Википеди cvwiki https://cv.wikipedia.org/wiki/%D0%A2%C4%95%D0%BF_%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%86%D0%B0 MediaWiki 1.46.0-wmf.21 first-letter Медиа Ятарлă Сӳтсе явасси Хутшăнакан Хутшăнаканăн канашлу страници Википеди Википеди сӳтсе явмалли Ӳкерчĕк Ӳкерчĕке сӳтсе явмалли MediaWiki MediaWiki сӳтсе явмалли Шаблон Шаблона сӳтсе явмалли Пулăшу Пулăшăва сӳтсе явмалли Категори Категорине сӳтсе явмалли TimedText TimedText talk Модуль Обсуждение модуля Event Event talk 0 4081 872198 870763 2026-03-29T08:25:03Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 872198 wikitext text/x-wiki {{Пĕлтерĕшсем}} {{Taxobox | name = Юман | image file = Marktræ (Quercus).JPG | image descr = Юман. <br /> Çитĕннĕ йывăçăн сăнĕ | regnum = Ӳсентăрансем | divisio = [[Покрытосеменные]] | classis = [[Двудольные]] | ordo = [[Букоцветные]] | familia = [[Бук йышшисем]] | genus = '''Юман''' | latin = {{btname|Quercus|[[L.]]}} | wikispecies = Quercus | section name = Тĕссем | section text = <center>[[#Чи паллă тĕссем|''Текста вулăр'']]<br />Çавăн пекех '''''[[Юман ăрачĕн тĕсĕсем]] пăхăр'''''</center> | commons = Category:Quercus | itis = 19276 | ncbi = 3511 }} '''Юман''' ({{lang-la|Quercus}}), — бук евĕрлисем {{bt-ruslat|Бук йышшисем|Fagaceae}} шутне кĕрекен çулçăллă [[йывăç]]. Ăрат йышне 600 ытла [[Биологи тĕсе|тĕс]] кĕрет. Юман çирĕп те тĕреклĕ. Йĕкеле пула юмансене ыттисенче уйăрма çăмăл. Юман чăваш халăх халапĕсенче пĕрмай тĕл пулакан йывăç.Чăвашсем ывăлĕсене паттăр пулччĕр тесе Юман ят панă. Çутçанталăкра юманăн [[ареал]]ĕ —[[Çурçĕр çур чăмăрĕ]]н [[вăтам климат]]лă регионĕсем. Кăнтăр чикки —[[тропик]] çӳллĕ тăвĕсем. == Çырса ăнлантарни == [[Ӳкерчĕк:Illustration Quercus robur0 clean.jpg|thumb|left|Юман [[Томе Отто Вильгельм|О. В. Томе]] çырнă ''Flora von Deutschland, Österreich und der Schweiz'' кĕнекинчи ботаника капăрлатăвĕ, 1885]] == Паллă тĕссем == [[Ӳкерчĕк:Quercus ilex rotundifolia.jpg|thumb|200px|[[Испани]] айламĕнчи [[чуллă юман]]]] [[Ӳкерчĕк:oak leaves.jpg|thumb|right|Шурлах юманĕн ([[Quercus palustris]]) çулçисем.]] == Физика пахалăхĕсем == [[Ӳкерчĕк:Cork oak trunk section.jpg|thumb|right|Пăкă юманĕн ''Quercus suber'' каснă вырăнĕ.]] Юман [[йывăç]]ĕ хытă, çирĕп, тачă, йывăр. Йывăç пахалăхĕ ӳснĕ вырăн çĕрĕнчен килет: == Халăх каларăшсем == [[Ӳкерчĕк:Oak in Bialowieza3('Tsar' Oak).jpg|thumb|right|[[Юман-Патша]] — [[Беловеж пущи]]н чи ватă юманĕ.]] * Юман çинче нумай йĕкел — сивĕ хĕле * Юман çулçи тухмасăр [[ыраш]] ан ак<ref>{{кĕнеке|автор=|пай=|пуçелĕк=Дары природы / [[В. А. Солоухин]], Л. В. Гарибова, А. Д. Турова и др.|тăван ят=|каçă=|яваплă=С. Л. Ошанин хатĕрл.|кăларăм=|вырăн=М.|издательство=Экономика|çул=1984|том=|страницăсем=14|страница=304|сери=|isbn=|тираж=100000}}</ref>. * Юман [[каврăç]] умĕн çулçăна кĕрсен типĕ çу пулать<ref name="Стрижёв">''Стрижёв А. В.'' Календарь русской природы. — 3-е изд., перераб. — М.: Моск. рабочий, 1981. — С. 208, 211, 213.</ref>. == Кăсăк фактсем == * Хăвăл-Юман ({{lang-en|Holly King}}) тата Юман-Патша ({{lang-en|Oak King}}) — [[Англи|акăлчан]] [[фольклор]]ĕн ĕмĕрĕпех тăшман пулнă [[Хăвăл Юман тата Юман-Патша|персонажсем]]. * [[:en:Quercus_virginiana|Вирджин юманĕнчен]] тунă [[USS Constitution|карап]] бортне тупăран пенĕ йĕтресем шăтарайман. == Çавăн пекех пăхăр == * [[Стелмуж юманĕ]] * [[Юман-Патша]] * [[Кайзер юманĕ (Берлин)]] == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Вуламалли == * ''Высоцкий Г. Н.'' О дубравах в Европейской России и их областях // Лесной журнал. 1913. № 1-2. С. 154—171. == Каçăсем == {{Навигаци |Тема = Юман |Портал = |Викисăмахсар = юман |Викиверентӳкĕнеки = |Викицитатник = Юман |Викивулавăш = |Викитĕссем = |Викиçĕнхыпарсем = |Викисклад = |Метавики = |Проект = |Родовод = }} * [http://www.deby.bialowieza.pl Oaks in Bialovieza] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060409122449/http://www.deby.bialowieza.pl/ |date=2006-04-09 }}{{ref-en}} * [http://www.greatoaks.eu ''Choose the most imppressive oak in Europe (English)''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181119234939/http://www.greatoaks.eu/ |date=2018-11-19 }} * [http://www.reznoe.ru/wood1.php свойства и характеристики дуба] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100801111419/http://www.reznoe.ru/wood1.php |date=2010-08-01 }} {{ref-ru}} * {{GRIN|genus|10203}}{{ref-en}} <small>2009 çулхи кăрлачăн 24-мĕшĕнче тĕрĕсленĕ </small> * {{EOL|32233}}{{ref-en}} <small>2009 çулхи кăрлачăн 24-мĕшĕнче тĕрĕсленĕ </small> * [http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=QUERC ''Юман''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100310035536/http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=QUERC |date=2010-03-10 }} USDA NRCS сайтĕнче {{ref-ru}} * [http://oaks.forest.ru «Еврази юманĕсем» программа] {{ref-ru}} * [http://www.deby.bialowieza.pl/ang/index.php5 Oaks from Bialowieza Forest] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080506151257/http://www.deby.bialowieza.pl/ang/index.php5 |date=2008-05-06 }}{{ref-en}} {{stub}} [[Категори:Еврази флори]] [[Категори:Африка флори]] [[Категори:Çурçĕр Америка флори]] [[Категори:Кăнтăр Америка флори]] [[Категори:Бук йышшисем]] [[Категори:Йывăçсем]] 1jzlfa8o746oiwc9o1blfgxs4vewoyq 0 19289 872192 855097 2026-03-28T20:25:49Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 872192 wikitext text/x-wiki {{Уяв |уяв ячĕ = Чăваш чĕлхин кунĕ |ӳкерчĕк = |алпусни = Яковлев И.Я палăкĕ. Чăваш чĕлхин кунĕпе çыхăннă ĕçпулăмсем Шупашкарта час-часах çак тĕлте пулса иртеççĕ. |официаллă = официаллă |урăхла = |çаплах = |пĕлтерĕш = культура |çирĕплетнĕ = [[1992]], [[ака, 9]] |Иртереççĕ = [[ака, 25|акан 25-мĕшĕнче]] |пуçласа = |çити = |вăхăт = |уявлани = [[Мĕнпур чăваш диктанчĕ]], митинг, конкурссем |йăласем = |çыхăннă = çĕнĕ чăваш çырулăхĕн никĕслевçин [[Яковлев Иван Яковлевич|И. Я. Яковлевăн]] çуралнă кунĕпе }} '''Чăваш чĕлхи кунĕ''', — [[Чăваш Ен]]ĕн [[чăваш чĕлхи]]не халаллакан уявĕ. [[Ака, 25|Ака уйăхĕн 25-мĕшĕнче]] палăртаççĕ<ref>[https://www.calend.ru/holidays/0/0/3626/ День чувашского языка/ Чăваш чĕлхин кунĕ]</ref>. Ку кун Чăваш Енре тата тулашĕнче тĕрлĕ ĕçпулăмсем иртеççĕ. Тĕслĕхрен, [[2013]] çултан пуçласа [[Мĕнпур чăваш диктанчĕ|Мĕнпур чăваш диктантне]] çыраççĕ. == Истори == Чăваш чĕлхин кунне Чăваш республикин Аслă Канашĕн Президиумĕн Йышăнăвĕпе [[1992]]-мĕш çулхи апрелĕн 9-мĕшĕнче, Раççей шутĕнчи йышсăртарах этноссенчен пĕрин хăйъевĕрлехне тата уникаллĕхне палăртас тĕллевпе, унăн, управçăсемме усă куравçăсем чакнă майăн, пулма пултарас çухалăвĕн проблеми çине пăхтарас шутпа кĕртнĕ. 2017 çулта «Ирĕклĕх» хастарĕсем ЧР Элтеперĕ Михаил Игнатьев, Иван Моторин, Владимир Филимонов ячĕпе сĕнӳллĕ çырусем янă. Вĕсем республикăри тӳре-шараран чĕлхе тытăмĕнчи ыйтусене уçăмлатма хистенĕ<ref>[http://chuvash.org/news/15547.html «Ирӗклӗх» тӳре-шарана чӑвашла диктант ҫыртарма сӗннӗ]</ref><ref>[http://moygorod-online.ru/society/society_29944.html «Ирӗклӗх» предложили Игнатьеву и его подчиненным написать диктант на чувашском языке]</ref>. == Литература == * Чувашская Республика. Верховный Совет. Об учреждении дня чувашского языка : постановление от 9 апреля 1992 г. // Совет. Чувашия. — 1992. — 14 апр. — См. текст * Чувашская Республика. Верховный Совет. Об учреждении дня чувашского языка : постановление от 9 апреля 1992 г. // ГИА ЧР. Ф.Р-1041. Оп.6. Д.2250. Л.35. — См. док. * Багадерова, В. Чӗлхе хӑвачӗ ан иксӗлтӗр / В. Багадерова // Хыпар. — 2013. — 27 ака. — С. 5. * Наумова, Т. Тӑван чӗлхерен хакли ҫук / Т. Наумова ; В. Кузьмин сӑн ӳкерчӗкӗсем // Чӑваш хӗрарӑмӗ. — 2015. — 25 ака (№ 15). — С. 4. * Педюсева, Г. А. «Чӑваш чӗлхи кунӗ» уява ирттермелли материал / Г. А. Педюсева // Актуальные проблемы изучения и преподавания национальных языков и литератур. — Чебоксары, 2014. — С. 115—121 : сӑн ӳкерчӗк. * Смирнова, Н. Тымар татӑлсан… / Н. Смирнова // Хыпар. — 2013. — 16 ака. — С. 3. * Тумаланова, М. Йӑх-несӗле сума сӑвать чӑваш / М. Тумаланова ; Г. Верблюдов сӑн ӳкерчӗкӗ // Чӑваш хӗрарӑмӗ. — 2014. — 26 ака (№ 16). — С. 1, 5. * В День чувашского языка // Совет. Чувашия. — 2012. — 26 апр. — С. 1. * Васильев, Л. Широко звучит чувашская речь / Л. Васильев // Совет. Чувашия. — 2012. — 24 апр. — С. 1. == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Çав. пекех == * [[Чăваш чĕлхине тĕпченин кун-çулĕ]] == Каçăсем == * [http://chuvash.org/e/d0a7c483d0b2d0b0d18820d0a0d0b5d181d0bfd183d0b1d0bbd0b8d0bad0b8d0bd20d090d181d0bbc48320d0a1d0bed0b2d0b5d18220d09fd180d0b5d0b7d0b8d0b4d0b8d183d0bcd0b520d0a7c483d0b2d0b0d18820d187c495d0bbd185d0b8d0bd20d0bad183d0bdd0bdd0b520d182d183d181d0b020d185d183d180d0b0d181d181d0b820c3a7d0b8d0bdd187d0b5d0bd20d0b9d18bd188c483d0bdd0bdc48320d0bfd0bed181d182d0b0d0bdd0bed0b2d0bbd0b5d0bdd0b82028d0a1d09bd09fd0a7d0a7d0a129 Чăваш чĕлхин кунне туса хурасси çинчен йышăннă постановлени] * [http://chuvash.org/news/7684.html Чăваш чĕлхи комиссийĕ чĕлхе хӳтĕлевçин должноçне туса хума сĕннĕ] * [https://strbsu.ru/news/2584 День чувашского языка]{{Ĕçлемен каçă|date=May 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} в Стерлитамакском филиале Уфимского университета науки и технологий * [https://riapo.ru/penza/narody-penzenskoj-oblasti/v-penze-otprazdnovali-den-chuvashskogo-yazyka-v-chest-150-letiya-sozdaniya-chuvashskoj-azbuki В Пензе отпраздновали «День Чувашского языка» в честь 150-летия создания чувашской азбуки]{{Ĕçлемен каçă|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} «РИАПО» * [https://www.cheboksary.ru/culturen/128281_v_chuvashii_otmechajut_den_chuvashskogo_jazyka.htm В Чувашии отмечают день чувашского языка] «Чебоксары.