Википеди cvwiki https://cv.wikipedia.org/wiki/%D0%A2%C4%95%D0%BF_%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%86%D0%B0 MediaWiki 1.46.0-wmf.21 first-letter Медиа Ятарлă Сӳтсе явасси Хутшăнакан Хутшăнаканăн канашлу страници Википеди Википеди сӳтсе явмалли Ӳкерчĕк Ӳкерчĕке сӳтсе явмалли MediaWiki MediaWiki сӳтсе явмалли Шаблон Шаблона сӳтсе явмалли Пулăшу Пулăшăва сӳтсе явмалли Категори Категорине сӳтсе явмалли TimedText TimedText talk Модуль Обсуждение модуля Event Event talk 0 959 872105 869224 2026-03-26T16:55:01Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 872105 wikitext text/x-wiki {{cleanup}} {{Патшалăх |ChNm = Раҫҫей Федерацийӗ |NationName = Россия |FlagTitle = [[Раҫҫей ялавӗ]] |PicFlag = [[Ӳкерчĕк:Flag of Russia.svg|250px]] |LctCn = [[File:Russian Federation (orthographic projection) - 2014, 2022 Annexed Territories disputed.svg|400px]] |CoA = [[Ӳкерчĕк:Coat of Arms of the Russian Federation.svg|125px]] |CoATitle = [[Раççей гербĕ]] |LNGs = [[вырăс чĕлхи|вырăс]] |CapCn = [[Мускав]] |BigCity = [[Мускав]] |TitleGl = Президент |PrezName = [[Путин Владимир Владимирович|Улатимӗр Путин]] |MinList = Премьер-министр |MName = [[Мишустин Михаил Владимирович|Михаил Мишустин]] |SqNumb = 1 |SqAll = 17 125 191 |YearP = 2023 |NasPop = 146 447 424 |NasPlot = 8,55 |NasNum = 7 |Valuta = (RUB) |GTOt = +02 |GTDo = +12 |GimnName = Раççей гимнĕ |Domen = .ru, .su, .рф |Tel = 7 }} '''Раççей''' ([[вырăс чĕлхи|выр.]] ''Россия'') е '''Раççей Федерацийĕ''', кĕске '''РФ''' ([[вырăс чĕлхи|выр.]] ''Российская Федерация'') — [[Тухăç Европа|Тухăç Европăри]] тата [[Çурçĕр Ази]]ри патшалăх. Раççей — [[Патшалăхсен лаптăка кура йĕркеленĕ ят-йышĕ|тĕнчери чи пысăк патшалăх]], унăн территорийĕ тĕнчери йышăннă чикĕсенче 17098246 км²<ref name="Area2011">[https://portal-new.rosreestr.ru/wps/PA_FCCLPGUMWPSPtalApp/ru.fccland.pgu.infoblock?ru.fccland.ibmportal.spring.portlet.handler.BeanNameParameterHandlerMapping-PATH=/FileDownloaderController&ru.fccland.ibmportal.spring.portlet.dispatcher.DispatcherServiceServlet.directRequest=x&param_infoblock_name=cc_ib_texts_of_documents&param_infoblock_file_path=doc/LandFundRF_2010.rar Федеральная служба государственной регистрации, кадастра и картографии (Росреестр). Земельный фонд Российской Федерации на 1 января 2011 года]{{Ĕçлемен каçă|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} (стр. 223)</ref>. Раççей Федерацийĕ вунпĕр [[Пĕр сехетри зона|сехет тăрăхĕнчен]] тăрать, вăл вунтăватă çĕршывпа чикĕленет. [[Халăх йышĕпе йĕркеленĕ патшалăхсен ят-йышĕ|Пурăнан халăх йышĕпе тĕнчере]] тăххăрмĕш вырăн йышăнать. Чи пысăк тата тĕп хули — [[Мускав]]. Патшалăхри тĕп культура хули вырăнĕнче [[Санкт-Петербург]] шутланать, халăх йышĕпе вăл иккĕмĕш вырăн йышăнать. Ытти пысăк<ref>Миллион ытларах çын</ref> хуласем: [[Çĕнĕ Çĕпĕр]], [[Екатеринбург]], [[Хусан]], [[Красноярск]], [[Чулхула]], [[Челепи]], [[Ĕпхӳ]], [[Краснодар]], [[Самар]], [[Тан-çинчи-Ростов]], [[Омск]], [[Воронеж]], [[Перĕм]], [[Волгоград]]. Çĕршывăн мĕнпур çĕрĕсенчи [[Патшалăх чĕлхи|патшалăх чĕлхи]] — [[вырăс чĕлхи]], хăшпĕр регионсенче [[Раççей Федерацин патшалăх чĕлхисем|хăйсен патшалăх тата официаллă чĕлхесем]]. Укçа виçи — [[Раççей тенки|раççей рублĕ]]. РФ — тĕрлĕ этнос тата культура нумайлăхлĕ [[Нумай нациллĕ патшалăх]]<ref>{{cite web|url=http://www.national-mentalities.ru/diversity/|title=Этнокультурное многообразие России|publisher=www.national-mentalities.ru|access-date=2017-07-01|archive-date=2017-07-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20170702202830/http://www.national-mentalities.ru/diversity/|deadlink=no}}</ref>. 2010 çулта пурăнан халăх çырса тухнипе, çав шутрах Крым тата Севастополь (2014 çул хыççăн), çĕршывра 190 ытла национальнăç пуррине палăртнă, вĕсен хушшинче вырăссем — 80 %, вырăс чĕлхипе 99,4 % ытла [[Раççейсем|раççейсем]] калаçаççĕ<ref>[https://old.bigenc.ru/text/v/3040076 Раççей халăхĕ ПРЭ-нче]{{Ĕçлемен каçă|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. Пурăнан халăхăн чылайрахăшĕ (75 % яхăн) [[православи]] тĕн йăлине тытса пурнать<ref>{{cite web |url = https://www.rbc.ru/rbcfreenews/20100330161117.shtml |title = ВЦИОМ: Православными себя считают 75 % россиян|archive-url = https://web.archive.org/web/20180724002708/https://www.rbc.ru/rbcfreenews/20100330161117.shtml |archive-date = 2018-07-24|deadlink=yes}} // [[РБК]], 30.03.2010</ref>, çакна пула Раççей [[Раççейри православи|тĕнчери чи нумай йышлă православиллĕ çĕршыв]] шутланать. Раççей — [[Федерациллĕ патшалăх|федерациллĕ]] [[Хутăш республика|президент-парламент республики]]. 1999 çулхи раштавăн 31-мĕшĕнченпе (2008—2012 çулсенче [[Медведев Дмитрий Анатольевич|Дмитрий Медведев]] президент пулнă) [[Раççей Федерацин президенчĕ|РФ президенчĕн]] вырăнне [[Путин Владимир Владимирович|Владимир Путин]] йышăнать. 2020 çулхи кăрлачăн 16-мĕшĕнченпе [[Раççей Федерацин правительство председателĕ|правительство председателĕ]] — [[Мишустин Михаил Владимирович|Михаил Мишустин]]. Раççей 18 патшалăхсемпе чикĕленет (вунулттăшĕпе — çĕрпе, те иккĕшĕпе — тинĕспе). Раççей йышне унăн конституципе 89 субъектсем кĕреççĕ, вĕсенчен — 48 облаç, 24 республика, 9 край, 3 федераллă пĕлтерӳпе хула, 4 автономиллĕ округ тата 1 автономиллĕ облаç. Пĕтĕмпе çĕршывра 157 пин пурăнан вырăнсем<ref>{{cite web|url=https://xn--h1ari.xn--p1ai/Main/StatisticalInformation|title=Российская Федерация. Статистическая информация|author=|website=|publisher=Федеральная служба информации России|access-date=2019-12-06|archive-date=2019-12-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20191206163204/https://xn--h1ari.xn--p1ai/Main/StatisticalInformation|deadlink=no}}</ref>. Раççей — ядерлă патшалăх<ref>{{Cite web |url=http://russianforces.org/rus/ |title=Стратегическое ядерное вооружение России |access-date=2022-04-24 |archive-date=2022-03-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220331221621/https://russianforces.org/rus/ |deadlink=no}}</ref><ref>Podvig P. Russian Strategic Nuclear Forces, ed. by Frank N. von Hippel, MIT Press, 2004</ref>. Космос патшалăхсенчен пĕрри<ref>Кошкин П. Г. [https://cyberleninka.ru/article/n/ekspertnyy-i-zhurnalistskiy-diskursy-vokrug-vtoroy-kosmicheskoy-gonki-mezhdu-rossiey-ssha-i-drugimi-stranami Экспертный и журналистский дискурс вокруг второй космической гонки между Россией, США и другими странами.]</ref><ref>{{cite web|url=https://ria.ru/20191204/1561960213.html|title=Россия останется космической державой, заявил эксперт|website=РИА Новости|date=2019-12-04|access-date=2022-07-30|archive-date=2022-06-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20220610104843/https://ria.ru/20191204/1561960213.html|deadlink=no}}</ref>. Раççей [[ПНО Хăрушсăрлăх Канашĕ|ПНО Хăрушсăрлăх Канашне]] ялах хутшăнакан, вето правипе кӗрет. Çавăнпа, Раççей нумай тĕнчери организацисенче пур: [[Пĕрлешӳллĕ Нацисен Организацийĕ|ПНО]], [[Мăн çирĕм|G20]], [[Еврази экономика пĕрлешĕвĕ|ЕАЭП]], [[Пăхăнман Патшалăхсен Пĕрлешĕвĕ|ППП]], [[Коллективлă хăрушсăрлăх килĕшĕвĕн организацийĕ|КХКО]], [[Тĕнчери суту-илӳ организацийĕ|ТСО]], [[Европăри хăрушсăрлăх тата килĕштерсе ĕçлени организацийĕ|OSCE]], [[Шанхай килĕштерсе ĕçлени организацийĕ|SCO]], [[Ази-Лăпкă океан экономика килĕштерсе ĕçлени|APEC]], [[БРИКС]], [[Тĕнчери олимпий комитечĕ|ТОК]] тата ыттисем. 1991 вĕçĕнче [[ССРП арканăвĕ]] хыççăн тĕнчери пĕрлешӳ Раççее ССРП-н тĕпкĕчĕ пекех йышăннă. 2021 çулхи [[Шалти пĕтĕм продукт|ШПП]]-н калăпăшĕ [[ШПП калăпăшĕпе (номинал) патшалăхсен ят-йышĕ|(номиналлă)]] — 1,8 трлн доллар, Раççей унта 11-мĕш вырăнта вырнаçнă (анчах [[Илекен пултăрулăх паритечĕпе патшалăхсен ят-йышĕ|ИПП]]-пе 6-мĕш вырăнта). == Географи == Раççей вунтăваттă ирĕклĕх ([[ПНО]]-çĕршывсен нумайрахăшĕ йышăннă) патшалăхĕсемпе чикĕленет. *çурçĕр-хĕвеланăç енче [[Норвеги]]пе [[Финлянди]]. *Хĕвеланăç енче [[Эстони]]пе, [[Латви]]пе, [[Беларуç]]па [[Украина]]. [[Литва|Литвапа]] [[Польша]] ([[Калининград облаçĕ|Калининград облаçĕ]]) çавăн пекех. *Кăнтăр-хĕвеланăç енче [[Грузи|Грузипе]] [[Азербайджан]]. Тата çурма йышăннă [[Кăнтăр Осети]]пе<ref name = george>[[ПНО]] шухăшĕпе ку [[Грузи]] пайĕ.</ref> [[Абхази]]<ref name = george></ref>. *Кăнтăр енче [[Казахстан|Касакстанпа]], [[Монголи|Монголипе]] [[Китай Халăх Республики|Китай]]. *Кăнтăр-хĕвелтухăç енче [[Корей Халăх Демократи Республики|Ҫурçĕр Корейпе]] çавăн пекех Раççейĕн тинĕс чиккисем пур. *Инçе хĕвелтухăç енче [[Япони|Японипе]] [[АПШ]]. === Чи пысăк хуласем === Миллион ытла çын çак хуласенче пурăнать: [[Мускав]], [[Санкт-Петербург]], [[Çĕнĕ Çĕпĕр]], [[Екатеринбург]], [[Хусан]], [[Красноярск]], [[Чулхула]], [[Челепи]], [[Ĕпхӳ]], [[Краснодар]], [[Самар]], [[Тан-çинчи-Ростов]], [[Омск]], [[Воронеж]], [[Перĕм]], [[Волгоград]]. == Халăх == === Халăх йышĕ === Раççейре 143,8 млн. çын, ытларахăшĕ, 4/5 пайĕ [[Европа]] енĕнче пурăнать: [[вырăссем]] (79,8 %), [[тутарсем]] (3,8 %), [[украинсем]] (3 %), [[чăвашсем]] (1,2 %), [[пушкăртсем]] (0,9 %), [[чеченсем]] (0,9 %), [[эрменсем]] (0,8 %)<ref name="census2010">[https://rg.ru/2011/12/16/stat.html 2010 çулхи Пĕтĕм Раççей халăх çырăвĕ çинчен] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220412055611/https://rg.ru/2011/12/16/stat.html|date=2022-04-12}} // [[Российская газета]] — Федераллă выпуск № 5660 (284). 22.12.2011</ref>. Хула çыннисем 73%. === Чĕлхесем === :''Тĕплĕнрех '''[[Раççей халăхĕсен чĕлхисем]]''' статьяна вулăр''. Раççей Федерацийĕ — нумай нациллĕ çĕршыв. Тĕпчевçĕсем каланă тăрăх, Раççейри халăхсем 176 [[чĕлхе]]пе калаçаççĕ. Вĕсен кашнин хăйсен историйĕ, шăпи, аталану çул-йĕрĕ, пуласлăхĕ. Генеалоги енчен (пулса кайни, хурăнташлăх енчен) илсессĕн Раççей халăхĕсен чĕлхисем тĕрлĕ чĕлхе çемйине кĕреççĕ: [[инди-европа чĕлхисем|инди-европа]], [[алтай чĕлхисем|алтай]], [[ибери кавказ чĕлхисем|ибери-кавказ]], [[урал чĕлхисем|урал]], [[палеоази чĕлхисем|палеоази]]. Кашни чĕлхе çемйи каллех уйрăм ушкăнсене пайланать. == Кунçул == {{Раççей кун-çулĕ}} Раççей кунçулĕн тапхăрĕсем<ref>Раççей кунçулĕ. XX ĕмер. 11 класс: Вĕренӳ кĕнеки пĕтĕм-пĕлӳ шкулĕсемшĕн (выр. Учебник для общеобразовательных учебных заведений), ред. А. В. Рассказова</ref>: * '''[[Кейӳ Руçĕ]]''' ([[862]] çул — [[XIII ĕмĕр|XIII]]) — хĕвелтухăç [[Славянсем|славянсен]] пĕрремĕш патшалăхĕ<ref>{{Cite web|url=https://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages\K\Y\KyivanRushDA.htm|title=Kyivan Rus’|website=www.encyclopediaofukraine.com|access-date=2023-06-07}}</ref>. ** Тĕп хули [[864]] çулччен — [[Кивĕ Ладога]], [[882]] çулччен — [[Аслă Новгород]], [[882]] çул хыççăн — [[Киев]]. * '''[[Вырăс кнеçлĕхĕсем]]''' ([[XII ĕмĕр|XII]] ĕмĕр варринчен — пуçламăш [[XVI ĕмĕр|XVI]] ĕмĕр). * '''[[Вырăс патшалăхĕ|Вырăс патшалăхĕ]]''' — [[XV ĕмĕр|XV]] ĕмĕр вĕçĕнчен — [[Юпа, 22]] [[1721]] çул ([[Кăрлач, 16|Кăрлач, 16]] [[1547]] çулччен — [[Аслă Мускав кнеçлĕхĕ|Аслă Мускав кнеçлĕхĕ]], унтан — [[Вырăс патшалăхĕ|Раççей патшалăхĕ]]). ** Тĕп хули — [[Мускав]], 1714 çултан<ref>[https://bigenc.ru/c/sankt-peterburg-168d03| БРЭ Санкт-Петербург]{{Ĕçлемен каçă|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> — [[Санкт-Петербург]]. * '''[[Раççей империйĕ|Раççей империйĕ]]''' — Юпа, 22 1721 çултан — Кăрлач, 9 1917 çулччен. ** Тĕп хули — [[Санкт-Петербург]] ([[1728]] çулччен), 1728—1732 çулсенче — Мускав, [[1732]] çултан — Санкт-Петербург ([[Çурла, 18|çурла, 18]] [[1914]] çулта Петроград çĕнĕ ячĕ илчĕ). * '''[[Раççей Республики]]''' — [[Вăхăтлă ертӳлĕх]]ĕн хушăвĕпе Авăн, 1 1917 çулта йышăннă. ** Тĕп хули — Петроград. * '''[[Раççей патшалăхĕ (1918—1920)|Раççей патшалăхĕ]]''' — [[Ĕпхӳ]] патшалăх канашĕ акчĕпе [[Авăн, 23|Авăн, 23]] [[1918]] çулта йышăннă. [[Раççейри граждан вăрçи|Граждан вăрçи]] тăпхăрĕнче [[Кăрлач, 5|Кăрлач, 5]] [[1920]] çулччен пулнă. Пĕрлешĕннĕ патшалăхĕ шурă юхăмĕн ертӳлĕхĕ территоринче. ** Тĕп хули — Ĕпхӳ, [[Омск]] (де-факто). * '''[[Раççей Федерациллĕ Социализмлă Совет Республики|Раççей Совет Федерациллĕ Социалисăмлă Республики]]'''<ref>''Патшалăх ытти ячĕсем:'' Раççей Совет Республики ([[Юпа, 25]] 1917 çултан), Раççей Социалисăмлă Федерациллĕ Совет Республики ([[Çĕртме, 19|çĕртме, 19]] 1918 çултан), Раççей Совет Федерациллĕ Социалисăмлă Республики (Раштав, 5 1936 çулта)</ref> — Юпа, 25 1917 çулта II-мĕш Пĕтĕм Раççей Советсен съезчĕ хушăвĕпе йышăннă. [[1922]]-[[1991]] çулсенче — ССРПре пĕрлĕшӳллĕ республики пек. ** Тĕп хули — Петроград, [[Пуш, 12]] 1918 çултан — Мускав. * '''[[Совет Социализм Республикисен Пĕрлешĕвĕ|Совет Социалисăм Республикисен Пĕрлешĕвĕ]]''' (Раштав, 30 1922 çултан — Раштав, 26 1991 çулччен). ** Тĕп хули — Мускав. * '''Раççей Федерацийĕ''' — [[Раштав, 25]] [[1991]] çултан<ref>№ 2094-I РСФСР саккунĕ Раштав, 25 1991 çултан «Раççей Совет Федерациллĕ Социалисăмлă Республики патшалăхĕ ячĕн çĕнĕтни çинчен» (выр. ''«Об изменении наименования государства Российская Советская Федеративная Социалистическая Республика»'')</ref>. ** Тĕп хули — Мускав. == Федераци тытăмĕ == {{main|Раççейĕн федераци тытăмлăхĕ}} Раççей Федерацийĕ 89<ref>РФ конституцийĕ</ref> субъектсенче пайланă. РФра 6 субъект тĕсĕ пур. Ку 24 [[Раççей Федерацин республикисем|республика]], 9 [[ен]], 48 [[Облаç (администрациллĕ виçе)|облаç]], 4 [[автономи тăрăхĕ]], 1 [[Раççей Федерацин автономи облаçĕ|автономи облаç]]ĕ тата 3 [[Раççей Федерацин федераци шайĕнчи хуласем|федераллă пĕлтерĕшпе хула]]. [[File:Map of federal subjects of Russia (2022).svg|right|400px|thumb|РФ субъекчĕсен картти<ref>йышăнман РФ тытăмĕнче Запорожье, Херсон облаçĕсемпе, Донецк Халăх, Луганск Халăх, Крым Республикисемпе, Севастополь хулипе</ref>]] === Субъектсем === ==== Республикасем ==== * [[Адыгей|Адыгей Республики]] - [[Майкоп]] * [[Алтай|Алтай Республики]] - [[Горно-Алтайск]] * [[Буряти|Бурят Республики]] - [[Улан-Удэ]] * [[Дагестан Республики]] - [[Махачкала]] * [[Донецк Халăх Республики]] - [[Донецк]]<ref name = ukr>[[Пĕрлешӳллĕ Нацисен Организацийĕ|ПНО]] шухăшĕпе ку [[Украина]] пайĕ </ref> * [[Ингушети|Ингуш Республики]] - [[Магас]] * [[Кабарда-Балкар Республики]] - [[Нальчик]] * [[Калмăк Республики|Калмăк Республики]] - [[Элиста]] * [[Карачай-Черкес Республики]] - [[Черкесск]] * [[Карели Республики|Карел Республики]] - [[Петрозаводск]] * [[Коми Республики]] - [[Сыктывкар]] * [[Крым Республики]] - [[Симферополь]]<ref name = ukr></ref> * [[Луганщина Халăх Республики|Луганск Халăх Республики]] - [[Луганск]]<ref name = ukr></ref> * [[Мари Республики|Мари Эл Республики]] - [[Йошкар-Ола]] * [[Мордва Республики|Мăртва Республики]] - [[Саранск]] * [[Пушкăртăстан|Пушкăртăстан Республики]] - [[Ĕпхӳ]] * [[Якути|Саха (Якут) Республики]] - [[Якутск]] * [[Çурçĕр Осети|Çурçĕр Осети - Алани Республики]] - [[Владикавказ]] * [[Тутарстан|Тутарстан Республики]] - [[Хусан]] * [[Тыва|Тыва Республики]] - [[Кызыл]] * [[Удмурт Республики]] - [[Ижевск]] * [[Хакаси|Хакас Республики]] - [[Абакан]] * [[Чăваш Ен|Чăваш Республики - Чăваш Ен]] - [[Шупашкар]] * [[Чечен Республики]] - [[Грозный]] ==== Енсем ==== * [[Алтай Ен]] - [[Барнаул]] * [[Байкал лешьен|Байкал Лешьен]] - [[Чита]] * [[Камчатка Ен]] - [[Петропавловск-Камчаткăри]] * [[Краснодар Ен]] - [[Краснодар]] * [[Красноярск Ен]] - [[Красноярск]] * [[Перĕм Ен]] - [[Перĕм]] * [[Ставрополь Ен]] - [[Ставрополь]] * [[Тинĕсçум ен|Тинĕсçум Ен]] - [[Владивосток]] * [[Хабаровск Ен]] - [[Хабаровск]] ==== Облаçсем ==== * [[Амур облаçĕ]] - [[Благовещенск]] * [[Архангельск облаçĕ]] - [[Архангельск]] * [[Аçтăрхан облаçĕ]] - [[Аçтăрхан (хула)|Аçтăрхан]] * [[Оренбург облаçĕ|Ăренпур облаçĕ]] - [[Ăренпур]] * [[Белгород облаçĕ]] - [[Белгород]] * [[Брянск облаçĕ]] - [[Брянск]] * [[Волгоград облаçĕ]] - [[Волгоград]] * [[Вологда облаçĕ]] - [[Вологда]] * [[Воронеж облаçĕ]] - [[Воронеж]] * [[Иваново облаçĕ]] - [[Иваново]] * [[Иркутск облаçĕ]] - [[Иркутск]] * [[Запорожье облаçĕ]] - [[Запорожье]]<ref name = ukr></ref> * [[Калининград облаçĕ]] - [[Калининград]] * [[Калуга облаçĕ]] - [[Калуга]] * [[Кемерово облаçĕ|Кемĕр облаçĕ - Кузбасс]] - [[Кемерово|Кемĕр]] * [[Киров облаçĕ]] - [[Киров]] * [[Кострома облаçĕ]] - [[Кострома]] * [[Курган облаçĕ]] - [[Курган]] * [[Курск облаçĕ]] - [[Курск]] * [[Ленинград облаçĕ]] - [[Санкт-Петербург]] * [[Липецк облаçĕ]] - [[Липецк]] * [[Магадан облаçĕ]] - [[Магадан]] * [[Мускав облаçĕ]] - [[Мускав]] * [[Мурманск облаçĕ]] - [[Мурманск]] * [[Новгород облаçĕ]] - [[Новгород]] * [[Омск облаçĕ]] - [[Омск]] * [[Орёл облаçĕ]] - [[Орёл]] * [[Пенза облаçĕ]] - [[Пенза]] * [[Псков облаçĕ]] - [[Псков]] * [[Ростов облаçĕ]] - [[Тан-çинчи-Ростов]] * [[Рязань облаçĕ]] - [[Рязань|Кисан]] * [[Самар облаçĕ]] - [[Самар]] * [[Сарăту облаçĕ]] - [[Сарăту]] * [[Сахалин облаçĕ]] - [[Кăнтăр-Сахалинск]] * [[Свердловск облаçĕ]] - [[Екатеринбург]] * [[Смулен облаçĕ]] - [[Смулен]] * [[Çĕнĕ Çĕпĕр облаçĕ]] - [[Çĕнĕ Çĕпĕр]] * [[Тамбов облаçĕ]] - [[Тамбов]] * [[Тĕвер облаçĕ]] - [[Тĕвер]] * [[Тюмень облаçĕ]] - [[Тюмень]] * [[Томск облаçĕ]] - [[Томск]] * [[Тула облаçĕ]] - [[Тула]] * [[Владимер облаçĕ|Улатимĕр облаçĕ]] - [[Владимир (хула)|Улатимĕр]] * [[Херсон облаçĕ]] - [[Херсон]]<ref name = ukr></ref> * [[Челепи облаçĕ]] - [[Челепи]] * [[Чĕмпĕр облаçĕ]] - [[Чĕмпĕр]] * [[Чулхула облаçĕ]] - [[Чулхула]] * [[Ярославль облаçĕ]] - [[Ярославль]] ==== Автономи тăрăхĕсем ==== * [[Ненец автономи тăрăхĕ]] - [[Нарьян мар]] * [[Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра]] - [[Ханты-Мансийск]] * [[Чукотка автономлă тăрăхĕ|Чукотка автономи тăрăхĕ]] - [[Анадырь]] * [[Ямал-Ненец автономи тăрăхĕ]] - [[Салехард]] ==== Автономи облаçĕ ==== * [[Еврей автономи облаçĕ]] - [[Биробиджан]] ==== Федераллă пĕлтерĕшпе хуласем ==== * [[Мускав]] * [[Санкт-Петербург]] * [[Севастополь]]<ref name = ukr></ref> === Федераци тăрăхĕсем === [[File:Map of Russian districts (2014–2022, Crimea disputed).svg|right|400px|Федераци тăрăхĕсен картти]] РФре 8 федераци тăрăхĕсем пур. Кашни тăрăхра президент элчи пур. *[[Вăта федераци тăрăхĕ]] - [[Мускав]] *[[Çурçĕр-Анăç федераци тăрăхĕ]] - [[Санкт-Петербург ]] *[[Кăнтăр федераци тăрăхĕ]] - [[Тан-çинчи-Ростов]] *[[Çурçĕр-Кавказ федераци тăрăхĕ]] - [[Пятигорск]] *[[Атăл федераци тăрăхĕ]] - [[Чулхула]] *[[Урал федераци тăрăхĕ]] - [[Екатеринбург]] *[[Çĕпĕр федераци тăрăхĕ]] - [[Çĕн Çĕпĕр]] *[[Инçет-Тухăç федераци тăрăхĕ]] - [[Владивосток]] === Экономика районĕсем === [[Ӳкерчĕк:Map of Russia - Economic regions.svg|right|400px|Экономика районĕсен картти]] Раççей Федерацинче 12<ref>[http://www.ach-fci.ru/Legislation Федеральный центр информатизации Счётной палаты Российской Федерации] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111021002243/http://www.ach-fci.ru/Legislation |date=2011-10-21 }}</ref> [[экономика районĕ]] пур. [[Калининград облаçĕ|Калининград облаçĕ]] ку уйрăм экономика район, пĕр субъект унăн тытăмĕнче<ref>[https://www.tks.ru/news/law/2006/01/17/0004/ Федераци саккунĕ]</ref>. * [[Анăç-Çĕпĕр экономика районĕ]] * [[Атăлçи экономика районĕ]] * [[Атăл-Нухрат экономика районĕ]] * [[Вăта экономика районĕ]] * [[Вар хура тăпраллă экономика районĕ]] * [[Инçет Тухăç экономика районĕ]] * [[Калининград облаçĕ|Калининград экономика районĕ]] * [[Çурçĕр экономика районĕ]] * [[Çурçĕр-Анăç экономика районĕ]] * [[Çурçĕр-Кавказ экономика районĕ]] * [[Тухăç-Çĕпĕр экономика районĕ]] * [[Урал экономика районĕ]] == Вуламалли == * Kniivilä, Kalle. La strato de Tanja: Vivo en Rusio 1917-2017, Novjorko, eld. Mondial, 2017, 159 paĝoj. * География России: Энциклопедический словарь. [[Москва|М.]], 1998. * Геологическое строение СССР и закономерности размещения полезных ископаемых. В 10-ти тт. Л, 1984—1989. * Красная книга Российской Федерации: Животные. М, АСТ, 2001. ISBN 5-17-005792-X. * Новая Российская Энциклопедия, Природа России, т. 1, с. 11—157. М., Энциклопедия, 2003. ISBN 5-94802-003-7 * ''Волкова О. А., Борсук О. А., Бадюков Д. Д.'' География России. М., Энциклопедия. 2005. ISBN 5-94802-011-8). == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Каçăсем == {{commons|Category:Russia}} * [http://constitution.kremlin.ru/#article-65 Раççей Федерацийĕн конституцийĕ. 65мĕш статья ]- унта Раççей Федерацийĕн субъекчĕсен ят-йышĕ çырнă * [http://geostudy.ru/regions.html Картта — РФ субъекчĕсем те вĕсен тĕп хулисем] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200724010024/http://geostudy.ru/regions.html |date=2020-07-24 }} {{Russia-geo-stub}} {{Европăри патшалăхсем}} {{Азири патшалăхсем}} {{Раççей Федерацийĕ}} {{G20}} [[Категори:Раççей| ]] [[Категори:Патшалӑхсем, алфавитпа]] [[Категори:Патшалăхсем — ПНО пайташĕсем]] [[Категори:Федерациллĕ республикăсем]] [[Категори:Трансконтинентлă патшалăхсем]] [[Категори:Вырăс чĕлхиллĕ патшалăхсем тата территорисем]] [[Категори:Хура тинĕс таврашĕнчи патшалăхсем]] [[Категори:Коллектив хăрушсăрлăхĕн килĕшĕвĕ организацийĕн патшалăхĕсем]] [[Категори:Патшалăхсем — Ирĕклĕ Патшалăхсен Пĕртуслăхĕн пайташĕсем]] fk91zoxmsawzalbdj3u8azkfdadacjh 0 18746 872109 871184 2026-03-26T19:01:20Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 872109 wikitext text/x-wiki {{урăх пĕлтерĕшсем|Зорге (пĕлтерĕшсем)}} {{Пайăр çын | ят = Рихард Зорге | тăван ят = Richard Sorge | портрет = Bundesarchiv Bild 183-1985-1003-020, Richard Sorge.jpg | калăпăш = 167px | ăнлантару = Рихард Зорге, 1940 ç. | çуралнă вăхăт = [[юпа, 4]] [[1895]] | çуралнă вырăн = [[Сабунчи]] паç., <br /> [[Баку уесчĕ]], <br /> {{ÇуралнăВырăн|Баку кĕперни|Баку кĕпернинче}}, <br /> [[Раççей империйĕ]] | вилнĕ вăхăт = [[чӳк, 7]] [[1944]] | вилнĕ вырăн = {{Япони ялавĕ}}[[Токио]], [[Япони]] | гражданлăх = {{Раççей империн ялавĕ}}[[Раççей империйĕ]]<br /> {{USSR}} | пăхăнуллăх = | тĕн = | ашшĕ = | амăшĕ = | арăмĕ = | ачасем = | чыславсемпе парнесем = {{{!