszëbskji”. O życiu i działalności Ignacego Szutenberga, Gdynia: Wydawnictwo Region, 2020, ISBN 978-83-7591-752-9. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://www.researchgate.net/publication/44705096_Zrzesz_Kaszebsko_Pismo_dla_ludu_kaszubskiego_W_imie_Boga_odrodzenie_Kaszub_nr11_1934 {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} {{DEFAULTSORT:Szutenberg Jignacy}} [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] b4tu204jbbuwqsm9ed368z0zpbenw6v 0 10448 198577 173683 2026-05-13T20:14:51Z Iketsi 3254 VIAF→{{Kòntrola}} 198577 wikitext text/x-wiki '''Frãcëszk<ref>Biuletin Radzëznë Kaszëbszégò Jãzëka 2008, K-PZ Gduńsk 2008, s. 43</ref> Tréder''' (ùr. [[6 łżëkwiata]] [[1903]] rokù w [[Kòżëczkòwò|Kòżëczkòwie]] – ùm. [[22 zélnika]] [[1980]] rokù - béł kaszëbsczi dzéjôrz. Òn béł szef w [[Kaszëbsczé Mùzeùm miona Frãcëszka Trédera|Kaszëbsczim Mùzeùm miona Frãcëszka Trédera]] òd 1947 do 1973 rokù, a pisôł téż pò kaszëbskù. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == * [[Ferdinand Neureiter|Neureiter F.]]: Historia literatury kaszubskiej. Próba zarysu. Pòlsczi dolmaczënk Maria Boduszyńska-Borowikowa, Wydawnictwo Morskie, Gdańsk 1982, ss. 202 - 204 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} {{DEFAULTSORT:Tréder Frãcëszk}} [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] 7luef7qcsv71val65rvog1emkbao0be 198578 198577 2026-05-13T20:15:05Z Iketsi 3254 - → – 198578 wikitext text/x-wiki '''Frãcëszk<ref>Biuletin Radzëznë Kaszëbszégò Jãzëka 2008, K-PZ Gduńsk 2008, s. 43</ref> Tréder''' (ùr. [[6 łżëkwiata]] [[1903]] rokù w [[Kòżëczkòwò|Kòżëczkòwie]] – ùm. [[22 zélnika]] [[1980]] rokù - béł kaszëbsczi dzéjôrz. Òn béł szef w [[Kaszëbsczé Mùzeùm miona Frãcëszka Trédera|Kaszëbsczim Mùzeùm miona Frãcëszka Trédera]] òd 1947 do 1973 rokù, a pisôł téż pò kaszëbskù. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == * [[Ferdinand Neureiter|Neureiter F.]]: Historia literatury kaszubskiej. Próba zarysu. Pòlsczi dolmaczënk Maria Boduszyńska-Borowikowa, Wydawnictwo Morskie, Gdańsk 1982, ss. 202–204 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} {{DEFAULTSORT:Tréder Frãcëszk}} [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] aoo8y102wz4hkkgutw9vlv2ilk2eh14 0 10460 198566 180349 2026-05-13T20:11:19Z Iketsi 3254 {{Commons}} 198566 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Digue de Dunkerque.jpg|mały|Dunkerka]] '''Dunkerka''' (''Dunkerque'') – to je gard i pòrt we nordowi [[Francëjô|Francji]] kòl [[Nordowé Mòrzé|Nordowégò Mòrza]]. * lëdztwò: 90995 (2012) * wiéchrzëzna: 43,89 km² == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gardë w Francji]] b5a86aw1w6er01ksx8fh3onsz7s072l 0 10614 198649 174202 2026-05-14T04:14:03Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 198649 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Herchies JPG09.jpg|mały|Zwëczajny grôbk – òb zëmã]] '''Grôbk''' (''Carpinus'') – to je szlach drzéwiãt z rodzëznë brzózkòwatëch (''Betulaceae'' Gray). Na [[Kaszëbë|Kaszëbach]] rosce [[zwëczajny grôbk]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * http://linnaeus.nrm.se/flora/di/coryla/carpi/carpbetv.jpg {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Brzózkòwaté]] [[Kategòrëjô:Bòtanika]] gu5tj9p80x1fv864m3kl5k6adaea6i6 0 10620 198652 187098 2026-05-14T04:15:45Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}}; ' - to '→' – to ' 198652 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Briesetal bei Briese.JPG|mały|Czôrné ólszczi]] '''Òlszô''' abò '''ólszka''' (''Alnus'' Mill.) – to je szlach roscënów z rodzëznë brzozowatëch. To są drzéwiãta abò krze. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20160304213840/http://www2.abc.biology.ug.edu.pl/wp-content/uploads/2014/05/abc79_03.pdf] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Bòtanika]] go9g1dom5pxqfc6mqayo3kuoh2l01xr 0 10623 198669 187199 2026-05-14T04:27:11Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 198669 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Cerastium arvense flowers (3327637816).jpg|mały|Pólnô rogùtka]] '''Pólnô rogùtka''' (''Cerastium arvense'' L.) – to je ôrt roscënë z rodzëznë granôtkòwatëch (''Caryophyllaceae''). Òna rosce m. jin. na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20160304213840/http://www2.abc.biology.ug.edu.pl/wp-content/uploads/2014/05/abc79_03.pdf] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Bòtanika]] pfthptwdeyxwrmfqtk3586ran0khnyr 0 10664 198576 190513 2026-05-13T20:14:07Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 198576 wikitext text/x-wiki {{Wies infobox | Wies=Kôrsëno | rodzôcz_wsë= | céch_wsë= | ôrt_gminë= | fana_wsë= | kôrta_wsë= | wòjewództwò=pòmòrsczé | kréz=kòscérsczi | gmina=Kôrsëno | szôłtëstwò=Kôrsëno | miejskô= | wiechrzëzna= | gradëN=53 | minutëN=54 | sekùndëN=18 | gradëE=17 | minutëE=55 | sekùndëE=42 | wiżô= | rok= | lëdztwò=2500 | gãscëzna= | nr_czér=58 | pòcztowi_kòd=83-440 | reg_tôfla=GKS | SIMC=0162553 | szôłtës= | www= | òdjimk=REWITALIZACJA PLACU ŚW. JANA W KARSINIE 01.JPG | galerëjô_commons= |}} '''Kôrsëno''' ([[Pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Karsin'') – to je wiôlgô [[Kaszëbë|kaszëbskô]] wies, sedzba [[gmina Kôrsëno|gminë Kôrsëno]], w [[Kòscérsczi kréz|kòscérsczim krézu]], w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]]. Leżi na pôłniowim kraju [[Wdzydzczi Krôjòbrôzowi Park|Wdzydzczégò Krôjòbrôzowégò Parkù]]. Tuwò je Zespół Szkòłów nr 1 i Spòdlecznô Szkòła miona Wincãta Rogali, a ni dzece ùczą sã kaszëbsczégò jãzëka. Szkòła pòwstała pòd kùńc XIX st. Do te w Kôrsënie miescy sã zabëtkòwi drzewiany kòscół Matczi Bòsczi Różańcowi, wëbùdowóny w latach 1904-1906, westrzódk chtërnégò pòchòdzy dzélowò ze stôrégò kòscóła w [[Wielé|Wielu]], a w dzélu téż z rozebróny kaplëcë w [[Òdrë|Òdrach]]. Òficjalną kaszëbską pòzwã „Kôrsëno” wprowadzëlë 30 séwnika 2014<ref>[https://web.archive.org/web/20160427004859/http://mniejszosci.narodowe.mac.gov.pl/download/86/19883/ListagminwpisanychdoRejestrugmin-stanna5IV16.pdf ''Lista gmin wpisanych do Rejestru gmin, na których obszarze używane są nazwy w języku mniejszości'']</ref>. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_III/880 Karsin w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] * [https://web.archive.org/web/20201011083409/http://szkola.karsin.pl/nauczyciele/ Szkòła] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gmina Kôrsëno]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] d4i6fgx9ccyuuc9tbcct1p48mcc2moc 0 10666 198517 186892 2026-05-13T16:46:07Z Iketsi 3254 {{Commons}} 198517 wikitext text/x-wiki {{Wies infobox | Wies=Abisyniô | rodzôcz_wsë= | céch_wsë= | ôrt_gminë= | fana_wsë= | kôrta_wsë= | wòjewództwò=pòmòrsczé | kréz=kòscérsczi | gmina=Kôrsëno | szôłtëstwò=Bąk | miejskô= | wiechrzëzna= | gradëN=53 | minutëN=55 | sekùndëN=25 | gradëE=17 | minutëE=55 | sekùndëE=58 | wiżô= | rok= | lëdztwò= | gãscëzna= | nr_czér= | pòcztowi_kòd= | reg_tôfla= | SIMC= | szôłtës= | www= | òdjimk= | galerëjô_commons= |}} '''Abisyniô''' ([[Pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Abisynia'') – sedlëna w [[gmina Kôrsëno|gminie Kôrsëno]], w [[Kòscérsczi kréz|kòscérsczim krézu]], w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]]. Wchôdô w skłôd szôłtëstwa [[Bąk]]<ref>[http://www.bip.ires.pl/gfx/karsin/files/pliki_do_pobrania/statut_gminy_karsin.pdf ''Statut gminy Karsin'']</ref>. Òficjalną kaszëbską pòzwã „Abisyniô” wprowadzëlë 26 maja 2014<ref>[https://web.archive.org/web/20160427004859/http://mniejszosci.narodowe.mac.gov.pl/download/86/19883/ListagminwpisanychdoRejestrugmin-stanna5IV16.pdf ''Lista gmin wpisanych do Rejestru gmin, na których obszarze używane są nazwy w języku mniejszości'']</ref>. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gmina Kôrsëno]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] 15vbeaqv2hji3yr1b43bdy08rg02uml 0 10667 198535 186980 2026-05-13T16:56:18Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 198535 wikitext text/x-wiki {{Wies infobox | Wies=Miedzno | rodzôcz_wsë= | céch_wsë= | ôrt_gminë= | fana_wsë= | kôrta_wsë= | wòjewództwò=pòmòrsczé | kréz=kòscérsczi | gmina=Kôrsëno | szôłtëstwò=Kôrsëno | miejskô= | wiechrzëzna= | gradëN=53 | minutëN=54 | sekùndëN=02 | gradëE=17 | minutëE=58 | sekùndëE=55 | wiżô= | rok= | lëdztwò= | gãscëzna= | nr_czér= | pòcztowi_kòd= | reg_tôfla= | SIMC= | szôłtës= | www= | òdjimk= | galerëjô_commons= |}} '''Miedzno''' – [[Kaszëbë|kaszëbskô]] wies w [[gmina Kôrsëno|gminie Kôrsëno]], w [[Kòscérsczi kréz|kòscérsczim krézu]], w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]]. Wchôdô w skłôd szôłtëstwa [[Kôrsëno]]<ref>[http://www.bip.ires.pl/gfx/karsin/files/pliki_do_pobrania/statut_gminy_karsin.pdf ''Statut gminy Karsin'']</ref>. Leżi w lasny òbéńdze [[Tëchòlsczé Bòrë|Tëchòlsczich Bòrów]], w nôkòlim rzéczi [[Wda]], na turisticznym zelonym Szlachù Kamiannëch Krãgów. Òficjalną kaszëbską pòzwã „Miedzno” wprowadzëlë 26 maja 2014<ref>[https://web.archive.org/web/20160427004859/http://mniejszosci.narodowe.mac.gov.pl/download/86/19883/ListagminwpisanychdoRejestrugmin-stanna5IV16.pdf ''Lista gmin wpisanych do Rejestru gmin, na których obszarze używane są nazwy w języku mniejszości'']</ref>. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_VI/335 2.) Miedzno w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gmina Kôrsëno]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] 2mjll2uwul4o09kk8wkzd8f485hqegy 0 10680 198575 174602 2026-05-13T20:13:50Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 198575 wikitext text/x-wiki '''Zastrzeżné zamkniãcé sprawë''' - insztitucjô pòlégającô na zastrzeżnym zatrzimanim òbsztrofòwóniô za [[zlecziństwò]]. Na prawnô insztitucjô zanôlégô na zastrzeżnym zwòlnienim sprôwcë òd sztrôfny òdpòwiedzalnotë retribùtiwnégò ôrtu. Òna parłãczi sã mët przëpisanim [[Ùdóny|ùdanémù]] sprôwianégò [[Zlecziństwò|zlecziństwa]], leno no przepisanié mô czësto prowizorny karaktér. Je [[Zastrzeżné òprzestanié òbsztrofòwóniô|zastrzeżnym (próbnym) zwòlnienim òd òdebraniégò sztrôfë]] bez sprôwcã. To òznôczô jistno kòntrolowóną wòlnotã. Sztrôfné dzejanié procëm sprôwcë zatrzëmiwô sã ju w sztóce przëszëkùjącégò sprôwianiô, nigle przińdze do rozprawë ë òbsądzeniô. Zastrzeżné zamkniãcé sprawë je rozsądzywóné bez sąd òbczas zeńdzeniégò. == Greńce brëkòwaniô == Je brëkòwóné procëm sprôwcë [[Zlecziństwò|zlecziństwa]] zagrożonégò mët sztrôfã, chtërna nie je wikszô niż 5 lat [[Sztrôfa zabiéru wòlnotë|zabiéru wòlnotë]] (art. 66 [[Sztrôfny kòdeks|sztrôfnégò kòdeksu]] [[Pòlskô|Pòlsczi Repùbliczi]]). == Zastrzedżi brëkòwaniô == * Sprôwca nie béł rëchli za ùmëslné [[zlecziństwò]] òbsztrofòwóny. * Wina ë spòleznowô szkòdlëwòta dzejaniégò nie je wiôlgô. * Co do spòsobnosców negò zrobieniô ni mô niżódnëch wątplëwòtów. * Ôrt bëcô sprôwcë niéòbsztrofòwónégò za ùmëslné [[zlecziństwò]], jegò włôscëwòscë ë personowé znanczi ôs donëchczasowé żëcé do grëpë zaswiôdcziwają, że nimò zamkniãcégò sprawë mdze żëc w prawnym òrnągù, a òsoblëwie nie mdze w przindnocë robic niżódnégò [[Zlecziństwò|zlecziństwa]] próbë. == Cząd próbë == Cząd próbë warô òd jednégò rokù do trzech lat - czas nëkô òd sztótu nadaniô òsądzeniémù prawny mòcë. == Òbrzeszenia òbsądzëwóné bez sąd (z nakazaniô) == Bez zastrzeżné zamkniãcé sprawë sąd òbrzesziwô procëm ùdanémù nót całownégò abò partownégò zrëchtowaniégò szkòdë. Pòdlé mòżlëwòtów mòże téż bëc zasądzony òbrzeszk wënadgrodzeniô za skrziwdzenié, abò miast òbrzeszków rozsądzëwô sã przëszëkòwanié [[Przëdôwk|przëdôwkù]]. == Òbrzeszenia òbsądzëwóné bez sąd (pòdlé ùznaniô) == * Dozérënk kùratorë abò personë wôrti dowiérnotë, stowôrë, insztitucji abò spòleznowi òrganizacji, do chtërny dzejaniów przenôlégò bôczënk ò wëchòwanié, niédopùscëwanié do [[Demòralizacëjô|znikwieniô mòralnote]] abò wëspòmaganié òbsądzonym. * Sąd mòże òbrzeszëc do: ** regùlarnégò dôwaniô beszitu dlô sądu abò kùratorë ò rozwiju cządu próbë; ** przeproszeniô skrziwdzonégò; ** wëkònaniô òbrzeszkù dôwaniô dëtkòw na ùtrzëmiwanié skrziwdzonégò; ** wstrzëmiwaniô sã òd ùżëwaniô alkòhòlowëch napitków pònad miarã abò brëkòwaniô jinszëch [[Narkòtik|narkòticznëch mitlów]]; ** wstrzëmiwaniô sã òd kòntaktowaniô sã mët skrziwdzonym abò jinszyma personama w dóny spòsòb abò zblëżiwaniô sã do skrziwdzonégò abò jinszëch personów; * Sąd mòże zasądzëc sztrôfné mitle w pòstacëji: ** dëtkòwégò swiôdczeniô abò przëdôwkù; ** zakazu karowaniô do 2 lat. == Pòdjimniãcé sztrôfny sprawë (z nakazaniô) == Nachôdô, czej sprôwcã òbczas cządu próbë zrobił ùmëslné [[zlecziństwò]], za chtërné òstôł prawòmòcno òbsądzony. == Pòdjimniãcé sztrôfny sprawë (pòdlé ùznaniô) == Nachôdô, jeżlë: * sprôwca òbczas cządu próbë pòdpôdająco narësziwô prawny òrnąg, òsoblëwie jeżlë zrobił jinszé (niże ùmëslné) [[zlecziństwò]]; * wënëkiwô sã òd dozéru, wëkònaniô nakazanégò òbrzeszkù abò zasądzonégò sztrôfnégò mitla abò téż nie wëkònywô zacwierdzonégò mët skrziwdzonym dogôdënkù; * sprôwca pò wëdanim zasądzeniô ò zastrzeżnym zamkniãcym sprawë, le przed zjiscënim jegò prawòmòcnotë, pòdpôdająco narësziwô prawny òrnąg, òsoblëwie jeżlë òb nen czas zrobi [[zlecziństwò]]. == Czas pòdjimniãcô zastrzeżnié zamkniãti sprawë == Zastrzeżnié zamkniãtô sprôwa ni mòże òstac pòdjimniãtô pózni niże w cygù 6 ksãżëców òd zakùńczeniô próbë. == Zastrzeżné zamkniãcé sprawë w pòpùlarny lëteraturze == * [[Artur Jablonsczi|Jablonsczi A.]]: ''Namerkôny'', [[Gdiniô]] [[2013]], s. 125-126. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://karne.pl/umorzenie.html Zastrzeżné zamkniãcé sprawë - kòméńtér] * [http://dokumenty.e-prawnik.pl/kodeksy/kodeks-karny/czesc-ogolna-1/rodki-zwiazane-z-poddaniem-sprawcy-probie.html Articzel 66 sztrôfnégò kòdeksu] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Prawò]] 5j5m5l6ta92wtuyi59yok01ws5r3off 0 10768 198536 191785 2026-05-13T16:56:48Z Iketsi 3254 {{Commons}}; {{Kòntrola}} 198536 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Antonio Ciseri, immacolata. Firenze, Chiesa del Sacro Cuore.jpg|mały|prawo|Matka Mesjôsza i wąż]] '''Protewangeliô''' – je tak zapisóny w [[Knéga Zôczątków|Knédze Zôczątków]]: [I rzekł PÓN Bóg]: „I wzbùdzóm niezgarã midzë ce a niastã, i midzë twòje pòtomstwò a ji pòtomstwò. Òn zmùżdżi tobie głowã, a të zmùżdżisz mù piãtã”. (Zo 3,15) To òznaczô, że pòtómk białczi przemòże całowno wãża – proroctwò ò Mesjôszu i Jegò Matce. == Lëteratura == * Knéga Zôczątków, hebrajsczégò jãzëka na [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczi]] przełożił ò [[Adam Riszard Sykòra|Adam Ryszard Sikora OFM]], Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie Zarząd Główny, Gdańsk 2015, ss. 29 – 30. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20160405163650/http://belok.kaszubia.com/wiadla/na-zoczatku-bog-stworzil#more-2315] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Knéga Zôczątków]] if1xy2pxqwlv69eek7sph8b1nry4k6t 0 10774 198650 175682 2026-05-14T04:14:56Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}}; ' - to '→' – to ' 198650 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Kłanino, pałac, widok od frontu.JPG|mały|Kłanińsczi dwór]] '''Kłanino''' – to je wies w gminie [[Krokòwò]] w [[Pùcczi kréz|pùcczim krézu]], w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]]. Tu je dwór. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pùcczi kréz]] 3hbtlklawyyqi8c6fzvjkl9s1syfeq3 198651 198650 2026-05-14T04:15:18Z Iketsi 3254 Òbrôzk 198651 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Pałac w Kłaninie.jpg|mały|Kłanińsczi dwór]] '''Kłanino''' – to je wies w gminie [[Krokòwò]] w [[Pùcczi kréz|pùcczim krézu]], w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]]. Tu je dwór. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pùcczi kréz]] m6egz6d72ttyoxke2r5160uwj5xwm87 0 10777 198534 183845 2026-05-13T16:56:00Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 198534 wikitext text/x-wiki '''Sobieńczëce''' – to je wies w gminie [[Krokòwò]] w [[Pùcczi kréz|pùcczim krézu]], w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]]. Ò ni bëło pisóné ju w [[1279]] rokù. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_X/944 1.) ''Sobieńczyce'' w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pùcczi kréz]] 1nuhyalyy19kh2hyoi21flofc40zmid 0 10779 198665 176633 2026-05-14T04:24:52Z Iketsi 3254 {{Commons}} 198665 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Gray331.png|mały|prawo|Łokcowô przedżiblëna]] [[Òbrôzk:Elbow coude.JPG|mały|prawo|Łokc]] '''Łokcowô przedżiblëna''' (''articulatio cubiti'') – to je ù człowieka [[przedżiblëna]], chtërna łączi remiã z [[Przedremiã|przedremieniã]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * http://id.ndl.go.jp/auth/ndlsh/01218792 {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Przedżiblënë]] 84ccd77bgjzbl6v3rx5ef3vo0z57ifn 0 10797 198567 193630 2026-05-13T20:11:26Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 198567 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Mulhouseviews.png|mały|Mulhauza]] '''Mulhauza''' (''Milhüsa'') – to je gard w [[Elzas]]u we [[Francëjô|Francëje]]. Tu mieszkô 112063 lëdzy (2013). == Òbaczë téż == * [[Sztrasbùrg]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gardë w Francji]] ne98mme1ex5hmxg0f164rja4l70thdn 0 10807 198666 176658 2026-05-14T04:25:19Z Iketsi 3254 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 198666 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Petunia exserta by Scott Zona - 004 (1).jpg|mały|''Petunia exserta'']] '''Petuniô''' (''Petunia'') – to je szlach roscënów z rodzëznë lilkòwatëch (Solanaceae L.). Òne pòchòdzą z [[Pôłniowô Amerika|Pôłniowi Americzi]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Bòtanika]] 89gmrlzbglt172cwz9t86iwbejcevca 0 10816 198668 188346 2026-05-14T04:26:29Z Iketsi 3254 {{Commons}} 198668 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Mt Vernon walkway espalier.jpg|mały|Szpalér]] '''Szpalér''' – to są drzéwiãta abò krze gãsto zasadzoné w rédze, òne mògą bëc strzëgłi abò tak sobie rosc. Na [[Kaszëbë|Kaszëbach]] mòże kùpic roscënë do szpalérów. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20160612162844/http://www.homelycapers.com/espalier-growing-flat-trees/] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Ògrództwò]] 0qldq7lwbrr52utjsktopy0kvqg2zdw 0 10831 198574 181936 2026-05-13T20:13:40Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 198574 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Damno852.JPG|mały|Kòscół]] '''Damno''' ([[Pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Damno'') – to je wies w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[stôłpsczi kréz|stołpsczim krézu]], w [[gmina Damnica|gminie Damnica]]. Tu je kòscół z 1879 rokù. Tu w szkòle dzece i młodzëzna ùczą sã [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.spdamno.pl/index-3_2_1.html Szkòła] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gmina Damnica]] 9ojg7mbd0l64in9o25astmemz3syi0k 0 10835 198573 187763 2026-05-13T20:13:35Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 198573 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Kosciol6- Charnowo.jpg|mały|Kòscół w Charnowie]] '''Charnowò''' ([[Pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Charnowo'') – to je wies w [[Gmina Ùszcz|Gminie Ùszcz]], w [[Stôłpsczi kréz|stołpsczim krézu]] [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczégò wòjewództwa]]. Tu je kòscół, a dzece w szkòle ùczą sã [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_I/548 ''Charnowo'' w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] * [https://web.archive.org/web/20160116163609/http://spcharnowo.edu.pl/ szkòła] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gmina Ùszcz]] p49xargt4hdosclsop6vff01l94cahx 0 10839 198641 183876 2026-05-14T04:00:31Z Iketsi 3254 {{Commons}} 198641 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Machowino- kosciol.jpg|mały|Kòscół w Machòwinie]] '''Machòwino''' ([[Pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Machowino'') – to je wies w [[Gmina Ùszcz|Gminie Ùszcz]], w [[Stôłpsczi kréz|stołpsczim krézu]] [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczégò wòjewództwa]]. Tu je kòscół. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_V/882 ''Machowino'' w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gmina Ùszcz]] awxdkn8ue75o5jyo5thimh3ev4khw5s 0 10840 198556 183875 2026-05-13T20:07:21Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 198556 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:POL MACHOWINKO 001bp (2).jpg|mały|Machòwinkò]] '''Machòwinkò''' ([[Pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Machowinko'') – to je wies w [[Gmina Ùszcz|Gminie Ùszcz]], w [[Stôłpsczi kréz|stołpsczim krézu]] [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczégò wòjewództwa]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_V/882 ''Machowinko'' w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gmina Ùszcz]] kd43otai8y2576izbaohuwik109t0cj 0 10850 198572 198204 2026-05-13T20:12:57Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 198572 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Versailles collage.jpg|mały|Wersal]] [[Òbrôzk:Versailles Cour Royale Sud.jpg|mały|]] '''Wersal''' (''Versailles'') – je gminą i ji sedzbą we [[Francëjô|Francji]], ze znónym pałacã. To je krótkò [[Pariz]]a. Tu béł pòdpisóny wersalsczi traktat [[28 czerwińca]] 1919 rokù. * lëdztwò: 86 477 (2008) * wiéchrzëzna: 26,18 km² == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://pl.wikisource.org/wiki/Traktat_pokoju_mi%C4%99dzy_mocarstwami_sprzymierzonemi_i_skojarzonemi_i_Niemcami,_podpisany_w_Wersalu_dnia_28_czerwca_1919_roku ''Traktat pokoju między mocarstwami sprzymierzonemi i skojarzonemi i Niemcami, podpisany w Wersalu dnia 28 czerwca 1919 roku''] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gardë w Francji]] 437sao73w9qqg6z13gji3fweryu2ta6 0 10858 198553 176004 2026-05-13T20:06:32Z Iketsi 3254 {{Commons}} 198553 wikitext text/x-wiki '''Paul Chauchard''' (ùr. [[1912]] rokù w [[Pariz|Parizu]] – ùm. [[2003]] rokù) - beł lékôrz i katolëcczi filozófa z [[Francëjô|Francje]]. == Ùsôdztwò (wëjimk) == * ''Teilhard et l'optimisme de la croix'' * ''Vieillir à deux'', Éditions Universitaires, 1967 - Starzeć się we dwoje / Paul i Jacqeline Chauchard ; przeł. [z fr.] Barbara Durbajło. Warszawa, 1977. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://viaf.org/viaf/19886301/ VIAF] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} {{DEFAULTSORT:Chauchard Paul}} [[Kategòrëjô:Francëjô]] 0nj8jdwxyogodnj0yj4xukum99ku1ae 198554 198553 2026-05-13T20:06:43Z Iketsi 3254 - → – 198554 wikitext text/x-wiki '''Paul Chauchard''' (ùr. [[1912]] rokù w [[Pariz|Parizu]] – ùm. [[2003]] rokù) – beł lékôrz i katolëcczi filozófa z [[Francëjô|Francje]]. == Ùsôdztwò (wëjimk) == * ''Teilhard et l'optimisme de la croix'' * ''Vieillir à deux'', Éditions Universitaires, 1967 - Starzeć się we dwoje / Paul i Jacqeline Chauchard ; przeł. [z fr.] Barbara Durbajło. Warszawa, 1977. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://viaf.org/viaf/19886301/ VIAF] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} {{DEFAULTSORT:Chauchard Paul}} [[Kategòrëjô:Francëjô]] 255zll1lgdhn0fny7tqohm9n5jq5i3x 0 10861 198661 176010 2026-05-14T04:21:28Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}}; ' - to '→' – to ' 198661 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Wygielzow skansen 16.jpg|mały|Stôrô seczkarka]] '''Seczkarka''' – to je maszina ùżiwónô w gbùrzëznie do rznieniô np. słomë na seczkã. Òna mòże miec lôdã i pasowé kòło. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gbùrzëzna]] [[Kategòrëjô:Maszinë]] nf6p3rfjfn3d0cg67hdf2y7fh3zww1n 0 10862 198667 176018 2026-05-14T04:25:47Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 198667 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:CHORZÓW, AB. 061.JPG|mały|Klapra]] '''Bùlra''' – to bëła maszina ùżiwónô w gbùrzëznie do òbczëszczaniô zôrna (zwiksza òddzélaniô zôrnów zbòżô òd plewów), terô to colemało robi kòmbajn. Òna mòże bëc ùziwónô na klepiszczu. == Lëteratura == * [[Bernard Zëchta|B. Sychta]]: Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej, Ossolineum, Wrocław - Warszawa - Kraków – Gdańsk 1976, tom VII, s. 27 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gbùrzëzna]] tle97m89jdzph41j50h4ah58n479bm0 0 10907 198570 193629 2026-05-13T20:12:23Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 198570 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:FRA Strasbourg (lesser arms) COA.svg|mały|120px|Herb]] [[Òbrôzk:Strasbourg Cathedral Exterior - Diliff.jpg|mały|Katédra z Sztrasbùrgù]] '''Sztrasbùrg''' (''Strasbourg'') – to je gard we [[Francëjô|Francëje]], krótkò [[Miemieckô|Miemiecczi Federacëjny Repùbliczi]]. Òn je stolëcą [[Elzas|Elzasu]]. * lëdztwò: 275 718 (2013) * wiéchrzëzna: 78,26 km² == Òbaczë téż == * [[Mulhauza]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gardë w Francji]] 7ixdovm95cqrix9xki0rmtlcdom1ghf 0 10920 198676 176177 2026-05-14T11:57:09Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Papiéż]] 198676 wikitext text/x-wiki '''Piotrów dëtk''' – to je òpłata dlô papieżënë. Czedës òna bëła płaconô do 1555 rokù. Terô òna je płaconô òd 1871 rokù. [[Zjednóné Kraje Americzi]] dôwają wiele ti òpłatë. == Òbaczë téż == * [[Papiéż]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.vatican.va/roman_curia/secretariat_state/obolo_spietro/documents/index_fr.htm] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Katolëcczi Kòscół]] bd9lldzcc7lin2o4pox9byclm10dsos 198678 198676 2026-05-14T11:58:09Z Iketsi 3254 -[] 198678 wikitext text/x-wiki '''Piotrów dëtk''' – to je òpłata dlô papieżënë. Czedës òna bëła płaconô do 1555 rokù. Terô òna je płaconô òd 1871 rokù. [[Zjednóné Kraje Americzi]] dôwają wiele ti òpłatë. == Òbaczë téż == * [[Papiéż]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * http://www.vatican.va/roman_curia/secretariat_state/obolo_spietro/documents/index_fr.htm {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Katolëcczi Kòscół]] 6vtd6tk0u7ylumnrafg11udfqtdhg0x 0 10924 198603 193451 2026-05-13T20:26:21Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 198603 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Tür, Villa Boscoreale.jpg|mały|Dwòjowé dwiérze z I w.]] '''Dwiérze''' – to je rëszny element òbsadzony w bezrëszny ramie bënë dwiérzowy òdemkłosce bùdinkù, nima mòże wlezc bënë i przez nie wëlezc. Òne są téż zwiksza w pòjazdach. [[Òbrôzk:Porte ouverte.jpg|mały|Dwiérze]] == Przësłowié == * Chto klepie, temù dwiérze òdemkną. == Lëteratura == * Ernst Seefried-Gulgowski, Von einem unbekannten Volke in Deutschland. Ein Beitrag zur Volks- und Landeskunde der Kaschubei /Izydor Gulgowski, O nieznanym ludzie w Niemczech. Przyczynek do ludoznawstwa i krajoznawstwa Kaszub, przekład M. Darska-Łogin, red. naukowa i wstęp J. Borzyszkowski, Berlin 1911 - Gdańsk 2012, s. 44. * Nórcyk kaszubści abo Koruszk i jedna maca jędrnyj prowde / pozbieroł Mejster od Pieśni "O Panu Czorlinścim co do Pucka po sece jachoł". Winona : drekował Jarosz Derdowści, 1897 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Dwiérze]] lmgo5gdrx18vbev2g0qr53t02mlm7c8 0 10969 198645 187410 2026-05-14T04:09:55Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 198645 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Kania5.jpg|mały|Scynanié kanie w 2015 rokù]] '''Scynanié kanie''' – je kaszëbsczi szpetôczel we wigiliã swiãtégò Jana. Na nim gôdô król, a pòtemù szôłtës òbskarżiwô kaniã i lëdze téż to robią, sãdza wëdôwô òbsąd, a kat scynô ptôcha. W [[Łebcz]]u beł téż [[Żid]] z trzema [[kòt]]ama w [[miech]]ù. Pòtemu dzéwczãta przëstrojiwałë knôpów, kòżdô swégò i bëła mùzyka. == Lëteratura == * [[Bernard Zëchta]]: Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej, Ossolineum, Wrocław - Warszawa - Kraków 1968, tom II, ss. 129–131. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * http://przywidz.org/120-dodatkowe/2010/499-scynanie-kanie {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura]] jpw9nyvl68h1fw5obxzhyqhxg3lwh59 0 10980 198470 194158 2026-05-13T15:29:48Z Iketsi 3254 [[]] 198470 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Sign Route der Backsteingotik.jpg|mały|Céch EuRoB]] '''Eùropejsczi Szlach Ceglanégò Gòtikù''' (''European Route of Brick Gothic'') – to je [[turistny szlach]] z wiele gardama nad [[Bôłt|Bôłtã]], w chtërnëch je ceglanô architektura gòtikù. Òn jidze m. jin. przez [[Słëpsk]] i [[Gduńsk]]. Szlach parłãczë pôrãset sakralnëch ë laicczich bùdowlë w [[Dëńskô|Dëńsce]], [[Niemieckô|Niemiecczi]] i [[Pòlskô|Pòlsce]], w tim [[Klôsztór|klôsztórë]], kòscołë, [[Rôtësz|rôtëszë]] i kamiéńcë, a także gardowé fòrtifikacje, taczé jak [[gardowé mùrë]], [[Wieżô|wieże]] a [[Bróma|wjôzdowé brómë]] do gard. Célã Zrzeszeniô je wspieranié kùńsztu i kùlturë, a téż nôùczi, edukacje i midzënôrodnégò pòrozmieniô, a òsoblëwié òpieczi nad wespółnym kùlturowym dzedzëctwã [[Ceglany gòtik|ceglanégò gòtikù]] a jegò pópùlarizacji westrzód szérzi pùblicznoscë. == Lësta gardów na szlachù == === w [[Dëńskô|Duńsce]] === :# [[Løgumkloster]] :# [[Aarhus]] [[Òbrôzk:Bauwerksbeschilderung der Europäischen Route der Backsteingotik.jpg|mały]] === w [[Niemieckô|Niemcach]] === :# [[Anklam]] :# [[Bad Doberan]] :# [[Brandenburg an der Havel]] :# [[Buxtehude]] :# [[Chorin]] :# [[Eberswalde]] :# [[Flensburg]] :# [[Frankfurt nad Odrą]] :# [[Greifswald]] :# [[Güstrow]] :# [[Jüterbog]] :# [[Lübeck]] :# [[Lüneburg]] :# [[Bardowick]] :# kòscołë wokół Luneburga (Kirchenkreis [[Lüneburg]]) :# [[Lüneburg]]er Klöster – klôsztorë wokół Luneburga :# [[Neubrandenburg]] :# [[Burg Stargard]] :# [[Neukloster]] :# [[Parchim]] :# [[Pasewalk]] :# [[Prenzlau]] :# [[Ribnitz-Damgarten]] :# [[Rostock]] :# [[Stendal]] :# [[Stralsund]] :# [[Tangermünde]] :# [[Wismar]] :# [[Wolgast]] === w [[Pòlskô|Pòlsce]] === :# [[Chełmno]] :# [[Gduńsk]] :# [[Grudziądz]] :# [[Myślibórz]] :# [[Olsztyn]] :# [[Płock]] :# [[Sławno]] :# [[Torń]] == Galeriô == <gallery mode="packed"> Sławno.Kościół Mariacki..jpg| Zamek w Olsztynie.jpg| Stralsunder Rathaus mit Schaufassade, dahinter die Nikolaikirche-2630.jpg| Plock62 DSC1031.JPG| Lüneburg, St. Nicolai, Foto © EuRoB, Eiko Wenzel.jpg| </gallery> == Òbaczë téż == * [[Kòłowô turistika]] * [[Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]] * [[Kaszëbsczi Szlach]] * [[Kaszëbskô Droga]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Turistika]] [[Kategòrëjô:Szlachë]] nzww2eaqyy054k90m02cmp2wjxbsn7g 198507 198470 2026-05-13T16:39:22Z Orbitminis 18250 198507 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Sign Route der Backsteingotik.jpg|mały|Wëdowiédnô tôfla kòłowégò szlachù EuRoB]] '''Eùropejsczi Szlach Ceglanégò Gòtikù''' ([[Anielsczi jãzëk|ani]]. ''European Route of Brick Gothic'') – [[turistny szlach]] z wiele gardama nad [[Bôłt|Bôłtã]], w chtërnëch je ceglanô architektura gòtikù. Òn jidze m. jin. przez [[Słëpsk]] i [[Gduńsk]]. Szlach parłãczë pôrãset sakralnëch ë laicczich bùdowlë w [[Dëńskô|Dëńsce]], [[Niemieckô|Niemiecczi]] i [[Pòlskô|Pòlsce]], w tim [[Klôsztór|klôsztórë]], kòscołë, [[Rôtësz|rôtëszë]] i kamiéńcë, a także gardowé fòrtifikacje, taczé jak [[gardowé mùrë]], [[Wieżô|wieże]] a [[Bróma|wjôzdowé brómë]] do gard. Célã Zrzeszeniô je wspieranié kùńsztu i kùlturë, a téż nôùczi, edukacje i midzënôrodnégò pòrozmieniô, a òsoblëwié òpieczi nad wespółnym kùlturowym dzedzëctwã [[Ceglany gòtik|ceglanégò gòtikù]] a jegò pópùlarizacji westrzód szérzi pùblicznoscë. == Lësta gardów na szlachù == === w [[Dëńskô|Duńsce]] === :# [[Løgumkloster]] :# [[Aarhus]] [[Òbrôzk:Bauwerksbeschilderung der Europäischen Route der Backsteingotik.jpg|mały|Wëdowiédnô tôfla òbiektu EuRoB]] === w [[Niemieckô|Niemcach]] === :# [[Anklam]] :# [[Bad Doberan]] :# [[Brandenburg an der Havel]] :# [[Buxtehude]] :# [[Chorin]] :# [[Eberswalde]] :# [[Flensburg]] :# [[Frankfurt nad Odrą]] :# [[Greifswald]] :# [[Güstrow]] :# [[Jüterbog]] :# [[Lübeck]] :# [[Lüneburg]] :# [[Bardowick]] :# kòscołë wokół Luneburga (Kirchenkreis [[Lüneburg]]) :# [[Lüneburg]]er Klöster – klôsztorë wokół Luneburga :# [[Neubrandenburg]] :# [[Burg Stargard]] :# [[Neukloster]] :# [[Parchim]] :# [[Pasewalk]] :# [[Prenzlau]] :# [[Ribnitz-Damgarten]] :# [[Rostock]] :# [[Stendal]] :# [[Stralsund]] :# [[Tangermünde]] :# [[Wismar]] :# [[Wolgast]] === w [[Pòlskô|Pòlsce]] === :# [[Chełmno]] :# [[Gduńsk]] :# [[Grudziądz]] :# [[Myślibórz]] :# [[Olsztyn]] :# [[Płock]] :# [[Sławno]] :# [[Torń]] == Galeriô == <gallery mode="packed"> Sławno.Kościół Mariacki..jpg| Zamek w Olsztynie.jpg| Stralsunder Rathaus mit Schaufassade, dahinter die Nikolaikirche-2630.jpg| Plock62 DSC1031.JPG| Lüneburg, St. Nicolai, Foto © EuRoB, Eiko Wenzel.jpg| </gallery> == Òbaczë téż == * [[Kòłowô turistika]] * [[Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]] * [[Kaszëbsczi Szlach]] * [[Kaszëbskô Droga]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Turistika]] [[Kategòrëjô:Szlachë]] l0rxweyj1i229ltlzpsalzppd3mdh2o 0 11053 198532 176838 2026-05-13T16:54:53Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 198532 wikitext text/x-wiki '''Krabón''' – to je nôrzãdo, chtërno [[Kaszëbi]] mògą cygnąc pò dnie [[Bôłt]]u, a pòtemù łowic [[Wãgòrz|wãgòrze]]. == Lëteratura == * [[Bernard Zëchta]]. Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej, Ossolineum, Wrocław - Warszawa - Kraków 1968, tom II, s. 232 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * http://zbiory.nmm.pl/node/83 {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Nôrzãda]] n2tjvqgaictdblkbqsht5rj8yrlkw95 0 11058 198533 187638 2026-05-13T16:55:10Z Iketsi 3254 {{Commons}} 198533 wikitext text/x-wiki '''Wespółmiectwò''' – je w [[Pòlskô|pòlsczim]] prawie zortã miectwa. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * http://prawoprosto.pl/prawo-cywilne/prawo-rolne/370-zniesienie-wspolwlasnosci-gospodarstwa-rolnego.html {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Prawò]] 2snz4ckbj98d0u889elqbpvjmvvpaub 0 11090 198618 186894 2026-05-14T03:15:34Z Iketsi 3254 == Przëpisczi→== Przëpisë 198618 wikitext text/x-wiki '''Antóniewò''' ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] '''Antoniewo''') – to je kaszëbskô wies w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[Chònicczi kréz|chònicczim krézu]], w [[Gmina Brusë|gminie Brusë]]. Krótkò Antóniewa leżą wsë [[Môłé Chełmë]] (0,7 km) i [[Dużé Chełmë]] (1,7 km)<ref>[http://www.polskawliczbach.pl/wies_Antoniewo_brusy_pomorskie ''Wieś Antoniewo – podstawowe informacje.'']</ref>. Òficjalnô kaszëbskô pòzwã wsë w pòstacje „Antóniewò” òsta wprowadzónô 10 stëcznika 2011<ref>[https://web.archive.org/web/20160427004859/http://mniejszosci.narodowe.mac.gov.pl/download/86/19883/ListagminwpisanychdoRejestrugmin-stanna5IV16.pdf ''Lista gmin wpisanych do Rejestru gmin, na których obszarze używane są nazwy w języku mniejszości'']</ref>. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] [[Kategòrëjô:Gmina Brusë]] nqwrwvj349bxm9limzlrodupcbr0i88 0 11163 198531 187234 2026-05-13T16:54:22Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 198531 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Koschneiderei 1926.gif|mały|Kòsznajderiô - 1926 rok]] '''Kòsznajderiô''' abò '''Kòsznéderiô''' ([[Miemiecczi jãzëk |miem.]] ''Koschneiderei'') – to bëłë zemie na pôłnié òd [[Chònice|Chònic]] gdze òd XIV stalata do 1945 rokù mieszkelë Miemcë. Czedës ti miészëznë bëło tam wiele we wsach np. w Òstrowitim, ale to sã zmiéniało po II swiatowi wòjnie. W rãkach tich Miemców bëło dzél gbùrsczi zemi. Pò 1945 rokù ò Kòsznajdrach jesz piszą, a niejedny z nich są wierã pò dłudżëch latach [[Kaszëbi|Kaszëbama]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20150825001927/http://www.nasze.kujawsko-pomorskie.pl/etnografia/kosznajderia.html Kosznajderia] * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_IX/99 ''Kosznajdrzy'' w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Geògrafijô]] 07fgkbvpjiq3agvgf4m8vtfj8u2zkg0 0 11170 198530 184570 2026-05-13T16:54:16Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 198530 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Baltic Tribes circa 1200 ad.png|mały|Kùrowie i jiny lëdze kòl 1200 rokù]] [[Òbrôzk:Curonian king woman.jpg|mały|Kùrońskô białka w 1895 rokù]] '''Kùrowie''' abò '''Kùronowie''' – to bëlë lëdze, chtërny mieszkelë tam gdze dzysô są zôpadné dzéle [[Lëtewskô|Lëtewsczi]] i [[Łotewskô|Łotewsczi]], a wiele z nich kòl [[Bôłt]]u. Òni bëlë gbùrama i [[rëbôk]]ama, a czedës gôdelë pò kùrońskù. W sądach òni gôdelë pò lëtewskù, a pò [[Miemiecczi jãzëk|miemieckù]] nié chcelë gadac. Baro wiele z nich bëło [[Lëtërstwò|lëtersczi]] wiarë. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_IV/926 Kuronowie pruscy w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Eùropa]] j6qh9yrm8n95fjbd81ba4c6wrilahmw 0 11171 198529 186767 2026-05-13T16:53:59Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 198529 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Kaliska Koscierskie (4).JPG|mały|Kalëska]] '''Kalëska''' ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Kaliska Kościerska'', [[miemiecczi jãzëk|miem.]] ''Beek'') – to je [[Kaszëbë|kaszëbskô]] wies w [[gmina Kòscérzna|gminie Kòscérzna]], w [[Kòscersczi kréz|kòscersczim krézu]] [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczégò wòjewództwa]]. W 2008 rokù tu mieszkało 322 lëdzy. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_III/684 Kaliska w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gmina Kòscérzna]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] qrlype2fevtso7v8lw3q4304bt3889r 0 11181 198528 183744 2026-05-13T16:53:54Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 198528 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Borzytuchom, school.jpg|mały|Szkòła]] '''Bòrzëtëchómié''' ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Borzytuchom'') – to je [[wies]] w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[bëtowsczi kréz|bëtowsczim krézu]], w [[Gmina Bòrzëtëchómié|gminie Bòrzëtëchómié]]. Tu je stolëca gminë. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_I/339 Borzetuchomie w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gmina Bòrzëtëchómié]] nfrkdv3cr1ze05o8zi05e0vkbc2c36w 0 11185 198515 185481 2026-05-13T16:45:05Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 198515 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:CanadianCheque.svg|mały|Czek z Kanadë]] '''Czek''' – to je wôrtny papiór. Ten chtëren mô pòdpisóny czek mòże chcec zôpłatë sëmë pòdóny w czekù. W [[Pòlskô|Pòlsce]] baro wiele banków òbniechało czeczi, bò béł jiwer z jich pòdrôbianim. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20160000462 Prawo czekowe] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Wôrtné papiorë]] aec75xaqmkv8x644zpouc4xykxcqg2x 198516 198515 2026-05-13T16:45:26Z Iketsi 3254 [[]] 198516 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:CanadianCheque.svg|mały|Czek z [[Kanada|Kanadë]]]] '''Czek''' – to je wôrtny papiór. Ten chtëren mô pòdpisóny czek mòże chcec zôpłatë sëmë pòdóny w czekù. W [[Pòlskô|Pòlsce]] baro wiele banków òbniechało czeczi, bò béł jiwer z jich pòdrôbianim. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20160000462 Prawo czekowe] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Wôrtné papiorë]] ct3iui67mc2t7qvfi0bcll3aadnhw30 0 11199 198552 187467 2026-05-13T20:06:20Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 198552 wikitext text/x-wiki '''Stôrô Hëta''' ([[pòlsczi jãzëk|pl.]] ''Stara Huta'') – to je [[Kaszëbë|kaszëbskô]] [[wies]] w òbéńdze [[Kaszëbsczé Pòjezerzé|Kaszëbsczégò Pòjezerzô]], w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[kartësczi kréz|kartësczim krézu]], w [[Gmina Serakòjce|gminie Serakòjce]]. We wsë mieszkało 99 lëdzy w 2005 rokù. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_XI/219 4.) ''Stara Huta'' w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë]] [[Kategòrëjô:Gmina Serakòjce]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] idchqbpy5cjxfnkgfg4glramek2c52j 0 11217 198514 182263 2026-05-13T16:44:33Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 198514 wikitext text/x-wiki '''Prądzónka''' ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Prądzonka'', [[miemiecczi jãzëk|miem.]] ''Prondzonka'') – to je [[Kaszëbë|kaszëbskô]] [[wies]] w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[bëtowsczi kréz|bëtowsczim krézu]], w [[gmina Stëdzéńce|gminie Stëdzéńce]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_IX/29 Prądzonka w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gmina Stëdzéńce]] 9ii0a7vymzsmusvid5uvdn8ah27mnw1 0 11218 198513 178391 2026-05-13T16:44:31Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 198513 wikitext text/x-wiki '''Redëstowò''' – to je wies w [[Gmina Łãczëce|gminie Łãczëce]], w [[Wejrowsczi kréz|wejrowsczim krézu]] [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczégò wòjewództwa]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_IX/588 Redystowo w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] [[Kategòrëjô:Gmina Łãczëce]] fr3wugxaawi7cpxqamiws0ii3uaiy83 0 11285 198547 178495 2026-05-13T20:04:18Z Iketsi 3254 {{Commons}}; {{Kòntrola}} 198547 wikitext text/x-wiki '''Pògòrzé''' – to je wies w [[Gmina Kòsôkòwò|gminie Kòsôkòwò]], w [[Pùcczi kréz|pùcczim krézu]] [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczégò wòjewództwa]]. Tu w 2008 rokù mieszkało 1123 lëdzy. Sztëk Pògòrzégò to je dzél gardu [[Gdiniô|Gdinie]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_VIII/505 Pogòrze w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] [[Kategòrëjô:Gmina Kòsôkòwò]] 6yy6mg7bk969bg5agxxeh37dkd1fjpp 198548 198547 2026-05-13T20:04:35Z Iketsi 3254 ' '→' ' 198548 wikitext text/x-wiki '''Pògòrzé''' – to je wies w [[Gmina Kòsôkòwò|gminie Kòsôkòwò]], w [[Pùcczi kréz|pùcczim krézu]] [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczégò wòjewództwa]]. Tu w 2008 rokù mieszkało 1123 lëdzy. Sztëk Pògòrzégò to je dzél gardu [[Gdiniô|Gdinie]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_VIII/505 Pogòrze w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] [[Kategòrëjô:Gmina Kòsôkòwò]] 8bq2n5chm0yew6e5z4n6yzc98dbew7c 198549 198548 2026-05-13T20:05:20Z Iketsi 3254 Òbrôzk 198549 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:POL.Pogorze.2008.1.jpg|mały]] '''Pògòrzé''' – to je wies w [[Gmina Kòsôkòwò|gminie Kòsôkòwò]], w [[Pùcczi kréz|pùcczim krézu]] [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczégò wòjewództwa]]. Tu w 2008 rokù mieszkało 1123 lëdzy. Sztëk Pògòrzégò to je dzél gardu [[Gdiniô|Gdinie]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_VIII/505 Pogòrze w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] [[Kategòrëjô:Gmina Kòsôkòwò]] 390oxs9trlh7ibsfx2645z0tj1996cq 0 11286 198568 180352 2026-05-13T20:11:43Z Iketsi 3254 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 198568 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Hôtel de ville (3).JPG|mały|Rôtësz]] '''Roubaix''' – to je gard w nordowi [[Francëjô|Francji]]. * lëdztwò: {{formatnum:95866}} (2013) * wiéchrzëzna: {{formatnum:13.23}} km² == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gardë w Francji]] b8mao65zd3cg6qj1ue3c7opgu75pssr 0 11303 198550 178562 2026-05-13T20:05:33Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 198550 wikitext text/x-wiki '''Szmelta''' – to je terô dzél [[Rëmiô|Rëmi]], a bëła wies. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_XII/8 Szmelca Zagórska w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Rëmiô]] hquhxx0o2xyjyvxpzjdg62zryvnpabt 0 11306 198551 178571 2026-05-13T20:06:13Z Iketsi 3254 {{Commons}} 198551 wikitext text/x-wiki '''Pieleszewò''' – to je terô dzél [[Réda|Rédë]], a bëła wies kòl [[Réda (rzéka)|Rédë]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_VIII/85 Pieleszewo w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Réda]] fayzvoildqirlilv5v04ofmaerg1sac 0 11331 198527 178722 2026-05-13T16:53:32Z Iketsi 3254 {{Commons}} 198527 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Muzeum Miodu w Skowarczu.jpg|mały|]] '''Skòwarcz''' – to je wies w [[Gduńsczi kréz|gduńsczim krézu]] w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]]. W 2008 rokù tu mieszkało 1425 lëdzy. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_X/712 Skowarcz w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gduńsczi kréz]] 68xptmrq2q8lrl3tsbyratywaw0zvg2 0 11365 198526 185861 2026-05-13T16:53:13Z Iketsi 3254 {{Commons}}; {{Kòntrola}} 198526 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Białogóra.JPG|mały|Biôłô Góra]] '''Biôłô Góra''' – to je wies w [[Pùcczi kréz|pùcczim krézu]] [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczégò wòjewództwa]]. Lëdztwò - 359 w 2008 rokù. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * http://czosnekwpomidorach.pl/bialogora-polskie-morze/ (pl) {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pùcczi kréz]] 0rnjiz2wqaz5lzax6s6cqp46w9hopd7 0 11369 198525 178973 2026-05-13T16:52:37Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 198525 wikitext text/x-wiki '''Kamiannô Góra''' – to je to je dzél wsë [[Nowô Hëta]] w òbéńdze [[Kaszëbsczé Pòjezerzé |Kaszëbsczégò Pòjezerzô]] w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[kartësczi kréz|kartësczim krézu]], w [[gmina Kartuzë|gminie Kartuzë]]. Tu ùrodzył sã 29.03.1918 rokù kapitena pilota [[Gerat Kùnowsczi]], chtëren ùm.  22.07.1973 r. [[Nowô Zelandzkô|Nowi Zelandzce]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://listakrzystka.pl/en/?p=151000 Kunowski Gerard Roman Izydor] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gmina Kartuzë]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] 8q13gn3eoa2ux9oav1gjb61nc7qylcc 0 11716 198671 190088 2026-05-14T11:48:13Z Iketsi 3254 {{Commons}} 198671 wikitext text/x-wiki '''Stanisłôw Marońsczi''' (''Stanisław Maroński'') - (ùr. 1825 rokù - ùm. 1907 rokù) to beł pòlsczi szkólny m.jin. w latach 1857–1872 w [[Wejrowò|Wejrowie]], a ùcził np. [[Pòlsczi jãzëk|pòlsczégò]] i historii tu w gimnazjum. Òn napisôł m.jin. ò [[Kaszëbi|Kaszëbach]]. == Ùsôdztwò (wëjimk) == * Die stammverwandtschaftlichen und politischen Beziehungen Pommerns zu Polen, bis zum Ende der ersten polnischen Herrschaft in Pommerellen, i.J. 1277. Neustadt i. W. 1876 * O nawróceniu Pomorzan (Über die Bekehrung der Pommern 1874) * Słowianie Meklemburscy (Die mecklenburgischen Slaven 1831) == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20200629105509/https://viaf.org/viaf/162729005/ VIAF] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòlôszë]] nj4taz62ru97nbhv04o1bwogorton8j 198672 198671 2026-05-14T11:48:39Z Iketsi 3254 -VIAF 198672 wikitext text/x-wiki '''Stanisłôw Marońsczi''' (''Stanisław Maroński'') - (ùr. 1825 rokù - ùm. 1907 rokù) to beł pòlsczi szkólny m.jin. w latach 1857–1872 w [[Wejrowò|Wejrowie]], a ùcził np. [[Pòlsczi jãzëk|pòlsczégò]] i historii tu w gimnazjum. Òn napisôł m.jin. ò [[Kaszëbi|Kaszëbach]]. == Ùsôdztwò (wëjimk) == * Die stammverwandtschaftlichen und politischen Beziehungen Pommerns zu Polen, bis zum Ende der ersten polnischen Herrschaft in Pommerellen, i.J. 1277. Neustadt i. W. 1876 * O nawróceniu Pomorzan (Über die Bekehrung der Pommern 1874) * Słowianie Meklemburscy (Die mecklenburgischen Slaven 1831) == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòlôszë]] qqdxckqy3a3d4txe1buljxc4f1ezkk3 198673 198672 2026-05-14T11:48:51Z Iketsi 3254 {{Bez òdjimka}} 198673 wikitext text/x-wiki {{Bez òdjimka}} '''Stanisłôw Marońsczi''' (''Stanisław Maroński'') - (ùr. 1825 rokù - ùm. 1907 rokù) to beł pòlsczi szkólny m.jin. w latach 1857–1872 w [[Wejrowò|Wejrowie]], a ùcził np. [[Pòlsczi jãzëk|pòlsczégò]] i historii tu w gimnazjum. Òn napisôł m.jin. ò [[Kaszëbi|Kaszëbach]]. == Ùsôdztwò (wëjimk) == * Die stammverwandtschaftlichen und politischen Beziehungen Pommerns zu Polen, bis zum Ende der ersten polnischen Herrschaft in Pommerellen, i.J. 1277. Neustadt i. W. 1876 * O nawróceniu Pomorzan (Über die Bekehrung der Pommern 1874) * Słowianie Meklemburscy (Die mecklenburgischen Slaven 1831) == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòlôszë]] 44slyl0dzu3638e8dnqwbse6vefpo1t 0 11717 198512 190087 2026-05-13T16:43:31Z Iketsi 3254 VIAF→{{Kòntrola}} 198512 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Sachsenhausen concentration camp 0009.jpg|mały|Bróma do kòncentracëjnégò lagru Sachsenhausen]] [[Òbrôzk:Bundesarchiv Bild 183-78612-0003, KZ Sachsenhausen, Häftlinge bei Zählappell.jpg|mały|Lagrowi w 1941 rokù]] [[Òbrôzk:Todesmarsch.png|mały|Wiadło ò "marszu smiercë"]] '''Sachsenhausen-Oranienburg''' – niemiecczi kòncentracëjny lager, chtëren béł zbùdowóny w gardze [[Oranienburg]]. Òn dzejôł òd 1936 do maja 1945. Bëło w nim wiele Pòlôchów, Żëdów, [[Kaszëbi|Kaszëbów]] i jinëch lëdzy. Ten lager pòchłonãł tësące òfiarów, w tim wiele jinteligencëji. Do ùsmiercaniô lëdzy służił tu téż gaz. Wiele lagrowëch zdżinãło téż w "marszu smiercë" z tego lagru w 1945 rokù. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20120512031753/http://www.stiftung-bg.de/gums/index.htm ''Memorial and Museum Sachsenhausen''] * [https://www.sachsenhausen-sbg.de/en/ ''Sachsenhausen''] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Miemiecczé kòncentracjowé lagrë]] j5jdnry6yt1dfvsrjzkq1kzta1ljmzg 0 11738 198359 198339 2026-05-13T12:02:30Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 198359 wikitext text/x-wiki {{Deszewny infobox|mióno=Róman Malek|òryginalné mióno=Roman Malek|data nôrôdzenégò=[[3 rujana]] [[1951]]|môl nôrôdzenégò=[[Bëtowò]]|data smiercë=[[29 lëstopadnika]] [[2019]]|môl smiercë=Grëdządz|wëznanié=[[Katolëcëzna]]|kòscół=[[Łacyńsczi Kòscół|rzymskòkatolëcczi]]|prezbitérat=1976}} '''Róman Malek''' ([[Pòlsczi jãzëk|pòl]]. ''Roman Malek'', ùr. [[3 rujana]] 1951 rokù w [[Bëtowò|Bëtowie]], ùm. [[29 lëstopadnika]] 2019 rokù w [[Grëdządz]]u<ref>[https://www.ekai.pl/zmarl-ks-prof-r-malek-svd-znawca-kosciola-w-chinach/ ''Ùmarł ks. prof. R. Malek SVD – znajôrz Kòscoła w Chinach'']. ekai.pl. [przëstãp 2026-05-13]. (pòl.).</ref>) – pòlsczi ksądz ze Zgromadzeniô Bòżégò Słowa ([[werbistë]]), sinològ, nôczelny redaktór nôùkòwégò cząstnika ''Monumenta Serica – Journal of Oriental Studies'' ë direktór sinolòdżicznégò jinstitutu [[Monumenta Serica]] w Sankt Augustin kòl [[Bonn]] w Miemiecczi. W 1976 rokù òbarnił na [[Katolëcczi Lubelsczi Ùniwersytet Jana Pawła II|KUL-u]] magisterską prôcã, a téż w [[Pieniãżno|Pieniãżnie]] przëjął kapłańsczé swiãceniô. W 1984 rokù òbarnił dochtorat na Ùniwersytece w Bonn. Wëkłôdôł pòrówniwôwczé religijonawstwò na Ùniwersytece w Bonn ë w Jinstituce Filozofii ë Teolodżi (Philosophisch-Theologische Hochschule) w Sankt Augustin kòl Bonn. Do 2012 béł wëdôwôrzã ksążkòwëch serii ''Monumenta Serica Monograph Series'' ë ''Collectanea Serica'', a téż redaktorã dwùmiesãcznika ''China heute'' ò dzysdniowi religijny stojiznie w Chinach. Wëdôł wielné ksążkòwé pùblikacje (przédno w miemiecczim ë anielsczim jãzëkù) ò relidżi ë chrzescëjaniznie w Chinach. Pòchòwóny na klôsztorny smãtôrzu w [[Górnô Grùpa|Górny Grùpie]]. == Włôsné robòtë == * ''Das Tao des Himmels. Die religiöse Tradition Chinas'', Herder Freiburg 1996, 226 s., ISBN 3-451-23844-6 * ''Verschmelzung der Horizonte: Mozi und Jesus. Zur Hermeneutik der chinesisch-christlichen Begegnung nach Wu Leichuan (1869–1944)'', Leiden-Boston, Brill 2004, 618 s., ISBN 978-90-04-13864-3 == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://ekai.pl/zmarl-ks-prof-r-malek-svd-znawca-kosciola-w-chinach/ Zmarł ks. prof. R. Malek SVD ...] * [https://web.archive.org/web/20210208125027/https://viaf.org/viaf/242253697/ VIAF] * [https://www.monumenta-serica.de/monumenta-serica/ starna Jinstitutu ''Monumenta Serica''] {{Kòntrola}} {{DEFAULTSORT: Malek Róman}} [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] ly2bw3vja9ffpqgb3wmn7bie7gdvv5e 198546 198359 2026-05-13T19:30:46Z Iketsi 3254 VIAF→{{Kòntrola}} 198546 wikitext text/x-wiki {{Deszewny infobox|mióno=Róman Malek|òryginalné mióno=Roman Malek|data nôrôdzenégò=[[3 rujana]] [[1951]]|môl nôrôdzenégò=[[Bëtowò]]|data smiercë=[[29 lëstopadnika]] [[2019]]|môl smiercë=Grëdządz|wëznanié=[[Katolëcëzna]]|kòscół=[[Łacyńsczi Kòscół|rzymskòkatolëcczi]]|prezbitérat=1976}} '''Róman Malek''' ([[Pòlsczi jãzëk|pòl]]. ''Roman Malek'', ùr. [[3 rujana]] 1951 rokù w [[Bëtowò|Bëtowie]], ùm. [[29 lëstopadnika]] 2019 rokù w [[Grëdządz]]u<ref>[https://www.ekai.pl/zmarl-ks-prof-r-malek-svd-znawca-kosciola-w-chinach/ ''Ùmarł ks. prof. R. Malek SVD – znajôrz Kòscoła w Chinach'']. ekai.pl. [przëstãp 2026-05-13]. (pòl.).</ref>) – pòlsczi ksądz ze Zgromadzeniô Bòżégò Słowa ([[werbistë]]), sinològ, nôczelny redaktór nôùkòwégò cząstnika ''Monumenta Serica – Journal of Oriental Studies'' ë direktór sinolòdżicznégò jinstitutu [[Monumenta Serica]] w Sankt Augustin kòl [[Bonn]] w Miemiecczi. W 1976 rokù òbarnił na [[Katolëcczi Lubelsczi Ùniwersytet Jana Pawła II|KUL-u]] magisterską prôcã, a téż w [[Pieniãżno|Pieniãżnie]] przëjął kapłańsczé swiãceniô. W 1984 rokù òbarnił dochtorat na Ùniwersytece w Bonn. Wëkłôdôł pòrówniwôwczé religijonawstwò na Ùniwersytece w Bonn ë w Jinstituce Filozofii ë Teolodżi (Philosophisch-Theologische Hochschule) w Sankt Augustin kòl Bonn. Do 2012 béł wëdôwôrzã ksążkòwëch serii ''Monumenta Serica Monograph Series'' ë ''Collectanea Serica'', a téż redaktorã dwùmiesãcznika ''China heute'' ò dzysdniowi religijny stojiznie w Chinach. Wëdôł wielné ksążkòwé pùblikacje (przédno w miemiecczim ë anielsczim jãzëkù) ò relidżi ë chrzescëjaniznie w Chinach. Pòchòwóny na klôsztorny smãtôrzu w [[Górnô Grùpa|Górny Grùpie]]. == Włôsné robòtë == * ''Das Tao des Himmels. Die religiöse Tradition Chinas'', Herder Freiburg 1996, 226 s., ISBN 3-451-23844-6 * ''Verschmelzung der Horizonte: Mozi und Jesus. Zur Hermeneutik der chinesisch-christlichen Begegnung nach Wu Leichuan (1869–1944)'', Leiden-Boston, Brill 2004, 618 s., ISBN 978-90-04-13864-3 == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://ekai.pl/zmarl-ks-prof-r-malek-svd-znawca-kosciola-w-chinach/ Zmarł ks. prof. R. Malek SVD ...] * [https://www.monumenta-serica.de/monumenta-serica/ starna Jinstitutu ''Monumenta Serica''] {{Kòntrola}} {{DEFAULTSORT: Malek Róman}} [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] 6ba0sydy7qxwremaez5dhhge06xx6ll 0 11745 198511 184499 2026-05-13T16:40:51Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 198511 wikitext text/x-wiki '''Stanisłôw Żukòwsczi''' ([[Pòlsczi jãzëk|pòl.]] Stanisław Żukowski) (ùr. 1911 rokù w [[Wilno|Wilnie]] - ùm. 1983 rokù w [[Gduńsk]]ù) - béł artista, chtëren zajimôł sã téż kaszëbską kùlturą. Są òpublikòwóné jegò wërzinczi w drzewie (krëszce) taczé jak: Stôrô Kaszëbka (''Stara kaszubka''), [[kaszëbsczi wësziwk]] (''Haft kaszubski''), [[Plecónka|plecónczi]] przë scanie z kapama (''Ule przy ścianie'') ë jiné w ksążce: ''Pieśni z Kaszub''/ Władysław Kirstein; [[León Roppel]], [[Gduńsk]] : Komitet Wykonawczy Roku Jubileuszowego, 1958. Òn òd 1945 rokù mieszkół w Gduńskù. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.worldcat.org/oclc/12888001 ''Pieśni z Kaszub''/ Władysław Kirstein; Leon Roppel, Gdańsk : Komitet Wykonawczy Roku Jubileuszowego, 1958'] * [http://www.worldcat.org/identities/viaf-317191958/ Żukowski, Stanisław (1911-1983)] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} {{DEFAULTSORT:Żukowski Stanisław}} [[Kategòrëjô:Ùmarłi w Gduńskù]] pb3vpu66j3ytma9hlgdc18o8lp5olyr 0 11761 198602 197798 2026-05-13T20:25:48Z Iketsi 3254 VIAF→{{Kòntrola}} 198602 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} {{Bez òdjimka}} '''Józef Torlińsczi''' ([[Pòlsczi jãzëk|pòl.]] Józef Antoni Torliński) (ùr. [[16 czerwińca]] 1911 rokù w [[Wiôlgô Wies|Wiôldżi Wsë]] - ùm. [[14 gromicznika]] 1968 rokù) - béł doktorã medicynë, chtëren zajimôł sã téż kaszëbską kùlturą. W wòjskù òn béł kapitena. Są òpublikòwóné np. "Przesądy i zwyczaje lecznicze kaszubskich rybaków nadmorskich" (2008) — jegò doktorsczi robòtë. W ni òn pisôł m. jin. ò [[Ùspiewa|ùspiewie]]. == Ùsôdztwò (wëjimk) == * Przesądy i zwyczaje lecznicze kaszubskich rybaków nadmorskich. Poznań : Nakł. Adam Wrzosek, 1938. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://bazhum.muzhp.pl/media//files/Kwartalnik_Historii_Nauki_i_Techniki/Kwartalnik_Historii_Nauki_i_Techniki-r2009-t54-n2/Kwartalnik_Historii_Nauki_i_Techniki-r2009-t54-n2-s173-180/Kwartalnik_Historii_Nauki_i_Techniki-r2009-t54-n2-s173-180.pdf Józef Torlińsczi za ''Barbara Kuźnicka''] * https://www.gdanskstrefa.com/to-oznoczo-kaszeba/ {{Kòntrola}} {{DEFAULTSORT:Torlińsczi Józef}} [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] [[Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura]] 6excafpqixbnruxitbopvghaxmt1rpa 0 11775 198509 184743 2026-05-13T16:40:31Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 198509 wikitext text/x-wiki {{Wies infobox | Wies=Chinowié | rodzôcz_wsë= | céch_wsë= | ôrt_gminë= | fana_wsë= | kôrta_wsë= | wòjewództwò=pòmòrsczé | kréz=wejrowsczi | gmina=Gniéwino | szôłtëstwò=Chinowié | miejskô= | wiechrzëzna= | gradëN=54 | minutëN=43 | sekùndëN=00 | gradëE=18 | minutëE=00 | sekùndëE=30 | wiżô= | rok=2011 | lëdztwò=491 | gãscëzna= | nr_czér=58 | pòcztowi_kòd=84-250 | reg_tôfla=GWE | SIMC= | szôłtës= | www= | òdjimk= | galerëjô_commons=Category:Gniewino |}} [[Òbrôzk:Kuźnia Chynowie.JPG|mały|Kùzniô]] [[Òbrôzk:Chynowie.JPG|mały|Pałac]] '''Chinowié''' ([[Pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Chynowie'') – to je [[Kaszëbë|kaszëbskô]] [[wies]] w [[Gmina Gniéwino|gminie Gniéwino]], w [[wejrowsczi kréz|wejrowsczim krézu]] [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczégò wòjewództwa]]. Mô kòl 500 mieszkeńców. Tu je kùzniô ë pałac. W szôłtëstwië Chinowié je téż wies [[Chinowsczi Folwark]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://stat.gov.pl/download/gfx/portalinformacyjny/pl/defaultaktualnosci/5670/21/1/1/1_miejscowosci_ludnosc_nsp2011.xlsx| GUS 2011 (pò pòlskù)] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gmina Gniéwino]] [[Kategòrëjô:Wejrowsczi kréz]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] distvksz34xwe6k2nk0wo7ih6niopcp 0 11776 198508 184742 2026-05-13T16:40:18Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 198508 wikitext text/x-wiki {{Wies infobox | Wies=Bichòwò | rodzôcz_wsë= | céch_wsë= | ôrt_gminë= | fana_wsë= | kôrta_wsë= | wòjewództwò=pòmòrsczé | kréz=wejrowsczi | gmina=Gniéwino | szôłtëstwò=Bichòwò | miejskô= | wiechrzëzna= | gradëN=54 | minutëN=44 | sekùndëN=30 | gradëE=17 | minutëE=58 | sekùndëE=38 | wiżô= | rok=2011 | lëdztwò=282 | gãscëzna= | nr_czér=58 | pòcztowi_kòd=84-250 | reg_tôfla=GWE | SIMC= | szôłtës= | www= | òdjimk= | galerëjô_commons=Category:Gniewino |}} [[Òbrôzk:POL Bychowo 06.jpg|mały|Pałac, dzysdnia gòscyńc]] '''Bichòwò''' ([[Pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Bychowo'') – to je [[Kaszëbë|kaszëbskô]] [[wies]] w [[Gmina Gniéwino|gminie Gniéwino]], w [[wejrowsczi kréz|wejrowsczim krézu]] [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczégò wòjewództwa]]. Mô kòl 300 mieszkeńców. Tu je pałac, dzysdnia gòscyńc. W szôłtëstwië Bichòwò je téż wies [[Bichòwkò]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://stat.gov.pl/download/gfx/portalinformacyjny/pl/defaultaktualnosci/5670/21/1/1/1_miejscowosci_ludnosc_nsp2011.xlsx| GUS 2011 (pò pòlskù)] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gmina Gniéwino]] [[Kategòrëjô:Wejrowsczi kréz]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] lox6fimoq9vqoltr5p82xsqegtvwdkq 0 11877 198434 197298 2026-05-13T14:38:28Z Iketsi 3254 /* XXI wiek */ +1 198434 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Medal Stolema.png|alt=|mały|Medal Stolema (2024)]] '''Medal Stolema''' – wëapartnienié przëznôwóné òd 1967 rokù przez [[Karno Sztudérów „Pòmòrania”|Karno Sztudérów "Pòmòraniô"]]. Jeden z nôwôżniészëch westrzód medalów, nôdgród i òdznaczeniów w kaszëbskò-pòmòrsczim strzodowiszczu<ref>[https://gdansk.gedanopedia.pl/gdansk/?title=MEDAL_STOLEMA MEDAL STOLEMA], gedanopedia.pl</ref>. Czãsto nazéwóny kaszëbsczim [[Nôdgroda Nobla|Noblã]]<ref>np. [https://expresskaszubski.pl/pl/14_kultura/79115_region-artur-jablonski-odznaczony-medalem-stolema.html Region. Artur Jabłoński odznaczony Medalem Stolema], expresskaszubski.pl, 20 strëmiannik 2026.</ref>, medal przëznôwóny je personóm (lub karnie lëdzy), jinstitucjóm i jinym òrganizacjóm, jaczé òsoblëwò zasłużëłë sã dlô kùlturë Kaszëb, Kòcewiô, Krôjnë czë Pòmòrsczi, lub ji rozkòscerzaniô. Pierszé „Stolemë” w 1967 rokù przëznóno w szescu òbrëmiach: * '''nôùkòwim''' – Jón Léón Łuka za dokôz pt. ''Kultura pomorska na Pomorzu Gdańskim'', * '''lëterackò-artisticznym''' – Agùstin Necel za całownotã lëteracczégò ùróbkù, * '''pùblicystnym''' – Kònstanti Bączkòwsczi za pùblicystykã w pismach "Litery" i "Biuletyn Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego", * '''pòpùlarizacjowim''' – [[Léòkadia Trepczik|Léòkadiô]] i [[Jón Trepczik]] za pòpùlarëzacjã kaszëbsczich frantówków, * '''òrganizatorsczim''' – Aleksander Arendt za robòtã w Kaszëbsczim Zrzeszenim i Kaszëbskò-Pòmòrsczim Zrzeszenim w latach 1956-1966, * tpzw. '''nôdgroda młodëch''' – Edmùnd Pùzdrowsczi za pòeticczi zbiérk ''Koło''<ref>[[Wòjcech Czedrowsczi|Wojciech Jankie]], ''Stolemowcy'', „Biuletyn Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego” 1967 nr 2, s. 14-20.</ref>. W pózniészëch latach zaniechano ti dbë, a medal je przëznôwóny bez wëapartnieniô na kategòrie. Gala Wrãczeniô Medalu Stolema òdbiwô sã w Stôromiesczim Rôtëszù we Gduńskù. Kandidatów do nôdgrodë mòże zgłosëc kòżdi, wësëłającë zgłoszenié do karna sztudérów. Wëbiéru dokònywô Kapituła Medalu, jaką twòrzą fùlprawny nôleżnicë KS "Pomorania". == Laùreacë Medalu Stolema == === XX wiek === {| class="wikitable mw-collapsible mw-collapsed collapsible collapsed" style="width:80%;" |- ! colspan="2" align="center" style="background-color:#000" | <span style="color:white">Laùreacë Medalu Stolema w XX wiekù</span> |- ! style="background-color:gold" | <small>Rok</small> ! style="background-color:gold" | <small>Laùreacë</small> |- | <center>[[1967]]</center> | Aleksander Arendt, Kónstanti Bączkòwsczi, Jón Léón Łuka, Agùstin Necel, Edmùnd Pùzdrowsczi, [[Léòkadia Trepczik]], [[Jón Trepczik]] |- | <center>[[1968]]</center> |[[Jón Piépka]], [[Bernat Sëchta]], [[Izabella Trojanowskô]] |- | <center>[[1969]]</center> |Tadeusz Bòlduan, [[Józef Brusczi]], Riszard Kùker, Frido Metsk, Róża Òstrowskô, Marión Kòłodzéj, Tadeùsz Minc |- | <center>[[1970]]</center> |[[Gerard Labùda]], [[Marión Mòkwa]], Òtiliô Szczukòwskô, Léòn Roppel, Anna Òstrowskô, Helena Knut, Władisława Wisniewskô |- | <center>[[1971]]</center> | Andrzéj Bùkòwsczi, Frãcëszk Fenikòwsczi, Henrik Jabłońsczi, [[Kaszëbsczé Karno Piesni i Tuńca Kaszëbë|Kaszëbsczé Karno Piesni i Tuńca „Kaszëbë” z Kartuz]] |- | <center>[[1972]]</center> |Stanisłôw Gerszewsczi, [[Wòjcech Czedrowsczi]], [[Alojzy Nôgel]] |- | <center>[[1973]]</center> | Kònrôd Cechanowsczi, Sztefaniô Liszkòwskô-Skùrowô, [[Ferdinand Neureiter]], [[Julión Ridzkòwsczi]], Stanisłôw Wësecczi, Jerzi Piankòwsczi, Kaszëbsczé Karno Piesni i Tuńca Bëtowsczi Zemie |- | <center>[[1974]]</center> |Bòlesłôw Fac, Zofiô Janukòwicz-Pòbłockô, [[Anna Łajming]], Wawrzińc Samp |- | <center>[[1975]]</center> |Anna Jachnina, [[Stanisłôw Pestka]], Zdzysłôw Stieber |- | <center>[[1976]]</center> |Frãcëszk Mamùszka, [[Stanisłôw Òkóń]], [[Alesz Trojanowsczi]], [[Fabrika Stołowi Pòrcelanë|Fabrika Stołowi Pòrcelanë „Lubiana” w Łubianie]] |- | <center>[[1977]]</center> |[[Aleksander Labùda]], Izajôsz Rzepa, [[Aleksander Tomaczkòwsczi]] |- | <center>[[1978]]</center> |Lech Bądkòwsczi, [[Józef Bòrzëszkòwsczi]], Nôùkòwò Stowôra w Torniu |- | <center>[[1979]]</center> |Hanna Pòpòwskô-Tabòrskô, Róman Klim |- | <center>[[1980]]</center> |[[Édmùnd Kamińsczi]], Kadzmiérz Òstrowsczi, [[Frãcëszk Tréder]] |- | <center>[[1981]]</center> |''nôdgroda nie òsta przëznónô'' |- | <center>[[1982]]</center> | [[Józef Ceynowa]], Władisłôw Kirstein, Féliks Marszałkòwsczi, [[Paweł Szefka]], Aktorskò-Téatrowé Karno „Szopczi” z Lãbòrga |- | <center>[[1983]]</center> | [[Jón Drzéżdżón]], [[Édwôrd Bréza]], [[Jerzi Tréder]], [[Friedhelm Hinze]] |- | <center>[[1984]]</center> |Léónôrd Brzezyńsczi, Marijô Kòwalewskô, Romùald Łukòwicz |- | <center>[[1985]]</center> | [[Jerzi Samp]], Róman Wapińsczi, [[Günter Grass]] |- | <center>[[1986]]</center> | Władisłôw Odińc |- | <center>[[1987]]</center> | Marión Biskùp, Kristina Szalasnô, Fòlkloristiczné Karno „Hòpòwianie” |- | <center>[[1988]]</center> | [[Eùgeniusz Gòłąbk]], [[Antón Peplińsczi]], Jón Własniewsczi, Kaszëbsczé Karno „Kòleczkòwianie” |- | <center>[[1989]]</center> | Elżbiéta Zawackô, [[Frãcëszk Grëcza]], Karno „Tëchlińsczé Skrzatë” |- | <center>[[1990]]</center> | [[Marión Miotk]], Jerzi Knyba |- | <center>[[1991]]</center> | Mark Latoszk z karnã socjologów, [[Stanisłôw Janke]] |- | <center>[[1992]]</center> | Karno Piesni i Tuńca „Serakòjce”, Tadeùsz Gleinert, [[Bògùsłôw Głodowsczi]] |- | <center>[[1993]]</center> | Jón Perszón, Genowefa Pałubickô, [[Jerzi Stachùrsczi]], karno „Mòdrôczi” z Parchòwa i „Mòdrôczczi” z Nôklë |- | <center>[[1994]]</center> | Zygmùnd Szultka, Witóld Bòbrowsczi, Kónrôd Kòbiéla i Andrzéj Kòbiéla |- | <center>[[1995]]</center> | Kadzmiérz Raepke, Henrik Mross |- | <center>[[1996]]</center> | [[Wanda Lew-Czedrowskô|Wanda Czedrowskô]], [[Józef Chełmòwsczi]], Mark Biczkòwsczi |- |<center>[[1997]]</center> |Felicjô Baska-Bòrzëszkòwskô, [[Jón Walkùsz]], Frãcëszk Kwidzyńsczi, Édwôrd Rimar, Kaszëbsczé Lëdowé Karno „Krëbane” z Brus |- |<center>[[1998]]</center> |[[Władisłôw Szulëst]], Bruno Cërocczi, Schola Cantorum Gedanensis |- |<center>[[1999]]</center> |Inga Mach, [[Eùgeniusz Prëczkòwsczi]], Anna Żurakòwskô, Janusz Żurakòwsczi |- |<center>[[2000]]</center> |[[Marión Selin]], Edmùnd Szczesôk |} === XXI wiek === {| class="wikitable mw-collapsible collapsible" style="width:80%;" |- ! colspan="2" align="center" style="background-color:#000" | <span style="color:white">Laùreacë Medalu Stolema w XXI wiekù</span> |- ! style="background-color:gold" | <small>Rok</small> ! style="background-color:gold" | <small>Laùreacë</small> |- | <center>[[2001]]</center> | [[Tadeùsz Gòcłowsczi]], [[Janusz Kòwalsczi]] |- | <center>[[2002]]</center> | Jerzi Dąbrowa-Januszewsczi, [[Danuta Pioch]] |- | <center>[[2003]]</center> | [[Karno Piesni i Tuńca Bazunë miona Aleksandra Tomaczkòwsczégò|Karno Piesni i Tuńca „Bazunë” z Żukòwa]], Cezari Òbracht-Prondzyńsczi (nie przëjął nôdgrodë) |- | <center>[[2004]]</center> | Jowita Kãcyńskô, Janusz Kùtta |- | <center>[[2005]]</center> | Tadeùsz Linkner, [[Teréza Hoppe]], Stanisłôw Geppert |- | <center>[[2006]]</center> | [[Witosława Frankòwskô]], [[Duszan Pażdżersczi]], [[Donôld Tusk]] |- | <center>[[2007]]</center> | [[Tomôsz Fópka]] |- | <center>[[2008]]</center> | Klub Sztudérów „Jutrzniô” |- | <center>[[2009]]</center> | [[Ida Czajinô]], [[Róman Drzéżdżón]] |- | <center>[[2010]]</center> | [[Adam Riszard Sykòra]], Zbigniew Jankòwsczi |- | <center>[[2011]]</center> | [[Danuta Stenka]], Andrzéj Gąsorowsczi |- | <center>[[2012]]</center> | [[Dawid Szulëst]], Kaszëbsczé Òglowòsztôłcącé Liceùm w Brusach |- | <center>[[2013]]</center> | [[Jerzi Nacel]] |- | <center>[[2014]]</center> | [[Wanda Kiżewskô]], [[Bòżena Ùgòwskô]] |- | <center>[[2015]]</center> | Aleksandra Kùcharskô-Szefler, Jaromir Szroeder |- | <center>[[2016]]</center> | Kadzmiérz Ickiewicz |- | <center>[[2017]]</center> | [[Róman Skwiercz]] |- | <center>[[2018]]</center> | Maria Pająkòwskô-Kãsëkòwô, Władisłôw Czarnowsczi |- | <center>[[2019]]</center> | Jadwiga Kirkòwskô |- | <center>[[2020]]</center> | Mark Cybùlsczi, [[Édmùnd Szëmikòwsczi]] |- | <center>[[2021]]</center> | Edmùnd Zelińsczi |- | <center>2022</center> | Maria Krosnickô |- | <center>2023</center> | dr Dariusz Majkòwsczi<ref>https://web.archive.org/web/20240314110707/http://pomorania.kaszubi.eu/2024/01/medal-stolema-2023-dla-dariusza.html</ref> |- | <center>2024</center> | dr Justyna Pòmierskô , prof. Daniel Kalinowsczi |- | <center>2025</center> | [[Artur Jablonsczi|Artur Jabłońsczi]] |} {{Aktualizacjô|Òstatnô=2026-03-21|Nastãpnô=+1 rok}} == Òbaczë téż == * [[Nôdgroda]] * [[Stolem]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20260422142520/https://pomorania.com/projekty/medal-stolema https://pomorania.com/projekty/medal-stolema] [[Kategòrëjô:Medal Stolema| ]] e4n5lf8vhghiv6jrqwqnhfs46p2nqzz 0 12396 198481 193068 2026-05-13T16:10:26Z Iketsi 3254 * [https://web.archive.org/web/20260513153733/https://www.zukowo.pl/files/docs/babi_dol.pdf Karty zabytków architektury – Babi Dół] 198481 wikitext text/x-wiki {{Wies infobox|gmina=Żukòwò|rok=2022|SIMC=0177106|www=|kréz=kartësczi|wòjewództwò=pómòrsczé|szôłtëstwò=Babi Dół|szôłtës=Mónika Hinc|Wies=Babi Dół|reg_tôfla=GKA|nr_czér=58|pòcztowi_kòd=83-330|lëdztwò=280|galerëjô_commons=Category:Babi Dół|kôrta_wsë=Żukowo (gmina)|gradëN=54|minutëN=17|sekùndëN=57|gradëE=18|minutëE=18|sekùndëE=36}} '''Babi Dół''' ([[Pòlsczi jãzëk|pòl]]. ''Babi Dół'') – [[Kaszëbë|kaszëbskô]] wies w [[Pòlskô|Pòlsce]] pòłożonô w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[Kartësczi kréz|kartësczim krézu]], w [[Gmina Żukòwò|gminie Żukòwò]], kòl [[Krôjowô darga nr 20 (Pòlskô)|krôjowi szasëji nr 20]] [[Stôrgard]] – [[Szczecinek]] – [[Gdiniô]]. W môleznie je zamkłé banowiszcze [[Babi Dół (banowi pòżdôwk)|Babi Dół]], òdemkłé w 1932 rokù w ramach [[Wãglowi magistrala|wãglowi magistrali]]. == Historiô == Miemiecką òkùpacjã Babiegò Dołu zakùńczëło 9 stëmiannika 1945 rokù zôjãcy môlëznë bez wòjska 49 Armii Biôłorusczégò Frontu Czerwióny Armië. W latach 1975-1998 môlëzna administracjowò przënôlëga do gduńsczégò wòjewództwa. Òd 28 rujana 2011 je samòstójnym szołtestwã (chùdzy nôleża do szołtestwa [[Glincz]]). W pòrënkòwim dzélu wsë są zôòstałoscë wòjskòwi jednostczi, jakô òsta znikwionô na zôczątkù 90 latów XX stalatégò. W greńcach Babiegò Dołu je znóny [[Wiłóz Reduni|rezerwat przirodë „Wiłóz Reduni”]]. == Òbaczë téż == * [[Babidół]] * [[Babié Dołë|Babié Dołë (dzél Gdini)]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bibliografiô == * Bolesław Dolata: Wyzwolenie Polski 1944-1945. Warszawa: 1971. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20260513153733/https://www.zukowo.pl/files/docs/babi_dol.pdf Karty zabytków architektury – Babi Dół] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Babi Dół]] 1f22okv2mlv8q60m47g5fv4ct8pz746 4 12528 198505 198301 2026-05-13T16:35:03Z Iketsi 3254 + 198505 wikitext text/x-wiki __NOTOC__ {| class="wikitable" |+ !Bùtnowé lënczi |[https://csb.wikipedia.org/w/index.php?sort=create_timestamp_desc&search=insource%3A%2F%3D%5Cs*B%C3%B9tnow%C3%A9+l%C3%ABnczi%5Cs*%3D%2F+-hastemplate%3ACommons&title=Specjaln%C3%B4%3ASzukaj&profile=advanced&fulltext=1&ns0=1 ?] |[[:Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi/0|0]] |[[:Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi/1|1]] |[[:Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi/2|2]] |[[:Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi/3|3]] |[[:Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi/4|4]] |[[:Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi/5|5]] |[[:Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi/6|6]] |[[:Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi/7|7]] |[[:Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi/8|8]] |[[:Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi/9|9]] |[[:Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi/10|10]] |[[:Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi/11|11]] |[[:Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi/12+|12+]] |- |2026-05-12 || {{%T|65.54|65.54 (3648)}} || {{%T|21.04|21.04 (1171)}} || {{%T|8.59|8.59 (478)}} || {{%T|2.71|2.71 (151)}} || {{%T|0.95|0.95 (53)}} || {{%T|0.47|0.47 (26)}} || {{%T|0.27|0.27 (15)}} || {{%T|0.16|0.16 (9)}} || {{%T|0.11|0.11 (6)}} || {{%T|0.02|0.02 (1)}} || {{%T|0.02|0.02 (1)}} || {{%T|0.04|0.04 (2)}} || {{%T|0|0 (0)}} || {{%T|0.09|0.09 (5)}} |- |2026-05-13 |{{%T|{{#expr: (({{NUMBEROFARTICLES:R}} - ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/0|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/1|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/2|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/3|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/4|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/5|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/6|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/7|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/8|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/9|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/10|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/11|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/12+|R}})) / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}}} ({{#expr: (({{NUMBEROFARTICLES:R}} - ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/0|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/1|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/2|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/3|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/4|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/5|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/6|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/7|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/8|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/9|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/10|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/11|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/12+|R}})))}}) |{{%T|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/0|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/0|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}} ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/0}})}} |{{%T|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/1|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/1|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}} ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/1}})}} |{{%T|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/2|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/2|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}} ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/2}})}} |{{%T|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/3|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/3|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}} ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/3}})}} |{{%T|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/4|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/4|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}} ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/4}})}} |{{%T|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/5|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/5|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}} ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/5}})}} |{{%T|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/6|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/6|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}} ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/6}})}} |{{%T|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/7|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/7|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}} ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/7}})}} |{{%T|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/8|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/8|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}} ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/8}})}} |{{%T|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/9|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/9|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}} ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/9}})}} |{{%T|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/10|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/10|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}} ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/10}})}} |{{%T|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/11|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/11|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}} ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/11}})}} |{{%T|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/12+|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/12+|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}} ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/12+}})}} |} <div class="mw-collapsible mw-collapsed"> <h3 class="mw-collapsible-heading">2026-03</h3> <div class="mw-collapsible-content"> *2026-03-27 <code>pl</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|pl|N}}; {{/S+|Galeria|34138|pl}}; {{/S+|Zobacz też|213589|pl}}; {{/S+|Przypisy|1161185|pl}}; {{/S+|Linki zewnętrzne|2438|pl}}; {{/S+|\{\{Commons|12760|pl}}; *2026-03-27 <code>szl</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|szl|N}}; {{/S+|Galeryjŏ|322|szl}}; ; {{/S+|Przipisy|1400|szl}}; {{/S+|Linki zewnyntrzne|126|szl}}; {{/S+|\{\{Commons|362|szl}}; *2026-03-27 <code>hsb</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|hsb|N}}; {{/S+|Galerija|66|hsb}}; ; {{/S+|Nóžki|3191|hsb}}; {{/S+|Žórła|6156|hsb}}; {{/S+|Wotkazaj|2297|hsb}}; {{/S+|\{\{Commons|5798|hsb}}; *2026-03-27 <code>dsb</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|dsb|N}}; {{/S+|Galerija|428|dsb}}; ; {{/S+|Žrědła|538|dsb}}; {{/S+|Wótkaze|387|dsb}}; {{/S+|\{\{Commons|1362|dsb}}; ---- * 2026-03-27 pl Art: 1 690 890; Galeria: 31162 (1.84%); Zobacz też: 213589 (12.63%); Przypisy: 1161185 (68.67%); Linki zewnętrzne: 2438 (0.14%); \{\{Commons: 12760 (0.75%); * 2026-03-27 szl Art: 60 103; Galeryjŏ: 322 (0.54%); ; Przipisy: 1400 (2.33%); Linki zewnyntrzne: 126 (0.21%); \{\{Commons: 362 (0.6%); * 2026-03-27 hsb Art: 14 238; Galerija: 66 (0.46%); ; Nóžki: 3191 (22.41%); Žórła: 6156 (43.24%); Wotkazaj: 2297 (16.13%); \{\{Commons: 5798 (40.72%); * 2026-03-27 dsb Art: 3444; Galerija: 428 (12.43%); ; Žrědła: 538 (15.62%); Wótkaze: 387 (11.24%); \{\{Commons: 1362 (39.55%); ---- {| class="wikitable" |+ ! ! ! ! ! ! ! ! |- |2026-03-27 |pl |1 690 890 |Galeria: 31162 (1.84%); |Zobacz też: 213589 (12.63%); |Przypisy: 1161185 (68.67%) |Linki zewnętrzne: 2438 (0.14%) |\{\{Commons: 12760 (0.75%) |- |2026-03-27 |szl |60 103 |Galeryjŏ: 322 (0.54%) | |Przipisy: 1400 (2.33%) |Linki zewnyntrzne: 126 (0.21%) |\{\{Commons: 362 (0.6%) |- |2026-03-27 |hsb |14 238 |Galerija: 66 (0.46%) |Nóžki: 3191 (22.41%) |Žórła: 6156 (43.24%) |Wotkazaj: 2297 (16.13%) | \{\{Commons: 5798 (40.72%) |- |2026-03-27 |dsb |3444 |Galerija: 428 (12.43%) | |Žrědła: 538 (15.62%) |Wótkaze: 387 (11.24%) |\{\{Commons: 1362 (39.55%) |} </div> </div> ---- <div class="mw-collapsible"> <h3 class="mw-collapsible-heading">2026-04</h3> <div class="mw-collapsible-content"> {| class="wikitable sortable" |+ ! !K. !A. !<s>Galerëjô</s> !Òbaczë téż !\{\{Przëpisë !Bùtnowé lënczi !\{\{Commons |- |2026-03-29 ||csb ||5536 ||0.78% (43) ||2.31% (128) ||2.17% (120) ||26.61% (1473) ||4.03% (223) |- |2026-03-30 ||csb ||5536 ||0.81% (45) ||2.49% (138) ||2.64% (146) ||27.87% (1543)||4.68% (259) |- |2026-03-31 ||csb ||5538 ||0.83% (46) ||2.53% (140) ||2.71% (150) ||29.25% (1620) ||5.4% (299) |- ! ! K. !! A. !!\&lt;gallery ! style="text-align:left; font-size: 85%;" | * pl:''[{{/S|insource:"Zobacz też"|pl}} "Zobacz też"]'' * szl:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Zobŏcz tyż\s*{{=}}/|szl}} /=\s*Zobŏcz tyż\s*=/] * hsb:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Hlej tež\s*{{=}}/|hsb}} /=\s*Hlej tež\s*=/] * dsb:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Glědaj teke\s*{{=}}/|dsb}} /=\s*Glědaj teke\s*=/] * cs:''[{{/S|insource:"Související články"|cs}} "Související články"]'' * sk:''[{{/S|insource:"Pozri aj"|sk}} "Pozri aj"]'' * en:''[{{/S|insource:"See also"|en}} "See also"]'' * de:''[{{/S|insource:"Siehe auch"|de}} "Siehe auch"]'' * eo:''[{{/S|insource:"Vidu ankaŭ"|eo}} "Vidu ankaŭ"]'' ! style="text-align:left; font-size: 85%;" | * <nowiki><references></nowiki> * pl:''[{{/S|insource:"Przypisy"|pl}} "Przypisy"]'' * szl:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Przipisy\s*{{=}}/|szl}} /=\s*Przipisy\s*=/] * hsb:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Nóžki\s*{{=}}/|hsb}} /=\s*Nóžki\s*=/] * dsb:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Nóžki\s*{{=}}/|dsb}} /=\s*Nóžki\s*=/] ** +[{{/S|insource:/{{=}}\s*Nožki\s*{{=}}/|dsb}} /=\s*Nožki\s*=/] ** +[{{/S|insource:/{{=}}\s*Žrědła\s*{{=}}/|dsb}} /=\s*Žrědła\s*=/] * cs:''[{{/S|insource:"Reference"|cs}} "Reference"]'' * sk: ''[{{/S|insource:"Referencie"|sk}} "Referencie"]'' * en:''[{{/S|insource:"References"|en}} "References"]'' * de:''[{{/S|insource:"Einzelnachweise"|de}} "Einzelnachweise"]'' * eo:''[{{/S|insource:"Referencoj"|eo}} "Referencoj"]'' ! style="text-align:left; font-size: 85%;" | * pl:''[{{/S|insource:"Linki zewnętrzne"|pl}} "Linki zewnętrzne"]'' * szl:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Linki zewnyntrzne\s*{{=}}/|szl}} /=\s*Linki zewnyntrzne\s*=/] * hsb:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Wotkazaj\s*{{=}}/|hsb}} /=\s*Wotkazaj\s*=/] * dsb:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Wótkaze\s*{{=}}/|dsb}} /=\s*Wótkaze\s*=/] * cs:''[{{/S|insource:"Externí odkazy"|cs}} "Externí odkazy"]'' * sk:''[{{/S|insource:"Pozri aj"|sk}} "Pozri aj"]'' * en:''[{{/S|insource:"External links"|en}} "External links"]'' * de:''[{{/S|insource:"Weblinks"|de}} "Weblinks"]'' * eo:''[{{/S|insource:"Eksteraj ligiloj"|eo}} "Eksteraj ligiloj"]'' !!\{\{Commons |- |2026-04-09 ||pl ||1 691 002||{{%t|2.34|3=(39487)}} ||{{%t|12.63|3=(213648)}} ||{{%t|68.71|3=(1161912)}} ||{{%t|25.54|3=(431956)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||szl||60 103||{{%t|1.52|3=(915)}} ||{{%t|0.16|3=(95)}} ||{{%t|0.15|3=(90)}} ||{{%t|0.21|3=(126)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||hsb||14 238||{{%t|4.75|3=(676)}} ||{{%t|1.21|3=(172)}} ||{{%t|22.41|3=(3191)}} ||{{%t|16.13|3=(2297)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||dsb||3444||{{%t|16.58|3=(571)}} ||{{%t|1.98|3=(68)}} ||{{%t|37.47|3=({{#expr: 108+648+534}})}} ||{{%t|11.24|3=(387)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||cs ||589 694||{{%t|7.83|3=(46147)}} ||{{%t|18.62|3=(109816)}} ||{{%t|74.07|3=(436853)}} ||{{%t|77.32|3=(456023)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||sk ||259 208||{{%t|3.67|3=(9507)}} ||{{%t|26.31|3=(68190)}} ||{{%t|50.55|3=(131036)}} ||{{%t|31.3|3=(81140)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||en ||7 166 313||{{%t|2.63|3=(188533)}} ||{{%t|25.35|3=(1816956)}} ||{{%t|89.05|3=(6382097)}} ||{{%t|43.67|3=(3130035)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||de ||3 111 906||{{%t|4.46|3=(138754)}} ||{{%t|15.11|3=(470345)}} ||{{%t|60.26|3=(1875287)}} ||{{%t|67.67|3=(2106192)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||eo ||384 071||{{%t|7.84|3=(30122)}} ||{{%t|27.85|3=(106970)}} ||{{%t|32.36|3=(124279)}} ||{{%t|49.81|3=(191292)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- ! !K. !! A. !![{{/S|insource:/\<gallery/|csb}} /=\s*\&lt;gallery\s*=/]!! [{{/S|insource:/{{=}}\s*Òbaczë téż\s*{{=}}/|csb}} /=\s*Òbaczë téż\s*=/] !! [{{/S|hastemplate:Przëpisë}} hastemplate:<br>Przëpisë] !! [{{/S|insource:/{{=}}\s*Bùtnowé lënczi\s*{{=}}/|csb}} /=\s*Bùtnowé lënczi\s*=/]!! [{{/S|hastemplate:Commons}} hastemplate:<br>Commons] |- |2026-04-01 ||csb ||5538 ||{{%t|1.01|3=(56)}} ||{{%t|2.53|3=(140)}} ||{{%t|2.89|3=(160)}} ||{{%t|29.23|3=(1619)}} ||{{%t|6.16|3=(341)}} |- |2026-04-02 ||csb ||5538 ||{{%t|1.07|3=(59)}} ||{{%t|2.58|3=(143)}} ||{{%t|3.03|3=(168)}} ||{{%t|29.94|3=(1658)}} ||{{%t|7.1|3=(393)}} |- |2026-04-03 ||csb ||5539 ||{{%t|1.1|3=(61)}} ||{{%t|3.83|3=(212)}} ||{{%t|3.14|3=(174)}} ||{{%t|32.17|3=(1782)}} ||{{%t|8.9|3=(493)}} |- |2026-04-04 ||csb ||5541 ||{{%t|1.1|3=(61)}} ||{{%t|3.83|3=(212)}} ||{{%t|3.18|3=(176)}} ||{{%t|32.38|3=(1794)}} ||{{%t|9.11|3=(505)}} |- |2026-04-05 ||csb ||5541 ||{{%t|1.17|3=(65)}} ||{{%t|4.51|3=(250)}} ||{{%t|3.63|3=(201)}} ||{{%t|33.55|3=(1859)}} ||{{%t|10.54|3=(584)}} |- |2026-04-06 ||csb ||5543 ||{{%t|1.17|3=(65)}} ||{{%t|4.73|3=(262)}} ||{{%t|3.66|3=(203)}} ||{{%t|33.81|3=(1874)}} ||{{%t|10.81|3=(599)}} |- |[https://browse.library.kiwix.org/viewer#wikipedia_csb_all_maxi_2026-04/Prz%C3%A9dn%C3%B4_starna 2026-04-07] ||csb ||5543 ||{{%t|1.32|3=(73)}} ||{{%t|5.21|3=(289)}} ||{{%t|4.8|3=(266)}} ||{{%t|35.06|3=(1944)}} ||{{%t|12.17|3=(675)}} |- |2026-04-08 ||csb ||5546 ||{{%t|2.33|3=(129)}} ||{{%t|5.97|3=(331)}} ||{{%t|7.99|3=(443)}} ||{{%t|36.12|3=(2003)}} ||{{%t|17.6|3=(976)}} |- |2026-04-09 ||csb ||5549 ||{{%t|2.49|3=(138)}} ||{{%t|6.67|3=(370)}} ||{{%t|8.38|3=(465)}} ||{{%t|36.53|3=(2027)}} ||{{%t|18.31|3=(1016)}} |- |2026-04-10 ||csb ||5549 ||{{%t|2.5|3=(139)}} ||{{%t|7.75|3=(430)}} ||{{%t|8.69|3=(482)}} ||{{%t|36.84|3=(2044)}} ||{{%t|18.83|3=(1045)}} |- |2026-04-12 ||csb ||5550 ||{{%t|2.45|3=(141)}} ||{{%t|7.98|3=(443)}} ||{{%t|8.79|3=(488)}} ||{{%t|36.76|3=(2041)}} ||{{%t|19.2|3=(1066)}} |- |2026-04-13 ||csb ||5552 ||{{%t|2.61|3=(145)}} ||{{%t|8.45|3=(469)}} ||{{%t|8.95|3=(497)}} ||{{%t|37.27|3=(2069)}} ||{{%t|19.88|3=(1104)}} || {{%t|{{#expr: (5552-1250)/5552*100 round 2}}|3=({{#expr: (5552-1250)}})}} |- |2026-04-14 ||csb ||5553 ||{{%t|2.65|3=(147)}} ||{{%t|8.93|3=(496)}} ||{{%t|9.08|3=(504)}} ||{{%t|38.25|3=(2124)}} ||{{%t|21.16|3=(1175)}} || {{%t|{{#expr: (5553-1249)/5553*100 round 2}}|3=({{#expr: (5553-1249)}})}} |- |2026-04-15 ||csb ||5554 ||{{%t|2.72|3=(151)}} ||{{%t|9.77|3=(543)}} ||{{%t|9.25|3=(514)}} ||{{%t|39.01|3=(2167)}} ||{{%t|22.18|3=(1232)}} || {{%t|{{#expr: (5554-1246)/5554*100 round 2}}|3=({{#expr: (5554-1246)}})}} |- |2026-04-16 ||csb ||5559 ||{{%t|2.73|3=(152)}} ||{{%t|10.97|3=(610)}} ||{{%t|9.39|3=(522)}} ||{{%t|39.74|3=(2209)}} ||{{%t|23.1|3=(1284)}} || {{%t|{{#expr: (5559-1262)/5559*100 round 2}}|3=({{#expr: (5559-1262)}})}} |} * 2026-04-24 5561 <gallery\s: 2.86% (159) Òbaczë téż: 12.16% (676) Przëpisë: 9.66% (537) Bùtnowé: 40.77% (2267) Commons: 24.89% (1384) * 2026-04-28 5563 <gallery\s: 2.89% (161) Òbaczë téż: 13.27% (738) Przëpisë: 10.08% (561) Bùtnowé: 42.01% (2337) Commons: 26.5% (1474) * 2026-04-29 5564 <gallery\s: 2.93% (163) Òbaczë téż: 14.07% (783) Przëpisë: 10.15% (565) Bùtnowé: 42.94% (2389) Commons: 27.57% (1534) * 2026-04-30 5564 <gallery\s: 2.97% (165) Òbaczë téż: 14.47% (805) Przëpisë: 10.23% (569) Bùtnowé: 43.17% (2402) Commons: 28.09% (1563) * 2026-05-04 5566 <gallery\s: 2.98% (166) Òbaczë téż: 15.56% (866) Przëpisë: 10.33% (575) Bùtnowé: 44.34% (2468) Commons: 29.28% (1630) * 2026-05-06 5567 <gallery\s: 3% (167) Òbaczë téż: 16.56% (922) Przëpisë: 10.44% (581) Bùtnowé: 45.18% (2515) Commons: 30.48% (1697) * 2026-05-07 5567 <gallery\s: 3.02% (168) Òbaczë téż: 18.27% (1017) Przëpisë: 10.45% (582) Bùtnowé: 46.33% (2579) Commons: 31.88% (1775) * 2026-05-11 5566 <gallery\s: 3.04% (169) Òbaczë téż: 18.88% (1051) Przëpisë: 10.49% (584) Bùtnowé: 46.89% (2610) Commons: 32.99% (1836) <gallery\s: {{/S+|\<gallery|169|csb|raw=1}} <!-- KALKULATOR --> Òbaczë téż: {{/S+|Òbaczë téż|1051|csb|raw=1}} <!-- KALKULATOR --> Przëpisë: {{/S+|Przëpisë|584|csb|raw=1}} <!-- KALKULATOR --> Bùtnowé: {{/S+|Bùtnowé|2610|csb|raw=1}} <!-- KALKULATOR --> Commons: {{/S+|Commons|1836|csb|raw=1}} <!-- KALKULATOR --> ---- <nowiki>|2026-04-XX ||csb ||</nowiki>{{NUMBEROFARTICLES:R}}<nowiki> ||{{%t|2.72|3=(151)}} ||{{%t|9.77|3=(543)}} ||{{%t|9.25|3=(514)}} ||{{%t|39.01|3=(2167)}} ||{{%t|22.18|3=(1232)}} || {{%t|{{#expr: (5554-1246)/5554*100 round 2}}|3=({{#expr: (5554-1246)}})}}</nowiki> ---- ---- * {{/S+|\<gallery|1280|csb|raw=1}} <!-- KALKULATOR --> * {{NUMBEROFARTICLES:R}}-NNN * csb: [https://csb.wikipedia.org/w/index.php?search=-insource%3A%2FImage%3A%2F+-insource%3A%2F%C3%92br%C3%B4zk%3A%2F+-deepcat%3AKal%C3%A3darium+-insource%3A%2F.svg%2Fi+-insource%3A%2F.png%2Fi+-insource%3A%2F.jpg%2Fi+-insource%3A%2F.jpeg%2Fi+-insource%3A%2F.gif%2Fi&title=Specjaln%C3%B4%3ASzukaj&profile=advanced&fulltext=1&ns0=1 bez obrazka] * bez obrazka: ** csb: 39.89% (2216); -Kalãdarium: 23.04% (1280) [https://petscan.wmcloud.org/?ores_type=any&referrer_name=&links_to_all=&talk_page_exists=both&active_tab=tab_templates_n_links&negcats=Kal%C3%A3darium&ns%5B0%5D=1&before=&larger=&categories=F%C3%B9%C5%84damentn%C3%A9+kateg%C3%B2r%C3%ABje&interface_language=en&show_soft_redirects=both&max_statements=&cb_labels_yes_l=1&edits%5Bbots%5D=both&manual_list_wiki=&project=wikipedia&links_to_any=&templates_any=&manual_list=&sparql=&depth=18&templates_no=Bez+%C3%B2br%C3%B4zka&edits%5Banons%5D=both&show_redirects=both&cb_labels_any_l=1&since_rev0=&search_max_results=500&langs_labels_yes=&output_compatability=catscan&outlinks_any=&edits%5Bflagged%5D=both&rxp_filter=&smaller=&templates_yes=&search_filter=&language=csb&show_disambiguation_pages=both&sitelinks_no=&page_image=no&outlinks_yes=&cb_labels_no_l=1&min_sitelink_count=&after=&ores_prob_from=&min_redlink_count=1&doit=][https://petscan.wmcloud.org/?page_image=no&links_to_no=&sitelinks_any=&langs_labels_no=&sparql=&interface_language=en&ns%5B0%5D=1&sparql_server=wikidata&output_limit=&langs_labels_yes=&depth=18&min_statements=&since_rev0=&subpage_filter=either&project=wikipedia&templates_no=Bez+%C3%B2br%C3%B4zka&common_wiki=auto&search_query=&minlinks=&sortorder=ascending&rxp_filter=&wikidata_item=no&cb_labels_any_l=1&before=&after=&labels_no=&min_redlink_count=1&max_age=&language=csb&show_disambiguation_pages=both&categories=F%C3%B9%C5%84damentn%C3%A9+kateg%C3%B2r%C3%ABje&search_max_results=500&min_sitelink_count=&max_sitelink_count=&smaller=&active_tab=tab_templates_n_links&cb_labels_no_l=1&outlinks_any=&outlinks_yes=&show_soft_redirects=both&ores_prob_to=&cb_labels_yes_l=1&search_filter=&namespace_conversion=keep&doit=] ** csb: 2026-04-15 1264/5555; 2200/5555 ** pl: 29.21% (494098) [https://petscan.wmcloud.org/?cb_labels_any_l=1&interface_language=en&cb_labels_no_l=1&talk_page_exists=both&search_max_results=500&common_wiki=auto&before=&search_wiki=&language=pl&show_redirects=both&minlinks=&output_compatability=catscan&max_age=&referrer_name=&categories=Kategorie&project=wikipedia&max_identifiers=&active_tab=tab_categories&outlinks_any=&sparql_server=wikidata&labels_yes=&depth=18&wpiu=any&min_redlink_count=1&output_limit=&max_statements=&wikidata_label_language=&labels_no=&ores_prob_to=&show_soft_redirects=both&negcats=&rxp_filter=&outlinks_no=&templates_yes=&page_image=no&edits%5Bbots%5D=both&since_rev0=&sitelinks_no=&search_filter=&cb_labels_yes_l=1&manual_list=&source_combination=&sitelinks_yes=&ores_type=any&ns%5B0%5D=1] ** szl: 77.73% (46774) [https://petscan.wmcloud.org/?sitelinks_yes=&min_identifiers=&sortby=none&rxp_filter=&search_max_results=500&links_to_no=&labels_no=&subpage_filter=either&cb_labels_any_l=1&templates_yes=&sitelinks_no=&langs_labels_no=&links_to_any=&namespace_conversion=keep&categories=Przod%C5%84o+zajta&max_statements=&outlinks_yes=&templates_no=&labels_any=&ores_prob_to=&referrer_url=&cb_labels_yes_l=1&minlinks=&ns%5B0%5D=1&page_image=no&edits%5Banons%5D=both&max_sitelink_count=&show_redirects=both&language=szl&links_to_all=&sitelinks_any=&langs_labels_any=&interface_language=en&min_redlink_count=1&max_identifiers=&cb_labels_no_l=1&project=wikipedia&larger=&manual_list_wiki=&depth=18&outlinks_any=&common_wiki=auto&min_sitelink_count=&maxlinks=&doit=] ** hsb: 29.77% (4238) [https://petscan.wmcloud.org/?interface_language=en&min_sitelink_count=&maxlinks=&project=wikipedia&depth=18&pagepile=&wpiu=any&wikidata_source_sites=&language=hsb&page_image=no&cb_labels_no_l=1&min_redlink_count=1&after=&show_disambiguation_pages=both&outlinks_no=&max_identifiers=&max_age=&max_statements=&langs_labels_no=&output_limit=&outlinks_yes=&min_statements=&wikidata_label_language=&templates_no=&show_soft_redirects=both&talk_page_exists=both&cb_labels_any_l=1&subpage_filter=either&wikidata_item=no&ns%5B0%5D=1&ores_prob_from=&sparql_server=wikidata&sitelinks_yes=&search_max_results=500&common_wiki_other=&search_query=&namespace_conversion=keep&categories=%21H%C5%82owna+kategorija&common_wiki=auto&templates_yes=&cb_labels_yes_l=1&before=&wikidata_prop_item_use=&format=html&search_wiki=&doit=] ** dsb: 22.83% (786) [https://petscan.wmcloud.org/?search_max_results=500&outlinks_yes=&categories=%21G%C5%82owna+kategorija&project=wikipedia&referrer_name=&search_filter=&langs_labels_any=&referrer_url=&show_redirects=both&edits%5Banons%5D=both&maxlinks=&templates_no=&min_sitelink_count=&links_to_no=&pagepile=&max_statements=&subpage_filter=either&active_tab=tab_categories&max_sitelink_count=&wikidata_item=no&wikidata_label_language=&cb_labels_no_l=1&ns%5B0%5D=1&sitelinks_no=&sparql=&talk_page_exists=both&page_image=no&outlinks_any=&edits%5Bflagged%5D=both&common_wiki=auto&links_to_all=&min_statements=&depth=18&minlinks=&wikidata_prop_item_use=&language=dsb&cb_labels_any_l=1&interface_language=en&cb_labels_yes_l=1&larger=&labels_no=&sortby=none&common_wiki_other=&smaller=&doit=] ** cs: 42.18% (248854) [https://petscan.wmcloud.org/?manual_list_wiki=&langs_labels_any=&cb_labels_yes_l=1&pagepile=&source_combination=&search_wiki=&wikidata_prop_item_use=&search_max_results=500&outlinks_yes=&langs_labels_no=&after=&search_filter=&depth=18&show_soft_redirects=both&search_query=&sortorder=ascending&edits%5Bflagged%5D=both&language=cs&active_tab=tab_categories&wikidata_item=no&output_limit=&categories=Hlavn%C3%AD+kategorie&referrer_name=&ns%5B0%5D=1&templates_yes=&common_wiki=auto&cb_labels_no_l=1&page_image=no&minlinks=&max_statements=&project=wikipedia&wpiu=any&namespace_conversion=keep&sitelinks_yes=&sparql_server=wikidata&min_redlink_count=1&subpage_filter=either&maxlinks=&cb_labels_any_l=1&ores_prediction=any&outlinks_no=&sitelinks_no=&interface_language=en&max_age=&referrer_url=&templates_no=] ** sk: 39.48% (102371) [https://petscan.wmcloud.org/?min_redlink_count=1&interface_language=en&talk_page_exists=both&langs_labels_yes=&project=wikipedia&langs_labels_no=&search_filter=&language=sk&max_identifiers=&depth=18&ores_prediction=any&cb_labels_yes_l=1&sortby=none&source_combination=&templates_yes=&page_image=no&after=&wikidata_source_sites=&ores_prob_from=&cb_labels_any_l=1&edits%5Bflagged%5D=both&smaller=&show_disambiguation_pages=both&wikidata_item=no&sitelinks_any=&templates_no=&negcats=&sortorder=ascending&manual_list=&cb_labels_no_l=1&search_max_results=500&outlinks_yes=&templates_any=&sparql_server=wikidata&ns%5B0%5D=1&edits%5Bbots%5D=both&categories=Z%C3%A1kladn%C3%A9+kateg%C3%B3rie&common_wiki=auto&outlinks_any=&outlinks_no=&subpage_filter=either&links_to_all=&minlinks=&labels_no=] ** en: >500000 [] ** de: >500000 [] ** eo: 33.82% (129952) [https://petscan.wmcloud.org/?search_max_results=500&ores_prediction=any&interface_language=en&search_wiki=&depth=18&sitelinks_yes=&show_soft_redirects=both&labels_any=&edits%5Bflagged%5D=both&templates_any=&cb_labels_any_l=1&page_image=no&maxlinks=&cb_labels_no_l=1&outlinks_no=&links_to_all=&links_to_any=&categories=%C4%88io&sparql=&ns%5B0%5D=1&outlinks_yes=&language=eo&search_filter=&wikidata_source_sites=&min_identifiers=&sortby=none&cb_labels_yes_l=1&referrer_name=&langs_labels_any=&show_disambiguation_pages=both&langs_labels_no=&output_compatability=catscan&minlinks=&min_statements=&sitelinks_any=&subpage_filter=either&since_rev0=&show_redirects=both&edits%5Banons%5D=both&max_identifiers=&langs_labels_yes=&labels_no=&project=wikipedia&doit=] * dsb: [{{/S|-insource:/{{=}} Žrědła {{=}}/ insource:/{{=}}\s*Žrědła\s*{{=}}/|dsb}} -insource:/= Žrědła =/ insource:/=\s*Žrědła\s*=/] * dsb: [{{/S|insource:/\<ref/ -insource:/{{=}}\s*Nóžki\s*{{=}}/ -insource:/{{=}}\s*Žrědła\s*{{=}}/ -insource:/{{=}}\s*Nožki\s*{{=}}/|dsb}} insource:/\<ref/ -insource:/=\s*Nóžki\s*=/ -insource:/=\s*Žrědła\s*=/ -insource:/=\s*Nožki\s*=/] == <code><nowiki>{{</nowiki>[[:Category:Nôpiérwi pò kaszëbskù|Nôpiérwi pò kaszëbskù]]<nowiki>}}</nowiki></code> == {| class="wikitable" |+ |{{%t|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Nôpiérwi pò kaszëbskù|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}}} ({{PAGESINCATEGORY:Nôpiérwi pò kaszëbskù}}) <code><nowiki>{{</nowiki>[[:Category:Nôpiérwi pò kaszëbskù|Nôpiérwi pò kaszëbskù]]<nowiki>}}</nowiki></code> |} * 2026-04-09 — 0.29% (16) * 2026-04-12 — 0.45% (25) * 2026-04-15 — 0.63% (35) * 2026-04-16 — 0.81% (45) * 2026-04-23 — 1.17% (65) * 2026-04-29 — 1.71% (95) * 2026-05-01 — 1.89% (105) * 2026-05-04 — 2.07% (115) * 2026-05-11 — 2.25% (125) * {{CURRENTYEAR}}-{{CURRENTMONTH2}}-{{CURRENTDAY2}} — {{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Nôpiérwi pò kaszëbskù|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}% ({{PAGESINCATEGORY:Nôpiérwi pò kaszëbskù}}) ---- </div><!-- 2026-04--> </div><!-- 2026-04--> ---- <div class="mw-collapsible mw-collapsed"> <h3 class="mw-collapsible-heading">+</h3> <div class="mw-collapsible-content"> <code>+<br> |-<br> |2026-04-08<br> |'''csb'''<br> |{{NUMBEROF|ARTICLES|csb|N}}<br> |{{/S+|\<gallery|139|csb|raw=1}}<br> |{{/S+|Òbaczë téż|430|csb|raw=1}}<br> |{{/S+|\{\{Przëpisë|482|csb|raw=1|flag=i}}<br> |{{/S+|Bùtnowé lënczi|2044|csb|raw=1}}<br> |{{/S+|\{\{Commons|1045|csb|raw=1|flag=i}} </code> ---- * 2026-04-02 {{/S+|Rozmajitoscë|37|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Dopisënczi|39|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Słôwny lëdze|20|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Przëpisënczi|4|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Òbôczë téż|8|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Zdrzë téż|12|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Przëpise|8|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Bùtnowé pòwrózczi|6|csb}} * <s>2026-04-03 {{/S+|Bùtnowë lënczi|61|csb}}</s> → 0 (2026-04-03) * 2026-04-03 {{/S+|Przësłowié|123|csb}} * 2026-04-03 {{/S+|Przësłowia|6|csb}} * 2026-04-05 {{/S+|Biografiô|18|csb}} * 2026-04-05 {{/S+|Lëteratura|741|csb}} * 2026-04-05 {{/S+|Rozmajitoscë|37|csb}} * 2026-04-07 {{/S+|Przëpisczi|169|csb}} * <s>2026-04-15 {{/S+|Czëtôj téż|1|csb}}</s> → 0 (2026-04-15) * 2026-04-15 {{/S+|\{\{msg|12|csb}} * 2026-04-16 {{/S+|Zdroje|35|csb}} * <s>2026-05-01 {{/S+|Bùtnowé lënczie|13|csb}}</s> → 0 (2026-05-01) * 2026-05-01 {{/S+|Spisënk zamkłoscë|1|csb}} (Spis treści) ---- * [[Brëkòwnik:Iketsi/2]] * [https://csb.wikipedia.org/w/index.php?search=miono-genitiw%3F&title=Specjaln%C3%B4:Szukaj&go=Bi%C3%A9j%21&ns0=1 miono-genitiw?] </div><!-- + --> </div><!-- + --> eu1js0jr29uoz34q3drhv5s7uohfpdc 198506 198505 2026-05-13T16:38:45Z Iketsi 3254 + 198506 wikitext text/x-wiki __NOTOC__ {| class="wikitable" |+ !Bùtnowé lënczi |[https://csb.wikipedia.org/w/index.php?sort=create_timestamp_desc&search=insource%3A%2F%3D%5Cs*B%C3%B9tnow%C3%A9+l%C3%ABnczi%5Cs*%3D%2F+-hastemplate%3ACommons&title=Specjaln%C3%B4%3ASzukaj&profile=advanced&fulltext=1&ns0=1 ?] |[[:Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi/0|0]] |[[:Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi/1|1]] |[[:Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi/2|2]] |[[:Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi/3|3]] |[[:Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi/4|4]] |[[:Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi/5|5]] |[[:Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi/6|6]] |[[:Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi/7|7]] |[[:Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi/8|8]] |[[:Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi/9|9]] |[[:Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi/10|10]] |[[:Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi/11|11]] |[[:Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi/12+|12+]] |- |2026-05-12 || {{%T|65.54|65.54 (3648)}} || {{%T|21.04|21.04 (1171)}} || {{%T|8.59|8.59 (478)}} || {{%T|2.71|2.71 (151)}} || {{%T|0.95|0.95 (53)}} || {{%T|0.47|0.47 (26)}} || {{%T|0.27|0.27 (15)}} || {{%T|0.16|0.16 (9)}} || {{%T|0.11|0.11 (6)}} || {{%T|0.02|0.02 (1)}} || {{%T|0.02|0.02 (1)}} || {{%T|0.04|0.04 (2)}} || {{%T|0|0 (0)}} || {{%T|0.09|0.09 (5)}} |- |2026-05-13 || {{%T|63.42|63.42 (3533)}} || {{%T|21.27|21.27 (1185)}} || {{%T|9.8|9.8 (546)}} || {{%T|3.05|3.05 (170)}} || {{%T|1.18|1.18 (66)}} || {{%T|0.5|0.5 (28)}} || {{%T|0.29|0.29 (16)}} || {{%T|0.16|0.16 (9)}} || {{%T|0.11|0.11 (6)}} || {{%T|0.04|0.04 (2)}} || {{%T|0|0 (0)}} || {{%T|0.04|0.04 (2)}} || {{%T|0.04|0.04 (2)}} || {{%T|0.11|0.11 (6)}} |- |2026-XX-XX |{{%T|{{#expr: (({{NUMBEROFARTICLES:R}} - ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/0|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/1|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/2|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/3|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/4|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/5|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/6|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/7|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/8|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/9|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/10|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/11|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/12+|R}})) / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}}} ({{#expr: (({{NUMBEROFARTICLES:R}} - ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/0|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/1|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/2|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/3|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/4|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/5|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/6|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/7|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/8|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/9|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/10|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/11|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/12+|R}})))}}) |{{%T|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/0|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/0|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}} ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/0}})}} |{{%T|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/1|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/1|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}} ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/1}})}} |{{%T|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/2|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/2|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}} ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/2}})}} |{{%T|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/3|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/3|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}} ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/3}})}} |{{%T|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/4|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/4|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}} ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/4}})}} |{{%T|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/5|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/5|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}} ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/5}})}} |{{%T|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/6|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/6|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}} ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/6}})}} |{{%T|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/7|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/7|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}} ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/7}})}} |{{%T|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/8|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/8|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}} ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/8}})}} |{{%T|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/9|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/9|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}} ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/9}})}} |{{%T|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/10|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/10|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}} ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/10}})}} |{{%T|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/11|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/11|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}} ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/11}})}} |{{%T|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/12+|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/12+|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}} ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/12+}})}} |} <div class="mw-collapsible mw-collapsed"> <h3 class="mw-collapsible-heading">2026-03</h3> <div class="mw-collapsible-content"> *2026-03-27 <code>pl</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|pl|N}}; {{/S+|Galeria|34138|pl}}; {{/S+|Zobacz też|213589|pl}}; {{/S+|Przypisy|1161185|pl}}; {{/S+|Linki zewnętrzne|2438|pl}}; {{/S+|\{\{Commons|12760|pl}}; *2026-03-27 <code>szl</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|szl|N}}; {{/S+|Galeryjŏ|322|szl}}; ; {{/S+|Przipisy|1400|szl}}; {{/S+|Linki zewnyntrzne|126|szl}}; {{/S+|\{\{Commons|362|szl}}; *2026-03-27 <code>hsb</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|hsb|N}}; {{/S+|Galerija|66|hsb}}; ; {{/S+|Nóžki|3191|hsb}}; {{/S+|Žórła|6156|hsb}}; {{/S+|Wotkazaj|2297|hsb}}; {{/S+|\{\{Commons|5798|hsb}}; *2026-03-27 <code>dsb</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|dsb|N}}; {{/S+|Galerija|428|dsb}}; ; {{/S+|Žrědła|538|dsb}}; {{/S+|Wótkaze|387|dsb}}; {{/S+|\{\{Commons|1362|dsb}}; ---- * 2026-03-27 pl Art: 1 690 890; Galeria: 31162 (1.84%); Zobacz też: 213589 (12.63%); Przypisy: 1161185 (68.67%); Linki zewnętrzne: 2438 (0.14%); \{\{Commons: 12760 (0.75%); * 2026-03-27 szl Art: 60 103; Galeryjŏ: 322 (0.54%); ; Przipisy: 1400 (2.33%); Linki zewnyntrzne: 126 (0.21%); \{\{Commons: 362 (0.6%); * 2026-03-27 hsb Art: 14 238; Galerija: 66 (0.46%); ; Nóžki: 3191 (22.41%); Žórła: 6156 (43.24%); Wotkazaj: 2297 (16.13%); \{\{Commons: 5798 (40.72%); * 2026-03-27 dsb Art: 3444; Galerija: 428 (12.43%); ; Žrědła: 538 (15.62%); Wótkaze: 387 (11.24%); \{\{Commons: 1362 (39.55%); ---- {| class="wikitable" |+ ! ! ! ! ! ! ! ! |- |2026-03-27 |pl |1 690 890 |Galeria: 31162 (1.84%); |Zobacz też: 213589 (12.63%); |Przypisy: 1161185 (68.67%) |Linki zewnętrzne: 2438 (0.14%) |\{\{Commons: 12760 (0.75%) |- |2026-03-27 |szl |60 103 |Galeryjŏ: 322 (0.54%) | |Przipisy: 1400 (2.33%) |Linki zewnyntrzne: 126 (0.21%) |\{\{Commons: 362 (0.6%) |- |2026-03-27 |hsb |14 238 |Galerija: 66 (0.46%) |Nóžki: 3191 (22.41%) |Žórła: 6156 (43.24%) |Wotkazaj: 2297 (16.13%) | \{\{Commons: 5798 (40.72%) |- |2026-03-27 |dsb |3444 |Galerija: 428 (12.43%) | |Žrědła: 538 (15.62%) |Wótkaze: 387 (11.24%) |\{\{Commons: 1362 (39.55%) |} </div> </div> ---- <div class="mw-collapsible"> <h3 class="mw-collapsible-heading">2026-04</h3> <div class="mw-collapsible-content"> {| class="wikitable sortable" |+ ! !K. !A. !<s>Galerëjô</s> !Òbaczë téż !\{\{Przëpisë !Bùtnowé lënczi !\{\{Commons |- |2026-03-29 ||csb ||5536 ||0.78% (43) ||2.31% (128) ||2.17% (120) ||26.61% (1473) ||4.03% (223) |- |2026-03-30 ||csb ||5536 ||0.81% (45) ||2.49% (138) ||2.64% (146) ||27.87% (1543)||4.68% (259) |- |2026-03-31 ||csb ||5538 ||0.83% (46) ||2.53% (140) ||2.71% (150) ||29.25% (1620) ||5.4% (299) |- ! ! K. !! A. !!\&lt;gallery ! style="text-align:left; font-size: 85%;" | * pl:''[{{/S|insource:"Zobacz też"|pl}} "Zobacz też"]'' * szl:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Zobŏcz tyż\s*{{=}}/|szl}} /=\s*Zobŏcz tyż\s*=/] * hsb:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Hlej tež\s*{{=}}/|hsb}} /=\s*Hlej tež\s*=/] * dsb:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Glědaj teke\s*{{=}}/|dsb}} /=\s*Glědaj teke\s*=/] * cs:''[{{/S|insource:"Související články"|cs}} "Související články"]'' * sk:''[{{/S|insource:"Pozri aj"|sk}} "Pozri aj"]'' * en:''[{{/S|insource:"See also"|en}} "See also"]'' * de:''[{{/S|insource:"Siehe auch"|de}} "Siehe auch"]'' * eo:''[{{/S|insource:"Vidu ankaŭ"|eo}} "Vidu ankaŭ"]'' ! style="text-align:left; font-size: 85%;" | * <nowiki><references></nowiki> * pl:''[{{/S|insource:"Przypisy"|pl}} "Przypisy"]'' * szl:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Przipisy\s*{{=}}/|szl}} /=\s*Przipisy\s*=/] * hsb:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Nóžki\s*{{=}}/|hsb}} /=\s*Nóžki\s*=/] * dsb:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Nóžki\s*{{=}}/|dsb}} /=\s*Nóžki\s*=/] ** +[{{/S|insource:/{{=}}\s*Nožki\s*{{=}}/|dsb}} /=\s*Nožki\s*=/] ** +[{{/S|insource:/{{=}}\s*Žrědła\s*{{=}}/|dsb}} /=\s*Žrědła\s*=/] * cs:''[{{/S|insource:"Reference"|cs}} "Reference"]'' * sk: ''[{{/S|insource:"Referencie"|sk}} "Referencie"]'' * en:''[{{/S|insource:"References"|en}} "References"]'' * de:''[{{/S|insource:"Einzelnachweise"|de}} "Einzelnachweise"]'' * eo:''[{{/S|insource:"Referencoj"|eo}} "Referencoj"]'' ! style="text-align:left; font-size: 85%;" | * pl:''[{{/S|insource:"Linki zewnętrzne"|pl}} "Linki zewnętrzne"]'' * szl:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Linki zewnyntrzne\s*{{=}}/|szl}} /=\s*Linki zewnyntrzne\s*=/] * hsb:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Wotkazaj\s*{{=}}/|hsb}} /=\s*Wotkazaj\s*=/] * dsb:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Wótkaze\s*{{=}}/|dsb}} /=\s*Wótkaze\s*=/] * cs:''[{{/S|insource:"Externí odkazy"|cs}} "Externí odkazy"]'' * sk:''[{{/S|insource:"Pozri aj"|sk}} "Pozri aj"]'' * en:''[{{/S|insource:"External links"|en}} "External links"]'' * de:''[{{/S|insource:"Weblinks"|de}} "Weblinks"]'' * eo:''[{{/S|insource:"Eksteraj ligiloj"|eo}} "Eksteraj ligiloj"]'' !!