ру» * [https://1ul.ru/free_time/koncerty/news/15_aprelya_ulyanovsk_otprazdnuet_den_chuvashskogo_yazyka_i_kultury/ 15 апреля Ульяновск отпразднует День чувашского языка и культуры] «Первый ульяновский портал 1UL.RU», 12 апреля 2019 * [https://en.chuvash.org/news/133.html Diaspora: Krasnoyarsk Will Celebrate Chuvash Language Day] Chuvash.Org, 10.04.2015 [[Категори:Уявсем, алфавитпа]] [[Категори:Раççей уявĕсем]] [[Категори:Ака уйăхĕнчи уявсем]] [[Категори:ПНО тĕнчери кунĕсем]] [[Категори:Чăваш чĕлхи]] [[Категори:Акан 25-мĕшĕнчи уявсем]] [[Категори:Чăваш уявĕсем]] [[hu:Csuvas nyelv napja]] e7cjx0xprttp6zlkwtp3dfej0i03a2u 0 40017 872201 858011 2026-03-29T10:07:51Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 872201 wikitext text/x-wiki '''Яковлев вулавĕсем''' — çулсерен [[ака, 25|акан 25-мĕшĕнче]] [[Чăваш Ен|Чăваш республикин]] тĕп хулинче — [[Шупашкар]]та — иртекен ăслăх-практика конференцийĕ<ref>[https://1.chgpu.edu.ru/nauchnye-meroptiyatiya-uniir/ankonf/15056-mezhdunarodnaya-nauchno-prakticheskaya-konferenciya-posvyaschennaya-175-letiyu-so-dnya-rozhdeniya-iya-yakovleva-yakovlevskie-chteniya-patriotizm-grazhdanstvennost.html ЧППУ официаллă сайтĕнче] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240124201206/https://1.chgpu.edu.ru/nauchnye-meroptiyatiya-uniir/ankonf/15056-mezhdunarodnaya-nauchno-prakticheskaya-konferenciya-posvyaschennaya-175-letiyu-so-dnya-rozhdeniya-iya-yakovleva-yakovlevskie-chteniya-patriotizm-grazhdanstvennost.html |date=2024-01-24 }}</ref><ref>[https://conf-chgpu.ru/ Программа конференции]</ref>. Мероприятине [[Яковлев Иван Яковлевич|И. Я. Яковлев]] чăваш çутлăхçине халалланă. Иртен вырăн: Чăваш республикин пĕлӳлĕх институчĕ. == Çав. пекех == * [[Ашмарин вулавĕсем]] == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Каçăсем == * [http://cap.ru/SiteMap.aspx?gov_id=13&id=197488 25 апреля состоятся яковлевские чтения] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131213235110/http://cap.ru/SiteMap.aspx?gov_id=13&id=197488 |date=2013-12-13 }} * [http://www.rba.ru/content/news/vid_news_str.php?id=1877 Яковлевские чтения – 2013] * [https://chuvash.org/news/18575.html Ӗнер Яковлев вулавӗсем иртнӗ] * [https://mcb-krcht.rchuv.ru/news/2023/04/26/yakovlevskie-chteniya-ego-velichestvo-rodnoe-nashe Яковлевские чтения «Его Величество родное наше слово…» в Центральной библиотеке] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240124200414/https://mcb-krcht.rchuv.ru/news/2023/04/26/yakovlevskie-chteniya-ego-velichestvo-rodnoe-nashe |date=2024-01-24 }} * [https://www.chgign.ru/a/news/5190.html К 175-летию И.Я. Яковлева — Международная научно-практическая конференция «Яковлевские чтения»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240124200527/https://www.chgign.ru/a/news/5190.html |date=2024-01-24 }} * [https://urmary-bibl.ru/2023/04/25/%D1%8F%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%BB%D0%B5%D0%B2%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B5-%D1%87%D1%82%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5-%D1%8F%D0%BD%D1%80%D0%B0-%D1%87a%D0%B2%D0%B0%D1%88-%D1%81a%D0%BC%D0%B0%D1%85e/ Яковлевские чтения «Янра чăваш сăмахĕ»] * [https://sosh59cheb.ru/novosti-glav/1092-yakovlevskie-chteniya-v-biblioteke-im-v-s-chaplinoj «Яковлевские чтения» в библиотеке им. В.С.Чаплиной] * [https://poretskoelibrary.ru/2022/04/22/%D1%8F%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%BB%D0%B5%D0%B2%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B5-%D1%87%D1%82%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%8F-%D1%8F%D0%B7%D1%8B%D0%BA-%D0%BC%D0%BD%D0%BE%D0%B9-%D1%81%D0%BE%D0%B7%D0%B4%D0%B0%D0%BD/ Яковлевские чтения «Язык, мной созданный, живет!» в Анастасовской сельской библиотеке] * [https://chebs.cap.ru/news/2023/04/27/v-bibliotekah-cheboksarskogo-municipaljnogo-okruga В библиотеках Чебоксарского муниципального округа прошли мероприятия, посвященные 175-летию со дня рождения выдающегося просветителя Ивана Яковлева] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240124201349/https://chebs.cap.ru/news/2023/04/27/v-bibliotekah-cheboksarskogo-municipaljnogo-okruga |date=2024-01-24 }} [[Категори:Филологи конференцисем]] [[Категори:Ăслăх вулавĕсем]] [[Категори:Шупашкар]] [[Категори:Чăваш Ен]] [[Категори:Ăслăх Чăваш Енре]] [[Категори:Чăваш патшалăх педагогика университечĕ]] [[Категори:Иван Яковлев]] dhmnuc53bnq740fzh7104gzlpoh6gz7 0 57865 872188 869339 2026-03-28T17:39:01Z Ziv 32730 ([[c:GR|GR]]) [[File:Urdorf-blazon.svg]] → [[File:CHE Urdorf COA.svg]] → The file was renamed on Commons, but the filename was not changed in the language versions because Delinker did not perform the task. ([[c:c:GR]]) 872188 wikitext text/x-wiki {{Швейцари тăрăхĕ |Чăвашла ячĕ = Дитикон (тăрăх) |Тăван ячĕ = Dietikon (Bezirk) |Герб = CHE Dietikon COA.svg |Вырнаçу = Karte Bezirk Dietikon 2007.png |Патшалăх = [[Швейцари]] |Кантон = [[Цюрих]] |Центр = [[Дитикон]] |Лаптăк = 60,06 |Пурăнан халăх = 74&nbsp;415 |Официаллă код = 0111 |Сайт = |Автомобиль кочĕ = ZH }} '''Дитикон''' ({{lang-de|Dietikon (Bezirk)}}) — [[Швейцари|Швейцарири]] [[Швейцари тăрăхĕ|тăрăх]]. Центрĕ — [[Дитикон]] хула. Тăрăх [[Цюрих]] [[Швейцарин администрацилĕ пайланăвĕ|кантонне]] кĕрет. Лаптăкĕ — 60,06 км². 74&nbsp;415 çын пурăнать. [[Субъект хăйтытăмлăхĕн идентификаци кочĕ|Официаллă код]] — ''0111''. == Тăрăх коммунисем == <div style="padding:1em 20px 1em 20px; color:#000000;text-align:left;"> {| border="1" cellpadding="5" cellspacing="0" style="border-collapse:collapse;" ! align="center" bgcolor="#EFEFEF" | Герб ! align="left" bgcolor="#EFEFEF" | Коммуна ! align="center" bgcolor="#EFEFEF" | Пурăнан халăх<br /><small>(2005)</small> ! align="center" bgcolor="#EFEFEF" | Лаптăк<br /> км² ! align="center" bgcolor="#EFEFEF" | [[Субъект хăйтытăмлăхĕн идентификаци кочĕ|Официаллă код]] |- | align="center" | [[File:CHE Aesch COA.svg|35px|[[Эш (Цюрих)]]]] || [[Эш (Цюрих)]] || align="center" | 982|| align="right" | 5,24|| align="center" | 0241 |- | align="center" | [[File:CHE Birmensdorf COA.svg|35px|[[Бирменсдорф (Цюрих)]]]] || [[Бирменсдорф (Цюрих)]] || align="center" | 5546|| align="right" | 11,38|| align="center" | 0242 |- | align="center" | [[File:CHE Dietikon COA.svg|35px|[[Дитикон]]]] || [[Дитикон]] || align="center" | 22104|| align="right" | 9,33|| align="center" | 0243 |- | align="center" | [[File:CHE Geroldswil COA.svg|35px|[[Герольдсвиль]]]] || [[Герольдсвиль]] || align="center" | 4452|| align="right" | 1,91|| align="center" | 0244 |- | align="center" | [[File:CHE Oberengstringen COA.svg|35px|[[Оберенгстринген]]]] || [[Оберенгстринген]] || align="center" | 6226|| align="right" | 2,13|| align="center" | 0245 |- | align="center" | [[File:CHE Oetwil an der Limmat COA.svg|35px|[[Этвиль-ан-дер-Лиммат]]]] || [[Этвиль-ан-дер-Лиммат]] || align="center" | 2154|| align="right" | 2,76|| align="center" | 0246 |- | align="center" | [[File:Schlieren-blazon.svg|35px|[[Шлирен]]]] || [[Шлирен]] || align="center" | 13211|| align="right" | 6,58|| align="center" | 0247 |- | align="center" | [[File:Uitikon-blazon.svg|35px|[[Уйтикон]]]] || [[Уйтикон]] || align="center" | 3711|| align="right" | 4,38|| align="center" | 0248 |- | align="center" | [[File:Unterengstringen-blazon.svg|35px|[[Унтеренгстринген]]]] || [[Унтеренгстринген]] || align="center" | 2868|| align="right" | 3,32|| align="center" | 0249 |- | align="center" | [[File:CHE Urdorf COA.svg|35px|[[Урдорф]]]] || [[Урдорф]] || align="center" | 9181|| align="right" | 