Википеди cvwiki https://cv.wikipedia.org/wiki/%D0%A2%C4%95%D0%BF_%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%86%D0%B0 MediaWiki 1.46.0-wmf.22 first-letter Медиа Ятарлă Сӳтсе явасси Хутшăнакан Хутшăнаканăн канашлу страници Википеди Википеди сӳтсе явмалли Ӳкерчĕк Ӳкерчĕке сӳтсе явмалли MediaWiki MediaWiki сӳтсе явмалли Шаблон Шаблона сӳтсе явмалли Пулăшу Пулăшăва сӳтсе явмалли Категори Категорине сӳтсе явмалли TimedText TimedText talk Модуль Обсуждение модуля Event Event talk 0 4079 872546 801606 2026-04-06T15:11:32Z Таёжный лес 33281 /* Район гимнĕ */ 872546 wikitext text/x-wiki {{Администрациллĕ виçе |Тĕс1 = {{Тĕс|Раççей}} |Тĕс2 = |Чăвашла ячĕ = Хĕрлĕ Чутай районĕ |Тăван ячĕ = |Герб = Coat of Arms of Krasnochetaky rayon (Chuvashia).gif |Ялав = Flag of Krasnochetaisky rayon (Chuvashia).png |Ялава ăнлантарни = Хĕрлĕ Чутай районĕн ялавĕ |Патшалăх = {{RUS}} |lat_dir = N |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |Гимн = |Статус = [[муниципаллă район]] |Кĕрет = {{Flagicon|Chuvashia}}[[Чăваш Ен]] |Тытăмĕ = {{nobr|10 муниципаллă йĕркеленӳ}} |Тĕп хула = [[Хĕрлĕ Чутай]] чиркӳ ялĕ |Пысăк хула = |Пысăк хуласем = |Вăхăт = [[1927]], [[авăн, 5]] |Пуçлăх = Башкиров Александр&nbsp;Викторович |Пуçлăх тĕсĕ = Район администрацин пуçлăхĕ |Пуçлăх2 = |Пуçлăх тĕсĕ2 = |ШПП = |ШПП çулĕ = |ШПП вырăнĕ = |ШПП пурăнан кашни çынна = |ШПП пурăнан кашни çынна вырăнĕ = |Чĕлхе = |Чĕлхесем = |Пурăнан халăх = 19 788<ref>[http://www.gks.ru/bgd/regl/b10_109/Main.htm Численность населения Российской Федерации по городам, поселкам городского типа и районам на 1 января 2010 года]</ref> çын |Халăх çыравĕн çулĕ = 2010 |Пурăнан халăх проценчĕ = |Пурăнан халăх вырăнĕ = 14 |Йышлăх = 29,2 |Конфесси йышĕ = |Лаптăк = 691,6 |Лаптăк проценчĕ = |Лаптăк вырăнĕ = 14 |Чи пысăк çӳллĕшĕ = |Вăтам çӳллĕшĕ = |Лутра çӳллĕшĕ = |Анлăх = |Вăрăмлăх = |Карттă = Chuvashia Krasnochetayskiy rayon.png |Администрациллĕ виçен картти = |АВ карттин пысăккăшĕ = 300px |ВăхăтТăрăхĕ = {{s|{{MSK+0}}}} |Аббревиатура = |ISO = |FIPS = |Телефон кочĕ = 83557 |Почтă индексĕсем = 429240 |Тетел доменĕ = |Автомобиль номерĕсен кочĕсем = |Сайт = http://gov.cap.ru/main.asp?govid=69 |Commons-ри категори = |Асăрхавсем = }} [[Ӳкерчĕк:Krasnochetay.png|thumb|250px|Хĕрлĕ Чутай картти]] '''Хĕрлĕ Чутай районĕ''', — [[Чăваш Республики]]н (РФ) [[Чăваш Енĕн администрациллĕ-территориллĕ пайланăвĕ#Администрациллĕ-территориллĕ тытăмлăхĕ|администрациллĕ-территориллĕ виçи]] тата [[муниципаллă йĕркеленĕвĕ]] ([[муниципаллă район]]). [[Чăваш Ен]]ĕн çурçĕр-анăç енче вырнаçнă. Лаптăкĕ — 691,6 км², çурçĕр енчен кăнтăралла тата анăç енчен тухăç еннелле 36 çухрăма тăсăлнă. Хĕвел анăç енче Сар юханшывĕ тăрах [[Чулхула облаçĕ]]пе чикĕ иртет. Çурçĕр енче [[Етĕрне районĕ]], тухăç енче — [[Элĕк районĕ]], кăнтăр енче [[Çĕмĕрле районĕ]] вырнаçнă. Район администрацийĕ [[Хĕрлĕ Чутай]] салинче вырнаçнă. Районăн кулленхи кăларăмĕ — [[Пирĕн пурнăç]] хаçат. == Çутçанталăк == Район [[чăваш плато]] çинче вырнаçнă. Район варрипе çурçĕн енĕпе пĕчĕк юханшывсемпе çырмасемпе нумай тĕл пулаççĕ. Çĕр айĕнчи пурлăхсенчен кунта хăйăр, кирпĕч тума юрăхлă суглиноксем тĕл пулаççĕ. Кăрлач уйăхĕн вăтам температури -12,2°С танлашать, утă уйăхĕнче — 18,7&nbsp;°C. Чи сивĕ температурăна кунта -44&nbsp;°C паллă тунă, чи ăшшине — 37&nbsp;°C. Çул тăршшĕпе 492 мм юр-çумăр çăвать. Районăн 33% [[вăрман]]сем йышăнаççĕ. Ытларах пайĕпе кунта [[юман]] (55%), [[вĕрене]], [[каврăç]], ильм тĕл пулать. == Халăх йышĕ == Районта [[1999]] çул пуçламăшĕнче 22,7 пин çын пурăннă. Районта пурĕ 70 ял, вĕсенче вăтамран 354 çын пурăнать. Халăхсенчен ытларах пайĕ [[чăвашсем]] — 97%. ==Администрациллĕ пайлану== * [[Акчикасси ял тăрăхĕ]] * [[Атнар ял тăрăхĕ]] * [[Кивĕ Атикасси ял тăрăхĕ]] * [[Мăн Этмен ял тăрăхĕ]] * [[Пантьăк ял тăрăхĕ]] * [[Питĕркасси ял тăрăхĕ]] * [[Тралькасси ял тăрăхĕ]] * [[Хĕрлĕ Чутай ял тăрăхĕ]] * [[Хусанушкăнь ял тăрăхĕ]] * [[Штанаш ял тăрăхĕ]] == Район гимнĕ == [[Хĕрлĕ Чутай районĕн гимнĕ]] «Чечеклен, Чутай Ен» сăввине [[Петĕр Ялкир]] çырнă, кĕввине — Фёдоров П. == Паллă çыннисем == * [[Важоров Валерий Афанасьевич]], [[флейтист]], дирижёр, вĕрентӳçĕ, профессор. * [[Данилов Анатолий Васильевич]], ӳнерçĕ. * [[Дмитриева Юлия Александровна]], хор дирижёрĕ. * [[Караттай Иван Михайлович]], чăваш [[сăвăç]]ĕ. * [[Лебедев Василий Иванович]], чăваш чĕлхи тĕпчевçи. * [[Логинов Алексей Романович]], [[Совет Союзĕн Паттăрĕ]]. * [[Некей]] (Михаил Иванов), чăваш халăх кĕрешӳçи. * [[Оринов Вячеслав Николаевич]], театр [[режиссёр]]ĕ. * [[Сандомирова Венера Николаевна]], ӳнерçĕ. * [[Элле Николай Алексеевич]], Чăваш Енре театрсене йĕркелекенĕ. * [[Петĕр Ялгир|Ялкир Пётр Алексеевич]], [[сăвăç]], [[тăлмач]], [[журналист]]. == Çавăн пекех пăхăр == * [[Хĕрлĕ Чутай районĕн ялĕсем]] * [[Хĕрлĕ Чутай районĕн гербĕ]] ==Вуламалли == {{Çырмалла}} ==Асăрхавсем== {{асăрхавсем}} == Каçăсем == * [http://www.chuvashia.ws/?mapX=-200&mapY=972&scale=2 Хĕрлĕ Чутай районĕ картара ] {{Chuvash-geo-stub}} {{Хĕрлĕ Чутай районĕн ял тăрăхĕсем}} {{Хĕрлĕ Чутай районĕ}} {{Чăваш Ен}} [[Категори:Чăваш Ен]] [[Категори:Хĕрлĕ Чутай районĕ]] kk9r3hvwfh439q9y6qgoyja7ljc4zfv 0 4505 872548 850151 2026-04-06T15:16:01Z Таёжный лес 33281 872548 wikitext text/x-wiki {{ПВ-Раççей |статус = Ял |чăвашла çĕлĕк = Ялавăр |тăван çĕлĕк = |герб = Coat of arms of Tatarstan.svg |ялав = Flag of Tatarstan.svg |lat_deg =54 |lat_min =34 |lat_sec =04 |lon_deg =50 |lon_min =21 |lon_sec =35 |CoordAddon = type:city(100)_region:RU |CoordScale = |ЯндексКартти = |регион карттин пысăкăшĕ = |район карттин пысăкăшĕ = |регион = Тутарстан |регион тапăлра = Тутарстан |район тĕсĕ = Муниципаллă район |район = Нурлат районĕ |район тапăлра = Нурлат районĕ{{!}}Нурлат |пурăнан тăрăх тĕсĕ = Ял тăрăхĕ |пурăнан тăрăх = Ялавăр ял тăрăхĕ |пурăнан тăрăх тапăлра = Ялавăр ял тăрăхĕ{{!}}Ялавăр |шалти пайлану = |пуçлăх = |никĕсленĕ вăхăт = |пĕрремĕш асăну = |малтанхи ятсем = |статус = |лаптăк = |ПВ центрĕн çӳллĕшĕ = |пурăнан халăх = |халăх çыравĕн çулĕ = 2000 |йышлăх = |агломераци = |наци йышĕ = чăвашсем, вырăссем, тутарсем |конфесси йышĕ = православсем |этнохороним = |вăхăт тăрăхĕ = |почтă индексĕ = 423010 |почтă индексĕсем = |телефон кочĕ = +7 84345 |автомобиль кочĕ = 16, 116 |цифрăллă идентификатор = |категори Commons-ра = |сайт = }} {{Пĕлтерĕшсем|Ялавăр}} '''Ялавăр''' ({{lang-ru|Елаур}}), — [[Тутарстанăн Нурлат районĕ]]нчи [[ял]]. Тимĕрлĕх юханшывĕ çинче врнаçнă. == Кун-çулĕ == Яла [[чăвашсем]] йĕркеленĕ. Чиркӳ прихут шкулне 1884 çулта никĕсленĕ. 19-мĕш ĕмĕрте [[Хусан кĕперни|Хусан кĕпернин]] [[Чистай уесĕ|Чистай уесне]] кĕнĕ. Халăх йышĕ: 1710 – 177 çын.; 1795 – 224; 1830 – 129; 1857 – 432; 1897 – 879; 1989 – 582; 2002 – 491 çын. (чăвашсем, вырăссем, тутарсем). ==Паллă çынсем== * [[Захаров Михаил Иванович]], [[сăвăç]]. == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} ==Каçăсем== *[http://www.ite.antat.ru/articles/punkt_a/a9.html Тутар энциклопедийĕ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305005117/http://www.ite.antat.ru/articles/punkt_a/a9.html |date=2016-03-05 }} *[http://enc.cap.ru/?t=world&lnk=828 Чăваш энциклопедийĕ] *[http://letopisi.ru/index.php/%D0%95%D0%BB%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F_%D1%88%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%B0_%D0%B4%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B2%D0%BD%D0%B8_%D0%95%D0%BB%D0%B0%D1%83%D1%80_%D0%9D%D1%83%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%82%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B3%D0%BE_%D1%80%D0%B0%D0%B9%D0%BE%D0%BD%D0%B0_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B8_%D0%A2%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD Ялавăр шкулĕ]{{Ĕçлемен каçă|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{Нурлат районĕ}} {{Tatar-geo-stub}} [[Категори:Нурлат районĕнчи пурăнан вырăнсем]] bdygqorief72ih8jook0rb9b17rxlh9 10 23609 872575 644877 2026-04-07T10:40:48Z Max Tenche 25572 872575 wikitext text/x-wiki <includeonly> {{Карточка |кĕлетке_стилĕ = width:275px; |кĕлетке_класĕ = vcard |ячĕ = |ячĕн_стилĕ = |çӳлте = {{{парти ячĕ}}} |стиль_çӳлте = background:#d8dde8; |класс_çӳлте = fn org |çӳлте2 = {{{тăван ячĕ|}}} |стиль_çӳлте2 = nickname |çӳлте3 = {{{аббревиатура|}}} |стиль_çӳлте3 = |ӳкерчĕк = {{#if:{{{логотип|}}}|[[Ӳкерчĕк:{{{логотип}}}|thumb|{{#if:{{{логотип анлăшĕ|}}}|{{{логотип анлăшĕ}}}|200px}}|{{#if:{{{алпусни|}}}|{{{алпусни}}}|Логотип}}]]}} |ӳкерчĕк_стилĕ = |алпусни = {{{алпусни|}}} |алпусни_стилĕ = |пуçелĕксен_стилĕ = |патасен_стилĕ = text-align:left; |текст_стилĕ = |пата1 = Лидер: |текст1 = {{{лидер}}} |пата2 = Йĕркелекен: |текст2 = {{{йĕркелекен|}}} |пата3 = Йĕркеленĕ&nbsp;вăхăт: |текст3 = {{{йĕркеленĕ вăхăт|}}} |пата4 = Салатнă&nbsp;вăхăт: |текст4 = {{{салатнă вăхăт|}}} |пата5 = Штаб-хваттер: |текст5 = {{{штаб-хваттер|}}} |пата6 = Идеологи: |текст6 = {{{идеологи|}}} |пата7 = Интернационал: |текст7 = {{{интернационал|}}} |пата8 = Тăмарсемпе&nbsp;блоксем: |текст8 = {{{тăмарсем|}}} |пата9 = Çамрăксен&nbsp;оганизацийĕ: |текст9 = {{{çамрăксен организацийĕ|}}} |пата10 = Пайташ&nbsp;йышĕ: |текст10 = {{{пайташ йышĕ|}}} |пата11 = Йыхрав: |текст11 = {{{йыхрав|}}} |пата12 = Кĕçĕн палатăри вырăнсем: |текст12 = {{{Кĕçĕн палатăри вырăнсем |}}} |пата13 = Аслă палатăри вырăнсем: |текст13 = {{{Аслă палатăри вырăнсем|}}} |пата14 = Европарламентри вырăнсем: |текст14 = {{{Европарламентри вырăнсем|}}} |пата15 = Гимн: |текст15 = {{{гимн|}}} |пата16 = Парти&nbsp;пичечĕ: |текст16 = {{{парти пичечĕ|}}} |пата17 = Пайăр çынсем: |текст17 = {{#if: {{{Пайăр çынсем|}}}|[[:Категори:{{{Пайăр çынсем|}}}|Категорири парти пайташĕсем]] ({{PAGESINCATEGORY:{{{пайăр çынсем|}}}}}&nbsp;çын)}} |пата18 = Сайт: |текст18 = {{{официаллă сайт|}}} }}{{Статьясенче çеç категори|Политика партисем, алфавитпа}}</includeonly><noinclude> {{doc}} <!