\{\{Commons |- |2026-04-09 ||pl ||1 691 002||{{%t|2.34|3=(39487)}} ||{{%t|12.63|3=(213648)}} ||{{%t|68.71|3=(1161912)}} ||{{%t|25.54|3=(431956)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||szl||60 103||{{%t|1.52|3=(915)}} ||{{%t|0.16|3=(95)}} ||{{%t|0.15|3=(90)}} ||{{%t|0.21|3=(126)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||hsb||14 238||{{%t|4.75|3=(676)}} ||{{%t|1.21|3=(172)}} ||{{%t|22.41|3=(3191)}} ||{{%t|16.13|3=(2297)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||dsb||3444||{{%t|16.58|3=(571)}} ||{{%t|1.98|3=(68)}} ||{{%t|37.47|3=({{#expr: 108+648+534}})}} ||{{%t|11.24|3=(387)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||cs ||589 694||{{%t|7.83|3=(46147)}} ||{{%t|18.62|3=(109816)}} ||{{%t|74.07|3=(436853)}} ||{{%t|77.32|3=(456023)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||sk ||259 208||{{%t|3.67|3=(9507)}} ||{{%t|26.31|3=(68190)}} ||{{%t|50.55|3=(131036)}} ||{{%t|31.3|3=(81140)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||en ||7 166 313||{{%t|2.63|3=(188533)}} ||{{%t|25.35|3=(1816956)}} ||{{%t|89.05|3=(6382097)}} ||{{%t|43.67|3=(3130035)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||de ||3 111 906||{{%t|4.46|3=(138754)}} ||{{%t|15.11|3=(470345)}} ||{{%t|60.26|3=(1875287)}} ||{{%t|67.67|3=(2106192)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||eo ||384 071||{{%t|7.84|3=(30122)}} ||{{%t|27.85|3=(106970)}} ||{{%t|32.36|3=(124279)}} ||{{%t|49.81|3=(191292)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- ! !K. !! A. !![{{/S|insource:/\<gallery/|csb}} /=\s*\&lt;gallery\s*=/]!! [{{/S|insource:/{{=}}\s*Òbaczë téż\s*{{=}}/|csb}} /=\s*Òbaczë téż\s*=/] !! [{{/S|hastemplate:Przëpisë}} hastemplate:<br>Przëpisë] !! [{{/S|insource:/{{=}}\s*Bùtnowé lënczi\s*{{=}}/|csb}} /=\s*Bùtnowé lënczi\s*=/]!! [{{/S|hastemplate:Commons}} hastemplate:<br>Commons] |- |2026-04-01 ||csb ||5538 ||{{%t|1.01|3=(56)}} ||{{%t|2.53|3=(140)}} ||{{%t|2.89|3=(160)}} ||{{%t|29.23|3=(1619)}} ||{{%t|6.16|3=(341)}} |- |2026-04-02 ||csb ||5538 ||{{%t|1.07|3=(59)}} ||{{%t|2.58|3=(143)}} ||{{%t|3.03|3=(168)}} ||{{%t|29.94|3=(1658)}} ||{{%t|7.1|3=(393)}} |- |2026-04-03 ||csb ||5539 ||{{%t|1.1|3=(61)}} ||{{%t|3.83|3=(212)}} ||{{%t|3.14|3=(174)}} ||{{%t|32.17|3=(1782)}} ||{{%t|8.9|3=(493)}} |- |2026-04-04 ||csb ||5541 ||{{%t|1.1|3=(61)}} ||{{%t|3.83|3=(212)}} ||{{%t|3.18|3=(176)}} ||{{%t|32.38|3=(1794)}} ||{{%t|9.11|3=(505)}} |- |2026-04-05 ||csb ||5541 ||{{%t|1.17|3=(65)}} ||{{%t|4.51|3=(250)}} ||{{%t|3.63|3=(201)}} ||{{%t|33.55|3=(1859)}} ||{{%t|10.54|3=(584)}} |- |2026-04-06 ||csb ||5543 ||{{%t|1.17|3=(65)}} ||{{%t|4.73|3=(262)}} ||{{%t|3.66|3=(203)}} ||{{%t|33.81|3=(1874)}} ||{{%t|10.81|3=(599)}} |- |[https://browse.library.kiwix.org/viewer#wikipedia_csb_all_maxi_2026-04/Prz%C3%A9dn%C3%B4_starna 2026-04-07] ||csb ||5543 ||{{%t|1.32|3=(73)}} ||{{%t|5.21|3=(289)}} ||{{%t|4.8|3=(266)}} ||{{%t|35.06|3=(1944)}} ||{{%t|12.17|3=(675)}} |- |2026-04-08 ||csb ||5546 ||{{%t|2.33|3=(129)}} ||{{%t|5.97|3=(331)}} ||{{%t|7.99|3=(443)}} ||{{%t|36.12|3=(2003)}} ||{{%t|17.6|3=(976)}} |- |2026-04-09 ||csb ||5549 ||{{%t|2.49|3=(138)}} ||{{%t|6.67|3=(370)}} ||{{%t|8.38|3=(465)}} ||{{%t|36.53|3=(2027)}} ||{{%t|18.31|3=(1016)}} |- |2026-04-10 ||csb ||5549 ||{{%t|2.5|3=(139)}} ||{{%t|7.75|3=(430)}} ||{{%t|8.69|3=(482)}} ||{{%t|36.84|3=(2044)}} ||{{%t|18.83|3=(1045)}} |- |2026-04-12 ||csb ||5550 ||{{%t|2.45|3=(141)}} ||{{%t|7.98|3=(443)}} ||{{%t|8.79|3=(488)}} ||{{%t|36.76|3=(2041)}} ||{{%t|19.2|3=(1066)}} |- |2026-04-13 ||csb ||5552 ||{{%t|2.61|3=(145)}} ||{{%t|8.45|3=(469)}} ||{{%t|8.95|3=(497)}} ||{{%t|37.27|3=(2069)}} ||{{%t|19.88|3=(1104)}} || {{%t|{{#expr: (5552-1250)/5552*100 round 2}}|3=({{#expr: (5552-1250)}})}} |- |2026-04-14 ||csb ||5553 ||{{%t|2.65|3=(147)}} ||{{%t|8.93|3=(496)}} ||{{%t|9.08|3=(504)}} ||{{%t|38.25|3=(2124)}} ||{{%t|21.16|3=(1175)}} || {{%t|{{#expr: (5553-1249)/5553*100 round 2}}|3=({{#expr: (5553-1249)}})}} |- |2026-04-15 ||csb ||5554 ||{{%t|2.72|3=(151)}} ||{{%t|9.77|3=(543)}} ||{{%t|9.25|3=(514)}} ||{{%t|39.01|3=(2167)}} ||{{%t|22.18|3=(1232)}} || {{%t|{{#expr: (5554-1246)/5554*100 round 2}}|3=({{#expr: (5554-1246)}})}} |- |2026-04-16 ||csb ||5559 ||{{%t|2.73|3=(152)}} ||{{%t|10.97|3=(610)}} ||{{%t|9.39|3=(522)}} ||{{%t|39.74|3=(2209)}} ||{{%t|23.1|3=(1284)}} || {{%t|{{#expr: (5559-1262)/5559*100 round 2}}|3=({{#expr: (5559-1262)}})}} |} * 2026-04-24 5561 <gallery\s: 2.86% (159) Òbaczë téż: 12.16% (676) Przëpisë: 9.66% (537) Bùtnowé: 40.77% (2267) Commons: 24.89% (1384) * 2026-04-28 5563 <gallery\s: 2.89% (161) Òbaczë téż: 13.27% (738) Przëpisë: 10.08% (561) Bùtnowé: 42.01% (2337) Commons: 26.5% (1474) * 2026-04-29 5564 <gallery\s: 2.93% (163) Òbaczë téż: 14.07% (783) Przëpisë: 10.15% (565) Bùtnowé: 42.94% (2389) Commons: 27.57% (1534) * 2026-04-30 5564 <gallery\s: 2.97% (165) Òbaczë téż: 14.47% (805) Przëpisë: 10.23% (569) Bùtnowé: 43.17% (2402) Commons: 28.09% (1563) * 2026-05-04 5566 <gallery\s: 2.98% (166) Òbaczë téż: 15.56% (866) Przëpisë: 10.33% (575) Bùtnowé: 44.34% (2468) Commons: 29.28% (1630) * 2026-05-06 5567 <gallery\s: 3% (167) Òbaczë téż: 16.56% (922) Przëpisë: 10.44% (581) Bùtnowé: 45.18% (2515) Commons: 30.48% (1697) * 2026-05-07 5567 <gallery\s: 3.02% (168) Òbaczë téż: 18.27% (1017) Przëpisë: 10.45% (582) Bùtnowé: 46.33% (2579) Commons: 31.88% (1775) * 2026-05-11 5566 <gallery\s: 3.04% (169) Òbaczë téż: 18.88% (1051) Przëpisë: 10.49% (584) Bùtnowé: 46.89% (2610) Commons: 32.99% (1836) <gallery\s: {{/S+|\<gallery|169|csb|raw=1}} <!-- KALKULATOR --> Òbaczë téż: {{/S+|Òbaczë téż|1051|csb|raw=1}} <!-- KALKULATOR --> Przëpisë: {{/S+|Przëpisë|584|csb|raw=1}} <!-- KALKULATOR --> Bùtnowé: {{/S+|Bùtnowé|2610|csb|raw=1}} <!-- KALKULATOR --> Commons: {{/S+|Commons|1836|csb|raw=1}} <!-- KALKULATOR --> ---- <nowiki>|2026-04-XX ||csb ||</nowiki>{{NUMBEROFARTICLES:R}}<nowiki> ||{{%t|2.72|3=(151)}} ||{{%t|9.77|3=(543)}} ||{{%t|9.25|3=(514)}} ||{{%t|39.01|3=(2167)}} ||{{%t|22.18|3=(1232)}} || {{%t|{{#expr: (5554-1246)/5554*100 round 2}}|3=({{#expr: (5554-1246)}})}}</nowiki> ---- ---- * {{/S+|\<gallery|1280|csb|raw=1}} <!-- KALKULATOR --> * {{NUMBEROFARTICLES:R}}-NNN * csb: [https://csb.wikipedia.org/w/index.php?search=-insource%3A%2FImage%3A%2F+-insource%3A%2F%C3%92br%C3%B4zk%3A%2F+-deepcat%3AKal%C3%A3darium+-insource%3A%2F.svg%2Fi+-insource%3A%2F.png%2Fi+-insource%3A%2F.jpg%2Fi+-insource%3A%2F.jpeg%2Fi+-insource%3A%2F.gif%2Fi&title=Specjaln%C3%B4%3ASzukaj&profile=advanced&fulltext=1&ns0=1 bez obrazka] * bez obrazka: ** csb: 39.89% (2216); -Kalãdarium: 23.04% (1280) [https://petscan.wmcloud.org/?ores_type=any&referrer_name=&links_to_all=&talk_page_exists=both&active_tab=tab_templates_n_links&negcats=Kal%C3%A3darium&ns%5B0%5D=1&before=&larger=&categories=F%C3%B9%C5%84damentn%C3%A9+kateg%C3%B2r%C3%ABje&interface_language=en&show_soft_redirects=both&max_statements=&cb_labels_yes_l=1&edits%5Bbots%5D=both&manual_list_wiki=&project=wikipedia&links_to_any=&templates_any=&manual_list=&sparql=&depth=18&templates_no=Bez+%C3%B2br%C3%B4zka&edits%5Banons%5D=both&show_redirects=both&cb_labels_any_l=1&since_rev0=&search_max_results=500&langs_labels_yes=&output_compatability=catscan&outlinks_any=&edits%5Bflagged%5D=both&rxp_filter=&smaller=&templates_yes=&search_filter=&language=csb&show_disambiguation_pages=both&sitelinks_no=&page_image=no&outlinks_yes=&cb_labels_no_l=1&min_sitelink_count=&after=&ores_prob_from=&min_redlink_count=1&doit=][https://petscan.wmcloud.org/?page_image=no&links_to_no=&sitelinks_any=&langs_labels_no=&sparql=&interface_language=en&ns%5B0%5D=1&sparql_server=wikidata&output_limit=&langs_labels_yes=&depth=18&min_statements=&since_rev0=&subpage_filter=either&project=wikipedia&templates_no=Bez+%C3%B2br%C3%B4zka&common_wiki=auto&search_query=&minlinks=&sortorder=ascending&rxp_filter=&wikidata_item=no&cb_labels_any_l=1&before=&after=&labels_no=&min_redlink_count=1&max_age=&language=csb&show_disambiguation_pages=both&categories=F%C3%B9%C5%84damentn%C3%A9+kateg%C3%B2r%C3%ABje&search_max_results=500&min_sitelink_count=&max_sitelink_count=&smaller=&active_tab=tab_templates_n_links&cb_labels_no_l=1&outlinks_any=&outlinks_yes=&show_soft_redirects=both&ores_prob_to=&cb_labels_yes_l=1&search_filter=&namespace_conversion=keep&doit=] ** csb: 2026-04-15 1264/5555; 2200/5555 ** pl: 29.21% (494098) [https://petscan.wmcloud.org/?cb_labels_any_l=1&interface_language=en&cb_labels_no_l=1&talk_page_exists=both&search_max_results=500&common_wiki=auto&before=&search_wiki=&language=pl&show_redirects=both&minlinks=&output_compatability=catscan&max_age=&referrer_name=&categories=Kategorie&project=wikipedia&max_identifiers=&active_tab=tab_categories&outlinks_any=&sparql_server=wikidata&labels_yes=&depth=18&wpiu=any&min_redlink_count=1&output_limit=&max_statements=&wikidata_label_language=&labels_no=&ores_prob_to=&show_soft_redirects=both&negcats=&rxp_filter=&outlinks_no=&templates_yes=&page_image=no&edits%5Bbots%5D=both&since_rev0=&sitelinks_no=&search_filter=&cb_labels_yes_l=1&manual_list=&source_combination=&sitelinks_yes=&ores_type=any&ns%5B0%5D=1] ** szl: 77.73% (46774) [https://petscan.wmcloud.org/?sitelinks_yes=&min_identifiers=&sortby=none&rxp_filter=&search_max_results=500&links_to_no=&labels_no=&subpage_filter=either&cb_labels_any_l=1&templates_yes=&sitelinks_no=&langs_labels_no=&links_to_any=&namespace_conversion=keep&categories=Przod%C5%84o+zajta&max_statements=&outlinks_yes=&templates_no=&labels_any=&ores_prob_to=&referrer_url=&cb_labels_yes_l=1&minlinks=&ns%5B0%5D=1&page_image=no&edits%5Banons%5D=both&max_sitelink_count=&show_redirects=both&language=szl&links_to_all=&sitelinks_any=&langs_labels_any=&interface_language=en&min_redlink_count=1&max_identifiers=&cb_labels_no_l=1&project=wikipedia&larger=&manual_list_wiki=&depth=18&outlinks_any=&common_wiki=auto&min_sitelink_count=&maxlinks=&doit=] ** hsb: 29.77% (4238) [https://petscan.wmcloud.org/?interface_language=en&min_sitelink_count=&maxlinks=&project=wikipedia&depth=18&pagepile=&wpiu=any&wikidata_source_sites=&language=hsb&page_image=no&cb_labels_no_l=1&min_redlink_count=1&after=&show_disambiguation_pages=both&outlinks_no=&max_identifiers=&max_age=&max_statements=&langs_labels_no=&output_limit=&outlinks_yes=&min_statements=&wikidata_label_language=&templates_no=&show_soft_redirects=both&talk_page_exists=both&cb_labels_any_l=1&subpage_filter=either&wikidata_item=no&ns%5B0%5D=1&ores_prob_from=&sparql_server=wikidata&sitelinks_yes=&search_max_results=500&common_wiki_other=&search_query=&namespace_conversion=keep&categories=%21H%C5%82owna+kategorija&common_wiki=auto&templates_yes=&cb_labels_yes_l=1&before=&wikidata_prop_item_use=&format=html&search_wiki=&doit=] ** dsb: 22.83% (786) [https://petscan.wmcloud.org/?search_max_results=500&outlinks_yes=&categories=%21G%C5%82owna+kategorija&project=wikipedia&referrer_name=&search_filter=&langs_labels_any=&referrer_url=&show_redirects=both&edits%5Banons%5D=both&maxlinks=&templates_no=&min_sitelink_count=&links_to_no=&pagepile=&max_statements=&subpage_filter=either&active_tab=tab_categories&max_sitelink_count=&wikidata_item=no&wikidata_label_language=&cb_labels_no_l=1&ns%5B0%5D=1&sitelinks_no=&sparql=&talk_page_exists=both&page_image=no&outlinks_any=&edits%5Bflagged%5D=both&common_wiki=auto&links_to_all=&min_statements=&depth=18&minlinks=&wikidata_prop_item_use=&language=dsb&cb_labels_any_l=1&interface_language=en&cb_labels_yes_l=1&larger=&labels_no=&sortby=none&common_wiki_other=&smaller=&doit=] ** cs: 42.18% (248854) [https://petscan.wmcloud.org/?manual_list_wiki=&langs_labels_any=&cb_labels_yes_l=1&pagepile=&source_combination=&search_wiki=&wikidata_prop_item_use=&search_max_results=500&outlinks_yes=&langs_labels_no=&after=&search_filter=&depth=18&show_soft_redirects=both&search_query=&sortorder=ascending&edits%5Bflagged%5D=both&language=cs&active_tab=tab_categories&wikidata_item=no&output_limit=&categories=Hlavn%C3%AD+kategorie&referrer_name=&ns%5B0%5D=1&templates_yes=&common_wiki=auto&cb_labels_no_l=1&page_image=no&minlinks=&max_statements=&project=wikipedia&wpiu=any&namespace_conversion=keep&sitelinks_yes=&sparql_server=wikidata&min_redlink_count=1&subpage_filter=either&maxlinks=&cb_labels_any_l=1&ores_prediction=any&outlinks_no=&sitelinks_no=&interface_language=en&max_age=&referrer_url=&templates_no=] ** sk: 39.48% (102371) [https://petscan.wmcloud.org/?min_redlink_count=1&interface_language=en&talk_page_exists=both&langs_labels_yes=&project=wikipedia&langs_labels_no=&search_filter=&language=sk&max_identifiers=&depth=18&ores_prediction=any&cb_labels_yes_l=1&sortby=none&source_combination=&templates_yes=&page_image=no&after=&wikidata_source_sites=&ores_prob_from=&cb_labels_any_l=1&edits%5Bflagged%5D=both&smaller=&show_disambiguation_pages=both&wikidata_item=no&sitelinks_any=&templates_no=&negcats=&sortorder=ascending&manual_list=&cb_labels_no_l=1&search_max_results=500&outlinks_yes=&templates_any=&sparql_server=wikidata&ns%5B0%5D=1&edits%5Bbots%5D=both&categories=Z%C3%A1kladn%C3%A9+kateg%C3%B3rie&common_wiki=auto&outlinks_any=&outlinks_no=&subpage_filter=either&links_to_all=&minlinks=&labels_no=] ** en: >500000 [] ** de: >500000 [] ** eo: 33.82% (129952) [https://petscan.wmcloud.org/?search_max_results=500&ores_prediction=any&interface_language=en&search_wiki=&depth=18&sitelinks_yes=&show_soft_redirects=both&labels_any=&edits%5Bflagged%5D=both&templates_any=&cb_labels_any_l=1&page_image=no&maxlinks=&cb_labels_no_l=1&outlinks_no=&links_to_all=&links_to_any=&categories=%C4%88io&sparql=&ns%5B0%5D=1&outlinks_yes=&language=eo&search_filter=&wikidata_source_sites=&min_identifiers=&sortby=none&cb_labels_yes_l=1&referrer_name=&langs_labels_any=&show_disambiguation_pages=both&langs_labels_no=&output_compatability=catscan&minlinks=&min_statements=&sitelinks_any=&subpage_filter=either&since_rev0=&show_redirects=both&edits%5Banons%5D=both&max_identifiers=&langs_labels_yes=&labels_no=&project=wikipedia&doit=] * dsb: [{{/S|-insource:/{{=}} Žrědła {{=}}/ insource:/{{=}}\s*Žrědła\s*{{=}}/|dsb}} -insource:/= Žrědła =/ insource:/=\s*Žrědła\s*=/] * dsb: [{{/S|insource:/\<ref/ -insource:/{{=}}\s*Nóžki\s*{{=}}/ -insource:/{{=}}\s*Žrědła\s*{{=}}/ -insource:/{{=}}\s*Nožki\s*{{=}}/|dsb}} insource:/\<ref/ -insource:/=\s*Nóžki\s*=/ -insource:/=\s*Žrědła\s*=/ -insource:/=\s*Nožki\s*=/] == <code><nowiki>{{</nowiki>[[:Category:Nôpiérwi pò kaszëbskù|Nôpiérwi pò kaszëbskù]]<nowiki>}}</nowiki></code> == {| class="wikitable" |+ |{{%t|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Nôpiérwi pò kaszëbskù|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}}} ({{PAGESINCATEGORY:Nôpiérwi pò kaszëbskù}}) <code><nowiki>{{</nowiki>[[:Category:Nôpiérwi pò kaszëbskù|Nôpiérwi pò kaszëbskù]]<nowiki>}}</nowiki></code> |} * 2026-04-09 — 0.29% (16) * 2026-04-12 — 0.45% (25) * 2026-04-15 — 0.63% (35) * 2026-04-16 — 0.81% (45) * 2026-04-23 — 1.17% (65) * 2026-04-29 — 1.71% (95) * 2026-05-01 — 1.89% (105) * 2026-05-04 — 2.07% (115) * 2026-05-11 — 2.25% (125) * {{CURRENTYEAR}}-{{CURRENTMONTH2}}-{{CURRENTDAY2}} — {{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Nôpiérwi pò kaszëbskù|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}% ({{PAGESINCATEGORY:Nôpiérwi pò kaszëbskù}}) ---- </div><!-- 2026-04--> </div><!-- 2026-04--> ---- <div class="mw-collapsible mw-collapsed"> <h3 class="mw-collapsible-heading">+</h3> <div class="mw-collapsible-content"> <code>+<br> |-<br> |2026-04-08<br> |'''csb'''<br> |{{NUMBEROF|ARTICLES|csb|N}}<br> |{{/S+|\<gallery|139|csb|raw=1}}<br> |{{/S+|Òbaczë téż|430|csb|raw=1}}<br> |{{/S+|\{\{Przëpisë|482|csb|raw=1|flag=i}}<br> |{{/S+|Bùtnowé lënczi|2044|csb|raw=1}}<br> |{{/S+|\{\{Commons|1045|csb|raw=1|flag=i}} </code> ---- * 2026-04-02 {{/S+|Rozmajitoscë|37|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Dopisënczi|39|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Słôwny lëdze|20|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Przëpisënczi|4|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Òbôczë téż|8|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Zdrzë téż|12|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Przëpise|8|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Bùtnowé pòwrózczi|6|csb}} * <s>2026-04-03 {{/S+|Bùtnowë lënczi|61|csb}}</s> → 0 (2026-04-03) * 2026-04-03 {{/S+|Przësłowié|123|csb}} * 2026-04-03 {{/S+|Przësłowia|6|csb}} * 2026-04-05 {{/S+|Biografiô|18|csb}} * 2026-04-05 {{/S+|Lëteratura|741|csb}} * 2026-04-05 {{/S+|Rozmajitoscë|37|csb}} * 2026-04-07 {{/S+|Przëpisczi|169|csb}} * <s>2026-04-15 {{/S+|Czëtôj téż|1|csb}}</s> → 0 (2026-04-15) * 2026-04-15 {{/S+|\{\{msg|12|csb}} * 2026-04-16 {{/S+|Zdroje|35|csb}} * <s>2026-05-01 {{/S+|Bùtnowé lënczie|13|csb}}</s> → 0 (2026-05-01) * 2026-05-01 {{/S+|Spisënk zamkłoscë|1|csb}} (Spis treści) ---- * [[Brëkòwnik:Iketsi/2]] * [https://csb.wikipedia.org/w/index.php?search=miono-genitiw%3F&title=Specjaln%C3%B4:Szukaj&go=Bi%C3%A9j%21&ns0=1 miono-genitiw?] </div><!-- + --> </div><!-- + --> 74iqv5f8bg3l2jy5ql122h00b0ha9p2 198670 198506 2026-05-14T11:44:51Z Iketsi 3254 2026-05-14 198670 wikitext text/x-wiki __NOTOC__ {| class="wikitable" |+ !Bùtnowé lënczi |[https://csb.wikipedia.org/w/index.php?sort=create_timestamp_desc&search=insource%3A%2F%3D%5Cs*B%C3%B9tnow%C3%A9+l%C3%ABnczi%5Cs*%3D%2F+-hastemplate%3ACommons&title=Specjaln%C3%B4%3ASzukaj&profile=advanced&fulltext=1&ns0=1 ?] |[[:Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi/0|0]] |[[:Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi/1|1]] |[[:Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi/2|2]] |[[:Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi/3|3]] |[[:Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi/4|4]] |[[:Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi/5|5]] |[[:Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi/6|6]] |[[:Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi/7|7]] |[[:Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi/8|8]] |[[:Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi/9|9]] |[[:Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi/10|10]] |[[:Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi/11|11]] |[[:Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi/12+|12+]] |- |2026-05-12 || {{%T|65.54|65.54 (3648)}} || {{%T|21.04|21.04 (1171)}} || {{%T|8.59|8.59 (478)}} || {{%T|2.71|2.71 (151)}} || {{%T|0.95|0.95 (53)}} || {{%T|0.47|0.47 (26)}} || {{%T|0.27|0.27 (15)}} || {{%T|0.16|0.16 (9)}} || {{%T|0.11|0.11 (6)}} || {{%T|0.02|0.02 (1)}} || {{%T|0.02|0.02 (1)}} || {{%T|0.04|0.04 (2)}} || {{%T|0|0 (0)}} || {{%T|0.09|0.09 (5)}} |- |2026-05-13 || {{%T|63.42|63.42 (3533)}} || {{%T|21.27|21.27 (1185)}} || {{%T|9.8|9.8 (546)}} || {{%T|3.05|3.05 (170)}} || {{%T|1.18|1.18 (66)}} || {{%T|0.5|0.5 (28)}} || {{%T|0.29|0.29 (16)}} || {{%T|0.16|0.16 (9)}} || {{%T|0.11|0.11 (6)}} || {{%T|0.04|0.04 (2)}} || {{%T|0|0 (0)}} || {{%T|0.04|0.04 (2)}} || {{%T|0.04|0.04 (2)}} || {{%T|0.11|0.11 (6)}} |- |2026-05-14 || {{%T|61.93|61.93 (3451)}} || {{%T|21.63|21.63 (1205)}} || {{%T|10.62|10.62 (592)}} || {{%T|3.36|3.36 (187)}} || {{%T|1.17|1.17 (65)}} || {{%T|0.48|0.48 (27)}} || {{%T|0.29|0.29 (16)}} || {{%T|0.18|0.18 (10)}} || {{%T|0.13|0.13 (7)}} || {{%T|0.04|0.04 (2)}} || {{%T|0|0 (0)}} || {{%T|0.04|0.04 (2)}} || {{%T|0.04|0.04 (2)}} || {{%T|0.11|0.11 (6)}} |- |2026-XX-XX |{{%T|{{#expr: (({{NUMBEROFARTICLES:R}} - ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/0|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/1|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/2|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/3|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/4|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/5|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/6|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/7|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/8|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/9|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/10|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/11|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/12+|R}})) / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}}} ({{#expr: (({{NUMBEROFARTICLES:R}} - ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/0|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/1|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/2|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/3|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/4|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/5|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/6|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/7|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/8|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/9|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/10|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/11|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/12+|R}})))}}) |{{%T|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/0|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/0|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}} ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/0}})}} |{{%T|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/1|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/1|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}} ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/1}})}} |{{%T|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/2|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/2|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}} ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/2}})}} |{{%T|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/3|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/3|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}} ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/3}})}} |{{%T|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/4|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/4|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}} ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/4}})}} |{{%T|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/5|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/5|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}} ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/5}})}} |{{%T|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/6|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/6|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}} ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/6}})}} |{{%T|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/7|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/7|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}} ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/7}})}} |{{%T|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/8|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/8|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}} ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/8}})}} |{{%T|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/9|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/9|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}} ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/9}})}} |{{%T|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/10|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/10|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}} ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/10}})}} |{{%T|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/11|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/11|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}} ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/11}})}} |{{%T|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/12+|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/12+|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}} ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/12+}})}} |} <div class="mw-collapsible mw-collapsed"> <h3 class="mw-collapsible-heading">2026-03</h3> <div class="mw-collapsible-content"> *2026-03-27 <code>pl</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|pl|N}}; {{/S+|Galeria|34138|pl}}; {{/S+|Zobacz też|213589|pl}}; {{/S+|Przypisy|1161185|pl}}; {{/S+|Linki zewnętrzne|2438|pl}}; {{/S+|\{\{Commons|12760|pl}}; *2026-03-27 <code>szl</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|szl|N}}; {{/S+|Galeryjŏ|322|szl}}; ; {{/S+|Przipisy|1400|szl}}; {{/S+|Linki zewnyntrzne|126|szl}}; {{/S+|\{\{Commons|362|szl}}; *2026-03-27 <code>hsb</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|hsb|N}}; {{/S+|Galerija|66|hsb}}; ; {{/S+|Nóžki|3191|hsb}}; {{/S+|Žórła|6156|hsb}}; {{/S+|Wotkazaj|2297|hsb}}; {{/S+|\{\{Commons|5798|hsb}}; *2026-03-27 <code>dsb</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|dsb|N}}; {{/S+|Galerija|428|dsb}}; ; {{/S+|Žrědła|538|dsb}}; {{/S+|Wótkaze|387|dsb}}; {{/S+|\{\{Commons|1362|dsb}}; ---- * 2026-03-27 pl Art: 1 690 890; Galeria: 31162 (1.84%); Zobacz też: 213589 (12.63%); Przypisy: 1161185 (68.67%); Linki zewnętrzne: 2438 (0.14%); \{\{Commons: 12760 (0.75%); * 2026-03-27 szl Art: 60 103; Galeryjŏ: 322 (0.54%); ; Przipisy: 1400 (2.33%); Linki zewnyntrzne: 126 (0.21%); \{\{Commons: 362 (0.6%); * 2026-03-27 hsb Art: 14 238; Galerija: 66 (0.46%); ; Nóžki: 3191 (22.41%); Žórła: 6156 (43.24%); Wotkazaj: 2297 (16.13%); \{\{Commons: 5798 (40.72%); * 2026-03-27 dsb Art: 3444; Galerija: 428 (12.43%); ; Žrědła: 538 (15.62%); Wótkaze: 387 (11.24%); \{\{Commons: 1362 (39.55%); ---- {| class="wikitable" |+ ! ! ! ! ! ! ! ! |- |2026-03-27 |pl |1 690 890 |Galeria: 31162 (1.84%); |Zobacz też: 213589 (12.63%); |Przypisy: 1161185 (68.67%) |Linki zewnętrzne: 2438 (0.14%) |\{\{Commons: 12760 (0.75%) |- |2026-03-27 |szl |60 103 |Galeryjŏ: 322 (0.54%) | |Przipisy: 1400 (2.33%) |Linki zewnyntrzne: 126 (0.21%) |\{\{Commons: 362 (0.6%) |- |2026-03-27 |hsb |14 238 |Galerija: 66 (0.46%) |Nóžki: 3191 (22.41%) |Žórła: 6156 (43.24%) |Wotkazaj: 2297 (16.13%) | \{\{Commons: 5798 (40.72%) |- |2026-03-27 |dsb |3444 |Galerija: 428 (12.43%) | |Žrědła: 538 (15.62%) |Wótkaze: 387 (11.24%) |\{\{Commons: 1362 (39.55%) |} </div> </div> ---- <div class="mw-collapsible"> <h3 class="mw-collapsible-heading">2026-04</h3> <div class="mw-collapsible-content"> {| class="wikitable sortable" |+ ! !K. !A. !<s>Galerëjô</s> !Òbaczë téż !\{\{Przëpisë !Bùtnowé lënczi !\{\{Commons |- |2026-03-29 ||csb ||5536 ||0.78% (43) ||2.31% (128) ||2.17% (120) ||26.61% (1473) ||4.03% (223) |- |2026-03-30 ||csb ||5536 ||0.81% (45) ||2.49% (138) ||2.64% (146) ||27.87% (1543)||4.68% (259) |- |2026-03-31 ||csb ||5538 ||0.83% (46) ||2.53% (140) ||2.71% (150) ||29.25% (1620) ||5.4% (299) |- ! ! K. !! A. !!\&lt;gallery ! style="text-align:left; font-size: 85%;" | * pl:''[{{/S|insource:"Zobacz też"|pl}} "Zobacz też"]'' * szl:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Zobŏcz tyż\s*{{=}}/|szl}} /=\s*Zobŏcz tyż\s*=/] * hsb:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Hlej tež\s*{{=}}/|hsb}} /=\s*Hlej tež\s*=/] * dsb:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Glědaj teke\s*{{=}}/|dsb}} /=\s*Glědaj teke\s*=/] * cs:''[{{/S|insource:"Související články"|cs}} "Související články"]'' * sk:''[{{/S|insource:"Pozri aj"|sk}} "Pozri aj"]'' * en:''[{{/S|insource:"See also"|en}} "See also"]'' * de:''[{{/S|insource:"Siehe auch"|de}} "Siehe auch"]'' * eo:''[{{/S|insource:"Vidu ankaŭ"|eo}} "Vidu ankaŭ"]'' ! style="text-align:left; font-size: 85%;" | * <nowiki><references></nowiki> * pl:''[{{/S|insource:"Przypisy"|pl}} "Przypisy"]'' * szl:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Przipisy\s*{{=}}/|szl}} /=\s*Przipisy\s*=/] * hsb:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Nóžki\s*{{=}}/|hsb}} /=\s*Nóžki\s*=/] * dsb:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Nóžki\s*{{=}}/|dsb}} /=\s*Nóžki\s*=/] ** +[{{/S|insource:/{{=}}\s*Nožki\s*{{=}}/|dsb}} /=\s*Nožki\s*=/] ** +[{{/S|insource:/{{=}}\s*Žrědła\s*{{=}}/|dsb}} /=\s*Žrědła\s*=/] * cs:''[{{/S|insource:"Reference"|cs}} "Reference"]'' * sk: ''[{{/S|insource:"Referencie"|sk}} "Referencie"]'' * en:''[{{/S|insource:"References"|en}} "References"]'' * de:''[{{/S|insource:"Einzelnachweise"|de}} "Einzelnachweise"]'' * eo:''[{{/S|insource:"Referencoj"|eo}} "Referencoj"]'' ! style="text-align:left; font-size: 85%;" | * pl:''[{{/S|insource:"Linki zewnętrzne"|pl}} "Linki zewnętrzne"]'' * szl:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Linki zewnyntrzne\s*{{=}}/|szl}} /=\s*Linki zewnyntrzne\s*=/] * hsb:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Wotkazaj\s*{{=}}/|hsb}} /=\s*Wotkazaj\s*=/] * dsb:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Wótkaze\s*{{=}}/|dsb}} /=\s*Wótkaze\s*=/] * cs:''[{{/S|insource:"Externí odkazy"|cs}} "Externí odkazy"]'' * sk:''[{{/S|insource:"Pozri aj"|sk}} "Pozri aj"]'' * en:''[{{/S|insource:"External links"|en}} "External links"]'' * de:''[{{/S|insource:"Weblinks"|de}} "Weblinks"]'' * eo:''[{{/S|insource:"Eksteraj ligiloj"|eo}} "Eksteraj ligiloj"]'' !!\{\{Commons |- |2026-04-09 ||pl ||1 691 002||{{%t|2.34|3=(39487)}} ||{{%t|12.63|3=(213648)}} ||{{%t|68.71|3=(1161912)}} ||{{%t|25.54|3=(431956)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||szl||60 103||{{%t|1.52|3=(915)}} ||{{%t|0.16|3=(95)}} ||{{%t|0.15|3=(90)}} ||{{%t|0.21|3=(126)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||hsb||14 238||{{%t|4.75|3=(676)}} ||{{%t|1.21|3=(172)}} ||{{%t|22.41|3=(3191)}} ||{{%t|16.13|3=(2297)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||dsb||3444||{{%t|16.58|3=(571)}} ||{{%t|1.98|3=(68)}} ||{{%t|37.47|3=({{#expr: 108+648+534}})}} ||{{%t|11.24|3=(387)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||cs ||589 694||{{%t|7.83|3=(46147)}} ||{{%t|18.62|3=(109816)}} ||{{%t|74.07|3=(436853)}} ||{{%t|77.32|3=(456023)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||sk ||259 208||{{%t|3.67|3=(9507)}} ||{{%t|26.31|3=(68190)}} ||{{%t|50.55|3=(131036)}} ||{{%t|31.3|3=(81140)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||en ||7 166 313||{{%t|2.63|3=(188533)}} ||{{%t|25.35|3=(1816956)}} ||{{%t|89.05|3=(6382097)}} ||{{%t|43.67|3=(3130035)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||de ||3 111 906||{{%t|4.46|3=(138754)}} ||{{%t|15.11|3=(470345)}} ||{{%t|60.26|3=(1875287)}} ||{{%t|67.67|3=(2106192)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||eo ||384 071||{{%t|7.84|3=(30122)}} ||{{%t|27.85|3=(106970)}} ||{{%t|32.36|3=(124279)}} ||{{%t|49.81|3=(191292)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- ! !K. !! A. !![{{/S|insource:/\<gallery/|csb}} /=\s*\&lt;gallery\s*=/]!! [{{/S|insource:/{{=}}\s*Òbaczë téż\s*{{=}}/|csb}} /=\s*Òbaczë téż\s*=/] !! [{{/S|hastemplate:Przëpisë}} hastemplate:<br>Przëpisë] !! [{{/S|insource:/{{=}}\s*Bùtnowé lënczi\s*{{=}}/|csb}} /=\s*Bùtnowé lënczi\s*=/]!! [{{/S|hastemplate:Commons}} hastemplate:<br>Commons] |- |2026-04-01 ||csb ||5538 ||{{%t|1.01|3=(56)}} ||{{%t|2.53|3=(140)}} ||{{%t|2.89|3=(160)}} ||{{%t|29.23|3=(1619)}} ||{{%t|6.16|3=(341)}} |- |2026-04-02 ||csb ||5538 ||{{%t|1.07|3=(59)}} ||{{%t|2.58|3=(143)}} ||{{%t|3.03|3=(168)}} ||{{%t|29.94|3=(1658)}} ||{{%t|7.1|3=(393)}} |- |2026-04-03 ||csb ||5539 ||{{%t|1.1|3=(61)}} ||{{%t|3.83|3=(212)}} ||{{%t|3.14|3=(174)}} ||{{%t|32.17|3=(1782)}} ||{{%t|8.9|3=(493)}} |- |2026-04-04 ||csb ||5541 ||{{%t|1.1|3=(61)}} ||{{%t|3.83|3=(212)}} ||{{%t|3.18|3=(176)}} ||{{%t|32.38|3=(1794)}} ||{{%t|9.11|3=(505)}} |- |2026-04-05 ||csb ||5541 ||{{%t|1.17|3=(65)}} ||{{%t|4.51|3=(250)}} ||{{%t|3.63|3=(201)}} ||{{%t|33.55|3=(1859)}} ||{{%t|10.54|3=(584)}} |- |2026-04-06 ||csb ||5543 ||{{%t|1.17|3=(65)}} ||{{%t|4.73|3=(262)}} ||{{%t|3.66|3=(203)}} ||{{%t|33.81|3=(1874)}} ||{{%t|10.81|3=(599)}} |- |[https://browse.library.kiwix.org/viewer#wikipedia_csb_all_maxi_2026-04/Prz%C3%A9dn%C3%B4_starna 2026-04-07] ||csb ||5543 ||{{%t|1.32|3=(73)}} ||{{%t|5.21|3=(289)}} ||{{%t|4.8|3=(266)}} ||{{%t|35.06|3=(1944)}} ||{{%t|12.17|3=(675)}} |- |2026-04-08 ||csb ||5546 ||{{%t|2.33|3=(129)}} ||{{%t|5.97|3=(331)}} ||{{%t|7.99|3=(443)}} ||{{%t|36.12|3=(2003)}} ||{{%t|17.6|3=(976)}} |- |2026-04-09 ||csb ||5549 ||{{%t|2.49|3=(138)}} ||{{%t|6.67|3=(370)}} ||{{%t|8.38|3=(465)}} ||{{%t|36.53|3=(2027)}} ||{{%t|18.31|3=(1016)}} |- |2026-04-10 ||csb ||5549 ||{{%t|2.5|3=(139)}} ||{{%t|7.75|3=(430)}} ||{{%t|8.69|3=(482)}} ||{{%t|36.84|3=(2044)}} ||{{%t|18.83|3=(1045)}} |- |2026-04-12 ||csb ||5550 ||{{%t|2.45|3=(141)}} ||{{%t|7.98|3=(443)}} ||{{%t|8.79|3=(488)}} ||{{%t|36.76|3=(2041)}} ||{{%t|19.2|3=(1066)}} |- |2026-04-13 ||csb ||5552 ||{{%t|2.61|3=(145)}} ||{{%t|8.45|3=(469)}} ||{{%t|8.95|3=(497)}} ||{{%t|37.27|3=(2069)}} ||{{%t|19.88|3=(1104)}} || {{%t|{{#expr: (5552-1250)/5552*100 round 2}}|3=({{#expr: (5552-1250)}})}} |- |2026-04-14 ||csb ||5553 ||{{%t|2.65|3=(147)}} ||{{%t|8.93|3=(496)}} ||{{%t|9.08|3=(504)}} ||{{%t|38.25|3=(2124)}} ||{{%t|21.16|3=(1175)}} || {{%t|{{#expr: (5553-1249)/5553*100 round 2}}|3=({{#expr: (5553-1249)}})}} |- |2026-04-15 ||csb ||5554 ||{{%t|2.72|3=(151)}} ||{{%t|9.77|3=(543)}} ||{{%t|9.25|3=(514)}} ||{{%t|39.01|3=(2167)}} ||{{%t|22.18|3=(1232)}} || {{%t|{{#expr: (5554-1246)/5554*100 round 2}}|3=({{#expr: (5554-1246)}})}} |- |2026-04-16 ||csb ||5559 ||{{%t|2.73|3=(152)}} ||{{%t|10.97|3=(610)}} ||{{%t|9.39|3=(522)}} ||{{%t|39.74|3=(2209)}} ||{{%t|23.1|3=(1284)}} || {{%t|{{#expr: (5559-1262)/5559*100 round 2}}|3=({{#expr: (5559-1262)}})}} |} * 2026-04-24 5561 <gallery\s: 2.86% (159) Òbaczë téż: 12.16% (676) Przëpisë: 9.66% (537) Bùtnowé: 40.77% (2267) Commons: 24.89% (1384) * 2026-04-28 5563 <gallery\s: 2.89% (161) Òbaczë téż: 13.27% (738) Przëpisë: 10.08% (561) Bùtnowé: 42.01% (2337) Commons: 26.5% (1474) * 2026-04-29 5564 <gallery\s: 2.93% (163) Òbaczë téż: 14.07% (783) Przëpisë: 10.15% (565) Bùtnowé: 42.94% (2389) Commons: 27.57% (1534) * 2026-04-30 5564 <gallery\s: 2.97% (165) Òbaczë téż: 14.47% (805) Przëpisë: 10.23% (569) Bùtnowé: 43.17% (2402) Commons: 28.09% (1563) * 2026-05-04 5566 <gallery\s: 2.98% (166) Òbaczë téż: 15.56% (866) Przëpisë: 10.33% (575) Bùtnowé: 44.34% (2468) Commons: 29.28% (1630) * 2026-05-06 5567 <gallery\s: 3% (167) Òbaczë téż: 16.56% (922) Przëpisë: 10.44% (581) Bùtnowé: 45.18% (2515) Commons: 30.48% (1697) * 2026-05-07 5567 <gallery\s: 3.02% (168) Òbaczë téż: 18.27% (1017) Przëpisë: 10.45% (582) Bùtnowé: 46.33% (2579) Commons: 31.88% (1775) * 2026-05-11 5566 <gallery\s: 3.04% (169) Òbaczë téż: 18.88% (1051) Przëpisë: 10.49% (584) Bùtnowé: 46.89% (2610) Commons: 32.99% (1836) <gallery\s: {{/S+|\<gallery|169|csb|raw=1}} <!-- KALKULATOR --> Òbaczë téż: {{/S+|Òbaczë téż|1051|csb|raw=1}} <!-- KALKULATOR --> Przëpisë: {{/S+|Przëpisë|584|csb|raw=1}} <!-- KALKULATOR --> Bùtnowé: {{/S+|Bùtnowé|2610|csb|raw=1}} <!-- KALKULATOR --> Commons: {{/S+|Commons|1836|csb|raw=1}} <!-- KALKULATOR --> ---- <nowiki>|2026-04-XX ||csb ||</nowiki>{{NUMBEROFARTICLES:R}}<nowiki> ||{{%t|2.72|3=(151)}} ||{{%t|9.77|3=(543)}} ||{{%t|9.25|3=(514)}} ||{{%t|39.01|3=(2167)}} ||{{%t|22.18|3=(1232)}} || {{%t|{{#expr: (5554-1246)/5554*100 round 2}}|3=({{#expr: (5554-1246)}})}}</nowiki> ---- ---- * {{/S+|\<gallery|1280|csb|raw=1}} <!