7,62|| align="center" | 0250 |- | align="center" | [[File:Weiningen-blazon.svg|35px|[[Вайнинген (Цюрих)|Вайнинген]]]] || [[Вайнинген (Цюрих)|Вайнинген]] || align="center" | 3980|| align="right" | 5,41|| align="center" | 0251 |- style="background-color:#EFEFEF;" | align="center" | | '''Пурĕпе''' (11) || align="center" | 74&nbsp;415|| align="right" | 60,06|| align="center" | 0111 |} == Каçăсем == {{Switzerland-geo-stub}} {{Цюрих тăрăхĕсем}} {{Швейцари:Дитикон тăрăхĕ:Хуласем}} [[Категори:Цюрих (кантон)]] t3n4pymsu7invxsszky5kqlt1q36tb1 0 60417 872196 573555 2026-03-29T06:09:00Z CommonsDelinker 188 Replacing Veriaja.JPG with [[File:Veriaja_river_near_Pankovka_village._Novgorod_oblast,_Russia.jpg]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] (meaningless or ambiguous name) · much 872196 wikitext text/x-wiki {{Юханшыв |Ячĕ = Веряжа |Нацилле ячĕ = |Ӳкерчĕк = Veriaja river near Pankovka village. Novgorod oblast, Russia.jpg |Ӳкерчĕке ăнлантарни = |Ӳкерчĕк анлăшĕ = |Карта = |Карта ăнлантарни = |Карта Ӳкерчĕк анлăшĕ = |Тăршшĕ = 51 |Бассейн лаптăкĕ = 359 |Бассейн = Балти тинĕсĕ |юханшыв бассейнĕ = Волхов |Шыв тăкакĕ = 146 |Виçнĕ вырăн = |Шыв пуçламăшĕ = |Шыв пуçламăшĕн вырнаçăвĕ = |Шыв пуçламăшĕн çӳллĕшĕ = |s_lat_dir = |s_lat_deg = |s_lat_min =|s_lat_sec = |s_lon_dir = |s_lon_deg = |s_lon_min = |s_lon_sec = |Шыв вăрри = Ильмень кӳлли |Шыв вăррин вырнаçăвĕ = |Шыв вăррин çӳллĕшĕ = |m_lat_dir = |m_lat_deg =0 |m_lat_min = |m_lat_sec = |m_lon_dir = |m_lon_deg =0 |m_lon_min = |m_lon_sec = |Юханшыв тайлăмĕ = |Патшалăх = Раççей |Регион = Новгород облаçĕ |Commons = }} '''Веряжа''' () — Раççей территоринчи юханшыв. [[Новгород облаçĕ]] территорипе юхать. Юханшыв Ильмень кӳлли юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 51 км, бассейн лаптăкĕ 359 км². == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Каçăсем == {{hydro-stub}} {{Тĕрĕслемен юханшыв}} [[Категори:Новгород облаçĕн юханшывĕсем]] 2ub82ujl7zr6hq52fl2t2kew250f9lr 0 71898 872202 860612 2026-03-29T10:12:26Z Ziv 32730 ([[c:GR|GR]]) [[File:Morcote-coat of arms.svg]] → [[File:CHE Morcote COA.svg]] → File replacement: update to new version ([[c:c:GR]]) 872202 wikitext text/x-wiki {{Пĕлтерĕшсем|Лугано (пĕлтерĕшсем)}} {{Швейцари тăрăхĕ |Чăвашла ячĕ = Лугано (тăрăх) |Тăван ячĕ = Distretto di Lugano |Герб = |Вырнаçу = Karte Bezirk Lugano 2008.png |Патшалăх = [[Швейцари]] |Кантон = [[Тичино]] |Центр = [[Лугано]] |Лаптăк = 331,8 |Пурăнан халăх = 142&nbsp;477 |Официаллă код = |Сайт = |Автомобиль кочĕ = }} '''Лугано''' ({{lang-it|Distretto di Lugano}}) — [[Швейцари|Швейцарири]] [[Швейцари тăрăхĕ|тăрăх]]. Тăрăх цнтрĕ — [[Лугано]] хула. == Тăрăхри коммунăсем == Лугано тăрăхĕ 86 коммунăран тытăнса тăрать, вĕсем 12 района пайланаççĕ: <div style="padding:1em 20px 1em 20px; color:#000000;text-align:left;"> {| border="1" cellpadding="5" cellspacing="0" style="border-collapse:collapse;" !colspan="4" align=center bgcolor="#EFEFEF" | '''Район Лугано''' |- !colspan="1" align=center bgcolor="#EFEFEF" | '''Герб''' !colspan="1" align=left bgcolor="#EFEFEF"| '''Коммуна''' !colspan="1" align=center bgcolor="#EFEFEF" | '''Пурăнан халăх'''<br>(раштав, 2009) !colspan="1" align=center bgcolor="#EFEFEF" | '''Лаптăк<br>км²''' |- | [[File:CHE Lugano COA.svg|40px|Lugano ]] || [[Лугано]] || align="center" | 55&nbsp;060|| align="center" |32,09 |} </div> <div style="padding:1em 20px 1em 20px; color:#000000;text-align:left;"> {| border="1" cellpadding="5" cellspacing="0" style="border-collapse:collapse;" !colspan="4" align=center bgcolor="#EFEFEF" | '''Район Черезио''' |- !colspan="1" align=center bgcolor="#EFEFEF" | '''Герб''' !colspan="1" align=left bgcolor="#EFEFEF"| '''Коммуна''' !colspan="1" align=center bgcolor="#EFEFEF" | '''Пурăнан халăх'''<br>(раштав, 2009) !colspan="1" align=center bgcolor="#EFEFEF" | '''Лаптăк<br>км²''' |- | [[File:Maroggia-coat of arms.svg|40px|Maroggia ]] || [[Мароджа]] (Maroggia) || align="center" | 592|| align="center" | 1,00 |- | [[File:Rovio-coat of arms.svg|40px|Rovio ]] || [[Ровио]] (Rovio) || align="center" | 753|| align="center" | 5,53 |- | [[File:BrusinoArsizio-coat of arms.svg|40px|Brusino Arsizio ]] || [[Брузино-Арсицио]] (Brusino Arsizio) || align="center" | 474|| align="center" | 4,04 |- | [[File:Arogno-coat of arms.svg|40px|Arogno ]] || [[Ароньо]] (Arogno) || align="center" | 994|| align="center" | 8,50 |- | [[File:Melano-coat of arms.svg|40px|Melano ]] || [[Мелано]] (Melano) || align="center" | 1&nbsp;297|| align="center" | 4,64 |- | [[File:CHE Bissone COA.svg|40px|Bissone ]] || [[Биссоне]] (Bissone) || align="center" | 816|| align="center" | 1,82 |- |bgcolor="#EFEFEF" | ||bgcolor="#EFEFEF" | '''Пурĕпе''' || bgcolor="#EFEFEF" align="center" |4&nbsp;926 | bgcolor="#EFEFEF" align="center" | '''25,53''' |} </div> <div style="padding:1em 20px 1em 20px; color:#000000;text-align:left;"> {| border="1" cellpadding="5" cellspacing="0" style="border-collapse:collapse;" !colspan="4" align=center bgcolor="#EFEFEF" | '''Район Карона''' |- !colspan="1" align=center bgcolor="#EFEFEF" | '''Герб''' !colspan="1" align=left bgcolor="#EFEFEF"| '''Коммуна''' !colspan="1" align=center bgcolor="#EFEFEF" | '''Пурăнан халăх'''<br>(раштав, 2009) !colspan="1" align=center bgcolor="#EFEFEF" | '''Лаптăк<br>км²''' |- | [[File:CHE Paradiso COA.svg|40px|Paradiso ]] || [[Парадизо]] (Paradiso) || align="center" | 3&nbsp;658|| align="center" | 0,89 |- | [[File:Carona-coat of arms.svg|40px|Carona ]] || [[Карона (Тичино)|Карона]] (Carona) || align="center" | 774|| align="center" | 4,75 |- | [[File:CHE Melide COA.svg|40px|Melide ]] || [[Мелиде]] (Melide) || align="center" | 1&nbsp;633|| align="center" | 1,67 |- | [[File:CHE Morcote COA.svg|40px|Morcote ]] || [[Моркоте]] (Morcote) || align="center" | 746|| align="center" | 2,80 |- | [[File:VicoMorcote-coat of arms.svg|40px|Vico Morcote ]] || [[Вико-Моркоте]] (Vico Morcote) || align="center" | 338|| align="center" | 1,91 |- | [[File:Carabietta-coat of arms.svg|40px|Carabietta ]] || [[Карабьетта]] (Carabietta) || align="center" | 120|| align="center" | 0,46 |- | [[File:Grancia-coat of arms.svg|40px|Grancia ]] || [[Гранча]] (Grancia) || align="center" | 497|| align="center" | 0,63 |- | [[File:CHE Collina d'Oro COA.svg|40px|Collina d'Oro ]] || [[Коллина-Д'Оро]] (Collina d'Oro) || align="center" | 4&nbsp;486|| align="center" | 5,64 |- |bgcolor="#EFEFEF" | ||bgcolor="#EFEFEF" | '''Пурĕпе''' || bgcolor="#EFEFEF" align="center" |12&nbsp;252 | bgcolor="#EFEFEF" align="center" | '''18,75''' |} </div> <div style="padding:1em 20px 1em 20px; color:#000000;text-align:left;"> {| border="1" cellpadding="5" cellspacing="0" style="border-collapse:collapse;" !colspan="4" align=center bgcolor="#EFEFEF" | '''Район Мальязина''' |- !colspan="1" align=center bgcolor="#EFEFEF" | '''Герб''' !colspan="1" align=left bgcolor="#EFEFEF"| '''Коммуна''' !colspan="1" align=center bgcolor="#EFEFEF" | '''Пурăнан халăх'''<br>(раштав, 2009) !colspan="1" align=center bgcolor="#EFEFEF" | '''Лаптăк<br>км²''' |- | [[File:Caslano-coat of arms.svg|40px|Caslano ]] || [[Казлано]] (Caslano) || align="center" | 3&nbsp;996|| align="center" | 2,84 |- | [[File:Pura-coat of arms.svg|40px|Pura ]] || [[Пура (Швейцари)|Пура]] (Pura) || align="center" | 1&nbsp;306|| align="center" | 3,04 |- | [[File:PonteTresa-coat of arms.svg|40px|Ponte Tresa ]] || [[Понте-Треза]] (Ponte Tresa) || align="center" | 807|| align="center" | 0,41 |- | [[File:Curio-coat of arms.svg|40px|Curio ]] || [[Курио (Швейцари)|Курио]] (Curio) || align="center" | 532|| align="center" | 2,88 |- | [[File:Neggio-coat of arms.svg|40px|Neggio ]] || [[Неджо]] (Neggio) || align="center" | 341|| align="center" | 0,91 |- | [[File:Magliaso-coat of arms.svg|40px|Magliaso ]] || [[Мальязо]] (Magliaso) || align="center" | 1&nbsp;467|| align="center" | 1,09 |- |bgcolor="#EFEFEF" | ||bgcolor="#EFEFEF" | '''Пурĕпе''' || bgcolor="#EFEFEF" align="center" |8&nbsp;449 | bgcolor="#EFEFEF" align="center" | '''11,17''' |} </div> <div style="padding:1em 20px 1em 20px; color:#000000;text-align:left;"> {| border="1" cellpadding="5" cellspacing="0" style="border-collapse:collapse;" !colspan="4" align=center bgcolor="#EFEFEF" | '''Район Аньо''' |- !colspan="1" align=center bgcolor="#EFEFEF" | '''Герб''' !colspan="1" align=left bgcolor="#EFEFEF"| '''Коммуна''' !colspan="1" align=center bgcolor="#EFEFEF" | '''Пурăнан халăх'''<br>(декабрь 2009) !colspan="1" align=center bgcolor="#EFEFEF" | '''Лаптăк<br>км²''' |- | [[File:CHE Agno COA.svg|40px|Agno ]] || [[Аньо]] || align="center" | 4&nbsp;066|| align="center" | 2,49 |- | [[File:CHE Bioggio COA.svg|40px|Bioggio ]] || [[Бьоджо]] (Bioggio) || align="center" | 2&nbsp;415|| align="center" | 6,43 |- | [[File:CHE Muzzano COA.svg|40px|Muzzano ]] || [[Муццано (Швейцари)|Муццано]] (Muzzano) || align="center" | 860|| align="center" | 1,57 |- | [[File:Cademario-coat of arms.svg|40px|Cademario ]] || [[Кадемарио]] (Cademario) || align="center" | 686|| align="center" | 3,96 |- | [[File:CHE Vernate COA.svg|40px|Vernate ]] || [[Вернате (Швейцари)|Вернате]] (Vernate) || align="center" |560|| align="center" | 1,51 |- |bgcolor="#EFEFEF" | ||bgcolor="#EFEFEF" | '''Пурĕпе''' || bgcolor="#EFEFEF" align="center" |8&nbsp;587 | bgcolor="#EFEFEF" align="center" | '''15,96''' |} </div> <div style="padding:1em 20px 1em 20px; color:#000000;text-align:left;"> {| border="1" cellpadding="5" cellspacing="0" style="border-collapse:collapse;" !colspan="4" align=center bgcolor="#EFEFEF" | '''Район Сесса''' |- !colspan="1" align=center bgcolor="#EFEFEF" | '''Герб''' !colspan="1" align=left bgcolor="#EFEFEF"| '''Коммуна''' !colspan="1" align=center bgcolor="#EFEFEF" | '''Пурăнан халăх'''<br>(раштав, 2009) !colspan="1" align=center bgcolor="#EFEFEF" | '''Лаптăк<br>км²''' |- | [[File:Sessa-coat of arms.svg|40px|Sessa ]] || [[Сесса]] || align="center" | 672|| align="center" | 2,87 |- | [[File:Astano-coat of arms.svg|40px|Astano ]] || [[Астано]] (Astano) || align="center" | 311|| align="center" | 3,78 |- | [[File:Bedigliora-coat of arms.svg|40px|Bedigliora ]] || [[Бедильора]] (Bedigliora) || align="center" | 653|| align="center" | 2,48 |- | [[File:Croglio-coat of arms.svg|40px|Croglio ]] || [[Крольо]] (Croglio) || align="center" | 851|| align="center" | 4,38 |- | [[File:Monteggio-coat of arms.svg|40px|Monteggio ]] || [[Монтеджо]] (Monteggio) || align="center" | 889|| align="center" | 3,36 |- |bgcolor="#EFEFEF" | ||bgcolor="#EFEFEF" | '''Пурĕпе''' || bgcolor="#EFEFEF" align="center" |3&nbsp;376 | bgcolor="#EFEFEF" align="center" | '''16,87''' |} </div> <div style="padding:1em 20px 1em 20px; color:#000000;text-align:left;"> {| border="1" cellpadding="5" cellspacing="0" style="border-collapse:collapse;" !colspan="4" align=center bgcolor="#EFEFEF" | '''Район Сонвико''' |- !colspan="1" align=center bgcolor="#EFEFEF" | '''Герб''' !colspan="1" align=left bgcolor="#EFEFEF"| '''Коммуна''' !colspan="1" align=center bgcolor="#EFEFEF" | '''Население'''<br>(декабрь 2009) !colspan="1" align=center bgcolor="#EFEFEF" | '''Лаптăк<br>км²''' |- | [[File:Sonvico-coat of arms.svg|40px|Sonvico ]] || [[Сонвико]] (Sonvico) || align="center" | 1&nbsp;848|| align="center" | 11,06 |- | [[File:Cimadera-coat of arms.svg|40px|Cimadera ]] || [[Чимадера]] (Cimadera) || align="center" | 130|| align="center" | 5,28 |- | [[File:Certara-coat of arms.svg|40px|Certara ]] || [[Чертара]] (Certara) || align="center" | 60|| align="center" | 2,73 |- | [[File:Bogno-coat of arms.svg|40px|Bogno ]] || [[Боньо]] (Bogno) || align="center" | 131|| align="center" | 4,21 |- | [[File:Valcolla-coat of arms.svg|40px|Valcolla ]] || [[Вальколла]] (Valcolla) || align="center" | 619|| align="center" | 11,34 |- | [[File:Cadro-coat of arms.svg|40px|Cadro ]] || [[Кадро]] (Cadro) || align="center" | 1&nbsp;995|| align="center" | 4,52 |- |bgcolor="#EFEFEF" | ||bgcolor="#EFEFEF" | '''Пурĕпе''' || bgcolor="#EFEFEF" align="center" |4&nbsp;783 | bgcolor="#EFEFEF" align="center" | '''39,14''' |} </div> <div style="padding:1em 20px 1em 20px; color:#000000;text-align:left;"> {| border="1" cellpadding="5" cellspacing="0" style="border-collapse:collapse;" !colspan="4" align=center bgcolor="#EFEFEF" | '''Район Веция''' |- !colspan="1" align=center bgcolor="#EFEFEF" | '''Герб''' !colspan="1" align=left bgcolor="#EFEFEF"| '''Коммуна''' !colspan="1" align=center bgcolor="#EFEFEF" | '''Пурăнан халăх'''<br>(раштав, 2009) !colspan="1" align=center bgcolor="#EFEFEF" | '''Лаптăк<br>км²''' |- | [[File:Vezia-coat of arms.svg|40px|Vezia ]] || [[Веция]] (Vezia) || align="center" | 1&nbsp;950|| align="center" | 1,39 |- | [[File:Cureglia-coat of arms.svg|40px|Cureglia ]] || [[Курелья]] (Cureglia) || align="center" | 1&nbsp;307|| align="center" | 1,06 |- | [[File:Cadempino-coat of arms.svg|40px|Cadempino ]] || [[Кадемпино]] (Cadempino) || align="center" | 1&nbsp;500|| align="center" | 0,76 |- | [[File:CHE Lamone COA.svg|40px|Lamone ]] || [[Ламоне]] (Lamone) || align="center" | 1&nbsp;606|| align="center" | 1,86 |- | [[File:Comano-coat of arms.svg|40px|Comano ]] || [[Комано (Швейцари|Комано]] (Comano) || align="center" | 1&nbsp;905|| align="center" | 2,06 |- | [[File:Sorengo-coat of arms.svg|40px|Sorengo ]] || [[Соренго]] (Sorengo) || align="center" | 1&nbsp;752|| align="center" | 0,85 |- | [[File:Massagno-coat of arms.svg|40px|Massagno ]] || [[Массаньо]] (Massagno) || align="center" | 5&nbsp;918|| align="center" | 0,73 |- | [[File:Savosa-coat of arms.svg|40px|Savosa ]] || [[Савоза]] (Savosa) || align="center" | 2&nbsp;107|| align="center" | 0,74 |- | [[File:CHE Porza COA.svg|40px|Porza ]] || [[Порца]] (Porza) || align="center" | 1&nbsp;515|| align="center" | 1,58 |- | [[File:CHE Canobbio COA.svg|40px|Canobbio ]] || [[Каноббио (Швейцария)|Каноббио]] (Canobbio) || align="center" | 1&nbsp;909|| align="center" | 1,30 |- |bgcolor="#EFEFEF" | ||bgcolor="#EFEFEF" | '''Пурĕпе''' || bgcolor="#EFEFEF" align="center" |21&nbsp;469 | bgcolor="#EFEFEF" align="center" | '''12,33''' |} </div> <div style="padding:1em 20px 1em 20px; color:#000000;text-align:left;"> {| border="1" cellpadding="5" cellspacing="0" style="border-collapse:collapse;" !colspan="4" align=center bgcolor="#EFEFEF" | '''Район Брено''' |- !colspan="1" align=center bgcolor="#EFEFEF" | '''Герб''' !colspan="1" align=left bgcolor="#EFEFEF"| '''Коммуна''' !colspan="1" align=center bgcolor="#EFEFEF" | '''Пурăнан халăх'''<br>(раштав, 2009) !colspan="1" align=center bgcolor="#EFEFEF" | '''Лаптăк<br>км²''' |- | [[File:CHE Alto Malcantone COA.svg|40px|Alto Malcantone ]] || [[Альто-Малькантоне]] (Alto Malcantone) || align="center" | 1&nbsp;295|| align="center" | 21,92 |- | [[File:Novaggio-coat of arms.svg|40px|Novaggio ]] || [[Новаджо]] (Novaggio) || align="center" | 823|| align="center" | 4,31 |- | [[File:Miglieglia-coat of arms.svg|40px|Miglieglia ]] || [[Мильелья]] (Miglieglia) || align="center" | 273|| align="center" | 5,13 |- | [[File:Aranno-coat of arms.svg|40px|Aranno ]] || [[Аранно]] (Aranno) || align="center" | 318|| align="center" | 2,72 |- |bgcolor="#EFEFEF" | ||bgcolor="#EFEFEF" | '''Пурĕпе''' || bgcolor="#EFEFEF" align="center" |2&nbsp;709 | bgcolor="#EFEFEF" align="center" | '''34,08''' |} </div> <div style="padding:1em 20px 1em 20px; color:#000000;text-align:left;"> {| border="1" cellpadding="5" cellspacing="0" style="border-collapse:collapse;" !colspan="4" align=center bgcolor="#EFEFEF" | '''Район Капрьяска''' |- !colspan="1" align=center bgcolor="#EFEFEF" | '''Герб''' !colspan="1" align=left bgcolor="#EFEFEF"| '''Коммуна''' !colspan="1" align=center bgcolor="#EFEFEF" | '''Пурăнан халăх'''<br>(раштав, 2009) !colspan="1" align=center bgcolor="#EFEFEF" | '''Лаптăк<br>км²''' |- | [[File:Capriasca-coat of arms.svg|40px|Capriasca ]] || [[Капрьяска]] || align="center" | 6&nbsp;274|| align="center" | 36,35 |- | [[File:PonteCapriasca-coat of arms.svg|40px|Ponte Capriasca ]] || [[Понте-Капрьяска]] || align="center" | 1&nbsp;645|| align="center" | 6,20 |- | [[File:Origlio-coat of arms.svg|40px|Origlio ]] || [[Орильо]] (Origlio) || align="center" | 1&nbsp;367|| align="center" | 2,07 |- |bgcolor="#EFEFEF" | ||bgcolor="#EFEFEF" | '''Пурĕпе''' || bgcolor="#EFEFEF" align="center" |9&nbsp;286 | bgcolor="#EFEFEF" align="center" | '''44,62''' |} </div> <div style="padding:1em 20px 1em 20px; color:#000000;text-align:left;"> {| border="1" cellpadding="5" cellspacing="0" style="border-collapse:collapse;" !colspan="4" align=center bgcolor="#EFEFEF" | '''Район Таверне''' |- !colspan="1" align=center bgcolor="#EFEFEF" | '''Герб''' !colspan="1" align=left bgcolor="#EFEFEF"| '''Коммуна''' !colspan="1" align=center bgcolor="#EFEFEF" | '''Пурăнан халăх'''<br>(раштав, 2009) !colspan="1" align=center bgcolor="#EFEFEF" | '''Лаптăк<br>км²''' |- | [[File:Torricella-Taverne-coat of arms.svg|40px|Torricella-Taverne ]] || [[Торричелла-Таверне]] (Torricella-Taverne) || align="center" | 2&nbsp;991|| align="center" | 5,24 |- | [[File:Coats of arms of None.svg|40px|Monteceneri ]] || [[Монтеченери]] (Monteceneri) || align="center" | 