-- Категории и интервики добавляйте на подстранице /Документация, а не здесь --> <!-- PLEASE ADD CATEGORIES AND INTERWIKIS TO THE /Документация SUBPAGE, THANKS --> [[ru:Шаблон:Партия]]</noinclude> ordqguaaozh4iz9fepd36hzlypij4vj 872576 872575 2026-04-07T10:41:54Z Max Tenche 25572 872576 wikitext text/x-wiki <includeonly> {{Карточка |кĕлетке_стилĕ = width:275px; |кĕлетке_класĕ = vcard |ячĕ = |ячĕн_стилĕ = |çӳлте = {{{парти ячĕ}}} |стиль_çӳлте = background:#d8dde8; |класс_çӳлте = fn org |çӳлте2 = {{{тăван ячĕ|}}} |стиль_çӳлте2 = nickname |çӳлте3 = {{{аббревиатура|}}} |стиль_çӳлте3 = |ӳкерчĕк = {{#if:{{{логотип|}}}|[[Ӳкерчĕк:{{{логотип}}}|{{#if:{{{логотип анлăшĕ|}}}|{{{логотип анлăшĕ}}}|200px}}|{{#if:{{{алпусни|}}}|{{{алпусни}}}|Логотип}}]]}} |ӳкерчĕк_стилĕ = |алпусни = {{{алпусни|}}} |алпусни_стилĕ = |пуçелĕксен_стилĕ = |патасен_стилĕ = text-align:left; |текст_стилĕ = |пата1 = Лидер: |текст1 = {{{лидер}}} |пата2 = Йĕркелекен: |текст2 = {{{йĕркелекен|}}} |пата3 = Йĕркеленĕ&nbsp;вăхăт: |текст3 = {{{йĕркеленĕ вăхăт|}}} |пата4 = Салатнă&nbsp;вăхăт: |текст4 = {{{салатнă вăхăт|}}} |пата5 = Штаб-хваттер: |текст5 = {{{штаб-хваттер|}}} |пата6 = Идеологи: |текст6 = {{{идеологи|}}} |пата7 = Интернационал: |текст7 = {{{интернационал|}}} |пата8 = Тăмарсемпе&nbsp;блоксем: |текст8 = {{{тăмарсем|}}} |пата9 = Çамрăксен&nbsp;оганизацийĕ: |текст9 = {{{çамрăксен организацийĕ|}}} |пата10 = Пайташ&nbsp;йышĕ: |текст10 = {{{пайташ йышĕ|}}} |пата11 = Йыхрав: |текст11 = {{{йыхрав|}}} |пата12 = Кĕçĕн палатăри вырăнсем: |текст12 = {{{Кĕçĕн палатăри вырăнсем |}}} |пата13 = Аслă палатăри вырăнсем: |текст13 = {{{Аслă палатăри вырăнсем|}}} |пата14 = Европарламентри вырăнсем: |текст14 = {{{Европарламентри вырăнсем|}}} |пата15 = Гимн: |текст15 = {{{гимн|}}} |пата16 = Парти&nbsp;пичечĕ: |текст16 = {{{парти пичечĕ|}}} |пата17 = Пайăр çынсем: |текст17 = {{#if: {{{Пайăр çынсем|}}}|[[:Категори:{{{Пайăр çынсем|}}}|Категорири парти пайташĕсем]] ({{PAGESINCATEGORY:{{{пайăр çынсем|}}}}}&nbsp;çын)}} |пата18 = Сайт: |текст18 = {{{официаллă сайт|}}} }}{{Статьясенче çеç категори|Политика партисем, алфавитпа}}</includeonly><noinclude> {{doc}} <!-- Категории и интервики добавляйте на подстранице /Документация, а не здесь --> <!-- PLEASE ADD CATEGORIES AND INTERWIKIS TO THE /Документация SUBPAGE, THANKS --> [[ru:Шаблон:Партия]]</noinclude> 678e40yddrqj74c6yw5scjozovcqjep 872577 872576 2026-04-07T10:44:23Z Max Tenche 25572 872577 wikitext text/x-wiki <includeonly> {{Карточка |кĕлетке_стилĕ = width:275px; |кĕлетке_класĕ = vcard |ячĕ = |ячĕн_стилĕ = |çӳлте = {{{парти ячĕ}}} |стиль_çӳлте = background:#d8dde8; |класс_çӳлте = fn org |çӳлте2 = {{{тăван ячĕ|}}} |стиль_çӳлте2 = nickname |çӳлте3 = {{{аббревиатура|}}} |стиль_çӳлте3 = |ӳкерчĕк = {{#if:{{{логотип|}}}|[[Ӳкерчĕк:{{{логотип}}}|{{#if:{{{логотип анлăшĕ|}}}|{{{логотип анлăшĕ}}}|200px}}|{{#if:{{{алпусни|}}}|{{{алпусни}}}|Логотип}}]]}} |ӳкерчĕк_стилĕ = |алпусни = {{{алпусни|}}} |алпусни_стилĕ = |пуçелĕксен_стилĕ = |патасен_стилĕ = text-align:left; |текст_стилĕ = |пата1 = Лидер: |текст1 = {{{лидер}}} |пата2 = Йĕркелекен: |текст2 = {{{йĕркелекен|}}} |пата3 = Йĕркеленĕ&nbsp;вăхăт: |текст3 = {{{йĕркеленĕ вăхăт|}}} |пата4 = Салатнă&nbsp;вăхăт: |текст4 = {{{салатнă вăхăт|}}} |пата5 = Штаб-хваттер: |текст5 = {{{штаб-хваттер|}}} |пата6 = Идеологи: |текст6 = {{{идеологи|}}} |пата7 = Интернационал: |текст7 = {{{интернационал|}}} |пата8 = Тăмарсемпе&nbsp;блоксем: |текст8 = {{{тăмарсем|}}} |пата9 = Çамрăксен&nbsp;оганизацийĕ: |текст9 = {{{çамрăксен организацийĕ|}}} |пата10 = Пайташ&nbsp;йышĕ: |текст10 = {{{пайташ йышĕ|}}} |пата11 = Йыхрав: |текст11 = {{{йыхрав|}}} |пата12 = Кĕçĕн палатăри вырăнсем: |текст12 = {{{Кĕçĕн палатăри вырăнсем |}}} |пата13 = Аслă палатăри вырăнсем: |текст13 = {{{Аслă палатăри вырăнсем|}}} |пата14 = Европарламентри вырăнсем: |текст14 = {{{Европарламентри вырăнсем|}}} |пата15 = Гимн: |текст15 = {{{гимн|}}} |пата16 = Парти&nbsp;пичечĕ: |текст16 = {{{парти пичечĕ|}}} |пата17 = Пайăр çынсем: |текст17 = {{#if: {{{Пайăр çынсем|}}}|[[:Категори:{{{Пайăр çынсем|}}}|Категорири парти пайташĕсем]] ({{PAGESINCATEGORY:{{{пайăр çынсем|}}}}}&nbsp;çын)}} |пата18 = Сайт: |текст18 = {{{официаллă сайт|}}} }}{{Статьясенче çеç категори|Политика партисем, алфавитпа}}</includeonly><noinclude> {{doc}} <!-- Категории и интервики добавляйте на подстранице /Документация, а не здесь --> <!-- PLEASE ADD CATEGORIES AND INTERWIKIS TO THE /Документация SUBPAGE, THANKS --> </noinclude> 7os9bnho9wy0fyyd6f66euqlwz6dwh5 0 77679 872544 855563 2026-04-06T14:53:16Z Ellodanis5 17302 872544 wikitext text/x-wiki :{{ан арпаштарăр|Ялйыш|Ялйышпа}} {{Пĕлтерĕшсем|Хамăрьял (пĕлтерĕшсем)}} {{toc-right}} [[Ӳкерчĕк:Huramatavar.JPG|350px|thumb|Чăваш [[ял]]ĕ ([[Патăрьел районĕ]]нчи Хурама Твар)]] '''Хамăрьял''' — ентешсене хисеплесе, юратса калакан [[сăмах]]. Çавна май ку сăмахпа тĕрлĕ чухне бренд евĕр усă курас йăла та пур. Çавăн пек тĕслĕхсене черетлесе тухăпăр: * Тавар палли пек усă курасси<ref>[http://www.findtm.ru/card/42/429430.html Брындин Павел Анатольевич текен çыннăн тавар палли]</ref>. * [[Сĕнтĕрвăрри районĕ]]нчи [[Кĕçĕн Астакасси]] ялĕнчи [[фольклор]] ансамблĕ<ref>[http://gov.cap.ru/info.aspx?gov_id=415&type=news&id=2835546 Новости » «Хамар ял» радует своим выступлением]</ref>. * Тумтире, вăл шутра футболкăсене, капăрлатма усă курни<ref>[http://mosentesh2.ucoz.ru/news/den_respubliki_2011/2011-06-29-573 24 июня в Чебоксарах прошел День Республики, посвященный 91-й годовщине основания Чувашской автономии.]</ref>. * [[Беларуç]]ри "Атăл" ятлă чăваш пĕрлĕхĕ çумĕнчи "Хамăр ял" илемлĕ пултарулăх ушкăнĕн ячĕ<ref>[http://www.cap.ru/page?id=1271751 2012.06.28 Отклики, мнения, впечатления (Советская Чувашия)]{{Ĕçлемен каçă|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>[http://gov.cap.ru/spec/SiteMap.aspx?gov_id=12&id=2045051 Ансамбль «Хамар Ял» из Республики Беларусь: «Красивый город, доброжелательные люди, и конечно же, впечатляющая ширь Волги...»] — Министерство культуры, по делам национальностей и архивного дела Чувашской Республики</ref>. * Шупашкарти "Хамăр ял" кафе<ref>[https://afisha.cheb.ru/kafe/hamaryal3h.html Кафе "Хамар ял" Адрес: г. Чебоксары, ул. Хузангая, 3 Сайт: afisha.cheb.ru/kafe/hamaryal3h.html Время работы: круглосуточно Особенности: Список закусочных, Круглосуточные кафе]</ref>. * [[Çĕмĕрле районĕ]]нчи [[Янташ]] ялĕнчи "Хамар-Ял" фольклор ушкăнĕ<ref>[http://gov.cap.ru/home/77/obrazov/yandash/project/p44aa1.html Фольклорная группа "Хамар - ял"]</ref>. * [[Шупашкар]]ти ООО "Хамар-ял"<ref>[http://www.list-org.com/company/7204658 Полное юридическое наименование: ОБЩЕСТВО С ОГРАНИЧЕННОЙ ОТВЕТСТВЕННОСТЬЮ "ХАМАР-ЯЛ"]</ref>. * Хамăр ял эрех<ref>[http://www.cheblvz.ru/assortiment/vodka-khamar-yal.html ПРОДУКТОСОБЕННОСТИФАКТЫ Водка ХАМАР ЯЛ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181018025154/http://www.cheblvz.ru/assortiment/vodka-khamar-yal.html |date=2018-10-18 }}</ref>. * Етĕрне районĕнчи ООО Хамар ял<ref>[https://zachestnyibiznes.ru/company/ul/1092136000219_2119902426_OOO-HAMAR-YaL ООО "ХАМАР ЯЛ"]</ref>. * Ÿнерçĕсен "Хамăр ял" куравĕ (Кÿкеç)<ref>[http://tavanen.ru/в-музее-бичурин-и-современность-сос-5/ Тăван Ен хаçатран] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181225165219/http://tavanen.ru/%D0%B2-%D0%BC%D1%83%D0%B7%D0%B5%D0%B5-%D0%B1%D0%B8%D1%87%D1%83%D1%80%D0%B8%D0%BD-%D0%B8-%D1%81%D0%BE%D0%B2%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%BE%D1%81%D1%82%D1%8C-%D1%81%D0%BE%D1%81-5/ |date=2018-12-25 }}</ref>. * "Чăваш кил-тĕрĕшĕнчи" "Хамăрьял" [[ресторан]] ([[Чĕмпĕр]] хули)<ref>[https://ul.gorko.ru/рестораны/441877/ Хамар ял РЕСТОРАН]{{Ĕçлемен каçă|date=April 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} — Открыто до 18:00 +7 (951) 099-07-33 ул. Юности, 2, стр. 10, Ульяновск</ref>. Кунашкал тĕслĕхсене вĕçĕ-хĕррисĕр тăсма пулать. == Экзоэтноним та, этнофолизм та мар == Хамӑр ял та хамӑр ял тетпӗр.... Ҫав вӑхӑтрах ку ӑнлава хӑшӗсем мӑшкӑлламалли япала туса хурас текенсем те пур иккен. Уйрӑм халӑхсене юри машкӑллама ӑсталанӑ сӑмахсене этнофолизм теҫҫӗ. Анчах та тӗнчере "хамӑр ял" текен [[этнофолизм]] ҫук. Тӗнчере "хамӑр ял" этнофолизм ҫуккине чылайӑшӗ ӑнланать-ха ӗнтӗ. Анчах та О. С. Коробкова ҫырнӑ <<МАРКЕРЫ ЯЗЫКА ВРАЖДЫ В НОМИНАЦИЯХ ЭТНИЧЕСКОЙ ПРИНАДЛЕЖНОСТИ: СОЦИОЛИНГВИСТИЧЕСКИЙАСПЕКТ>> статья кун ҫути курнӑ<ref>Коробкова О.