}} style="background: transparent" {{!}} {{Ылтăн Çăлтăр медаль}} {{!}}- {{!}} {{Ленин орденĕ}} {{!}}- {{!}} {{Тимĕр хĕрес, 2-мĕш класс}} {{!}}} }} '''Ри́хард Зо́рге''' ({{lang-de|Richard Sorge}}, агентăн суя ячĕ '''Рамза́й''', [[юпа, 4]] [[1895]], [[Сабунчи]] паç.<ref>[http://www.warheroes.ru/hero/hero.asp?Hero_id=489 Hero of the Soviet Union Richard Sorge]</ref><ref>[http://www.hrono.ru/biograf/zorge.html Khrono.ru. Richard Sorge]</ref>, [[Баку уесчĕ]], [[Баку кĕперни]], [[Раççей империйĕ]] — [[чӳк, 7]] [[1944]], [[Токио]], [[Япони]]) — [[Иккĕмĕш Тĕнче вăрçи]] тапхăрĕнчи чаплă совет [[разведка|разведчикĕ]] , [[Совет Союзĕн Паттăрĕ]] ([[1964]], вилнĕ хыççăн). == Кун-çулĕ == Рихард Нобель фирминче нефть каларас ĕçĕпе тăрмашнă Вильгельм Зорге нимĕç инженер çемйинче çуралнă. Амăшĕ, Нина Степановна Кобелева, вырăс хĕрĕ пулнă. Зорге çемйинче 9 ача-ача пурăннă. Рихард Зорген ăратри аслашшĕ [[Зорге Фридрих Альберт|Фридрих Альберт Зорге]] [[I Интернационал]] ертӳçисенчен пĕрри шутланнă, [[Карл Маркс]]ăн секретарĕ пулнă. [[Ӳкерчĕк:Bundesarchiv Bild 183-Z0519-022, Richard Sorge und Erich Correns.jpg|thumb|left|Рихард Зорге тата Эрих Корренс. 1915.]] [[XIX ĕмĕр]] вĕçĕнче Зоргесем [[Раççей]]рен [[Германи]]е куçса кайнă. [[1914]] çулта Рихард хăй кăмăлĕпех нимĕç çарĕн ĕретне тăрса 1914—1918 çулхи [[Пĕрремĕш Тĕнче вăрçи]]не хутшăнать. Виçĕ хут суранланнă тата «Хăюлахшăн» [[Тимĕр хĕрес]]е тивĕçнĕ. .... 1920—1921 çулсенче Зорге — [[Золинген]]ри коммунистсен хаçачĕн редакторĕ. [[1924]] çулта [[СССР]]а килет, совет учрежденисенче ĕçлет. Тепĕртакран вăл совет гражданинĕ пулса тăрать. [[1925]] çулта [[ВКП(б)]] пайташĕ пулать. Çавăнтанах [[РККА]] [[ГРУ|Разведупр]] агенчĕ. 1941 çулхи юпан 18-мĕшĕнче япун полицийĕ ăна ареслет, 1943 çулхи авăн уйăхĕнче кăна вĕлереççĕ. Токиори "[[Сугамо]]" тĕрминче ăна 1944 çулхи чӳкĕн 7-мĕшĕнче çакса вĕлереççĕ. [[Токио]]ри Тама çăвине пытарнă. === Çемье === Иккĕ хутчен авланнă: * пĕрремĕш арăмĕ Кристина Герлах, вăл Рихарда [[1926]] çулта пăрахать те СССРтан Германие таврăнать. * иккĕмĕш арăмĕ Екатерина Максимова — [[1940]] çулта ăна аресленĕ, вăл тăшмансемпе çыхăннине йышăнать, [[Красноярск Енĕн Мăн Мурта районĕ|Красноярск Енне (Мăн Мурта)]] кăларса яраççĕ, унта 1943 ç. çĕртмен 3-мĕшĕнче çут тĕнчерен уйрăлать. Унсăр пуçне вăл чылай хушă гражданла арлă Исия Ханако япун хĕрарăмĕпе пурăнать. [[1964]] çулхи [[чӳк, 5|чӳкĕн 5-мĕшĕнче]] Совет Союзĕн Паттăрĕн ятне (вилнĕ хыççăн) тивĕçтернĕ. Чăн сăлтавĕ — тупнă информаци мар — Японие СССР çине тапăнасран аякка пăрасси. == Кăсăклă фактсем == * [[1951]] çулхи çурла уйăхĕнче Рихард Зорге ĕçĕпе [[АПШ Конгресĕ]] пăхса тухнă. * Зорге пирки икĕ фильм: франци «Кам эсир, Зорге тухтăр?» (''Qui êtes-vous, Monsieur Sorge?'', [[1961]]) тата герман-япун «Шпион Зорге» (''Spy Sorge'', [[2003]]) ӳкернĕ. == Асăнмалăх == [[File:Stamps of Germany (DDR) 1976, MiNr Block 044.jpg|thumb|300px|<small> Р. Зоргене асăнса кăларнă [[Почтă блокĕ]] [[ГДР]], [[1976]] {{Михель/Скотт|Block44|1711}}</small>]] * Зорге ятне хăшпĕр хулари урамсене, сăмахран: [[Зорге урамĕ (Дачный)|Липецкра]], [[Зорге урамĕ (Мускав)|Мускавра]], [[Хусан]]ра, [[Ĕпхӳ]]ре, [[Ростов-Тан-çинчи]]нче, [[Зорге урамĕ (Астана)|Астанара]], Çĕн Çĕпĕрте, тата [[Санкт-Петербург]]ра (Кăнтăр-Анăç районĕ) — тивĕçтернĕ. * Рихард Зоргене чысласа СССР-та карапсене, урамсене тата шкулсене унăн ятне параççĕ. Унсăр пуçне, СССР тата [[ГДР]] патшалăхĕсенче унăн сăнĕллĕ [[Почтă маркки|почтă марккисене]] пичетленĕ. * Зорге Баку (Азербайджан) хулинче çуралса ӳснĕ, çавăнпа унта унăн музейĕ ĕçлет, тата унăн ятне урама панă. ==Вуламалли== * Георгиев Ю. В. Рихард Зорге: исследователь, разведчик, геополитик. — М.: ЗАО «Япония сегодня», 2000. — 205 с.: ил. * Почему Зорге был приговорён к смертной казни? (Дзорге ва надзэ сикэй-ни сарэта-но ка) Под редакцией Хисая Сираи и Сюнъити Кобаяси. Токио: Издательство «Сякай хёронся», 2000. — 320 с.: ил. {{ref-ja}} * Hearings on American Aspects of the Richard Sorge Spy Case. House of Representatives Eighty Second Congress. First Session. August 9, 22 and 23. Washington, 1951. {{ref-en}} * [http://www.lib.ru/MEMUARY/ZHZL/zorge.txt Колесников М. С. Таким был Рихард Зорге.] М.: Военное издательство Министерства обороны СССР, 1965. * Колесникова М. Наш друг Ика: Повесть о разведчике Рихарде Зорге. М.: Дет. лит., 1979. − 288с * Колесникова М. Жизнь и бессмертие Рихарда Зорге: Повесть. М.: Воениздат, 1985. − 303 с. * [http://zzl.lib.ru/catalog/08_z.shtml Мария Колесникова, Михаил Колесников Рихард Зорге] ([[ЖЗЛ]]) * [[Молодяков, Василий Элинархович|Молодяков В.]] Рихард Зорге: Супершпион или суперполитик // Проблемы Дальнего Востока, 1993. — N 5. — С.180-187. * Кубеев М. Обреченный на казнь: Документальный рассказ о Рихарде Зорге и его соратниках //Дальний Восток, 1990. -N 2. — С.73-116. * Будкевич С. Л. «Дело Зорге». Следствие и судебный процесс: Люди. События. Документы. Факты М.: Наука. Гл. ред. вост. лит., 1969. — 231 с. * Колесникова М. Рихард Зорге. М.: Мол.гвардия, 1971. — 304 с — (Жизнь замечательных людей). * [http://www.lib.ru/MEMUARY/ZHZL/kto_vi_doktor_zorge.txt Ганс Отто Мейснер. Кто вы, доктор Зорге? Военное издательство Министерства обороны СССР. Москва 1966] * [http://stalinism.newmail.ru/zorge.htm «Если бы Сталин поверил Зорге…»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090318130730/http://stalinism.newmail.ru/zorge.htm |date=2009-03-18 }} — статья о реальной ценности информации Зорге. ==Асăрхавсем== {{асăрхавсем}} ==Каçăсем== * [http://www.geo.ru/journalarticle/item/id/455/ GEO.ru | Рихард Зорге: резидент шăпи] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090228154338/http://www.geo.ru/journalarticle/item/id/455/ |date=2009-02-28 }} * [http://www.ruslib.com/PRIKL/APN/front.txt Фронт йĕррисĕр фронт] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080603081541/http://www.ruslib.com/PRIKL/APN/front.txt |date=2008-06-03 }} * [http://www.novoemnenie.ru/mnenie/179p.html Сергей Земляной, к.ф.н. "Рихард Зоргене яппунсем 1944 çулхи чӳк, 7 вĕлермен?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080602105808/http://www.novoemnenie.ru/mnenie/179p.html |date=2008-06-02 }} * [http://www.peoples.ru/military/scout/zorge/history.html Рихард Зорге] * [http://german.imdb.com/title/tt0055350/ Qui êtes-vous, Monsieur Sorge?] на [[IMDB]] * [http://german.imdb.com/title/tt0316665/ Spy Sorge] на [[IMDB]] {{Совет Союзĕн Паттăрĕсем}} [[Категори:Тăван Çĕршывăн Аслă вăрçи]] [[Категори:Çар разведки]] [[Категори:Совет Союзĕн Паттăрĕсем]] [[Категори:СССР разведчикĕсем]] [[Категори:Тĕнчери журналистсем]] [[Категори:Марксистсем]] [[Категори:Айăпласа вĕлернĕ шпионсем]] [[Категори:Вĕлернĕ революционерсем]] [[Категори:Çакса вĕлернисем]] [[Категори:Германи революционерĕсем]] [[Категори:Пайăр çынсем, алфавитпа]] [[Категори:Марккă çинчи çын сăнĕсем]] [[Категори:Пайăр çынсем:СССР ятарлă хĕсмечĕсем]] [[Категори:Юпан 4-мĕшĕнче çуралнисем]] [[Категори:1895 çулта çуралнисем]] [[Категори:Бакура çуралнисем]] [[Категори:Чӳкĕн 7-мĕшĕнче вилнисем]] [[Категори:1944 çулта вилнисем]] [[Категори:Японире вилнисем]] [[Категори:Токиора вилнисем]] jqu8pw0g364zkvrd87nj4ehy9tah2bv 0 19728 872099 820634 2026-03-26T13:02:54Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 872099 wikitext text/x-wiki [[Ӳкерчĕк:Pulmonaria_obscura_20090512_017.jpg|thumb|250px]] '''Пыл курăкĕ''' ({{lang-la|Pulmonária}})<ref>(см. раздел [[#Литература|Литература]]).</ref> — хăяр курăк йышĕнчи курăксен йăхĕ. Йăхра евразинчи 14 <ref name="bot">{{книга|автор=|часть=|заглавие=Ботаника. Энциклопедия «Все растения мира»: Пер. с [[Английский язык|англ.]]|оригинал=Botanica|ссылка=|ответственный=ред. Д. Григорьев и др|издание=|место=М.|издательство=Könemann|год=2006 (русское издание)|том=|страницы=722|страниц=1020|серия=|isbn=3-8331-1621-8|тираж=}}</ref>—16<ref>По данным сайта GRIN (см. раздел [[#Ссылки|Ссылки]]).</ref> биологи тĕсĕ. [[Ӳкерчĕк:Pulmonaria officinalis Sturm10.jpg|left|250px|Кăвак çеçпĕл|Pulmonaria officinalis|[[Штурм Якоб|Штурм Якобĕн]] «''Deutschlands Flora in Abbildungen''» (1796) кĕнекинчи ботаникăлла ӳкерчĕкĕ]] === Тĕсĕсем === '''Пыл курăк йăхĕн тĕсĕсен списокĕ'''<ref>[http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/splist.pl?10144 Пыл курăк йăхĕн тĕсĕсем GRIN сайтра] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131102203621/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/splist.pl?10144 |date=2013-11-02 }}{{ref-en}} Сайтра ку тулли список тесе каланă. {{V|18|5|2009}}</ref><ref>[http://www2.dijon.inra.fr/flore-france/pu-pz.htm Index Synonymique de la Flore de France de Michel Kerguélen, 1999] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090318065829/http://www2.dijon.inra.fr/flore-france/pu-pz.htm |date=2009-03-18 }}{{ref-fr}}{{ref-la}} {{V|19|5|2009}}</ref> * {{lang-la|Pulmonaria affinis|aut=[[Jord.]] (1854)}} : {{lang-la|s=2|Pulmonaria alpestris|aut=[[Lamotte]] (1880)}} * {{lang-la|Pulmonaria angustifolia|aut=[[L.]] (1753)}} : {{lang-la|s=2|Pulmonaria australis|aut=([[J.Murr]]) [[W.Sauer]] (1975)}} * {{lang-la|s=0|Pulmonaria angustifolia|aut=[[auct.]], [[non (таксономия)|non]] [[L.]]}} : = {{lang-la|Pulmonaria longifolia|aut=([[T.Bastard]]) [[Boreau]] (1857)}} * {{bt|Pulmonaria angustifolia|var=longifolia|[[T.Bastard]]}} - [[ансăр çулçăллă çеçпĕл]]<ref>Куданова З.М. Определитель высших растений Чувашской АССР. Чувашкнигоиздат. 1965. с.255</ref> : = {{lang-la|Pulmonaria longifolia|aut=([[T.Bastard]]) [[Boreau]] (1857)}} * {{lang-la|s=0|Pulmonaria australis|aut=([[J.Murr]]) [[W.Sauer]] (1975)}} : = {{lang-la|Pulmonaria angustifolia|aut=[[L.]] (1753)}} * {{lang-la|s=0|Pulmonaria ciliata|aut=[[Torr.]] (1827)}} : = {{lang-la|Mertensia ciliata|aut=([[Torr.]]) [[G.Don]] (1837—1838)}} * {{lang-la|Pulmonaria dacica|aut=[[Simonk.]] (1887)}} * {{lang-la|Pulmonaria filarszkyana|aut=[[Jáv.]] (1916)}} * {{lang-la|Pulmonaria helvetica|aut=[[Bolliger]] (1982)}} * {{lang-la|Pulmonaria kerneri|aut=[[F.Wettst.]] (1888)}} * {{lang-la|Pulmonaria longifolia|aut=([[Bast.]]) ex [[Boreau]] (1857)}} : <nowiki>[</nowiki>[[syn.]] {{bt|Pulmonaria angustifolia|var=longifolia|[[T.Bastard]]}}] * {{lang-la|s=0|Pulmonaria maritima|aut=[[L.]] (1753)}} : = {{lang-la|Mertensia maritima|aut=([[L.]]) [[Gray]] (1821)}} * {{lang-la|Pulmonaria mollis|aut=[[Wulfen]] (1813)}} - ''[[çĕмçе çеçпĕл]]'' * {{lang-la|Pulmonaria montana|aut=[[Lej.]] (1811)}} * {{lang-la|Pulmonaria obscura|aut=[[Dumort.]] (1865)}} * {{lang-la|Pulmonaria officinalis|aut=[[L.]]|txt={{typus}} (1753)}}- ''пыл курăкĕ ([[кăвак çеçпĕл]])'' * {{lang-la|Pulmonaria rubra|aut=[[Schott]] (1851)}} * {{lang-la|Pulmonaria saccharata|aut=[[Mill.]] (1768)}} * {{lang-la|s=0|Pulmonaria sibirica|aut=[[L.]] (1753)}} : = {{lang-la|Mertensia sibirica|aut=([[L.]]) [[G.Don]] (1837—1838)}} * {{lang-la|Pulmonaria stiriaca|aut=[[A.Kern.]] (1878)}} * {{lang-la|Pulmonaria vallarsae|aut=[[A.Kern.]] (1878)}} * {{lang-la|Pulmonaria visianii|aut=[[Degen]] & [[Lengyel]] (1937)}} == Асăнмалли == {{асăрхавсем}} == Вуламалли == * {{anchor|Доброчаева}}{{книга|автор=Доброчаева Д. Н.|часть=Семейство [[бурачниковые]] (Boraginaceae)|заглавие=Жизнь растений. В 6-ти т.|оригинал=|ссылка=|ответственный=под ред. [[А. Л. Тахтаджян]]а|издание=|место=М.|издательство=Просвещение|год=1981|том=5. Ч. 2. Цветковые растения|страницы=394—398|страниц=|серия=|isbn=|тираж=300000}} * {{anchor|Губанов}}{{книга|автор=Губанов И. А. и др.|часть=|заглавие=Определитель высших растений средней полосы европейской части СССР: Пособие для учителей|оригинал=|ссылка=|ответственный=И. А. Губанов, В. С. Новиков, В. Н. Тихомиров|издание=|место=М.|издательство=Просвещение|год=1981|том=|страницы=199, 201—202|страниц=287|серия=|isbn=|тираж=}} == Каçăсем == * {{GRIN|genus|10144}}{{ref-en}} {{V|17|5|2009}} * [http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=3&taxon_id=127635 Род ''Pulmonaria'' на сайте eFloras в разделе Флора Китая] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140729004433/http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=3&taxon_id=127635 |date=2014-07-29 }}{{ref-en}} {{V|18|5|2009}} * [http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=PULMO ''Pulmonaria'' на сайте USDA NRCS]{{ref-en}} {{V|26|5|2009}} [[Категори:Хăяр курăкĕ йышшисем]] [[Категори:Ӳсентăрансем, алфавитпа]] jvu45h13q8ivdj806g7e7iyy0dhfkr8 0 73918 872096 695943 2026-03-26T12:03:20Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 872096 wikitext text/x-wiki [[File:Dice 2005.jpg|thumb|right|250px|Ансат тĕслĕх: кубик çинче «5» хисеп çиелте пулаяссин [[пулаяслăх]]ĕ <math>\tfrac{1}{6}</math> пулать. Çавăн пекех урăх (1—4, 6) хисеп пулаяссин [[пулаяслăх]]ĕ те çавăнпах танлашать. Ытти мĕнпур хисепсем пулаяссин [[пулаяслăх]]ĕсем — нуль.]] '''Пулаяслăх ''' — пĕр-пĕр [[пулăм]] пулаяссин капĕ (танлаштаруллă виçи, шутлавла хаклавĕ). Хайхи пулăм сиксе тухасси ытти пулма пултарас пулăмсенчен ытларах пулсан, çавна ''пулаяслăхла'' теççĕ. Апла мар-тăк — ''пĕчĕк пулаяслăхлă'' е ''пулаймаслăхлă'' теççĕ. == Вуламалли == *Альфред Реньи. Письма о вероятности / пер. с венг. Д.Сааса и А.Крамли под ред. Б. В. Гнеденко. М.: Мир. 1970 *Гнеденко Б. В. Курс теории вероятностей. М., 2007. 42 с. *Купцов В. И. Детерминизм и вероятность. М., 1976. 256 с. *Вероятность в физике // Энциклопедический словарь юного физика / В. А. Чуянов (сост.). — М.: Педагогика, 1984. — С. 39. — 352 с. ==Асăрхавсем== {{Асăрхавсем}} == Каçăсем == * [http://mathhelpplanet.com/static.php?p=zavisimye-i-nezavisimye-sluchainye-sobytiya Зависимые и независимые случайные события]{{Ĕçлемен каçă|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{stub}} [[Категори:Математика]] [[Категори:Пулаяслăхсен теорийĕ]] fuiwkmtedkg7jvxne3vq1df2cicn9e6 0 73927 872097 831531 2026-03-26T12:03:41Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 872097 wikitext text/x-wiki [[File:Probability distribution functions for normal distribution.svg|thumb|Нормаллĕ дистрибуци тĕлĕшпе пулаяслăх йăвăлăхĕн функцийĕ]] '''Пулаяслăх йăвăлăхĕ''' — [[Виçе|пулаяслăх виçи]]не [[Евклид уçлăхĕ|Евклидла уçлăх]]ра (<math>\mathbb{R}^n</math>) палăртмалли меслетсенчен пĕри. Эхер те пулаяслăх виçи [[ăнсăрт капăн дистрибуцийĕ]] пулсан, çав ăнсăрт капăн йăвăлăхĕ пирки калаççĕ. Пулаяслăх йăвăлăхĕн идеи — пулаяслăх улшăннине йышăн конкретлă элементĕнче палăртасси ([[хăвăртлăх]] тĕлĕшпе [[хăвăртлану]] кĕртнине танлаштарса сăнăр). == Вуламалли == *Альфред Реньи. Письма о вероятности / венг. чĕлхинчен вырăсла Д.Саас тата А.Крамли куçарнă, ред. Б. В. Гнеденко. М.: Мир. 1970 *Гнеденко Б. В. Курс теории вероятностей. М., 2007. 42 с. ==Асăрхавсем== {{Асăрхавсем}} == Каçăсем == * [http://mathhelpplanet.com/static.php?p=zavisimye-i-nezavisimye-sluchainye-sobytiya Зависимые и независимые случайные события]{{Ĕçлемен каçă|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{Внешние ссылки}} {{stub}} [[Категори:Математика]] [[Категори:Пулаяслăхсен теорийĕ]] n8xilrp638iuymbcqokm06lt4ezr5re 0 78145 872104 837493 2026-03-26T14:56:24Z Ellodanis5 17302 872104 wikitext text/x-wiki :{{ан арпаштарăр|Шаклапуҫ|Шаклапуҫпа}} {{Otheruses}} {{Пĕлтерĕшсем|Ăвăш (пĕлтерĕшсем)}} {{Taxobox | name = Кукшапуҫ | image file = Taraxacum officinale - Köhler–s Medizinal-Pflanzen-135.jpg | image title = | image descr = | regnum = Ӳсентăрансем | divisio = | classis = | ordo = | familia = | genus = '''Кукша пуҫ''' | latin = {{btname|Taráxacum}} | section name = | section text = | wikispecies = | commons = | itis = | ncbi = }} '''Кукшапуҫ''', çавăн пекех '''хурхулăх''' ({{lang-la|Taráxacum}}) — ӳсентӑран, нумай ҫул ӳсекен курӑк евӗрлисен кил-йышӗнчи Астрасен, е кӑткӑс чечеклисен [[Тĕс (биологи)| биологи тӗсӗ]]. Тӗп паллӑ тӗсӗ — эмел курӑкӗ. Ҫумӑрлӑ ҫанталӑкра тата каҫхине чечек хупӑнать. Чечекӗн вӑррисем паппус тенӗ пайӗсен пулӑшӑвӗпе сывлӑш тӑрӑх инҫете вӗҫме пултараҫҫӗ. Çавăн пекех ку ÿсентăрана хăшпĕр диалектсенче '''ăвăш''' теççĕ<ref>Тезаврус Лингве Чувашорум тата ытти сăмахсарсене пахăр.</ref>. == Вуламалли == *Taraxacum // Ботанический словарь / сост. Н. И. Анненков. — СПб.: Тип. Имп. АН, 1878. — XXI + 645 с. *Одуванчик / О. В. Чернева // Николай Кузанский — Океан. — М. : Большая российская энциклопедия, 2013. — (Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов ; 2004—2017, т. 23). — ISBN 978-5-85270-360-6. *Одуванчик // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907. *Kirschner J., Štěpánek J. A Nomenclatural Checklist of Supraspecific Names in Taraxacum // Taxon. — 1997. — Vol. 46. — P. 87—98 == Каҫӑсем == * [http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=TARAX ''Одуванчик'' на сайте USDA NRCS]{{ref-en}} <small>Проверено 21 декабря 2008 г.</small> * [http://herbalogya.ru/Arhiv/22/26/reports.html Желтомордик] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120624075302/http://herbalogya.ru/Arhiv/22/26/reports.html |date=2012-06-24 }}. О народных названиях одуванчика. == Асăрхавсем== {{Асăрхавсем}} [[Категори:Астра йышшисем]] [[Категори:Ӳсентăрансем]] 45940m3udooloyu25jx1uis1haibgc6 0 85919 872118 835484 2026-03-27T06:18:38Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 872118 wikitext text/x-wiki {{ӳнер ĕçĕ |тĕс = |файл = John William Waterhouse - Saint Eulalia - 1885.jpg |пысăкăш = 350px |ячĕ = Сӑваплӑ Евлали |автор = Джон Уильям Уотерхаус |çул = |материал = Пир |техника = ҫу сӑрри |çӳллĕш = 188,6 |анлăш = 117,5 |вырнаçтарнă = [[Лондон]] |музей = Тейт галерейи }} «'''Сӑваплӑ Евлали'''» ({{lang-en|Saint Eulalia}}) — Британи ӳнерҫи [[Уотерхаус Джон Уильям|Джон Уильям Уотерхаус]] 1885 ҫулта ӑсталанӑ сӑрӑ-ӳнер ӗҫӗ. Вӑл Христос тӗнӗн сӑваплӑ [[Мерида Евлалийӗ|Мерида Евлалин]] [[Мерида (Испани)|Мерида]] хулинче пулса иртнӗ асаплӑ вилӗмне кӑтартать. Ӳнер ӗҫӗ Бритинчи Тейт галерейинче, Лондонра упранать. == Каласа пани == Ку ӗҫӗн композицийӗ кӗтмен ҫӗртен ҫӳҫентерсе ярать, ӗҫ Уотерхаусӑн чи ытти ӗҫӗсенчен хумхануллӑхӗпе питӗ уйӑрӑлса тӑрать. Сӑваплин ӳт-пӗвне вӑйлӑ ракурсра вырнаҫтарнӑ, юр Евлалин ҫарамас кӗлеткинчен ҫав терийех уйӑрӑлса тӑрать, ҫапла вара 12-ҫулхи хӗрачан кунта ытла та кирлӗ мар пек туйӑнать. Ҫапла композицине суйласа илни — хӗрӗн кӗлеткине мал енче вырнаҫтарса ӳкерчӗкӗн тӗп вырӑнне пушӑ хӑварни — хӑйӗн тӗлне лектернӗ: ытти кӗлеткесене хыҫалти плана вырнаҫтарса, ӳнерҫӗ куракансене тӗмсӗлсе хӗрӗн ӳчӗ ҫине пӑхма хистет. Ҫарамас ӳте ӳкерни Уотерхаусшӑн хӑюллӑ ҫӗнӗлӗх пулнӑ, ӳнер тишкерӗвӗсенчен тиркев илес хӑрушлӑх та пулнӑ, — анчах ӳнерҫӗ хӑйӗн ӗҫне питӗ ӑнлануллӑн та ҫепӗҫҫӗн туни ӑна тиркеврен хӑтарнӑ. Ӳкерчӗкре хӗре сӑнӑпа чиксе вӗлернӗ Рим ҫар ҫыннини, хӗре юпа ҫумне ҫыхнӑ вӗренсене курма пулать. Халап тӑрӑх сӑваплӑ Евлалине Турӑ саван вырӑнне, унӑн ҫарамас ӳтне хуплама юр ҫутарнӑ; хурланнисен ушкӑнӗнчен ҫӳле вӗҫекен шурӑ кӑвакарчӑн, Евлалин уҫӑ тутисенчен унӑн чунӗ тӳпене вӗҫсе хӑпарнине пӗлтерет. == Вуламалли == *Noakes, Aubrey, Waterhouse. John William Waterhouse, Chaucer Press, 2004. *Trippi, Peter, J.W. Waterhouse, Phaidon Press, 2005. == Каҫӑсем == * [http://www.tate.org.uk/servlet/ViewWork?workid=15983&tabview=work ''St Eulalia'' at Tate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120204234730/http://tate.org.uk/servlet/ViewWork?workid=15983&tabview=work |date=2012-02-04 }} * [http://www.johnwaterhouse.com/view.cfm?recordid=76 ''St Eulalia''] at JohnWaterhouse.com. * [http://www.johnwilliamwaterhouse.net/ John William Waterhouse.net] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100529093136/http://www.johnwilliamwaterhouse.net/ |date=2010-05-29 }} * [http://www.johnwilliamwaterhouse.com/home/ John William Waterhouse (The Art and Life of JW Waterhouse)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200214050126/http://www.johnwilliamwaterhouse.com/home/ |date=2020-02-14 }} * [http://www.jwwaterhouse.com John William Waterhouse (Comprehensive Painting Gallery)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120123082856/http://www.jwwaterhouse.com/ |date=2012-01-23 }} * [http://www.artble.com/artists/john_william_waterhouse/more_information/style_and_technique John William Waterhouse Style and Technique] * [http://www.tate.org.uk/servlet/ArtistWorks?cgroupid=999999961&artistid=583&page=1&sole=y&collab=y&attr=y&sort=default&tabview=worklist Waterhouse at Tate Britain] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110110140202/https://www.tate.org.uk/servlet/ArtistWorks?cgroupid=999999961&artistid=583&page=1&sole=y&collab=y&attr=y&sort=default&tabview=worklist |date=2011-01-10 }} * [http://www.tendreams.org/waterhouse.htm Ten Dreams Galleries] * [http://www.all-art.org/neoclasscism/waterhouse1.html John William Waterhouse in the «History of Art»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201127013705/http://www.all-art.org/neoclasscism/waterhouse1.html |date=2020-11-27 }} * [https://web.archive.org/web/20061019143045/http://www.catholic-forum.com/saints/ste06001.htm Butler’s Lives of the Saints — Saint Eulalia of Mérida] from catholicforum [[Категори:Уотерхаус ӳкерчĕкĕсем]] [[Категори:Ӳкерчĕксем, алфавитпа]] [[Категори:Авалхи Рим культурăра тата ӳнерте]] [[Категори:1885 çулăн ӳкерчĕкĕсем]] [[Категори:Уотерхаус ӳкерчĕкĕсем]] k40ke9uo277tlmbk786meu6igqdswix 10 86590 872102 765018 2026-03-26T14:43:53Z ~2026-17845-99 39715 872102 wikitext text/x-wiki [https://bgmovies.net/movies/{{{1}}} „{{{2|{{PAGENAME}}}}}“] в сайта bgmovies.net<noinclude> [[Категори:Шаблони за външни препратки|{{PAGENAME}}]] </noinclude> pkiy3hm3en44wsehrbwqyunjxfrag50 0 89172 872116 697797 2026-03-27T00:42:15Z CommonsDelinker 188 Replacing Shirt.jpg with [[File:Blue_Business_Shirt.jpg]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] (meaningless or ambiguous name) · generic). 