3&nbsp;899|| align="center" | 36,9 |- | [[File:CHE Mezzovico-Vira COA.svg|40px|Mezzovico-Vira ]] || [[Медзовико-Вира]] (Mezzovico-Vira) || align="center" | 1&nbsp;425|| align="center" | 10,21 |- | [[File:Bedano-coat of arms.svg|40px|Bedano ]] || [[Бедано]] (Bedano) || align="center" | 1&nbsp;425|| align="center" | 1,87 |- | [[File:Gravesano-coat of arms.svg|40px|Gravesano ]] || [[Гравезано]] (Gravesano) || align="center" | 1&nbsp;194}|| align="center" | 0,69 |- | [[File:Manno-coat of arms.svg|40px|Manno ]] || [[Манно (Швейцари)|Манно]] (Manno) || align="center" | 1&nbsp;263|| align="center" | 2,38 |- |bgcolor="#EFEFEF" | ||bgcolor="#EFEFEF" | '''Пурĕпе''' || bgcolor="#EFEFEF" align="center" |12&nbsp;527 | bgcolor="#EFEFEF" align="center" | '''51,16''' |} </div> == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} {{Тичино тăрăхĕсем}} {{Switzerland-geo-stub}} [[Категори:Тичино кантонĕн тăрăхĕсем]] 9a3obzq9hplluviawaorzkqvcey18rs 0 75234 872182 834663 2026-03-28T12:48:45Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 872182 wikitext text/x-wiki :''Ку ăнлава '''[[Çӳçен-хăмăш]]па''' пăраштармалла мар'' :''Ку ăнлава '''[[Чакан]]па''' пăраштармалла мар'' {{Пĕлтерĕшсем|Хăмăш (пĕлтерĕшсем)}} {{Taxobox | name = Хăмăш | image file = Scirpus sylvaticus (Leningrad oblast).jpg | regnum = | phylum = | classis = | ordo = | familia = | genus = | species = | subspecies = | latin = Scirpus | wikispecies = | commons = | itis = | ncbi = | range map = }} '''Хăмăш''' ({{lang-lat|[[wikt:en:scirpus#Latin|Scírpus]]}}) — [[хăях йышшисем]] ямахатри [[пĕрçуллăх ӳсентăран|пĕр çул]] е нумай çул ÿсекен шыври, шыв çумĕнчи ÿсентăрансен [[рет (биологи)|кăкĕ]] (речĕ). 4 метр çÿллĕшне çити, сайрарах чухне 6 метр таран, ÿсет. [[Чакан]]па тата [[çӳçен-хăмăш]]па пăтраштармалла мар, вĕсем пачах урăх ямахатсенчен. Çавăн пекех [[сахăр хăмăшĕ]] те урăх ямахатран. == Асăрхавсем == {{Викисловарь|хăмăш}} {{Асăрхавсем}} == Литература == * Егорова Т. В. Род Scirpus L. (Cyperaceae) во флоре Евразии // Новости систематики высших растений. — 2004. — Т. 36. — С. 40—79. — ISSN 0568-5443. * Ханджян Н. С. Род Scirpus L., Камыш // Флора Армении = Հայաստանի Ֆլորան : в 11 т. / под ред. А. Л. Тахтаджяна. — Ruggell (Liechtenstein) : Gantner, 2001. — Т. 10 : Monocotyledones (исключая Poaceae) / отв. ред. тома Э. Ц. Габриэлян, М. Э. Оганесян. — С. 439—440. — 612 с. — ISBN 3-904144-16-2. * Шишкин Б. К. Род 224. Камыш — Scirpus L. // Флора СССР = Flora URSS : в 30 т. / гл. ред. В. Л. Комаров. — Л. : Изд-во АН СССР, 1935. — Т. 3 / ред. тома Б. К. Шишкин. — С. 42—55. — 636, XXV с. — 5175 экз. * Сулейманов Р. Н. и др. Оценка использования камыша в качестве строительного материала при возведении малоэтажных жилых объектов // Перспективы развития строительного комплекса. — 2019. — С. 100—102. == Каçăсем == {{wikisource|Ботанический словарь (Анненков)/Scirpus/ДО|Scirpus}} * [http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=SCIRP Камыш на сайте USDA NRCS] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081101024210/http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=SCIRP |date=2008-11-01 }} {{Тулаш каçăсем}} [[Категори:Хăях йышшисем]] [[Категори:Евразири флора]] [[Категори:Çурçĕр Америкăри флора]] [[Категори:Шыври тата шыв çумĕнчи ӳсентăрансем]] 0axp3un739d7sgc4i00hpb0wo9t8ls1 0 78750 872197 657140 2026-03-29T06:09:53Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 872197 wikitext text/x-wiki {{Литература хайлавĕ |Ячĕ= Элкей таврашĕ |Тăван ячĕ = Элкей таврашĕ |Ӳкерчĕк = |Алпусни = |Жанр = [[роман]] |Автор = [[Осипов Пётр Николаевич|Пётр Осипов]] |Тăван чĕлхи = чăваш |Хайланă = [[XX]] ĕмĕр |Пичетленĕ = [[XX]] ĕмĕр |Уйрăм кăларăм = паллă мар |Куçару = Ытти чĕлхесене куçарни-куçарманни паллă мар |Викивулавăш-текст= }} '''"Элкей таврашĕ"''', — [[Осипов Пётр Николаевич|Пётр Осипов]] ([[1900]]-[[1987]]) [[1960]]-мĕш, [[1970]]-мĕш, [[1980]]-мĕш çулсенче [[чăваш чĕлхи|чăвашла]] çырнă кăткăс тытăмлă [[роман]]. Виçĕ кĕнекерен тăрать: "Элкей таврашĕ", "Пиччĕшĕпе шăллĕ", "Элкей Павăлĕ". == Хайлав çуралса кун çути курни == == Ăшлăх, тытăм, сюжет тата фабула == [[Хайлав]], паллах, документла (нон-фикшн) япала мар, анчах Роман виçĕ кĕнекерен тăрать: *"Элкей таврашĕ" *"Пиччĕшĕпе шăллĕ" *"Элкей Павăлĕ" == Хаклавсем == == Чыславсем == == Çавăн пекех пăхăр == * Иван Егоров. [http://en.chuvash.org/lib/haylav/1311.html Çын ăшши.] [[Сăвă]]. * Малышев, Руслан. [http://www.myshared.ru/slide/608991/ Ю.Скворцовăн «Çын ăшши» романĕ тăрăх тунă сюжетлă ӳкерчĕк. — С.28.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190216104555/http://www.myshared.ru/slide/608991 |date=2019-02-16 }} == Асăрхавсем == {{Асăрхавсем}} == Каçăсем == {{book-stub}} [[Категори:Чăваш литератури]] [[Категори:Паллă чăваш романĕсем]] h8b57kif59wswg6kilhdnlp756qwaze 0 83670 872195 682617 2026-03-29T05:25:45Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 872195 wikitext text/x-wiki {{Пайăр çын |ят = Эдуард I |тăван ят = Edward I |портрет = Gal nations edward i.jpg |анлăшĕ = |портрета ăнлантарни = Вестминстер аббатлӑхӗ. Эдуард I сӑнарӗ пулӗ тесе шутлаҫҫӗ. 1272-1307 ҫҫ. |çуралнă чухнехи ят = |ĕçлев тĕсĕ = Англи патши |çуралнă вăхăт = |çуралнă вырăн = |гражданлăх = |пăхăнулăх = |вилнĕ вăхăт = |вилнĕ вырăн = |амăшĕ = |ашшĕ = |арăм = |ачасем = |парнесемпе чыславсем = |сайт = |викиампар = Category:Edward I of England }} '''Эдуард I Вӑрӑм уралли''' (акӑлчан. Edward I «Longshanks»; 17 ҫӗртме 1239 — 7 утӑ 1307) — Вӑрӑм ураллӑ Эдуард I Плантагенетсен династийӗнчен тухнӑ, 1272 ҫултан пуҫласа Англи патши пулнӑ. == Кун-ҫулӗ == == Вуламалли == *Артур Брайант. Эпоха рыцарства в истории Англии. — Москва: Евразия, 2001. — ISBN 5807100859. *Азимов Айзек. История Франции = The Shaping of France / Под ред. А. Б. Васильева. — Москва: Центрполиграф, 2007. — С. 90—116. — 270 с. — ISBN 978-5-9524-3075-4. *Конский П. А. Эдуард I // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907. *Barrow, G. W. S. (англ.)русск.. Robert Bruce and the Community of the Realm of Scotland (англ.). — London: Eyre & Spottiswoode (англ.)русск., 1965. *Brown, Peter (англ.)русск.. The World of Late Antiquity AD 150–750. — New York: W. W. Norton & Company (англ.)русск., 1989. — (Library of World Civilization). — ISBN 0-393-95803-5. *Cathcart King, David James. The Castle in England and Wales: An Interpretative History (англ.). — London, UK: Croom Helm, 1988. — ISBN 0-918400-08-2. *Carpenter, David (англ.)русск.. The Struggle for Mastery: Britain, 1066-1284 (англ.). — Oxford: Oxford University Press, 2003. — ISBN 0195220005. *Carpenter, David. The Lord Edward's oath to aid and counsel Simon de Montfort, 15 October 1259 (англ.) // Bulletin of the Institute of Historical Research (англ.)русск. : journal. — 1985. — Vol. 58. == Каҫӑсем == * [http://www.royal.gov.uk/HistoryoftheMonarchy/KingsandQueensofEngland/ThePlantagenets/EdwardILongshanks.aspx Edward I of England at royal.gov.uk] * [https://web.archive.org/web/20080325000223/http://www.gtj.org.uk/en/item10/28985 Images of the castles of Edward I in Wales] * [http://www.heritageandhistory.com/contents1a/2009/03/king-edward-i-monument/ King Edward I Monument] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111126122445/http://www.heritageandhistory.com/contents1a/2009/03/king-edward-i-monument/ |date=2011-11-26 }} {{Англи королĕсем}} [[Категори:Истори]] [[Категори:Англи историйĕ]] [[Категори:Плантагенетсем]] j7xaw0igf1vf4q791qrvqbb9263dx07 0 85891 872203 685775 2026-03-29T11:53:47Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 872203 wikitext text/x-wiki {{Пайăр çын |ят = Яхмос-Нефертари |тăван ят = |портрет = Queen Ahmose-Nefertari Neues Museum 26042018 2.jpg |портрета ăнлантарни = |ĕçлев тĕсĕ = фараон арӑмӗ |çуралнă вăхăт = |çуралнă вырăн = |гражданлăх = |пăхăнулăх = |вилнĕ вăхăт = |вилнĕ вырăн = |амăшĕ = |ашшĕ = |упăшка = |арăм = |ачасем = ывӑлӗ [[Аменхотеп I]], хӗрӗсем Саткамос, Сатамон |парнесемпе чыславсем = |сайт = |викиампар = }} '''Яхмос-Нефертари''' Яхмес-Нефертари — Авалхи Египет пӗтӗм кун-ҫулӗнче чи мӑнаҫла та паллӑ хӗрарӑмсенчен пӗри, ӑна панӑ политикӑллӑ тата тӗн тивӗҫлӗ ячӗсем XVIII династин ытти фараонӗсен арӑмӗсене патшалӑх тата сӑваплӑ статуса кӗрнӗ. Египета гиксоссен пусмӑрлӑхӗнчен ҫав вӑхӑтрах, хӑйӗн тӑванӗн Яхмос I-чен, тасатнӑ ҫӑлавҫӑ-патшан арӑмӗ, Яхмос Нефертари юмахри пек паллӑ майра-патшан Тетишерин, «XVIII династин аслӑ амӑшӗн» мӑнукӗ, Секененра Таа II тата Яххотеп I хӗрӗ, тата, [[Аменхотеп I]] фараонӑн Саткамос тата Сатамон еликсен амӑшӗ пулнӑ. == Пурнӑҫӗ == == Ӗҫӗ-хӗлӗ == == Вуламалли == *Gitton M. L’épose du dieu Ahmes Néfertari. Documents sur sa vie et son culte posthume.