С. [https://docplayer.ru/41774896-Markery-yazyka-vrazhdy-v-nominaciyah-etnicheskoy-prinadlezhnosti-sociolingvisticheskiy-aspekt.html МАРКЕРЫ ЯЗЫКА ВРАЖДЫ В НОМИНАЦИЯХ ЭТНИЧЕСКОЙ ПРИНАДЛЕЖНОСТИ: СОЦИОЛИНГВИСТИЧЕСКИЙ АСПЕКТ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180115075004/http://docplayer.ru/41774896-Markery-yazyka-vrazhdy-v-nominaciyah-etnicheskoy-prinadlezhnosti-sociolingvisticheskiy-aspekt.html |date=2018-01-15 }}</ref>. Унта ак çапла каланисем пур: {{Цитата пуçламăшĕ}} {{oq|ru|4.Заимствование: хамар (ял) (от чувашского хамӑрял «земляк, односельчанин») – необразованный чуваш, деревенщина;}}<Куçару: 4.Йышăнни: хамар (ял) (чăваш чĕлхинчи хамӑрял «земляк, односельчанин» тенинчен) — пĕлÿсĕр чăваш, ялллăхри çын;> {{Цитата вĕçĕ}} {{Цитата пуçламăшĕ}} {{oq|ru|2) представители коренных народов России, особенно в национальных республиках (хамары необразованные чуваши);}}<Куçару: 2) Раççейри тĕпри халăхсен çыннисем, уйрамах нацилле республикăсенче (хамар пĕлÿсĕр чăваш);> {{Цитата вĕçĕ}} {{Цитата пуçламăшĕ}} {{oq|ru|1) распространенные в национальных республиках России и относящиеся к представителям национальных меньшинств: мамбет (Якутия), хамар (ял) (Чувашия), и т. д.;}}<Куçару: 1) Раççейри нацилле республикăсенче сарăлнăскерсем тата нацилле çумйышсем патне пырса тивекенсем: мамбет (Яккутьен), хамар (ял) (Чăваш Ен)> {{Цитата вĕçĕ}} Вӑт ҫакнашкал япаласемпе тӗлĕнтреҫҫӗ пире паянхи "ӑславҫӑсем"! Тата тепӗр хут калама тивет: Тӗнчере "хамӑр ял" текен этнофолизм ҫук! Халь вара ӑнлантарса парас мӗншӗн ҫапла иккенне. * Ҫак Коробкова текенскер "хамар ял" е "хамар" этнофолизма мӗнле ҫӑлкуҫран шыраса тупнине пӗлтермест. * этнофолизмсене мӑшкӑллакан халӑхӑн чӗлхинчи сӑмахсенчен суйласа илсе йӗркелемеҫҫӗ, мӗншӗн тесен мӑшкӑллаканни ҫав чӗлхене пӗлмест, юратмасть. * Этнофлоизмсенчен мӑшкӑлланакан халӑх яланах пӑрӑнма тӑрашать. Пирӗн чӑвашсем "хамӑр ял" тенипе савӑнса кайса усӑ кураҫҫӗ, калӑпӑр, юрӑ-ташӑ ансамблĕсене те ҫавнашкал ят параҫҫӗ. * Коробкова статйинче "хамӑр ял" тени "мамбет" тенипе юнашар тарать. Якутсене ҫав "мамбет" тенипе мӑшкаллаҫҫӗ имӗш. Анчах та ку суя. [[Саххасем]] патӗнче унашкал этнофолизм ҫук. "Мамбет" тесе урăх çынсене калаççĕ<ref>Беньяминова, Анастасия. [https://www.caravan.kz/news/pochemu-slovo-mambet-stalo-rugatelnym-v-kazakhstane-murat-telibekov-392515/ Почему слово «мамбет» стало ругательным в Казахстане – Мурат Телибеков] — Караван медиапортал</ref>. (Саххари "мамбет" тени этнофолизм мар, вăл унта "гопник" йышши çамрăксене пĕлтерет). Эппин ҫын ку тӗлӗшпе йӑнӑшрӗ пулсан, мӗншӗн-ха ӑна ытти енӗпе ӗненмелле? * "Хамӑрьял" тенинчен ниепле те "хамӑр" тени тухса тӑма пултараймасть ("Вирьял" тенинчен "вир" тухса тăрайманни пек...). Вӗсен пӗлтерешӗсем расна<ref>[http://ru.samah.chv.su/s/хамăр Чувашско-русский словарь (1982)]</ref>. * Форумсенче чӑвашсене "хамӑр", "хамӑрьял", "хамарьялник" текелесе мӑшкӑллама хӑтланнисем пур. Анчах та унашкал япаласене АНОНИМСЕМ ҫыраҫҫӗ. Модераторӗсем те чӑвашсемех теме май пур (Çапла вара чăвашсем хăйсенчен хăйсем мăшкăлланă пек пулса тухать). Эппин ку ытларах хайхи модераторсен тирпейсӗрлӗхӗ пирки ҫеҫ калать. Форум вӑл — форум. Унта темле провокаци те пулма пултарать. Вӗсене чӑн-чӑн ҫăлкуҫ пек пӑхмашкӑн хӗн. * Чӑваша чӑнах та мăшкӑллас текен ҫыншӑн ятарласа этнофолизм шутласа кӑларас хуйхӑ ҫук. Вӑл тӳрременех "чӑваш" теме пултарать<ref>Çеçпĕл Мишши. [https://chuvash.org/lib/haylav/247.html Пирĕн вăй Çеçпĕл Мишши | Калав | 1918 | 3 384]</ref>. Чӑваш тени те пит кирлӗ пулсан ҫав машкӑл сӑмахне ҫаврӑнать. * Ялти чӑвашсене ятарласа хуларисенчен уйӑрса палӑртасси нихҫан та пулман. "Хула чӑвашӗ" текен ӑнлав ҫӗнӗ-ха вӑл<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=X3v2NusnnGU Типшем Сашук - Хула чăвашĕ (2017)]</ref>. Хулана кайса унта яланлахах вырнаҫнисене чӑвашсем хӑйсен йӑхташӗ пек курман. Хальхи вӑхӑтра та "чӑваш" тени "ял" тенипех ассоциациленет. Эппин кунта ятарласа "ялтисем валли" этнофолизм ӑсталама нимле сӑлтав та ҫук. === "Хамăрьял" тени Интернетри анонимсен лексиконĕнче === "Хамăрьял" тенине чăн-чăн пурнăçра çынсем пĕр-пĕринпе хутшăннă чухне [[пейоратив]]лă пĕлтерĕшпе усă курнине никам та ниçта та тупса палăртман. Анчах та вăл, çавнашкал пĕлтерĕшлĕ çав [[сăмах]] [[Интернет]]ри [[аноним]]сен [[форум]]ĕсенче пур. Вăт çакăнпа, чăн-та, килĕшме пулать. Акă мĕн çыраççĕ пĕр статьяра<ref>Григорьева Е.А. [https://interactive-plus.ru/e-articles/520/Action520-468814.pdf Способы освоения иноязычной лексики в русском языке (на примере чувашской лексемы «хамӑр ял»)] / Е.А. Григорьева, О.А. Петрова // Научные исследования: теория, методика и практика : материалы IV Междунар. науч.-практ. конф. (Чебоксары, 29 янв. 2018 г.) / редкол.: О.Н. Широков [и др.] – Чебоксары: ЦНС «Интерактив плюс», [[2018]]. – С. 263-264. – ISBN 978-5-6040732-1-6. Интернетра кун çути курнă [[вăхăт]]: 19.02.[[2018]] (ку статья тата [https://interactive-plus.ru/ru/article/468814/discussion_platform ак çак тĕлте пур])</ref>: {{Цитата пуçламăшĕ}} {{oq|ru|Анализ текстов комментариев на русском языке к публикациям в интернетгазетах, которые содержат информацию об общественно-политической ситуации и во всей полноте отражают языковую картину и мировоззрение носителей русского языка, проживающих на территории Чувашской Республики, показал, что в настоящее время достаточно активно происходит процесс освоения русским языком ряда лексических единиц чувашского языка. В данную группу слов входит и лексема хамӑр ял}}<Куçарусем: Интернетхаçатсенчи публикацисем тата вĕсен тĕлĕшпе вырăсла панă комментарисен тексчĕсем пĕрлĕх-политика лару-тăрăвне кăтартаççĕ, çавăн пекех вырăс чĕлхин Чăваш республикинчи усравçисен тĕнчекурăмне, чĕлхе тăрăмне палăртаççĕ. Вĕсене тишкерни çакна кăтартса пачĕ: хальхи вăхăтра самаях активлăн вырăс чĕлхи чăваш чĕлхинчи лексикăлла пĕрчĕсене "алла илесси" пырать. Унашкал лексемăсен ушкăнне ''хамăр ял'' та кĕрет.> {{Цитата вĕçĕ}} Статья авторĕсем ак çапла пĕтĕмлетÿ тăваççĕ: {{Цитата пуçламăшĕ}} {{oq|ru|Таким образом, исследование показало, что в настоящее время происходит сложный языковой процесс заимствования русским языком новой лексической единицы на базе прототипа чувашской лексемы хамăр ял, завершением которого будет создание нового слова, характеризующегося фонетическими, семантическими изменениями и грамматической оформленностью по законам языка-реципиента.}}<Куçару: Çапла вара тĕпчев çакна кăтартса пачĕ: хальхи [[вăхăт]]ра, [[чăваш чĕлхи]]нчи ''хамăр ял'' лексемăн прототипла никĕсĕ çинче, [[вырăс чĕлхи]] çĕнĕ лексикăлла пĕрчĕ йышăнас кăткăс процесс пырать; вăл вĕçленнĕ майăн, — фонетикăлла, семантикăлла улшăнса тата грамматикăлла тытăмланса, — çĕнĕ сăмах йĕркеленĕ.> {{Цитата вĕçĕ}} == Çавăн пекех пăхăр == * [[Вирьял]] * [[Тăхăрьял]] == Вуламалли == == Асăрхавсем == {{Асăрхавсем}} == Каçăсем == {{Чăвашсем}} [[Категори:Чăвашсем]] tflxe82ecmqmnz1pfpjlr042dibcjul 2 80544 872579 872475 2026-04-07T11:30:35Z Max Tenche 25572 /* Хатӗрсем */ 872579 wikitext text/x-wiki [[File:2024_Wikipedia_Asian_Month_Barnstar.png|100px|thumb|right|[[Википеди:Ази уйӑхӗ 2024|2024 Ази уйӑхӗн]] хутшӑнаканӗ]] '''Max Tenche''', '''Макс Тӗнче''', [[Чăваш Википедийĕ|Чӑваш Википедийӗн]] хутшӑнаканӗ. Тӳрӗ куҫару тумастӑп! <code> '''Ӑӑ Ӗӗ Ҫҫ Ӳӳ'''</code> — сас паллисемпе '''ҫырмалла'''!<br> <code>Ăă Ĕĕ Çç Ÿÿ</code> — сас паллисем '''йӑнӑшлӑ'''. {{babel|cv|ru|en-3|uk-2}} == Алфавит == РФ-н <small>''11.12.2002 № 165-ФЗ «О внесении дополнения в статью 3 Закона Российской Федерации „О языках народов Российской Федерации“»''<ref>{{Cite web|title=Федеральный закон "О внесении дополнения в статью 3 Закона Российской Федерации "О языках народов Российской Федерации" от 11.12.2002 N 165-ФЗ (принят ГД ФС РФ 15.11.2002)|url=https://duma.consultant.ru/documents/737567?items=100|website=duma.consultant.ru|access-date=2022-03-21|lang=ru}}</ref> (текен "Закон о единой графической основе")</small> тата <small>''25.10.1991 N 1807-1 "О языках народов Российской Федерации" ''<ref>{{Cite web|title=Статья 3. Правовое положение языков / КонсультантПлюс|url=https://www.consultant.ru/document/cons_doc_LAW_15524/87d691fc3a1a728928230fb7aa6bbab7e23342fc/|website=www.consultant.ru|access-date=2022-03-21|archive-date=2021-08-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20210814135915/http://www.consultant.ru/document/cons_doc_LAW_15524/87d691fc3a1a728928230fb7aa6bbab7e23342fc/|deadlink=no}}</ref></small> саккунӗсемпе тата <small>Юникодӑн официаллӑ хучӗпе<ref>[https://www.unicode.org/charts/PDF/U0400.pdf Юникодӑн официаллӑ хучӗ]</ref></small> [[Чӑваш алфавичӗ]] [[кирилл ҫырулӑхӗ]] усӑ курать. {{Чӑваш алфавичӗ}} == Чӑваш Википедийӗ == [[Чӑваш Википедийӗ]]н [[Википеди:Тарăнăш|тарӑнӑшӗ]]: '''{{Depth|cv|6}}'''= {{#expr: {{NUMBEROF|EDITS|cv}}/{{NUMBEROF|PAGES|cv}} round 6}} × {{#expr: ({{NUMBEROF|PAGES|cv}}-{{NUMBEROF|ARTICLES|cv}})^2/{{NUMBEROF|ARTICLES|cv}}^2 round 6}}. * Тӳрлетӳсен йышӗ: '''{{NUMBEROF|EDITS|cv}}''' * Страницӑсен йышӗ: '''{{NUMBEROF|PAGES|cv}}''' * Статьясен йышӗ: '''{{NUMBEROF|ARTICLES|cv}}''' Ытти [[тӗрӗксем|тӗрӗк]] википедисенчи статьясен йышӗ тата вӗсен тарӑнӑшӗ:<br> {| class="wikitable" ! Википеди!!Статьясен йышӗ!!