872116 wikitext text/x-wiki :''Ку статья кĕске кĕпе пирки. '''[[Хĕрарăм кĕпи]]''' пирки ятарлă урăх статья пур'' [[Ӳкерчĕк:Blue Business Shirt.jpg|мини|классикалла арҫын кӗпи]] [[File:Dress Shirts (3168545260).jpg|thumb|Арçын кĕписем]] '''Кĕпе''' ('''кĕске кĕпе''') — [[çын]]нăн çанçурăмне хуплакан çийелти [[тумтир]]. Хальхи вăхăтра уннашкал япалана [[арçын]]сем çеç мар, [[хĕрарăм]]сем те тăхăнаççĕ. Çавăн пекех çывăрмалли тумтир шутланакан [[çĕрлехи кĕпе]] текенни те пур. Хĕрарăм кĕпи арçын кĕпинчен ÿт-пÿ уйрăмлăхĕсемпе çыхăннă енсемпе тата тÿмелесси тепĕр енче пулнипе çеç уйралса тăрать. == Вуламалли == *Куфтин Б. А. Материальная культура Русской Мещёры. Часть 1. Женская одежда: рубаха, понёва, сарафан. — М.: 1926. *На путях из Земли Пермской в Сибирь: очерки этнографии североуральского крестьянства XVII—XX вв. — М.: Наука, 1989. — С. 153—156. — ISBN 5-02-009955-4. == Каçăсем == {{Викисловарь|кĕпе}} * [http://garo-tailormade.blogspot.ru/ Мужская сорочка] [[Категори:Кĕпе| ]] [[Категори:Тумтир]] fsusrdjxxdc5fh38q1gash3p59dsr8l 0 107915 872108 784608 2026-03-26T18:37:38Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 872108 wikitext text/x-wiki [[File:Potato crop - geograph.org.uk - 482284.jpg|thumb|Çĕрулми уйĕ]] [[File:Bietole da coste, Italia 1.jpg|thumb|Bietole da coste, Italia 1]] '''Ретлĕ культу́ра''' — [[Культурăлла ӳсентăран|ял хуçалăх ÿсентăранĕ]]сен уйрăм тĕсĕ, унашкаллисене вегатаци тапхăрĕнче йăрансемĕн кăпкалатса, çумласа тата енĕпе пăхса тăраççĕ. Йăрансем ыттти культурăсене çитĕнтернĕ чухне те пулаççĕ-ха, анчах та кунта йăран — агротехника элеменчĕ. <!--получившие свое название по особенности их агротехники, которая состоит в неоднократной обработке ([[Вспашка|пропашке]]) их широких междурядий на протяжении вегетации. Сеют их (или высаживают рассаду) широкорядным, квадратным или квадратно-гнездовым способом (междурядья 60—90 см). Пропашные культуры являются интенсивными; для получения высоких урожаев вносят органические и минеральные [[удобрения]] в более высоких дозах, чем для растений обычного рядового посева, их чаще выращивают в условиях полива. К пропашным культурам относят: [[Зерновые культуры| зерновые]] — кукуруза, гречиха, просо, фасоль; [[Технические культуры| технические]] — сахарная свёкла, подсолнечник, хлопчатник, табак; [[Овощные культуры| овощные]] — капуста, томат, огурец, свёкла, морковь и др.; [[Кормовые культуры| кормовые]] — корнеплоды, кормовая капуста, картофель и др. Некоторые пропашные культуры могут возделываться как пропашные с широкими междурядьями (гречиха, кормовые бобы, просо), так и при посеве обычным рядовым посевом с междурядьями 15 см. Пропашные культуры отличаются большим выносом с урожаем азота и зольных элементов, поэтому их возделывают, как правило, при внесении высоких доз органических и минеральных удобрений, последействие которых может сохраняться несколько лет. <ref>[https://universityagro.ru/%D0%B7%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D0%B8%D0%B5/%D0%BF%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0%D1%88%D0%BD%D1%8B%D0%B5-%D0%BA%D1%83%D0%BB%D1%8C%D1%82%D1%83%D1%80%D1%8B-%D1%81%D0%B5%D0%B2%D0%BE%D0%BE%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%BE%D1%82%D0%B0/ Пропашные культуры севооборота]</ref> Большинство пропашных культур являются поздними яровыми, что позволяет до их посева провести несколько обработок почвы, позволяющих уничтожить в сочетании с гербицидами часть малолетних сорняков и сдержать распространение многолетних. Истребительные мероприятия проводят и после посева с помощью междурядных обработок, проводимых вплоть до смыкания рядков. Благодаря свойству уменьшать численность сорных растений и накапливать в пахотном слое запасы доступных питательных веществ, пропашные культуры приближаются по эффективности к чистому [[Пар (сельское хозяйство)| пару]]. Пропашные культуры являются хорошими предшественниками для [[Яровая культура| яровых]] зерновых культур (в т. ч. [[Крупяные культуры| крупяных]] и [[Зернобобовые культуры| зернобобовых]]), льна и конопли.--> == Çавăн пекех == * [[Пусăçаврăнăш]] * [[Çĕрĕç]] * [[Ӳсентăран çитĕнтересси]] == Асăрхавсем == {{Асăрхавсем}} == Каçăсем == * Лазарев Н. Н. [https://old.bigenc.ru/agriculture/text/4595444 Пропашные культуры] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230218125802/https://old.bigenc.ru/agriculture/text/4595444 |date=2023-02-18 }} — Большая российская энциклопедия 2004–2017 [[Категори:Агротехника]] [[Категори:Ял хуçалăхĕ]] b0bxwtg0f5kh8v8fcszpq8atx904p5v 0 129063 872115 870807 2026-03-26T23:46:54Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 872115 wikitext text/x-wiki [[File:Sugar 2xmacro.jpg|thumb|Macro photograph of a pile of sugar (saccharose)]] {{Пĕлтерĕшсем|Сахăр (пĕлтерĕшсем)}} '''Сахаро́за''' (вариант: '''сукро́за''', йăлара [[сахăр]] тени апат-çимĕçе пĕлтерет темелле) — [[олигосахарид]]сен ушкăнĕнчи [[дисахарид]], икĕ [[моносахарид]]ăн (α-[[глюкоз]] тата β-[[фруктоза]]) юлашкийĕсенчен тăрать. [[Химилле формула]]: C₁₂H₂₂O₁₁. <center><big><big><big>'''C₁₂H₂₂O₁₁'''</big></big></big></center> ==Каçăсем== {{Commons category|Sucrose}} * [https://csi.chemie.tu-darmstadt.de/ak/immel/graphics/gallery/sucroses.html 3D images of sucrose ] [https://web.archive.org/web/20230901094347/https://csi.chemie.tu-darmstadt.de/ak/immel/graphics/gallery/sucroses.html archived from the original] * [https://www.cdc.gov/niosh/npg/npgd0574.html CDC – NIOSH Pocket Guide to Chemical Hazards] * [https://www.thespruceeats.com/what-is-white-sugar-1328679 All about White sugar] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191022185258/https://www.thespruceeats.com/what-is-white-sugar-1328679 |date=2019-10-22 }} – The Spruce Eats == Асăрхавсем == {{Асăрхавсем}}{{Внешние ссылки}} {{Сахăр}} [[Категори:Дисахаридсем]] [[Категори:Кăмрăкамăшсем]] kalfrxmxcmgpy4fgz8jau0ilwobgl9n 0 129272 872117 871518 2026-03-27T04:50:09Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 872117 wikitext text/x-wiki [[File:Arca del santo 03.jpg|thumb|]] '''Сумасăву''' — кам е мĕн тĕлĕшпе те пулин пысăккăн сумланине, тарăннăн хисепленине<ref>[http://tolkslovar.ru/p16320.html Словари Ефремовой и Ушакова] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190926065824/http://tolkslovar.ru/p16320.html |date=2019-09-26 }}.</ref> кăтартни-палăртни. == Çавăн пекех == * [[Хисеплев]] == Вуламалли == * Зорин В. И. Уважение // Евразийская мудрость от А до Я: философский толковый словарь. — Алматы: Создік-Словарь, 2002. — 408 с. * Кашепов В. П. Комментарий к ст. 21 Конституции России // Комментарий к Конституции Российской Федерации / под ред. Л. А. Окунькова. — 2-е, доп. и перераб. — М.: Издательство БЕК, 1996. — ISBN 5-85639-159-4. * Уважение // Словарь по этике / Под ред. И. С. Кона. — М.: Политиздат, 1981. — 430 с. == Каçăсем == {{Викисловарь|сумасăву}} * [http://www.eqi.org/respect.htm Respect — What it is, Where it comes from, Difference between fear, obedience and respect]{{ref-en}} * [http://www.respectresearchgroup.org/ respectresearchgroup.org]{{ref-en}} == Асăрхавсем == {{Асăрхавсем}} {{Эмоциллĕ процессем}} [[Категори:Этикăри ăнлавсем]] [[Категори:Харкамлăхсен хутшăнăвĕсем]] [[Категори:Сум]] n7agb2my5najcq7q8t7zbg724dup36c 0 129446 872098 2026-03-26T12:23:51Z Ellodanis5 17302 Ҫӗнӗ страница: « {{Taxobox | name = Пурпур кашличи (Хĕрхĕлтĕм кашличи) | image file = Scorzonera purpurea (Purpurlila-Schwarzwurzel) IMG 8105.JPG | regnum = | phylum = | classis = | ordo = | familia = | genus = | species = | subspecies = | latin = Scorzonera purpurea | wikispecies = | commons = | itis = | ncbi = | range map = }} '''Пурпур кашличи''' ({{lang-la|Scorzonera purpurea}} [[Линней, Карл|L.]]),...» 872098 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | name = Пурпур кашличи (Хĕрхĕлтĕм кашличи) | image file = Scorzonera purpurea (Purpurlila-Schwarzwurzel) IMG 8105.JPG | regnum = | phylum = | classis = | ordo = | familia = | genus = | species = | subspecies = | latin = Scorzonera purpurea | wikispecies = | commons = | itis = | ncbi = | range map = }} '''Пурпур кашличи''' ({{lang-la|Scorzonera purpurea}} [[Линней, Карл|L.]]), е '''Пурпур качака кĕпçи''', — {{bt-ruslat|Астра йышшисем|Asteraceae}} ямахатри Кашличи [[рет (биологи)|ретри (кăкри)]] нумай çул ÿсекен ÿсентăран. Урăх ят: '''Хĕрхĕлтĕм кашличи'''. == Асăрхавсем == {{Асăрхавсем}} == Каçăсем == {{wiktionary|кашличи}} * {{ВТ-ЭСБЕ|Журавли}} {{Тулаш каçăсем}} {{^|12px}} [[Категори:Кашличи]] [[Категори:Ӳсентарансен речĕсем]] [[Категори:Качака кĕпçи]] [[Категори:Пурпур кашличи]] 3a61oft7zzzc15p7btblhtbhmw7j7me 0 129447 872100 2026-03-26T13:33:27Z Ellodanis5 17302 Ҫӗнӗ страница: « {{Taxobox | name = Кĕлпурçăн | image file = Tephroseris integrifolia (Steppen-Aschenkraut) IMG 7456.JPG | regnum = | phylum = | classis = | ordo = | familia = | genus = | species = | subspecies = | latin = Tephroseris | wikispecies = | commons = | itis = | ncbi = | range map = }} '''Кĕлпурçăн'''<ref name="BIN">{{cite web|url = https://www.binran.ru/resursy/informatsionnyye-resursy/tekuschie-proekty/botatlas/index.php?ID=...» 872100 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | name = Кĕлпурçăн | image file = Tephroseris integrifolia (Steppen-Aschenkraut) IMG 7456.JPG | regnum = | phylum = | classis = | ordo = | familia = | genus = | species = | subspecies = | latin = Tephroseris | wikispecies = | commons = | itis = | ncbi = | range map = }} '''Кĕлпурçăн'''<ref name="BIN">{{cite web|url = https://www.binran.ru/resursy/informatsionnyye-resursy/tekuschie-proekty/botatlas/index.php?ID=155|website = [[БИН РАН]]|access-date = 2023-10-03|lang = ru|title = Asteraceae (Compositae) — Сложноцветные|archive-date = 2023-10-07|archive-url = https://web.archive.org/web/20231007170523/https://www.binran.ru/resursy/informatsionnyye-resursy/tekuschie-proekty/botatlas/index.php?ID=155|url-status = live}}</ref> ({{lang-la|Tephroseris}}) — {{bt-ruslat|Астра йышшисем|Asteraceae}} ямахатри ÿсентăрансен речĕ (кăкĕ). == Ят == Латтынь чĕлхинчи ята калькăласа куçарни (кĕл + пурçăн). == Асăрхавсем == {{Асăрхавсем}} == Каçăсем == {{wiktionary|кĕлпурçăн}} * {{ВТ-ЭСБЕ|Журавли}} {{Тулаш каçăсем}} {{^|12px}} [[Категори:Кĕлпурçăн]] [[Категори:Ӳсентăрансен речĕсем]] [[Категори:Ӳсентăран]] [[Категори:Ӳсентăрансем]] p0id4l8r06gejjleg6v423khs96dmkf 0 129448 872101 2026-03-26T13:40:37Z Ellodanis5 17302 Ҫӗнӗ страница: « {{Taxobox | name = Каптăм çулçăллă кĕлпурçăн | image file = Tephroseris integrifolia (Steppen-Aschenkraut) IMG 7456.JPG | regnum = | phylum = | classis = | ordo = | familia = | genus = | species = | subspecies = | latin = Tephroseris integrifolia | wikispecies = | commons = | itis = | ncbi = | range map = }} '''Каптăм çулçăллă кĕлпурçăн''' ({{lang-la|Tephroseris integrifolia}}) — {{bt-rusl...» 872101 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | name = Каптăм çулçăллă кĕлпурçăн | image file = Tephroseris integrifolia (Steppen-Aschenkraut) IMG 7456.JPG | regnum = | phylum = | classis = | ordo = | familia = | genus = | species = | subspecies = | latin = Tephroseris integrifolia | wikispecies = | commons = | itis = | ncbi = | range map = }} '''Каптăм çулçăллă кĕлпурçăн''' ({{lang-la|Tephroseris integrifolia}}) — {{bt-ruslat|Астра йышшисем|Asteraceae}} ямахатри [[Кĕлпурçăн]] ретри (кăкри) ÿсентăран. == Ят == Латтынь чĕлхинчи ята калькăласа куçарни (кĕл + пурçăн). == Асăрхавсем == {{Асăрхавсем}} == Каçăсем == {{wiktionary|кĕлпурçăн}} * {{ВТ-ЭСБЕ|Журавли}} {{Тулаш каçăсем}} {{^|12px}} [[Категори:Кĕлпурçăн]] [[Категори:Каптăм çулçăллă кĕлпурçăн]] [[Категори:Ӳсентăран]] [[Категори:Ӳсентăрансем]] l4ufbe2lj5db9tmdag7d9ongzgyz6pi 0 129449 872103 2026-03-26T14:54:18Z Ellodanis5 17302 Ҫӗнӗ страница: «:{{ан арпаштарăр|Кукшапуҫ|Кукшапуҫпа}} {{Otheruses}} {{Пĕлтерĕшсем|Сенецио (пĕлтерĕшсем)}} {{Taxobox | name = Шаклапуҫ | image file = Senecio vulgaris 02.JPG | image title = | image descr = | regnum = Ӳсентăрансем | divisio = | classis = | ordo = | familia = | genus = '''Шаклапуҫ''' | latin = {{btname|Senécio}} | section name = | section text = | wikispecies = | com...» 872103 wikitext text/x-wiki :{{ан арпаштарăр|Кукшапуҫ|Кукшапуҫпа}} {{Otheruses}} {{Пĕлтерĕшсем|Сенецио (пĕлтерĕшсем)}} {{Taxobox | name = Шаклапуҫ | image file = Senecio vulgaris 02.JPG | image title = | image descr = | regnum = Ӳсентăрансем | divisio = | classis = | ordo = | familia = | genus = '''Шаклапуҫ''' | latin = {{btname|Senécio}} | section name = | section text = | wikispecies = | commons = | itis = | ncbi = }} '''Шаклапуç''' ('''Сенецио''', {{lang-la|Senécio}}) — [[Астра йышшисем]] ямахатри çав тери пысăк кăк, [[Чечеклĕ ӳсентăран]]сем хушшинче чи пысăк рет (кăк). == Ят == Латтынь чĕлхинчи ята калькăласа куçарни. == Вуламалли == *Taraxacum // Ботанический словарь / сост. Н. И. Анненков. — СПб.: Тип. Имп. АН, 1878. — XXI + 645 с. *Одуванчик / О. В. Чернева // Николай Кузанский — Океан. — М. : Большая российская энциклопедия, 2013. — (Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов ; 2004—2017, т. 23). — ISBN 978-5-85270-360-6. *Одуванчик // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907. *Kirschner J., Štěpánek J. A Nomenclatural Checklist of Supraspecific Names in Taraxacum // Taxon. — 1997. — Vol. 46. — P. 87—98 == Каҫӑсем == * [http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=TARAX ''Одуванчик'' на сайте USDA NRCS]{{ref-en}} <small>Проверено 21 декабря 2008 г.</small> * [http://herbalogya.ru/Arhiv/22/26/reports.html Желтомордик] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120624075302/http://herbalogya.ru/Arhiv/22/26/reports.html |date=2012-06-24 }}. О народных названиях одуванчика. == Асăрхавсем== {{Асăрхавсем}} [[Категори:Астра йышшисем]] [[Категори:Ӳсентăрансем]] n46bdt0vbdos29t0xvw5fq4q936ssxn 0 129450 872106 2026-03-26T17:21:05Z Ellodanis5 17302 Ҫӗнӗ страница: « {{Taxobox | name = Австри кашличийĕ | image file = Scorzonera austriaca (Österreich-Schwarzwurzel) 0412 IMG.JPG | image title = | image descr = | regnum = Ӳсентăрансем | divisio = | classis = | ordo = | familia = | genus = '''Кашличи''' | latin = {{btname|Scorzonēra austriāca}} | section name = | section text = | wikispecies = | commons = | itis = | ncbi = }} '''Австри кашличийĕ'''<ref name="пл...» 872106 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | name = Австри кашличийĕ | image file = Scorzonera austriaca (Österreich-Schwarzwurzel) 0412 IMG.JPG | image title = | image descr = | regnum = Ӳсентăрансем | divisio = | classis = | ordo = | familia = | genus = '''Кашличи''' | latin = {{btname|Scorzonēra austriāca}} | section name = | section text = | wikispecies = | commons = | itis = | ncbi = }} '''Австри кашличийĕ'''<ref name="план">{{Плантариум|34435}} {{тĕрĕсленĕ|28|11|2013}}</ref> ({{lang-la|Scorzonēra austriāca}}) — [[Астра йышшисем]] ямахатри {{bt-ruslat|Кашличи{{!}}Кашличи|Scorzonera}} кăкри биологилле тĕс. == Ят == . == Вуламалли == *Taraxacum // Ботанический словарь / сост. Н. И. Анненков. — СПб.: Тип. Имп. АН, 1878. — XXI + 645 с. *Одуванчик / О. В. Чернева // Николай Кузанский — Океан. — М. : Большая российская энциклопедия, 2013. — (Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов ; 2004—2017, т. 23). — ISBN 978-5-85270-360-6. *Одуванчик // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907. *Kirschner J., Štěpánek J. A Nomenclatural Checklist of Supraspecific Names in Taraxacum // Taxon. — 1997. — Vol. 46. — P. 87—98 == Каҫӑсем == * [http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=TARAX ''Одуванчик'' на сайте USDA NRCS]{{ref-en}} <small>Проверено 21 декабря 2008 г.</small> * [http://herbalogya.ru/Arhiv/22/26/reports.html Желтомордик] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120624075302/http://herbalogya.ru/Arhiv/22/26/reports.html |date=2012-06-24 }}. О народных названиях одуванчика. == Асăрхавсем== {{Асăрхавсем}} [[Категори:Астра йышшисем]] [[Категори:Ӳсентăрансем]] a49le469o7vt908k9rzcawd0wvedxlg 0 129451 872107 2026-03-26T17:32:29Z Ellodanis5 17302 Ҫӗнӗ страница: «[[File:Башня Эволюция в процессе строительства 2012 год.jpg|thumb|]] '''Каптăм хăтлав''', е '''Монолитла хăтлав''', çурт-йĕр хăпартмалли меслет == Çавăн пекех == == Литература == * В. И. Теличенко и др. Технология возведения зданий и сооружений: Строительные технологии. — 201...» 872107 wikitext text/x-wiki [[File:Башня Эволюция в процессе строительства 2012 год.jpg|thumb|]] '''Каптăм хăтлав''', е '''Монолитла хăтлав''', çурт-йĕр хăпартмалли меслет == Çавăн пекех == == Литература == * В. И. Теличенко и др. Технология возведения зданий и сооружений: Строительные технологии. — 2011. * Н. Я. Колли. Всеобщая история архитектуры. — М.: Стройиздат, 1968. — Т. Т. 12. Книга 1. Архитектура СССР. * Ю. А. Дыховичный, В. А. Максименко, А. Н. Кондратьев и др. Жилые и общественные здания. Краткий справочник инженера-конструктора. — 3-е изд. — М.: Стройиздат, 1991. — 656 с. — ISBN 5-274-01058-X == Каçăсем == * [http://stroy-obozrenie.ru/article/13/680.html Монолитное строительство в России: история и перспективы. Статья] [[Категори:Железобетонные конструкции]] [[Категори:Типы зданий по конструктивной схеме]] [[Категори:Хăтлав]] odqb6vkbf8z6hrmraskizos0osi0wlb 10 129452 872110 2026-03-26T19:10:18Z Ymblanter 7764 Ҫӗнӗ страница: «__NOTOC__ [[#1|1]] | [[#2|2]] | [[#3|3]] | [[#4|4]] | [[#5|5]] | [[#6|6]] | [[#7|7]] | [[#8|8]] | [[#9|9]] | [[#10|10]] | [[#11|11]] | [[#12|12]] | [[#13|13]] | [[#14|14]] | [[#15|15]] | [[#16|16]] | [[#17|17]] | [[#18|18]] | [[#19|19]] | [[#20|20]] | [[#21|21]] | [[#22|22]] | [[#23|23]] | [[#24|24]] | [[#25|25]] | [[#26|26]] | [[#27|27]] | [[#28|28]] | [[#29|29]] | [[#30|30]] {{Potd/Day|month=2026-04|day=1|width=300}} {{Potd/Day|month=2026-04|day=2|wid...» 872110 wikitext text/x-wiki __NOTOC__ [[#1|1]] | [[#2|2]] | [[#3|3]] | [[#4|4]] | [[#5|5]] | [[#6|6]] | [[#7|7]] | [[#8|8]] | [[#9|9]] | [[#10|10]] | [[#11|11]] | [[#12|12]] | [[#13|13]] | [[#14|14]] | [[#15|15]] | [[#16|16]] | [[#17|17]] | [[#18|18]] | [[#19|19]] | [[#20|20]] | [[#21|21]] | [[#22|22]] | [[#23|23]] | [[#24|24]] | [[#25|25]] | [[#26|26]] | [[#27|27]] | [[#28|28]] | [[#29|29]] | [[#30|30]] {{Potd/Day|month=2026-04|day=1|width=300}} {{Potd/Day|month=2026-04|day=2|width=300}} {{Potd/Day|month=2026-04|day=3|width=300}} {{Potd/Day|month=2026-04|day=4|width=300}} {{Potd/Day|month=2026-04|day=5|width=300}} {{Potd/Day|month=2026-04|day=6|width=300}} {{Potd/Day|month=2026-04|day=7|width=300}} {{Potd/Day|month=2026-04|day=8|width=300}} {{Potd/Day|month=2026-04|day=9|width=300}} {{Potd/Day|month=2026-04|day=10|width=300}} {{Potd/Day|month=2026-04|day=11|width=300}} {{Potd/Day|month=2026-04|day=12|width=300}} {{Potd/Day|month=2026-04|day=13|width=300}} {{Potd/Day|month=2026-04|day=14|width=300}} {{Potd/Day|month=2026-04|day=15|width=300}} {{Potd/Day|month=2026-04|day=16|width=300}} {{Potd/Day|month=2026-04|day=17|width=300}} {{Potd/Day|month=2026-04|day=18|width=300}} {{Potd/Day|month=2026-04|day=19|width=300}} {{Potd/Day|month=2026-04|day=20|width=300}} {{Potd/Day|month=2026-04|day=21|width=300}} {{Potd/Day|month=2026-04|day=22|width=300}} {{Potd/Day|month=2026-04|day=23|width=300}} {{Potd/Day|month=2026-04|day=24|width=300}} {{Potd/Day|month=2026-04|day=25|width=300}} {{Potd/Day|month=2026-04|day=26|width=300}} {{Potd/Day|month=2026-04|day=27|width=300}} {{Potd/Day|month=2026-04|day=28|width=300}} {{Potd/Day|month=2026-04|day=29|width=300}} {{Potd/Day|month=2026-04|day=30|width=300}} qtplxwzcpswlnka21uqkgtfa2m3htni 10 129453 872111 2026-03-26T19:10:37Z Ymblanter 7764 Ҫӗнӗ страница: «Базилика Санта-Франческа-Романа, Рим, Лацио, Италия» 872111 wikitext text/x-wiki Базилика Санта-Франческа-Романа, Рим, Лацио, Италия 2vm8sv6wqnchah0c7u9wif9mdi3trta 10 129454 872112 2026-03-26T19:11:00Z Ymblanter 7764 Ҫӗнӗ страница: «Basílica de Santa Francesca Romana, Roma, Italia, 2022-09-15, DD 51-53 HDR.jpg» 872112 wikitext text/x-wiki Basílica de Santa Francesca Romana, Roma, Italia, 2022-09-15, DD 51-53 HDR.jpg hsiwgw1uep8yvtjk5xdmzfy1q2wrl1g 0 129455 872113 2026-03-26T19:42:03Z Ellodanis5 17302 Ҫӗнӗ страница: « '''''Чăваш'' этнонима этимологизацилесси тĕлĕшпе''', [[Егоров Николай Иванович|Николай Иванович Егоров]] лингвист тата тюрколог [[1979]]-мĕш çул тĕлне вырăсла çырнă статья<ref name="Е1">Егоров, Н. И. К ЭТИМОЛОГИЗАЦИИ ЭТНОНИМА ЧӐВАШ «ЧУВАШ». // Егоров, Н. И. [http://elbib.nbchr.ru/...» 