-- KALKULATOR --> * {{NUMBEROFARTICLES:R}}-NNN * csb: [https://csb.wikipedia.org/w/index.php?search=-insource%3A%2FImage%3A%2F+-insource%3A%2F%C3%92br%C3%B4zk%3A%2F+-deepcat%3AKal%C3%A3darium+-insource%3A%2F.svg%2Fi+-insource%3A%2F.png%2Fi+-insource%3A%2F.jpg%2Fi+-insource%3A%2F.jpeg%2Fi+-insource%3A%2F.gif%2Fi&title=Specjaln%C3%B4%3ASzukaj&profile=advanced&fulltext=1&ns0=1 bez obrazka] * bez obrazka: ** csb: 39.89% (2216); -Kalãdarium: 23.04% (1280) [https://petscan.wmcloud.org/?ores_type=any&referrer_name=&links_to_all=&talk_page_exists=both&active_tab=tab_templates_n_links&negcats=Kal%C3%A3darium&ns%5B0%5D=1&before=&larger=&categories=F%C3%B9%C5%84damentn%C3%A9+kateg%C3%B2r%C3%ABje&interface_language=en&show_soft_redirects=both&max_statements=&cb_labels_yes_l=1&edits%5Bbots%5D=both&manual_list_wiki=&project=wikipedia&links_to_any=&templates_any=&manual_list=&sparql=&depth=18&templates_no=Bez+%C3%B2br%C3%B4zka&edits%5Banons%5D=both&show_redirects=both&cb_labels_any_l=1&since_rev0=&search_max_results=500&langs_labels_yes=&output_compatability=catscan&outlinks_any=&edits%5Bflagged%5D=both&rxp_filter=&smaller=&templates_yes=&search_filter=&language=csb&show_disambiguation_pages=both&sitelinks_no=&page_image=no&outlinks_yes=&cb_labels_no_l=1&min_sitelink_count=&after=&ores_prob_from=&min_redlink_count=1&doit=][https://petscan.wmcloud.org/?page_image=no&links_to_no=&sitelinks_any=&langs_labels_no=&sparql=&interface_language=en&ns%5B0%5D=1&sparql_server=wikidata&output_limit=&langs_labels_yes=&depth=18&min_statements=&since_rev0=&subpage_filter=either&project=wikipedia&templates_no=Bez+%C3%B2br%C3%B4zka&common_wiki=auto&search_query=&minlinks=&sortorder=ascending&rxp_filter=&wikidata_item=no&cb_labels_any_l=1&before=&after=&labels_no=&min_redlink_count=1&max_age=&language=csb&show_disambiguation_pages=both&categories=F%C3%B9%C5%84damentn%C3%A9+kateg%C3%B2r%C3%ABje&search_max_results=500&min_sitelink_count=&max_sitelink_count=&smaller=&active_tab=tab_templates_n_links&cb_labels_no_l=1&outlinks_any=&outlinks_yes=&show_soft_redirects=both&ores_prob_to=&cb_labels_yes_l=1&search_filter=&namespace_conversion=keep&doit=] ** csb: 2026-04-15 1264/5555; 2200/5555 ** pl: 29.21% (494098) [https://petscan.wmcloud.org/?cb_labels_any_l=1&interface_language=en&cb_labels_no_l=1&talk_page_exists=both&search_max_results=500&common_wiki=auto&before=&search_wiki=&language=pl&show_redirects=both&minlinks=&output_compatability=catscan&max_age=&referrer_name=&categories=Kategorie&project=wikipedia&max_identifiers=&active_tab=tab_categories&outlinks_any=&sparql_server=wikidata&labels_yes=&depth=18&wpiu=any&min_redlink_count=1&output_limit=&max_statements=&wikidata_label_language=&labels_no=&ores_prob_to=&show_soft_redirects=both&negcats=&rxp_filter=&outlinks_no=&templates_yes=&page_image=no&edits%5Bbots%5D=both&since_rev0=&sitelinks_no=&search_filter=&cb_labels_yes_l=1&manual_list=&source_combination=&sitelinks_yes=&ores_type=any&ns%5B0%5D=1] ** szl: 77.73% (46774) [https://petscan.wmcloud.org/?sitelinks_yes=&min_identifiers=&sortby=none&rxp_filter=&search_max_results=500&links_to_no=&labels_no=&subpage_filter=either&cb_labels_any_l=1&templates_yes=&sitelinks_no=&langs_labels_no=&links_to_any=&namespace_conversion=keep&categories=Przod%C5%84o+zajta&max_statements=&outlinks_yes=&templates_no=&labels_any=&ores_prob_to=&referrer_url=&cb_labels_yes_l=1&minlinks=&ns%5B0%5D=1&page_image=no&edits%5Banons%5D=both&max_sitelink_count=&show_redirects=both&language=szl&links_to_all=&sitelinks_any=&langs_labels_any=&interface_language=en&min_redlink_count=1&max_identifiers=&cb_labels_no_l=1&project=wikipedia&larger=&manual_list_wiki=&depth=18&outlinks_any=&common_wiki=auto&min_sitelink_count=&maxlinks=&doit=] ** hsb: 29.77% (4238) [https://petscan.wmcloud.org/?interface_language=en&min_sitelink_count=&maxlinks=&project=wikipedia&depth=18&pagepile=&wpiu=any&wikidata_source_sites=&language=hsb&page_image=no&cb_labels_no_l=1&min_redlink_count=1&after=&show_disambiguation_pages=both&outlinks_no=&max_identifiers=&max_age=&max_statements=&langs_labels_no=&output_limit=&outlinks_yes=&min_statements=&wikidata_label_language=&templates_no=&show_soft_redirects=both&talk_page_exists=both&cb_labels_any_l=1&subpage_filter=either&wikidata_item=no&ns%5B0%5D=1&ores_prob_from=&sparql_server=wikidata&sitelinks_yes=&search_max_results=500&common_wiki_other=&search_query=&namespace_conversion=keep&categories=%21H%C5%82owna+kategorija&common_wiki=auto&templates_yes=&cb_labels_yes_l=1&before=&wikidata_prop_item_use=&format=html&search_wiki=&doit=] ** dsb: 22.83% (786) [https://petscan.wmcloud.org/?search_max_results=500&outlinks_yes=&categories=%21G%C5%82owna+kategorija&project=wikipedia&referrer_name=&search_filter=&langs_labels_any=&referrer_url=&show_redirects=both&edits%5Banons%5D=both&maxlinks=&templates_no=&min_sitelink_count=&links_to_no=&pagepile=&max_statements=&subpage_filter=either&active_tab=tab_categories&max_sitelink_count=&wikidata_item=no&wikidata_label_language=&cb_labels_no_l=1&ns%5B0%5D=1&sitelinks_no=&sparql=&talk_page_exists=both&page_image=no&outlinks_any=&edits%5Bflagged%5D=both&common_wiki=auto&links_to_all=&min_statements=&depth=18&minlinks=&wikidata_prop_item_use=&language=dsb&cb_labels_any_l=1&interface_language=en&cb_labels_yes_l=1&larger=&labels_no=&sortby=none&common_wiki_other=&smaller=&doit=] ** cs: 42.18% (248854) [https://petscan.wmcloud.org/?manual_list_wiki=&langs_labels_any=&cb_labels_yes_l=1&pagepile=&source_combination=&search_wiki=&wikidata_prop_item_use=&search_max_results=500&outlinks_yes=&langs_labels_no=&after=&search_filter=&depth=18&show_soft_redirects=both&search_query=&sortorder=ascending&edits%5Bflagged%5D=both&language=cs&active_tab=tab_categories&wikidata_item=no&output_limit=&categories=Hlavn%C3%AD+kategorie&referrer_name=&ns%5B0%5D=1&templates_yes=&common_wiki=auto&cb_labels_no_l=1&page_image=no&minlinks=&max_statements=&project=wikipedia&wpiu=any&namespace_conversion=keep&sitelinks_yes=&sparql_server=wikidata&min_redlink_count=1&subpage_filter=either&maxlinks=&cb_labels_any_l=1&ores_prediction=any&outlinks_no=&sitelinks_no=&interface_language=en&max_age=&referrer_url=&templates_no=] ** sk: 39.48% (102371) [https://petscan.wmcloud.org/?min_redlink_count=1&interface_language=en&talk_page_exists=both&langs_labels_yes=&project=wikipedia&langs_labels_no=&search_filter=&language=sk&max_identifiers=&depth=18&ores_prediction=any&cb_labels_yes_l=1&sortby=none&source_combination=&templates_yes=&page_image=no&after=&wikidata_source_sites=&ores_prob_from=&cb_labels_any_l=1&edits%5Bflagged%5D=both&smaller=&show_disambiguation_pages=both&wikidata_item=no&sitelinks_any=&templates_no=&negcats=&sortorder=ascending&manual_list=&cb_labels_no_l=1&search_max_results=500&outlinks_yes=&templates_any=&sparql_server=wikidata&ns%5B0%5D=1&edits%5Bbots%5D=both&categories=Z%C3%A1kladn%C3%A9+kateg%C3%B3rie&common_wiki=auto&outlinks_any=&outlinks_no=&subpage_filter=either&links_to_all=&minlinks=&labels_no=] ** en: >500000 [] ** de: >500000 [] ** eo: 33.82% (129952) [https://petscan.wmcloud.org/?search_max_results=500&ores_prediction=any&interface_language=en&search_wiki=&depth=18&sitelinks_yes=&show_soft_redirects=both&labels_any=&edits%5Bflagged%5D=both&templates_any=&cb_labels_any_l=1&page_image=no&maxlinks=&cb_labels_no_l=1&outlinks_no=&links_to_all=&links_to_any=&categories=%C4%88io&sparql=&ns%5B0%5D=1&outlinks_yes=&language=eo&search_filter=&wikidata_source_sites=&min_identifiers=&sortby=none&cb_labels_yes_l=1&referrer_name=&langs_labels_any=&show_disambiguation_pages=both&langs_labels_no=&output_compatability=catscan&minlinks=&min_statements=&sitelinks_any=&subpage_filter=either&since_rev0=&show_redirects=both&edits%5Banons%5D=both&max_identifiers=&langs_labels_yes=&labels_no=&project=wikipedia&doit=] * dsb: [{{/S|-insource:/{{=}} Žrědła {{=}}/ insource:/{{=}}\s*Žrědła\s*{{=}}/|dsb}} -insource:/= Žrědła =/ insource:/=\s*Žrědła\s*=/] * dsb: [{{/S|insource:/\<ref/ -insource:/{{=}}\s*Nóžki\s*{{=}}/ -insource:/{{=}}\s*Žrědła\s*{{=}}/ -insource:/{{=}}\s*Nožki\s*{{=}}/|dsb}} insource:/\<ref/ -insource:/=\s*Nóžki\s*=/ -insource:/=\s*Žrědła\s*=/ -insource:/=\s*Nožki\s*=/] == <code><nowiki>{{</nowiki>[[:Category:Nôpiérwi pò kaszëbskù|Nôpiérwi pò kaszëbskù]]<nowiki>}}</nowiki></code> == {| class="wikitable" |+ |{{%t|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Nôpiérwi pò kaszëbskù|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}}} ({{PAGESINCATEGORY:Nôpiérwi pò kaszëbskù}}) <code><nowiki>{{</nowiki>[[:Category:Nôpiérwi pò kaszëbskù|Nôpiérwi pò kaszëbskù]]<nowiki>}}</nowiki></code> |} * 2026-04-09 — 0.29% (16) * 2026-04-12 — 0.45% (25) * 2026-04-15 — 0.63% (35) * 2026-04-16 — 0.81% (45) * 2026-04-23 — 1.17% (65) * 2026-04-29 — 1.71% (95) * 2026-05-01 — 1.89% (105) * 2026-05-04 — 2.07% (115) * 2026-05-11 — 2.25% (125) * {{CURRENTYEAR}}-{{CURRENTMONTH2}}-{{CURRENTDAY2}} — {{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Nôpiérwi pò kaszëbskù|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}% ({{PAGESINCATEGORY:Nôpiérwi pò kaszëbskù}}) ---- </div><!-- 2026-04--> </div><!-- 2026-04--> ---- <div class="mw-collapsible mw-collapsed"> <h3 class="mw-collapsible-heading">+</h3> <div class="mw-collapsible-content"> <code>+<br> |-<br> |2026-04-08<br> |'''csb'''<br> |{{NUMBEROF|ARTICLES|csb|N}}<br> |{{/S+|\<gallery|139|csb|raw=1}}<br> |{{/S+|Òbaczë téż|430|csb|raw=1}}<br> |{{/S+|\{\{Przëpisë|482|csb|raw=1|flag=i}}<br> |{{/S+|Bùtnowé lënczi|2044|csb|raw=1}}<br> |{{/S+|\{\{Commons|1045|csb|raw=1|flag=i}} </code> ---- * 2026-04-02 {{/S+|Rozmajitoscë|37|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Dopisënczi|39|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Słôwny lëdze|20|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Przëpisënczi|4|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Òbôczë téż|8|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Zdrzë téż|12|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Przëpise|8|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Bùtnowé pòwrózczi|6|csb}} * <s>2026-04-03 {{/S+|Bùtnowë lënczi|61|csb}}</s> → 0 (2026-04-03) * 2026-04-03 {{/S+|Przësłowié|123|csb}} * 2026-04-03 {{/S+|Przësłowia|6|csb}} * 2026-04-05 {{/S+|Biografiô|18|csb}} * 2026-04-05 {{/S+|Lëteratura|741|csb}} * 2026-04-05 {{/S+|Rozmajitoscë|37|csb}} * 2026-04-07 {{/S+|Przëpisczi|169|csb}} * <s>2026-04-15 {{/S+|Czëtôj téż|1|csb}}</s> → 0 (2026-04-15) * 2026-04-15 {{/S+|\{\{msg|12|csb}} * 2026-04-16 {{/S+|Zdroje|35|csb}} * <s>2026-05-01 {{/S+|Bùtnowé lënczie|13|csb}}</s> → 0 (2026-05-01) * 2026-05-01 {{/S+|Spisënk zamkłoscë|1|csb}} (Spis treści) ---- * [[Brëkòwnik:Iketsi/2]] * [https://csb.wikipedia.org/w/index.php?search=miono-genitiw%3F&title=Specjaln%C3%B4:Szukaj&go=Bi%C3%A9j%21&ns0=1 miono-genitiw?] </div><!-- + --> </div><!-- + --> d43ti30sgsks6c6gaxjkh64b6oepni4 0 12557 198461 197733 2026-05-13T15:06:47Z Iketsi 3254 /* pò kaszëbskù */ web.archive.org 198461 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} [[Òbrôzk:Uchodźcy polscy w Wielkiej Brytanii podczas Wigilii (21-120).jpg|mały]] '''Skłôdanié żëczbów''' – == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Życzenia PCK na Boże Narodzenie 1940.png| Òbrôzk:Zyczenia Nowego Roku 1906 (80028247).jpg| Òbrôzk:Zyczenia 7bpanc.png| </gallery> == Òbaczë téż == * [[Jastrë]] * [[Gòdë]] * [[Òpłôtk]] * [[Skłôdanié hołdu]]<ref>https://sloworz.org/word/27589/meaning/32213</ref> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} === pò kaszëbskù === * {{YouTube|UEu_EmvJR4I|Jastrowé żëczbë przédniczczi KPZ Bòżenë Ùgòwsczi}} ({{Jãz.|csb}}) * [https://web.archive.org/web/20201031171131/http://belok.kaszubia.com/wiadla/jastrowe-zeczbe Blog R. Drzeżdżóna: Jastrowé żëczbë (2012)] ({{Jãz.|csb}}) * [https://web.archive.org/web/20190922112335/http://belok.kaszubia.com/wiadla/jastrowe-zeczbe-2 Blog R. Drzeżdżóna: Jastrowé żëczbë (2019)] ({{Jãz.|csb}}) * http://www.szwajcaria-kaszubska.pl/kaszuby/spolecznosc/item/140-zyczenia-swiateczne ({{Jãz.|csb}}) * https://web.archive.org/web/20260407193716/https://www.kaszubi.pl/news/view/wszetczego-belnego-na-jastre2026 ({{Jãz.|csb}}) * https://mojestrone.com/artykul/kaszbscz-zczb-n2254356 ({{Jãz.|csb}}) === pò pòlskù === * [[:pl:b:Wychowanie do życia w rodzinie/Święta, rocznice i uroczystości rodzinne – jak okazywać pamięć i składać życzenia|Wychowanie do życia w rodzinie/Święta, rocznice i uroczystości rodzinne – jak okazywać pamięć i składać życzenia]] ({{Jãz.|pl}}) * {{YouTube|LXrxdXcqX8Y|Jak NIE składać świątecznych życzeń. Mówiąc Inaczej, odc. 97}} * Główny Urząd Geodezji i Kartografii: Życzenia Świąteczne [https://www.gov.pl/web/gugik/zyczenia-swiateczne3 2023], [https://www.gov.pl/web/gugik/zyczenia-swiateczne5 2024], [https://www.gov.pl/web/gugik/zyczenia-swiateczne7 2025] i [https://www.gov.pl/web/gugik/zyczenia-swiateczne8 2026] ({{Jãz.|pl}}) ** {{YouTube|6PF_FRrFF6c|@GUGiKPL Film życzenia Wielkanoc 2026 r.}} ({{Jãz.|pl}}) ** {{YouTube|dZajMK3q5yE|@GUGiKPL Boże Narodzenie 2025 r. życzenia}} ({{Jãz.|pl}}) {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Kùltura]] ra9lrmqa650zoaw5vyif8hpzzkczibs 198464 198461 2026-05-13T15:19:03Z Iketsi 3254 ; 198464 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} [[Òbrôzk:Uchodźcy polscy w Wielkiej Brytanii podczas Wigilii (21-120).jpg|mały]] '''Skłôdanié żëczbów''' – == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Życzenia PCK na Boże Narodzenie 1940.png| Òbrôzk:Zyczenia Nowego Roku 1906 (80028247).jpg| Òbrôzk:Zyczenia 7bpanc.png| </gallery> == Òbaczë téż == * [[Jastrë]] * [[Gòdë]] * [[Òpłôtk]] * [[Skłôdanié hołdu]]<ref>https://sloworz.org/word/27589/meaning/32213</ref> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} ;pò kaszëbskù * {{YouTube|UEu_EmvJR4I|Jastrowé żëczbë przédniczczi KPZ Bòżenë Ùgòwsczi}} ({{Jãz.|csb}}) * [https://web.archive.org/web/20201031171131/http://belok.kaszubia.com/wiadla/jastrowe-zeczbe Blog R. Drzeżdżóna: Jastrowé żëczbë (2012)] ({{Jãz.|csb}}) * [https://web.archive.org/web/20190922112335/http://belok.kaszubia.com/wiadla/jastrowe-zeczbe-2 Blog R. Drzeżdżóna: Jastrowé żëczbë (2019)] ({{Jãz.|csb}}) * http://www.szwajcaria-kaszubska.pl/kaszuby/spolecznosc/item/140-zyczenia-swiateczne ({{Jãz.|csb}}) * https://web.archive.org/web/20260407193716/https://www.kaszubi.pl/news/view/wszetczego-belnego-na-jastre2026 ({{Jãz.|csb}}) * https://mojestrone.com/artykul/kaszbscz-zczb-n2254356 ({{Jãz.|csb}}) ;pò pòlskù * [[:pl:b:Wychowanie do życia w rodzinie/Święta, rocznice i uroczystości rodzinne – jak okazywać pamięć i składać życzenia|Wychowanie do życia w rodzinie/Święta, rocznice i uroczystości rodzinne – jak okazywać pamięć i składać życzenia]] ({{Jãz.|pl}}) * {{YouTube|LXrxdXcqX8Y|Jak NIE składać świątecznych życzeń. Mówiąc Inaczej, odc. 97}} * Główny Urząd Geodezji i Kartografii: Życzenia Świąteczne [https://www.gov.pl/web/gugik/zyczenia-swiateczne3 2023], [https://www.gov.pl/web/gugik/zyczenia-swiateczne5 2024], [https://www.gov.pl/web/gugik/zyczenia-swiateczne7 2025] i [https://www.gov.pl/web/gugik/zyczenia-swiateczne8 2026] ({{Jãz.|pl}}) ** {{YouTube|6PF_FRrFF6c|@GUGiKPL Film życzenia Wielkanoc 2026 r.}} ({{Jãz.|pl}}) ** {{YouTube|dZajMK3q5yE|@GUGiKPL Boże Narodzenie 2025 r. życzenia}} ({{Jãz.|pl}}) {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Kùltura]] 1hugvb9qz73p3jzo9b5p2zggz333liz 198465 198464 2026-05-13T15:21:59Z Iketsi 3254 òbëczôj 198465 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} [[Òbrôzk:Uchodźcy polscy w Wielkiej Brytanii podczas Wigilii (21-120).jpg|mały]] '''Skłôdanié żëczbów''' abò '''skłôdanié tczë'''; '''przësyganié wiérnotë'''. – to òbëczôj. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Życzenia PCK na Boże Narodzenie 1940.png| Òbrôzk:Zyczenia Nowego Roku 1906 (80028247).jpg| Òbrôzk:Zyczenia 7bpanc.png| </gallery> == Òbaczë téż == * [[Jastrë]] * [[Gòdë]] * [[Òpłôtk]] * [[Skłôdanié hołdu]]<ref>https://sloworz.org/word/27589/meaning/32213</ref> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} ;pò kaszëbskù * {{YouTube|UEu_EmvJR4I|Jastrowé żëczbë przédniczczi KPZ Bòżenë Ùgòwsczi}} ({{Jãz.|csb}}) * [https://web.archive.org/web/20201031171131/http://belok.kaszubia.com/wiadla/jastrowe-zeczbe Blog R. Drzeżdżóna: Jastrowé żëczbë (2012)] ({{Jãz.|csb}}) * [https://web.archive.org/web/20190922112335/http://belok.kaszubia.com/wiadla/jastrowe-zeczbe-2 Blog R. Drzeżdżóna: Jastrowé żëczbë (2019)] ({{Jãz.|csb}}) * http://www.szwajcaria-kaszubska.pl/kaszuby/spolecznosc/item/140-zyczenia-swiateczne ({{Jãz.|csb}}) * https://web.archive.org/web/20260407193716/https://www.kaszubi.pl/news/view/wszetczego-belnego-na-jastre2026 ({{Jãz.|csb}}) * https://mojestrone.com/artykul/kaszbscz-zczb-n2254356 ({{Jãz.|csb}}) ;pò pòlskù * [[:pl:b:Wychowanie do życia w rodzinie/Święta, rocznice i uroczystości rodzinne – jak okazywać pamięć i składać życzenia|Wychowanie do życia w rodzinie/Święta, rocznice i uroczystości rodzinne – jak okazywać pamięć i składać życzenia]] ({{Jãz.|pl}}) * {{YouTube|LXrxdXcqX8Y|Jak NIE składać świątecznych życzeń. Mówiąc Inaczej, odc. 97}} * Główny Urząd Geodezji i Kartografii: Życzenia Świąteczne [https://www.gov.pl/web/gugik/zyczenia-swiateczne3 2023], [https://www.gov.pl/web/gugik/zyczenia-swiateczne5 2024], [https://www.gov.pl/web/gugik/zyczenia-swiateczne7 2025] i [https://www.gov.pl/web/gugik/zyczenia-swiateczne8 2026] ({{Jãz.|pl}}) ** {{YouTube|6PF_FRrFF6c|@GUGiKPL Film życzenia Wielkanoc 2026 r.}} ({{Jãz.|pl}}) ** {{YouTube|dZajMK3q5yE|@GUGiKPL Boże Narodzenie 2025 r. życzenia}} ({{Jãz.|pl}}) {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Kùltura]] 5iizrkq2q78ac8bygpy547i3uv8fc2v 0 12592 198677 196133 2026-05-14T11:57:51Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Piotrów dëtk]] 198677 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Emblem of the Papacy SE.svg|mały|[[Herb Apostolsczi Stolëcë|Herb Apostolsczi Stolëcë i pôpiestwa]]]] '''Papiéż''' abò '''pôpiéż''' (Swiãti Òjc, [[Łacyńsczi jãzëk|łac]]. ''summus pontifex'', òd przedwiecznégò [[Pontifex maximus|''pontifex maximus'']]'';'' [[Italsczi jãzëk|it]]. ''papa'', [[Grecczi jãzëk|gr]]. ''πάπας'' (''papas''); dzejającô fòrma w [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczim jãzëkù]] pòchòdzy òd [[Czesczi jãzëk|czesczégò]] ''papež'') – [[Rzimskô diecezjô|biskùp]] [[Rzimskô diecezjô|Rzimù]], prymas Italii, przódnik [[Katolëcczi Kòscół|Katolëcczégò]] [[Katolëcczi Kòscół|Kòscóła]], [[Apostolskô Stolëca|głowa Apostolsczi Stolëcë]] oraz suweren Państwa Gardu [[Watikan]]. Titulë papiéża brëkùją téż: [[kòptijsczi patriarcha Aleksandrii]], głowa [[Kòptijsczi Prawòsławny Kòscół|kòptijsczégò Kòscoła]], a téż [[prawòsławny patriarcha Aleksandrii]], przódnik [[Prawòsławié|prawòsławnégò]] [[Aleksandrijsczi Prawòsławny Patriarchat|Aleksandrijsczégò Patriarchatu]] oraz przódnik [[Palmarińsczi Kòscół|Palmarińsczégò Kòscoła]]. == Pôpiesczi pòntifikat == [[Pòntifikat]] to cząd sprôwianiô ùrzãdu przez Nôwëższégò Pòntifika (łac. ''Summus Pontifex''), czëlë papiéża. Papiéż rozpòczënô pòntifikat w dobë przëjãcô wëbiéru dokònónégò przez kònklawe, a kùńczy w mòmence smiercë abò ògłoszeniô renuntiatio ([[Rezygnacjô papiéża|rezygnacji]]). W historii 11 papiéżów zrezygnowôło z zasadaniô na pioterowim trónie. Slédnym z nich béł [[Benedikt XVI]], jaczi zrezygnowôł z fùnkcji papiéża 28 gromicznika 2013 ò gòdzënie 20:00. == Galeriô papieżów == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:BentoXVI-30-10052007.jpg|[[Benedikt XVI]] Òbrôzk:EU @ G7 Summit 2024 - Family photo (06) (cropped).jpg|[[Frãcëszk (papiéż)|Frãcëszk]] Òbrôzk:Gregory_IX.jpg|[[Papiéż Grégòr IX|Grégòr IX]] Òbrôzk:ADAMELLO - PAPA - Giovanni Paolo II - panoramio (cropped).jpg|[[Jan Paweł II]] Òbrôzk:Ioannes XXIII, by De Agostini, 1958–1963.jpg|[[Papiéż Jón XXIII|Jón XXIII]] Òbrôzk:Pius X, by Francesco De Federicis, 1903 (retouched, colorized).tif|[[Papiéż Pius X|Pius X]] Òbrôzk:Malina, J.B. - Orbis Catholicus, 1 (Papst Pius XI.) (cropped).jpg|[[Papiéż Pius XI|Pius XI]] Òbrôzk:Milei y León XIV (cropped).jpg|[[Léón XIV]] </gallery> == Òbaczë téż == * [[Piotrów dëtk]] * [[Pòpielnô Strzoda]] * [[Katolëcczi Kòscół]] * [[Watikan]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Papiéże| ]] 7x3f13n6881hrco2mi9hegskr8gw4c1 0 12676 198433 197573 2026-05-13T14:37:01Z Iketsi 3254 /* Kònkùrsë na Kaszëbach */ +1 198433 wikitext text/x-wiki '''Kònkùrs'''<ref>{{sloworz.org|16588|18957}}</ref> – == Kònkùrsë na Kaszëbach == * [[Rodnô mòwa (kònkùrs)]] * [[Rzeczë to pò kaszëbskù]]<ref>https://kaszuby24.pl/konkurs-rzecz-to-p-kasz-bsk-wraca-szukaja-nowych-slow-po-kaszubsku/</ref> * [[Wòjewódzczi Kònkùrs Kaszëbsczégò Wësziwkù]] w Lëni * [[Wòjewódzczi Kònkùrs Spiéwów miona Jana Trepczika w Miszewie]] * [[Kònkùrs Wiédzë ò Pòmòrzim dlô ùczniów strzédnëch szkòłów]] * [[Kònkùrs Wiédzë ò Pòmòrzim na Gduńsczim Ùniwersytece]] * http://skarbnicakaszubska.pl/category/konkursy/ * [https://web.archive.org/web/20260416200443/https://radiokaszebe.pl/news/puck-konkurs-po-kaszebsku-w-mcdonaldze-dla-dzieci-i-mlodziezy-845 Puck: Konkurs „Pò kaszëbskù w McDonaldze” dla dzieci i młodzieży] + [https://web.archive.org/web/20260416200446im_/https://media.radiokaszebe.pl/wp-content/uploads/kleka_news_mcdonald_konurs_kaszubski_puck.mp3 .mp3] * [https://ciee-gda.pl/ciee-konkursy-2/zakonczone/zapros-gosci/zapros-gosci-do-swej-miejscowosci-wyniki-xii-edycji/ „Zaproś gości do swej miejscowości”] ** [https://kajakiempokaszubach.jimdofree.com/ziemia-zaborska/ kajakiempokaszubach.jimdofree.com – ''1 miejsce w konkursie wojewódzkim na wykonanie strony internetowej „Zaproś gości do swojej miejscowości”''] * https://www.spbojano.pl/2026/03/31/konkurs-na-ekologiczna-marzanne-w-stylu-kaszubskim-rozstrzygniety/ * https://www.spbojano.pl/2024/12/31/konkurs-na-wykonanie-kartki-bozonarodzeniowej/ * [[Konkurs Dubbingowy „Złoti Jigrzan”]] == Kònkursë lëteracczé == * [[Òglowòpòlsczi Lëteracczi Kònkùrs miona Jana Drzéżdżona]]<ref>[https://web.archive.org/web/20260416210056/https://archiwum.radiokaszebe.pl/podcast/strzoda-29-januara-kleka-29-01-2020/ STRZODA, 29 JANUARA | KLËKA 29.01.2020] + [https://web.archive.org/web/20260416210513/https://archiwum.radiokaszebe.pl/wp-content/uploads/2020/01/Kl%C3%ABka-2020.01.29-csb.mp3 .mp3]</ref><ref>https://mojestrone.com/artykul/ana-rozk-i-ji-dobtn-n2062893</ref> * „Bë nie zabëc mòwë starków” miona Jana Drzeżdżona<ref>https://kaszuby24.pl/xxv-konkurs-kaszebsczi-godczi-be-zabec-mowe-starkow-miona-jana-drzezdzona/ </ref><ref>https://powiat.puck.pl/aktualnosci/oglowopolsczi-konkurs-kaszebsczi-godczi-be-nie-zabec-mowe-starkow-m-jana-drzezdzona-2026.html</ref> * Kònkùrs Kaszëbsczi i Pòmòrsczi Lëteraturë Costerina<ref>https://kurierbytowski.com.pl/artykul/xxii-knkrs-kaszbsczi/1326977</ref> * lëteracczi kònkùrs òrganizowóny przez [[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié]] (→[[Kristina Mùza]] #3; [[Jón Walkùsz]]) == Kònkursë mùzyczné == * Kònkùrs Kaszëbsczi IDOL<ref>https://puck.naszemiasto.pl/kaszubski-idol-2018-kaszebsczi-idol-w-sobote-22-wrzesnia/ar/c13-4804127</ref> ** https://www.facebook.com/kaszubskiidol ** https://web.archive.org/web/20150315023018/http://radiokaszebe.pl/kaszubski-idol-muzyka/ ** https://archiwum.radiokaszebe.pl/kaszubski-idol-2018-przesluchania-od-14-05/ ** https://archiwum.radiokaszebe.pl/wp-content/uploads/2019/11/PLAKAT-KI-2018-722x1024.jpg ** https://archiwum.radiokaszebe.pl/wp-content/uploads/2019/11/REGULAMINU-KONKURSU-KI-2018.pdf ** https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/konkursy-i-festiwale-muzyczne/ ** https://kartuzy.naszemiasto.pl/az-trzy-nagody-pierwsze-w-ii-ogolnopolskim-konkursie/ar/c13-4741887 ** {{YouTube|7qJC5CxL5TQ|XVI Festiwal Pieśni Kaszubskich „Kaszeëbsczé tónë nad Môlim Mòrzã” Swarzewo’2015}} * [[Gminny Konkurs Piosenki Kaszubskiej]]<ref>https://chmielno.naszgok.pl/n,iii-gminny-konkurs-piosenki-kaszubskiej</ref> == Kònkursë plasticzné == == Kònkursë òdjimkòwé == == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Òbaczë téż == * [[Nôdgroda]] * [[Festiwal]] * [[Dzéń Jednotë Kaszëbów]] * [[Swiatowi Zjôzd Kaszëbów]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://web.archive.org/web/20260416213550/https://radiokaszebe.pl/contests {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Kùltura]] [[Kategòrëjô:Kònkùrsë| ]] 7rcrs47udcwtuyzvio5c3b3wfw56up0 0 12775 198537 197571 2026-05-13T18:28:07Z Iketsi 3254 /* Òbaczë téż */ +1 198537 wikitext text/x-wiki '''Nôdgroda''' – wëapartnienié za czin abò twór. == Òbaczë téż == * [[Kònkùrs]] * [[Medal Stolema]] * [[Nôdgroda Nobla]] * [[Pòmòrskô Lëterackô Nôdgroda Wiater òd Mòrzô]]<ref>https://www.zkaszub.info/pomorsko-leteracko-nodgroda-wiater-od-morzo-me-znajeme-dobiwcow/</ref> * [[Lëterackô nôdgroda]]<ref>„Pomerania” 2022 nr 11, s. 12-13.</ref> * [[Bursztynowa Klëka]]<ref>https://www.kaszubi.pl/news/view/czekamy-na-kandydatury-do-tegorocznej-nagrody-bursztynowa-kleka2</ref> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} === Szëkba === {{Szëkba}} [[Kategòrëjô:Nôdgrodë| ]] hx04a68lyp0zalritkif0n6d49heyet 0 12890 198609 198338 2026-05-13T20:40:27Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 198609 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Bombus hypnorum male - side (aka).jpg|mały|''Bombus (Pyrobombus) hypnorum'' – [[drzewny pszmiél]]]] '''Pszmiél''', '''brzmiél''', '''grzmiôl'''<ref>{{Sloworz.org|23713|26855}}, [w:] Internetowi Słowôrz Kaszëbsczégò Jãzëka, sloworz.org [przëstãp 2026-05-13]</ref> abò '''bączk''' – zwëczajnô pòzwa wiôldżi, krãpi ë gãsto òwłoczony [[pszczołë]] ò czôrnym farwòwanim, zwëczajno z szëroczma, przécznyma, żôłtëma abò apfelzynowëma pasama. W pòtoczny gôdce czãsto lëcho mianowonô [[Bëdli bąk|bąkã]]<ref>{{Sloworz.org|9039|10309}}, [w:] Internetowi Słowôrz Kaszëbsczégò Jãzëka, sloworz.org [przëstãp 2026-05-13]</ref>. W kaszëbsczi lëteraturze mionã „bączk” òpisóné sã [[Eùsocjalnosc|spòlëznowé]] pszczołë z zortu ''[[Bombus]]''<ref>''Biologia. Multimedialna encyklopedia PWN Edycja 2.0''. pwn.pl Sp. z o.o., 2008. [[Specjalnô:Książki/9788361492245|ISBN 978-83-61492-24-5]].</ref>. W [[Sistematika òrganizmów|biologiczny sistematicë]] òwôdë te bëłë do kùńca XX wiekù, a chòc zôczątków XXI wiekù<ref name=":0">''Zwierzëna Pòlsczi'' – ''charakteristika ë wëkôz gatënków''. Bogdanowicz W., Chudzicka E., Pilipiuk I. i Skibińska E. (red.). T. I. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2004. [[Specjalnô:Książki/8388147048|ISBN 83-88147-04-88]]. </ref> klasyfikòwóné w zortach ''Bombus'' (ë sztërkama ''Bombias''). Jakò apartną karnã trzëmóno baro jawerné do nich, cëzożëwné pszmiélcë z (dôwnégò) zortu ''[[Pszmiélc|Psithyrus]]''<ref name=":0" />. Wszëtczé trzë zortë zalëczóno do plemieniô ''Bombini'', w kaszëbsczim jãzëkù òpisonégò mianã „brzmiélë”, a téż do pòdfamilczi ''Bombinae''<ref group="Uwagi">Pòdfamiliô Bombinae nie je dzysdnia wëapartnionô.</ref>, równak mianowóny brzmiélama. Analizë mòrfòlogiczné ë mòlekùlarné wëkôzałë, że brzmiélë ë [[Pszmiélc|pszmiélcë]] (''Psithyrus'') sã ze sobą baro blëskò spokrewnioné. Pszmiélcë zalëczóno do zortu ''Bombus''. == Òbaczë téż == {{#categorytree:Pszmiéle|hideroot=on|mode=pages}} == Bôczënczi == <references group="Uwagi" /> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://mojestrone.com/artykul/pszmil-gnojka-n1306357 * https://mojestrone.com/artykul/taczi-jeden-bak-n1290551 {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pszmiéle| ]] m3rxteek51xqfd2iqvs9jaaxq0kpit1 828 12892 198462 198140 2026-05-13T15:13:57Z Iketsi 3254 + 198462 Scribunto text/plain local p = {} local function get_external_links_section(wikitext) if not wikitext then return nil end local section = wikitext:match("(\n==+%s*Bùtnowé lënczi%s*==+.-)\n==+%s*[^=\n]") or wikitext:match("(\n==+%s*Bùtnowé lënczi%s*==+.-)$") or wikitext:match("(^==+%s*Bùtnowé lënczi%s*==+.-)$") return section end local function count_bullets(section_text) if not section_text then return 0 end local n = 0 local in_external_links = false local external_level = nil for line in section_text:gmatch("[^\r\n]+") do local level, heading = line:match("^(=+)%s*(.-)%s*%1%s*$") if level then local heading_level = #level if heading:match("^Bùtnowé lënczi%s*$") then in_external_links = true external_level = heading_level elseif in_external_links and heading_level <= external_level then break end elseif in_external_links then if line:match("^%s*%*%*%s*%S") then n = n + 1 elseif not line:match("^%s*%*%s*%S") then -- ignore root bullets, definition-list items, blank lines, etc. end end end return n end function p.main(_) local text = mw.title.getCurrentTitle():getContent() if not text then return "[[Category:Bùtnowé lënczi/0]]" end local section = get_external_links_section(text) local count = count_bullets(section) local bucket = count >= 12 and "12+" or tostring(count) return "[[Category:Bùtnowé lënczi/" .. bucket .. "]]" end return p emtz6gnqkg1oekaxa86c39hy8dvu6rb 198463 198462 2026-05-13T15:17:49Z Iketsi 3254 ^%s*%*+%s*%S 198463 Scribunto text/plain local p = {} local function get_external_links_section(wikitext) if not wikitext then return nil end local section = wikitext:match("(\n==+%s*Bùtnowé lënczi%s*==+.-)\n==+%s*[^=\n]") or wikitext:match("(\n==+%s*Bùtnowé lënczi%s*==+.-)$") or wikitext:match("(^==+%s*Bùtnowé lënczi%s*==+.-)$") return section end local function count_bullets(section_text) if not section_text then return 0 end local n = 0 local in_external_links = false local external_level = nil for line in section_text:gmatch("[^\r\n]+") do local level, heading = line:match("^(=+)%s*(.-)%s*%1%s*$") if level then local heading_level = #level if heading:match("^Bùtnowé lënczi%s*$") then in_external_links = true external_level = heading_level elseif in_external_links and heading_level <= external_level then break end elseif in_external_links then if line:match("^%s*%*+%s*%S") then n = n + 1 elseif not line:match("^%s*%*%s*%S") then -- ignore root bullets, definition-list items, blank lines, etc. end end end return n end function p.main(_) local text = mw.title.getCurrentTitle():getContent() if not text then return "[[Category:Bùtnowé lënczi/0]]" end local section = get_external_links_section(text) local count = count_bullets(section) local bucket = count >= 12 and "12+" or tostring(count) return "[[Category:Bùtnowé lënczi/" .. bucket .. "]]" end return p 0n3278d89tf71voe7zwovl6p851m22v 3 12915 198361 198147 2026-05-13T12:08:49Z Orbitminis 18250 PS 198361 wikitext text/x-wiki Witóm serdeczno w '''kaszëbsczi Wikipedie''', pónie Ясамойла! [[Brëkòwnik:Orbitminis|Orbitminis]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Orbitminis|diskùsëjô]]) 17:43, 12 môj 2026 (CEST) :Дзякуй. [[Brëkòwnik:Ясамойла|Ясамойла]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Ясамойла|diskùsëjô]]) 17:46, 12 môj 2026 (CEST) ::(Przepraszam, że piszę po polsku, bo nie umiem pisać po białorusku!) Nie ma sprawy, panie Ясамойла! Dziękuję za stworzenie szablonów Wieży Babel i wznoszenie wkładów do kaszubskiej Wikipedii! Ponieważ mi się cieszy. Więc postanowiłem to powiedzieć o tych powodach. Dlaczego chciałem się powitać Pana po kaszubsku? W kaszubskiej Wikipedii nie posiadamy przynajmniej szablonu do powitania użytkowników po kaszubsku, ponieważ administratorzy kaszubskiej Wikipedii Tsca, Kirsan i Kaszeba są zajęci lub emerytowani od Wikipedii, a kolejnym: Dlaczego tworzysz szablony Wieży Babel? Ponieważ w kaszubskiej Wikipedii jest obecnie za mało szablonów Babel z powodu nieaktywnych użytkowników, bo nie chcą poświęcić dużo czasu na tworzenie szablonów i wkładów. Jeśli tekst jest niezrozumiały lub napisany w obcym języku, użyj tłumacza oraz rozszyfruj tekst. Dziękuję za uwagę. PS. Ja też stworzyłem szablon Wieży Babel, ale do języka rosyjskiego. Pozdrawiam, [[Brëkòwnik:Orbitminis|Orbitminis]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Orbitminis|diskùsëjô]]) 19:04, 12 môj 2026 (CEST) m3jw9bwogpsyqqc9eslvw3fzby0l3il 828 12933 198357 198356 2026-05-13T11:59:09Z Orbitminis 18250 letcze kaszebienie (bez kaszubskich znaków) 198357 Scribunto text/plain require("strict") local resources = { title = "[[Kontrola autorytatywna|Aùtoritatiwnô kòntrola]]", encyklopediaTitle = "[[Encyklopedia internetowa|Jinternetowé encyklopedie]]", otherTitle = "Identyfikatory zewnętrzne", catMissingLabel = '[[Kategoria:Kontrola autorytatywna potrzebuje polskiej etykiety]]', editLabelLink = '<span class="wdlink">&#x5B;[[:d:%s|<span title="Brak polskiej etykiety">e</span>]]&#x5D;</span>', fallbackLabels = { "mul", "pl", "en", "de", "fr", "it", "cs", "lt", "pt", "es" }, nativeTypes = { "P31", "P279" }, -- type descriptions descriptions = { p = "osoba", k = "organizacja", v = "wydarzenie", w = "dzieło", s = "słowo kluczowe", g = "obiekt geograficzny", }, encyklopedie = { "P7305 [[Encyklopedia PWN (internetowa)|PWN]]", "P5058 [[Encyklopedia teatru polskiego|ETP]]", --osoby "P6679 [[Encyklopedia teatru polskiego|ETP]]", --sztuki "P1417 [[Encyklopedia Britannica|Britannica]]", "P5395 [[The Canadian Encyclopedia|The Canadian Encyclopedia]]", "P3365 [[Enciclopedia Treccani|Treccani]]", "P3219 Universalis", -- Encyclopædia Universalis "P3123 [[Stanford Encyclopedia of Philosophy|SEP]]", "P2924 [[Wielka Encyklopedia Rosyjska|stara БРЭ]]", "P11514 [[Wielka Encyklopedia Rosyjska|nowa БРЭ]]", "P4613 [[Encykłopedija suczasnoji Ukrajiny|ЕСУ]]", "P3222 [[Nationalencyklopedin|NE.se]]", "P4854 [[Uppslagsverket Finland|Uppslagsverket Finland]]", "P6870 [[Nacionālā enciklopēdija|Nacionālā enciklopēdija]]", "P4342 [[Store norske leksikon|SNL]]", "P7666 [[Visuotinė lietuvių enciklopedija|VLE]]", "P1296 Catalana", -- Gran Enciclopèdia Catalana "P8313 [[Den Store Danske Encyklopædi|DSDE]]", "P7982 [[Hrvatska enciklopedija|Hrvatska enciklopedija]]", "P13596 [[Polskie Wydawnictwo Muzyczne#Polska Biblioteka Muzyczna|PBM]]", }, bonus = { "P8832 [[Polska Akademia Nauk|PAN]]", --"P402", -- identyfikator relacji OpenStreetMap "P2038", -- identyfikator ResearchGate "P1053", -- ResearcherID "P3829 Publons", "P3124 archiwalna „Nauka Polska”", -- identyfikator osoby w _archiwalnym_ serwisie „Nauka Polska” "P12541 „Ludzie Nauki”", -- identyfikator osoby w bazie „Ludzie Nauki” (nowej) "P1153 Scopus", "P1563 MacTutor", -- identyfikator MacTutor, "P8159 SciProfiles", -- identyfikator SciProfiles (MDPI), "P2798 Loop", -- identyfikator Loop (Frontiers), "P10861 Dimensions", -- identyfikator Dimensions (Springer Nature), "P1960 Google Scholar", -- identyfikator Google Scholar, "P8286 Olympedia", -- identyfikator sportowca w www.olympedia.org "P1146 [[World Athletics|World Athletics]]", "P3495 FilmPolski.pl", -- identyfikator aktora w FilmPolski.pl "P2036", -- African Plant Database; "P838 BioLib", "P830 [[Encyclopedia of Life|EoL]]", "P6177 EUNIS", -- EUNIS ID, (lub P6681 ?) "P1747 Flora of China", "P1727 Flora of North America", "P6094 FloraWeb", "P846 GBIF", -- Global Biodiversity Information Facility "P1421 GRIN", "P3151 iNaturalist", "P961 [[International Plant Names Index|IPNI]]", "P815 [[Integrated Taxonomic Information System|ITIS]]", "P685 NCBI", -- NCBI, "P6034 Plant Finder", "P1070", -- PlantList "P5037 Plants of the World", "P3105 Tela Botanica", "P960", -- Tropicos, "P1772 USDA PLANTS", "P821", -- CGNDB, "P6263", -- Mindat, "P842 Fossilworks", "P5055 IRMNG", -- Interim Register of Marine and Nonmarine Genera "P10585 [[Catalogue of Life|CoL]]", "P2426 xeno-canto", "P10907 Paleobiology Database" } } local has = function (entityId, propertyId) return #mw.wikibase.getBestStatements(entityId, propertyId) > 0 end local hasAny = function (entityId, properties) for i, v in ipairs(properties) do if has(entityId, v) then return true end end return false end local isHumanPerson = function(entityId) for i, v in ipairs(mw.wikibase.getBestStatements(entityId, "P31")) do if (v.mainsnak.snaktype == "value") and (v.mainsnak.datavalue.value["numeric-id"] == 5) then return true end end for i, v in ipairs(mw.wikibase.getBestStatements(entityId, "P21")) do if (v.mainsnak.snaktype == "value") then local id = v.mainsnak.datavalue.value["numeric-id"] if (id == 6581097) or (id == 6581072) then return true end end end return false end local sources = { { name = "ISNI", hint = "International Standard Name Identifier", property = "P213", link = function(id) local linkId, x = string.gsub(id, " ", "") return "https://isni.org/isni/"..linkId end, show = function(id) local showId, x = string.gsub(id, " ", "&thinsp;") return showId end, }, { name = "ORCID", hint = "ORCID", property = "P496", link = function(id) id = string.gsub(id, "-", "") return "http://orcid.org/"..string.sub(id, 1, 4).."-"..string.sub(id,5,8).."-"..string.sub(id,9,12).."-"..string.sub(id,13,16) end, show = function(id) id = string.gsub(id, "-", "") return string.sub(id, 1, 4).."-"..string.sub(id,5,8).."-"..string.sub(id,9,12).."-"..string.sub(id,13,16) end, }, { name = "VIAF", hint = "Virtual International Authority File", property = "P214", link = function(id) return "http://viaf.org/viaf/"..id end, }, { name = "ULAN", hint = ":en:Union List of Artist Names", property = "P245", link = function(id) return "http://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=&role=&nation=&subjectid="..id end, }, { name = "Europeana", hint = "Europeana", property = "P727", link = function(id) return "http://www.europeana.eu/portal/record/"..id..".html" end, }, { name = "LCCN", hint = "Library of Congress Control Number", property = "P244", link = function(id) return "http://lccn.loc.gov/"..id end, }, { name = "GND", hint = "Gemeinsame Normdatei", property = "P227", link = function(id) return "http://d-nb.info/gnd/"..id end, }, { name = "NDL", hint = ":de:Web NDL Authorities", property = "P349", link = function(id) return "http://id.ndl.go.jp/auth/ndlna/"..id end, }, { name = "LIBRIS", hint = "LIBRIS", property = "P5587", link = function(id) return "https://libris.kb.se/katalogisering/"..id end, }, { name = "SELIBR", hint = "LIBRIS", property = "P906", disable = function(entityId) return has(entityId, "P5587") end, link = function(id) local x = mw.title.new("Module:Kontrola autorytatywna/P906/enabled").id return "http://libris.kb.se/auth/"..id end, }, { name = "BnF", hint = "Bibliothèque nationale", property = "P268", link = function(id) return "http://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb"..id end, }, { name = "SUDOC", hint = "Système Universitaire de Documentation", property = "P269", link = function(id) return "http://www.idref.fr/"..id end, }, { name = "SBN", hint = ":it:Servizio bibliotecario nazionale", property = "P396", link = function(id) return "https://opac.sbn.it/en/risultati-autori/-/opac-autori/detail/"..id end, }, { name = "NLA", hint = "Biblioteka Narodowa Australii", property = "P409", link = function(id) return "http://nla.gov.au/anbd.aut-an"..id end, }, { name = "BNCF", hint = "Centralna Biblioteka Narodowa we Florencji", property = "P508", link = function(id) return "http://thes.bncf.firenze.sbn.it/termine.php?id="..id end, }, { name = "NKC", hint = "Biblioteka Narodowa Republiki Czeskiej", property = "P691", link = function(id) return "https://aleph.nkp.cz/F/?func=find-c&local_base=aut&ccl_term=ica="..id end, }, { name = "DBNL", hint = ":nl:Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren", property = "P723", link = function(id) return "http://www.dbnl.org/auteurs/auteur.php?id="..id end, }, { name = "RSL", hint = "Rosyjska Biblioteka Państwowa", property = "P947", link = function(id) return "http://aleph.rsl.ru/F?func=find-b&find_code=SYS&adjacent=Y&local_base=RSL11&request="..id end, }, { name = "BNE", hint = "Hiszpańska Biblioteka Narodowa", property = "P950", link = function(id) return "http://catalogo.bne.es/uhtbin/authoritybrowse.cgi?action=display&authority_id="..id end, }, { name = "BNR", hint = "Biblioteka Narodowa Rumunii", property = "P1003", link = function(id) return "http://alephnew.bibnat.ro:8991/F?func=find-b&request="..id.."