Тарӑнӑш |- |[[Тутар Википедийĕ]] || ''{{NUMBEROF|ARTICLES|tt}}''||{{Depth|tt|2}} |- |[[Турккӑ Википедийӗ]]|| ''{{NUMBEROF|ARTICLES|tr}}''||{{Depth|tr|2}} |- |[[Узбек Википедийĕ]]|| ''{{NUMBEROF|ARTICLES|uz}}''||{{Depth|uz|2}} |- |[[Кӑнтӑр Азербайджан Википедийӗ]]|| ''{{NUMBEROF|ARTICLES|azb}}''||{{Depth|azb|2}} |- |[[Казах Википедийĕ]]|| ''{{NUMBEROF|ARTICLES|kk}}''||{{Depth|kk|2}} |- |[[Азербайджан Википедийĕ]]|| ''{{NUMBEROF|ARTICLES|az}}''||{{Depth|az|2}} |- |[[Кăркăс Википедийĕ]] || ''{{NUMBEROF|ARTICLES|ky}}''||{{Depth|ky|2}} |- |[[Пушкăрт Википедийĕ]] || ''{{NUMBEROF|ARTICLES|ba}}''||{{Depth|ba|2}} |- |[[Крым-тутар Википедийĕ]] || ''{{NUMBEROF|ARTICLES|crh}}''||{{Depth|crh|2}} |- |[[Саха Википедийĕ]] || ''{{NUMBEROF|ARTICLES|sah}}''||{{Depth|sah|2}} |- |[[Каракалпак Википедийӗ]] || ''{{NUMBEROF|ARTICLES|kaa}}''||{{Depth|kaa|2}} |- |[[Уйгур Википедийӗ]] || ''{{NUMBEROF|ARTICLES|ug}}''||{{Depth|ug|2}} |- |[[Туркмен Википедийӗ]] || ''{{NUMBEROF|ARTICLES|tk}}''||{{Depth|tk|2}} |- |[[Тыва Википедийĕ]] || ''{{NUMBEROF|ARTICLES|tyv}}''||{{Depth|tyv|2}} |- |[[Гагауз Википедийĕ]]|| ''{{NUMBEROF|ARTICLES|gag}}''||{{Depth|gag|2}} |- |[[Карачай-Балкар Википедийĕ]] || ''{{NUMBEROF|ARTICLES|krc}}''||{{Depth|krc|2}} |- |[[Алтай Википедийӗ]] || ''{{NUMBEROF|ARTICLES|alt}}''||{{Depth|alt|2}} |} == Статьясем == {{main|Хутшăнакан:Max Tenche/ҪЫРНӐ СТАТЬЯСЕН ЯТ-ЙЫШӖ}} == Каҫӑсем == * [https://64.rosstat.gov.ru/storage/mediabank/NXk1R9IJ/%D0%A7%D0%B8%D1%81%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%BE%D1%81%D1%82%D1%8C+%D0%B8+%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%BC%D0%B5%D1%89%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5.pdf 2010ҫ Сарӑту облаҫӗ] * [https://sozdik.kz/ru/dictionary/translate/kk/ru/%D0%BA%D1%96%D1%88%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B5/ Каз-Выр сӑмахсарӗ] *[http://elbib.nbchr.ru/lib_files/0/kchy_0_0000067.pdf Чӑваш-Турккӑ-Вырӑс калаҫу кӗнеки] == Урӑхли == === Шаблонсем: === ==== Хатӗрсем ==== *[[Шаблон:Кӳршӗ хуласем]] *[[Шаблон:Автонумераци]] (+[[Шаблон:Автонумераци/Документаци|doc]]) * *[[Шаблон:Scriptsource]] *[[Шаблон:Ан пӑтраштарӑр2]] *[[Шаблон:Вырнаҫтару2]] (+[[Шаблон:Вырнаҫтару2/Документаци|doc]]) *[[Шаблон:ЕІУ]] *[[Шаблон:Бсокр]] *[[Шаблон:Публикаци/место]] *[[Шаблон:ЕСУ]] *[[Шаблон:UKR-EnumPopEstimate2021]] *[[Шаблон:Кӗске дата]] *[[Шаблон:Украинӑри облаҫ]] (+[[Шаблон:Украинӑри облаҫ/Документаци|doc]]) *[[Шаблон:УПУ]] *[[Шаблон:Узбекистанӑн администрациллӗ-территориллӗ картти]] *[[Шаблон:Lex.uz]] *[[Шаблон:Ref]] *[[Шаблон:Ref-uz]] *[[Шаблон:Ҫӳрев ярӑмӗ2]] *[[Шаблон:Каракалпакстан]] *[[Шаблон:Операциллӗ план]] (+[[Шаблон:Операциллӗ план/Документаци|doc]]) *[[Шаблон:ПВ64]] (+[[Шаблон:ПВ64/Документаци|doc]]) *[[Шаблон:Космослӑ вӗҫев экипажӗ]] (+[[Шаблон:Космослӑ вӗҫев экипажӗ/Документаци|doc]]) *[[Шаблон:Суйлавсен карточки]] *[[Шаблон:Парти2]] (+[[Шаблон:Парти2/Документаци|doc]]) ==== Ят-йышсем ==== === Модульсем === *[[Модуль:Statistical/RUS-ALI]] *[[Модуль:Statistical/RUS-SAR]] *[[Модуль:Tables]] *[[Модуль:BaseConvert]] *[[Модуль:Statistical/RUS-BAS]] *[[Модуль:Statistical/RUS-KOS]] *[[Модуль:Statistical/RUS-LIP]] *[[Модуль:Check for conflicting parameters]] === Кодировкӑсем === *[[Кирилл ҫырулӑхӗ]]н кодировки: '''[[Ӑ|Ӑӑ]] {{*}} [[Ӗ|Ӗӗ]] {{*}} [[Ҫ|Ҫҫ]] {{*}} [[Ӳ|Ӳӳ]]''' *[[Латин ҫырулӑхӗ]]н кодировки: '''[[Ă|Ăă]] {{*}} [[Ĕ|Ĕĕ]] {{*}} [[Ç|Çç]] {{*}} [[Ÿ|Ÿÿ]]''' === Чи вӑрӑм статьясем === * [[Ятарлă:Длинные страницы]] === Улшӑнусем === * [[Ятарлă:Свежие правки]] == Проектсем == * Доможаков (аал) == Асӑрхавсем == {{Асăрхавсем}} [[crh:Qullanıcı:Max Tenche]] [[en:User:Max Tenche]] [[ru:Участник:Max Tenche]] [[uk:Користувач:Max Tenche]] 9vddixns8hcocodu8a8iyqrotv0bqyb 0 105245 872539 772432 2026-04-06T14:33:04Z Ellodanis5 17302 Ellodanis5 [[Пĕрлелĕх]] страницӑн ятне [[Социа́ллă пĕрлелĕх]] ҫине улӑштарчӗ 772432 wikitext text/x-wiki :''Ку ăнлава '''[[Пĕрлĕх]]''' тенипе пăтраштармалла мар'' :''Ку ăнлава '''[[Пĕрлĕхлĕх]]''' тенипе пăтраштармалла мар'' '''Пĕрлелĕх''', çавăн пекех '''Социа́ллă пĕрлелĕх''', '''Социум пĕрлелĕхĕ'''({{lang-en|social community}}) — çынсен реаллĕ (чăн-чăн) пĕрлешĕвĕ; вăл, объективлă майпа, [[панăлăхсем|панăлăх]]ла çирĕп хире-хирĕç çыхăнусемпе тытăнса тăрать, çапла вара [[социаллă тăвăм]]ăн коллективлă субъекчĕ пек пулать. == Çăлкуçсем == * Нестерович В.Ф. Разграничение понятия «общественность» и смежных понятий и терминов в юридической науке // Алтайский юридический вестник. — 2014. — № 1. — С. 25-30. == Асăрхавсем == {{Асăрхавсем}} {{Куçармалла|ru|Общность}} [[Категори:Социаллă системăсем]] g6xrv9tgpcqhbcurk9vbmlsp4r1jxfg 872541 872539 2026-04-06T14:33:45Z Ellodanis5 17302 Ellodanis5 [[Социа́ллă пĕрлелĕх]] страницӑн ятне [[Социаллă пĕрлелĕх]] ҫине улӑштарчӗ 772432 wikitext text/x-wiki :''Ку ăнлава '''[[Пĕрлĕх]]''' тенипе пăтраштармалла мар'' :''Ку ăнлава '''[[Пĕрлĕхлĕх]]''' тенипе пăтраштармалла мар'' '''Пĕрлелĕх''', çавăн пекех '''Социа́ллă пĕрлелĕх''', '''Социум пĕрлелĕхĕ'''({{lang-en|social community}}) — çынсен реаллĕ (чăн-чăн) пĕрлешĕвĕ; вăл, объективлă майпа, [[панăлăхсем|панăлăх]]ла çирĕп хире-хирĕç çыхăнусемпе тытăнса тăрать, çапла вара [[социаллă тăвăм]]ăн коллективлă субъекчĕ пек пулать. == Çăлкуçсем == * Нестерович В.Ф. Разграничение понятия «общественность» и смежных понятий и терминов в юридической науке // Алтайский юридический вестник. — 2014. — № 1. — С. 25-30. == Асăрхавсем == {{Асăрхавсем}} {{Куçармалла|ru|Общность}} [[Категори:Социаллă системăсем]] g6xrv9tgpcqhbcurk9vbmlsp4r1jxfg 2 114376 872556 872350 2026-04-06T21:04:52Z Max Tenche 25572 хушни 872556 wikitext text/x-wiki ; Тӗп страница [[Хутшăнакан:Max Tenche|Max Tenche]] Кунта манӑн статьясен ят-йышӗ = Ӑслӑлӑх = == Вӑхӑтпа вырӑнлӑх == # [[2024]] == Википеди уйрӑмӗсем == # [[Туркмен Википедийӗ]] == Космос == # [[Артемида-2]] == Физика пысӑкӑшӗсем == # [[Тӑваткал километр]] # [[Тӑваткал ҫухрӑм]] = Географи = == АПШ == === Гуам === # [[Орднанс Аннекс]] # [[Ороте ҫурутравӗ]] === Ялавсем === # [[Нью-Йорк ялавĕ]] == Израиль == === Чӗлхесем === # [[Еврей-таджик диалекчӗ]] == Корей (КР/КХДР) == === Чӗлхесем === # [[Корей чӗлхи]] == Патшалӑхсем == ;кунта ПНО пайташӗсем, ҫурма йышӑннӑ, йышӑнман патшалӑхсем # [[Корей Республики]] # [[Корей Халӑх Демократиллӗ Республики]] # [[Сомалиленд]] == РФ == === Сехет тӑрӑхӗсем === # [[Владивосток вӑхӑчӗ]] # [[Екатеринбург вӑхӑчӗ]] # [[Иркутск вӑхӑчӗ]] # [[Калининград вӑхӑчӗ]] # [[Камчатка вӑхӑчӗ]] # [[Красноярск вӑхӑчӗ]] # [[Магадан вӑхӑчӗ]] # [[Мускав вӑхӑчӗ]] # [[Омск вӑхӑчӗ]] # [[Самар вӑхӑчӗ]] # [[Якутск вӑхӑчӗ]] === Раҫҫей географийӗ === # [[Алтай Республикин географийӗ]] === Районсем === ;аймаксем, кантонсем # [[Быстрая районĕ]] # [[Гагарин районӗ (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Екатериновка районӗ]] # [[Елизово районĕ]] # [[Каменка кантонӗ]] # [[Карага районĕ]] # [[Кош-Агач аймакӗ]] # [[Мильково районĕ]] # [[Олютор районĕ]] # [[Онгудай аймакӗ]] # [[Пенжина районĕ]] # [[Петровск районӗ]] # [[Соболево районĕ]] # [[Татищево районӗ]] # [[Тигиль районĕ]] # [[Усть-Большерецк районĕ]] # [[Усть-Камчатск районĕ]] === Субъектсем === # [[Алтай Республики]] # [[Брянск облаҫӗ]] # [[Камчатка Ен]] # [[Карачай-Черкеси]] # [[Хакаси]] # [[Хустӑрма облаҫӗ]] === Тӑрӑхсем === # [[Инçет-Тухăç федераци тăрăхĕ]] # [[Коряк тăрăхĕ]] # [[Çурçĕр-Кавказ федераци тăрăхĕ]] === Чӗлхесем === # [[Абазин чӗлхи]] === Юханшывсем === # [[Оссора (юханшыв)]] === Ял-хула тӑрӑхӗсем === # [[Берёзовка муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Вязовка муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ (Татищево районӗ)]] # [[Вязово ял канашӗ]] # [[Грачёвка муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ]] # [[Идолга муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ]] # [[Новозахаркино муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ (Петровск районӗ)]] # [[Октябрьский муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ (Татищево районӗ)]] # [[Пригородный муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Садовое муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ]] # [[Садовый муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ]] # [[Синенькие муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ (Петровск районӗ)]] # [[Сторожевка муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ]] # [[Ягодная Поляна муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ]] === Ялавсем === # [[Раҫҫей Федерацийӗн патшалӑх геральдика регистрӗ]] # [[Сарӑту облаҫӗн ялавӗсем]] # [[Татищево районӗн ялавӗ]] == Ҫар == # [[Позициллӗ район]] == Ҫӗр == # [[Ҫурҫӗр Ази]] # [[Тухӑҫ Ази]] == Узбекистан == === Вилоятсем === # [[Андижан вилоячӗ]] # [[Джизак вилоячӗ]] # [[Навои вилоячӗ]] # [[Сырдарья вилоячӗ]] === Республикӑсем === # [[Каракалпакстан]] = Кунҫул= # [[Алтай Республикин историйӗ]] = Пайӑр ҫынсем = == Ӑсчахсем == === Биологсем === # [[Иваницкая Людмила Петровна]] # [[Тимирязев Климент Аркадьевич]] == Политикӑҫӑсем == === Польша политикӑҫисем === # [[Навроцкий Кароль]] === РФ политикӑҫисем === ==== Чӑваш Республикин политикӑҫисем ==== # [[Никандрова Надежда Валериановна]] # [[Шпилевая Нина Ивановна]] === ССРП политикӑҫисем === ==== Чӑваш АССР политикӑҫисем ==== # [[Андреева Зоя Ананьевна]] === Узбекистан политикӑҫисем === # '''[[Узбекистан