872113 wikitext text/x-wiki '''''Чăваш'' этнонима этимологизацилесси тĕлĕшпе''', [[Егоров Николай Иванович|Николай Иванович Егоров]] лингвист тата тюрколог [[1979]]-мĕш çул тĕлне вырăсла çырнă статья<ref name="Е1">Егоров, Н. И. К ЭТИМОЛОГИЗАЦИИ ЭТНОНИМА ЧӐВАШ «ЧУВАШ». // Егоров, Н. И. [http://elbib.nbchr.ru/lib_files/0/kchy/kchy_0_0000233.pdf Избранные труды по этнолингвогенезу и этнической истории чувашского народа.] — Чебоксары : Новое Время, [[2017]]. — Кн. 2. — 439 с.</ref>{{rp|344}}. Ку статьян тĕп тезисĕсем [[1980]]-мĕш çулта пичетленсе те тухнă темелле<ref>Егоров Н.И. К этимологизации этнонима чуваш // Актуальные вопросы чувашского языкознания: тезисы докладов и сообщений на научной сессии, посвященной 100-летию со дня рождения В.Г. Егорова (12-13 февраля 1980 г.). Чебоксары, 1980. С. 34-36)</ref>, анчах та [[хайлав]] тулли халлĕн [[2017]]-мĕш çулта çеç кун çути курнă<ref name="Е1"/>{{rp|344-402}}. == Асăрхавсем== {{Асăрхавсем}} == Литература == * Егоров, Н. И., Егоров Э.Н. Бесермяне и чуваши - этнонимы отконфессионального происхождения // Диалекты и история тюркских языков во взаимодействии с другими языками. Сборник научных статей. Чебоксары: ЧГПУ, [[2004]]. С 146-158. [[Категори:Николай Иванович Егоров]] [[Категори:Этимологи]] 2kffxtzfi49gf4q0qyifytpmb96qwoo 872114 872113 2026-03-26T22:49:42Z Ellodanis5 17302 872114 wikitext text/x-wiki '''''Чăваш'' этнонима этимологизацилесси тĕлĕшпе''', [[Егоров Николай Иванович|Николай Иванович Егоров]] лингвист тата тюрколог [[1979]]-мĕш çул тĕлне вырăсла çырнă статья<ref name="Е1">Егоров Н.И., К ЭТИМОЛОГИЗАЦИИ ЭТНОНИМА ЧӐВАШ «ЧУВАШ». // Егоров, Н. И. [http://elbib.nbchr.ru/lib_files/0/kchy/kchy_0_0000233.pdf Избранные труды по этнолингвогенезу и этнической истории чувашского народа.] — Чебоксары : Новое Время, [[2017]]. — Кн. 2. — 439 с.</ref>{{rp|344}}. Ку статьян тĕп тезисĕсем [[1980]]-мĕш çулта пичетленсе те тухнă темелле<ref>Егоров Н.И. К этимологизации этнонима чуваш // Актуальные вопросы чувашского языкознания: тезисы докладов и сообщений на научной сессии, посвященной 100-летию со дня рождения В.Г. Егорова (12-13 февраля 1980 г.). Чебоксары, 1980. С. 34-36)</ref>, анчах та [[хайлав]] тулли халлĕн [[2017]]-мĕш çулта çеç кун çути курнă<ref name="Е1"/>{{rp|344-402}}. == А.В. Кузнецов, статьяна пичете хатĕрлекенĕ == Статьяна филологи ăславĕсен кандидачĕ А.В. Кузнецов пичете хатĕрленĕ. Вăл çакна автортан ирĕк илмесĕрех тунине палăртать, çавна май каçару та ыйтать. == В.Г. Родионов == Сумлă ăславçăсенчен, Н.И. Егоров идейисене алла илсе малалла тăсакансенчен пĕри В.Г. Родионов пулнă<ref>Родионов В.Г. Чăваш этноним ăçтан пуçланнă? // Тăван Атăл (Родная Волга), 1980. № 2. С. 79–80. ( Ку статья малтан çакăнта пичетленнĕ: Çĕнтерӳшĕн (За победу), газета Ибресинского района Чувашской Республики), 1979. 27 октября.)</ref>. == Асăрхавсем== {{Асăрхавсем}} == Литература == * Егоров, Н. И., Егоров Э.Н. Бесермяне и чуваши - этнонимы отконфессионального происхождения // Диалекты и история тюркских языков во взаимодействии с другими языками. Сборник научных статей. Чебоксары: ЧГПУ, [[2004]]. С 146-158. [[Категори:Николай Иванович Егоров]] [[Категори:Этимологи]] jpul054cysvuubrjn7gu11y7jmctt55 872122 872114 2026-03-27T07:59:10Z Ellodanis5 17302 872122 wikitext text/x-wiki '''''Чăваш'' этнонима этимологизацилесси тĕлĕшпе''', [[Егоров Николай Иванович|Николай Иванович Егоров]] лингвист тата тюрколог [[1979]]-мĕш çул тĕлне вырăсла çырнă статья<ref name="Е1">Егоров Н.И., К ЭТИМОЛОГИЗАЦИИ ЭТНОНИМА ЧӐВАШ «ЧУВАШ». // Егоров, Н. И. [http://elbib.nbchr.ru/lib_files/0/kchy/kchy_0_0000233.pdf Избранные труды по этнолингвогенезу и этнической истории чувашского народа.] — Чебоксары : Новое Время, [[2017]]. — Кн. 2. — 439 с.</ref>{{rp|344}}. Ку статьян тĕп тезисĕсем [[1980]]-мĕш çулта пичетленсе те тухнă темелле<ref>Егоров Н.И. К этимологизации этнонима чуваш // Актуальные вопросы чувашского языкознания: тезисы докладов и сообщений на научной сессии, посвященной 100-летию со дня рождения В.Г. Егорова (12-13 февраля 1980 г.). Чебоксары, 1980. С. 34-36)</ref>, анчах та [[хайлав]] тулли халлĕн [[2017]]-мĕш çулта çеç кун çути курнă<ref name="Е1"/>{{rp|344-402}}. == А.В. Кузнецов, статьяна пичете хатĕрлекенĕ == Статьяна филологи ăславĕсен кандидачĕ А.В. Кузнецов пичете хатĕрленĕ. Вăл çакна автортан ирĕк илмесĕрех тунине палăртать, çавна май каçару та ыйтать. == В.Г. Родионов == Сумлă ăславçăсенчен, Н.И. Егоров идейисене алла илсе малалла тăсакансенчен пĕри В.Г. Родионов пулнă. Алла илесси Н.И. Егоровпа пĕр вăхăталлах пулнă<ref>Родионов В.Г. Чăваш этноним ăçтан пуçланнă? // Тăван Атăл (Родная Волга), 1980. № 2. С. 79–80. (Ку статья малтан çакăнта пичетленнĕ: Чăваш Республикин Йĕпреç районĕн Çĕнтерӳшĕн (За победу) хаçачĕ), 1979. 27, октябрь.)</ref> тата каярахпа та тăсăлнă<ref>В.Г.Родионов. Чăвашсен вăтам ĕмĕрсенчи культури.// В.Г.Родионов.Чăваш литературию XVIII-XIX ĕмĕрсем. Чăв.кĕнеке кăларавăшĕ, Шупашкар, 2006. — С.7-51</ref><ref>Родионов В.Г. К истории возникновения и утверждения этнонимов бигер, бесермян и чуваш// Ашмаринские чтения – VI: материалы Всероссийской конференции, проходившей 17–18 октября 2008 г. Чебоксары: ЧГУ, 2008. С. 169–179;</ref>. == Асăрхавсем== {{Асăрхавсем}} == Вуламалли == * Егоров, Н. И., Егоров Э.Н. Бесермяне и чуваши - этнонимы отконфессионального происхождения // Диалекты и история тюркских языков во взаимодействии с другими языками. Сборник научных статей. Чебоксары: ЧГПУ, [[2004]]. С 146-158. * ''Савельев А.В., Мясников Н.С.'' [https://www.academia.edu/164559226 К происхождению этнонима чуваш: основные версии и их историческая интерпретация. Чебоксары: ЧГИГН, 2026.] [[Категори:Николай Иванович Егоров]] [[Категори:Этимологи]] irnypn0izplsvox99c87gjor206n8rt 872124 872122 2026-03-27T09:20:23Z Ellodanis5 17302 872124 wikitext text/x-wiki '''''Чăваш'' этнонима этимологизацилесси тĕлĕшпе''', [[Егоров Николай Иванович|Николай Иванович Егоров]] лингвист тата тюрколог [[1979]]-мĕш çул тĕлне вырăсла çырнă статья<ref name="Е1">Егоров Н.И., К ЭТИМОЛОГИЗАЦИИ ЭТНОНИМА ЧӐВАШ «ЧУВАШ». // Егоров, Н. И. [http://elbib.nbchr.ru/lib_files/0/kchy/kchy_0_0000233.pdf Избранные труды по этнолингвогенезу и этнической истории чувашского народа.] — Чебоксары : Новое Время, [[2017]]. — Кн. 2. — 439 с.</ref>{{rp|344}}. Ку статьян тĕп тезисĕсем [[1980]]-мĕш çулта пичетленсе те тухнă темелле<ref>Егоров Н.И. К этимологизации этнонима чуваш // Актуальные вопросы чувашского языкознания: тезисы докладов и сообщений на научной сессии, посвященной 100-летию со дня рождения В.Г. Егорова (12-13 февраля 1980 г.). Чебоксары, 1980. С. 34-36)</ref>, анчах та [[хайлав]] тулли халлĕн [[2017]]-мĕш çулта çеç кун çути курнă<ref name="Е1"/>{{rp|344-402}}. == А.В. Кузнецов, статьяна пичете хатĕрлекенĕ == Статьяна филологи ăславĕсен кандидачĕ А.В. Кузнецов пичете хатĕрленĕ. Вăл çакна автортан ирĕк илмесĕрех тунине палăртать, çавна май каçару та ыйтать. == В.Г. Родионов == Сумлă ăславçăсенчен, Н.И. Егоров идейисене алла илсе малалла тăсакансенчен пĕри В.Г. Родионов пулнă. Алла илесси Н.И. Егоровпа пĕр вăхăталлах пулнă<ref>Родионов В.Г. Чăваш этноним ăçтан пуçланнă? // Тăван Атăл (Родная Волга), 1980. № 2. С. 79–80. (Ку статья малтан çакăнта пичетленнĕ: Чăваш Республикин Йĕпреç районĕн Çĕнтерӳшĕн (За победу) хаçачĕ), 1979. 27, октябрь.)</ref> тата каярахпа та тăсăлнă<ref>В.Г.Родионов. Чăвашсен вăтам ĕмĕрсенчи культури.// В.Г.Родионов.Чăваш литературию XVIII-XIX ĕмĕрсем. Чăв.кĕнеке кăларавăшĕ, Шупашкар, 2006. — С.7-51</ref><ref>Родионов В.Г. К истории возникновения и утверждения этнонимов бигер, бесермян и чуваш// Ашмаринские чтения – VI: материалы Всероссийской конференции, проходившей 17–18 октября 2008 г. Чебоксары: ЧГУ, 2008. С. 169–179;</ref>. == Э.Н. Егоров == Пăхса тухакан статья 1979-2017-мĕш çулсенче пичетленмен пулсан та, Николай Иванович ку тĕлĕшпе алла усса ларман. Асăннă ыйтупа час-часах хăйĕн шухăшĕсене пĕлтернĕ. Çав шутра хăйĕн ывăлĕпе Э.Н. Егоровпа çумавторсем пулса пĕлтернисем те пур<ref>Егоров, Н. И., Егоров Э.Н. Асăннă çăлкуç.</ref>. == Асăрхавсем== {{Асăрхавсем}} == Вуламалли == * Егоров, Н. И., Егоров Э.Н. Бесермяне и чуваши - этнонимы отконфессионального происхождения // Диалекты и история тюркских языков во взаимодействии с другими языками. Сборник научных статей. Чебоксары: ЧГПУ, [[2004]]. С 146-158. (Çаках: Егоров, Н. И., Егоров Э.Н. Бесермяне и чуваши - этнонимы отконфессионимного происхождения // Избранные труды. Этимология. Этноглоттогенез. Этнолингвокультурология. Астана; Чебоксары, 2009. Том 1.С. 763-786.) * ''Савельев А.В., Мясников Н.С.'' [https://www.academia.edu/164559226 К происхождению этнонима чуваш: основные версии и их историческая интерпретация. Чебоксары: ЧГИГН, 2026.] [[Категори:Николай Иванович Егоров]] [[Категори:Этимологи]] lizkna86y2nxi89k8hvixebskw4rlfe 872125 872124 2026-03-27T09:41:59Z Ellodanis5 17302 872125 wikitext text/x-wiki '''''Чăваш'' этнонима этимологизацилесси тĕлĕшпе''', [[Егоров Николай Иванович|Николай Иванович Егоров]] лингвист тата тюрколог [[1979]]-мĕш çул тĕлне вырăсла çырнă статья<ref name="Е1">Егоров Н.И., К ЭТИМОЛОГИЗАЦИИ ЭТНОНИМА ЧӐВАШ «ЧУВАШ». // Егоров, Н. И. [http://elbib.nbchr.ru/lib_files/0/kchy/kchy_0_0000233.pdf Избранные труды по этнолингвогенезу и этнической истории чувашского народа.] — Чебоксары : Новое Время, [[2017]]. — Кн. 2. — 439 с.</ref>{{rp|344}}. Ку статьян тĕп тезисĕсем [[1980]]-мĕш çулта пичетленсе те тухнă темелле<ref>Егоров Н.И. К этимологизации этнонима чуваш // Актуальные вопросы чувашского языкознания: тезисы докладов и сообщений на научной сессии, посвященной 100-летию со дня рождения В.Г. Егорова (12-13 февраля 1980 г.). Чебоксары, 1980. С. 34-36)</ref>, анчах та [[хайлав]] тулли халлĕн [[2017]]-мĕш çулта çеç кун çути курнă<ref name="Е1"/>{{rp|344-402}}. == А.В. Кузнецов, статьяна пичете хатĕрлекенĕ == Статьяна филологи ăславĕсен кандидачĕ А.В. Кузнецов пичете хатĕрленĕ. Вăл çакна автортан ирĕк илмесĕрех тунине палăртать, çавна май каçару та ыйтать. == В.Г. Родионов == Сумлă ăславçăсенчен, Н.И. Егоров идейисене алла илсе малалла тăсакансенчен пĕри В.Г. Родионов пулнă. Алла илесси Н.И. Егоровпа пĕр вăхăталлах пулнă<ref>Родионов В.Г. Чăваш этноним ăçтан пуçланнă? // Тăван Атăл (Родная Волга), 1980. № 2. С. 79–80. (Ку статья малтан çакăнта пичетленнĕ: Чăваш Республикин Йĕпреç районĕн Çĕнтерӳшĕн (За победу) хаçачĕ), 1979. 27, октябрь.)</ref> тата каярахпа та тăсăлнă<ref>В.Г.Родионов. Чăвашсен вăтам ĕмĕрсенчи культури.// В.Г.Родионов.Чăваш литературию XVIII-XIX ĕмĕрсем. Чăв.кĕнеке кăларавăшĕ, Шупашкар, 2006. — С.7-51</ref><ref>Родионов В.Г. К истории возникновения и утверждения этнонимов бигер, бесермян и чуваш// Ашмаринские чтения – VI: материалы Всероссийской конференции, проходившей 17–18 октября 2008 г. Чебоксары: ЧГУ, 2008. С. 169–179;</ref>. == Э.Н. Егоров == Пăхса тухакан статья 1979-2017-мĕш çулсенче пичетленмен пулсан та, Николай Иванович ку тĕлĕшпе алла усса ларман. Асăннă ыйтупа час-часах хăйĕн шухăшĕсене пĕлтернĕ. Çав шутра хăйĕн ывăлĕпе Э.Н. Егоровпа çумавторсем пулса пĕлтернисем те пур<ref>Егоров, Н. И., Егоров Э.Н. Асăннă çăлкуç.</ref>. == Асăрхавсем== {{Асăрхавсем}} == Вуламалли == * Егоров, Н. И., Егоров Э.Н. Бесермяне и чуваши - этнонимы отконфессионального происхождения // Диалекты и история тюркских языков во взаимодействии с другими языками. Сборник научных статей. Чебоксары: ЧГПУ, [[2004]]. С 146-158. (Çаках: Егоров, Н. И., Егоров Э.Н. Бесермяне и чуваши - этнонимы отконфессионимного происхождения // Избранные труды. Этимология. Этноглоттогенез. Этнолингвокультурология. Астана; Чебоксары, 2009. Том 1.С. 763-786.) * ''Савельев А.В., Мясников Н.С.'' [https://www.academia.edu/164559226 К происхождению этнонима чуваш: основные версии и их историческая интерпретация. Чебоксары: ЧГИГН, 2026.] * Фомин Э.B. [https://permistica.komikyv.com/sites/default/files/Permistica-16_53.pdf Этноним «чуваш» в контексте пермских языков.] [[Категори:Николай Иванович Егоров]] [[Категори:Этимологи]] 8n0k4nf9jr8nt8dkr9eju3wrcxa2zco 872133 872125 2026-03-27T11:25:23Z Ellodanis5 17302 872133 wikitext text/x-wiki '''''Чăваш'' этнонима этимологизацилесси тĕлĕшпе''', [[Егоров Николай Иванович|Николай Иванович Егоров]] лингвист тата тюрколог [[1979]]-мĕш çул тĕлне вырăсла çырнă статья<ref name="Е1">Егоров Н.И., К ЭТИМОЛОГИЗАЦИИ ЭТНОНИМА ЧӐВАШ «ЧУВАШ». // Егоров, Н. И. [http://elbib.nbchr.ru/lib_files/0/kchy/kchy_0_0000233.pdf Избранные труды по этнолингвогенезу и этнической истории чувашского народа.] — Чебоксары : Новое Время, [[2017]]. — Кн. 2. — 439 с.</ref>{{rp|344}}. Ку статьян тĕп тезисĕсем [[1980]]-мĕш çулта пичетленсе те тухнă темелле<ref>Егоров Н.И. К этимологизации этнонима чуваш // Актуальные вопросы чувашского языкознания: тезисы докладов и сообщений на научной сессии, посвященной 100-летию со дня рождения В.Г. Егорова (12-13 февраля 1980 г.). Чебоксары, 1980. С. 34-36)</ref>, анчах та [[хайлав]] тулли халлĕн [[2017]]-мĕш çулта çеç кун çути курнă<ref name="Е1"/>{{rp|344-402}}. == А.В. Кузнецов, статьяна пичете хатĕрлекенĕ == Статьяна филологи ăславĕсен кандидачĕ А.В. Кузнецов пичете хатĕрленĕ. Вăл çакна автортан ирĕк илмесĕрех тунине палăртать, çавна май каçару та ыйтать. == В.Г. Родионов == Сумлă ăславçăсенчен, Н.И. Егоров идейисене алла илсе малалла тăсакансенчен пĕри В.Г. Родионов пулнă. Алла илесси Н.И. Егоровпа пĕр вăхăталлах пулнă<ref>Родионов В.Г. Чăваш этноним ăçтан пуçланнă? // Тăван Атăл (Родная Волга), 1980. № 2. С. 79–80. (Ку статья малтан çакăнта пичетленнĕ: Чăваш Республикин Йĕпреç районĕн Çĕнтерӳшĕн (За победу) хаçачĕ), 1979. 27, октябрь.)</ref> тата каярахпа та тăсăлнă<ref>В.Г.Родионов. Чăвашсен вăтам ĕмĕрсенчи культури.// В.Г.Родионов.Чăваш литературию XVIII-XIX ĕмĕрсем. Чăв.кĕнеке кăларавăшĕ, Шупашкар, 2006. — С.7-51</ref><ref>Родионов В.Г. К истории возникновения и утверждения этнонимов бигер, бесермян и чуваш// Ашмаринские чтения – VI: материалы Всероссийской конференции, проходившей 17–18 октября 2008 г. Чебоксары: ЧГУ, 2008. С. 169–179;</ref>. == Э.Н. Егоров == Пăхса тухакан статья 1979-2017-мĕш çулсенче пичетленмен пулсан та, Николай Иванович ку тĕлĕшпе алла усса ларман. Асăннă ыйтупа час-часах хăйĕн шухăшĕсене пĕлтернĕ. Çав шутра хăйĕн ывăлĕпе Э.Н. Егоровпа çумавторсем пулса пĕлтернисем те пур<ref>Егоров, Н. И., Егоров Э.Н. Асăннă çăлкуç.</ref>. == Асăрхавсем== {{Асăрхавсем}} == Вуламалли == * Егоров, Н. И., Егоров Э.Н. Бесермяне и чуваши - этнонимы отконфессионального происхождения // Диалекты и история тюркских языков во взаимодействии с другими языками. Сборник научных статей. Чебоксары: ЧГПУ, [[2004]]. С 146-158. (Çаках: Егоров, Н. И., Егоров Э.Н. Бесермяне и чуваши - этнонимы отконфессионимного происхождения // Избранные труды. Этимология. Этноглоттогенез. Этнолингвокультурология. Астана; Чебоксары, 2009. Том 1.С. 763-786.) * ''Савельев А.В., Мясников Н.С.'' [https://www.academia.edu/164559226 К происхождению этнонима чуваш: основные версии и их историческая интерпретация. Чебоксары: ЧГИГН, 2026.] * Фомин Э.B. [https://permistica.komikyv.com/sites/default/files/Permistica-16_53.pdf Этноним «чуваш» в контексте пермских языков.] == Каçăсем == * [https://chuvash.org/news/18111.html Чӑвашлӑх: Ашмарин, Родионов, Егоров] — Agabazar. [[Категори:Николай Иванович Егоров]] [[Категори:Этимологи]] 38f8kvzdwivmkxh0d3fhfpberbcccgc 872134 872133 2026-03-27T11:46:08Z Ellodanis5 17302 872134 wikitext text/x-wiki '''''Чăваш'' этнонима этимологизацилесси тĕлĕшпе''', [[Егоров Николай Иванович|Николай Иванович Егоров]] лингвист тата тюрколог [[1979]]-мĕш çул тĕлне вырăсла çырнă статья<ref name="Е1">Егоров Н.И., К ЭТИМОЛОГИЗАЦИИ ЭТНОНИМА ЧӐВАШ «ЧУВАШ». // Егоров, Н. И. [http://elbib.nbchr.ru/lib_files/0/kchy/kchy_0_0000233.pdf Избранные труды по этнолингвогенезу и этнической истории чувашского народа.] — Чебоксары : Новое Время, [[2017]]. — Кн. 2. — 439 с.</ref>{{rp|344}}. Ку статьян тĕп тезисĕсем [[1980]]-мĕш çулта пичетленсе те тухнă темелле<ref>Егоров Н.И. К этимологизации этнонима чуваш // Актуальные вопросы чувашского языкознания: тезисы докладов и сообщений на научной сессии, посвященной 100-летию со дня рождения В.Г. Егорова (12-13 февраля 1980 г.). Чебоксары, 1980. С. 34-36)</ref>, анчах та [[хайлав]] тулли халлĕн [[2017]]-мĕш çулта çеç кун çути курнă<ref name="Е1"/>{{rp|344-402}}. == А.В. Кузнецов, статьяна пичете хатĕрлекенĕ == Статьяна филологи ăславĕсен кандидачĕ А.В. Кузнецов пичете хатĕрленĕ. Вăл çакна автортан ирĕк илмесĕрех тунине палăртать, çавна май каçару та ыйтать. == В.Г. Родионов == Сумлă ăславçăсенчен, Н.И. Егоров идейисене алла илсе малалла тăсакансенчен пĕри В.Г. Родионов пулнă. Алла илесси Н.И. Егоровпа пĕр вăхăталлах пулнă<ref>Родионов В.Г. Чăваш этноним ăçтан пуçланнă? // Тăван Атăл (Родная Волга), 1980. № 2. С. 79–80. (Ку статья малтан çакăнта пичетленнĕ: Чăваш Республикин Йĕпреç районĕн Çĕнтерӳшĕн (За победу) хаçачĕ), 1979. 27, октябрь.)</ref> тата каярахпа та тăсăлнă<ref>В.Г.Родионов. Чăвашсен вăтам ĕмĕрсенчи культури.// В.Г.Родионов.Чăваш литературию XVIII-XIX ĕмĕрсем. Чăв.кĕнеке кăларавăшĕ, Шупашкар, 2006. — С.7-51</ref><ref>Родионов В.Г. К истории возникновения и утверждения этнонимов бигер, бесермян и чуваш// Ашмаринские чтения – VI: материалы Всероссийской конференции, проходившей 17–18 октября 2008 г. Чебоксары: ЧГУ, 2008. С. 169–179;</ref>. == Э.Н. Егоров == Пăхса тухакан статья 1979-2017-мĕш çулсенче пичетленмен пулсан та, Николай Иванович ку тĕлĕшпе алла усса ларман. Асăннă ыйтупа час-часах хăйĕн шухăшĕсене пĕлтернĕ. Çав шутра хăйĕн ывăлĕпе Э.Н. Егоровпа çумавторсем пулса пĕлтернисем те пур<ref>Егоров, Н. И., Егоров Э.Н. Асăннă çăлкуç.</ref>. == Асăрхавсем== {{Асăрхавсем}} == Вуламалли == * Егоров, Н. И., Егоров Э.Н. Бесермяне и чуваши - этнонимы отконфессионального происхождения // Диалекты и история тюркских языков во взаимодействии с другими языками. Сборник научных статей. Чебоксары: ЧГПУ, [[2004]]. С 146-158. (Çаках: Егоров, Н. И., Егоров Э.Н. Бесермяне и чуваши - этнонимы отконфессионимного происхождения // Избранные труды. Этимология. Этноглоттогенез. Этнолингвокультурология. Астана; Чебоксары, 2009. Том 1.С. 763-786.) * ''Савельев А.В., Мясников Н.С.'' [https://www.academia.edu/164559226 К происхождению этнонима чуваш: основные версии и их историческая интерпретация. Чебоксары: ЧГИГН, 2026.] * Фомин Э.B. [https://permistica.komikyv.com/sites/default/files/Permistica-16_53.pdf Этноним «чуваш» в контексте пермских языков.] Доклад. // [https://illhkomisc.ru/wp-content/uploads/2016/10/permistika_16_programma.pdf XVI Международный симпозиум «Диалекты и история пермских языков во взаимодействии с другими языками», посвященный 130-летию со дня рождения известного коми лингвиста Василия Александровича Молодцова, 27-28 октября 2016 года, Сыктывкар 2016.] == Каçăсем == * [https://chuvash.org/news/18111.html Чӑвашлӑх: Ашмарин, Родионов, Егоров] — Agabazar. [[Категори:Николай Иванович Егоров]] [[Категори:Этимологи]] d6vf3xr4bgmoz5phfrvn28e9u8sg9qj 0 129456 872119 2026-03-27T06:55:40Z Ellodanis5 17302 Ҫӗнӗ страница: « {{Taxobox | name = Галателла, Айтăварак курăкĕ | image file = Galatella villosa (habitus) 1.jpg | image title = | image descr = | regnum = Ӳсентăрансем | divisio = | classis = | ordo = | familia = | genus = '''Галателла''' | latin = {{btname|Galatella}} | section name = | section text = | wikispecies = | commons = | itis = | ncbi = }} '''Галателла''' ({{lang-la|Galatella}}) — Астра й...» 872119 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | name = Галателла, Айтăварак курăкĕ | image file = Galatella villosa (habitus) 1.jpg | image title = | image descr = | regnum = Ӳсентăрансем | divisio = | classis = | ordo = | familia = | genus = '''Галателла''' | latin = {{btname|Galatella}} | section name = | section text = | wikispecies = | commons = | itis = | ncbi = }} '''Галателла''' ({{lang-la|Galatella}}) — [[Астра йышшисем]] (''Asteraceae'') ямахатри ÿсентăрансен кăкĕ. == Ят == Чăвашла хыпар-хăнарлăхсенче «Хĕвел курăкĕ» тени тĕл пулать. Анчах та «Солонечник» тени «Хĕвел» тенинчен мар пулса кайнă. Тĕпре — «Солонцы» сăмах. == Вуламалли == *Taraxacum // Ботанический словарь / сост. Н. И. Анненков. — СПб.: Тип. Имп. АН, 1878. — XXI + 645 с. *Одуванчик / О. В. Чернева // Николай Кузанский — Океан. — М. : Большая российская энциклопедия, 2013. — (Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов ; 2004—2017, т. 23). — ISBN 978-5-85270-360-6. *Одуванчик // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907. *Kirschner J., Štěpánek J. A Nomenclatural Checklist of Supraspecific Names in Taraxacum // Taxon. — 1997. — Vol. 46. — P. 87—98 == Каҫӑсем == * [http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=TARAX ''Одуванчик'' на сайте USDA NRCS]{{ref-en}} <small>Проверено 21 декабря 2008 г.