&find_code=SYS&adjacent=Y&local_base=NLR10" end, }, { name = "NTA", hint = "Holenderska Biblioteka Narodowa", property = "P1006", link = function(id) --return "http://opc4.kb.nl/PPN?PPN="..id return "http://data.bibliotheken.nl/doc/thes/p"..id end, }, { name = "BIBSYS", hint = "BIBSYS", property = "P1015", link = function(id) return "https://authority.bibsys.no/authority/rest/authorities/html/"..id end, }, { name = "CALIS", hint = ":zh:中国高等教育文献保障系统", property = "P270", link = function(id) return "http://opac.calis.edu.cn/aopac/ajsp/detail.jsp?actionfrom=1&actl=CAL++"..id.."%23" end, }, { name = "CiNii", hint = ":jp:CiNii", property = "P271", link = function(id) return "http://ci.nii.ac.jp/author/"..id end, }, { name = "Open Library", hint = "Open Library", property = "P648", link = function(id) return "https://openlibrary.org/books/"..id end, }, { name = "PLWABN", hint = "Biblioteka Narodowa (Warszawa)", property = "P7293", link = function(id) return "https://dbn.bn.org.pl/descriptor-details/"..id end, }, { name = "NLP", hint = "Biblioteka Narodowa (Warszawa)", property = "P1695", disable = function(entityId) return has(entityId, "P7293") end, link = function(id) if id:byte(1) ~= 65 then local x = mw.title.new("Module:Kontrola autorytatywna/P1695/invalid").id return "https://dbn.bn.org.pl/descriptor-details/"..id end local y = mw.title.new("Module:Kontrola autorytatywna/P1695/enabled").id return "https://dbn.bn.org.pl/descriptor-details/"..id end, }, { name = "NUKAT", hint = "NUKAT", property = "P1207", link = function(id) local good = string.match(id, "^[npst] %d%d%d%d%d%d%d%d%d%d$") or string.match(id, "^[npst] %d%d%d%d%d%d%d%d$") if not good then local prefix = string.sub(id,1,1) local number = string.sub(id,2) local infix = #number == 8 and "%20%20" or "%20" good = prefix..infix..number end local linkid, x = string.gsub(good, ' ', '%%20') return "http://nukat.edu.pl/aut/"..linkid end, }, { name = "OBIN", hint = "Dictionary of National Biography", property = "P1415", link = function(id) return "https://doi.org/10.1093/ref:odnb/"..id end, }, { name = "J9U", hint = "Biblioteka Narodowa Izraela", property = "P8189", link = function(id) return "https://www.nli.org.il/en/authorities/"..id end, }, { name = "PTBNP", hint = "Biblioteka Narodowa Portugalii", property = "P1005", link = function(id) return "http://urn.bn.pt/nca/unimarc-authorities/txt?id="..id end, }, { name = "CANTIC", hint = ":ca:Catàleg d'autoritats de noms i títols de Catalunya", property = "P1273", link = function(id) return "http://cantic.bnc.cat/registres/CUCId/"..id end, }, { name = "LNB", hint = "Biblioteka Narodowa Łotwy", property = "P1368", link = function(id) return "https://kopkatalogs.lv/F?func=direct&local_base=lnc10&doc_number="..id.."&P_CON_LNG=ENG" end, }, { name = "NSK", hint = "Biblioteka Narodowa i Uniwersytecka w Zagrzebiu", property = "P1375", link = function(id) return "http://katalog.nsk.hr/F/?func=direct&doc_number="..id.."&local_base=nsk10" end, }, { name = "BNA", hint = ":es:Biblioteca Nacional de la República Argentina", property = "P3788", link = function(id) return "http://catalogo.bn.gov.ar/F/?func=direct&doc_number="..id.."&local_base=BNA10" end, }, { name = "CONOR", hint = ":sl:CONOR", property = "P1280", link = function(id) return "https://plus-legacy.cobiss.net/cobiss/si/en/conor/"..id end, }, { name = "BNC", hint = ":es:Biblioteca Nacional de Chile", property = "P1890", link = function(id) return "http://www.bncatalogo.cl/F?func=direct&local_base=red10&doc_number="..id end, }, { name = "ΕΒΕ", hint = "Grecka Biblioteka Narodowa", property = "P3348", link = function(id) return "http://data.nlg.gr/resource/authority/record"..id end, }, { name = "BLBNB", hint = "Brazylijska Biblioteka Narodowa", property = "P4619", link = function(id) return "http://acervo.bn.br/sophia_web/autoridade/detalhe/"..id end, }, { name = "KRNLK", hint = "Biblioteka Narodowa Korei", property = "P5034", link = function(id) return "https://librarian.nl.go.kr/LI/contents/L20101000000.do?id="..id end, }, { name = "LIH", hint = "Litewska Biblioteka Narodowa im. Martynasa Mažvydasa", property = "P7699", link = function(id) return "https://lnb.libis.lt/simpleSearch.do?doSearch=1&AI001="..mw.uri.encode(id,"PATH") end, }, { name = "NSZL", hint = "Państwowa Biblioteka Széchényiego", property = "P3133", link = function(id) return "http://nektar.oszk.hu/auth/"..id end, }, { name = "RISM", hint = "Répertoire International des Sources Musicales", property = "P5504", link = function(id) return "https://rism.online/"..id end, }, { name = "GIA", hint = "Getty Iconography Authority", property = "P5986", link = function(id) return "http://www.getty.edu/cona/CONAIconographyRecord.aspx?iconid="..id end, }, -- Zawsze na końcu / Always last !!! { name = "WorldCat", hint = "WorldCat", property = "P7859", link = function(id) return "http://www.worldcat.org/identities/"..id end, }, } local getDescription = function (entityId, force) local needLabel = false local site = mw.wikibase.getSitelink(entityId) local label = mw.wikibase.getLabelByLang(entityId, 'pl') if not label then label = mw.wikibase.getLabelByLang(entityId, 'mul') end if not label then for i, l in ipairs(resources.fallbackLabels) do label = mw.wikibase.getLabelByLang(entityId, l) if label then needLabel = true break end end end if site and label then return "[[:"..site.."|"..label.."]]", needLabel elseif site then return "[[:"..site.."|"..site.."]]", needLabel elseif label then return label, needLabel elseif force then return entityID, true end end local findDescription = function (entityId, sourceProps) local alt = nil for i, prop in ipairs(sourceProps) do for j, v in ipairs(mw.wikibase.getBestStatements(entityId, prop)) do if (v.mainsnak.snaktype == "value") and (v.mainsnak.datatype == "wikibase-item") then local qid = v.mainsnak.datavalue.value.id -- or "Q"..v.mainsnak.datavalue.value["numeric-id"] local description, needLabel = getDescription(qid, false) if description and not needLabel then return description, false end alt = alt or description end end end return alt, alt end local insertHeader = function(title, entityId, result, before, after) local determineDnbType = function() if isHumanPerson(entityId) then return "p" end -- pozostałe testy if hasAny(entityId, { "P1687", "P1963" }) then return "s" elseif hasAny(entityId, {"P27", "P26", "P25", "P22", "P40", "P1317"}) then return "p" elseif hasAny(entityId, {"P50", "P170", "P86", "P87", "P676", "P435"}) then return "w" elseif hasAny(entityId, {"P112", "P159", "P169", "P488", "P355", "P740"}) then return "k" elseif hasAny(entityId, {"P150", "P610", "P1589", "P85", "P35", "P36", "P47", "P984", "P474", "P982", "P300", "P901"}) then -- P625 cannot be used, there are some organizations, events, and even persons with this property return "g" end end local editLabelLink = "" local typClass = "normdaten-andere" local description = '' local needLabel = false if entityId then local typ = determineDnbType() or "fehlt" typClass = "normdaten-typ-"..typ if entityId ~= mw.wikibase.getEntityIdForCurrentPage() then description, needLabel = getDescription(entityId, true) if needLabel then editLabelLink = string.format(resources.editLabelLink, entityId) end elseif typ == 'p' then -- "człowiek" -> "osoba" description = resources.descriptions[typ] else description, needLabel = findDescription(entityId, resources.nativeTypes) description = description or resources.descriptions[typ] end end if needLabel then description = description..resources.catMissingLabel end if description and (#description > 0) then title = title..'&nbsp;(<span class="description">' .. description.. "</span>)" .. editLabelLink end table.insert(result, 1, '<div class="'..typClass..'">') table.insert(result, 2, '<div>'..title..":"..'</div>') if before then table.insert(result, 3, before) end if after then table.insert(result, after) end table.insert(result,"</div>") end local formats = { classic = function(info, identifiers) local result = {} table.insert(result, "[[") table.insert(result, info.hint) table.insert(result, "|") table.insert(result, info.name) table.insert(result, "]]") local show = info.show or function(id) return id end for i, id in ipairs(identifiers) do table.insert(result, (i == 1) and ":" or ",") table.insert(result, "&thinsp;<span class=\"uid\">[") table.insert(result, info.link(id)) table.insert(result, " ") table.insert(result, show(id)) table.insert(result, "]</span>") end return table.concat(result, "") end, mini = function(info, identifiers) local result = {} if #identifiers == 1 then -- simple link with authority name local id = identifiers[1] table.insert(result, "[") table.insert(result, info.link(id)) table.insert(result, " ") table.insert(result, string.format(info.format or "<span title=\"%s\">%s</span>", id, info.name)) table.insert(result, "]") return table.concat(result, "") end table.insert(result, info.name) for i, id in ipairs(identifiers) do table.insert(result, (i == 1) and ":" or ",") table.insert(result, "&thinsp;[") table.insert(result, info.link(id)) table.insert(result, " ") table.insert(result, string.format("<span title=\"%s\">%s</span>", id, tostring(i))) table.insert(result, "]") end return table.concat(result, "") end, } local show = function(entityId, argStyle) local identifiers = function (info) local result = {} if info.disable and info.disable(entityId) then return result; end for i, v in ipairs(mw.wikibase.getBestStatements(entityId, info.property)) do if v.mainsnak.snaktype == "value" then table.insert(result, v.mainsnak.datavalue.value) end end return result end local result = {} local formatItems = formats[argStyle] or formats.classic for i, info in ipairs(sources) do local list = identifiers(info) if #list > 0 then table.insert(result, "<li>"..formatItems(info, list).."</li>") end end if #result > 0 then insertHeader(resources.title, entityId, result, "<ul>", "</ul>") return table.concat(result, ""); end end local findPropertyDescription = function(pid) local description, needLabel = findDescription(pid, {"P1629"}) if not description or (#description == 0) or needLabel then description, needLabel = getDescription(pid, false) if not description or (#description == 0) or needLabel then mw.log("KA "..pid..": Brak opisu cechy") else mw.log("KA "..pid..": Brak elementu 'dedykowany typ dla' (P1629) w opisie cechy") end end return description, needLabel end return { ["Dokumentacja"] = function(frame) local result = {} table.insert(result, "{| class=wikitable\n!nazwa\n!cecha\n!dostawca\n") for i, v in ipairs(sources) do if i > 0 then table.insert(result, "|-\n") end table.insert(result, "|") table.insert(result, v.name) table.insert(result, "\n") table.insert(result, "|[[:d:Property:") table.insert(result, v.property) table.insert(result, "|") table.insert(result, v.property) table.insert(result, "]]\n") table.insert(result, "|[[") table.insert(result, v.hint) table.insert(result, "]]\n") end table.insert(result, "|-\n") table.insert(result, '!colspan="3"|'..resources.encyklopediaTitle..'\n') for i, b in ipairs(resources.encyklopedie) do local pid, name = mw.ustring.match(b, "^(P[0-9]+) +(.+)$") if not pid then pid = b end local description, needLabel = findPropertyDescription(pid) if name or (description and not needLabel) then table.insert(result, "|-\n") table.insert(result, "|") table.insert(result, name or '') table.insert(result, "\n") table.insert(result, "|[[:d:Property:") table.insert(result, pid) table.insert(result, "|") table.insert(result, pid) table.insert(result, "]]\n") table.insert(result, "|") table.insert(result, description or '') table.insert(result, "\n") end end table.insert(result, "|-\n") table.insert(result, '!colspan="3"|'..resources.otherTitle..'\n') for i, b in ipairs(resources.bonus) do local pid, name = mw.ustring.match(b, "^(P[0-9]+) +(.+)$") if not pid then pid = b end local description, needLabel = findPropertyDescription(pid) if name or (description and not needLabel) then table.insert(result, "|-\n") table.insert(result, "|") table.insert(result, name or '') table.insert(result, "\n") table.insert(result, "|[[:d:Property:") table.insert(result, pid) table.insert(result, "|") table.insert(result, pid) table.insert(result, "]]\n") table.insert(result, "|") table.insert(result, description or '') table.insert(result, "\n") end end table.insert(result, "|}") return table.concat(result, "") end, ["Pokaż"] = function (frame) local args = frame.args local parent = frame:getParent().args local entityId = mw.wikibase.getEntityIdForCurrentPage() if (mw.title.getCurrentTitle() ~= 0) and (args[1] or parent[1]) then entityId = args[1] or parent[1] or entityId end if not entityId then return end local argStyle = args.style local result = { -- typical result show(entityId, argStyle) } local group = false local idGroupOfHumans = 'Q16334295' for i, v in ipairs(mw.wikibase.getBestStatements(entityId, "P31")) do if v.mainsnak.snaktype == "value" then local id = v.mainsnak.datavalue.value.id if id == idGroupOfHumans then group = true break end local status, r = pcall(mw.wikibase.getReferencedEntityId, id, 'P279', { idGroupOfHumans }) if not status then -- za dużo wywołań, max 3 break end if r then group = true break end end end if group then local p527 = mw.wikibase.getBestStatements(entityId, "P527") -- dodawaj nie więcej niż 5 osób dodatkowo if (#p527 > 0) and (#p527 <= 5) then for i, v in ipairs(p527) do if v.mainsnak.snaktype == "value" then local id = v.mainsnak.datavalue.value.id -- or "Q"..tostring(v.mainsnak.datavalue.value["numeric-id"]) if isHumanPerson(id) then local s = show(id, argStyle) if s then table.insert(result, s) end end end end end end -- czas na bonusy local genericPrinter = false -- lazy loaded local loadBonusSection = function (bonusTitle, bonusItems) local bonus = {} for i, b in ipairs(bonusItems) do local pid, name = mw.ustring.match(b, "^(P[0-9]+) +(.+)$") if not pid then pid = b end local prop = mw.wikibase.getBestStatements(entityId, pid) if prop and (#prop > 0) then local description = name local needLabel = false if not description then description, needLabel = findPropertyDescription(pid) end if description and (#description > 0) and not needLabel then local expectedPattern = "^%[(%S+) (.-)%]$" local uids = {} for j, p in ipairs(prop) do if not p.mainsnak or (p.mainsnak.snaktype ~= "value") then local x = mw.title.new("Module:Kontrola autorytatywna/Pokaż/InvalidData").id mw.logObject(p, "KA BAD DATA") else -- lazy loading once genericPrinter = genericPrinter or require("Moduł:Wikipòdôwczi/format/string") local s = genericPrinter.format(p.mainsnak, {}) if s and (#s > 0) then local link, id = mw.ustring.match(s, expectedPattern) if link then table.insert(uids, s) end end end end if #uids > 0 then local info = { show = function(s) local link, id = mw.ustring.match(s, expectedPattern) return id end, link = function(s) local link, id = mw.ustring.match(s, expectedPattern) return link end, } local hint, name = mw.ustring.match(description, "^%[%[(.-)|(.-)%]%]$") if hint then info.hint = hint info.name = name else local sitelink = mw.ustring.match(description, "^%[%[(.-)%]%]$") if name then info.hint = sitelink info.name = sitelink else info.hint = ":d:Property:"..pid info.name = description end end local formatItems = formats[argStyle] or formats.classic table.insert(bonus, "\n*"..formatItems(info, uids)) end end end end if #bonus > 0 then insertHeader(bonusTitle, (#result == 0) and entityId, bonus, "\n", "\n") for i, b in ipairs(bonus) do table.insert(result, b) end end end loadBonusSection(resources.encyklopediaTitle, resources.encyklopedie) loadBonusSection(resources.otherTitle, resources.bonus) if #result > 0 then table.insert(result, 1, '<div id="normdaten" class="catlinks">') table.insert(result, "</div>") return table.concat(result, "") end end, ["Zestaw"] = function (frame) local t = frame.args["tytuł"] or "[[Kontrola autorytatywna]]" local e = frame.args["pusto"] local sd = require("Module:Wikipòdôwczi/select") local f = require("Module:Wikipòdôwczi/format") local result = {} local i = 1 while true do local p = frame.args[i] if not p then break end local pid, qid, prop = sd.selectProperty(p, {}) if qid then local ppid, pqid, pprop = sd.selectProperty("P1629", {}, pid) if pqid then local s = "\n*"..f.run(frame, ppid, pprop)..":&nbsp;"..f.run(frame, pid, prop) table.insert(result, s) end end i = i + 1 end if #result > 0 then table.insert(result, 1, '<div class="catlinks">') table.insert(result, 2, t) local pid, qid, prop = sd.selectProperty("P31", {}, nil, 1) table.insert(result, 3, qid and (" ("..f.run(frame, pid, prop).."):") or ":") table.insert(result, "</div>") return table.concat(result) end return e end, } 1pun2lmf5tfw2c31cji5pt36hno8jz9 198360 198357 2026-05-13T12:04:33Z Orbitminis 18250 198360 Scribunto text/plain require("strict") local resources = { title = "[[Kontrola autorytatywna|Aùtoritatiwnô kòntrola]]", encyklopediaTitle = "[[Encyklopedia internetowa|Jinternetowé encyklopedie]]", otherTitle = "Bùtnowé identifikatorë", catMissingLabel = '[[Kategoria:Kontrola autorytatywna potrzebuje polskiej etykiety]]', editLabelLink = '<span class="wdlink">&#x5B;[[:d:%s|<span title="Brak polskiej etykiety">e</span>]]&#x5D;</span>', fallbackLabels = { "mul", "pl", "en", "de", "fr", "it", "cs", "lt", "pt", "es" }, nativeTypes = { "P31", "P279" }, -- type descriptions descriptions = { p = "persóna", k = "òrganizacjô", v = "wëdarzenié", w = "dzeło", s = "dërżeniowé słowò", g = "geograficzny òbiekt", }, encyklopedie = { "P7305 [[Encyklopedia PWN (internetowa)|PWN]]", "P5058 [[Encyklopedia teatru polskiego|ETP]]", --osoby "P6679 [[Encyklopedia teatru polskiego|ETP]]", --sztuki "P1417 [[Encyklopedia Britannica|Britannica]]", "P5395 [[The Canadian Encyclopedia|The Canadian Encyclopedia]]", "P3365 [[Enciclopedia Treccani|Treccani]]", "P3219 Universalis", -- Encyclopædia Universalis "P3123 [[Stanford Encyclopedia of Philosophy|SEP]]", "P2924 [[Wielka Encyklopedia Rosyjska|stara БРЭ]]", "P11514 [[Wielka Encyklopedia Rosyjska|nowa БРЭ]]", "P4613 [[Encykłopedija suczasnoji Ukrajiny|ЕСУ]]", "P3222 [[Nationalencyklopedin|NE.se]]", "P4854 [[Uppslagsverket Finland|Uppslagsverket Finland]]", "P6870 [[Nacionālā enciklopēdija|Nacionālā enciklopēdija]]", "P4342 [[Store norske leksikon|SNL]]", "P7666 [[Visuotinė lietuvių enciklopedija|VLE]]", "P1296 Catalana", -- Gran Enciclopèdia Catalana "P8313 [[Den Store Danske Encyklopædi|DSDE]]", "P7982 [[Hrvatska enciklopedija|Hrvatska enciklopedija]]", "P13596 [[Polskie Wydawnictwo Muzyczne#Polska Biblioteka Muzyczna|PBM]]", }, bonus = { "P8832 [[Polska Akademia Nauk|PAN]]", --"P402", -- identyfikator relacji OpenStreetMap "P2038", -- identyfikator ResearchGate "P1053", -- ResearcherID "P3829 Publons", "P3124 archiwalna „Nauka Polska”", -- identyfikator osoby w _archiwalnym_ serwisie „Nauka Polska” "P12541 „Ludzie Nauki”", -- identyfikator osoby w bazie „Ludzie Nauki” (nowej) "P1153 Scopus", "P1563 MacTutor", -- identyfikator MacTutor, "P8159 SciProfiles", -- identyfikator SciProfiles (MDPI), "P2798 Loop", -- identyfikator Loop (Frontiers), "P10861 Dimensions", -- identyfikator Dimensions (Springer Nature), "P1960 Google Scholar", -- identyfikator Google Scholar, "P8286 Olympedia", -- identyfikator sportowca w www.olympedia.org "P1146 [[World Athletics|World Athletics]]", "P3495 FilmPolski.pl", -- identyfikator aktora w FilmPolski.pl "P2036", -- African Plant Database; "P838 BioLib", "P830 [[Encyclopedia of Life|EoL]]", "P6177 EUNIS", -- EUNIS ID, (lub P6681 ?) "P1747 Flora of China", "P1727 Flora of North America", "P6094 FloraWeb", "P846 GBIF", -- Global Biodiversity Information Facility "P1421 GRIN", "P3151 iNaturalist", "P961 [[International Plant Names Index|IPNI]]", "P815 [[Integrated Taxonomic Information System|ITIS]]", "P685 NCBI", -- NCBI, "P6034 Plant Finder", "P1070", -- PlantList "P5037 Plants of the World", "P3105 Tela Botanica", "P960", -- Tropicos, "P1772 USDA PLANTS", "P821", -- CGNDB, "P6263", -- Mindat, "P842 Fossilworks", "P5055 IRMNG", -- Interim Register of Marine and Nonmarine Genera "P10585 [[Catalogue of Life|CoL]]", "P2426 xeno-canto", "P10907 Paleobiology Database" } } local has = function (entityId, propertyId) return #mw.wikibase.getBestStatements(entityId, propertyId) > 0 end local hasAny = function (entityId, properties) for i, v in ipairs(properties) do if has(entityId, v) then return true end end return false end local isHumanPerson = function(entityId) for i, v in ipairs(mw.wikibase.getBestStatements(entityId, "P31")) do if (v.mainsnak.snaktype == "value") and (v.mainsnak.datavalue.value["numeric-id"] == 5) then return true end end for i, v in ipairs(mw.wikibase.getBestStatements(entityId, "P21")) do if (v.mainsnak.snaktype == "value") then local id = v.mainsnak.datavalue.value["numeric-id"] if (id == 6581097) or (id == 6581072) then return true end end end return false end local sources = { { name = "ISNI", hint = "International Standard Name Identifier", property = "P213", link = function(id) local linkId, x = string.gsub(id, " ", "") return "https://isni.org/isni/"..linkId end, show = function(id) local showId, x = string.gsub(id, " ", "&thinsp;") return showId end, }, { name = "ORCID", hint = "ORCID", property = "P496", link = function(id) id = string.gsub(id, "-", "") return "http://orcid.org/"..string.sub(id, 1, 4).."-"..string.sub(id,5,8).."-"..string.sub(id,9,12).."-"..string.sub(id,13,16) end, show = function(id) id = string.gsub(id, "-", "") return string.sub(id, 1, 4).."-"..string.sub(id,5,8).."-"..string.sub(id,9,12).."-"..string.sub(id,13,16) end, }, { name = "VIAF", hint = "Virtual International Authority File", property = "P214", link = function(id) return "http://viaf.org/viaf/"..id end, }, { name = "ULAN", hint = ":en:Union List of Artist Names", property = "P245", link = function(id) return "http://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=&role=&nation=&subjectid="..id end, }, { name = "Europeana", hint = "Europeana", property = "P727", link = function(id) return "http://www.europeana.eu/portal/record/"..id..".html" end, }, { name = "LCCN", hint = "Library of Congress Control Number", property = "P244", link = function(id) return "http://lccn.loc.gov/"..id end, }, { name = "GND", hint = "Gemeinsame Normdatei", property = "P227", link = function(id) return "http://d-nb.info/gnd/"..id end, }, { name = "NDL", hint = ":de:Web NDL Authorities", property = "P349", link = function(id) return "http://id.ndl.go.jp/auth/ndlna/"..id end, }, { name = "LIBRIS", hint = "LIBRIS", property = "P5587", link = function(id) return "https://libris.kb.se/katalogisering/"..id end, }, { name = "SELIBR", hint = "LIBRIS", property = "P906", disable = function(entityId) return has(entityId, "P5587") end, link = function(id) local x = mw.title.new("Module:Kontrola autorytatywna/P906/enabled").id return "http://libris.kb.se/auth/"..id end, }, { name = "BnF", hint = "Bibliothèque nationale", property = "P268", link = function(id) return "http://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb"..id end, }, { name = "SUDOC", hint = "Système Universitaire de Documentation", property = "P269", link = function(id) return "http://www.idref.fr/"..id end, }, { name = "SBN", hint = ":it:Servizio bibliotecario nazionale", property = "P396", link = function(id) return "https://opac.sbn.it/en/risultati-autori/-/opac-autori/detail/"..id end, }, { name = "NLA", hint = "Biblioteka Narodowa Australii", property = "P409", link = function(id) return "http://nla.gov.au/anbd.aut-an"..id end, }, { name = "BNCF", hint = "Centralna Biblioteka Narodowa we Florencji", property = "P508", link = function(id) return "http://thes.bncf.firenze.sbn.it/termine.php?id="..id end, }, { name = "NKC", hint = "Biblioteka Narodowa Republiki Czeskiej", property = "P691", link = function(id) return "https://aleph.nkp.cz/F/?func=find-c&local_base=aut&ccl_term=ica="..id end, }, { name = "DBNL", hint = ":nl:Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren", property = "P723", link = function(id) return "http://www.dbnl.org/auteurs/auteur.php?id="..id end, }, { name = "RSL", hint = "Rosyjska Biblioteka Państwowa", property = "P947", link = function(id) return "http://aleph.rsl.ru/F?func=find-b&find_code=SYS&adjacent=Y&local_base=RSL11&request="..id end, }, { name = "BNE", hint = "Hiszpańska Biblioteka Narodowa", property = "P950", link = function(id) return "http://catalogo.bne.es/uhtbin/authoritybrowse.cgi?action=display&authority_id="..id end, }, { name = "BNR", hint = "Biblioteka Narodowa Rumunii", property = "P1003", link = function(id) return "http://alephnew.bibnat.ro:8991/F?func=find-b&request="..id.."&find_code=SYS&adjacent=Y&local_base=NLR10" end, }, { name = "NTA", hint = "Holenderska Biblioteka Narodowa", property = "P1006", link = function(id) --return "http://opc4.kb.nl/PPN?PPN="..id return "http://data.bibliotheken.nl/doc/thes/p"..id end, }, { name = "BIBSYS", hint = "BIBSYS", property = "P1015", link = function(id) return "https://authority.bibsys.no/authority/rest/authorities/html/"..id end, }, { name = "CALIS", hint = ":zh:中国高等教育文献保障系统", property = "P270", link = function(id) return "http://opac.calis.edu.cn/aopac/ajsp/detail.jsp?actionfrom=1&actl=CAL++"..id.."%23" end, }, { name = "CiNii", hint = ":jp:CiNii", property = "P271", link = function(id) return "http://ci.nii.ac.jp/author/"..id end, }, { name = "Open Library", hint = "Open Library", property = "P648", link = function(id) return "https://openlibrary.org/books/"..id end, }, { name = "PLWABN", hint = "Biblioteka Narodowa (Warszawa)", property = "P7293", link = function(id) return "https://dbn.bn.org.pl/descriptor-details/"..id end, }, { name = "NLP", hint = "Biblioteka Narodowa (Warszawa)", property = "P1695", disable = function(entityId) return has(entityId, "P7293") end, link = function(id) if id:byte(1) ~= 65 then local x = mw.title.new("Module:Kontrola autorytatywna/P1695/invalid").id return "https://dbn.bn.org.pl/descriptor-details/"..id end local y = mw.title.new("Module:Kontrola autorytatywna/P1695/enabled").id return "https://dbn.bn.org.pl/descriptor-details/"..id end, }, { name = "NUKAT", hint = "NUKAT", property = "P1207", link = function(id) local good = string.match(id, "^[npst] %d%d%d%d%d%d%d%d%d%d$") or string.match(id, "^[npst] %d%d%d%d%d%d%d%d$") if not good then local prefix = string.sub(id,1,1) local number = string.sub(id,2) local infix = #number == 8 and "%20%20" or "%20" good = prefix..infix..number end local linkid, x = string.gsub(good, ' ', '%%20') return "http://nukat.edu.pl/aut/"..linkid end, }, { name = "OBIN", hint = "Dictionary of National Biography", property = "P1415", link = function(id) return "https://doi.org/10.1093/ref:odnb/"..id end, }, { name = "J9U", hint = "Biblioteka Narodowa Izraela", property = "P8189", link = function(id) return "https://www.nli.org.il/en/authorities/"..id end, }, { name = "PTBNP", hint = "Biblioteka Narodowa Portugalii", property = "P1005", link = function(id) return "http://urn.bn.pt/nca/unimarc-authorities/txt?id="..id end, }, { name = "CANTIC", hint = ":ca:Catàleg d'autoritats de noms i títols de Catalunya", property = "P1273", link = function(id) return "http://cantic.bnc.cat/registres/CUCId/"..id end, }, { name = "LNB", hint = "Biblioteka Narodowa Łotwy", property = "P1368", link = function(id) return "https://kopkatalogs.lv/F?func=direct&local_base=lnc10&doc_number="..id.."&P_CON_LNG=ENG" end, }, { name = "NSK", hint = "Biblioteka Narodowa i Uniwersytecka w Zagrzebiu", property = "P1375", link = function(id) return "http://katalog.nsk.hr/F/?func=direct&doc_number="..id.."&local_base=nsk10" end, }, { name = "BNA", hint = ":es:Biblioteca Nacional de la República Argentina", property = "P3788", link = function(id) return "http://catalogo.bn.gov.ar/F/?func=direct&doc_number="..id.."&local_base=BNA10" end, }, { name = "CONOR", hint = ":sl:CONOR", property = "P1280", link = function(id) return "https://plus-legacy.cobiss.net/cobiss/si/en/conor/"..id end, }, { name = "BNC", hint = ":es:Biblioteca Nacional de Chile", property = "P1890", link = function(id) return "http://www.bncatalogo.cl/F?func=direct&local_base=red10&doc_number="..id end, }, { name = "ΕΒΕ", hint = "Grecka Biblioteka Narodowa", property = "P3348", link = function(id) return "http://data.nlg.gr/resource/authority/record"..id end, }, { name = "BLBNB", hint = "Brazylijska Biblioteka Narodowa", property = "P4619", link = function(id) return "http://acervo.bn.br/sophia_web/autoridade/detalhe/"..id end, }, { name = "KRNLK", hint = "Biblioteka Narodowa Korei", property = "P5034", link = function(id) return "https://librarian.nl.go.kr/LI/contents/L20101000000.do?id="..id end, }, { name = "LIH", hint = "Litewska Biblioteka Narodowa im. Martynasa Mažvydasa", property = "P7699", link = function(id) return "https://lnb.libis.lt/simpleSearch.do?doSearch=1&AI001="..mw.uri.encode(id,"PATH") end, }, { name = "NSZL", hint = "Państwowa Biblioteka Széchényiego", property = "P3133", link = function(id) return "http://nektar.oszk.hu/auth/"..id end, }, { name = "RISM", hint = "Répertoire International des Sources Musicales", property = "P5504", link = function(id) return "https://rism.online/"..id end, }, { name = "GIA", hint = "Getty Iconography Authority", property = "P5986", link = function(id) return "http://www.getty.edu/cona/CONAIconographyRecord.aspx?iconid="..id end, }, -- Zawsze na końcu / Always last !!! { name = "WorldCat", hint = "WorldCat", property = "P7859", link = function(id) return "http://www.worldcat.org/identities/"..id end, }, } local getDescription = function (entityId, force) local needLabel = false local site = mw.wikibase.getSitelink(entityId) local label = mw.wikibase.getLabelByLang(entityId, 'pl') if not label then label = mw.wikibase.getLabelByLang(entityId, 'mul') end if not label then for i, l in ipairs(resources.fallbackLabels) do label = mw.wikibase.getLabelByLang(entityId, l) if label then needLabel = true break end end end if site and label then return "[[:"..site.."|"..label.."]]", needLabel elseif site then return "[[:"..site.."|"..site.."]]", needLabel elseif label then return label, needLabel elseif force then return entityID, true end end local findDescription = function (entityId, sourceProps) local alt = nil for i, prop in ipairs(sourceProps) do for j, v in ipairs(mw.wikibase.getBestStatements(entityId, prop)) do if (v.mainsnak.snaktype == "value") and (v.mainsnak.datatype == "wikibase-item") then local qid = v.mainsnak.datavalue.value.id -- or "Q"..v.mainsnak.datavalue.value["numeric-id"] local description, needLabel = getDescription(qid, false) if description and not needLabel then return description, false end alt = alt or description end end end return alt, alt end local insertHeader = function(title, entityId, result, before, after) local determineDnbType = function() if isHumanPerson(entityId) then return "p" end -- pozostałe testy if hasAny(entityId, { "P1687", "P1963" }) then return "s" elseif hasAny(entityId, {"P27", "P26", "P25", "P22", "P40", "P1317"}) then return "p" elseif hasAny(entityId, {"P50", "P170", "P86", "P87", "P676", "P435"}) then return "w" elseif hasAny(entityId, {"P112", "P159", "P169", "P488", "P355", "P740"}) then return "k" elseif hasAny(entityId, {"P150", "P610", "P1589", "P85", "P35", "P36", "P47", "P984", "P474", "P982", "P300", "P901"}) then -- P625 cannot be used, there are some organizations, events, and even persons with this property return "g" end end local editLabelLink = "" local typClass = "normdaten-andere" local description = '' local needLabel = false if entityId then local typ = determineDnbType() or "fehlt" typClass = "normdaten-typ-"..typ if entityId ~= mw.wikibase.getEntityIdForCurrentPage() then description, needLabel = getDescription(entityId, true) if needLabel then editLabelLink = string.format(resources.editLabelLink, entityId) end elseif typ == 'p' then -- "człowiek" -> "osoba" description = resources.descriptions[typ] else description, needLabel = findDescription(entityId, resources.nativeTypes) description = description or resources.descriptions[typ] end end if needLabel then description = description..resources.catMissingLabel end if description and (#description > 0) then title = title..'&nbsp;(<span class="description">' .. description.. "</span>)" .. editLabelLink end table.insert(result, 1, '<div class="'..typClass..'">') table.insert(result, 2, '<div>'..title..":"..'</div>') if before then table.insert(result, 3, before) end if after then table.insert(result, after) end table.insert(result,"</div>") end local formats = { classic = function(info, identifiers) local result = {} table.insert(result, "[[") table.insert(result, info.hint) table.insert(result, "|") table.insert(result, info.name) table.insert(result, "]]") local show = info.show or function(id) return id end for i, id in ipairs(identifiers) do table.insert(result, (i == 1) and ":" or ",") table.insert(result, "&thinsp;<span class=\"uid\">[") table.insert(result, info.link(id)) table.insert(result, " ") table.insert(result, show(id)) table.insert(result, "]</span>") end return table.concat(result, "") end, mini = function(info, identifiers) local result = {} if #identifiers == 1 then -- simple link with authority name local id = identifiers[1] table.insert(result, "[") table.insert(result, info.link(id)) table.insert(result, " ") table.insert(result, string.format(info.format or "<span title=\"%s\">%s</span>", id, info.name)) table.insert(result, "]") return table.concat(result, "") end table.insert(result, info.name) for i, id in ipairs(identifiers) do table.insert(result, (i == 1) and ":" or ",") table.insert(result, "&thinsp;[") table.insert(result, info.link(id)) table.insert(result, " ") table.insert(result, string.format("<span title=\"%s\">%s</span>", id, tostring(i))) table.insert(result, "]") end return table.concat(result, "") end, } local show = function(entityId, argStyle) local identifiers = function (info) local result = {} if info.disable and info.disable(entityId) then return result; end for i, v in ipairs(mw.wikibase.getBestStatements(entityId, info.property)) do if v.mainsnak.snaktype == "value" then table.insert(result, v.mainsnak.datavalue.value) end end return result end local result = {} local formatItems = formats[argStyle] or formats.classic for i, info in ipairs(sources) do local list = identifiers(info) if #list > 0 then table.insert(result, "<li>"..formatItems(info, list).."</li>") end end if #result > 0 then insertHeader(resources.title, entityId, result, "<ul>", "</ul>") return table.concat(result, ""); end end local findPropertyDescription = function(pid) local description, needLabel = findDescription(pid, {"P1629"}) if not description or (#description == 0) or needLabel then description, needLabel = getDescription(pid, false) if not description or (#description == 0) or needLabel then mw.log("KA "..pid..": Brak opisu cechy") else mw.log("KA "..pid..": Brak elementu 'dedykowany typ dla' (P1629) w opisie cechy") end end return description, needLabel end return { ["Dokumentacja"] = function(frame) local result = {} table.insert(result, "{| class=wikitable\n!nazwa\n!cecha\n!dostawca\n") for i, v in ipairs(sources) do if i > 0 then table.insert(result, "|-\n") end table.insert(result, "|") table.insert(result, v.name) table.insert(result, "\n") table.insert(result, "|[[:d:Property:") table.insert(result, v.property) table.insert(result, "|") table.insert(result, v.property) table.insert(result, "]]\n") table.insert(result, "|[[") table.insert(result, v.hint) table.insert(result, "]]\n") end table.insert(result, "|-\n") table.insert(result, '!colspan="3"|'..resources.encyklopediaTitle..'\n') for i, b in ipairs(resources.encyklopedie) do local pid, name = mw.ustring.match(b, "^(P[0-9]+) +(.+)$") if not pid then pid = b end local description, needLabel = findPropertyDescription(pid) if name or (description and not needLabel) then table.insert(result, "|-\n") table.insert(result, "|") table.insert(result, name or '') table.insert(result, "\n") table.insert(result, "|[[:d:Property:") table.insert(result, pid) table.insert(result, "|") table.insert(result, pid) table.insert(result, "]]\n") table.insert(result, "|") table.insert(result, description or '') table.insert(result, "\n") end end table.insert(result, "|-\n") table.insert(result, '!colspan="3"|'..resources.otherTitle..'