— Paris, 1975 *Gitton M. L’épouse du dieu Ahmès Néfertary.- Paris, 1981. *Gitton M. Les divines épouses de la 18e dynastie.- Paris, 1984. *Lesko B.S. The Great Goddesses of Egypt.— 1999. *Солкин В. В. Яхмес-Нефертари. // Древний Египет. Энциклопедия.— М., 2005. == Каҫӑсем == * [http://ib205.tripod.com/ahmose_nefertari.html Ahmose Nefertari]{{Ĕçлемен каçă|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Image of her coffin and short bio{{ref-en}} * [http://members.tripod.com/anubis4_2000/mummypages1/Early18.htm#Ahmose-Nofretari Mummy of Ahmose-Nefertari] by Max Miller{{ref-en}} * [https://web.archive.org/web/20070307081552/http://www.philae.nu/akhet/Queens.html «Women in ancient Egypt»]{{ref-en}} * [http://www.cwo.com/~lucumi/women.html «The Glory and Power»] * [http://www.guide2womenleaders.com/womeninpower/Womeninpower000.htm «Women in Power BCE 4500-1000»]{{ref-en}} {{Авалхи икĕпатсем}} [[Категори:Фараонсем, алфавитпа]] [[Категори:Авалхи Икĕпатри майра патшасем]] [[Категори:Хĕрарăмсем вăрçăсенче]] [[Категори:XVIII династин пайăр çыннисем]] [[Категори:Амон турăн арăмĕ]] po27t78gxdsfgr1qs310jd2l0xgxkrr 0 91886 872187 857171 2026-03-28T17:35:21Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 872187 wikitext text/x-wiki [[File:20130528Artemisia vulgaris1.jpg|thumb|[[Хура эрĕм]]]] '''Хура эрĕм''' ({{lang-la|Artemísia vulgáris}}) — [[армути|эрĕмĕн]] (армутин) пĕр [[тĕс (пĕлтерĕшсем)|тĕсĕ]]. == Каçăсем == * [http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=ARVU ''Artemisia vulgaris'' на сайте USDA NRCS] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230204033447/https://plants.usda.gov/java/profile?symbol=arvu |date=2023-02-04 }}{{ref-en}} <small>Тĕрĕсленĕ: 12, октябрь, 2008 ç.</small> * [http://www.erowid.org/herbs/mugwort/ Erowid’s Mugwort Vault] * [http://www.pfaf.org/database/plants.php?Artemisia+vulgaris Plants for a Future: ''Artemisia vulgaris''] * [http://www.bibliomania.com/2/1/66/113/21123/1.html Mugwort in Culpeper’s 'The complete herbal'] * [http://botanical.com/botanical/mgmh/m/mugwor61.html Mugwort in Mrs Grieve’s 'A modern herbal'] * [http://www.liberherbarum.com/Pn0078.HTM Mugwort at Liber Herbarum II] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120717010412/http://www.liberherbarum.com/Pn0078.HTM |date=2012-07-17 }} {{Техĕмлĕхсем}} [[Категори:Эрĕм]] [[Категори:Армути]] [[Категори:Курăксем]] [[Категори:Çурçĕр Африкăри флора]] [[Категори:Евразири флора]] [[Категори:Çумкурăксем]] [[Категори:Эмел курăкĕсем]] [[Категори:Техĕмсем]] 6c6nt9r3gpe6wzkuv2q3fvbmyp5u6gw 0 91887 872194 857173 2026-03-29T03:52:27Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 872194 wikitext text/x-wiki [[File:Artemisia absinthium P1210748.jpg|thumb|[[Шурă эрĕм]]]] '''Шурă эрĕм''' {{sfn|Флора СССР|1961|с=515}} ({{lang-la|Artemísia absínthium}}) — [[армути|эрĕмĕн]] (армутин) пĕр [[тĕс (пĕлтерĕшсем)|тĕсĕ]]. == Каçăсем == * [http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=ARVU ''Artemisia vulgaris'' на сайте USDA NRCS] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230204033447/https://plants.usda.gov/java/profile?symbol=arvu |date=2023-02-04 }}{{ref-en}} <small>Тĕрĕсленĕ: 12, октябрь, 2008 ç.</small> * [http://www.erowid.org/herbs/mugwort/ Erowid’s Mugwort Vault] * [http://www.pfaf.org/database/plants.php?Artemisia+vulgaris Plants for a Future: ''Artemisia vulgaris''] * [http://www.bibliomania.com/2/1/66/113/21123/1.html Mugwort in Culpeper’s 'The complete herbal'] * [http://botanical.com/botanical/mgmh/m/mugwor61.html Mugwort in Mrs Grieve’s 'A modern herbal'] * [http://www.liberherbarum.com/Pn0078.HTM Mugwort at Liber Herbarum II] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120717010412/http://www.liberherbarum.com/Pn0078.HTM |date=2012-07-17 }} == Асăрхавсем == {{Асăрхавсем}} {{Техĕмлĕхсем}} [[Категори:Эрĕм]] [[Категори:Армути]] [[Категори:Курăксем]] [[Категори:Флора]] [[Категори:Евразири флора]] [[Категори:Çумкурăксем]] [[Категори:Эмел курăкĕсем]] [[Категори:Техĕмсем]] [[Категори:Шурă эрĕм]] b27dyvgv8j0melr52wqq80bn853ak9a 0 103039 872200 832517 2026-03-29T10:06:50Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 872200 wikitext text/x-wiki {{Пĕр хушаматлисем|Яковлев}} {{Ăсчах |Ят = Яковлев Иван Алексеевич |Çуралнă чухнехи ят = Яковлев Иван Алексеевич |Ӳкерчĕк = |Анлăшĕ = 200px |Алпусни = |Çуралнă вăхăт = [[1912]] çул, [[авăн, 30]] |Çуралнă вырăн = [[Мускав]], [[Раççей империйĕ]], [[ССРП]] |Вилнĕ вăхăт = |Вилнĕ вырăн = |Гражданлăх = * {{Flagicon|RUS}} [[Раççей империйĕ]] * [[File:Flag RSFSR 1918.svg|25px]] [[РСФСР]] * {{USSR}} * {{RUS}} |Ăслăх сфери = [[физика]] |Ĕç вырăнĕ = Мускав патшалăх университечĕ |Альма-матер = Мускав патшалăх университечĕ |Ăсчах степенĕ = физика-математика ăслăхĕсен докторĕ |Паллă вĕренекенсем = |Паллă = РСФСР ăслав тава тивĕçлĕ ĕçлевçи ят ([[1994]]), «Хисеп палли»» [[орден]] |Чыславсемпе парнесем= }} '''Яковлев Иван Алексеевич''' (30.9.[[1912]] çур., [[Мускав]] — 1.3.[[2000]], Мускав) – физик, физика-математика ăслăхĕсен докторĕ ([[1957]]), профессор ([[1959]]). РСФСР ăслав тава тивĕçлĕ ĕçлевçи ([[1994]]), «Хисеп палли»» [[орден]] кавалерĕ. == Биографи == [[1912]] çулхи [[авăн, 30|авăнăн 30-мĕшĕнче]] [[Мускав]]ра мухтавлă И. Я. Яковлев çуттатуртавçăн ывăлĕн А. И. Яковлевăн килйышĕнче çуралса ÿснĕ. == Ĕçсем == === Диссертаци === * Доктор диссертацийĕ: «Хытă ĕскерсенчи иккĕмĕш ретри фазăллă куçăмсем тĕлĕшĕнчи тĕпчевсем». === Паллăрах публикацисем === * Оптическая голография и ее применения [Текст]. — Москва : О-во «Знание» РСФСР, 1979. — 40 с. : ил.; 20 см. — (В помощь лектору / О-во «Знание» РСФСР, Науч.-метод. совет по пропаганде физики, математики, астрономии и космонавтики). * Элементарный учебник физики : В 3 т. / Под ред. Г. С. Ландсберга. - 12. изд. - М. : Физматлит, 2000-____. - 21 см. Т. 3: Колебания и волны. Оптика. Атомная и ядерная физика / [С. М. Рытов, М. М. Сущинский, И. А. Яковлев и др.]. - 2000. - 654, [2] с. : ил.; ISBN 5-9221-0004-1 * Сборник задач по общему курсу физики, Электричество и магнетизм, Сивухин Д.В., Яковлев И.А., Стрелков С.П., Хайкин С.Э, Эльцин И.А., 1977. == Вуламалли == * Краснов Н. Г. [http://www.enc.cap.ru/?t=prsn&lnk=4836 ЯКОВЛЕВ Иван Алексеевич]{{Ĕçлемен каçă|date=May 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} — Электронла чăваш энциклдопедийĕ * Возяков Владимир Иванович // Чувашская энциклопедия: В 4 т. Чебоксары: Чувашское кн. изд-во, 2006. – Т.1: А – Е, с. 335.; (Возяков Владимир Иванович // Чувашская энциклопедия: В 4 т. – Чебоксары: Чуваш. кн. изд-во, 2011. – Т.1.). * Возяков Владимир Иванович // Ученые Чебоксарского кооперативного института Российского университета кооперации. - Чебоксары, 2012; * Харитонова В. Г. [http://enc.cap.ru/?t=prsn&lnk=1176 ВОЗЯКОВ Владимир Иванович] * [https://cheb.ruc.su/faculties_and_departments/uchetno-finansovyy-fakultet/kafedra-matematicheskikh-i-instrumentalnykh-metodov-ekonomiki/prepodavaetli-kafedry-matematicheskikh-i-instrumentalnykh-metodov-ekonomiki/vozyakov-v-i.php Возяков Владимир Иванович]{{Ĕçлемен каçă|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} — Шупашкарти коопераци институчĕн сайчĕ. * Сергеев Т. С. [http://enc.cap.ru/?t=prsn&lnk=4272 Телегин Геннадий Гаврилович] — электронлă чăваш энциклопедийĕ * [https://old.chuvsu.ru/index.php?option=com_content&view=article&id=6553:2012-09-26-08-24-45&catid=190:2010-08-02-23-34-43&Itemid=537 Светлой памяти ТЕЛЕГИНА Геннадия Гавриловича] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221127210550/https://old.chuvsu.ru/index.php?option=com_content&view=article&id=6553:2012-09-26-08-24-45&catid=190:2010-08-02-23-34-43&Itemid=537 |date=2022-11-27 }}. Некролог. == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Каçăсем == * [http://www.stihi.ru/2013/07/26/5285 В горниле века сăвă, Лев Коробов] * [https://search.rsl.ru/ru/record/01005746243 М-во культуры СССР. Казан. гос. ун-т им. В. И. Ульянова-Ленина. Кафедра молекулярных и тепловых явлений] [[Категори:Физиксем, алфавитпа]] [[Категори:XX ĕмĕрти физиксем]] [[Категори:ССРП физикĕсем]] [[Категори:Раççей физикĕсем]] [[Категори:1912 çулта çуралнисем]] [[Категори:Авăнăн 30-мĕшĕнче çуралнисем]] [[Категори:Чăвашран тухнă физиксем]] [[Категори:И. Я. Яковлев ратни]] [[Категори:И. Я. Яковлев тăхăмĕсем]] 5nqa3ahy3ip1xbllhgr3e92snm5t8ls 0 110780 872199 870236 2026-03-29T09:04:43Z ~2026-19581-98 39734 872199 wikitext text/x-wiki '''Волы́нь синкерĕ''' ({{lang-pl|Rzeź