</small> * [http://herbalogya.ru/Arhiv/22/26/reports.html Желтомордик] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120624075302/http://herbalogya.ru/Arhiv/22/26/reports.html |date=2012-06-24 }}. О народных названиях одуванчика. == Асăрхавсем== {{Асăрхавсем}} [[Категори:Астра йышшисем]] [[Категори:Ӳсентăрансем]] [[Категори:Галателла]] ryseyn4tdqiionnil1i4eo6gz53u4oh 872120 872119 2026-03-27T07:08:22Z Ellodanis5 17302 872120 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | name = Галателла, Айтăварак курăкĕ | image file = Galatella villosa (habitus) 1.jpg | image title = | image descr = | regnum = Ӳсентăрансем | divisio = | classis = | ordo = | familia = | genus = '''Галателла''' | latin = {{btname|Galatella}} | section name = | section text = | wikispecies = | commons = | itis = | ncbi = }} '''Галателла''' ({{lang-la|Galatella}}) — [[Астра йышшисем]] (''Asteraceae'') ямахатри ÿсентăрансен кăкĕ. == Ят == Чăвашла хыпар-хăнарлăхсенче «Хĕвел курăкĕ» тени тĕл пулать. Анчах та «Солонечник» тени «Хĕвел» тенинчен мар пулса кайнă. Тĕпре — «Солонцы» сăмах. == Вуламалли == * Е.А. Королюк, Л.М. Покровский, А.В.Ткачев. [https://cyberleninka.ru/article/n/himicheskiy-sostav-efirnogo-masla-predstaviteley-roda-galatella-cass-asteraceae-dumort-iz-zapadnoy-sibiri ХИМИЧЕСКИЙ СОСТАВ ЭФИРНОГО МАСЛА ПРЕДСТАВИТЕЛЕЙ РОДА GALATELLA CASS. (ASTERACEAE DUMORT.) ИЗ ЗАПАДНОЙ СИБИРИ] // ЖУРНАЛ Химия растительного сырья 2002 №1 с.5-18. *Taraxacum // Ботанический словарь / сост. Н. И. Анненков. — СПб.: Тип. Имп. АН, 1878. — XXI + 645 с. *Одуванчик / О. В. Чернева // Николай Кузанский — Океан. — М. : Большая российская энциклопедия, 2013. — (Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов ; 2004—2017, т. 23). — ISBN 978-5-85270-360-6. *Одуванчик // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907. *Kirschner J., Štěpánek J. A Nomenclatural Checklist of Supraspecific Names in Taraxacum // Taxon. — 1997. — Vol. 46. — P. 87—98 == Каҫӑсем == * [http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=TARAX ''Одуванчик'' на сайте USDA NRCS]{{ref-en}} <small>Проверено 21 декабря 2008 г.</small> * [http://herbalogya.ru/Arhiv/22/26/reports.html Желтомордик] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120624075302/http://herbalogya.ru/Arhiv/22/26/reports.html |date=2012-06-24 }}. О народных названиях одуванчика. == Асăрхавсем== {{Асăрхавсем}} [[Категори:Астра йышшисем]] [[Категори:Ӳсентăрансем]] [[Категори:Галателла]] qi9c9lkl3g6e3egc4obv7zrshk3pyet 872121 872120 2026-03-27T07:09:47Z Ellodanis5 17302 872121 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | name = Галателла, Айтăварак курăкĕ | image file = Galatella villosa (habitus) 1.jpg | image title = | image descr = | regnum = Ӳсентăрансем | divisio = | classis = | ordo = | familia = | genus = '''Галателла''' | latin = {{btname|Galatella}} | section name = | section text = | wikispecies = | commons = | itis = | ncbi = }} '''Галателла''' ({{lang-la|Galatella}}) — [[Астра йышшисем]] (''Asteraceae'') ямахатри ÿсентăрансен кăкĕ. == Ят == Чăвашла хыпар-хăнарлăхсенче «Хĕвел курăкĕ» тени тĕл пулать. Анчах та «Солонечник» тени «Хĕвел» тенинчен мар пулса кайнă. Тĕпре — «Солонцы» сăмах<ref>Е.А. Королюк, Л.М. Покровский, А.В.Ткачев. Асăннă çăлкуç.</ref>. == Вуламалли == * Е.А. Королюк, Л.М. Покровский, А.В.Ткачев. [https://cyberleninka.ru/article/n/himicheskiy-sostav-efirnogo-masla-predstaviteley-roda-galatella-cass-asteraceae-dumort-iz-zapadnoy-sibiri ХИМИЧЕСКИЙ СОСТАВ ЭФИРНОГО МАСЛА ПРЕДСТАВИТЕЛЕЙ РОДА GALATELLA CASS. (ASTERACEAE DUMORT.) ИЗ ЗАПАДНОЙ СИБИРИ] // ЖУРНАЛ Химия растительного сырья 2002 №1 с.5-18. *Taraxacum // Ботанический словарь / сост. Н. И. Анненков. — СПб.: Тип. Имп. АН, 1878. — XXI + 645 с. *Одуванчик / О. В. Чернева // Николай Кузанский — Океан. — М. : Большая российская энциклопедия, 2013. — (Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов ; 2004—2017, т. 23). — ISBN 978-5-85270-360-6. *Одуванчик // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907. *Kirschner J., Štěpánek J. A Nomenclatural Checklist of Supraspecific Names in Taraxacum // Taxon. — 1997. — Vol. 46. — P. 87—98 == Каҫӑсем == * [http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=TARAX ''Одуванчик'' на сайте USDA NRCS]{{ref-en}} <small>Проверено 21 декабря 2008 г.</small> * [http://herbalogya.ru/Arhiv/22/26/reports.html Желтомордик] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120624075302/http://herbalogya.ru/Arhiv/22/26/reports.html |date=2012-06-24 }}. О народных названиях одуванчика. == Асăрхавсем== {{Асăрхавсем}} [[Категори:Астра йышшисем]] [[Категори:Ӳсентăрансем]] [[Категори:Галателла]] 333kuiyldopbxsih79eph8xc6sld2az 0 129457 872123 2026-03-27T08:51:25Z Ellodanis5 17302 Ҫӗнӗ страница: « {{Taxobox | name = Ахаль галателла, Ахаль айтăварак курăкĕ | image file = Galatella linosyris sl 2.jpg | image title = | image descr = | regnum = Ӳсентăрансем | divisio = | classis = | ordo = | familia = | genus = '''Галателла''' | latin = {{btname|Galatella linosyris}} | section name = | section text = | wikispecies = | commons = | itis = | ncbi = }} '''Ахаль айтăварак курăк...» 872123 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | name = Ахаль галателла, Ахаль айтăварак курăкĕ | image file = Galatella linosyris sl 2.jpg | image title = | image descr = | regnum = Ӳсентăрансем | divisio = | classis = | ordo = | familia = | genus = '''Галателла''' | latin = {{btname|Galatella linosyris}} | section name = | section text = | wikispecies = | commons = | itis = | ncbi = }} '''Ахаль айтăварак курăкĕ''', е '''Ахаль галателла''', е '''Йĕтĕн евĕрлĕ айтăварак курăкĕ'''<ref name="план">{{Плантариум|16876}} {{проверено|27|12|2013}}</ref> ({{lang-la|Galatella linosyris}}) — [[Астра йышшисем]] (''Asteraceae'') ямахатри [[айтăварак курăкĕ]] кăкри биологилле тĕс. == Ят == Чăвашла хыпар-хăнарлăхсенче «Хĕвел курăкĕ» тени тĕл пулать. Анчах та «Солонечник» тени «Хĕвел» тенинчен мар пулса кайнă. Тĕпре — «Солонцы» сăмах<ref>Е.А. Королюк, Л.М. Покровский, А.В.Ткачев. Асăннă çăлкуç.</ref>. == Вуламалли == * Е.А. Королюк, Л.М. Покровский, А.В.Ткачев. [https://cyberleninka.ru/article/n/himicheskiy-sostav-efirnogo-masla-predstaviteley-roda-galatella-cass-asteraceae-dumort-iz-zapadnoy-sibiri ХИМИЧЕСКИЙ СОСТАВ ЭФИРНОГО МАСЛА ПРЕДСТАВИТЕЛЕЙ РОДА GALATELLA CASS. (ASTERACEAE DUMORT.) ИЗ ЗАПАДНОЙ СИБИРИ] // ЖУРНАЛ Химия растительного сырья 2002 №1 с.5-18. *Taraxacum // Ботанический словарь / сост. Н. И. Анненков. — СПб.: Тип. Имп. АН, 1878. — XXI + 645 с. *Одуванчик / О. В. Чернева // Николай Кузанский — Океан. — М. : Большая российская энциклопедия, 2013. — (Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов ; 2004—2017, т. 23). — ISBN 978-5-85270-360-6. *Одуванчик // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907. *Kirschner J., Štěpánek J. A Nomenclatural Checklist of Supraspecific Names in Taraxacum // Taxon. — 1997. — Vol. 46. — P. 87—98 == Каҫӑсем == * [http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=TARAX ''Одуванчик'' на сайте USDA NRCS]{{ref-en}} <small>Проверено 21 декабря 2008 г.</small> * [http://herbalogya.ru/Arhiv/22/26/reports.html Желтомордик] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120624075302/http://herbalogya.ru/Arhiv/22/26/reports.html |date=2012-06-24 }}. О народных названиях одуванчика. == Асăрхавсем== {{Асăрхавсем}} [[Категори:Астра йышшисем]] [[Категори:Ӳсентăрансем]] [[Категори:Галателла]] [[Категори:Ахаль айтăварак курăкĕ]] gc5mokdm60ov23i39z6i5p3ov5gbehh 0 129458 872126 2026-03-27T10:52:21Z Freiheiten 26674 Ҫӗнӗ страница: «'''Азербайджанра журналистсене серийăллă арестсем (2023–2025)''' — 2023 çулăн ноябрь уйăхĕнчен пуçланса [[Азербайджан]]-ра ирĕклĕ СМИ журналистсене серийăллă арестсем ирттернĕ, пĕр евĕр сценарийпа темиçе уголовлă ĕçсем уçăлнă. 2023 çулăн 20 ноябрĕ — «AbzasMedia» ертÿ...» 872126 wikitext text/x-wiki '''Азербайджанра журналистсене серийăллă арестсем (2023–2025)''' — 2023 çулăн ноябрь уйăхĕнчен пуçланса [[Азербайджан]]-ра ирĕклĕ СМИ журналистсене серийăллă арестсем ирттернĕ, пĕр евĕр сценарийпа темиçе уголовлă ĕçсем уçăлнă. 2023 çулăн 20 ноябрĕ — «AbzasMedia» ертÿçи Ульви Гасанлы тата проект координаторĕ Магомед Кекалов, 21 ноябрĕ — «AbzasMedia» тĕп редакторĕ Севинж Аббасова (Вагифкызы), 28 ноябрĕ — «Kanal13» YouTube-канал ертÿçи Азиз Оруджев, 30 ноябрĕ — «AbzasMedia» репортерĕ Наргиз Абсаламова, 12 декабрĕ — «Kanal11» YouTube-канал ертÿçи Теймур Керимов, 13 декабрĕ — «Turan» информацион агентствăн экономикă пайĕн редакторĕ Хафиз Бабалы, 2024 çулăн 14 январĕ — «AbzasMedia» репортерĕ Эльнара Гасымова, 6–8 март — «Toplum TV» видеоредакторĕ Мушфиг Джаббаров тата «Toplum TV» çуралтарăçисенчен пĕри Алескер Мамедли, 18 апрелĕ — «Məclisinfo» сайт ертÿçи Имран Алиев, 30 майĕ — Радио Свободная Европа/Радио Свобода çотрудникĕ Фарид Мехрализаде, 6 декабрĕ — «Meydan TV» тĕп редакторĕ Айнур Ганбарова (Эльгюнеш), репортерсем Айсель Умудова, Айтадж Ахмадова (Тапдыг), Хаяла Агаева тата Рамин Джебраилзаде (Деко), тата журналист Натиг Джавадлы, 2025 çулăн 17 январĕ — «Toplum TV» репортерĕ Фарид Исмаилов, 6 февралĕ — «Meydan TV» редакторĕ Шамшад Ага тата «Toplum TV» редакторĕ Шахназ Гусейнова (Бейляргызы), 20 февралĕ — ирĕклĕ репортер Нурлан Гахраманлы (Либре), 1 март — ирĕклĕ репортер Фатима Мовламлы, 7 май — «Голос Америки» журналистки Ульвия Гулиева (Али) тата 28 август — ирĕклĕ фотожурналист Ахмед Мухтар арестланнă. Арестланă СМИ ертÿçисем çине Азербайджан уголов кодексы 206.3.2 статья тăрăх уголовлă ĕç уçăлнă, кайран çак ĕçе ытти СМИ çотрудникĕсем те çыхăнтарăннă. Баку хулинчи тĕп полиция управленийĕ-нче малтанхи тикшерÿ ирттернĕ, унăн пĕтĕмĕпе журналистсене тата урăх статьяларпа айăп тăнă: законсăр предпринимательствă, пысăк доходпа; преступлени юлĕпе илнĕ милекăн легализацийĕ; организован группăпа контрабандă; налогран ухăшăнса хăтарăну; документсем фальсификацийĕ тата суранă документсемпе усă курасси; труд договорĕсĕр ĕççĕнĕсене ĕçлеттерни. 2023–2025 çулсенче Азербайджан daxili işlər nazirliyi-н Баку хулинчи Тикшерÿ пайĕнче AbzasMedia, Toplum TV тата Meydan TV çине уçăлнă уголовлă ĕçсем кĕрешĕнче 110-тан ытла çын свидетель пулса тăрăхланнă. Вĕсен хушшинче журналистсемпе пĕрле вĕсен çемьи, туссем, офис пулса усă курнă квартир хуçисем тата такси водительĕсем те пулнă. Свидетельсенчен чылайĕ судра хăйсен показанийĕсенчен тартăннă тата вĕсем çине давлени пулнă тесе каланă. Арест волнă вăхăтĕнче арестланă журналистсен çемьи членĕсемпе пĕрле граждан обществи активистĕсем тата журналистсем çĕртен тухма чарăннă. Патшалăх чикĕ служби вĕсене кăтартнă, тухма чарăну Патшалăхăн ĕçĕрĕн министерстви решениĕпе килнĕ тесе. Анчах та вĕсене малтан пĕлтермен, вĕсем ку решенипе аэропортра анчах пĕлнĕ. Правозащитниксемпе юристсем çак чарăнусене никĕссĕр тесе шутланă. Арестсем çĕр-шывра та, тĕнче тăрăх та сÿтленĕ. Ильхам Алиев каланă, çĕр-шывра сăмах ирĕклĕхĕ гарантийленĕ, арестланă çынсем журналистика ĕçĕшĕн мар, законсăр финансировани çине пула тытăннă. Оппозици ертÿçисемпе граждан обществи активистĕсем ку пулăмсене прессă ирĕклĕхне пусăрни тесе пăхнă. Хăçат тăрăх тĕнче организацисем арестланăсене «политика заключеннăйсем» тесе аталăнă тата Азербайджан влаçĕсенчен вĕсене çывăх вăхăтра тата шартсăр ирĕке кăларма ыйтнă. tmj8u1rn8gc7t6pmhsz2arpz601kxo1 872127 872126 2026-03-27T10:54:21Z Freiheiten 26674 872127 wikitext text/x-wiki '''Азербайджанра журналистсене серийăллă арестсем (2023–2025)''' — 2023 çулăн ноябрь уйăхĕнчен пуçланса [[Азербайджан]]-ра ирĕклĕ СМИ журналистсене серийăллă арестсем ирттернĕ, пĕр евĕр сценарийпа темиçе уголовлă ĕçсем уçăлнă.<ref name=":BRE23">{{cite news|title=Серийные аресты журналистов в Азербайджане|author=|work=[[Кавказский узел]]|date=2025-05-10|url=https://www.kavkaz-uzel.eu/articles/396504|accessdate=2025-05-10|language=ru|archiveurl=|archivedate=|url-status=live}}</ref> 2023 çулăн 20 ноябрĕ — «AbzasMedia» ертÿçи Ульви Гасанлы<ref name=":ABZAS022">{{cite news|title=Ульви Гасанлы обвиняется в контрабанде|author=|work=[[Meydan TV]]|date=2025-05-10|url=https://www.meydan.tv/ru/article/ulvi-gasanli-obvinyayut-v-kontrabande/|accessdate=2025-05-10|language=ru|archiveurl=|archivedate=|url-status=live}}</ref> тата проект координаторĕ Магомед Кекалов<ref name=":ABZAS052">{{cite news|title=Спустя 2 суток МВД признало задержание Кекалова|author=|work=[[Туран (информационное агентство)|Информационное агентство «Turan»]]|date=2025-05-10|url=https://turan.az/ru/politika/mvd-spustia-2-sutok-priznalo-zaderzanie-kekalova-774616|accessdate=2025-05-10|language=ru|archiveurl=|archivedate=|url-status=live}}</ref>, 21 ноябрĕ — «AbzasMedia» тĕп редакторĕ Севинж Аббасова (Вагифкызы)<ref name=":ABZAS042">{{cite news|title=В аэропорту задержана шеф-редактор Abzas Media|author=|work=[[Meydan TV]]|date=2025-05-10|url=https://www.meydan.tv/ru/article/v-aeroportu-zaderzhana-shef-redaktor-abzas-media/?tztc=1|accessdate=2025-05-10|language=ru|archiveurl=|archivedate=|url-status=live}}</ref>, 28 ноябрĕ — «Kanal13» YouTube-канал ертÿçи Азиз Оруджев, 30 ноябрĕ — «AbzasMedia» репортерĕ Наргиз Абсаламова, 12 декабрĕ — «Kanal11» YouTube-канал ертÿçи Теймур Керимов, 13 декабрĕ — «Turan» информацион агентствăн экономикă пайĕн редакторĕ Хафиз Бабалы, 2024 çулăн 14 январĕ — «AbzasMedia» репортерĕ Эльнара Гасымова, 6–8 март — «Toplum TV» видеоредакторĕ Мушфиг Джаббаров тата «Toplum TV» çуралтарăçисенчен пĕри Алескер Мамедли, 18 апрелĕ — «Məclisinfo» сайт ертÿçи Имран Алиев, 30 майĕ — Радио Свободная Европа/Радио Свобода çотрудникĕ Фарид Мехрализаде, 6 декабрĕ — «Meydan TV» тĕп редакторĕ Айнур Ганбарова (Эльгюнеш), репортерсем Айсель Умудова, Айтадж Ахмадова (Тапдыг), Хаяла Агаева тата Рамин Джебраилзаде (Деко), тата журналист Натиг Джавадлы, 2025 çулăн 17 январĕ — «Toplum TV» репортерĕ Фарид Исмаилов, 6 февралĕ — «Meydan TV» редакторĕ Шамшад Ага тата «Toplum TV» редакторĕ Шахназ Гусейнова (Бейляргызы), 20 февралĕ — ирĕклĕ репортер Нурлан Гахраманлы (Либре), 1 март — ирĕклĕ репортер Фатима Мовламлы<ref name=":FM06">{{cite news|title=Fatimə Mövlamlı saxlanılıb|author=|work=Toplum TV|date=2025-05-10|url=https://toplummedia.tv/mehkeme/pfatime-moumlvlamli-saxlanilibnbspp|accessdate=2025-05-10|language=az|archiveurl=|archivedate=|url-status=live}}</ref>, 7 май — «Голос Америки» журналистки Ульвия Гулиева (Али)<ref name=":TOP">{{cite news|title=Jurnalist Ülviyyə Əli həbs olunub|author=|work=Toplum TV|date=2025-05-10|url=https://toplummedia.tv/mehkeme/pjurnalist-uumllviyye-eli-hebs-olunubp|accessdate=2025-05-10|language=ru|archiveurl=|archivedate=|url-status=live}}</ref> тата 28 август — ирĕклĕ фотожурналист Ахмед Мухтар арестланнă.<ref name=":BRE27">{{cite news|title=Əhməd Muxtar həbs olundu|author=|work=Qafqazinfo.az|date=2025-05-10|url=https://qafqazinfo.az/news/detail/ehmed-muxtar-hebs-olundu-480838|accessdate=2025-05-10|language=az|archiveurl=|archivedate=|url-status=live}}</ref> Арестланă СМИ ертÿçисем çине Азербайджан уголов кодексы 206.3.2 статья тăрăх уголовлă ĕç уçăлнă, кайран çак ĕçе ытти СМИ çотрудникĕсем те çыхăнтарăннă. Баку хулинчи тĕп полиция управленийĕ-нче малтанхи тикшерÿ ирттернĕ, унăн пĕтĕмĕпе журналистсене тата урăх статьяларпа айăп тăнă: законсăр предпринимательствă, пысăк доходпа; преступлени юлĕпе илнĕ милекăн легализацийĕ; организован группăпа контрабандă; налогран ухăшăнса хăтарăну; документсем фальсификацийĕ тата суранă документсемпе усă курасси; труд договорĕсĕр ĕççĕнĕсене ĕçлеттерни. 2023–2025 çулсенче Азербайджан Эчке ĕçсен министерствин Баку хулинчи Тикшерÿ пайĕнче AbzasMedia, Toplum TV тата Meydan TV çине уçăлнă уголовлă ĕçсем кĕрешĕнче 110-тан ытла çын свидетель пулса тăрăхланнă. Вĕсен хушшинче журналистсемпе пĕрле вĕсен çемьи, туссем, офис пулса усă курнă квартир хуçисем тата такси водительĕсем те пулнă. Свидетельсенчен чылайĕ судра хăйсен показанийĕсенчен тартăннă тата вĕсем çине давлени пулнă тесе каланă. Арест волнă вăхăтĕнче арестланă журналистсен çемьи членĕсемпе пĕрле граждан обществи активистĕсем тата журналистсем çĕртен тухма чарăннă. Патшалăх чикĕ служби вĕсене кăтартнă, тухма чарăну Патшалăхăн ĕçĕрĕн министерстви решениĕпе килнĕ тесе. Анчах та вĕсене малтан пĕлтермен, вĕсем ку решенипе аэропортра анчах пĕлнĕ. Правозащитниксемпе юристсем çак чарăнусене никĕссĕр тесе шутланă. Арестсем çĕр-шывра та, тĕнче тăрăх та сÿтленĕ. Ильхам Алиев каланă, çĕр-шывра сăмах ирĕклĕхĕ гарантийленĕ, арестланă çынсем журналистика ĕçĕшĕн мар, законсăр финансировани çине пула тытăннă. Оппозици ертÿçисемпе граждан обществи активистĕсем ку пулăмсене прессă ирĕклĕхне пусăрни тесе пăхнă. Хăçат тăрăх тĕнче организацисем арестланăсене «политика заключеннăйсем» тесе аталăнă тата Азербайджан влаçĕсенчен вĕсене çывăх вăхăтра тата шартсăр ирĕке кăларма ыйтнă. p4vawfw0p4m1br2jljhn559ipac520j 872128 872127 2026-03-27T10:55:23Z Freiheiten 26674 872128 wikitext text/x-wiki '''Азербайджанра журналистсене серийăллă арестсем (2023–2025)''' — 2023 çулăн ноябрь уйăхĕнчен пуçланса [[Азербайджан]]-ра ирĕклĕ СМИ журналистсене серийăллă арестсем ирттернĕ, пĕр евĕр сценарийпа темиçе уголовлă ĕçсем уçăлнă.<ref name=":BRE23">{{cite news|title=Серийные аресты журналистов в Азербайджане|author=|work=[[Кавказский узел]]|date=2025-05-10|url=https://www.kavkaz-uzel.eu/articles/396504|accessdate=2025-05-10|language=ru|archiveurl=|archivedate=|url-status=live}}</ref> 2023 çулăн 20 ноябрĕ — «AbzasMedia» ертÿçи Ульви Гасанлы<ref name=":ABZAS022">{{cite news|title=Ульви Гасанлы обвиняется в контрабанде|author=|work=[[Meydan TV]]|date=2025-05-10|url=https://www.meydan.tv/ru/article/ulvi-gasanli-obvinyayut-v-kontrabande/|accessdate=2025-05-10|language=ru|archiveurl=|archivedate=|url-status=live}}</ref> тата проект координаторĕ Магомед Кекалов<ref name=":ABZAS052">{{cite news|title=Спустя 2 суток МВД признало задержание Кекалова|author=|work=[[Туран (информационное агентство)|Информационное агентство «Turan»]]|date=2025-05-10|url=https://turan.az/ru/politika/mvd-spustia-2-sutok-priznalo-zaderzanie-kekalova-774616|accessdate=2025-05-10|language=ru|archiveurl=|archivedate=|url-status=live}}</ref>, 21 ноябрĕ — «AbzasMedia» тĕп редакторĕ Севинж Аббасова (Вагифкызы)<ref name=":ABZAS042">{{cite news|title=В аэропорту задержана шеф-редактор Abzas Media|author=|work=[[Meydan TV]]|date=2025-05-10|url=https://www.meydan.tv/ru/article/v-aeroportu-zaderzhana-shef-redaktor-abzas-media/?tztc=1|accessdate=2025-05-10|language=ru|archiveurl=|archivedate=|url-status=live}}</ref>, 28 ноябрĕ — «Kanal13» YouTube-канал ертÿçи Азиз Оруджев<ref name=":K1322">{{cite news|title=Руководитель Kanal-13 Оруджев задержан в Азербайджане|author=|work=[[Кавказский узел]]|date=2025-05-10|url=https://www.kavkaz-uzel.eu/articles/394785|accessdate=2025-05-10|language=ru|archiveurl=|archivedate=|url-status=live}}</ref>, 30 ноябрĕ — «AbzasMedia» репортерĕ Наргиз Абсаламова<ref name=":ABZAS092">{{cite news|title=Задержана сотрудница сайта Abzas Media|author=|work=Media.az|date=2025-05-10|url=https://media.az/society/zaderzhana-sotrudnica-sayta-abzas-media|accessdate=2025-05-10|language=ru|archiveurl=|archivedate=|url-status=live}}</ref>, 12 декабрĕ — «Kanal11» YouTube-канал ертÿçи Теймур Керимов<ref name=":TEYMUR042">{{cite news|title=Teymur Kərimov 4 aylıq həbs edildi - YENİLƏNİB|author=|work=Modern.az|date=2025-05-10|url=https://modern.az/az/aktual/445797/teymur-kerimov-haqqinda-cinayet-ishi-bashladilib/|accessdate=2025-05-10|language=az|archiveurl=|archivedate=|url-status=live}}</ref>, 13 декабрĕ — «Turan» информацион агентствăн экономикă пайĕн редакторĕ Хафиз Бабалы<ref name=":HB042">{{cite news|title=Журналист-расследователь Хафиз Бабалы задержан в Баку|author=|work=[[Кавказский узел]]|date=2025-05-10|url=https://www.kavkaz-uzel.eu/articles/395253|accessdate=2025-05-10|language=ru|archiveurl=|archivedate=|url-status=live}}</ref>, 2024 çулăн 14 январĕ — «AbzasMedia» репортерĕ Эльнара Гасымова<ref name=":ABZAS112">{{cite news|title=Журналистка Эльнара Гасымова задержана после допроса|author=|work=[[Кавказский узел]]|date=2025-05-10|url=https://www.kavkaz-uzel.eu/articles/396200|accessdate=2025-05-10|language=ru|archiveurl=|archivedate=|url-status=live}}</ref>, 6–8 март — «Toplum TV» видеоредакторĕ Мушфиг Джаббаров тата «Toplum TV» çуралтарăçисенчен пĕри Алескер Мамедли<ref name=":BRE182">{{cite news|title=Шесть сотрудников Toplum TV и члены III республиканской платформы подозреваются в контрабанде|author=|work=Зеркало|date=2025-05-10|url=https://zerkalo.az/shest-sotrudnikov-toplum-tv-i-chleny-iii-respublikanskoj-platformy-podozrevayutsya-v-kontrabande/|accessdate=2025-05-10|language=ru|archiveurl=|archivedate=|url-status=live}}</ref><ref name=":AM082">{{cite news|title=Пять человек арестованы в Азербайджане по делу Toplum TV|author=|work=[[Кавказский узел]]|date=2025-05-10|url=https://www.kavkaz-uzel.eu/articles/397903|accessdate=2025-05-10|language=ru|archiveurl=|archivedate=|url-status=live}}</ref>, 18 апрелĕ — «Məclisinfo» сайт ертÿçи Имран Алиев, 30 майĕ — Радио Свободная Европа/Радио Свобода çотрудникĕ Фарид Мехрализаде, 6 декабрĕ — «Meydan TV» тĕп редакторĕ Айнур Ганбарова (Эльгюнеш), репортерсем Айсель Умудова, Айтадж Ахмадова (Тапдыг), Хаяла Агаева тата Рамин Джебраилзаде (Деко), тата журналист Натиг Джавадлы, 2025 çулăн 17 январĕ — «Toplum TV» репортерĕ Фарид Исмаилов, 6 февралĕ — «Meydan TV» редакторĕ Шамшад Ага тата «Toplum TV» редакторĕ Шахназ Гусейнова (Бейляргызы), 20 февралĕ — ирĕклĕ репортер Нурлан Гахраманлы (Либре), 1 март — ирĕклĕ репортер Фатима Мовламлы<ref name=":FM06">{{cite news|title=Fatimə Mövlamlı saxlanılıb|author=|work=Toplum TV|date=2025-05-10|url=https://toplummedia.tv/mehkeme/pfatime-moumlvlamli-saxlanilibnbspp|accessdate=2025-05-10|language=az|archiveurl=|archivedate=|url-status=live}}</ref>, 7 май — «Голос Америки» журналистки Ульвия Гулиева (Али)<ref name=":TOP">{{cite news|title=Jurnalist Ülviyyə Əli həbs olunub|author=|work=Toplum TV|date=2025-05-10|url=https://toplummedia.tv/mehkeme/pjurnalist-uumllviyye-eli-hebs-olunubp|accessdate=2025-05-10|language=ru|archiveurl=|archivedate=|url-status=live}}</ref> тата 28 август — ирĕклĕ фотожурналист Ахмед Мухтар арестланнă.