президенчӗ]]''' # [[Мирзиёев Шавкат Миромонович]] == Спортсменсем == # [[Биктимирова Алевтина Вениаминовна]] # [[Григорьева Лидия Николаевна (ҫӑмӑл атлет)]] # [[Иванова Алина Петровна]] # [[Захарова Светлана Владимировна]] # [[Майорова Альбина Геннадьевна]] # [[Моргунова Любовь Васильевна]] # [[Нагорная Дарья Сергеевна]] # [[Романова Ольга Владиславовна]] # [[Соколова Вера Александровна]] # [[Тимофеева Ирина Николаевна]] == Ҫыравҫӑсем == # [[Калитко Екатерина Александровна]] == Хула пуҫлӑхӗсем == # [[Барнаул пуçлăхĕсем]] == Юрӑҫӑсем == # [[Асламас Мария Васильевна]] # [[Денисова Зоя Фёдоровна]] = Пӗлтерӗшсем = {{Div col|cols=2}} # [[Агаревка (пӗлтерӗшсем)]] # [[Беседка (пӗлтерӗшсем)]] # [[Беседки (пӗлтерӗшсем)]] # [[Вязовка (пӗлтерӗшсем)]] # [[Вязовка ял тӑрӑхӗ (пӗлтерӗшсем)]] # [[Вязовое ял тӑрӑхӗ (пӗлтерӗшсем)]] # [[Горный Ключ]] # [[Губаревка (пӗлтерӗшсем)]] # [[Елшанка (пӗлтерӗшсем)]] # [[Зеленкино (пӗлтерӗшсем)]] # [[Идолга (пӗлтерӗшсем)]] # [[Ильиновка (пӗлтерӗшсем)]] # [[Каменский (пӗлтерӗшсем)]] # [[Карякино (пӗлтерӗшсем)]] # [[Колки (пӗлтерӗшсем)]] # [[Македоновка (пӗлтерӗшсем)]] # [[Мӑн Каменка (пӗлтерӗшсем)]] # [[Новодубровка (пӗлтерӗшсем)]] # [[Новополье (пӗлтерӗшсем)]] # [[Оркино (пӗлтерӗшсем)]] # [[Оссора]] # [[Синенькие (пӗлтерӗшсем)]] # [[Сторожевка (пӗлтерӗшсем)]] # [[Ҫырла Уҫланки (пӗлтерӗшсем)]] # [[Широкое (пӗлтерӗшсем)]] # [[Шлыковка (пӗлтерӗшсем)]] {{Div col end}} = Политика = == Патшалӑх тӗсӗсем == # [[Нумай нациллӗ патшалӑх]] == Пӗрлешӳсем == # [[Хĕвеланăç Африка патшалăхĕсен экономика пĕрлешĕвĕ]] == Пулӑмсем == # [[Пушкӑртстанти протестсем (2024)]] # [[Чеченсен тата ингушсен депортацийӗ]] == Урӑх == # [[Шалти колонизаци]] = Пурӑнан вырӑнсем = == Инди == # [[Лакхнау]] == Казахстан == # [[Атырау]] == РФ == === Алтай крайӗ === # [[Барнаул]] === Алтай Республики === # [[Горно-Алтайск]] === Архангельск облаҫӗ === # [[Вотлажма хулашӗ]] === Брянск облаҫӗ === # [[Брянск]] === Ингуш Республики === # [[Магас]] === Камчатка крайӗ === # [[Анавгай]] # [[Горный Ключ (Камчатка Ен)]] # [[Елизово]] # [[Мильково (Камчатка Ен)]] # [[Никольское (Камчатка Ен)]] # [[Оссора (паççулкă)]] # [[Палана]] # [[Эссо]] === Карел Республики === # [[Петрозаводск]] === Карачай-Черкес Республики === # [[Черкесск]] === Калмӑк Республики === # [[Элиста]] === Сарӑту облаҫӗ === ==== Воскресенское районӗ ==== {{Div col|cols=2}} # [[Елшанка (Воскресенское районӗ)]] {{Div col end}} ==== Гагарин районӗ ==== {{Div col|cols=2}} # [[Докторовка]] # [[Зеленкино (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Ильиновка (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Каменский (Гагарин районӗ)]] # [[Сторожёвка (Сарӑту облаҫӗ)]] {{Div col end}} ==== Красноармейск районӗ ==== {{Div col|cols=2}} # [[Елшанка (Красноармейск районӗ)]] # [[Каменский (Красноармейск районӗ)]] {{Div col end}} ==== Петровск районӗ ==== {{Div col|cols=2}} # [[Агарёвка (Петровск районӗ)]] # [[Колки (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Новодубровка (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Оркино (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Синенькие (Петровск районӗ)]] # [[Ҫӗнӗ Ӑвӑс]] # [[Ҫӗнӗ Вершаут]] # [[Тутар Пакаевки]] {{Div col end}} ==== Ҫӗнӗ Пурас районӗ ==== {{Div col|cols=2}} # [[Елшанка (Ҫӗнӗ Пурас районӗ)]] {{Div col end}} ==== Татищево районӗ ==== {{Div col|cols=2}} # [[Агарёвка (Татищево районӗ)]] # [[Асамлакан сӑваплӑ Микулай чиркӗвӗ (Октябрьский Городок)]] # [[Беседка (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Бурловино]] # [[Вязовка (Татищево районӗ)]] # [[Гартовка]] # [[Глядковка]] # [[Губарёвка (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Елшанка (Татищево районӗ)]] # [[Идолга (сала)]] # [[Карамышка]] # [[Карякино (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Козий Лоб]] # [[Коминтерн (Татищево районӗ)]] # [[Корсаковка (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Кривопавловка]] # [[Македоновка (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Мӑн Каменка (Татищево районӗ)]] # [[Мизино-Лапшиновка]] # [[Новополье (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Октябрьский Городок]] # [[Петров (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Слепцовка]] # [[Татищево]] # [[Широкое (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Шлыковка (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Ягодная Поляна (Сарӑту облаҫӗ)]] {{Div col end}} === Смулен облаҫӗ === # [[Беседка (Смулен облаҫӗ)]] === Ставрополь крайӗ === # [[Пятигорск]] === Чукотка автономиллӗ округӗ === # [[Анадырь]] == Украина == === Кейӳ облаҫӗ === # [[Беседка (Кейӳ облаҫӗ)]] = Халӑхсем = ===Албансем=== # [[Тава коси]] ===Бацбисем=== # [[Бацбисем]] === Еврейсем === # [[Бухара еврейӗсем]] ===Корейсем=== # [[Корейсем]] ===Чикансем=== # [[Чикан ялавĕ]] = Ӑмӑртусем = # [[Википеди:Вики-çуркунне 2024|Вики-ҫуркунне 2024]] # [[Википеди:Ази уйӑхӗ 2024|Ази уйӑхӗ 2024]] # [[Википеди:Конкурссем/Феминизмпа фольклор/2025|Феминизмпа фольклор 2025]] # [[Википеди:Вики-çуркунне 2025|Вики-ҫуркунне 2025]] # [[Википеди:Ази уйӑхӗ 2025|Ази уйӑхӗ 2025]] # [[Википеди:Конкурссем/Феминизмпа фольклор/2026|Феминизмпа фольклор 2026]] === [[Википеди:Вики-çуркунне 2026|7. Вики-ҫуркунне 2026]] === <small> * [[Шпилевая Нина Ивановна]] {{Ялав|Чӑваш Ен}} * [[Никандрова Надежда Валериановна]] {{Ялав|Чӑваш Ен}} * [[Уляндина Августа Васильевна]] {{Ялав|Чӑваш Ен}} * [[Глянец (ушкӑн)]] {{Ялав|Чӑваш Ен}} * [[Артемида-2]] {{Ялав|АПШ}} * [[Навроцкий Кароль]] {{Ялав|Польша}} </small> = Ҫӗнетсе ҫырнӑ/нумай тӳрлетнӗ статьясем = # [[Атӑлҫи сӑртлӑхӗ]] # [[Кейӳ облаҫӗ]] # [[Турккӑ Википедийӗ]] # [[Халӑх ҫырса тухӑвӗ]] = Ҫавӑн пек пӑхӑр = * [[Хутшăнакан:Ellodanis5 /СУЙЛАСА ИЛНĔ СТАТЬЯСЕМ]] o4druz7hh0qitq78csihmuxingqod7r 872567 872556 2026-04-07T06:44:01Z Max Tenche 25572 /* Ӑмӑртусем */ 872567 wikitext text/x-wiki ; Тӗп страница [[Хутшăнакан:Max Tenche|Max Tenche]] Кунта манӑн статьясен ят-йышӗ = Ӑслӑлӑх = == Вӑхӑтпа вырӑнлӑх == # [[2024]] == Википеди уйрӑмӗсем == # [[Туркмен Википедийӗ]] == Космос == # [[Артемида-2]] == Физика пысӑкӑшӗсем == # [[Тӑваткал километр]] # [[Тӑваткал ҫухрӑм]] = Географи = == АПШ == === Гуам === # [[Орднанс Аннекс]] # [[Ороте ҫурутравӗ]] === Ялавсем === # [[Нью-Йорк ялавĕ]] == Израиль == === Чӗлхесем === # [[Еврей-таджик диалекчӗ]] == Корей (КР/КХДР) == === Чӗлхесем === # [[Корей чӗлхи]] == Патшалӑхсем == ;кунта ПНО пайташӗсем, ҫурма йышӑннӑ, йышӑнман патшалӑхсем # [[Корей Республики]] # [[Корей Халӑх Демократиллӗ Республики]] # [[Сомалиленд]] == РФ == === Сехет тӑрӑхӗсем === # [[Владивосток вӑхӑчӗ]] # [[Екатеринбург вӑхӑчӗ]] # [[Иркутск вӑхӑчӗ]] # [[Калининград вӑхӑчӗ]] # [[Камчатка вӑхӑчӗ]] # [[Красноярск вӑхӑчӗ]] # [[Магадан вӑхӑчӗ]] # [[Мускав вӑхӑчӗ]] # [[Омск вӑхӑчӗ]] # [[Самар вӑхӑчӗ]] # [[Якутск вӑхӑчӗ]] === Раҫҫей географийӗ === # [[Алтай Республикин географийӗ]] === Районсем === ;аймаксем, кантонсем # [[Быстрая районĕ]] # [[Гагарин районӗ (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Екатериновка районӗ]] # [[Елизово районĕ]] # [[Каменка кантонӗ]] # [[Карага районĕ]] # [[Кош-Агач аймакӗ]] # [[Мильково районĕ]] # [[Олютор районĕ]] # [[Онгудай аймакӗ]] # [[Пенжина районĕ]] # [[Петровск районӗ]] # [[Соболево районĕ]] # [[Татищево районӗ]] # [[Тигиль районĕ]] # [[Усть-Большерецк районĕ]] # [[Усть-Камчатск районĕ]] === Субъектсем === # [[Алтай Республики]] # [[Брянск облаҫӗ]] # [[Камчатка Ен]] # [[Карачай-Черкеси]] # [[Хакаси]] # [[Хустӑрма облаҫӗ]] === Тӑрӑхсем === # [[Инçет-Тухăç федераци тăрăхĕ]] # [[Коряк тăрăхĕ]] # [[Çурçĕр-Кавказ федераци тăрăхĕ]] === Чӗлхесем === # [[Абазин чӗлхи]] === Юханшывсем === # [[Оссора (юханшыв)]] === Ял-хула тӑрӑхӗсем === # [[Берёзовка муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Вязовка муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ (Татищево районӗ)]] # [[Вязово ял канашӗ]] # [[Грачёвка муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ]] # [[Идолга муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ]] # [[Новозахаркино муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ (Петровск районӗ)]] # [[Октябрьский муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ (Татищево районӗ)]] # [[Пригородный муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Садовое муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ]] # [[Садовый муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ]] # [[Синенькие муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ (Петровск районӗ)]] # [[Сторожевка муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ]] # [[Ягодная Поляна муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ]] === Ялавсем === # [[Раҫҫей Федерацийӗн патшалӑх геральдика регистрӗ]] # [[Сарӑту облаҫӗн ялавӗсем]] # [[Татищево районӗн ялавӗ]] == Ҫар == # [[Позициллӗ район]] == Ҫӗр == # [[Ҫурҫӗр Ази]] # [[Тухӑҫ Ази]] == Узбекистан == === Вилоятсем === # [[Андижан вилоячӗ]] # [[Джизак вилоячӗ]] # [[Навои вилоячӗ]] # [[Сырдарья вилоячӗ]] === Республикӑсем === # [[Каракалпакстан]] = Кунҫул= # [[Алтай Республикин историйӗ]] = Пайӑр ҫынсем = == Ӑсчахсем == === Биологсем === # [[Иваницкая Людмила Петровна]] # [[Тимирязев