wołyńska}}, украин историографийĕнче '''Волынь трагедийĕ''', {{lang-uk|Волинська трагедія}}, {{lang-pl|Tragedia Wołynia}}) — Иккĕмĕш тĕнче вăрçи вăхăтĕнче Хĕвеланăç Украинăра<ref>«Liczba osób, które zginęły w określonym, choćby w przybliżeniu, czasie i miejscu (np. na terenie powiatu), i gdzie liczba zamordowanych dla wykazanych w pracy zdarzeń jest podana, wynosi co najmniej 36 543 — 36 750 Polaków. Rzeczywista liczba zamordowanych jest wyższa i według naszego szacunku wynosi 50 000-60 000 osób. W rzeczywistej liczbie zamordowanych mieszczą się: I. liczba zamordowanych Polaków ustalona dla wykazanych w pracy zdarzeń (tj. 36 543 — 36 750 osób); II. liczba szacowana. W liczbie szacowanej (II) znajdują się: 1) ofiary z miejscowości, dla których tylko częściowo ustalono liczbę zamordowanych Polaków (… +?); 2) ofiary z miejscowości, w których zginęła niewiadoma liczba Polaków (?); 3) ofiary z miejscowości, z których los Polaków jest nieznany.», w: Władysław Siemaszko, Ewa Siemaszko Ludobójstwo dokonane przez nacjonalistów ukraińskich na ludności polskiej Wołynia 1939—1945, Warszawa 2000, Wydawnictwo «von Borowiecky», ISBN 83-87689-34-3 — podsumowanie strat polskich. Ryszard Torzecki, op.cit., s. 267 szacował straty ludności polskiej na Wołyniu na 30-40 tys. osób, co pokrywa się z liczbą 36 543-36 750 ofiar udokumentowanych w źródłach z pracy Władysława i Ewy Siemaszków (patrz wyżej).</ref><ref name="Motyka2003">[http://www.ji.lviv.ua/n28texts/motyka1.htm Гжегож Мотыка, Антипольська акція ОУН-УПА] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170924181639/http://www.ji.lviv.ua/n28texts/motyka1.htm |date=2017-09-24 }}, Український Альманах 2003. — Варшава, 2003</ref> тата Волыньре<ref name="VT">[{{Cite web|url=http://www.history.org.ua/?termin=Volynska_trahediia|title=''&#91;&#91;Ильюшин, Игорь Иванович{{!}}И. И. Ильюшин&#93;&#93;'' Волинська трагедія 1943 // Енциклопедія історії України: Т. 1: А-В / редкол.: В. А. Смолій (голова) та ін. НАН України. &#91;&#91;Институт истории Украины НАН Украины{{!}}Інститут історії України&#93;&#93;.- {{comment|К.|Київ}}: в-во «&#91;&#91;Наукова думка&#93;&#93;», 2003. — 688 с.: ISBN 966-00-0734-5|archive-url=https://web.archive.org/web/20160601063623/http://www.history.org.ua/?termin=Volynska_trahediia|archive-date=2016-06-01|access-date=2012-07-30|deadlink=no}} ''[[Ильюшин, Игорь Иванович|И. И. Ильюшин]]'' Волинська трагедія 1943 // Енциклопедія історії України: Т. 1: А-В / редкол.: В. А. Смолій (голова) та ін. НАН України. [[Институт истории Украины НАН Украины|Інститут історії України]].- {{comment|К.|Київ}}: в-во «[[Наукова думка]]», 2003. — 688 с.: ISBN 966-00-0734-5]</ref> этнос енĕпе поляк пулнă гражданла çынсене, çавăн пекех, пĕчĕкрех масштабпа, ытти нацилĕхлĕ урăх çынсене, ОУН(б) вăйĕпе тата çав енчен массăллăн вĕлерсе пĕтерни<!-- [[Украинская повстанческая армия|Украинской повстанческой армией]]—[[Организация украинских националистов (бандеровское движение)|ОУН(б)]] этнического [[поляки|польского]] гражданского населения и, в меньших масштабах, гражданских лиц других национальностей, проживавших на [[Западная Украина|Западной Украине]] и на территории [[Волынь|Волыни]] (Ровенская, Волынская и северная часть Тернопольской области современной Украины). Началось в марте 1943 года и достигло пика в июле того же года. Ответные действия польской стороны, начатые с конца лета 1943 года, привели к значительным жертвам среди [[украинцы|украинского]] гражданского населения.--> == Асăрхавсем == {{Асăрхавсем}} == Литература == * [http://www.cdvr.org.ua/sites/default/files/vydannya/zbirnyk-tom1-site.pdf Польсько-українські стосунки в 1942—1947 роках у документах ОУН та УПА: у 2 т. — Т. 1: Війна під час війни. 1942—1945. / Відп. ред. та упоряд. В. М. Вятрович. Львівський національний університет імені Івана Франка; Центр досліджень визвольного руху. — Львів: Центр досліджень визвольного руху, 2011. — 792 с.] * [http://www.cdvr.org.ua/sites/default/files/vydannya/zbirnyk-tom2-site.pdf Польсько-українські стосунки в 1942—1947 роках у документах ОУН та УПА: у 2 т. — Т. 2: Війна під час війни. 1945—1947 / Відп. ред. та упоряд. В. М. Вятрович. Львівський національний університет імені Івана Франка; Центр досліджень визвольного руху. — Львів: Центр досліджень визвольного руху, 2011. — 576 с.] * [http://history.org.ua/LiberUA/966-02-2872-4/966-02-2872-4.pdf Ільюшин І. І. Волинська трагедія 1943—1944 рр. / Відп. редактор С. В. Кульчицький. НАН України. Інститут історії України; Київський славістичний університет. — К.: Інститут історії України, 2003. — 313 с.] * [[Козлов, Андрей Валерьевич (историк)|Козлов А. В.]] Вся правда об Украинской повстанческой армии (УПА). М.: «Вече», 2014. * Козлов А. В. Волынская резня: украинско-польское вооружённое противостояние в 1943—1944 гг. // «Военно-исторический журнал». 2012. № 12. * [http://flibusta.site/b/486213/read Алексей Баканов. «Ни кацапа, ни жида, ни ляха». Национальный вопрос в идеологии Организации украинских националистов. Москва: Фонд «Историческая память», Алгоритм, 2014. — 424 с. — (Восточная Европа, XX век. Выпуск 5).] * [http://flibusta.site/b/356446/read Александр Дюков. Второстепенный враг: ОУН, УПА и решение «еврейского вопроса»]{{проверить авторитетность|26|07|2021}} * [http://flibusta.site/b/473926 Александр Гогун. Деятельность вооружённых националистических формирований на территории западных областей УССР (1943—1949) 1.44 Мб, 288с. Издано в 2005 г.] * [https://docer.pl/doc/815x1e Torzecki Ryszard. Polacy I Ukraincy. Sprawa ukrainska w czasie II wojny swiatowej na terenie II Rzeczypospolitej. Warszawa: Wydawnictwo naukowe PWN, 1993. — 349 s.] * == Каçăсем == * [https://commons.com.ua/ru/iz-selyan-u-zlovmisniki-oun-upa-etnichna-chistka-volyn-1943-1944/ з селян у зловмисники: ОУН-УПА й етнічна чистка на Волині в 1943—1944 роках. Макбрайд Джаред] * [http://www.zbrodniawolynska.pl «Сайт памяти Волынской трагедии»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230711220256/https://zbrodniawolynska.pl/ |date=2023-07-11 }} {{pl icon}} {{ua icon}}{{en icon}} — [[Институт национальной памяти — Комиссия по расследованию преступлений против польского народа|Институт национальной памяти]] * [http://warhistory.ukrlife.org/3_4_03_2.htm «Воєнна історія» #3_4 за 2003 рік Документи з відзначення 60-ї річниці трагічних подій] * [http://www.ji.lviv.ua/n28texts/motyka2.htm Гжегож Мотика Польська реакція на дії УПА: масштаб і перебіг каральних акцій] * [https://web.archive.org/web/20160307100317/http://www.ji-magazine.lviv.ua/dyskusija/volyn/krytyka7-8-2003.htm#1 Гжегож Мотика Волинь 1943 року] * [https://maidan.org.ua//arch/hist/1059383447.html Гжегож Мотика Антипольська акція ОУН-УПА (Джерело: Український Альманах 2003. — Варшава, 2003)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210126201114/https://maidan.org.ua//arch/hist/1059383447.html |date=2021-01-26 }} * [https://web.archive.org/web/20131210032027/http://esnuir.eenu.edu.ua/handle/123456789/1480 Матеріали Всеукраїнської наукової конференції «Волинська трагедія: через історію до порозуміння», м. Луцьк, 19-20 червня 2013 р.] * [http://www.historians.in.ua/docs/monografiyi/38-pojednanie_przez_trudna_pamiec_wolyn_1943_calosc.pdf Pojednanie przez trudną pamięć. Wołyń 1943 / Поєднання через важку пам’ять. Волинь 1943 / Reconciliation through Difficult Remembrance. Volhynia 1943] * [http://warhistory.ukrlife.org/3_4_03_2.htm СПІЛЬНИЙ ВИСНОВОК УКРАЇНСЬКИХ ТА ПОЛЬСЬКИХ ІСТОРИКІВ ЗА ПІДСУМКАМИ IX—X МІЖНАРОДНИХ НАУКОВИХ СЕМІНАРІВ (Варшава, 5-11 листопада 2001 р.)] * {{cite web|url=http://www.bbc.co.uk/ukrainian/ukraine_in_russian/2013/07/130703_ru_s_volhynia_volyn_wolyn_repa.shtml|title=«Волынская резня» омрачает отношения Украины и Польши|author=Репа Я.