\n') for i, b in ipairs(resources.bonus) do local pid, name = mw.ustring.match(b, "^(P[0-9]+) +(.+)$") if not pid then pid = b end local description, needLabel = findPropertyDescription(pid) if name or (description and not needLabel) then table.insert(result, "|-\n") table.insert(result, "|") table.insert(result, name or '') table.insert(result, "\n") table.insert(result, "|[[:d:Property:") table.insert(result, pid) table.insert(result, "|") table.insert(result, pid) table.insert(result, "]]\n") table.insert(result, "|") table.insert(result, description or '') table.insert(result, "\n") end end table.insert(result, "|}") return table.concat(result, "") end, ["Pokaż"] = function (frame) local args = frame.args local parent = frame:getParent().args local entityId = mw.wikibase.getEntityIdForCurrentPage() if (mw.title.getCurrentTitle() ~= 0) and (args[1] or parent[1]) then entityId = args[1] or parent[1] or entityId end if not entityId then return end local argStyle = args.style local result = { -- typical result show(entityId, argStyle) } local group = false local idGroupOfHumans = 'Q16334295' for i, v in ipairs(mw.wikibase.getBestStatements(entityId, "P31")) do if v.mainsnak.snaktype == "value" then local id = v.mainsnak.datavalue.value.id if id == idGroupOfHumans then group = true break end local status, r = pcall(mw.wikibase.getReferencedEntityId, id, 'P279', { idGroupOfHumans }) if not status then -- za dużo wywołań, max 3 break end if r then group = true break end end end if group then local p527 = mw.wikibase.getBestStatements(entityId, "P527") -- dodawaj nie więcej niż 5 osób dodatkowo if (#p527 > 0) and (#p527 <= 5) then for i, v in ipairs(p527) do if v.mainsnak.snaktype == "value" then local id = v.mainsnak.datavalue.value.id -- or "Q"..tostring(v.mainsnak.datavalue.value["numeric-id"]) if isHumanPerson(id) then local s = show(id, argStyle) if s then table.insert(result, s) end end end end end end -- czas na bonusy local genericPrinter = false -- lazy loaded local loadBonusSection = function (bonusTitle, bonusItems) local bonus = {} for i, b in ipairs(bonusItems) do local pid, name = mw.ustring.match(b, "^(P[0-9]+) +(.+)$") if not pid then pid = b end local prop = mw.wikibase.getBestStatements(entityId, pid) if prop and (#prop > 0) then local description = name local needLabel = false if not description then description, needLabel = findPropertyDescription(pid) end if description and (#description > 0) and not needLabel then local expectedPattern = "^%[(%S+) (.-)%]$" local uids = {} for j, p in ipairs(prop) do if not p.mainsnak or (p.mainsnak.snaktype ~= "value") then local x = mw.title.new("Module:Kontrola autorytatywna/Pokaż/InvalidData").id mw.logObject(p, "KA BAD DATA") else -- lazy loading once genericPrinter = genericPrinter or require("Moduł:Wikipòdôwczi/format/string") local s = genericPrinter.format(p.mainsnak, {}) if s and (#s > 0) then local link, id = mw.ustring.match(s, expectedPattern) if link then table.insert(uids, s) end end end end if #uids > 0 then local info = { show = function(s) local link, id = mw.ustring.match(s, expectedPattern) return id end, link = function(s) local link, id = mw.ustring.match(s, expectedPattern) return link end, } local hint, name = mw.ustring.match(description, "^%[%[(.-)|(.-)%]%]$") if hint then info.hint = hint info.name = name else local sitelink = mw.ustring.match(description, "^%[%[(.-)%]%]$") if name then info.hint = sitelink info.name = sitelink else info.hint = ":d:Property:"..pid info.name = description end end local formatItems = formats[argStyle] or formats.classic table.insert(bonus, "\n*"..formatItems(info, uids)) end end end end if #bonus > 0 then insertHeader(bonusTitle, (#result == 0) and entityId, bonus, "\n", "\n") for i, b in ipairs(bonus) do table.insert(result, b) end end end loadBonusSection(resources.encyklopediaTitle, resources.encyklopedie) loadBonusSection(resources.otherTitle, resources.bonus) if #result > 0 then table.insert(result, 1, '<div id="normdaten" class="catlinks">') table.insert(result, "</div>") return table.concat(result, "") end end, ["Zestaw"] = function (frame) local t = frame.args["tytuł"] or "[[Kontrola autorytatywna]]" local e = frame.args["pusto"] local sd = require("Module:Wikipòdôwczi/select") local f = require("Module:Wikipòdôwczi/format") local result = {} local i = 1 while true do local p = frame.args[i] if not p then break end local pid, qid, prop = sd.selectProperty(p, {}) if qid then local ppid, pqid, pprop = sd.selectProperty("P1629", {}, pid) if pqid then local s = "\n*"..f.run(frame, ppid, pprop)..":&nbsp;"..f.run(frame, pid, prop) table.insert(result, s) end end i = i + 1 end if #result > 0 then table.insert(result, 1, '<div class="catlinks">') table.insert(result, 2, t) local pid, qid, prop = sd.selectProperty("P31", {}, nil, 1) table.insert(result, 3, qid and (" ("..f.run(frame, pid, prop).."):") or ":") table.insert(result, "</div>") return table.concat(result) end return e end, } jzbpkztt1fb4cy6rt17ccib5ldp874j 198363 198360 2026-05-13T12:26:57Z Iketsi 3254 [[d:p:P7859|P7859]]→[[d:p:P10832|P10832]] 198363 Scribunto text/plain require("strict") local resources = { title = "[[Kontrola autorytatywna|Aùtoritatiwnô kòntrola]]", encyklopediaTitle = "[[Encyklopedia internetowa|Jinternetowé encyklopedie]]", otherTitle = "Bùtnowé identifikatorë", catMissingLabel = '[[Kategoria:Kontrola autorytatywna potrzebuje polskiej etykiety]]', editLabelLink = '<span class="wdlink">&#x5B;[[:d:%s|<span title="Brak polskiej etykiety">e</span>]]&#x5D;</span>', fallbackLabels = { "mul", "pl", "en", "de", "fr", "it", "cs", "lt", "pt", "es" }, nativeTypes = { "P31", "P279" }, -- type descriptions descriptions = { p = "persóna", k = "òrganizacjô", v = "wëdarzenié", w = "dzeło", s = "dërżeniowé słowò", g = "geograficzny òbiekt", }, encyklopedie = { "P7305 [[Encyklopedia PWN (internetowa)|PWN]]", "P5058 [[Encyklopedia teatru polskiego|ETP]]", --osoby "P6679 [[Encyklopedia teatru polskiego|ETP]]", --sztuki "P1417 [[Encyklopedia Britannica|Britannica]]", "P5395 [[The Canadian Encyclopedia|The Canadian Encyclopedia]]", "P3365 [[Enciclopedia Treccani|Treccani]]", "P3219 Universalis", -- Encyclopædia Universalis "P3123 [[Stanford Encyclopedia of Philosophy|SEP]]", "P2924 [[Wielka Encyklopedia Rosyjska|stara БРЭ]]", "P11514 [[Wielka Encyklopedia Rosyjska|nowa БРЭ]]", "P4613 [[Encykłopedija suczasnoji Ukrajiny|ЕСУ]]", "P3222 [[Nationalencyklopedin|NE.se]]", "P4854 [[Uppslagsverket Finland|Uppslagsverket Finland]]", "P6870 [[Nacionālā enciklopēdija|Nacionālā enciklopēdija]]", "P4342 [[Store norske leksikon|SNL]]", "P7666 [[Visuotinė lietuvių enciklopedija|VLE]]", "P1296 Catalana", -- Gran Enciclopèdia Catalana "P8313 [[Den Store Danske Encyklopædi|DSDE]]", "P7982 [[Hrvatska enciklopedija|Hrvatska enciklopedija]]", "P13596 [[Polskie Wydawnictwo Muzyczne#Polska Biblioteka Muzyczna|PBM]]", }, bonus = { "P8832 [[Polska Akademia Nauk|PAN]]", --"P402", -- identyfikator relacji OpenStreetMap "P2038", -- identyfikator ResearchGate "P1053", -- ResearcherID "P3829 Publons", "P3124 archiwalna „Nauka Polska”", -- identyfikator osoby w _archiwalnym_ serwisie „Nauka Polska” "P12541 „Ludzie Nauki”", -- identyfikator osoby w bazie „Ludzie Nauki” (nowej) "P1153 Scopus", "P1563 MacTutor", -- identyfikator MacTutor, "P8159 SciProfiles", -- identyfikator SciProfiles (MDPI), "P2798 Loop", -- identyfikator Loop (Frontiers), "P10861 Dimensions", -- identyfikator Dimensions (Springer Nature), "P1960 Google Scholar", -- identyfikator Google Scholar, "P8286 Olympedia", -- identyfikator sportowca w www.olympedia.org "P1146 [[World Athletics|World Athletics]]", "P3495 FilmPolski.pl", -- identyfikator aktora w FilmPolski.pl "P2036", -- African Plant Database; "P838 BioLib", "P830 [[Encyclopedia of Life|EoL]]", "P6177 EUNIS", -- EUNIS ID, (lub P6681 ?) "P1747 Flora of China", "P1727 Flora of North America", "P6094 FloraWeb", "P846 GBIF", -- Global Biodiversity Information Facility "P1421 GRIN", "P3151 iNaturalist", "P961 [[International Plant Names Index|IPNI]]", "P815 [[Integrated Taxonomic Information System|ITIS]]", "P685 NCBI", -- NCBI, "P6034 Plant Finder", "P1070", -- PlantList "P5037 Plants of the World", "P3105 Tela Botanica", "P960", -- Tropicos, "P1772 USDA PLANTS", "P821", -- CGNDB, "P6263", -- Mindat, "P842 Fossilworks", "P5055 IRMNG", -- Interim Register of Marine and Nonmarine Genera "P10585 [[Catalogue of Life|CoL]]", "P2426 xeno-canto", "P10907 Paleobiology Database" } } local has = function (entityId, propertyId) return #mw.wikibase.getBestStatements(entityId, propertyId) > 0 end local hasAny = function (entityId, properties) for i, v in ipairs(properties) do if has(entityId, v) then return true end end return false end local isHumanPerson = function(entityId) for i, v in ipairs(mw.wikibase.getBestStatements(entityId, "P31")) do if (v.mainsnak.snaktype == "value") and (v.mainsnak.datavalue.value["numeric-id"] == 5) then return true end end for i, v in ipairs(mw.wikibase.getBestStatements(entityId, "P21")) do if (v.mainsnak.snaktype == "value") then local id = v.mainsnak.datavalue.value["numeric-id"] if (id == 6581097) or (id == 6581072) then return true end end end return false end local sources = { { name = "ISNI", hint = "International Standard Name Identifier", property = "P213", link = function(id) local linkId, x = string.gsub(id, " ", "") return "https://isni.org/isni/"..linkId end, show = function(id) local showId, x = string.gsub(id, " ", "&thinsp;") return showId end, }, { name = "ORCID", hint = "ORCID", property = "P496", link = function(id) id = string.gsub(id, "-", "") return "http://orcid.org/"..string.sub(id, 1, 4).."-"..string.sub(id,5,8).."-"..string.sub(id,9,12).."-"..string.sub(id,13,16) end, show = function(id) id = string.gsub(id, "-", "") return string.sub(id, 1, 4).."-"..string.sub(id,5,8).."-"..string.sub(id,9,12).."-"..string.sub(id,13,16) end, }, { name = "VIAF", hint = "Virtual International Authority File", property = "P214", link = function(id) return "http://viaf.org/viaf/"..id end, }, { name = "ULAN", hint = ":en:Union List of Artist Names", property = "P245", link = function(id) return "http://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=&role=&nation=&subjectid="..id end, }, { name = "Europeana", hint = "Europeana", property = "P727", link = function(id) return "http://www.europeana.eu/portal/record/"..id..".html" end, }, { name = "LCCN", hint = "Library of Congress Control Number", property = "P244", link = function(id) return "http://lccn.loc.gov/"..id end, }, { name = "GND", hint = "Gemeinsame Normdatei", property = "P227", link = function(id) return "http://d-nb.info/gnd/"..id end, }, { name = "NDL", hint = ":de:Web NDL Authorities", property = "P349", link = function(id) return "http://id.ndl.go.jp/auth/ndlna/"..id end, }, { name = "LIBRIS", hint = "LIBRIS", property = "P5587", link = function(id) return "https://libris.kb.se/katalogisering/"..id end, }, { name = "SELIBR", hint = "LIBRIS", property = "P906", disable = function(entityId) return has(entityId, "P5587") end, link = function(id) local x = mw.title.new("Module:Kontrola autorytatywna/P906/enabled").id return "http://libris.kb.se/auth/"..id end, }, { name = "BnF", hint = "Bibliothèque nationale", property = "P268", link = function(id) return "http://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb"..id end, }, { name = "SUDOC", hint = "Système Universitaire de Documentation", property = "P269", link = function(id) return "http://www.idref.fr/"..id end, }, { name = "SBN", hint = ":it:Servizio bibliotecario nazionale", property = "P396", link = function(id) return "https://opac.sbn.it/en/risultati-autori/-/opac-autori/detail/"..id end, }, { name = "NLA", hint = "Biblioteka Narodowa Australii", property = "P409", link = function(id) return "http://nla.gov.au/anbd.aut-an"..id end, }, { name = "BNCF", hint = "Centralna Biblioteka Narodowa we Florencji", property = "P508", link = function(id) return "http://thes.bncf.firenze.sbn.it/termine.php?id="..id end, }, { name = "NKC", hint = "Biblioteka Narodowa Republiki Czeskiej", property = "P691", link = function(id) return "https://aleph.nkp.cz/F/?func=find-c&local_base=aut&ccl_term=ica="..id end, }, { name = "DBNL", hint = ":nl:Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren", property = "P723", link = function(id) return "http://www.dbnl.org/auteurs/auteur.php?id="..id end, }, { name = "RSL", hint = "Rosyjska Biblioteka Państwowa", property = "P947", link = function(id) return "http://aleph.rsl.ru/F?func=find-b&find_code=SYS&adjacent=Y&local_base=RSL11&request="..id end, }, { name = "BNE", hint = "Hiszpańska Biblioteka Narodowa", property = "P950", link = function(id) return "http://catalogo.bne.es/uhtbin/authoritybrowse.cgi?action=display&authority_id="..id end, }, { name = "BNR", hint = "Biblioteka Narodowa Rumunii", property = "P1003", link = function(id) return "http://alephnew.bibnat.ro:8991/F?func=find-b&request="..id.."&find_code=SYS&adjacent=Y&local_base=NLR10" end, }, { name = "NTA", hint = "Holenderska Biblioteka Narodowa", property = "P1006", link = function(id) --return "http://opc4.kb.nl/PPN?PPN="..id return "http://data.bibliotheken.nl/doc/thes/p"..id end, }, { name = "BIBSYS", hint = "BIBSYS", property = "P1015", link = function(id) return "https://authority.bibsys.no/authority/rest/authorities/html/"..id end, }, { name = "CALIS", hint = ":zh:中国高等教育文献保障系统", property = "P270", link = function(id) return "http://opac.calis.edu.cn/aopac/ajsp/detail.jsp?actionfrom=1&actl=CAL++"..id.."%23" end, }, { name = "CiNii", hint = ":jp:CiNii", property = "P271", link = function(id) return "http://ci.nii.ac.jp/author/"..id end, }, { name = "Open Library", hint = "Open Library", property = "P648", link = function(id) return "https://openlibrary.org/books/"..id end, }, { name = "PLWABN", hint = "Biblioteka Narodowa (Warszawa)", property = "P7293", link = function(id) return "https://dbn.bn.org.pl/descriptor-details/"..id end, }, { name = "NLP", hint = "Biblioteka Narodowa (Warszawa)", property = "P1695", disable = function(entityId) return has(entityId, "P7293") end, link = function(id) if id:byte(1) ~= 65 then local x = mw.title.new("Module:Kontrola autorytatywna/P1695/invalid").id return "https://dbn.bn.org.pl/descriptor-details/"..id end local y = mw.title.new("Module:Kontrola autorytatywna/P1695/enabled").id return "https://dbn.bn.org.pl/descriptor-details/"..id end, }, { name = "NUKAT", hint = "NUKAT", property = "P1207", link = function(id) local good = string.match(id, "^[npst] %d%d%d%d%d%d%d%d%d%d$") or string.match(id, "^[npst] %d%d%d%d%d%d%d%d$") if not good then local prefix = string.sub(id,1,1) local number = string.sub(id,2) local infix = #number == 8 and "%20%20" or "%20" good = prefix..infix..number end local linkid, x = string.gsub(good, ' ', '%%20') return "http://nukat.edu.pl/aut/"..linkid end, }, { name = "OBIN", hint = "Dictionary of National Biography", property = "P1415", link = function(id) return "https://doi.org/10.1093/ref:odnb/"..id end, }, { name = "J9U", hint = "Biblioteka Narodowa Izraela", property = "P8189", link = function(id) return "https://www.nli.org.il/en/authorities/"..id end, }, { name = "PTBNP", hint = "Biblioteka Narodowa Portugalii", property = "P1005", link = function(id) return "http://urn.bn.pt/nca/unimarc-authorities/txt?id="..id end, }, { name = "CANTIC", hint = ":ca:Catàleg d'autoritats de noms i títols de Catalunya", property = "P1273", link = function(id) return "http://cantic.bnc.cat/registres/CUCId/"..id end, }, { name = "LNB", hint = "Biblioteka Narodowa Łotwy", property = "P1368", link = function(id) return "https://kopkatalogs.lv/F?func=direct&local_base=lnc10&doc_number="..id.."&P_CON_LNG=ENG" end, }, { name = "NSK", hint = "Biblioteka Narodowa i Uniwersytecka w Zagrzebiu", property = "P1375", link = function(id) return "http://katalog.nsk.hr/F/?func=direct&doc_number="..id.."&local_base=nsk10" end, }, { name = "BNA", hint = ":es:Biblioteca Nacional de la República Argentina", property = "P3788", link = function(id) return "http://catalogo.bn.gov.ar/F/?func=direct&doc_number="..id.."&local_base=BNA10" end, }, { name = "CONOR", hint = ":sl:CONOR", property = "P1280", link = function(id) return "https://plus-legacy.cobiss.net/cobiss/si/en/conor/"..id end, }, { name = "BNC", hint = ":es:Biblioteca Nacional de Chile", property = "P1890", link = function(id) return "http://www.bncatalogo.cl/F?func=direct&local_base=red10&doc_number="..id end, }, { name = "ΕΒΕ", hint = "Grecka Biblioteka Narodowa", property = "P3348", link = function(id) return "http://data.nlg.gr/resource/authority/record"..id end, }, { name = "BLBNB", hint = "Brazylijska Biblioteka Narodowa", property = "P4619", link = function(id) return "http://acervo.bn.br/sophia_web/autoridade/detalhe/"..id end, }, { name = "KRNLK", hint = "Biblioteka Narodowa Korei", property = "P5034", link = function(id) return "https://librarian.nl.go.kr/LI/contents/L20101000000.do?id="..id end, }, { name = "LIH", hint = "Litewska Biblioteka Narodowa im. Martynasa Mažvydasa", property = "P7699", link = function(id) return "https://lnb.libis.lt/simpleSearch.do?doSearch=1&AI001="..mw.uri.encode(id,"PATH") end, }, { name = "NSZL", hint = "Państwowa Biblioteka Széchényiego", property = "P3133", link = function(id) return "http://nektar.oszk.hu/auth/"..id end, }, { name = "RISM", hint = "Répertoire International des Sources Musicales", property = "P5504", link = function(id) return "https://rism.online/"..id end, }, { name = "GIA", hint = "Getty Iconography Authority", property = "P5986", link = function(id) return "http://www.getty.edu/cona/CONAIconographyRecord.aspx?iconid="..id end, }, -- Zawsze na końcu / Always last !!! { name = "WorldCat", hint = "WorldCat", property = "P10832", link = function(id) return "http://www.worldcat.org/identities/"..id end, }, } local getDescription = function (entityId, force) local needLabel = false local site = mw.wikibase.getSitelink(entityId) local label = mw.wikibase.getLabelByLang(entityId, 'pl') if not label then label = mw.wikibase.getLabelByLang(entityId, 'mul') end if not label then for i, l in ipairs(resources.fallbackLabels) do label = mw.wikibase.getLabelByLang(entityId, l) if label then needLabel = true break end end end if site and label then return "[[:"..site.."|"..label.."]]", needLabel elseif site then return "[[:"..site.."|"..site.."]]", needLabel elseif label then return label, needLabel elseif force then return entityID, true end end local findDescription = function (entityId, sourceProps) local alt = nil for i, prop in ipairs(sourceProps) do for j, v in ipairs(mw.wikibase.getBestStatements(entityId, prop)) do if (v.mainsnak.snaktype == "value") and (v.mainsnak.datatype == "wikibase-item") then local qid = v.mainsnak.datavalue.value.id -- or "Q"..v.mainsnak.datavalue.value["numeric-id"] local description, needLabel = getDescription(qid, false) if description and not needLabel then return description, false end alt = alt or description end end end return alt, alt end local insertHeader = function(title, entityId, result, before, after) local determineDnbType = function() if isHumanPerson(entityId) then return "p" end -- pozostałe testy if hasAny(entityId, { "P1687", "P1963" }) then return "s" elseif hasAny(entityId, {"P27", "P26", "P25", "P22", "P40", "P1317"}) then return "p" elseif hasAny(entityId, {"P50", "P170", "P86", "P87", "P676", "P435"}) then return "w" elseif hasAny(entityId, {"P112", "P159", "P169", "P488", "P355", "P740"}) then return "k" elseif hasAny(entityId, {"P150", "P610", "P1589", "P85", "P35", "P36", "P47", "P984", "P474", "P982", "P300", "P901"}) then -- P625 cannot be used, there are some organizations, events, and even persons with this property return "g" end end local editLabelLink = "" local typClass = "normdaten-andere" local description = '' local needLabel = false if entityId then local typ = determineDnbType() or "fehlt" typClass = "normdaten-typ-"..typ if entityId ~= mw.wikibase.getEntityIdForCurrentPage() then description, needLabel = getDescription(entityId, true) if needLabel then editLabelLink = string.format(resources.editLabelLink, entityId) end elseif typ == 'p' then -- "człowiek" -> "osoba" description = resources.descriptions[typ] else description, needLabel = findDescription(entityId, resources.nativeTypes) description = description or resources.descriptions[typ] end end if needLabel then description = description..resources.catMissingLabel end if description and (#description > 0) then title = title..'&nbsp;(<span class="description">' .. description.. "</span>)" .. editLabelLink end table.insert(result, 1, '<div class="'..typClass..'">') table.insert(result, 2, '<div>'..title..":"..'</div>') if before then table.insert(result, 3, before) end if after then table.insert(result, after) end table.insert(result,"</div>") end local formats = { classic = function(info, identifiers) local result = {} table.insert(result, "[[") table.insert(result, info.hint) table.insert(result, "|") table.insert(result, info.name) table.insert(result, "]]") local show = info.show or function(id) return id end for i, id in ipairs(identifiers) do table.insert(result, (i == 1) and ":" or ",") table.insert(result, "&thinsp;<span class=\"uid\">[") table.insert(result, info.link(id)) table.insert(result, " ") table.insert(result, show(id)) table.insert(result, "]</span>") end return table.concat(result, "") end, mini = function(info, identifiers) local result = {} if #identifiers == 1 then -- simple link with authority name local id = identifiers[1] table.insert(result, "[") table.insert(result, info.link(id)) table.insert(result, " ") table.insert(result, string.format(info.format or "<span title=\"%s\">%s</span>", id, info.name)) table.insert(result, "]") return table.concat(result, "") end table.insert(result, info.name) for i, id in ipairs(identifiers) do table.insert(result, (i == 1) and ":" or ",") table.insert(result, "&thinsp;[") table.insert(result, info.link(id)) table.insert(result, " ") table.insert(result, string.format("<span title=\"%s\">%s</span>", id, tostring(i))) table.insert(result, "]") end return table.concat(result, "") end, } local show = function(entityId, argStyle) local identifiers = function (info) local result = {} if info.disable and info.disable(entityId) then return result; end for i, v in ipairs(mw.wikibase.getBestStatements(entityId, info.property)) do if v.mainsnak.snaktype == "value" then table.insert(result, v.mainsnak.datavalue.value) end end return result end local result = {} local formatItems = formats[argStyle] or formats.classic for i, info in ipairs(sources) do local list = identifiers(info) if #list > 0 then table.insert(result, "<li>"..formatItems(info, list).."</li>") end end if #result > 0 then insertHeader(resources.title, entityId, result, "<ul>", "</ul>") return table.concat(result, ""); end end local findPropertyDescription = function(pid) local description, needLabel = findDescription(pid, {"P1629"}) if not description or (#description == 0) or needLabel then description, needLabel = getDescription(pid, false) if not description or (#description == 0) or needLabel then mw.log("KA "..pid..": Brak opisu cechy") else mw.log("KA "..pid..": Brak elementu 'dedykowany typ dla' (P1629) w opisie cechy") end end return description, needLabel end return { ["Dokumentacja"] = function(frame) local result = {} table.insert(result, "{| class=wikitable\n!nazwa\n!cecha\n!dostawca\n") for i, v in ipairs(sources) do if i > 0 then table.insert(result, "|-\n") end table.insert(result, "|") table.insert(result, v.name) table.insert(result, "\n") table.insert(result, "|[[:d:Property:") table.insert(result, v.property) table.insert(result, "|") table.insert(result, v.property) table.insert(result, "]]\n") table.insert(result, "|[[") table.insert(result, v.hint) table.insert(result, "]]\n") end table.insert(result, "|-\n") table.insert(result, '!colspan="3"|'..resources.encyklopediaTitle..'\n') for i, b in ipairs(resources.encyklopedie) do local pid, name = mw.ustring.match(b, "^(P[0-9]+) +(.+)$") if not pid then pid = b end local description, needLabel = findPropertyDescription(pid) if name or (description and not needLabel) then table.insert(result, "|-\n") table.insert(result, "|") table.insert(result, name or '') table.insert(result, "\n") table.insert(result, "|[[:d:Property:") table.insert(result, pid) table.insert(result, "|") table.insert(result, pid) table.insert(result, "]]\n") table.insert(result, "|") table.insert(result, description or '') table.insert(result, "\n") end end table.insert(result, "|-\n") table.insert(result, '!colspan="3"|'..resources.otherTitle..'\n') for i, b in ipairs(resources.bonus) do local pid, name = mw.ustring.match(b, "^(P[0-9]+) +(.+)$") if not pid then pid = b end local description, needLabel = findPropertyDescription(pid) if name or (description and not needLabel) then table.insert(result, "|-\n") table.insert(result, "|") table.insert(result, name or '') table.insert(result, "\n") table.insert(result, "|[[:d:Property:") table.insert(result, pid) table.insert(result, "|") table.insert(result, pid) table.insert(result, "]]\n") table.insert(result, "|") table.insert(result, description or '') table.insert(result, "\n") end end table.insert(result, "|}") return table.concat(result, "") end, ["Pokaż"] = function (frame) local args = frame.args local parent = frame:getParent().args local entityId = mw.wikibase.getEntityIdForCurrentPage() if (mw.title.getCurrentTitle() ~= 0) and (args[1] or parent[1]) then entityId = args[1] or parent[1] or entityId end if not entityId then return end local argStyle = args.style local result = { -- typical result show(entityId, argStyle) } local group = false local idGroupOfHumans = 'Q16334295' for i, v in ipairs(mw.wikibase.getBestStatements(entityId, "P31")) do if v.mainsnak.snaktype == "value" then local id = v.mainsnak.datavalue.value.id if id == idGroupOfHumans then group = true break end local status, r = pcall(mw.wikibase.getReferencedEntityId, id, 'P279', { idGroupOfHumans }) if not status then -- za dużo wywołań, max 3 break end if r then group = true break end end end if group then local p527 = mw.wikibase.getBestStatements(entityId, "P527") -- dodawaj nie więcej niż 5 osób dodatkowo if (#p527 > 0) and (#p527 <= 5) then for i, v in ipairs(p527) do if v.mainsnak.snaktype == "value" then local id = v.mainsnak.datavalue.value.id -- or "Q"..tostring(v.mainsnak.datavalue.value["numeric-id"]) if isHumanPerson(id) then local s = show(id, argStyle) if s then table.insert(result, s) end end end end end end -- czas na bonusy local genericPrinter = false -- lazy loaded local loadBonusSection = function (bonusTitle, bonusItems) local bonus = {} for i, b in ipairs(bonusItems) do local pid, name = mw.ustring.match(b, "^(P[0-9]+) +(.+)$") if not pid then pid = b end local prop = mw.wikibase.getBestStatements(entityId, pid) if prop and (#prop > 0) then local description = name local needLabel = false if not description then description, needLabel = findPropertyDescription(pid) end if description and (#description > 0) and not needLabel then local expectedPattern = "^%[(%S+) (.-)%]$" local uids = {} for j, p in ipairs(prop) do if not p.mainsnak or (p.mainsnak.snaktype ~= "value") then local x = mw.title.new("Module:Kontrola autorytatywna/Pokaż/InvalidData").id mw.logObject(p, "KA BAD DATA") else -- lazy loading once genericPrinter = genericPrinter or require("Moduł:Wikipòdôwczi/format/string") local s = genericPrinter.format(p.mainsnak, {}) if s and (#s > 0) then local link, id = mw.ustring.match(s, expectedPattern) if link then table.insert(uids, s) end end end end if #uids > 0 then local info = { show = function(s) local link, id = mw.ustring.match(s, expectedPattern) return id end, link = function(s) local link, id = mw.ustring.match(s, expectedPattern) return link end, } local hint, name = mw.ustring.match(description, "^%[%[(.-)|(.-)%]%]$") if hint then info.hint = hint info.name = name else local sitelink = mw.ustring.match(description, "^%[%[(.-)%]%]$") if name then info.hint = sitelink info.name = sitelink else info.hint = ":d:Property:"..pid info.name = description end end local formatItems = formats[argStyle] or formats.classic table.insert(bonus, "\n*"..formatItems(info, uids)) end end end end if #bonus > 0 then insertHeader(bonusTitle, (#result == 0) and entityId, bonus, "\n", "\n") for i, b in ipairs(bonus) do table.insert(result, b) end end end loadBonusSection(resources.encyklopediaTitle, resources.encyklopedie) loadBonusSection(resources.otherTitle, resources.bonus) if #result > 0 then table.insert(result, 1, '<div id="normdaten" class="catlinks">') table.insert(result, "</div>") return table.concat(result, "") end end, ["Zestaw"] = function (frame) local t = frame.args["tytuł"] or "[[Kontrola autorytatywna]]" local e = frame.args["pusto"] local sd = require("Module:Wikipòdôwczi/select") local f = require("Module:Wikipòdôwczi/format") local result = {} local i = 1 while true do local p = frame.args[i] if not p then break end local pid, qid, prop = sd.selectProperty(p, {}) if qid then local ppid, pqid, pprop = sd.selectProperty("P1629", {}, pid) if pqid then local s = "\n*"..f.run(frame, ppid, pprop)..":&nbsp;"..f.run(frame, pid, prop) table.insert(result, s) end end i = i + 1 end if #result > 0 then table.insert(result, 1, '<div class="catlinks">') table.insert(result, 2, t) local pid, qid, prop = sd.selectProperty("P31", {}, nil, 1) table.insert(result, 3, qid and (" ("..f.run(frame, pid, prop).."):") or ":") table.insert(result, "</div>") return table.concat(result) end return e end, } oerxbyt8wlrp9wamp5xzoatp7yvq10q 198364 198363 2026-05-13T12:28:03Z Iketsi 3254 http://www.worldcat.org/identities/→https://entities.oclc.org/worldcat/entity/ 198364 Scribunto text/plain require("strict") local resources = { title = "[[Kontrola autorytatywna|Aùtoritatiwnô kòntrola]]", encyklopediaTitle = "[[Encyklopedia internetowa|Jinternetowé encyklopedie]]", otherTitle = "Bùtnowé identifikatorë", catMissingLabel = '[[Kategoria:Kontrola autorytatywna potrzebuje polskiej etykiety]]', editLabelLink = '<span class="wdlink">&#x5B;[[:d:%s|<span title="Brak polskiej etykiety">e</span>]]&#x5D;</span>', fallbackLabels = { "mul", "pl", "en", "de", "fr", "it", "cs", "lt", "pt", "es" }, nativeTypes = { "P31", "P279" }, -- type descriptions descriptions = { p = "persóna", k = "òrganizacjô", v = "wëdarzenié", w = "dzeło", s = "dërżeniowé słowò", g = "geograficzny òbiekt", }, encyklopedie = { "P7305 [[Encyklopedia PWN (internetowa)|PWN]]", "P5058 [[Encyklopedia teatru polskiego|ETP]]", --osoby "P6679 [[Encyklopedia teatru polskiego|ETP]]", --sztuki "P1417 [[Encyklopedia Britannica|Britannica]]", "P5395 [[The Canadian Encyclopedia|The Canadian Encyclopedia]]", "P3365 [[Enciclopedia Treccani|Treccani]]", "P3219 Universalis", -- Encyclopædia Universalis "P3123 [[Stanford Encyclopedia of Philosophy|SEP]]", "P2924 [[Wielka Encyklopedia Rosyjska|stara БРЭ]]", "P11514 [[Wielka Encyklopedia Rosyjska|nowa БРЭ]]", "P4613 [[Encykłopedija suczasnoji Ukrajiny|ЕСУ]]", "P3222 [[Nationalencyklopedin|NE.se]]", "P4854 [[Uppslagsverket Finland|Uppslagsverket Finland]]", "P6870 [[Nacionālā enciklopēdija|Nacionālā enciklopēdija]]", "P4342 [[Store norske leksikon|SNL]]", "P7666 [[Visuotinė lietuvių enciklopedija|VLE]]", "P1296 Catalana", -- Gran Enciclopèdia Catalana "P8313 [[Den Store Danske Encyklopædi|DSDE]]", "P7982 [[Hrvatska enciklopedija|Hrvatska enciklopedija]]", "P13596 [[Polskie Wydawnictwo Muzyczne#Polska Biblioteka Muzyczna|PBM]]", }, bonus = { "P8832 [[Polska Akademia Nauk|PAN]]", --"P402", -- identyfikator relacji OpenStreetMap "P2038", -- identyfikator ResearchGate "P1053", -- ResearcherID "P3829 Publons", "P3124 archiwalna „Nauka Polska”", -- identyfikator osoby w _archiwalnym_ serwisie „Nauka Polska” "P12541 „Ludzie Nauki”", -- identyfikator osoby w bazie „Ludzie Nauki” (nowej) "P1153 Scopus", "P1563 MacTutor", -- identyfikator MacTutor, "P8159 SciProfiles", -- identyfikator SciProfiles (MDPI), "P2798 Loop", -- identyfikator Loop (Frontiers), "P10861 Dimensions", -- identyfikator Dimensions (Springer Nature), "P1960 Google Scholar", -- identyfikator Google Scholar, "P8286 Olympedia", -- identyfikator sportowca w www.olympedia.org "P1146 [[World Athletics|World Athletics]]", "P3495 FilmPolski.pl", -- identyfikator aktora w FilmPolski.pl "P2036", -- African Plant Database; "P838 BioLib", "P830 [[Encyclopedia of Life|EoL]]", "P6177 EUNIS", -- EUNIS ID, (lub P6681 ?) "P1747 Flora of China", "P1727 Flora of North America", "P6094 FloraWeb", "P846 GBIF", -- Global Biodiversity Information Facility "P1421 GRIN", "P3151 iNaturalist", "P961 [[International Plant Names Index|IPNI]]", "P815 [[Integrated Taxonomic Information System|ITIS]]", "P685 NCBI", -- NCBI, "P6034 Plant Finder", "P1070", -- PlantList "P5037 Plants of the World", "P3105 Tela Botanica", "P960", -- Tropicos, "P1772 USDA PLANTS", "P821", -- CGNDB, "P6263", -- Mindat, "P842 Fossilworks", "P5055 IRMNG", -- Interim Register of Marine and Nonmarine Genera "P10585 [[Catalogue of Life|CoL]]", "P2426 xeno-canto", "P10907 Paleobiology Database" } } local has = function (entityId, propertyId) return #mw.wikibase.getBestStatements(entityId, propertyId) > 0 end local hasAny = function (entityId, properties) for i, v in ipairs(properties) do if has(entityId, v) then return true end end return false end local isHumanPerson = function(entityId) for i, v in ipairs(mw.wikibase.getBestStatements(entityId, "P31")) do if (v.mainsnak.snaktype == "value") and (v.mainsnak.datavalue.value["numeric-id"] == 5) then return true end end for i, v in ipairs(mw.wikibase.getBestStatements(entityId, "P21")) do if (v.mainsnak.snaktype == "value") then local id = v.mainsnak.datavalue.value["numeric-id"] if (id == 6581097) or (id == 6581072) then return true end end end return false end local sources = { { name = "ISNI", hint = "International Standard Name Identifier", property = "P213", link = function(id) local linkId, x = string.gsub(id, " ", "") return "https://isni.org/isni/"..linkId end, show = function(id) local showId, x = string.gsub(id, " ", "&thinsp;") return showId end, }, { name = "ORCID", hint = "ORCID", property = "P496", link = function(id) id = string.gsub(id, "-", "") return "http://orcid.org/"..string.sub(id, 1, 4).."-"..string.sub(id,5,8).."-"..string.sub(id,9,12).."-"..string.sub(id,13,16) end, show = function(id) id = string.gsub(id, "-", "") return string.sub(id, 1, 4).."-"..string.sub(id,5,8).."-"..string.sub(id,9,12).."-"..string.sub(id,13,16) end, }, { name = "VIAF", hint = "Virtual International Authority File", property = "P214", link = function(id) return "http://viaf.org/viaf/"..id end, }, { name = "ULAN", hint = ":en:Union List of Artist Names", property = "P245", link = function(id) return "http://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=&role=&nation=&subjectid="..id end, }, { name = "Europeana", hint = "Europeana", property = "P727", link = function(id) return "http://www.europeana.eu/portal/record/"..id..".html" end, }, { name = "LCCN", hint = "Library of Congress Control Number", property = "P244", link = function(id) return "http://lccn.loc.gov/"..id end, }, { name = "GND", hint = "Gemeinsame Normdatei", property = "P227", link = function(id) return "http://d-nb.info/gnd/"..id end, }, { name = "NDL", hint = ":de:Web NDL Authorities", property = "P349", link = function(id) return "http://id.ndl.go.jp/auth/ndlna/"..id end, }, { name = "LIBRIS", hint = "LIBRIS", property = "P5587", link = function(id) return "https://libris.kb.se/katalogisering/"..id end, }, { name = "SELIBR", hint = "LIBRIS", property = "P906", disable = function(entityId) return has(entityId, "P5587") end, link = function(id) local x = mw.title.new("Module:Kontrola autorytatywna/P906/enabled").id return "http://libris.kb.se/auth/"..id end, }, { name = "BnF", hint = "Bibliothèque nationale", property = "P268", link = function(id) return "http://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb"..id end, }, { name = "SUDOC", hint = "Système Universitaire de Documentation", property = "P269", link = function(id) return "http://www.idref.fr/"..id end, }, { name = "SBN", hint = ":it:Servizio bibliotecario nazionale", property = "P396", link = function(id) return "https://opac.sbn.it/en/risultati-autori/-/opac-autori/detail/"..id end, }, { name = "NLA", hint = "Biblioteka Narodowa Australii", property = "P409", link = function(id) return "http://nla.gov.au/anbd.aut-an"..id end, }, { name = "BNCF", hint = "Centralna Biblioteka Narodowa we Florencji", property = "P508", link = function(id) return "http://thes.bncf.firenze.sbn.it/termine.php?id="..id end, }, { name = "NKC", hint = "Biblioteka Narodowa Republiki Czeskiej", property = "P691", link = function(id) return "https://aleph.nkp.cz/F/?func=find-c&local_base=aut&ccl_term=ica="..id end, }, { name = "DBNL", hint = ":nl:Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren", property = "P723", link = function(id) return "http://www.dbnl.org/auteurs/auteur.php?id="..id end, }, { name = "RSL", hint = "Rosyjska Biblioteka Państwowa", property = "P947", link = function(id) return "http://aleph.rsl.ru/F?func=find-b&find_code=SYS&adjacent=Y&local_base=RSL11&request="..id end, }, { name = "BNE", hint = "Hiszpańska Biblioteka Narodowa", property = "P950", link = function(id) return "http://catalogo.bne.es/uhtbin/authoritybrowse.cgi?action=display&authority_id="..id end, }, { name = "BNR", hint = "Biblioteka Narodowa Rumunii", property = "P1003", link = function(id) return "http://alephnew.bibnat.ro:8991/F?func=find-b&request="..id.."