Климент Аркадьевич]] == Политикӑҫӑсем == === Польша политикӑҫисем === # [[Навроцкий Кароль]] === РФ политикӑҫисем === ==== Чӑваш Республикин политикӑҫисем ==== # [[Никандрова Надежда Валериановна]] # [[Шпилевая Нина Ивановна]] === ССРП политикӑҫисем === ==== Чӑваш АССР политикӑҫисем ==== # [[Андреева Зоя Ананьевна]] === Узбекистан политикӑҫисем === # '''[[Узбекистан президенчӗ]]''' # [[Мирзиёев Шавкат Миромонович]] == Спортсменсем == # [[Биктимирова Алевтина Вениаминовна]] # [[Григорьева Лидия Николаевна (ҫӑмӑл атлет)]] # [[Иванова Алина Петровна]] # [[Захарова Светлана Владимировна]] # [[Майорова Альбина Геннадьевна]] # [[Моргунова Любовь Васильевна]] # [[Нагорная Дарья Сергеевна]] # [[Романова Ольга Владиславовна]] # [[Соколова Вера Александровна]] # [[Тимофеева Ирина Николаевна]] == Ҫыравҫӑсем == # [[Калитко Екатерина Александровна]] == Хула пуҫлӑхӗсем == # [[Барнаул пуçлăхĕсем]] == Юрӑҫӑсем == # [[Асламас Мария Васильевна]] # [[Денисова Зоя Фёдоровна]] = Пӗлтерӗшсем = {{Div col|cols=2}} # [[Агаревка (пӗлтерӗшсем)]] # [[Беседка (пӗлтерӗшсем)]] # [[Беседки (пӗлтерӗшсем)]] # [[Вязовка (пӗлтерӗшсем)]] # [[Вязовка ял тӑрӑхӗ (пӗлтерӗшсем)]] # [[Вязовое ял тӑрӑхӗ (пӗлтерӗшсем)]] # [[Горный Ключ]] # [[Губаревка (пӗлтерӗшсем)]] # [[Елшанка (пӗлтерӗшсем)]] # [[Зеленкино (пӗлтерӗшсем)]] # [[Идолга (пӗлтерӗшсем)]] # [[Ильиновка (пӗлтерӗшсем)]] # [[Каменский (пӗлтерӗшсем)]] # [[Карякино (пӗлтерӗшсем)]] # [[Колки (пӗлтерӗшсем)]] # [[Македоновка (пӗлтерӗшсем)]] # [[Мӑн Каменка (пӗлтерӗшсем)]] # [[Новодубровка (пӗлтерӗшсем)]] # [[Новополье (пӗлтерӗшсем)]] # [[Оркино (пӗлтерӗшсем)]] # [[Оссора]] # [[Синенькие (пӗлтерӗшсем)]] # [[Сторожевка (пӗлтерӗшсем)]] # [[Ҫырла Уҫланки (пӗлтерӗшсем)]] # [[Широкое (пӗлтерӗшсем)]] # [[Шлыковка (пӗлтерӗшсем)]] {{Div col end}} = Политика = == Патшалӑх тӗсӗсем == # [[Нумай нациллӗ патшалӑх]] == Пӗрлешӳсем == # [[Хĕвеланăç Африка патшалăхĕсен экономика пĕрлешĕвĕ]] == Пулӑмсем == # [[Пушкӑртстанти протестсем (2024)]] # [[Чеченсен тата ингушсен депортацийӗ]] == Урӑх == # [[Шалти колонизаци]] = Пурӑнан вырӑнсем = == Инди == # [[Лакхнау]] == Казахстан == # [[Атырау]] == РФ == === Алтай крайӗ === # [[Барнаул]] === Алтай Республики === # [[Горно-Алтайск]] === Архангельск облаҫӗ === # [[Вотлажма хулашӗ]] === Брянск облаҫӗ === # [[Брянск]] === Ингуш Республики === # [[Магас]] === Камчатка крайӗ === # [[Анавгай]] # [[Горный Ключ (Камчатка Ен)]] # [[Елизово]] # [[Мильково (Камчатка Ен)]] # [[Никольское (Камчатка Ен)]] # [[Оссора (паççулкă)]] # [[Палана]] # [[Эссо]] === Карел Республики === # [[Петрозаводск]] === Карачай-Черкес Республики === # [[Черкесск]] === Калмӑк Республики === # [[Элиста]] === Сарӑту облаҫӗ === ==== Воскресенское районӗ ==== {{Div col|cols=2}} # [[Елшанка (Воскресенское районӗ)]] {{Div col end}} ==== Гагарин районӗ ==== {{Div col|cols=2}} # [[Докторовка]] # [[Зеленкино (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Ильиновка (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Каменский (Гагарин районӗ)]] # [[Сторожёвка (Сарӑту облаҫӗ)]] {{Div col end}} ==== Красноармейск районӗ ==== {{Div col|cols=2}} # [[Елшанка (Красноармейск районӗ)]] # [[Каменский (Красноармейск районӗ)]] {{Div col end}} ==== Петровск районӗ ==== {{Div col|cols=2}} # [[Агарёвка (Петровск районӗ)]] # [[Колки (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Новодубровка (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Оркино (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Синенькие (Петровск районӗ)]] # [[Ҫӗнӗ Ӑвӑс]] # [[Ҫӗнӗ Вершаут]] # [[Тутар Пакаевки]] {{Div col end}} ==== Ҫӗнӗ Пурас районӗ ==== {{Div col|cols=2}} # [[Елшанка (Ҫӗнӗ Пурас районӗ)]] {{Div col end}} ==== Татищево районӗ ==== {{Div col|cols=2}} # [[Агарёвка (Татищево районӗ)]] # [[Асамлакан сӑваплӑ Микулай чиркӗвӗ (Октябрьский Городок)]] # [[Беседка (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Бурловино]] # [[Вязовка (Татищево районӗ)]] # [[Гартовка]] # [[Глядковка]] # [[Губарёвка (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Елшанка (Татищево районӗ)]] # [[Идолга (сала)]] # [[Карамышка]] # [[Карякино (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Козий Лоб]] # [[Коминтерн (Татищево районӗ)]] # [[Корсаковка (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Кривопавловка]] # [[Македоновка (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Мӑн Каменка (Татищево районӗ)]] # [[Мизино-Лапшиновка]] # [[Новополье (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Октябрьский Городок]] # [[Петров (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Слепцовка]] # [[Татищево]] # [[Широкое (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Шлыковка (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Ягодная Поляна (Сарӑту облаҫӗ)]] {{Div col end}} === Смулен облаҫӗ === # [[Беседка (Смулен облаҫӗ)]] === Ставрополь крайӗ === # [[Пятигорск]] === Чукотка автономиллӗ округӗ === # [[Анадырь]] == Украина == === Кейӳ облаҫӗ === # [[Беседка (Кейӳ облаҫӗ)]] = Халӑхсем = ===Албансем=== # [[Тава коси]] ===Бацбисем=== # [[Бацбисем]] === Еврейсем === # [[Бухара еврейӗсем]] ===Корейсем=== # [[Корейсем]] ===Чикансем=== # [[Чикан ялавĕ]] = Ӑмӑртусем = # [[Википеди:Вики-çуркунне 2024|Вики-ҫуркунне 2024]] # [[Википеди:Ази уйӑхӗ 2024|Ази уйӑхӗ 2024]] # [[Википеди:Конкурссем/Феминизмпа фольклор/2025|Феминизмпа фольклор 2025]] # [[Википеди:Вики-çуркунне 2025|Вики-ҫуркунне 2025]] # [[Википеди:Ази уйӑхӗ 2025|Ази уйӑхӗ 2025]] # [[Википеди:Конкурссем/Феминизмпа фольклор/2026|Феминизмпа фольклор 2026]] === [[Википеди:Вики-çуркунне 2026|7. Вики-ҫуркунне 2026]] === <small> * [[Шпилевая Нина Ивановна]] {{Ялав|Чӑваш Ен}} * [[Никандрова Надежда Валериановна]] {{Ялав|Чӑваш Ен}} * [[Уляндина Августа Васильевна]] {{Ялав|Чӑваш Ен}} * [[Глянец (ушкӑн)]] {{Ялав|Чӑваш Ен}} * [[Артемида-2]] {{Ялав|АПШ}} * [[Навроцкий Кароль]] {{Ялав|Польша}} * [[Венгрири парламент суйлавӗсем (2026)]] {{Ялав|Венгри}} * [[Орбан Виктор]] {{Ялав|Венгри}} </small> = Ҫӗнетсе ҫырнӑ/нумай тӳрлетнӗ статьясем = # [[Атӑлҫи сӑртлӑхӗ]] # [[Кейӳ облаҫӗ]] # [[Турккӑ Википедийӗ]] # [[Халӑх ҫырса тухӑвӗ]] = Ҫавӑн пек пӑхӑр = * [[Хутшăнакан:Ellodanis5 /СУЙЛАСА ИЛНĔ СТАТЬЯСЕМ]] n9ctw1mgpdasz8ll0hsw9gnwydaqj50 4 128373 872555 872270 2026-04-06T19:59:16Z Il Nur 9972 /* Результатсем */ 872555 wikitext text/x-wiki {{WAM |header = <div style="margin-right:1em; float:right;">[[File:fnf-combo.png|300px]]</div>[[Википеди:Конкурссем/Феминизмпа фольклор/2026|Феминизмпа фольклор]]<br/><small>2026 ҫулхи вики-марафонĕ</small> |subheader = Нарăс уйăхĕн 1-мĕшĕнчен - пуш уйăхĕн 31-мĕшĕччен <small>(UTC вăхăчĕпе)</small> [[Чăваш Википедийĕ|Чăваш Википедине]] йăлана кĕнĕ халăх культурипе хĕрарăмсене халалланă статьясемпе пуянлатас енĕпе марафонра хутшăн! <p> </div> __NOTOC__ |body = «Феминизмпа фольклор 2026» (<small><u>''[[m:Feminism_and_Folklore_2026|тӗнчери проектӑн страници]]''</u>, {{lang-ru|Женщины и женское в традиционной культуре народов мира 2026}}, {{lang-en|[[m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]}})</small>, халӑх культурипе хӗрарӑм темисем иртекен феноменсем ҫинчен калакан ҫӗнӗ статьясене йӗркелесси тата лайӑхлатасси пулса тӑрать. Хутшăнакансен ҫулĕ, арамалăхĕ, Викимедиа проекчӗсенче хутшӑну опычӗ, пурӑнакан ҫӗршыв е регион ниме те пӗлтермест. <blockquote><div style="center">Уйрӑм темӑпа статья тупма е ҫырма пуçлас тесен, пуплеве аялти чӳречерен кӗртӗр те кнопкӑна пусӑр.</div> <div style="text-align: center; font-size: 95%; margin-bottom:.5em;"><inputbox> type=search width=90 buttonlabel=Ҫӗнӗ статья ҫырни е пур статья ҫине куҫни searchbuttonlabel=Тулăтекстлă шырав break=yes </inputbox> </blockquote> == Йĕркелемĕшсем == [[Ӳкерчĕк:WIKIMEDIA_LOGO-CHUVASH_-_ЧӐВАШ_ВИКИМЕДИЙӖСЕМ.jpg|thumb|right|175px|link=m:Wikimedia Community of Chuvash language User Group]] [[Ӳкерчĕк:Wikimedians of Russia EN-RU-TT LOGO.jpg|thumb|right|175px|link=m:Wikimedia Languages of Russia Community User Group/ru|[[m:Wikimedia Languages of Russia Community User Group/ru|«Раҫҫейри халӑхсен чӗлхипе Викимедиа» пӗрлешӗвӗ]].]] * Конкурса нумай чĕлхеллĕ Пĕтĕм тĕнчери Вики-волонтёр пĕрлелĕхĕсен [[m:Feminism and Folklore#Partners|тĕнчери партнерлĕхĕ]] йĕркелет, хаклать тата чыслать. Кашни çĕршывра тата чĕлхе пĕрлĕхĕнче вырăнти организаторсен пулăшнипе иртет. * Статьясем: * Халӑх культурипе хӗрарӑмӗсен темисем урлӑ каҫакан феноменсене ҫырса кӑтартать. * Конкурс тӑршшӗпех йӗркеленӗ е хушӑннӑ. * Хушакан материал калӑпӑшӗ 2500 байтран е 100 сӑмахран кая мар. * Википеди правилисене чӑвашла пӑсмасть * Робот статйисем мар * 01 февралӗн 0:01-мӗшӗнчен пуҫласа 23:59 (UTC) 2026 ҫулхи март уйӑхӗн 31 — мӗшӗччен йӗркеленӗ е хушса панӑ, Мускав вӑхӑчӗпе 1.02.2023 (3:01) 31.03.2023 (14:59). * Призсене, дипломсене тата сертификатсене квалификаци статйисен шучӗпе параҫҫӗ, вӗсен пӗтӗм тӗнчери уйрӑм чӗлхе пайӗнчи вырӑнсенчен килет. * Статьясене йӗрлес тесен вӗсене [[Википеди:Конкурссем/Феминизмпа фольклор/2026#Результатсем|аяларах таблицӑна]] вырнаҫтармалла. * 5 статьяна лайӑхлатнӑ/йӗркеленӗ хутшӑнакансем финалистсен шутне кӗреҫҫӗ * Судьясен решенийӗ ҫинчен жалоба пама пултараймасть. * Процесса [[Ӳкерчĕк:WIKIMEDIA_LOGO-CHUVASH_-_ЧӐВАШ_ВИКИМЕДИЙӖСЕМ.jpg|20px]][[:meta:Wikimedia Community of Chuvash language User Group|Викимедиа пӗрлешӗвӗн чӑваш чӗлхеллӗ хутшӑнӑвӗсен]] ушкӑнӗн членӗсенчен тӑракан опытлӑ техника ушкӑнӗ йӗркелет, хаклать. <!