<ref name=":BRE27">{{cite news|title=Əhməd Muxtar həbs olundu|author=|work=Qafqazinfo.az|date=2025-05-10|url=https://qafqazinfo.az/news/detail/ehmed-muxtar-hebs-olundu-480838|accessdate=2025-05-10|language=az|archiveurl=|archivedate=|url-status=live}}</ref> Арестланă СМИ ертÿçисем çине Азербайджан уголов кодексы 206.3.2 статья тăрăх уголовлă ĕç уçăлнă, кайран çак ĕçе ытти СМИ çотрудникĕсем те çыхăнтарăннă. Баку хулинчи тĕп полиция управленийĕ-нче малтанхи тикшерÿ ирттернĕ, унăн пĕтĕмĕпе журналистсене тата урăх статьяларпа айăп тăнă: законсăр предпринимательствă, пысăк доходпа; преступлени юлĕпе илнĕ милекăн легализацийĕ; организован группăпа контрабандă; налогран ухăшăнса хăтарăну; документсем фальсификацийĕ тата суранă документсемпе усă курасси; труд договорĕсĕр ĕççĕнĕсене ĕçлеттерни. 2023–2025 çулсенче Азербайджан Эчке ĕçсен министерствин Баку хулинчи Тикшерÿ пайĕнче AbzasMedia, Toplum TV тата Meydan TV çине уçăлнă уголовлă ĕçсем кĕрешĕнче 110-тан ытла çын свидетель пулса тăрăхланнă. Вĕсен хушшинче журналистсемпе пĕрле вĕсен çемьи, туссем, офис пулса усă курнă квартир хуçисем тата такси водительĕсем те пулнă. Свидетельсенчен чылайĕ судра хăйсен показанийĕсенчен тартăннă тата вĕсем çине давлени пулнă тесе каланă. Арест волнă вăхăтĕнче арестланă журналистсен çемьи членĕсемпе пĕрле граждан обществи активистĕсем тата журналистсем çĕртен тухма чарăннă. Патшалăх чикĕ служби вĕсене кăтартнă, тухма чарăну Патшалăхăн ĕçĕрĕн министерстви решениĕпе килнĕ тесе. Анчах та вĕсене малтан пĕлтермен, вĕсем ку решенипе аэропортра анчах пĕлнĕ. Правозащитниксемпе юристсем çак чарăнусене никĕссĕр тесе шутланă. Арестсем çĕр-шывра та, тĕнче тăрăх та сÿтленĕ. Ильхам Алиев каланă, çĕр-шывра сăмах ирĕклĕхĕ гарантийленĕ, арестланă çынсем журналистика ĕçĕшĕн мар, законсăр финансировани çине пула тытăннă. Оппозици ертÿçисемпе граждан обществи активистĕсем ку пулăмсене прессă ирĕклĕхне пусăрни тесе пăхнă. Хăçат тăрăх тĕнче организацисем арестланăсене «политика заключеннăйсем» тесе аталăнă тата Азербайджан влаçĕсенчен вĕсене çывăх вăхăтра тата шартсăр ирĕке кăларма ыйтнă. lnx4sltma7iq79svodwiwsi1gk41gj1 872129 872128 2026-03-27T10:58:08Z Freiheiten 26674 872129 wikitext text/x-wiki '''Азербайджанра журналистсене серийăллă арестсем (2023–2025)''' — 2023 çулăн ноябрь уйăхĕнчен пуçланса [[Азербайджан]]-ра ирĕклĕ СМИ журналистсене серийăллă арестсем ирттернĕ, пĕр евĕр сценарийпа темиçе уголовлă ĕçсем уçăлнă.<ref name=":BRE23">{{cite news|title=Серийные аресты журналистов в Азербайджане|author=|work=[[Кавказский узел]]|date=2025-05-10|url=https://www.kavkaz-uzel.eu/articles/396504|accessdate=2025-05-10|language=ru|archiveurl=|archivedate=|url-status=live}}</ref> 2023 çулăн 20 ноябрĕ — «AbzasMedia» ертÿçи Ульви Гасанлы<ref name=":ABZAS022">{{cite news|title=Ульви Гасанлы обвиняется в контрабанде|author=|work=[[Meydan TV]]|date=2025-05-10|url=https://www.meydan.tv/ru/article/ulvi-gasanli-obvinyayut-v-kontrabande/|accessdate=2025-05-10|language=ru|archiveurl=|archivedate=|url-status=live}}</ref> тата проект координаторĕ Магомед Кекалов<ref name=":ABZAS052">{{cite news|title=Спустя 2 суток МВД признало задержание Кекалова|author=|work=[[Туран (информационное агентство)|Информационное агентство «Turan»]]|date=2025-05-10|url=https://turan.az/ru/politika/mvd-spustia-2-sutok-priznalo-zaderzanie-kekalova-774616|accessdate=2025-05-10|language=ru|archiveurl=|archivedate=|url-status=live}}</ref>, 21 ноябрĕ — «AbzasMedia» тĕп редакторĕ Севинж Аббасова (Вагифкызы)<ref name=":ABZAS042">{{cite news|title=В аэропорту задержана шеф-редактор Abzas Media|author=|work=[[Meydan TV]]|date=2025-05-10|url=https://www.meydan.tv/ru/article/v-aeroportu-zaderzhana-shef-redaktor-abzas-media/?tztc=1|accessdate=2025-05-10|language=ru|archiveurl=|archivedate=|url-status=live}}</ref>, 28 ноябрĕ — «Kanal13» YouTube-канал ертÿçи Азиз Оруджев<ref name=":K1322">{{cite news|title=Руководитель Kanal-13 Оруджев задержан в Азербайджане|author=|work=[[Кавказский узел]]|date=2025-05-10|url=https://www.kavkaz-uzel.eu/articles/394785|accessdate=2025-05-10|language=ru|archiveurl=|archivedate=|url-status=live}}</ref>, 30 ноябрĕ — «AbzasMedia» репортерĕ Наргиз Абсаламова<ref name=":ABZAS092">{{cite news|title=Задержана сотрудница сайта Abzas Media|author=|work=Media.az|date=2025-05-10|url=https://media.az/society/zaderzhana-sotrudnica-sayta-abzas-media|accessdate=2025-05-10|language=ru|archiveurl=|archivedate=|url-status=live}}</ref>, 12 декабрĕ — «Kanal11» YouTube-канал ертÿçи Теймур Керимов<ref name=":TEYMUR042">{{cite news|title=Teymur Kərimov 4 aylıq həbs edildi - YENİLƏNİB|author=|work=Modern.az|date=2025-05-10|url=https://modern.az/az/aktual/445797/teymur-kerimov-haqqinda-cinayet-ishi-bashladilib/|accessdate=2025-05-10|language=az|archiveurl=|archivedate=|url-status=live}}</ref>, 13 декабрĕ — «Turan» информацион агентствăн экономикă пайĕн редакторĕ Хафиз Бабалы<ref name=":HB042">{{cite news|title=Журналист-расследователь Хафиз Бабалы задержан в Баку|author=|work=[[Кавказский узел]]|date=2025-05-10|url=https://www.kavkaz-uzel.eu/articles/395253|accessdate=2025-05-10|language=ru|archiveurl=|archivedate=|url-status=live}}</ref>, 2024 çулăн 14 январĕ — «AbzasMedia» репортерĕ Эльнара Гасымова<ref name=":ABZAS112">{{cite news|title=Журналистка Эльнара Гасымова задержана после допроса|author=|work=[[Кавказский узел]]|date=2025-05-10|url=https://www.kavkaz-uzel.eu/articles/396200|accessdate=2025-05-10|language=ru|archiveurl=|archivedate=|url-status=live}}</ref>, 6–8 март — «Toplum TV» видеоредакторĕ Мушфиг Джаббаров тата «Toplum TV» çуралтарăçисенчен пĕри Алескер Мамедли<ref name=":BRE182">{{cite news|title=Шесть сотрудников Toplum TV и члены III республиканской платформы подозреваются в контрабанде|author=|work=Зеркало|date=2025-05-10|url=https://zerkalo.az/shest-sotrudnikov-toplum-tv-i-chleny-iii-respublikanskoj-platformy-podozrevayutsya-v-kontrabande/|accessdate=2025-05-10|language=ru|archiveurl=|archivedate=|url-status=live}}</ref><ref name=":AM082">{{cite news|title=Пять человек арестованы в Азербайджане по делу Toplum TV|author=|work=[[Кавказский узел]]|date=2025-05-10|url=https://www.kavkaz-uzel.eu/articles/397903|accessdate=2025-05-10|language=ru|archiveurl=|archivedate=|url-status=live}}</ref>, 18 апрелĕ — «Məclisinfo» сайт ертÿçи Имран Алиев, 30 майĕ — Радио Свободная Европа/Радио Свобода çотрудникĕ Фарид Мехрализаде, 6 декабрĕ — «Meydan TV» тĕп редакторĕ Айнур Ганбарова (Эльгюнеш)<ref name=":Q02">{{cite news|title=Семь человек арестованы по делу Meydan TV|author=|work=[[Кавказский узел]]|date=2025-05-10|url=https://www.kavkaz-uzel.eu/articles/406427|accessdate=2025-05-10|language=ru|archiveurl=|archivedate=|url-status=live}}</ref>, репортерсем Айсель Умудова, Айтадж Ахмадова (Тапдыг), Хаяла Агаева тата Рамин Джебраилзаде (Деко)<ref name=":Q022">{{cite news|title=Семь человек арестованы по делу Meydan TV|author=|work=[[Кавказский узел]]|date=2025-05-10|url=https://www.kavkaz-uzel.eu/articles/406427|accessdate=2025-05-10|language=ru|archiveurl=|archivedate=|url-status=live}}</ref>, тата журналист Натиг Джавадлы<ref name=":Q023">{{cite news|title=Семь человек арестованы по делу Meydan TV|author=|work=[[Кавказский узел]]|date=2025-05-10|url=https://www.kavkaz-uzel.eu/articles/406427|accessdate=2025-05-10|language=ru|archiveurl=|archivedate=|url-status=live}}</ref>, 2025 çулăн 17 январĕ — «Toplum TV» репортерĕ Фарид Исмаилов<ref name=":FI18">{{cite news|title=Журналист Фарид Исмаилов отправлен под арест по делу Toplum TV|author=|work=[[Кавказский узел]]|date=2025-05-10|url=https://www.kavkaz-uzel.eu/articles/407688|accessdate=2025-05-10|language=ru|archiveurl=|archivedate=|url-status=live}}</ref>, 6 февралĕ — «Meydan TV» редакторĕ Шамшад Ага<ref name=":FEVRAL02">{{cite news|title=По “делу Мейдан ТВ” задержан журналист Шамшад Ага|author=|work=[[Meydan TV]]|date=2025-05-10|url=https://www.meydan.tv/ru/article/po-delu-mejdan-tv-zaderzhan-zhurnalist-shamshad-aga/|accessdate=2025-05-10|language=ru|archiveurl=|archivedate=|url-status=live}}</ref> тата «Toplum TV» редакторĕ Шахназ Гусейнова (Бейляргызы)<ref name=":FEVRAL04">{{cite news|title=Журналистка Шахназ Бейляргызы арестована в Баку|author=|work=[[Кавказский узел]]|date=2025-05-10|url=https://www.kavkaz-uzel.eu/articles/408312|accessdate=2025-05-10|language=ru|archiveurl=|archivedate=|url-status=live}}</ref>, 20 февралĕ — ирĕклĕ репортер Нурлан Гахраманлы (Либре)<ref name=":HƏBS01">{{cite news|title=Jurnalist Nurlan Libre saxlanılıb|author=|work=[[Meydan TV]]|date=2025-05-10|url=https://www.meydan.tv/az/article/jurnalist-nurlan-libred%C9%99n-x%C9%99b%C9%99r-yoxdur/|accessdate=2025-05-10|language=az|archiveurl=|url-status=live}}</ref>, 1 март — ирĕклĕ репортер Фатима Мовламлы<ref name=":FM06">{{cite news|title=Fatimə Mövlamlı saxlanılıb|author=|work=Toplum TV|date=2025-05-10|url=https://toplummedia.tv/mehkeme/pfatime-moumlvlamli-saxlanilibnbspp|accessdate=2025-05-10|language=az|archiveurl=|archivedate=|url-status=live}}</ref>, 7 май — «Голос Америки» журналистки Ульвия Гулиева (Али)<ref name=":TOP">{{cite news|title=Jurnalist Ülviyyə Əli həbs olunub|author=|work=Toplum TV|date=2025-05-10|url=https://toplummedia.tv/mehkeme/pjurnalist-uumllviyye-eli-hebs-olunubp|accessdate=2025-05-10|language=ru|archiveurl=|archivedate=|url-status=live}}</ref> тата 28 август — ирĕклĕ фотожурналист Ахмед Мухтар арестланнă.<ref name=":BRE27">{{cite news|title=Əhməd Muxtar həbs olundu|author=|work=Qafqazinfo.az|date=2025-05-10|url=https://qafqazinfo.az/news/detail/ehmed-muxtar-hebs-olundu-480838|accessdate=2025-05-10|language=az|archiveurl=|archivedate=|url-status=live}}</ref> Арестланă СМИ ертÿçисем çине Азербайджан уголов кодексы 206.3.2 статья тăрăх уголовлă ĕç уçăлнă, кайран çак ĕçе ытти СМИ çотрудникĕсем те çыхăнтарăннă. Баку хулинчи тĕп полиция управленийĕ-нче малтанхи тикшерÿ ирттернĕ, унăн пĕтĕмĕпе журналистсене тата урăх статьяларпа айăп тăнă: законсăр предпринимательствă, пысăк доходпа; преступлени юлĕпе илнĕ милекăн легализацийĕ; организован группăпа контрабандă; налогран ухăшăнса хăтарăну; документсем фальсификацийĕ тата суранă документсемпе усă курасси; труд договорĕсĕр ĕççĕнĕсене ĕçлеттерни.<ref name=":İTTİHAM01">{{cite news|title=Новые тяжкие обвинения по «делу AbzasMedia» в Азербайджане|author=|work=JAMNews|date=2025-05-10|url=https://jam-news.net/ru/%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D0%BE-abzas-media-%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D1%8B%D0%B5-%D0%BE%D0%B1%D0%B2%D0%B8%D0%BD%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%8F/|accessdate=2025-05-10|language=ru|archiveurl=|archivedate=|url-status=live}}</ref><ref name=":FI14">{{cite news|title="Toplum TV işi" üzrə ibtidai istintaq yeкunlaşıb|author=[[Гулиева, Ульвия Али кызы|Гулиева, Ульвия]] / [[Голос Америки]]|newspaper=www.ameriкaninsesi.org|date=2023-11-22|url=https://www.amerikaninsesi.org/a/7946106.html|access-date=|language=Az|archive-url=|archive-date=|url-status=live}}</ref><ref name=":İTTİHAM02">{{cite news|title=Фигурантам «дела Meydan TV» предъявили новые обвинения|author=|work=[[Meydan TV]]|date=2025-05-10|url=https://www.meydan.tv/ru/article/obvinenie-po-delu-meydan-tv-bylo-uzhestocheno/|accessdate=2025-05-10|language=ru|archiveurl=|archivedate=|url-status=live}}</ref> 2023–2025 çулсенче Азербайджан Эчке ĕçсен министерствин Баку хулинчи Тикшерÿ пайĕнче AbzasMedia, Toplum TV тата Meydan TV çине уçăлнă уголовлă ĕçсем кĕрешĕнче 110-тан ытла çын свидетель пулса тăрăхланнă. Вĕсен хушшинче журналистсемпе пĕрле вĕсен çемьи, туссем, офис пулса усă курнă квартир хуçисем тата такси водительĕсем те пулнă. Свидетельсенчен чылайĕ судра хăйсен показанийĕсенчен тартăннă тата вĕсем çине давлени пулнă тесе каланă.<ref name=":BRE24">{{cite news|title=Haкim Abzasçıların müdafiə hüququnu məhdudlaşdırıb, şahid sürətlə zaldan qaçırılıb|author=|work=[[AbzasMedia]]|date=2025-05-10|url=https://abzas.info/az/2025/4/hakim-abzasclarn-mudafi-huqebb0f95d-a/|accessdate=2025-05-10|language=az|archiveurl=|archivedate=|url-status=live}}</ref><ref name=":BRE25">{{cite news|title="Toplum TV işi”: "Dedilər Aкif Qurbanovla dostluq etdiyinə görə səni həbs ediriк"|author=|work=Toplum TV|date=2025-05-10|url=https://toplummedia.tv/siyaset/pquottoplum-tv-isirdquo-quotdediler-akif-qurbanovla-dostluq-etdiyine-goumlre-seni-hebs-edirikquotp|accessdate=2025-05-10|language=az|archiveurl=|archivedate=|url-status=live}}</ref><ref name=":BRE26">{{cite news|title="Toplum TV işi": Gömrüк Komitəsi sədrinin məhкəməyə çağırılması tələb olundu|author=|work=Toplum TV|date=2025-05-10|url=https://toplummedia.tv/mehkeme/pquottoplum-tv-isiquot-goumlmruumlk-komitesi-sedrinin-mehkemeye-ccedilagirilmasi-teleb-olundunbspp|accessdate=2025-05-10|language=az|archiveurl=|archivedate=|url-status=live}}</ref> Арест волнă вăхăтĕнче арестланă журналистсен çемьи членĕсемпе пĕрле граждан обществи активистĕсем тата журналистсем çĕртен тухма чарăннă. Патшалăх чикĕ служби вĕсене кăтартнă, тухма чарăну Патшалăхăн ĕçĕрĕн министерстви решениĕпе килнĕ тесе. Анчах та вĕсене малтан пĕлтермен, вĕсем ку решенипе аэропортра анчах пĕлнĕ. Правозащитниксемпе юристсем çак чарăнусене никĕссĕр тесе шутланă.<ref name=":STOP01">{{cite news|title=“Azərbaycandan çıxış qadağandır” – onlarla fəal və jurnalistə qarşı səfər məhdudiyyəti|author=[[Мовламлы, Фатима Гачай кызы|Мовламлы, Фатима]]|work=JAM News|date=2025-05-10|url=https://jam-news.net/az/jurnalistl%C9%99rin-v%C9%99-f%C9%99allarin-olk%C9%99d%C9%99n-cixisina-qadaga/|accessdate=2025-05-10|language=az|archiveurl=|archivedate=|url-status=live}}</ref> Арестсем çĕр-шывра та, тĕнче тăрăх та сÿтленĕ. Ильхам Алиев каланă, çĕр-шывра сăмах ирĕклĕхĕ гарантийленĕ, арестланă çынсем журналистика ĕçĕшĕн мар, законсăр финансировани çине пула тытăннă.<ref name=":PREZİDENT01">{{cite news|title=Состоялась совместная пресс-конференция Ильхама Алиева и Канцлера Германии Олафа Шольца|author=|work=официальный сайт [[Президент Азербайджана|президента Азербайджана]]|date=2025-05-10|url=https://president.az/ru/articles/view/65644|accessdate=2025-05-10|language=ru|archiveurl=|archivedate=|url-status=live}}</ref> Оппозици ертÿçисемпе граждан обществи активистĕсем ку пулăмсене прессă ирĕклĕхне пусăрни тесе пăхнă.<ref name=":MP">{{cite news|title=Azərbaycanda jurnalistlərin həbsi tənqidlərlə qarşılanıb|author=Tapdıq Fərhadoğlu / [[Голос Америки|Voice of America (VoA)]]|newspaper=www.ameriкaninsesi.org|date=2024-12-04|url=https://www.amerikaninsesi.org/a/7890778.html|accessdate=2024-12-04|language=az|archiveurl=https://archive.today/20250610064615/https://www.amerikaninsesi.org/a/7890778.html|archivedate=2025-06-10|url-status=live}}</ref> Хăçат тăрăх тĕнче организацисем арестланăсене «политика заключеннăйсем» тесе аталăнă тата Азербайджан влаçĕсенчен вĕсене çывăх вăхăтра тата шартсăр ирĕке кăларма ыйтнă.<ref name=":T04">{{cite news|title=Amnesty International осудила аресты журналистов Meydan TV|author=[[Туран (информационное агентство)|Информационное Агентство "TURAN"]]|newspaper=www.turan.az|date=2024-12-04|url=https://turan.az/ru/politika/amnesty-international-osudila-aresty-zurnalistov-meydan-tv-788211|accessdate=2024-12-04|language=ru|archiveurl=https://web.archive.org/web/20241220045747/https://turan.az/ru/politika/amnesty-international-osudila-aresty-zurnalistov-meydan-tv-788211|archivedate=2024-12-20|url-status=live}}</ref><ref name=":T02">{{cite news|title=«Репортеры без границ» призвали освободить журналистов Meydan TV|author=[[Туран (информационное агентство)|Информационное Агентство "TURAN"]]|url=https://turan.az/ru/politika/reportery-bez-granic-prizvali-osvobodit-zurnalistov-meydan-tv-787920|date=2024-12-04|language=ru|newspaper=www.turan.az|accessdate=2024-12-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20241219093250/https://turan.az/ru/politika/reportery-bez-granic-prizvali-osvobodit-zurnalistov-meydan-tv-787920|archivedate=2024-12-19|url-status=live}}</ref><ref name=":T01">{{cite news|title=КЗЖ осудил задержание журналистов Meydan TV|author=[[Туран (информационное агентство)|Информационное Агентство "TURAN"]]|newspaper=www.turan.az|date=2024-12-04|url=https://turan.az/ru/politika/kzz-osudil-zaderzanie-zurnalistov-meydan-tv-787916|accessdate=2024-12-04|language=ru|archiveurl=https://web.archive.org/web/20241210075527/https://turan.az/ru/politika/kzz-osudil-zaderzanie-zurnalistov-meydan-tv-787916|archivedate=2024-12-10|url-status=live}}</ref><ref name=":BRE15">{{cite news|title=Escalating Cracкdown on Azerbaijani Civil Society and Media|author=|work=[[Государственный секретарь США]]|date=2025-05-10|url=https://www.state.gov/escalating-crackdown-on-azerbaijani-civil-society-and-media/|accessdate=2025-05-10|language=en|archiveurl=|archivedate=|url-status=live}}</ref> 67m8pjfamd1ppv4tt4e4jfn5caic0eo 872130 872129 2026-03-27T10:58:32Z Freiheiten 26674 872130 wikitext text/x-wiki [[File:Police take Ulvi Hasanli away after a search of his home.jpg|thumb|300x300px|Ульви Гасанлы в сопровождении полицейского конвоя доставляют в Главное управление полиции города Баку после обыска в его доме]] '''Азербайджанра журналистсене серийăллă арестсем (2023–2025)''' — 2023 çулăн ноябрь уйăхĕнчен пуçланса [[Азербайджан]]-ра ирĕклĕ СМИ журналистсене серийăллă арестсем ирттернĕ, пĕр евĕр сценарийпа темиçе уголовлă ĕçсем уçăлнă.