&find_code=SYS&adjacent=Y&local_base=NLR10" end, }, { name = "NTA", hint = "Holenderska Biblioteka Narodowa", property = "P1006", link = function(id) --return "http://opc4.kb.nl/PPN?PPN="..id return "http://data.bibliotheken.nl/doc/thes/p"..id end, }, { name = "BIBSYS", hint = "BIBSYS", property = "P1015", link = function(id) return "https://authority.bibsys.no/authority/rest/authorities/html/"..id end, }, { name = "CALIS", hint = ":zh:中国高等教育文献保障系统", property = "P270", link = function(id) return "http://opac.calis.edu.cn/aopac/ajsp/detail.jsp?actionfrom=1&actl=CAL++"..id.."%23" end, }, { name = "CiNii", hint = ":jp:CiNii", property = "P271", link = function(id) return "http://ci.nii.ac.jp/author/"..id end, }, { name = "Open Library", hint = "Open Library", property = "P648", link = function(id) return "https://openlibrary.org/books/"..id end, }, { name = "PLWABN", hint = "Biblioteka Narodowa (Warszawa)", property = "P7293", link = function(id) return "https://dbn.bn.org.pl/descriptor-details/"..id end, }, { name = "NLP", hint = "Biblioteka Narodowa (Warszawa)", property = "P1695", disable = function(entityId) return has(entityId, "P7293") end, link = function(id) if id:byte(1) ~= 65 then local x = mw.title.new("Module:Kontrola autorytatywna/P1695/invalid").id return "https://dbn.bn.org.pl/descriptor-details/"..id end local y = mw.title.new("Module:Kontrola autorytatywna/P1695/enabled").id return "https://dbn.bn.org.pl/descriptor-details/"..id end, }, { name = "NUKAT", hint = "NUKAT", property = "P1207", link = function(id) local good = string.match(id, "^[npst] %d%d%d%d%d%d%d%d%d%d$") or string.match(id, "^[npst] %d%d%d%d%d%d%d%d$") if not good then local prefix = string.sub(id,1,1) local number = string.sub(id,2) local infix = #number == 8 and "%20%20" or "%20" good = prefix..infix..number end local linkid, x = string.gsub(good, ' ', '%%20') return "http://nukat.edu.pl/aut/"..linkid end, }, { name = "OBIN", hint = "Dictionary of National Biography", property = "P1415", link = function(id) return "https://doi.org/10.1093/ref:odnb/"..id end, }, { name = "J9U", hint = "Biblioteka Narodowa Izraela", property = "P8189", link = function(id) return "https://www.nli.org.il/en/authorities/"..id end, }, { name = "PTBNP", hint = "Biblioteka Narodowa Portugalii", property = "P1005", link = function(id) return "http://urn.bn.pt/nca/unimarc-authorities/txt?id="..id end, }, { name = "CANTIC", hint = ":ca:Catàleg d'autoritats de noms i títols de Catalunya", property = "P1273", link = function(id) return "http://cantic.bnc.cat/registres/CUCId/"..id end, }, { name = "LNB", hint = "Biblioteka Narodowa Łotwy", property = "P1368", link = function(id) return "https://kopkatalogs.lv/F?func=direct&local_base=lnc10&doc_number="..id.."&P_CON_LNG=ENG" end, }, { name = "NSK", hint = "Biblioteka Narodowa i Uniwersytecka w Zagrzebiu", property = "P1375", link = function(id) return "http://katalog.nsk.hr/F/?func=direct&doc_number="..id.."&local_base=nsk10" end, }, { name = "BNA", hint = ":es:Biblioteca Nacional de la República Argentina", property = "P3788", link = function(id) return "http://catalogo.bn.gov.ar/F/?func=direct&doc_number="..id.."&local_base=BNA10" end, }, { name = "CONOR", hint = ":sl:CONOR", property = "P1280", link = function(id) return "https://plus-legacy.cobiss.net/cobiss/si/en/conor/"..id end, }, { name = "BNC", hint = ":es:Biblioteca Nacional de Chile", property = "P1890", link = function(id) return "http://www.bncatalogo.cl/F?func=direct&local_base=red10&doc_number="..id end, }, { name = "ΕΒΕ", hint = "Grecka Biblioteka Narodowa", property = "P3348", link = function(id) return "http://data.nlg.gr/resource/authority/record"..id end, }, { name = "BLBNB", hint = "Brazylijska Biblioteka Narodowa", property = "P4619", link = function(id) return "http://acervo.bn.br/sophia_web/autoridade/detalhe/"..id end, }, { name = "KRNLK", hint = "Biblioteka Narodowa Korei", property = "P5034", link = function(id) return "https://librarian.nl.go.kr/LI/contents/L20101000000.do?id="..id end, }, { name = "LIH", hint = "Litewska Biblioteka Narodowa im. Martynasa Mažvydasa", property = "P7699", link = function(id) return "https://lnb.libis.lt/simpleSearch.do?doSearch=1&AI001="..mw.uri.encode(id,"PATH") end, }, { name = "NSZL", hint = "Państwowa Biblioteka Széchényiego", property = "P3133", link = function(id) return "http://nektar.oszk.hu/auth/"..id end, }, { name = "RISM", hint = "Répertoire International des Sources Musicales", property = "P5504", link = function(id) return "https://rism.online/"..id end, }, { name = "GIA", hint = "Getty Iconography Authority", property = "P5986", link = function(id) return "http://www.getty.edu/cona/CONAIconographyRecord.aspx?iconid="..id end, }, -- Zawsze na końcu / Always last !!! { name = "WorldCat", hint = "WorldCat", property = "P10832", link = function(id) return "https://entities.oclc.org/worldcat/entity/"..id end, }, } local getDescription = function (entityId, force) local needLabel = false local site = mw.wikibase.getSitelink(entityId) local label = mw.wikibase.getLabelByLang(entityId, 'pl') if not label then label = mw.wikibase.getLabelByLang(entityId, 'mul') end if not label then for i, l in ipairs(resources.fallbackLabels) do label = mw.wikibase.getLabelByLang(entityId, l) if label then needLabel = true break end end end if site and label then return "[[:"..site.."|"..label.."]]", needLabel elseif site then return "[[:"..site.."|"..site.."]]", needLabel elseif label then return label, needLabel elseif force then return entityID, true end end local findDescription = function (entityId, sourceProps) local alt = nil for i, prop in ipairs(sourceProps) do for j, v in ipairs(mw.wikibase.getBestStatements(entityId, prop)) do if (v.mainsnak.snaktype == "value") and (v.mainsnak.datatype == "wikibase-item") then local qid = v.mainsnak.datavalue.value.id -- or "Q"..v.mainsnak.datavalue.value["numeric-id"] local description, needLabel = getDescription(qid, false) if description and not needLabel then return description, false end alt = alt or description end end end return alt, alt end local insertHeader = function(title, entityId, result, before, after) local determineDnbType = function() if isHumanPerson(entityId) then return "p" end -- pozostałe testy if hasAny(entityId, { "P1687", "P1963" }) then return "s" elseif hasAny(entityId, {"P27", "P26", "P25", "P22", "P40", "P1317"}) then return "p" elseif hasAny(entityId, {"P50", "P170", "P86", "P87", "P676", "P435"}) then return "w" elseif hasAny(entityId, {"P112", "P159", "P169", "P488", "P355", "P740"}) then return "k" elseif hasAny(entityId, {"P150", "P610", "P1589", "P85", "P35", "P36", "P47", "P984", "P474", "P982", "P300", "P901"}) then -- P625 cannot be used, there are some organizations, events, and even persons with this property return "g" end end local editLabelLink = "" local typClass = "normdaten-andere" local description = '' local needLabel = false if entityId then local typ = determineDnbType() or "fehlt" typClass = "normdaten-typ-"..typ if entityId ~= mw.wikibase.getEntityIdForCurrentPage() then description, needLabel = getDescription(entityId, true) if needLabel then editLabelLink = string.format(resources.editLabelLink, entityId) end elseif typ == 'p' then -- "człowiek" -> "osoba" description = resources.descriptions[typ] else description, needLabel = findDescription(entityId, resources.nativeTypes) description = description or resources.descriptions[typ] end end if needLabel then description = description..resources.catMissingLabel end if description and (#description > 0) then title = title..'&nbsp;(<span class="description">' .. description.. "</span>)" .. editLabelLink end table.insert(result, 1, '<div class="'..typClass..'">') table.insert(result, 2, '<div>'..title..":"..'</div>') if before then table.insert(result, 3, before) end if after then table.insert(result, after) end table.insert(result,"</div>") end local formats = { classic = function(info, identifiers) local result = {} table.insert(result, "[[") table.insert(result, info.hint) table.insert(result, "|") table.insert(result, info.name) table.insert(result, "]]") local show = info.show or function(id) return id end for i, id in ipairs(identifiers) do table.insert(result, (i == 1) and ":" or ",") table.insert(result, "&thinsp;<span class=\"uid\">[") table.insert(result, info.link(id)) table.insert(result, " ") table.insert(result, show(id)) table.insert(result, "]</span>") end return table.concat(result, "") end, mini = function(info, identifiers) local result = {} if #identifiers == 1 then -- simple link with authority name local id = identifiers[1] table.insert(result, "[") table.insert(result, info.link(id)) table.insert(result, " ") table.insert(result, string.format(info.format or "<span title=\"%s\">%s</span>", id, info.name)) table.insert(result, "]") return table.concat(result, "") end table.insert(result, info.name) for i, id in ipairs(identifiers) do table.insert(result, (i == 1) and ":" or ",") table.insert(result, "&thinsp;[") table.insert(result, info.link(id)) table.insert(result, " ") table.insert(result, string.format("<span title=\"%s\">%s</span>", id, tostring(i))) table.insert(result, "]") end return table.concat(result, "") end, } local show = function(entityId, argStyle) local identifiers = function (info) local result = {} if info.disable and info.disable(entityId) then return result; end for i, v in ipairs(mw.wikibase.getBestStatements(entityId, info.property)) do if v.mainsnak.snaktype == "value" then table.insert(result, v.mainsnak.datavalue.value) end end return result end local result = {} local formatItems = formats[argStyle] or formats.classic for i, info in ipairs(sources) do local list = identifiers(info) if #list > 0 then table.insert(result, "<li>"..formatItems(info, list).."</li>") end end if #result > 0 then insertHeader(resources.title, entityId, result, "<ul>", "</ul>") return table.concat(result, ""); end end local findPropertyDescription = function(pid) local description, needLabel = findDescription(pid, {"P1629"}) if not description or (#description == 0) or needLabel then description, needLabel = getDescription(pid, false) if not description or (#description == 0) or needLabel then mw.log("KA "..pid..": Brak opisu cechy") else mw.log("KA "..pid..": Brak elementu 'dedykowany typ dla' (P1629) w opisie cechy") end end return description, needLabel end return { ["Dokumentacja"] = function(frame) local result = {} table.insert(result, "{| class=wikitable\n!nazwa\n!cecha\n!dostawca\n") for i, v in ipairs(sources) do if i > 0 then table.insert(result, "|-\n") end table.insert(result, "|") table.insert(result, v.name) table.insert(result, "\n") table.insert(result, "|[[:d:Property:") table.insert(result, v.property) table.insert(result, "|") table.insert(result, v.property) table.insert(result, "]]\n") table.insert(result, "|[[") table.insert(result, v.hint) table.insert(result, "]]\n") end table.insert(result, "|-\n") table.insert(result, '!colspan="3"|'..resources.encyklopediaTitle..'\n') for i, b in ipairs(resources.encyklopedie) do local pid, name = mw.ustring.match(b, "^(P[0-9]+) +(.+)$") if not pid then pid = b end local description, needLabel = findPropertyDescription(pid) if name or (description and not needLabel) then table.insert(result, "|-\n") table.insert(result, "|") table.insert(result, name or '') table.insert(result, "\n") table.insert(result, "|[[:d:Property:") table.insert(result, pid) table.insert(result, "|") table.insert(result, pid) table.insert(result, "]]\n") table.insert(result, "|") table.insert(result, description or '') table.insert(result, "\n") end end table.insert(result, "|-\n") table.insert(result, '!colspan="3"|'..resources.otherTitle..'\n') for i, b in ipairs(resources.bonus) do local pid, name = mw.ustring.match(b, "^(P[0-9]+) +(.+)$") if not pid then pid = b end local description, needLabel = findPropertyDescription(pid) if name or (description and not needLabel) then table.insert(result, "|-\n") table.insert(result, "|") table.insert(result, name or '') table.insert(result, "\n") table.insert(result, "|[[:d:Property:") table.insert(result, pid) table.insert(result, "|") table.insert(result, pid) table.insert(result, "]]\n") table.insert(result, "|") table.insert(result, description or '') table.insert(result, "\n") end end table.insert(result, "|}") return table.concat(result, "") end, ["Pokaż"] = function (frame) local args = frame.args local parent = frame:getParent().args local entityId = mw.wikibase.getEntityIdForCurrentPage() if (mw.title.getCurrentTitle() ~= 0) and (args[1] or parent[1]) then entityId = args[1] or parent[1] or entityId end if not entityId then return end local argStyle = args.style local result = { -- typical result show(entityId, argStyle) } local group = false local idGroupOfHumans = 'Q16334295' for i, v in ipairs(mw.wikibase.getBestStatements(entityId, "P31")) do if v.mainsnak.snaktype == "value" then local id = v.mainsnak.datavalue.value.id if id == idGroupOfHumans then group = true break end local status, r = pcall(mw.wikibase.getReferencedEntityId, id, 'P279', { idGroupOfHumans }) if not status then -- za dużo wywołań, max 3 break end if r then group = true break end end end if group then local p527 = mw.wikibase.getBestStatements(entityId, "P527") -- dodawaj nie więcej niż 5 osób dodatkowo if (#p527 > 0) and (#p527 <= 5) then for i, v in ipairs(p527) do if v.mainsnak.snaktype == "value" then local id = v.mainsnak.datavalue.value.id -- or "Q"..tostring(v.mainsnak.datavalue.value["numeric-id"]) if isHumanPerson(id) then local s = show(id, argStyle) if s then table.insert(result, s) end end end end end end -- czas na bonusy local genericPrinter = false -- lazy loaded local loadBonusSection = function (bonusTitle, bonusItems) local bonus = {} for i, b in ipairs(bonusItems) do local pid, name = mw.ustring.match(b, "^(P[0-9]+) +(.+)$") if not pid then pid = b end local prop = mw.wikibase.getBestStatements(entityId, pid) if prop and (#prop > 0) then local description = name local needLabel = false if not description then description, needLabel = findPropertyDescription(pid) end if description and (#description > 0) and not needLabel then local expectedPattern = "^%[(%S+) (.-)%]$" local uids = {} for j, p in ipairs(prop) do if not p.mainsnak or (p.mainsnak.snaktype ~= "value") then local x = mw.title.new("Module:Kontrola autorytatywna/Pokaż/InvalidData").id mw.logObject(p, "KA BAD DATA") else -- lazy loading once genericPrinter = genericPrinter or require("Moduł:Wikipòdôwczi/format/string") local s = genericPrinter.format(p.mainsnak, {}) if s and (#s > 0) then local link, id = mw.ustring.match(s, expectedPattern) if link then table.insert(uids, s) end end end end if #uids > 0 then local info = { show = function(s) local link, id = mw.ustring.match(s, expectedPattern) return id end, link = function(s) local link, id = mw.ustring.match(s, expectedPattern) return link end, } local hint, name = mw.ustring.match(description, "^%[%[(.-)|(.-)%]%]$") if hint then info.hint = hint info.name = name else local sitelink = mw.ustring.match(description, "^%[%[(.-)%]%]$") if name then info.hint = sitelink info.name = sitelink else info.hint = ":d:Property:"..pid info.name = description end end local formatItems = formats[argStyle] or formats.classic table.insert(bonus, "\n*"..formatItems(info, uids)) end end end end if #bonus > 0 then insertHeader(bonusTitle, (#result == 0) and entityId, bonus, "\n", "\n") for i, b in ipairs(bonus) do table.insert(result, b) end end end loadBonusSection(resources.encyklopediaTitle, resources.encyklopedie) loadBonusSection(resources.otherTitle, resources.bonus) if #result > 0 then table.insert(result, 1, '<div id="normdaten" class="catlinks">') table.insert(result, "</div>") return table.concat(result, "") end end, ["Zestaw"] = function (frame) local t = frame.args["tytuł"] or "[[Kontrola autorytatywna]]" local e = frame.args["pusto"] local sd = require("Module:Wikipòdôwczi/select") local f = require("Module:Wikipòdôwczi/format") local result = {} local i = 1 while true do local p = frame.args[i] if not p then break end local pid, qid, prop = sd.selectProperty(p, {}) if qid then local ppid, pqid, pprop = sd.selectProperty("P1629", {}, pid) if pqid then local s = "\n*"..f.run(frame, ppid, pprop)..":&nbsp;"..f.run(frame, pid, prop) table.insert(result, s) end end i = i + 1 end if #result > 0 then table.insert(result, 1, '<div class="catlinks">') table.insert(result, 2, t) local pid, qid, prop = sd.selectProperty("P31", {}, nil, 1) table.insert(result, 3, qid and (" ("..f.run(frame, pid, prop).."):") or ":") table.insert(result, "</div>") return table.concat(result) end return e end, } dqzbzcgkgdqt8ejoe4kxhp4uurt64wk 828 12935 198358 198352 2026-05-13T11:59:22Z Iketsi 3254 Wikidane→Wikipòdôwczi 198358 Scribunto text/plain local moduleData = mw.loadData("Module:Wikipòdôwczi/data") local transformations = { ["lc"] = function(s) return mw.getContentLanguage():lc(s) end, ["lcfirst"] = function(s) return mw.getContentLanguage():lcfirst(s) end, ["uc"] = function(s) return mw.getContentLanguage():uc(s) end, ["ucfirst"] = function(s) return mw.getContentLanguage():ucfirst(s) end, ["nospaces"] = function(s) return mw.ustring.gsub(s, "%s", "") end, ["0-9"] = function(s) return mw.ustring.gsub(s, "[^0-9]", "") end, ["0-9X"] = function(s) return mw.ustring.gsub(s, "[^0-9X]", "") end, ["query"] = function(s) local t = mw.uri.encode(s, "QUERY") local q, c = string.gsub(t, "%%2F", '/' ) return q end, ["QUERY"] = function(s) return mw.uri.encode(s, "QUERY") end, ["PATH"] = function(s) return mw.uri.encode(s, "PATH") end, ["WIKI"] = function(s) return mw.uri.encode(s, "WIKI") end, ["ANCHOR"] = function(s) return mw.uri.anchorEncode(s) end, ["encode"] = function(s) return mw.text.encode(s) end, ["nowiki"] = function(s) return mw.text.nowiki(s) end, ["trim"] = function(s) return mw.text.trim(s) end, } local function propertyLinkFormat(property) local prop = mw.wikibase.getBestStatements(property, "P1630") if not prop or (#prop == 0) then prop = mw.wikibase.getBestStatements(property, "P1921") end if prop and (#prop > 0) then local snak = prop[1].mainsnak if (snak.snaktype == "value") and (snak.datatype == "string") and (snak.datavalue.type == "string") then return snak.datavalue.value end end end local function loadFormat(format, formatLink) if format == moduleData.boolNo then return false end local url = false if formatLink then local count url, count = string.gsub(formatLink, "$1", "((query))") if count <= 0 then url = false end end if format == "url" then return url end if url and not format then return "["..url.." ((nowiki))]" end if url and format and not string.match(format, "%(%([^%(%)]+%)%)") then return "["..url.." "..format.."]" end return format end local function findComplexTransformation(capture) -- próba wywołania funkcji z modułu local m, f = mw.ustring.match(capture, "^([^%|\n]+)%|([^%|\n]+)$") if m and f then local title = mw.title.new(m) if title and (title.namespace == 828) and title.exists then local transformationFunction = require(m)[f] if type(transformationFunction) == "function" then local succeeded, text = pcall(transformationFunction, {""}) -- próba wywołania z pustym argumentem if succeeded then return function(value) local t = transformationFunction({value}) or "" return tostring(t) end end end end return false end -- próba wywołania szablonu local s = mw.ustring.match(capture, "^[^%|\n]+$") if s then local title = mw.title.new(s) if title and (title.namespace == 10) and title.exists then local frame = mw.getCurrentFrame() if frame then return function(value) return frame:expandTemplate{ title=title.text, args={value} } end end end return false end return false end return { scope = "snak", format = function(snak, options) local format = loadFormat(options.format, propertyLinkFormat(snak.property)) local value = snak.datavalue.value if not format or not value then return value end -- prepare cache with "precomputed" direct value -- the cache allows to compute value once, which is used mostly twice local cache = { value = value } local repl = function(capture) local result = cache[capture] if not result then local transformation = transformations[capture] or findComplexTransformation(capture) result = transformation and transformation(value) or value cache[capture] = result end return result end return mw.ustring.gsub(format, "%(%(([^%(%)]+)%)%)", repl) end, } lsmdae3qpz31607xqm13u7zp6fz1wik 0 12937 198362 2026-05-13T12:13:23Z Iketsi 3254 N 198362 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:International Standard Name Identifier.svg|mały|Logo ISNI]] '''International Standard Name Identifier''' ('''ISNI''')<ref>https://www.iso.org/obp/ui/#iso:std:44292:en</ref> – kòd ISO do identifikacëji dokazów, sztëczków i pùblikacjów. == Òbaczë téż == * [[ORCID]] * [[aùtoritatiwnô kòntrola]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * http://www.isni.org [[Kategòrëjô:Kòdë]] 79wan4tswyxs74esg3vz3m05z0aapeo 10 12938 198395 2026-05-13T13:53:15Z Ясамойла 8491 пачатак 198395 wikitext text/x-wiki <div style="float:left;border:solid #C0C8FF 1px;margin:1px"> <table cellspacing="0" style="width:238px;background:#F0F8FF"><tr> <td style="width:45px;height:45px;background:#C0C8FF;text-align:center;font-size:14pt">'''[[Fińsczi jãzëk|fi]]-1'''</td> <td style="font-size:8pt;padding:4pt;line-height:1.25em">Tämä käyttäjä osaa '''[[:Kategòrëjô:Brëkòwnik fi|suomen kielen]] [[:Kategòrëjô:Brëkòwnik fi-1|perusasiat]]'''.'''[[Kategòrëjô:Brëkòwnik dsb|{{PAGENAME}}]]</td> </tr></table></div> [[Kategòrëjô:Brëkòwnik fi]]<noinclude> </noinclude> d4kwdxmrsanlubljkbz25kd1dxumxv6 198396 198395 2026-05-13T13:53:58Z Ясамойла 8491 дапаўненьне 198396 wikitext text/x-wiki <div style="float:left;border:solid #C0C8FF 1px;margin:1px"> <table cellspacing="0" style="width:238px;background:#F0F8FF"><tr> <td style="width:45px;height:45px;background:#C0C8FF;text-align:center;font-size:14pt">'''[[Fińsczi jãzëk|fi]]-1'''</td> <td style="font-size:8pt;padding:4pt;line-height:1.25em">Tämä käyttäjä osaa '''[[:Kategòrëjô:Brëkòwnik fi|suomen kielen]] [[:Kategòrëjô:Brëkòwnik fi-1|perusasiat]]'''.'''[[Kategòrëjô:Brëkòwnik fi|{{PAGENAME}}]]</td> </tr></table></div> [[Kategòrëjô:Brëkòwnik fi]]<noinclude> </noinclude> 41jluubqqbu34svz7gaikc4oap1zc92 14 12939 198397 2026-05-13T13:54:41Z Ясамойла 8491 пачатак 198397 wikitext text/x-wiki [[Kategòrëjô:Brëkòwnik fi|fi]] angpzqs5nvsytl49p98c4nz0bga19sy 10 12940 198401 2026-05-13T14:00:13Z Ясамойла 8491 пачатак 198401 wikitext text/x-wiki <div style="float:left;border:solid #C0C8FF 1px;margin:1px"> <table cellspacing="0" style="width:238px;background:#F0F8FF"><tr> <td style="width:45px;height:45px;background:#C0C8FF;text-align:center;font-size:14pt">'''[[Lëtewsczi jãzëk|lt]]'''</td> <td style="font-size:8pt;padding:4pt;line-height:1.25em">Šio vartotojo '''[[:Kategòrëjô:Brëkòwnik lt-N|gimtoji kalba]]''' yra '''[[:Kategòrëjô:Brëkòwnik lt|lietuvių]]'''.[[Kategòrëjô:Brëkòwnik lt|{{PAGENAME}}]]</td> </tr></table></div> [[Kategòrëjô:Brëkòwnik lt]]<noinclude> </noinclude> djs2jx7vnlrfzkcbg06oq6dotm96b0e 14 12941 198402 2026-05-13T14:01:45Z Ясамойла 8491 пачатак 198402 wikitext text/x-wiki [[Kategòrëjô:Brëkòwnik lt|lt]] p0ay4e47a0gvvsnnmxcj6upxhf47zup 10 12942 198410 2026-05-13T14:08:47Z Ясамойла 8491 пачатак 198410 wikitext text/x-wiki <div style="float:left;border:solid #C0C8FF 1px;margin:1px"> <table cellspacing="0" style="width:238px;background:#F0F8FF"><tr> <td style="width:45px;height:45px;background:#C0C8FF;text-align:center;font-size:14pt">'''[[Azerbejdżansczi jãzëk|az]]'''</td> <td style="font-size:8pt;padding:4pt;line-height:1.25em">'''[[:Kategòrëjô:Brëkòwnik az|Azərbaycan dili]]''' bu istifadəçilərin '''[[:Kategòrëjô:Brëkòwnik az-N|ana dilidir]]'''.[[Kategòrëjô:Brëkòwnik az|{{PAGENAME}}]]</td> </tr></table></div> [[Kategòrëjô:Brëkòwnik az]]<noinclude> </noinclude> 9ih4qzvqh7hmbougi0zjg4b02fa6avm 14 12943 198412 2026-05-13T14:10:01Z Ясамойла 8491 пачатак 198412 wikitext text/x-wiki [[Kategòrëjô:Brëkòwnik az|az]] cb8r4sckhu0wvpmimype8u2bl86fok9 10 12944 198415 2026-05-13T14:13:37Z Ясамойла 8491 пачатак 198415 wikitext text/x-wiki <div style="float:left;border:solid #C0C8FF 1px;margin:1px"> <table cellspacing="0" style="width:238px;background:#F0F8FF"><tr> <td style="width:45px;height:45px;background:#C0C8FF;text-align:center;font-size:14pt">'''[[Tërecczi jãzëk|tr]]'''</td> <td style="font-size:8pt;padding:4pt;line-height:1.25em">Bu kullanıcı '''[[:Kategòrëjô:Brëkòwnik tr-3|ileri düzey]]''' '''[[:Kategòrëjô:Brëkòwnik tr|Türkçe]]''' ile katkıda bulunabilir.[[Kategòrëjô:Brëkòwnik lt|{{PAGENAME}}]]</td> </tr></table></div> [[Kategòrëjô:Brëkòwnik tr]]<noinclude> </noinclude> 7qg70su9pck5dbrq4f64ep17ttsl8co 198416 198415 2026-05-13T14:14:00Z Ясамойла 8491 дапаўненьне 198416 wikitext text/x-wiki <div style="float:left;border:solid #C0C8FF 1px;margin:1px"> <table cellspacing="0" style="width:238px;background:#F0F8FF"><tr> <td style="width:45px;height:45px;background:#C0C8FF;text-align:center;font-size:14pt">'''[[Tërecczi jãzëk|tr]]-3'''</td> <td style="font-size:8pt;padding:4pt;line-height:1.25em">Bu kullanıcı '''[[:Kategòrëjô:Brëkòwnik tr-3|ileri düzey]]''' '''[[:Kategòrëjô:Brëkòwnik tr|Türkçe]]''' ile katkıda bulunabilir.[[Kategòrëjô:Brëkòwnik lt|{{PAGENAME}}]]</td> </tr></table></div> [[Kategòrëjô:Brëkòwnik tr]]<noinclude> </noinclude> 2po66mmymrg5n6ofrju2qo1pstm1mbx 198417 198416 2026-05-13T14:14:23Z Ясамойла 8491 дапаўненьне 198417 wikitext text/x-wiki <div style="float:left;border:solid #C0C8FF 1px;margin:1px"> <table cellspacing="0" style="width:238px;background:#F0F8FF"><tr> <td style="width:45px;height:45px;background:#C0C8FF;text-align:center;font-size:14pt">'''[[Tërecczi jãzëk|tr]]-3'''</td> <td style="font-size:8pt;padding:4pt;line-height:1.25em">Bu kullanıcı '''[[:Kategòrëjô:Brëkòwnik tr-3|ileri düzey]]''' '''[[:Kategòrëjô:Brëkòwnik tr|Türkçe]]''' ile katkıda bulunabilir.[[Kategòrëjô:Brëkòwnik tr|{{PAGENAME}}]]</td> </tr></table></div> [[Kategòrëjô:Brëkòwnik tr]]<noinclude> </noinclude> cp41imjem3tiaddl8x41f2vuwr1b19z 14 12945 198418 2026-05-13T14:14:54Z Ясамойла 8491 пачатак 198418 wikitext text/x-wiki [[Kategòrëjô:Brëkòwnik tr|tr]] hpie0k0trdi7ineb00fii0hyd3y8mmw 10 12946 198419 2026-05-13T14:18:29Z Ясамойла 8491 пачатак 198419 wikitext text/x-wiki <div style="float:left;border:solid #C0C8FF 1px;margin:1px"> <table cellspacing="0" style="width:238px;background:#F0F8FF"><tr> <td style="width:45px;height:45px;background:#C0C8FF;text-align:center;font-size:14pt">'''[[Biôłorusczi jãzëk|be]]'''</td> <td style="font-size:8pt;padding:4pt;line-height:1.25em">Для {{GENDER:{{PAGENAME}}|гэтага ўдзельніка|гэтай удзельніцы}} '''[[:Kategòrëjô:Brëkòwnik be|беларуская мова]]''' '''[[:Kategòrëjô:Brëkòwnik be-N|родная]]'''.[[Kategòrëjô:Brëkòwnik be|{{PAGENAME}}]]</td> </tr></table></div> [[Kategòrëjô:Brëkòwnik be]]<noinclude> </noinclude> qlrpkrxqvjgbedgfzxenrfkoa2zzopd 0 12947 198420 2026-05-13T14:18:57Z Iketsi 3254 N – https://web.archive.org/web/20070809120903/http://www.czetnica.org/slowomir-jan-krause/ 198420 wikitext text/x-wiki {{Bez òdjimka}} '''Słôwòmir Jan Krause''' (ùr. 2. rujana 1965 w Starzënie)<ref>https://web.archive.org/web/20070809120903/http://www.czetnica.org/slowomir-jan-krause/</ref> – je pisôrz. == Òbaczë téż == * [[Zéńdzenié Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} {{DEFAULTSORT:Krause, Słôwòmir}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi pisarze]] [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] nlmikb2pftx5x9x34dih6yulkpmytj5 14 12948 198421 2026-05-13T14:19:15Z Ясамойла 8491 пачатак 198421 wikitext text/x-wiki [[Kategòrëjô:Brëkòwnik be|be]] 7qwlhih5yo02kuxzh44ts4wjj51lfxn 0 12949 198429 2026-05-13T14:32:50Z Iketsi 3254 #TAM [[Medal Stolema]] 198429 wikitext text/x-wiki #TAM [[Medal Stolema]] 3i8jjaepbkixkh03aukgaugq45drxc6 0 12950 198430 2026-05-13T14:33:20Z Iketsi 3254 #TAM [[Karno Sztudérów „Pòmòrania”]] 198430 wikitext text/x-wiki #TAM [[Karno Sztudérów „Pòmòrania”]] hywg098kj1tejh6elwlcomc6449oxnj 0 12951 198435 2026-05-13T14:44:43Z Iketsi 3254 N 198435 wikitext text/x-wiki '''Złoti Jigrzan''' ({{Jãz.|pl}} ''Konkurs Dubbingowy „Złoti Jigrzan”'') – to kònkùrs<ref>https://web.archive.org/web/20240327200600/http://pomorania.kaszubi.eu/p/konkurs-dubbingowy-zoti-jigrzan.html</ref>. == Òbaczë téż == * [[Karno Sztudérów „Pòmòrania”]] * [[Jigrzan]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://web.archive.org/web/20240327200600/http://pomorania.kaszubi.eu/p/konkurs-dubbingowy-zoti-jigrzan.html * https://zkaszub.info/rusza-zloti-jigrzan-2019/ * https://pomorania.com/konkurs-dubbingowy/ * https://polskatimes.pl/tag/konkurs-zloti-jigrzan * https://czluchow.naszemiasto.pl/tag/konkurs-zloti-jigrzan * https://polskatimes.pl/titanic-po-kaszubsku-zwyciezcy-kaszubskojezycznego-dubbingu-do-filmu-zobaczcie-i-posluchajcie/ar/c5-14021605 * {{YouTube|J1vk11dJ_10|Krôjna Lodu - KASZUBSKI DUBBING piosenki Kraina Lodu [napisy PL]}} * {{YouTube|BBQzrSKwQYM|Król Lew po kaszubsku}} [[Kategòrëjô:Kònkùrsë]] i2ery0l0ncgborqnqv6hybmf7ozq81p 198444 198435 2026-05-13T14:48:39Z Iketsi 3254 {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} 198444 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''Złoti Jigrzan''' ({{Jãz.|pl}} ''Konkurs Dubbingowy „Złoti Jigrzan”'') – to kònkùrs<ref>https://web.archive.org/web/20240327200600/http://pomorania.kaszubi.eu/p/konkurs-dubbingowy-zoti-jigrzan.html</ref>. == Òbaczë téż == * [[Karno Sztudérów „Pòmòrania”]] * [[Jigrzan]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://web.archive.org/web/20240327200600/http://pomorania.kaszubi.eu/p/konkurs-dubbingowy-zoti-jigrzan.html * https://zkaszub.info/rusza-zloti-jigrzan-2019/ * https://pomorania.com/konkurs-dubbingowy/ * https://polskatimes.pl/tag/konkurs-zloti-jigrzan * https://czluchow.naszemiasto.pl/tag/konkurs-zloti-jigrzan * https://polskatimes.pl/titanic-po-kaszubsku-zwyciezcy-kaszubskojezycznego-dubbingu-do-filmu-zobaczcie-i-posluchajcie/ar/c5-14021605 * {{YouTube|J1vk11dJ_10|Krôjna Lodu - KASZUBSKI DUBBING piosenki Kraina Lodu [napisy PL]}} * {{YouTube|BBQzrSKwQYM|Król Lew po kaszubsku}} [[Kategòrëjô:Kònkùrsë]] 6fp6k7ed2u6vvtwk2ybxpnf6i8htpa6 0 12952 198436 2026-05-13T14:44:58Z Iketsi 3254 #TAM [[Złoti Jigrzan (kònkùrs)]] 198436 wikitext text/x-wiki #TAM [[Złoti Jigrzan (kònkùrs)]] gs0nqe7526gmzprxsse0rkxszo2rqn6 14 12953 198437 2026-05-13T14:45:26Z Iketsi 3254 N 198437 wikitext text/x-wiki __HIDDENCAT__ __EXPECTUNUSEDCATEGORY__ {{[[Szablóna:Commons|Commons]]}}→{{[[Szablóna:CountExtLinks|CountExtLinks]]}} {{Special:Prefixindex/Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi/}} [[Kategòrëjô:Meta-starnë Wikipediji]] jmnr6kwrr7gozn1vv3psqjnh737evr5 14 12954 198438 2026-05-13T14:45:33Z Iketsi 3254 N 198438 wikitext text/x-wiki __HIDDENCAT__ __EXPECTUNUSEDCATEGORY__ {{[[Szablóna:Commons|Commons]]}}→{{[[Szablóna:CountExtLinks|CountExtLinks]]}} {{Special:Prefixindex/Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi/}} [[Kategòrëjô:Meta-starnë Wikipediji]] jmnr6kwrr7gozn1vv3psqjnh737evr5 14 12955 198439 2026-05-13T14:45:39Z Iketsi 3254 N 198439 wikitext text/x-wiki __HIDDENCAT__ __EXPECTUNUSEDCATEGORY__ {{[[Szablóna:Commons|Commons]]}}→{{[[Szablóna:CountExtLinks|CountExtLinks]]}} {{Special:Prefixindex/Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi/}} [[Kategòrëjô:Meta-starnë Wikipediji]] jmnr6kwrr7gozn1vv3psqjnh737evr5 14 12956 198440 2026-05-13T14:45:46Z Iketsi 3254 N 198440 wikitext text/x-wiki __HIDDENCAT__ __EXPECTUNUSEDCATEGORY__ {{[[Szablóna:Commons|Commons]]}}→{{[[Szablóna:CountExtLinks|CountExtLinks]]}} {{Special:Prefixindex/Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi/}} [[Kategòrëjô:Meta-starnë Wikipediji]] jmnr6kwrr7gozn1vv3psqjnh737evr5 0 12957 198471 2026-05-13T15:37:38Z Iketsi 3254 N 198471 wikitext text/x-wiki '''Turistny szlach''' — == Turistné szlachë == * [[Żukòwò]]:<ref>https://www.zukowo.pl/Mapa_szlakow_turystycznych_w_gminie_Zukowo,729</ref> ** ({{Jãz.|pl}} ''Szlak Kartuski'')<ref>https://www.zukowo.pl/Szlak_Kartuski,195#sub_mid</ref> ** ({{Jãz.|pl}} ''Szlak Wzgórz Szymbarskich'')<ref>https://www.zukowo.pl/Szlak_Wzgorz_Szymbarskich,196</ref> ** ({{Jãz.|pl}} ''Szlak Zródła Marii'')<ref>https://www.zukowo.pl/Szlak_Zrodla_Marii,198</ref> ** ({{Jãz.|pl}} ''Szlak im. Daniela Chodowieckiego'')<ref>https://www.zukowo.pl/Szlak_im_Daniela_Chodowieckiego,197</ref> ** ({{Jãz.|pl}} ''Błękitny Szlak Rowerowy'')<ref>https://www.zukowo.pl/Blekitny_Szlak_Rowerowy,199</ref> ** ({{Jãz.|pl}} ''Szlak Zabytków hydrotechniki'')<ref>https://www.zukowo.pl/Szlak_Zabytkow_hydrotechniki,200</ref> ** ({{Jãz.|en}} ''Nordic Walking'')<ref>https://www.zukowo.pl/Nordic_Walking,201</ref> ** ({{Jãz.|pl}} ''Szlak rowerowy "Żukowska Eska"'')<ref>https://www.zukowo.pl/Szlak_rowerowy_Zukowska_Eska,726#sub_mid</ref> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://www.zukowo.pl/Szlaki_turystyczne,38#sub_mid {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Turistika|Szlach]] [[Kategòrëjô:Szlachë| ]] 2prpsuwnhi4dnq0g91kx185f68qogfs 14 12958 198501 2026-05-13T16:30:44Z Iketsi 3254 N 198501 wikitext text/x-wiki __HIDDENCAT__ __EXPECTUNUSEDCATEGORY__ {{[[Szablóna:Commons|Commons]]}}→{{[[Szablóna:CountExtLinks|CountExtLinks]]}} {{Special:Prefixindex/Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi/}} [[Kategòrëjô:Meta-starnë Wikipediji]] jmnr6kwrr7gozn1vv3psqjnh737evr5 14 12959 198502 2026-05-13T16:30:46Z Iketsi 3254 N 198502 wikitext text/x-wiki __HIDDENCAT__ __EXPECTUNUSEDCATEGORY__ {{[[Szablóna:Commons|Commons]]}}→{{[[Szablóna:CountExtLinks|CountExtLinks]]}} {{Special:Prefixindex/Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi/}} [[Kategòrëjô:Meta-starnë Wikipediji]] jmnr6kwrr7gozn1vv3psqjnh737evr5 14 12960 198503 2026-05-13T16:30:49Z Iketsi 3254 N 198503 wikitext text/x-wiki __HIDDENCAT__ __EXPECTUNUSEDCATEGORY__ {{[[Szablóna:Commons|Commons]]}}→{{[[Szablóna:CountExtLinks|CountExtLinks]]}} {{Special:Prefixindex/Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi/}} [[Kategòrëjô:Meta-starnë Wikipediji]] jmnr6kwrr7gozn1vv3psqjnh737evr5 14 12961 198504 2026-05-13T16:30:53Z Iketsi 3254 N 198504 wikitext text/x-wiki __HIDDENCAT__ __EXPECTUNUSEDCATEGORY__ {{[[Szablóna:Commons|Commons]]}}→{{[[Szablóna:CountExtLinks|CountExtLinks]]}} {{Special:Prefixindex/Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi/}} [[Kategòrëjô:Meta-starnë Wikipediji]] jmnr6kwrr7gozn1vv3psqjnh737evr5 0 12962 198543 2026-05-13T19:13:51Z Iketsi 3254 N 198543 wikitext text/x-wiki {{Bez òdjimka}} '''Hana Makùrôt''' ({{Jãz.|pl}} Hanna Makurat)<ref>https://web.archive.org/web/20100428133937/http://www.czetnica.org/kaszebsko-leteratura/hana-makurot/</ref> – je kaszëbskô i pòlskô pisôrka. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://web.archive.org/web/20100427184254/http://www.hana.kaszubia.com/ * https://web.archive.org/web/20160130105914/http://meta-fizyka.blogspot.com/ {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi pisarze]] [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] 3rgwk8onlqwjyndr8g0lckb93ofzqms 198544 198543 2026-05-13T19:14:50Z Iketsi 3254 Òbrôzk 198544 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Hanna Makurat.jpg|mały]] '''Hana Makùrôt''' ({{Jãz.|pl}} Hanna Makurat)<ref>https://web.archive.org/web/20100428133937/http://www.czetnica.org/kaszebsko-leteratura/hana-makurot/</ref> – je kaszëbskô i pòlskô pisôrka. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://web.archive.org/web/20100427184254/http://www.hana.kaszubia.com/ * https://web.archive.org/web/20160130105914/http://meta-fizyka.blogspot.com/ {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi pisarze]] [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] 43tgnjdowikw6mrya97jdypfn26qem3