-- ** Описывает феномены, в которых '''пересекаются''' темы '''чувашской народной культуры и женщины'''. ** Создавалась или пополнялась в течение всего конкурса. ** Объем добавляемого материала составляет не менее 2500 байт или 100 слов. ** Не нарушает правил Википедии на чувашском языке ** Не являются статьями, созданными ботами ** Созданы или дополнены в период с 0:01 1 февраля по 23:59 (UTC) 31 марта 2026 года, по Московскому времени соответствует с 1.02.2023 (3:01) по 31.03.2023 (14:59). * Призы, дипломы и сертификаты выдаются за количество квалификационных статей, международность которых зависит от места в отдельном языковом разделе. ** Для отслеживания статей необходимо их разместить в таблице ниже. ** Участники, создавшие/улучшившие 4 статьи, попадают в число финалистов * Решение судей не может быть обжаловано. * Процесс организует и оценивает опытная техническая группа, состоящая из членов группы [[Ӳкерчĕк:WIKIMEDIA_LOGO-CHUVASH_-_ЧӐВАШ_ВИКИМЕДИЙӖСЕМ.jpg|20px]][[:meta:Wikimedia Community of Chuvash language User Group|чувашоязычных участников сообщества Викимедиа.]]--> Усăллă информаци, статьясене хаклав формулипе: |footer = == Жюри == Конкурса организацилес ĕçе раççей тата ютçĕр викимедийçисем хутшăнма пултараççĕ. * Жюри, техник исполнителӗ — {{u|Il Nur}} ([[Хусан]]) * Жюри — {{u|Max Tenche}} ([[Сарăту]]) * Жюри — {{u|Muraveva}} ([[Мускав]]) ;Жюри эҫӗ: * Февралӗн 1-мӗшӗ — мартӗн 31-мӗшӗ: * Конкурса сӳтсе явас ӗҫӗн тӗп страницинче конкурс ыйтӑвӗсен хуравӗсене * Апрелӗн 1 — апрелӗн 26-мӗшӗ (план): * Статьясен конкурсне кӗртнӗ чи пӗчӗк требованисене тивӗҫтерекен ятарлӑ квалификаци инструменчӗсем туса хурасси <small>([https://tools.wikilovesfolklore.org/campwiz/campaign/103 Campwiz])</small> . * Статьясене ҫырас тата пӗтӗмӗшле правилӑсене пӑснӑшӑн, вӗсене лайӑх е дисквалификациленӗ материалсемшӗн жюри явап тытмасть, вӗсене хакламасть. * Тумалла: # [[Википеди:Конкурссем/Феминизмпа фольклор/2026#Хакла|статьясене хаклас йĕркелемĕш]] # квалификацилес умĕнхи ятарлă инструментсем: #* [https://tools.wikilovesfolklore.org/campwiz/campaign/193 Статьясем] == Хакла == * Асӑннӑ требованисене тивӗҫтерекен 2500 байтран кая мар е 100 сӑмах калӑпӑшлӑ статьясемшӗн жюри 1 балл хушса хурать; * Ҫав статьясенче хутшӑнакан ҫын хӑйӗн ыйтӑвне пахалӑхлӑн уҫса парать, материала, 2500 байтран е 100 сӑмах калӑпӑшӗпе, викификацилет тата ҫырса кӑтартать, жюри 2 балл илет; * 150 сӑмахран е 5000 байтран иртекен статьясене тата хутшӑнакан, викификацилекен тата пысӑк пахалӑхлӑ материала ҫырса кӑтартакан темӑна туллин уҫса паракан статьясене жюри 3 балл ҫумне хушса хурать; * Балл коэффициентне икӗ хут ӳстерме ҫур ҫултан кая мар регистрациленӗ вӑхӑтпа хутшӑнакансем валли палӑртнӑ. == Призсем == Ҫыракансем/пуринчен ытларах статьясене лайӑхлатнӑ, парне сертификачӗсем — россия ҫыннисем Ozon.ru илӗҫ. Уйрӑм чӗлхе уйрӑмӗсенче абсолютлӑ ҫӗнтерӳҫӗсем (пӗрремӗш вырӑншӑн 25 доллар, иккӗмӗш вырӑншӑн 20 доллар, чи лайӑх статьяшӑн 15 доллар), ҫавӑн пекех 13 малти вырӑнсенче <small>(300, 200, 100 һәм 10*50 доллар)</small> абсолютлӑ ҫӗнтерӳҫӗсене наградӑлаҫҫӗ. Конкурс результачӗсене пӗрремӗш вырӑна йышӑннӑ е пачах урӑхла финала тухнӑ кашни усӑ кураканпа (4 статья) таблица никӗсӗ ҫинче йӗркеленӗҫ. Парнешӗн организаторсем яваплӑ. }} == Результатсем == {| class="wikitable sortable" |- align="left" ! Хутшăнакан ! Статьясем ! Шут ! Баллсем ! Вырӑн |- |{{u|Ellodanis5}} |[[Томирис]] (1) {{*}} [[(590) Томирис]] (1) {{*}} [[Хĕрхаллĕх]] (2) {{*}} [[Тĕкел]] (3) {{*}} [[Хĕвел хапхи (роман)]] (3){{*}} [[Ашшĕ-амăшĕ]] (0) {{*}} [[Çӳç çулĕ]] (0) {{*}} [[Чумара (фольклорла сăнар)]][[File:Green star boxed.svg|20px|]] (3) {{*}} [[Хĕрарăм-элтеш]] (3) |9 |16 |2 |- |{{u|Max Tenche}} |[[Иваницкая Людмила Петровна]] (3) {{*}} [[Никандрова Надежда Валериановна]] (2) {{*}} [[Шпилевая Нина Ивановна]] (3) {{*}} [[Моргунова Любовь Васильевна]] (3) {{*}} [[Глянец (ушкӑн)]] (3) {{*}} [[Уляндина Августа Васильевна]] (3) |6 |17 |1 |- |} {{Clickable button 2|url=https://tools.wikilovesfolklore.org/campwiz/campaign/193|1=Эсир кунта статья хушма пултаратӑр|class=mw-ui-progressive}} [[Категори:Феминизмпа фольклор 2026]] q0842w4vj6p2znyln08v2dr964ilyxn 0 129593 872540 2026-04-06T14:33:04Z Ellodanis5 17302 Ellodanis5 [[Пĕрлелĕх]] страницӑн ятне [[Социа́ллă пĕрлелĕх]] ҫине улӑштарчӗ 872540 wikitext text/x-wiki #перенаправление [[Социа́ллă пĕрлелĕх]] 1a9qci8no544hl97ymrx23s7xzoqrkc 872543 872540 2026-04-06T14:43:38Z Ellodanis5 17302 [[Социа́ллă пĕрлелĕх]] ҫине каҫаракан каҫӑна пӗтертӗмӗр 872543 wikitext text/x-wiki {{Викисловарь|пĕрлелĕх}} '''Пĕрлелĕх''': *'''Пĕрлелĕх'''. * [[Социаллă пĕрлелĕх]] * [[Пурлăх пĕрлелĕхĕ]] * [[Пĕр стаккан шыв теорийĕ|Пĕрлелĕх]] {{disambig}} [[Категори:Пĕрлелĕх]] [[Категори:Нумай пĕлтерĕшлисем]] fwq4xnaqizmfsi1v3p6lk8snnpcmwp1 0 129594 872542 2026-04-06T14:33:45Z Ellodanis5 17302 Ellodanis5 [[Социа́ллă пĕрлелĕх]] страницӑн ятне [[Социаллă пĕрлелĕх]] ҫине улӑштарчӗ 872542 wikitext text/x-wiki #перенаправление [[Социаллă пĕрлелĕх]] me2u41mru7case0z3plt9tn01k1mrn6 0 129595 872545 2026-04-06T15:02:38Z Ellodanis5 17302 Ҫӗнӗ страница: «:{{falseredirect|Историчченхи тапхăр}} [[File:Lascaux2.jpg|thumb|Cave painting of a dun horse (equine) at Lascaux Caves, France]] '''Умйăлаллă пĕрлĕх''' (çавăн пекех ''историчченхи пĕрлĕх'', ''историчченхи эпоха'') — [[историри период]] <!--человечества до изобретения [[письменность|письменности]], после кото...» 872545 wikitext text/x-wiki :{{falseredirect|Историчченхи тапхăр}} [[File:Lascaux2.jpg|thumb|Cave painting of a dun horse (equine) at Lascaux Caves, France]] '''Умйăлаллă пĕрлĕх''' (çавăн пекех ''историчченхи пĕрлĕх'', ''историчченхи эпоха'') — [[историри период]] <!--человечества до изобретения [[письменность|письменности]], после которого появляется возможность [[история|исторических]] исследований, основанных на изучении письменных источников.--> == Çавăн пекех == * [[Умйăлаллă пĕрлĕхле тытăм]] j57425iabkcc2yfj8a87k1d483vum47 0 129596 872547 2026-04-06T15:13:05Z Ellodanis5 17302 Ҫӗнӗ страница: « '''Умйăлаллă пĕрлĕхле тытăм''' (формаци, строй), марксизмри ăнлану (тĕпрен илсен) *Смирнов С. В. Первісна община, первісна родова община // Енциклопедія історії України : у 10 т. / редкол.: В. А. Смолій (голова) та ін. ; Інститут історії України НАН України. — К. : На...» 872547 wikitext text/x-wiki '''Умйăлаллă пĕрлĕхле тытăм''' (формаци, строй), марксизмри ăнлану (тĕпрен илсен) *Смирнов С. В. Первісна община, первісна родова община // Енциклопедія історії України : у 10 т. / редкол.: В. А. Смолій (голова) та ін. ; Інститут історії України НАН України. — К. : Наукова думка, 2011. — Т. 8 : Па — Прик. — С. 110. — ISBN 978-966-00-1142-7. *М. Д. Ходаківський. Община //Юридична енциклопедія : [у 6 т.] / ред. кол.: Ю. С. Шемшученко (відп. ред.) [та ін.]. — К. : Українська енциклопедія ім. М. П. Бажана, 1998—2004. — ISBN 966-7492-00-1. == Каçăсем == * [http://www.historystudies.msu.ru/ojs2/index.php/ISIS/article/view/66/177 Взгляды А.А. Никишенкова на «Историю первобытного общества»: большие проблемы для антропологии или антропологические проблемы большой важности?] ce9lpnyx8bdjf59o1j94pvr0nv2x5c2 0 129597 872549 2026-04-06T15:21:47Z Ellodanis5 17302 Ҫӗнӗ страница: «[[File:Altamira bisons.jpg|thumb|Altamira bisons]] '''Умйăлалăхри ӳнер''', çавăн пекех: историчченхи ÿнер. == Çавăн пекех == * [[Умйăлаллă пĕрлĕхле тытăм]] (Умйăлалăх). == Каçăсем == {{Навигаци}} * [http://antropogenez.ru/article/189/ Когда и как возникло искусство?] {{Wayback|url=http://antropogenez.ru/article/189/ |date=2014022213552...» 