<ref name=":BRE23">{{cite news|title=Серийные аресты журналистов в Азербайджане|author=|work=[[Кавказский узел]]|date=2025-05-10|url=https://www.kavkaz-uzel.eu/articles/396504|accessdate=2025-05-10|language=ru|archiveurl=|archivedate=|url-status=live}}</ref> 2023 çулăн 20 ноябрĕ — «AbzasMedia» ертÿçи Ульви Гасанлы<ref name=":ABZAS022">{{cite news|title=Ульви Гасанлы обвиняется в контрабанде|author=|work=[[Meydan TV]]|date=2025-05-10|url=https://www.meydan.tv/ru/article/ulvi-gasanli-obvinyayut-v-kontrabande/|accessdate=2025-05-10|language=ru|archiveurl=|archivedate=|url-status=live}}</ref> тата проект координаторĕ Магомед Кекалов<ref name=":ABZAS052">{{cite news|title=Спустя 2 суток МВД признало задержание Кекалова|author=|work=[[Туран (информационное агентство)|Информационное агентство «Turan»]]|date=2025-05-10|url=https://turan.az/ru/politika/mvd-spustia-2-sutok-priznalo-zaderzanie-kekalova-774616|accessdate=2025-05-10|language=ru|archiveurl=|archivedate=|url-status=live}}</ref>, 21 ноябрĕ — «AbzasMedia» тĕп редакторĕ Севинж Аббасова (Вагифкызы)<ref name=":ABZAS042">{{cite news|title=В аэропорту задержана шеф-редактор Abzas Media|author=|work=[[Meydan TV]]|date=2025-05-10|url=https://www.meydan.tv/ru/article/v-aeroportu-zaderzhana-shef-redaktor-abzas-media/?tztc=1|accessdate=2025-05-10|language=ru|archiveurl=|archivedate=|url-status=live}}</ref>, 28 ноябрĕ — «Kanal13» YouTube-канал ертÿçи Азиз Оруджев<ref name=":K1322">{{cite news|title=Руководитель Kanal-13 Оруджев задержан в Азербайджане|author=|work=[[Кавказский узел]]|date=2025-05-10|url=https://www.kavkaz-uzel.eu/articles/394785|accessdate=2025-05-10|language=ru|archiveurl=|archivedate=|url-status=live}}</ref>, 30 ноябрĕ — «AbzasMedia» репортерĕ Наргиз Абсаламова<ref name=":ABZAS092">{{cite news|title=Задержана сотрудница сайта Abzas Media|author=|work=Media.az|date=2025-05-10|url=https://media.az/society/zaderzhana-sotrudnica-sayta-abzas-media|accessdate=2025-05-10|language=ru|archiveurl=|archivedate=|url-status=live}}</ref>, 12 декабрĕ — «Kanal11» YouTube-канал ертÿçи Теймур Керимов<ref name=":TEYMUR042">{{cite news|title=Teymur Kərimov 4 aylıq həbs edildi - YENİLƏNİB|author=|work=Modern.az|date=2025-05-10|url=https://modern.az/az/aktual/445797/teymur-kerimov-haqqinda-cinayet-ishi-bashladilib/|accessdate=2025-05-10|language=az|archiveurl=|archivedate=|url-status=live}}</ref>, 13 декабрĕ — «Turan» информацион агентствăн экономикă пайĕн редакторĕ Хафиз Бабалы<ref name=":HB042">{{cite news|title=Журналист-расследователь Хафиз Бабалы задержан в Баку|author=|work=[[Кавказский узел]]|date=2025-05-10|url=https://www.kavkaz-uzel.eu/articles/395253|accessdate=2025-05-10|language=ru|archiveurl=|archivedate=|url-status=live}}</ref>, 2024 çулăн 14 январĕ — «AbzasMedia» репортерĕ Эльнара Гасымова<ref name=":ABZAS112">{{cite news|title=Журналистка Эльнара Гасымова задержана после допроса|author=|work=[[Кавказский узел]]|date=2025-05-10|url=https://www.kavkaz-uzel.eu/articles/396200|accessdate=2025-05-10|language=ru|archiveurl=|archivedate=|url-status=live}}</ref>, 6–8 март — «Toplum TV» видеоредакторĕ Мушфиг Джаббаров тата «Toplum TV» çуралтарăçисенчен пĕри Алескер Мамедли<ref name=":BRE182">{{cite news|title=Шесть сотрудников Toplum TV и члены III республиканской платформы подозреваются в контрабанде|author=|work=Зеркало|date=2025-05-10|url=https://zerkalo.az/shest-sotrudnikov-toplum-tv-i-chleny-iii-respublikanskoj-platformy-podozrevayutsya-v-kontrabande/|accessdate=2025-05-10|language=ru|archiveurl=|archivedate=|url-status=live}}</ref><ref name=":AM082">{{cite news|title=Пять человек арестованы в Азербайджане по делу Toplum TV|author=|work=[[Кавказский узел]]|date=2025-05-10|url=https://www.kavkaz-uzel.eu/articles/397903|accessdate=2025-05-10|language=ru|archiveurl=|archivedate=|url-status=live}}</ref>, 18 апрелĕ — «Məclisinfo» сайт ертÿçи Имран Алиев, 30 майĕ — Радио Свободная Европа/Радио Свобода çотрудникĕ Фарид Мехрализаде, 6 декабрĕ — «Meydan TV» тĕп редакторĕ Айнур Ганбарова (Эльгюнеш)<ref name=":Q02">{{cite news|title=Семь человек арестованы по делу Meydan TV|author=|work=[[Кавказский узел]]|date=2025-05-10|url=https://www.kavkaz-uzel.eu/articles/406427|accessdate=2025-05-10|language=ru|archiveurl=|archivedate=|url-status=live}}</ref>, репортерсем Айсель Умудова, Айтадж Ахмадова (Тапдыг), Хаяла Агаева тата Рамин Джебраилзаде (Деко)<ref name=":Q022">{{cite news|title=Семь человек арестованы по делу Meydan TV|author=|work=[[Кавказский узел]]|date=2025-05-10|url=https://www.kavkaz-uzel.eu/articles/406427|accessdate=2025-05-10|language=ru|archiveurl=|archivedate=|url-status=live}}</ref>, тата журналист Натиг Джавадлы<ref name=":Q023">{{cite news|title=Семь человек арестованы по делу Meydan TV|author=|work=[[Кавказский узел]]|date=2025-05-10|url=https://www.kavkaz-uzel.eu/articles/406427|accessdate=2025-05-10|language=ru|archiveurl=|archivedate=|url-status=live}}</ref>, 2025 çулăн 17 январĕ — «Toplum TV» репортерĕ Фарид Исмаилов<ref name=":FI18">{{cite news|title=Журналист Фарид Исмаилов отправлен под арест по делу Toplum TV|author=|work=[[Кавказский узел]]|date=2025-05-10|url=https://www.kavkaz-uzel.eu/articles/407688|accessdate=2025-05-10|language=ru|archiveurl=|archivedate=|url-status=live}}</ref>, 6 февралĕ — «Meydan TV» редакторĕ Шамшад Ага<ref name=":FEVRAL02">{{cite news|title=По “делу Мейдан ТВ” задержан журналист Шамшад Ага|author=|work=[[Meydan TV]]|date=2025-05-10|url=https://www.meydan.tv/ru/article/po-delu-mejdan-tv-zaderzhan-zhurnalist-shamshad-aga/|accessdate=2025-05-10|language=ru|archiveurl=|archivedate=|url-status=live}}</ref> тата «Toplum TV» редакторĕ Шахназ Гусейнова (Бейляргызы)<ref name=":FEVRAL04">{{cite news|title=Журналистка Шахназ Бейляргызы арестована в Баку|author=|work=[[Кавказский узел]]|date=2025-05-10|url=https://www.kavkaz-uzel.eu/articles/408312|accessdate=2025-05-10|language=ru|archiveurl=|archivedate=|url-status=live}}</ref>, 20 февралĕ — ирĕклĕ репортер Нурлан Гахраманлы (Либре)<ref name=":HƏBS01">{{cite news|title=Jurnalist Nurlan Libre saxlanılıb|author=|work=[[Meydan TV]]|date=2025-05-10|url=https://www.meydan.tv/az/article/jurnalist-nurlan-libred%C9%99n-x%C9%99b%C9%99r-yoxdur/|accessdate=2025-05-10|language=az|archiveurl=|url-status=live}}</ref>, 1 март — ирĕклĕ репортер Фатима Мовламлы<ref name=":FM06">{{cite news|title=Fatimə Mövlamlı saxlanılıb|author=|work=Toplum TV|date=2025-05-10|url=https://toplummedia.tv/mehkeme/pfatime-moumlvlamli-saxlanilibnbspp|accessdate=2025-05-10|language=az|archiveurl=|archivedate=|url-status=live}}</ref>, 7 май — «Голос Америки» журналистки Ульвия Гулиева (Али)<ref name=":TOP">{{cite news|title=Jurnalist Ülviyyə Əli həbs olunub|author=|work=Toplum TV|date=2025-05-10|url=https://toplummedia.tv/mehkeme/pjurnalist-uumllviyye-eli-hebs-olunubp|accessdate=2025-05-10|language=ru|archiveurl=|archivedate=|url-status=live}}</ref> тата 28 август — ирĕклĕ фотожурналист Ахмед Мухтар арестланнă.<ref name=":BRE27">{{cite news|title=Əhməd Muxtar həbs olundu|author=|work=Qafqazinfo.az|date=2025-05-10|url=https://qafqazinfo.az/news/detail/ehmed-muxtar-hebs-olundu-480838|accessdate=2025-05-10|language=az|archiveurl=|archivedate=|url-status=live}}</ref> Арестланă СМИ ертÿçисем çине Азербайджан уголов кодексы 206.3.2 статья тăрăх уголовлă ĕç уçăлнă, кайран çак ĕçе ытти СМИ çотрудникĕсем те çыхăнтарăннă. Баку хулинчи тĕп полиция управленийĕ-нче малтанхи тикшерÿ ирттернĕ, унăн пĕтĕмĕпе журналистсене тата урăх статьяларпа айăп тăнă: законсăр предпринимательствă, пысăк доходпа; преступлени юлĕпе илнĕ милекăн легализацийĕ; организован группăпа контрабандă; налогран ухăшăнса хăтарăну; документсем фальсификацийĕ тата суранă документсемпе усă курасси; труд договорĕсĕр ĕççĕнĕсене ĕçлеттерни.<ref name=":İTTİHAM01">{{cite news|title=Новые тяжкие обвинения по «делу AbzasMedia» в Азербайджане|author=|work=JAMNews|date=2025-05-10|url=https://jam-news.net/ru/%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D0%BE-abzas-media-%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D1%8B%D0%B5-%D0%BE%D0%B1%D0%B2%D0%B8%D0%BD%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%8F/|accessdate=2025-05-10|language=ru|archiveurl=|archivedate=|url-status=live}}</ref><ref name=":FI14">{{cite news|title="Toplum TV işi" üzrə ibtidai istintaq yeкunlaşıb|author=[[Гулиева, Ульвия Али кызы|Гулиева, Ульвия]] / [[Голос Америки]]|newspaper=www.ameriкaninsesi.org|date=2023-11-22|url=https://www.amerikaninsesi.org/a/7946106.html|access-date=|language=Az|archive-url=|archive-date=|url-status=live}}</ref><ref name=":İTTİHAM02">{{cite news|title=Фигурантам «дела Meydan TV» предъявили новые обвинения|author=|work=[[Meydan TV]]|date=2025-05-10|url=https://www.meydan.tv/ru/article/obvinenie-po-delu-meydan-tv-bylo-uzhestocheno/|accessdate=2025-05-10|language=ru|archiveurl=|archivedate=|url-status=live}}</ref> 2023–2025 çулсенче Азербайджан Эчке ĕçсен министерствин Баку хулинчи Тикшерÿ пайĕнче AbzasMedia, Toplum TV тата Meydan TV çине уçăлнă уголовлă ĕçсем кĕрешĕнче 110-тан ытла çын свидетель пулса тăрăхланнă. Вĕсен хушшинче журналистсемпе пĕрле вĕсен çемьи, туссем, офис пулса усă курнă квартир хуçисем тата такси водительĕсем те пулнă. Свидетельсенчен чылайĕ судра хăйсен показанийĕсенчен тартăннă тата вĕсем çине давлени пулнă тесе каланă.<ref name=":BRE24">{{cite news|title=Haкim Abzasçıların müdafiə hüququnu məhdudlaşdırıb, şahid sürətlə zaldan qaçırılıb|author=|work=[[AbzasMedia]]|date=2025-05-10|url=https://abzas.info/az/2025/4/hakim-abzasclarn-mudafi-huqebb0f95d-a/|accessdate=2025-05-10|language=az|archiveurl=|archivedate=|url-status=live}}</ref><ref name=":BRE25">{{cite news|title="Toplum TV işi”: "Dedilər Aкif Qurbanovla dostluq etdiyinə görə səni həbs ediriк"|author=|work=Toplum TV|date=2025-05-10|url=https://toplummedia.tv/siyaset/pquottoplum-tv-isirdquo-quotdediler-akif-qurbanovla-dostluq-etdiyine-goumlre-seni-hebs-edirikquotp|accessdate=2025-05-10|language=az|archiveurl=|archivedate=|url-status=live}}</ref><ref name=":BRE26">{{cite news|title="Toplum TV işi": Gömrüк Komitəsi sədrinin məhкəməyə çağırılması tələb olundu|author=|work=Toplum TV|date=2025-05-10|url=https://toplummedia.tv/mehkeme/pquottoplum-tv-isiquot-goumlmruumlk-komitesi-sedrinin-mehkemeye-ccedilagirilmasi-teleb-olundunbspp|accessdate=2025-05-10|language=az|archiveurl=|archivedate=|url-status=live}}</ref> Арест волнă вăхăтĕнче арестланă журналистсен çемьи членĕсемпе пĕрле граждан обществи активистĕсем тата журналистсем çĕртен тухма чарăннă. Патшалăх чикĕ служби вĕсене кăтартнă, тухма чарăну Патшалăхăн ĕçĕрĕн министерстви решениĕпе килнĕ тесе. Анчах та вĕсене малтан пĕлтермен, вĕсем ку решенипе аэропортра анчах пĕлнĕ. Правозащитниксемпе юристсем çак чарăнусене никĕссĕр тесе шутланă.<ref name=":STOP01">{{cite news|title=“Azərbaycandan çıxış qadağandır” – onlarla fəal və jurnalistə qarşı səfər məhdudiyyəti|author=[[Мовламлы, Фатима Гачай кызы|Мовламлы, Фатима]]|work=JAM News|date=2025-05-10|url=https://jam-news.net/az/jurnalistl%C9%99rin-v%C9%99-f%C9%99allarin-olk%C9%99d%C9%99n-cixisina-qadaga/|accessdate=2025-05-10|language=az|archiveurl=|archivedate=|url-status=live}}</ref> Арестсем çĕр-шывра та, тĕнче тăрăх та сÿтленĕ. Ильхам Алиев каланă, çĕр-шывра сăмах ирĕклĕхĕ гарантийленĕ, арестланă çынсем журналистика ĕçĕшĕн мар, законсăр финансировани çине пула тытăннă.<ref name=":PREZİDENT01">{{cite news|title=Состоялась совместная пресс-конференция Ильхама Алиева и Канцлера Германии Олафа Шольца|author=|work=официальный сайт [[Президент Азербайджана|президента Азербайджана]]|date=2025-05-10|url=https://president.az/ru/articles/view/65644|accessdate=2025-05-10|language=ru|archiveurl=|archivedate=|url-status=live}}</ref> Оппозици ертÿçисемпе граждан обществи активистĕсем ку пулăмсене прессă ирĕклĕхне пусăрни тесе пăхнă.<ref name=":MP">{{cite news|title=Azərbaycanda jurnalistlərin həbsi tənqidlərlə qarşılanıb|author=Tapdıq Fərhadoğlu / [[Голос Америки|Voice of America (VoA)]]|newspaper=www.ameriкaninsesi.org|date=2024-12-04|url=https://www.amerikaninsesi.org/a/7890778.html|accessdate=2024-12-04|language=az|archiveurl=https://archive.today/20250610064615/https://www.amerikaninsesi.org/a/7890778.html|archivedate=2025-06-10|url-status=live}}</ref> Хăçат тăрăх тĕнче организацисем арестланăсене «политика заключеннăйсем» тесе аталăнă тата Азербайджан влаçĕсенчен вĕсене çывăх вăхăтра тата шартсăр ирĕке кăларма ыйтнă.<ref name=":T04">{{cite news|title=Amnesty International осудила аресты журналистов Meydan TV|author=[[Туран (информационное агентство)|Информационное Агентство "TURAN"]]|newspaper=www.turan.az|date=2024-12-04|url=https://turan.az/ru/politika/amnesty-international-osudila-aresty-zurnalistov-meydan-tv-788211|accessdate=2024-12-04|language=ru|archiveurl=https://web.archive.org/web/20241220045747/https://turan.az/ru/politika/amnesty-international-osudila-aresty-zurnalistov-meydan-tv-788211|archivedate=2024-12-20|url-status=live}}</ref><ref name=":T02">{{cite news|title=«Репортеры без границ» призвали освободить журналистов Meydan TV|author=[[Туран (информационное агентство)|Информационное Агентство "TURAN"]]|url=https://turan.az/ru/politika/reportery-bez-granic-prizvali-osvobodit-zurnalistov-meydan-tv-787920|date=2024-12-04|language=ru|newspaper=www.turan.az|accessdate=2024-12-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20241219093250/https://turan.az/ru/politika/reportery-bez-granic-prizvali-osvobodit-zurnalistov-meydan-tv-787920|archivedate=2024-12-19|url-status=live}}</ref><ref name=":T01">{{cite news|title=КЗЖ осудил задержание журналистов Meydan TV|author=[[Туран (информационное агентство)|Информационное Агентство "TURAN"]]|newspaper=www.turan.az|date=2024-12-04|url=https://turan.az/ru/politika/kzz-osudil-zaderzanie-zurnalistov-meydan-tv-787916|accessdate=2024-12-04|language=ru|archiveurl=https://web.archive.org/web/20241210075527/https://turan.az/ru/politika/kzz-osudil-zaderzanie-zurnalistov-meydan-tv-787916|archivedate=2024-12-10|url-status=live}}</ref><ref name=":BRE15">{{cite news|title=Escalating Cracкdown on Azerbaijani Civil Society and Media|author=|work=[[Государственный секретарь США]]|date=2025-05-10|url=https://www.state.gov/escalating-crackdown-on-azerbaijani-civil-society-and-media/|accessdate=2025-05-10|language=en|archiveurl=|archivedate=|url-status=live}}</ref> j4svxqx33b1b3awkyqgywduq0wcefr6 872131 872130 2026-03-27T11:00:08Z Freiheiten 26674 872131 wikitext text/x-wiki [[File:Police take Ulvi Hasanli away after a search of his home.jpg|thumb|300x300px|Ульви Гасанлы в сопровождении полицейского конвоя доставляют в Главное управление полиции города Баку после обыска в его доме]] '''Азербайджанра журналистсене серийăллă арестсем (2023–2025)''' — 2023 çулăн ноябрь уйăхĕнчен пуçланса [[Азербайджан]]-ра ирĕклĕ СМИ журналистсене серийăллă арестсем ирттернĕ, пĕр евĕр сценарийпа темиçе уголовлă ĕçсем уçăлнă.<ref name=":BRE23">{{cite news|title=Серийные аресты журналистов в Азербайджане|author=|work=[[Кавказский узел]]|date=2025-05-10|url=https://www.kavkaz-uzel.eu/articles/396504|accessdate=2025-05-10|language=ru|archiveurl=|archivedate=|url-status=live}}</ref> 2023 çулăн 20 ноябрĕ — «AbzasMedia» ертÿçи Ульви Гасанлы<ref name=":ABZAS022">{{cite news|title=Ульви Гасанлы обвиняется в контрабанде|author=|work=[[Meydan TV]]|date=2025-05-10|url=https://www.meydan.tv/ru/article/ulvi-gasanli-obvinyayut-v-kontrabande/|accessdate=2025-05-10|language=ru|archiveurl=|archivedate=|url-status=live}}</ref> тата проект координаторĕ Магомед Кекалов<ref name=":ABZAS052">{{cite news|title=Спустя 2 суток МВД признало задержание Кекалова|author=|work=[[Туран (информационное агентство)|Информационное агентство «Turan»]]|date=2025-05-10|url=https://turan.az/ru/politika/mvd-spustia-2-sutok-priznalo-zaderzanie-kekalova-774616|accessdate=2025-05-10|language=ru|archiveurl=|archivedate=|url-status=live}}</ref>, 21 ноябрĕ — «AbzasMedia» тĕп редакторĕ Севинж Аббасова (Вагифкызы)<ref name=":ABZAS042">{{cite news|title=В аэропорту задержана шеф-редактор Abzas Media|author=|work=[[Meydan TV]]|date=2025-05-10|url=https://www.meydan.tv/ru/article/v-aeroportu-zaderzhana-shef-redaktor-abzas-media/?tztc=1|accessdate=2025-05-10|language=ru|archiveurl=|archivedate=|url-status=live}}</ref>, 28 ноябрĕ — «Kanal13» YouTube-канал ертÿçи Азиз Оруджев<ref name=":K1322">{{cite news|title=Руководитель Kanal-13 Оруджев задержан в Азербайджане|author=|work=[[Кавказский узел]]|date=2025-05-10|url=https://www.kavkaz-uzel.eu/articles/394785|accessdate=2025-05-10|language=ru|archiveurl=|archivedate=|url-status=live}}</ref>, 30 ноябрĕ — «AbzasMedia» репортерĕ Наргиз Абсаламова<ref name=":ABZAS092">{{cite news|title=Задержана сотрудница сайта Abzas Media|author=|work=Media.az|date=2025-05-10|url=https://media.az/society/zaderzhana-sotrudnica-sayta-abzas-media|accessdate=2025-05-10|language=ru|archiveurl=|archivedate=|url-status=live}}</ref>, 12 декабрĕ — «Kanal11» YouTube-канал ертÿçи Теймур Керимов<ref name=":TEYMUR042">{{cite news|title=Teymur Kərimov 4 aylıq həbs edildi - YENİLƏNİB|author=|work=Modern.az|date=2025-05-10|url=https://modern.az/az/aktual/445797/teymur-kerimov-haqqinda-cinayet-ishi-bashladilib/|accessdate=2025-05-10|language=az|archiveurl=|archivedate=|url-status=live}}</ref>, 13 декабрĕ — «Turan» информацион агентствăн экономикă пайĕн редакторĕ Хафиз Бабалы<ref name=":HB042">{{cite news|title=Журналист-расследователь Хафиз Бабалы задержан в Баку|author=|work=[[Кавказский узел]]|date=2025-05-10|url=https://www.kavkaz-uzel.eu/articles/395253|accessdate=2025-05-10|language=ru|archiveurl=|archivedate=|url-status=live}}</ref>, 2024 çулăн 14 январĕ — «AbzasMedia» репортерĕ Эльнара Гасымова<ref name=":ABZAS112">{{cite news|title=Журналистка Эльнара Гасымова задержана после допроса|author=|work=[[Кавказский узел]]|date=2025-05-10|url=https://www.kavkaz-uzel.eu/articles/396200|accessdate=2025-05-10|language=ru|archiveurl=|archivedate=|url-status=live}}</ref>, 6–8 март — «Toplum TV» видеоредакторĕ Мушфиг Джаббаров тата «Toplum TV» çуралтарăçисенчен пĕри Алескер Мамедли<ref name=":BRE182">{{cite news|title=Шесть сотрудников Toplum TV и члены III республиканской платформы подозреваются в контрабанде|author=|work=Зеркало|date=2025-05-10|url=https://zerkalo.az/shest-sotrudnikov-toplum-tv-i-chleny-iii-respublikanskoj-platformy-podozrevayutsya-v-kontrabande/|accessdate=2025-05-10|language=ru|archiveurl=|archivedate=|url-status=live}}</ref><ref name=":AM082">{{cite news|title=Пять человек арестованы в Азербайджане по делу Toplum TV|author=|work=[[Кавказский узел]]|date=2025-05-10|url=https://www.kavkaz-uzel.eu/articles/397903|accessdate=2025-05-10|language=ru|archiveurl=|archivedate=|url-status=live}}</ref>, 18 апрелĕ — «Məclisinfo» сайт ертÿçи Имран Алиев, 30 майĕ — Радио Свободная Европа/Радио Свобода çотрудникĕ Фарид Мехрализаде, 6 декабрĕ — «Meydan TV» тĕп редакторĕ Айнур Ганбарова (Эльгюнеш)<ref name=":Q02">{{cite news|title=Семь человек арестованы по делу Meydan TV|author=|work=[[Кавказский узел]]|date=2025-05-10|url=https://www.kavkaz-uzel.eu/articles/406427|accessdate=2025-05-10|language=ru|archiveurl=|archivedate=|url-status=live}}</ref>, репортерсем Айсель Умудова, Айтадж Ахмадова (Тапдыг), Хаяла Агаева тата Рамин Джебраилзаде (Деко)<ref name=":Q022">{{cite news|title=Семь человек арестованы по делу Meydan TV|author=|work=[[Кавказский узел]]|date=2025-05-10|url=https://www.kavkaz-uzel.eu/articles/406427|accessdate=2025-05-10|language=ru|archiveurl=|archivedate=|url-status=live}}</ref>, тата журналист Натиг Джавадлы<ref name=":Q023">{{cite news|title=Семь человек арестованы по делу Meydan TV|author=|work=[[Кавказский узел]]|date=2025-05-10|url=https://www.kavkaz-uzel.eu/articles/406427|accessdate=2025-05-10|language=ru|archiveurl=|archivedate=|url-status=live}}</ref>, 2025 çулăн 17 январĕ — «Toplum TV» репортерĕ Фарид Исмаилов<ref name=":FI18">{{cite news|title=Журналист Фарид Исмаилов отправлен под арест по делу Toplum TV|author=|work=[[Кавказский узел]]|date=2025-05-10|url=https://www.kavkaz-uzel.eu/articles/407688|accessdate=2025-05-10|language=ru|archiveurl=|archivedate=|url-status=live}}</ref>, 6 февралĕ — «Meydan TV» редакторĕ Шамшад Ага<ref name=":FEVRAL02">{{cite news|title=По “делу Мейдан ТВ” задержан журналист Шамшад Ага|author=|work=[[Meydan TV]]|date=2025-05-10|url=https://www.meydan.tv/ru/article/po-delu-mejdan-tv-zaderzhan-zhurnalist-shamshad-aga/|accessdate=2025-05-10|language=ru|archiveurl=|archivedate=|url-status=live}}</ref> тата «Toplum TV» редакторĕ Шахназ Гусейнова (Бейляргызы)<ref name=":FEVRAL04">{{cite news|title=Журналистка Шахназ Бейляргызы арестована в Баку|author=|work=[[Кавказский узел]]|date=2025-05-10|url=https://www.kavkaz-uzel.eu/articles/408312|accessdate=2025-05-10|language=ru|archiveurl=|archivedate=|url-status=live}}</ref>, 20 февралĕ — ирĕклĕ репортер Нурлан Гахраманлы (Либре)<ref name=":HƏBS01">{{cite news|title=Jurnalist Nurlan Libre saxlanılıb|author=|work=[[Meydan TV]]|date=2025-05-10|url=https://www.meydan.tv/az/article/jurnalist-nurlan-libred%C9%99n-x%C9%99b%C9%99r-yoxdur/|accessdate=2025-05-10|language=az|archiveurl=|url-status=live}}</ref>, 1 март — ирĕклĕ репортер Фатима Мовламлы<ref name=":FM06">{{cite news|title=Fatimə Mövlamlı saxlanılıb|author=|work=Toplum TV|date=2025-05-10|url=https://toplummedia.tv/mehkeme/pfatime-moumlvlamli-saxlanilibnbspp|accessdate=2025-05-10|language=az|archiveurl=|archivedate=|url-status=live}}</ref>, 7 май — «Голос Америки» журналистки Ульвия Гулиева (Али)<ref name=":TOP">{{cite news|title=Jurnalist Ülviyyə Əli həbs olunub|author=|work=Toplum TV|date=2025-05-10|url=https://toplummedia.tv/mehkeme/pjurnalist-uumllviyye-eli-hebs-olunubp|accessdate=2025-05-10|language=ru|archiveurl=|archivedate=|url-status=live}}</ref> тата 28 август — ирĕклĕ фотожурналист Ахмед Мухтар арестланнă.<ref name=":BRE27">{{cite news|title=Əhməd Muxtar həbs olundu|author=|work=Qafqazinfo.az|date=2025-05-10|url=https://qafqazinfo.az/news/detail/ehmed-muxtar-hebs-olundu-480838|accessdate=2025-05-10|language=az|archiveurl=|archivedate=|url-status=live}}</ref> Арестланă СМИ ертÿçисем çине Азербайджан уголов кодексы 206.3.2 статья тăрăх уголовлă ĕç уçăлнă, кайран çак ĕçе ытти СМИ çотрудникĕсем те çыхăнтарăннă. Баку хулинчи тĕп полиция управленийĕ-нче малтанхи тикшерÿ ирттернĕ, унăн пĕтĕмĕпе журналистсене тата урăх статьяларпа айăп тăнă: законсăр предпринимательствă, пысăк доходпа; преступлени юлĕпе илнĕ милекăн легализацийĕ; организован группăпа контрабандă; налогран ухăшăнса хăтарăну; документсем фальсификацийĕ тата суранă документсемпе усă курасси; труд договорĕсĕр ĕççĕнĕсене ĕçлеттерни.