|date=2013-07-03|work=|publisher=[[Би-би-си Украина]]|accessdate=2013-07-04|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HufphiqW?url=http://www.bbc.co.uk/ukrainian/ukraine_in_russian/2013/07/130703_ru_s_volhynia_volyn_wolyn_repa.shtml|archivedate=2013-07-06}} * {{cite web |author=PAWEŁ SMOLEŃSKI. |datepublished=24.06.2013 |url=http://wyborcza.pl/politykaekstra/1,133136,14158389,Mialo_byc_cicho_i_spokojnie.html |title=Miało być cicho i spokojnie |publisher=Gazeta Wyborcza |accessdate=2015-6-20 |lang=pl |description= }} * {{статья |автор = [[Снайдер, Тимоти|Snyder T.]] |заглавие = The Causes of Ukrainian-Polish Ethnic Cleansing 1943 |ссылка = http://pscourses.ucsd.edu/ps200b/Snyder%20The%20Causes%20of%20Ukrainian-Polish%20Ethnic%20Cleansing%201943.pdf |язык = en |издание = Past & Present |издательство = Oxford University Press |год = 2003 |месяц = May |том = 179 |номер = 1 |страницы = 197—234 |doi = 10.1093/past/179.1.197 |ref = Snyder }} {{commons-inline|Category:Volhynia massacres}} [[Категори:Волынь синкерĕ|*]] [[Категори:Геноцид]] [[Категори:Иккĕмĕш тĕнче вăрçи]] kpo0z7lhjupz7fgqvv4lp0sae4ks5wy 0 112894 872193 871431 2026-03-29T02:34:49Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 872193 wikitext text/x-wiki [[File:Dodecahedron.png|thumb|Dodecahedron</br>Ку нумайхысаклăхăн Шлефли символĕ {5,3} пек çырăнать]] '''Шлефли символĕ''' — [[тĕрĕс нумайхысаклăх]]сен [[комбинаторика|комбинаторикăлла]] палăрăмлăхĕ, унпа Евклид уçлăхĕнчи мĕнпур [[уçлăх|виçелĕхсенчи]] тĕрĕс нумайхысаклăхсене çырса кăтартма май пур. Швейцари математикĕ [[Шлефли, Людвиг|Людвиг Шлефли]] ячĕпе каланă. == Çавăн пекех== * [[Шлефли формули]] * [[Эйлерла палăрăмлăх]] * [[N-виçеллĕ тĕрĕс нумайхысаклăхсем]] == Литература == * ''Николай Вавилов'' [http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf КОНКРЕТНАЯ ТЕОРИЯ ГРУПП I. ОСНОВНЫЕ ПОНЯТИЯ]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf |date=2020-03-31 }} {{Wayback|url=http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf |date=2020-03-31 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf |date=2020-03-31 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf |date=2020-03-31 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf |date=2020-03-31 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf |date=2020-03-31 }} |date=20200331155805 } {{Нумайхысаклăхсем}} fik9vts08wetfb26gnbh0y98p43zjmj 0 129241 872184 871415 2026-03-28T15:10:40Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 872184 wikitext text/x-wiki [[File:Woman collapses in the East Village of New York.jpg|thumb|Woman collapses in the East Village of New York]] '''Хатарлă лару-тăру''', е '''Хатарлă ситуаци''' ('''ЧС''') — [[хатарлă пулăм]]а ('''ЧП''') е [[хатарлă пулăм]]сене (нум. х.) кура сиксе тухнă ситуаци, лару-тару. == Литература == * [http://www.kremlin.ru/acts/bank/7352 Федеральный закон от 21 декабря 1994 года № 68-ФЗ «О защите населения и территорий от чрезвычайных ситуаций природного и техногенного характера»]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200407074013/http://www.kremlin.ru/acts/bank/7352 |date=2020-04-07 }} == Каçăсем == * [https://ria.ru/20110915/437887151.html Экстренная психологическая помощь пострадавшим в чрезвычайных ситуациях и катастрофах] // РИА-Новости. — 2011. — 15 сентября. * [https://web.archive.org/web/20190127042522/http://www.helprussia.info/ Благотворительная программа помощи пострадавшим во время ЧС, стихийный бедствий и катастроф в России] при поддержке БФ «Предание» {{Тулаш каçăсем}}{{Çутçанталăк инкекĕсем}} [[Категори:Хатарлă лару-тăрусем| ]] [[Категори:Элтешле оборона]] [[Категори:Гражданла оборона]] d00azh62qtvidtufpcvraun09pt5d5k 0 129307 872189 871645 2026-03-28T18:05:58Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 872189 wikitext text/x-wiki {{Пĕлтерĕшсем|Хутшăну (пĕлтерĕшсем)}} :{{ан арпаштарăр|Тивĕм|Тивĕмпе}} [[Ӳкерчĕк:Communication.gif|thumb|]] '''Хутшăну''', '''Коммуникаци ĕçхĕлĕ''': == Литература == * ''[[Выготский, Лев Семёнович|Выготский Л. С.]]'' Мышление и речь. * * ''[[Жинкин, Николай Иванович|Жинкин Н. И.]]'' Речь как проводник информации. * * ''[[Леви, Владимир Львович|Леви В. Л.]]'' Искусство быть другим — СПб. : [[Питер (издательство)|Питер]], 1993. — 191 с. : ил. — (Искусство быть; кн. 1). — ISBN 5-7190-0006-2. * * ''Смирнов И.'' [http://ec-dejavu.ru/i/Intimacy.html Motherfucker, или об экстремальных техниках сближения/дистанцирования в коммуникативном акте]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071218185232/http://ec-dejavu.ru/i/Intimacy.html |date=2007-12-18 }} // ''Смирнов И. П.'' Генезис. Философские очерки по социокультурной начинательности. СПб., 2006. С. 87-108. {{внешние ссылки}} [[Категори:Социаллă психологи]] [[Категори:Хутшăну]] [[Категори:Çынсен хутшăнăвĕсем]] [[Категори:Харкамлăхсен хутшăнăвĕсем]] [[Категори:Хутшăнусем]] [[Категори:Çынсен хутшăнăвĕ]] [[Категори:Харкамлăхсен хутшăнăвĕ]] pzw7fh25lemf9f9tdik7lqeeio5pu9u 0 129378 872183 871901 2026-03-28T14:25:14Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 872183 wikitext text/x-wiki [[File:Ali Khamenei Nowruz message official portrait 1397 02.jpg|thumb|Али́ Хосейни́ Хаменеи́ (1939, Мешхед — 2026, Тегеран)]] {{Пĕр хушаматлисем|Хаменеи}} :{{ан арпаштарăр|Хомейни, Рухолла Мусави|Х'''о'''ме'''й'''ни аятоллапа|[[Иран]]ри [[1979]]-мĕш çулти Ислам революцийĕн лидерĕпе}} '''Али́ Хаменеи́''', туллин: '''Али́ Хосейни́ Хаменеи́''' ({{lang-fa|علی حسینی خامنه‌ای}})  — [[Иран]] [[политика]] тата [[патшалăх]] ĕçлевçи, [[Имамат (патшалăх)|шиитла имам]], [[1989]]-мĕш çултан пуçласа [[2026]]-мĕш çулта [[Али Хаменеие вĕлерни|вĕлериччен]] [[Иранăн аслă тытăмçи]]н постне йышăнса тăнă. 1939-мĕш çулта çуралса 2026-мĕш çулта вилнĕ. == Каçăсем == {{навигаци}} * [http://russian.khamenei.ir/ Официальный сайт на русском языке] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20260109190835/https://russian.khamenei.ir/ |date=2026-01-09 }} * [http://www.leader.ir/langs/ru/ Информационный блок офиса Али Хаменеи] * [https://www.economist.com/obituary/2026/03/03/ali-khamenei-hoped-his-legacy-might-last-for-ever Ali Khamenei hoped his legacy might last for ever] — некролог [[The Economist]] * {{ВТ-ЛП|Хаменеи, Али}} === Видеойăмлăхсем === * {{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=A0J0hBsCRdA|title=Али Хаменеи хăйне 1981-мĕш çулта тапăннă хыççан|url-status=live}} * {{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=hOiY-JxrLok|title=Али Хаменеие 1989-мĕш çулта Рахбара суйлани|url-status=live}} [[Категори:Иран]] [[Категори:XXI ĕмĕрти политиксем]] [[Категори:XX ĕмĕрти политиксем]] [[Категори:Аятолласем]] [[Категори:Аслă аятолласем]] [[Категори:Али Хаменеи| ]] e20cnzr9eu78ns39o0i80azufzcj4rr 0 129459 872185 872136 2026-03-28T16:16:10Z EmausBot 4769 Бот: исправление двойного перенаправления на [[Азербайджанра журналистсене сериллĕн арестленисем (2023–2025)]] 872185 wikitext text/x-wiki #перенаправление [[Азербайджанра журналистсене сериллĕн арестленисем (2023–2025)]] ciz1ho9vjz9l6ho2vaw6vd5uuuvwbsn 0 129477 872181 2026-03-28T12:07:06Z Ellodanis5 17302 Ҫӗнӗ страница: «[[File:Simeon Bekbulatovich.png|thumb|Simeon Bekbulatovich]] '''Симео́н Бекбула́тович''' (тĕне кĕриччен '''Саин-Булат хан''', {{lang-tt|ساین بولاط}}, манаха тухсан '''Стефан'''; ?—[[1616]]) — [[Касимов ханлăхĕ|Касимов]] ханĕ (1567—1573), вырăс патши (1575 — 1576). == Каçăсем == * http://militera.lib.ru/bio/skrynnikov_rg/04.html {{вне...» 872181 wikitext text/x-wiki [[File:Simeon Bekbulatovich.png|thumb|Simeon Bekbulatovich]] '''Симео́н Бекбула́тович''' (тĕне кĕриччен '''Саин-Булат хан''', {{lang-tt|ساین بولاط}}, манаха тухсан '''Стефан'''; ?—[[1616]]) — [[Касимов ханлăхĕ|Касимов]] ханĕ (1567—1573), вырăс патши (1575 — 1576). == Каçăсем == * http://militera.lib.ru/bio/skrynnikov_rg/04.html {{внешние ссылки}} {{вырăс патшисем}} [[Категори:Касимовские правители]] [[Категория:Правители России]] [[Категори:Монархи, насильно постриженные в монахи]] [[Категори:Русские монархи, постриженные в монахи]] [[Категори:Участники Ливонской войны]] [[Категори:Заключённые тюрьмы Соловецкого монастыря]] [[Категори:Окружение Ивана Грозного]] [[Категори:1575 год в России]] [[Категори:Тукатимуриды]] [[Категори:Обращение в христианство]] [[Категори:Сосланные в Тверской край]] [[Категори:Сосланные в Вологодскую губернию]] [[Категори:Сосланные на Соловки]] [[Категори:Узники Кирилло-Белозерского монастыря]] nezbm3pay9cicivff267kdz5tq6oyeq 0 129478 872186 2026-03-28T17:23:26Z Таёжный лес 33281 вырӑс Википединче ссылкӑсем пур 872186 wikitext text/x-wiki #перенаправление [[Симаков Виктор Егорович]] by74yor1h8b5n1m9k0pmbrbzb3yyktb 10 129479 872190 2026-03-28T19:21:26Z Ymblanter 7764 Ҫӗнӗ страница: «Положение во гроб, фреска работы Паоло Кайлины младшего, музей Санта-Джулия, Брешиа, Ломбардия, Италия» 872190 wikitext text/x-wiki Положение во гроб, фреска работы Паоло Кайлины младшего, музей Санта-Джулия, Брешиа, Ломбардия, Италия 8ipf4hhe1atcec7mg96mbrjcydfdawo 10 129480 872191 2026-03-28T19:21:55Z Ymblanter 7764 Ҫӗнӗ страница: «Museo di Santa Giulia Coro delle Monache Deposizione Paolo da Caylina Brescia.jpg» 872191 wikitext text/x-wiki Museo di Santa Giulia Coro delle Monache Deposizione Paolo da Caylina Brescia.jpg axbinpmcof0fuopbzlhkzzr15aob0xt