<ref name=":İTTİHAM01">{{cite news|title=Новые тяжкие обвинения по «делу AbzasMedia» в Азербайджане|author=|work=JAMNews|date=2025-05-10|url=https://jam-news.net/ru/%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D0%BE-abzas-media-%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D1%8B%D0%B5-%D0%BE%D0%B1%D0%B2%D0%B8%D0%BD%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%8F/|accessdate=2025-05-10|language=ru|archiveurl=|archivedate=|url-status=live}}</ref><ref name=":FI14">{{cite news|title="Toplum TV işi" üzrə ibtidai istintaq yeкunlaşıb|author=[[Гулиева, Ульвия Али кызы|Гулиева, Ульвия]] / [[Голос Америки]]|newspaper=www.ameriкaninsesi.org|date=2023-11-22|url=https://www.amerikaninsesi.org/a/7946106.html|access-date=|language=Az|archive-url=|archive-date=|url-status=live}}</ref><ref name=":İTTİHAM02">{{cite news|title=Фигурантам «дела Meydan TV» предъявили новые обвинения|author=|work=[[Meydan TV]]|date=2025-05-10|url=https://www.meydan.tv/ru/article/obvinenie-po-delu-meydan-tv-bylo-uzhestocheno/|accessdate=2025-05-10|language=ru|archiveurl=|archivedate=|url-status=live}}</ref> 2023–2025 çулсенче Азербайджан Эчке ĕçсен министерствин Баку хулинчи Тикшерÿ пайĕнче AbzasMedia, Toplum TV тата Meydan TV çине уçăлнă уголовлă ĕçсем кĕрешĕнче 110-тан ытла çын свидетель пулса тăрăхланнă. Вĕсен хушшинче журналистсемпе пĕрле вĕсен çемьи, туссем, офис пулса усă курнă квартир хуçисем тата такси водительĕсем те пулнă. Свидетельсенчен чылайĕ судра хăйсен показанийĕсенчен тартăннă тата вĕсем çине давлени пулнă тесе каланă.<ref name=":BRE24">{{cite news|title=Haкim Abzasçıların müdafiə hüququnu məhdudlaşdırıb, şahid sürətlə zaldan qaçırılıb|author=|work=[[AbzasMedia]]|date=2025-05-10|url=https://abzas.info/az/2025/4/hakim-abzasclarn-mudafi-huqebb0f95d-a/|accessdate=2025-05-10|language=az|archiveurl=|archivedate=|url-status=live}}</ref><ref name=":BRE25">{{cite news|title="Toplum TV işi”: "Dedilər Aкif Qurbanovla dostluq etdiyinə görə səni həbs ediriк"|author=|work=Toplum TV|date=2025-05-10|url=https://toplummedia.tv/siyaset/pquottoplum-tv-isirdquo-quotdediler-akif-qurbanovla-dostluq-etdiyine-goumlre-seni-hebs-edirikquotp|accessdate=2025-05-10|language=az|archiveurl=|archivedate=|url-status=live}}</ref><ref name=":BRE26">{{cite news|title="Toplum TV işi": Gömrüк Komitəsi sədrinin məhкəməyə çağırılması tələb olundu|author=|work=Toplum TV|date=2025-05-10|url=https://toplummedia.tv/mehkeme/pquottoplum-tv-isiquot-goumlmruumlk-komitesi-sedrinin-mehkemeye-ccedilagirilmasi-teleb-olundunbspp|accessdate=2025-05-10|language=az|archiveurl=|archivedate=|url-status=live}}</ref> Арест волнă вăхăтĕнче арестланă журналистсен çемьи членĕсемпе пĕрле граждан обществи активистĕсем тата журналистсем çĕртен тухма чарăннă. Патшалăх чикĕ служби вĕсене кăтартнă, тухма чарăну Патшалăхăн ĕçĕрĕн министерстви решениĕпе килнĕ тесе. Анчах та вĕсене малтан пĕлтермен, вĕсем ку решенипе аэропортра анчах пĕлнĕ. Правозащитниксемпе юристсем çак чарăнусене никĕссĕр тесе шутланă.<ref name=":STOP01">{{cite news|title=“Azərbaycandan çıxış qadağandır” – onlarla fəal və jurnalistə qarşı səfər məhdudiyyəti|author=[[Мовламлы, Фатима Гачай кызы|Мовламлы, Фатима]]|work=JAM News|date=2025-05-10|url=https://jam-news.net/az/jurnalistl%C9%99rin-v%C9%99-f%C9%99allarin-olk%C9%99d%C9%99n-cixisina-qadaga/|accessdate=2025-05-10|language=az|archiveurl=|archivedate=|url-status=live}}</ref> Арестсем çĕр-шывра та, тĕнче тăрăх та сÿтленĕ. Ильхам Алиев каланă, çĕр-шывра сăмах ирĕклĕхĕ гарантийленĕ, арестланă çынсем журналистика ĕçĕшĕн мар, законсăр финансировани çине пула тытăннă.<ref name=":PREZİDENT01">{{cite news|title=Состоялась совместная пресс-конференция Ильхама Алиева и Канцлера Германии Олафа Шольца|author=|work=официальный сайт [[Президент Азербайджана|президента Азербайджана]]|date=2025-05-10|url=https://president.az/ru/articles/view/65644|accessdate=2025-05-10|language=ru|archiveurl=|archivedate=|url-status=live}}</ref> Оппозици ертÿçисемпе граждан обществи активистĕсем ку пулăмсене прессă ирĕклĕхне пусăрни тесе пăхнă.<ref name=":MP">{{cite news|title=Azərbaycanda jurnalistlərin həbsi tənqidlərlə qarşılanıb|author=Tapdıq Fərhadoğlu / [[Голос Америки|Voice of America (VoA)]]|newspaper=www.ameriкaninsesi.org|date=2024-12-04|url=https://www.amerikaninsesi.org/a/7890778.html|accessdate=2024-12-04|language=az|archiveurl=https://archive.today/20250610064615/https://www.amerikaninsesi.org/a/7890778.html|archivedate=2025-06-10|url-status=live}}</ref> Хăçат тăрăх тĕнче организацисем арестланăсене «политика заключеннăйсем» тесе аталăнă тата Азербайджан влаçĕсенчен вĕсене çывăх вăхăтра тата шартсăр ирĕке кăларма ыйтнă.<ref name=":T04">{{cite news|title=Amnesty International осудила аресты журналистов Meydan TV|author=[[Туран (информационное агентство)|Информационное Агентство "TURAN"]]|newspaper=www.turan.az|date=2024-12-04|url=https://turan.az/ru/politika/amnesty-international-osudila-aresty-zurnalistov-meydan-tv-788211|accessdate=2024-12-04|language=ru|archiveurl=https://web.archive.org/web/20241220045747/https://turan.az/ru/politika/amnesty-international-osudila-aresty-zurnalistov-meydan-tv-788211|archivedate=2024-12-20|url-status=live}}</ref><ref name=":T02">{{cite news|title=«Репортеры без границ» призвали освободить журналистов Meydan TV|author=[[Туран (информационное агентство)|Информационное Агентство "TURAN"]]|url=https://turan.az/ru/politika/reportery-bez-granic-prizvali-osvobodit-zurnalistov-meydan-tv-787920|date=2024-12-04|language=ru|newspaper=www.turan.az|accessdate=2024-12-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20241219093250/https://turan.az/ru/politika/reportery-bez-granic-prizvali-osvobodit-zurnalistov-meydan-tv-787920|archivedate=2024-12-19|url-status=live}}</ref><ref name=":T01">{{cite news|title=КЗЖ осудил задержание журналистов Meydan TV|author=[[Туран (информационное агентство)|Информационное Агентство "TURAN"]]|newspaper=www.turan.az|date=2024-12-04|url=https://turan.az/ru/politika/kzz-osudil-zaderzanie-zurnalistov-meydan-tv-787916|accessdate=2024-12-04|language=ru|archiveurl=https://web.archive.org/web/20241210075527/https://turan.az/ru/politika/kzz-osudil-zaderzanie-zurnalistov-meydan-tv-787916|archivedate=2024-12-10|url-status=live}}</ref><ref name=":BRE15">{{cite news|title=Escalating Cracкdown on Azerbaijani Civil Society and Media|author=|work=[[Государственный секретарь США]]|date=2025-05-10|url=https://www.state.gov/escalating-crackdown-on-azerbaijani-civil-society-and-media/|accessdate=2025-05-10|language=en|archiveurl=|archivedate=|url-status=live}}</ref> == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} [[Категори:Азербайджан политики]] 4cs48es5npmapnvxglkfgezp2dxtzdf 872132 872131 2026-03-27T11:00:20Z Freiheiten 26674 /* Асăрхавсем */ 872132 wikitext text/x-wiki [[File:Police take Ulvi Hasanli away after a search of his home.jpg|thumb|300x300px|Ульви Гасанлы в сопровождении полицейского конвоя доставляют в Главное управление полиции города Баку после обыска в его доме]] '''Азербайджанра журналистсене серийăллă арестсем (2023–2025)''' — 2023 çулăн ноябрь уйăхĕнчен пуçланса [[Азербайджан]]-ра ирĕклĕ СМИ журналистсене серийăллă арестсем ирттернĕ, пĕр евĕр сценарийпа темиçе уголовлă ĕçсем уçăлнă.<ref name=":BRE23">{{cite news|title=Серийные аресты журналистов в Азербайджане|author=|work=[[Кавказский узел]]|date=2025-05-10|url=https://www.kavkaz-uzel.eu/articles/396504|accessdate=2025-05-10|language=ru|archiveurl=|archivedate=|url-status=live}}</ref> 2023 çулăн 20 ноябрĕ — «AbzasMedia» ертÿçи Ульви Гасанлы<ref name=":ABZAS022">{{cite news|title=Ульви Гасанлы обвиняется в контрабанде|author=|work=[[Meydan TV]]|date=2025-05-10|url=https://www.meydan.tv/ru/article/ulvi-gasanli-obvinyayut-v-kontrabande/|accessdate=2025-05-10|language=ru|archiveurl=|archivedate=|url-status=live}}</ref> тата проект координаторĕ Магомед Кекалов<ref name=":ABZAS052">{{cite news|title=Спустя 2 суток МВД признало задержание Кекалова|author=|work=[[Туран (информационное агентство)|Информационное агентство «Turan»]]|date=2025-05-10|url=https://turan.az/ru/politika/mvd-spustia-2-sutok-priznalo-zaderzanie-kekalova-774616|accessdate=2025-05-10|language=ru|archiveurl=|archivedate=|url-status=live}}</ref>, 21 ноябрĕ — «AbzasMedia» тĕп редакторĕ Севинж Аббасова (Вагифкызы)<ref name=":ABZAS042">{{cite news|title=В аэропорту задержана шеф-редактор Abzas Media|author=|work=[[Meydan TV]]|date=2025-05-10|url=https://www.meydan.tv/ru/article/v-aeroportu-zaderzhana-shef-redaktor-abzas-media/?tztc=1|accessdate=2025-05-10|language=ru|archiveurl=|archivedate=|url-status=live}}</ref>, 28 ноябрĕ — «Kanal13» YouTube-канал ертÿçи Азиз Оруджев<ref name=":K1322">{{cite news|title=Руководитель Kanal-13 Оруджев задержан в Азербайджане|author=|work=[[Кавказский узел]]|date=2025-05-10|url=https://www.kavkaz-uzel.eu/articles/394785|accessdate=2025-05-10|language=ru|archiveurl=|archivedate=|url-status=live}}</ref>, 30 ноябрĕ — «AbzasMedia» репортерĕ Наргиз Абсаламова<ref name=":ABZAS092">{{cite news|title=Задержана сотрудница сайта Abzas Media|author=|work=Media.az|date=2025-05-10|url=https://media.az/society/zaderzhana-sotrudnica-sayta-abzas-media|accessdate=2025-05-10|language=ru|archiveurl=|archivedate=|url-status=live}}</ref>, 12 декабрĕ — «Kanal11» YouTube-канал ертÿçи Теймур Керимов<ref name=":TEYMUR042">{{cite news|title=Teymur Kərimov 4 aylıq həbs edildi - YENİLƏNİB|author=|work=Modern.az|date=2025-05-10|url=https://modern.az/az/aktual/445797/teymur-kerimov-haqqinda-cinayet-ishi-bashladilib/|accessdate=2025-05-10|language=az|archiveurl=|archivedate=|url-status=live}}</ref>, 13 декабрĕ — «Turan» информацион агентствăн экономикă пайĕн редакторĕ Хафиз Бабалы<ref name=":HB042">{{cite news|title=Журналист-расследователь Хафиз Бабалы задержан в Баку|author=|work=[[Кавказский узел]]|date=2025-05-10|url=https://www.kavkaz-uzel.eu/articles/395253|accessdate=2025-05-10|language=ru|archiveurl=|archivedate=|url-status=live}}</ref>, 2024 çулăн 14 январĕ — «AbzasMedia» репортерĕ Эльнара Гасымова<ref name=":ABZAS112">{{cite news|title=Журналистка Эльнара Гасымова задержана после допроса|author=|work=[[Кавказский узел]]|date=2025-05-10|url=https://www.kavkaz-uzel.eu/articles/396200|accessdate=2025-05-10|language=ru|archiveurl=|archivedate=|url-status=live}}</ref>, 6–8 март — «Toplum TV» видеоредакторĕ Мушфиг Джаббаров тата «Toplum TV» çуралтарăçисенчен пĕри Алескер Мамедли<ref name=":BRE182">{{cite news|title=Шесть сотрудников Toplum TV и члены III республиканской платформы подозреваются в контрабанде|author=|work=Зеркало|date=2025-05-10|url=https://zerkalo.az/shest-sotrudnikov-toplum-tv-i-chleny-iii-respublikanskoj-platformy-podozrevayutsya-v-kontrabande/|accessdate=2025-05-10|language=ru|archiveurl=|archivedate=|url-status=live}}</ref><ref name=":AM082">{{cite news|title=Пять человек арестованы в Азербайджане по делу Toplum TV|author=|work=[[Кавказский узел]]|date=2025-05-10|url=https://www.kavkaz-uzel.eu/articles/397903|accessdate=2025-05-10|language=ru|archiveurl=|archivedate=|url-status=live}}</ref>, 18 апрелĕ — «Məclisinfo» сайт ертÿçи Имран Алиев, 30 майĕ — Радио Свободная Европа/Радио Свобода çотрудникĕ Фарид Мехрализаде, 6 декабрĕ — «Meydan TV» тĕп редакторĕ Айнур Ганбарова (Эльгюнеш)<ref name=":Q02">{{cite news|title=Семь человек арестованы по делу Meydan TV|author=|work=[[Кавказский узел]]|date=2025-05-10|url=https://www.kavkaz-uzel.eu/articles/406427|accessdate=2025-05-10|language=ru|archiveurl=|archivedate=|url-status=live}}</ref>, репортерсем Айсель Умудова, Айтадж Ахмадова (Тапдыг), Хаяла Агаева тата Рамин Джебраилзаде (Деко)<ref name=":Q022">{{cite news|title=Семь человек арестованы по делу Meydan TV|author=|work=[[Кавказский узел]]|date=2025-05-10|url=https://www.kavkaz-uzel.eu/articles/406427|accessdate=2025-05-10|language=ru|archiveurl=|archivedate=|url-status=live}}</ref>, тата журналист Натиг Джавадлы<ref name=":Q023">{{cite news|title=Семь человек арестованы по делу Meydan TV|author=|work=[[Кавказский узел]]|date=2025-05-10|url=https://www.kavkaz-uzel.eu/articles/406427|accessdate=2025-05-10|language=ru|archiveurl=|archivedate=|url-status=live}}</ref>, 2025 çулăн 17 январĕ — «Toplum TV» репортерĕ Фарид Исмаилов<ref name=":FI18">{{cite news|title=Журналист Фарид Исмаилов отправлен под арест по делу Toplum TV|author=|work=[[Кавказский узел]]|date=2025-05-10|url=https://www.kavkaz-uzel.eu/articles/407688|accessdate=2025-05-10|language=ru|archiveurl=|archivedate=|url-status=live}}</ref>, 6 февралĕ — «Meydan TV» редакторĕ Шамшад Ага<ref name=":FEVRAL02">{{cite news|title=По “делу Мейдан ТВ” задержан журналист Шамшад Ага|author=|work=[[Meydan TV]]|date=2025-05-10|url=https://www.meydan.tv/ru/article/po-delu-mejdan-tv-zaderzhan-zhurnalist-shamshad-aga/|accessdate=2025-05-10|language=ru|archiveurl=|archivedate=|url-status=live}}</ref> тата «Toplum TV» редакторĕ Шахназ Гусейнова (Бейляргызы)<ref name=":FEVRAL04">{{cite news|title=Журналистка Шахназ Бейляргызы арестована в Баку|author=|work=[[Кавказский узел]]|date=2025-05-10|url=https://www.kavkaz-uzel.eu/articles/408312|accessdate=2025-05-10|language=ru|archiveurl=|archivedate=|url-status=live}}</ref>, 20 февралĕ — ирĕклĕ репортер Нурлан Гахраманлы (Либре)<ref name=":HƏBS01">{{cite news|title=Jurnalist Nurlan Libre saxlanılıb|author=|work=[[Meydan TV]]|date=2025-05-10|url=https://www.meydan.tv/az/article/jurnalist-nurlan-libred%C9%99n-x%C9%99b%C9%99r-yoxdur/|accessdate=2025-05-10|language=az|archiveurl=|url-status=live}}</ref>, 1 март — ирĕклĕ репортер Фатима Мовламлы<ref name=":FM06">{{cite news|title=Fatimə Mövlamlı saxlanılıb|author=|work=Toplum TV|date=2025-05-10|url=https://toplummedia.tv/mehkeme/pfatime-moumlvlamli-saxlanilibnbspp|accessdate=2025-05-10|language=az|archiveurl=|archivedate=|url-status=live}}</ref>, 7 май — «Голос Америки» журналистки Ульвия Гулиева (Али)<ref name=":TOP">{{cite news|title=Jurnalist Ülviyyə Əli həbs olunub|author=|work=Toplum TV|date=2025-05-10|url=https://toplummedia.tv/mehkeme/pjurnalist-uumllviyye-eli-hebs-olunubp|accessdate=2025-05-10|language=ru|archiveurl=|archivedate=|url-status=live}}</ref> тата 28 август — ирĕклĕ фотожурналист Ахмед Мухтар арестланнă.<ref name=":BRE27">{{cite news|title=Əhməd Muxtar həbs olundu|author=|work=Qafqazinfo.az|date=2025-05-10|url=https://qafqazinfo.az/news/detail/ehmed-muxtar-hebs-olundu-480838|accessdate=2025-05-10|language=az|archiveurl=|archivedate=|url-status=live}}</ref> Арестланă СМИ ертÿçисем çине Азербайджан уголов кодексы 206.3.2 статья тăрăх уголовлă ĕç уçăлнă, кайран çак ĕçе ытти СМИ çотрудникĕсем те çыхăнтарăннă. Баку хулинчи тĕп полиция управленийĕ-нче малтанхи тикшерÿ ирттернĕ, унăн пĕтĕмĕпе журналистсене тата урăх статьяларпа айăп тăнă: законсăр предпринимательствă, пысăк доходпа; преступлени юлĕпе илнĕ милекăн легализацийĕ; организован группăпа контрабандă; налогран ухăшăнса хăтарăну; документсем фальсификацийĕ тата суранă документсемпе усă курасси; труд договорĕсĕр ĕççĕнĕсене ĕçлеттерни.<ref name=":İTTİHAM01">{{cite news|title=Новые тяжкие обвинения по «делу AbzasMedia» в Азербайджане|author=|work=JAMNews|date=2025-05-10|url=https://jam-news.net/ru/%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D0%BE-abzas-media-%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D1%8B%D0%B5-%D0%BE%D0%B1%D0%B2%D0%B8%D0%BD%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%8F/|accessdate=2025-05-10|language=ru|archiveurl=|archivedate=|url-status=live}}</ref><ref name=":FI14">{{cite news|title="Toplum TV işi" üzrə ibtidai istintaq yeкunlaşıb|author=[[Гулиева, Ульвия Али кызы|Гулиева, Ульвия]] / [[Голос Америки]]|newspaper=www.ameriкaninsesi.org|date=2023-11-22|url=https://www.amerikaninsesi.org/a/7946106.html|access-date=|language=Az|archive-url=|archive-date=|url-status=live}}</ref><ref name=":İTTİHAM02">{{cite news|title=Фигурантам «дела Meydan TV» предъявили новые обвинения|author=|work=[[Meydan TV]]|date=2025-05-10|url=https://www.meydan.tv/ru/article/obvinenie-po-delu-meydan-tv-bylo-uzhestocheno/|accessdate=2025-05-10|language=ru|archiveurl=|archivedate=|url-status=live}}</ref> 2023–2025 çулсенче Азербайджан Эчке ĕçсен министерствин Баку хулинчи Тикшерÿ пайĕнче AbzasMedia, Toplum TV тата Meydan TV çине уçăлнă уголовлă ĕçсем кĕрешĕнче 110-тан ытла çын свидетель пулса тăрăхланнă. Вĕсен хушшинче журналистсемпе пĕрле вĕсен çемьи, туссем, офис пулса усă курнă квартир хуçисем тата такси водительĕсем те пулнă. Свидетельсенчен чылайĕ судра хăйсен показанийĕсенчен тартăннă тата вĕсем çине давлени пулнă тесе каланă.<ref name=":BRE24">{{cite news|title=Haкim Abzasçıların müdafiə hüququnu məhdudlaşdırıb, şahid sürətlə zaldan qaçırılıb|author=|work=[[AbzasMedia]]|date=2025-05-10|url=https://abzas.info/az/2025/4/hakim-abzasclarn-mudafi-huqebb0f95d-a/|accessdate=2025-05-10|language=az|archiveurl=|archivedate=|url-status=live}}</ref><ref name=":BRE25">{{cite news|title="Toplum TV işi”: "Dedilər Aкif Qurbanovla dostluq etdiyinə görə səni həbs ediriк"|author=|work=Toplum TV|date=2025-05-10|url=https://toplummedia.tv/siyaset/pquottoplum-tv-isirdquo-quotdediler-akif-qurbanovla-dostluq-etdiyine-goumlre-seni-hebs-edirikquotp|accessdate=2025-05-10|language=az|archiveurl=|archivedate=|url-status=live}}</ref><ref name=":BRE26">{{cite news|title="Toplum TV işi": Gömrüк Komitəsi sədrinin məhкəməyə çağırılması tələb olundu|author=|work=Toplum TV|date=2025-05-10|url=https://toplummedia.tv/mehkeme/pquottoplum-tv-isiquot-goumlmruumlk-komitesi-sedrinin-mehkemeye-ccedilagirilmasi-teleb-olundunbspp|accessdate=2025-05-10|language=az|archiveurl=|archivedate=|url-status=live}}</ref> Арест волнă вăхăтĕнче арестланă журналистсен çемьи членĕсемпе пĕрле граждан обществи активистĕсем тата журналистсем çĕртен тухма чарăннă. Патшалăх чикĕ служби вĕсене кăтартнă, тухма чарăну Патшалăхăн ĕçĕрĕн министерстви решениĕпе килнĕ тесе. Анчах та вĕсене малтан пĕлтермен, вĕсем ку решенипе аэропортра анчах пĕлнĕ. Правозащитниксемпе юристсем çак чарăнусене никĕссĕр тесе шутланă.<ref name=":STOP01">{{cite news|title=“Azərbaycandan çıxış qadağandır” – onlarla fəal və jurnalistə qarşı səfər məhdudiyyəti|author=[[Мовламлы, Фатима Гачай кызы|Мовламлы, Фатима]]|work=JAM News|date=2025-05-10|url=https://jam-news.net/az/jurnalistl%C9%99rin-v%C9%99-f%C9%99allarin-olk%C9%99d%C9%99n-cixisina-qadaga/|accessdate=2025-05-10|language=az|archiveurl=|archivedate=|url-status=live}}</ref> Арестсем çĕр-шывра та, тĕнче тăрăх та сÿтленĕ. Ильхам Алиев каланă, çĕр-шывра сăмах ирĕклĕхĕ гарантийленĕ, арестланă çынсем журналистика ĕçĕшĕн мар, законсăр финансировани çине пула тытăннă.<ref name=":PREZİDENT01">{{cite news|title=Состоялась совместная пресс-конференция Ильхама Алиева и Канцлера Германии Олафа Шольца|author=|work=официальный сайт [[Президент Азербайджана|президента Азербайджана]]|date=2025-05-10|url=https://president.az/ru/articles/view/65644|accessdate=2025-05-10|language=ru|archiveurl=|archivedate=|url-status=live}}</ref> Оппозици ертÿçисемпе граждан обществи активистĕсем ку пулăмсене прессă ирĕклĕхне пусăрни тесе пăхнă.<ref name=":MP">{{cite news|title=Azərbaycanda jurnalistlərin həbsi tənqidlərlə qarşılanıb|author=Tapdıq Fərhadoğlu / [[Голос Америки|Voice of America (VoA)]]|newspaper=www.ameriкaninsesi.org|date=2024-12-04|url=https://www.amerikaninsesi.org/a/7890778.html|accessdate=2024-12-04|language=az|archiveurl=https://archive.today/20250610064615/https://www.amerikaninsesi.org/a/7890778.html|archivedate=2025-06-10|url-status=live}}</ref> Хăçат тăрăх тĕнче организацисем арестланăсене «политика заключеннăйсем» тесе аталăнă тата Азербайджан влаçĕсенчен вĕсене çывăх вăхăтра тата шартсăр ирĕке кăларма ыйтнă.<ref name=":T04">{{cite news|title=Amnesty International осудила аресты журналистов Meydan TV|author=[[Туран (информационное агентство)|Информационное Агентство "TURAN"]]|newspaper=www.turan.az|date=2024-12-04|url=https://turan.az/ru/politika/amnesty-international-osudila-aresty-zurnalistov-meydan-tv-788211|accessdate=2024-12-04|language=ru|archiveurl=https://web.archive.org/web/20241220045747/https://turan.az/ru/politika/amnesty-international-osudila-aresty-zurnalistov-meydan-tv-788211|archivedate=2024-12-20|url-status=live}}</ref><ref name=":T02">{{cite news|title=«Репортеры без границ» призвали освободить журналистов Meydan TV|author=[[Туран (информационное агентство)|Информационное Агентство "TURAN"]]|url=https://turan.az/ru/politika/reportery-bez-granic-prizvali-osvobodit-zurnalistov-meydan-tv-787920|date=2024-12-04|language=ru|newspaper=www.turan.az|accessdate=2024-12-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20241219093250/https://turan.az/ru/politika/reportery-bez-granic-prizvali-osvobodit-zurnalistov-meydan-tv-787920|archivedate=2024-12-19|url-status=live}}</ref><ref name=":T01">{{cite news|title=КЗЖ осудил задержание журналистов Meydan TV|author=[[Туран (информационное агентство)|Информационное Агентство "TURAN"]]|newspaper=www.turan.az|date=2024-12-04|url=https://turan.az/ru/politika/kzz-osudil-zaderzanie-zurnalistov-meydan-tv-787916|accessdate=2024-12-04|language=ru|archiveurl=https://web.archive.org/web/20241210075527/https://turan.az/ru/politika/kzz-osudil-zaderzanie-zurnalistov-meydan-tv-787916|archivedate=2024-12-10|url-status=live}}</ref><ref name=":BRE15">{{cite news|title=Escalating Cracкdown on Azerbaijani Civil Society and Media|author=|work=[[Государственный секретарь США]]|date=2025-05-10|url=https://www.state.gov/escalating-crackdown-on-azerbaijani-civil-society-and-media/|accessdate=2025-05-10|language=en|archiveurl=|archivedate=|url-status=live}}</ref> == Асăрхавсем == {{асăрхавсем|2}} [[Категори:Азербайджан политики]] ilnofuywqe52vy6ckdm90u7hjsq3vjo