872549 wikitext text/x-wiki [[File:Altamira bisons.jpg|thumb|Altamira bisons]] '''Умйăлалăхри ӳнер''', çавăн пекех: историчченхи ÿнер. == Çавăн пекех == * [[Умйăлаллă пĕрлĕхле тытăм]] (Умйăлалăх). == Каçăсем == {{Навигаци}} * [http://antropogenez.ru/article/189/ Когда и как возникло искусство?] {{Wayback|url=http://antropogenez.ru/article/189/ |date=20140222135522 }} — [[Шер, Яков Абрамович|Я. А. Шер]], Антропогенез.ru * [http://antropogenez.ru/article/592/ Проблема происхождения первобытного искусства и психофизиология] {{Wayback|url=http://antropogenez.ru/article/592/ |date=20140222135526 }} — [[Шер, Яков Абрамович|Я. А. Шер]], Антропогенез.ru * [http://antropogenez.ru/zveno-single/140/ Искусство верхнего палеолита] {{Wayback|url=http://antropogenez.ru/zveno-single/140/ |date=20140222135518 }} — [[Дробышевский, Станислав Владимирович|С. В. Дробышевский]], Антропогенез.ru * Лекция Татьяны Корневой {{YouTube|N6Rh20QjkRk|«Великий немой каменный век: язык тела в древности»}} {{Тулаш каçăсем}} [[Категори:Ӳнер историйĕ]] [[Категори:Палеолит]] [[Категори:Петроглифсем]] qtmadc4o8y295ved5x14cepz67boez7 0 129598 872550 2026-04-06T17:32:46Z Max Tenche 25572 [[COVID-19 пандеми]] ҫине куҫарни 872550 wikitext text/x-wiki #redirect [[COVID-19 пандеми]] spea85vbiz97f3baa8yxgr490uk15uy 0 129599 872551 2026-04-06T17:34:45Z Max Tenche 25572 [[Украинӑна Раҫҫей тапӑнса кӗни]] ҫине куҫарни 872551 wikitext text/x-wiki #redirect [[Украинӑна Раҫҫей тапӑнса кӗни]] 9r3sgtzzem8w872tc08k078xsatr9s5 10 129600 872552 2026-04-06T18:25:18Z Ymblanter 7764 Ҫӗнӗ страница: «Arboreal stingless bee nest (Trigona sp.) Flores.jpg» 872552 wikitext text/x-wiki Arboreal stingless bee nest (Trigona sp.) Flores.jpg so332d06c5jxm6s55spww4s638wh7xy 10 129601 872553 2026-04-06T18:29:29Z Ymblanter 7764 Ҫӗнӗ страница: «Гнездо пчёл рода тригона, Флорес, Эль-Петен, Гватемала» 872553 wikitext text/x-wiki Гнездо пчёл рода тригона, Флорес, Эль-Петен, Гватемала 8s607usob2acq8ruua2yywxcanvfz5q 0 129602 872554 2026-04-06T18:45:15Z Max Tenche 25572 [[Массăллă информаци хатĕрĕ]] ҫине куҫарни 872554 wikitext text/x-wiki #redirect [[Массăллă информаци хатĕрĕ]] ffcumdicfvh9zbtoa2y6z4cfreguuu9 0 129603 872557 2026-04-06T21:27:54Z Ellodanis5 17302 ĕсем 872557 wikitext text/x-wiki [[File:BrandonCarter.jpg|thumb|Brandon Carter]] '''Тĕнче пĕтессин теореми''' ({{lang-en|Doomsday argument}}, суд кунĕн аргуменчĕ тени пулать; кĕскен: {{lang-en2|DA}}) — [[пулаяслăхла шухăшлавлăх]] == Литература == * John Leslie, ''The End of the World: The Science and Ethics of Human Extinction'', Routledge, 1998, ISBN 0-415-18447-9. * J. R. Gott III, ''Future Prospects Discussed'', Nature, vol. 368, p. 108, 1994. * This argument plays a central role in [[Бакстер, Стивен (писатель)|Stephen Baxter]]'s science fiction book, ''[[Manifold: Time]]'', Del Rey Books, 2000, ISBN 0-345-43076-X. == Каçăсем == * [http://www.proza.ru/texts/2007/04/13-34.html Ник Бостром. «Рассуждение о Конце света для начинающих»] * [http://www.proza.ru/texts/2007/05/20-267.html Ник Бостром. Doomsday argument жив и брыкается] * [http://flatrock.org.nz/topics/environment/doom_soon.htm A non-mathematical, unpartisan introduction to the DA] * [https://www.youtube.com/watch?v=F-QA2rkpBSY A compelling lecture from the University of Colorado-Boulder] * [http://www.anthropic-principle.com/preprints/ali/alive.html Nick Bostrom’s response to Korb and Oliver] * [https://web.archive.org/web/20071227051930/http://www.anthropic-principle.com/primer1.html Nick Bostrom’s summary version of the argument] * [https://web.archive.org/web/20140409031213/http://www.anthropic-principle.com/preprints.html#doomsday Nick Bostrom’s annotated collection of references] * [http://arxiv.org/PS_cache/gr-qc/pdf/9407/9407002.pdf Kopf, Krtouš & Page’s early (1994) refutation]{{Недоступная ссылка|date=Октябрь 2019 |bot=InternetArchiveBot }} based on the [[SIA]], which they called «Assumption 2». * [http://xxx.lanl.gov/abs/gr-qc/0208038 The Doomsday Argument, Consciousness and Many Worlds by John Eastmond]{{Недоступная ссылка|date=Октябрь 2019 |bot=InternetArchiveBot }} * [http://xxx.lanl.gov/abs/gr-qc/0009081 The Doomsday argument and the number of possible observers by Ken Olum] In 1993 [[J. Richard Gott]] used his «Copernicus method» to predict the lifetime of Broadway shows. One part of this paper uses the same reference class as an empirical counter-example to Gott’s method. * [https://web.archive.org/web/20071213194830/http://hanson.gmu.edu/nodoom.html A Critique of the Doomsday Argument by Robin Hanson] * [https://web.archive.org/web/20041012171145/http://cogprints.ecs.soton.ac.uk/archive/00002990/ A third route to the doomsday argument by Paul Franceschi] * [http://journals.cambridge.org/action/displayAbstract?fromPage=online&aid=82931 Chambers' Ussherian Corollary Objection] * [https://web.archive.org/web/20080512041350/http://info.phys.unm.edu/papers/2000/Caves2000a.pdf Caves' Bayesian critique of Gott’s argument. C. M. Caves, «Predicting future duration from present age: A critical assessment», Contemporary Physics 41, 143—153 (2000).] {{недоступная ссылка|число=13|месяц=05|год=2013|url=http://info.phys.unm.edu/papers/2000/Caves2000a.pdf}} * [http://www.lrb.co.uk/v21/n13/gree04_.html Mark Greenberg, «Apocalypse Not Just Now» in London Review of Books] * [http://pthbb.org/manual/services/grim/laster.html Laster]: A simple webpage applet giving the min & max survival times of anything with 50 % and 95 % confidence requiring only that you input how old it is. It is designed to use the same mathematics as [[J. Richard Gott]]'s form of the DA, and was programmed by [[sustainable development]] researcher Jerrad Pierce. [[Категори:Эсхатологи]] [[Категори:Пулаяслăхсен теорийĕ]] [[Категори:Статистикăн татса паман ыйтăвĕсем]] [[Категори:Физика теоремисем|Конец света]] s0xlwthjho5auu420pp4cvrjo0ed6kp 872562 872557 2026-04-06T22:33:08Z Ellodanis5 17302 872562 wikitext text/x-wiki [[File:BrandonCarter.jpg|thumb|Brandon Carter]] '''Тĕнче пĕтессин теореми''' ({{lang-en|Doomsday argument}}, суд кунĕн аргуменчĕ тени пулать; кĕскен: {{lang-en2|DA}}) — [[пулаяслăхла шухăшлавлăх]] тĕслĕхĕ. == Литература == * John Leslie, ''The End of the World: The Science and Ethics of Human Extinction'', Routledge, 1998, ISBN 0-415-18447-9. * J. R. Gott III, ''Future Prospects Discussed'', Nature, vol. 368, p. 108, 1994. * This argument plays a central role in [[Бакстер, Стивен (писатель)|Stephen Baxter]]'s science fiction book, ''[[Manifold: Time]]'', Del Rey Books, 2000, ISBN 0-345-43076-X. == Каçăсем == * [http://www.proza.ru/texts/2007/04/13-34.html Ник Бостром. «Рассуждение о Конце света для начинающих»] * [http://www.proza.ru/texts/2007/05/20-267.html Ник Бостром. Doomsday argument жив и брыкается] * [http://flatrock.org.nz/topics/environment/doom_soon.htm A non-mathematical, unpartisan introduction to the DA] * [https://www.youtube.com/watch?v=F-QA2rkpBSY A compelling lecture from the University of Colorado-Boulder] * [http://www.anthropic-principle.com/preprints/ali/alive.html Nick Bostrom’s response to Korb and Oliver] * [https://web.archive.org/web/20071227051930/http://www.anthropic-principle.com/primer1.html Nick Bostrom’s summary version of the argument] * [https://web.archive.org/web/20140409031213/http://www.anthropic-principle.com/preprints.html#doomsday Nick Bostrom’s annotated collection of references] * [http://arxiv.org/PS_cache/gr-qc/pdf/9407/9407002.pdf Kopf, Krtouš & Page’s early (1994) refutation]{{Недоступная ссылка|date=Октябрь 2019 |bot=InternetArchiveBot }} based on the [[SIA]], which they called «Assumption 2». * [http://xxx.lanl.gov/abs/gr-qc/0208038 The Doomsday Argument, Consciousness and Many Worlds by John Eastmond]{{Недоступная ссылка|date=Октябрь 2019 |bot=InternetArchiveBot }} * [http://xxx.lanl.gov/abs/gr-qc/0009081 The Doomsday argument and the number of possible observers by Ken Olum] In 1993 [[J. Richard Gott]] used his «Copernicus method» to predict the lifetime of Broadway shows. One part of this paper uses the same reference class as an empirical counter-example to Gott’s method. * [https://web.archive.org/web/20071213194830/http://hanson.gmu.edu/nodoom.html A Critique of the Doomsday Argument by Robin Hanson] * [https://web.archive.org/web/20041012171145/http://cogprints.ecs.soton.ac.uk/archive/00002990/ A third route to the doomsday argument by Paul Franceschi] * [http://journals.cambridge.org/action/displayAbstract?fromPage=online&aid=82931 Chambers' Ussherian Corollary Objection] * [https://web.archive.org/web/20080512041350/http://info.phys.unm.edu/papers/2000/Caves2000a.pdf Caves' Bayesian critique of Gott’s argument. C. M. Caves, «Predicting future duration from present age: A critical assessment», Contemporary Physics 41, 143—153 (2000).] {{недоступная ссылка|число=13|месяц=05|год=2013|url=http://info.phys.unm.edu/papers/2000/Caves2000a.pdf}} * [http://www.lrb.co.uk/v21/n13/gree04_.html Mark Greenberg, «Apocalypse Not Just Now» in London Review of Books] * [http://pthbb.org/manual/services/grim/laster.html Laster]: A simple webpage applet giving the min & max survival times of anything with 50 % and 95 % confidence requiring only that you input how old it is. It is designed to use the same mathematics as [[J. Richard Gott]]'s form of the DA, and was programmed by [[sustainable development]] researcher Jerrad Pierce. [[Категори:Эсхатологи]] [[Категори:Пулаяслăхсен теорийĕ]] [[Категори:Статистикăн татса паман ыйтăвĕсем]] [[Категори:Физика теоремисем|Конец света]] bezpn82r8drvg4qsv4mxshisngt767g 0 129604 872558 2026-04-06T22:07:16Z Ellodanis5 17302 Ҫӗнӗ страница: «{{Пĕлтерĕшсем|Тавралăх (пĕлтерĕшсем)}} [[Йыш]]ăн '''<math>\varepsilon</math>-тавралăхĕ''' тесе матемтикăра ([[Функцисен анализĕ|функцисен анализĕнче]] тата унпа юнашарла дисциплинăсенче) çавнашкал йыша калаççĕ, хăшĕн кашни пăнчин (элеменчĕн) вырнаçăвĕ кăтартнă йышран <m...» 872558 wikitext text/x-wiki {{Пĕлтерĕшсем|Тавралăх (пĕлтерĕшсем)}} [[Йыш]]ăн '''<math>\varepsilon</math>-тавралăхĕ''' тесе матемтикăра ([[Функцисен анализĕ|функцисен анализĕнче]] тата унпа юнашарла дисциплинăсенче) çавнашкал йыша калаççĕ, хăшĕн кашни пăнчин (элеменчĕн) вырнаçăвĕ кăтартнă йышран <math>\varepsilon</math> чухлĕ инçĕшĕнчен ытла мар. == [[Палăртав]]сем == * Пусть <math>(X,\varrho)</math> есть [[метрическое пространство]], <math>x_0 \in X,</math> и <math>\varepsilon > 0.</math> <math>\varepsilon</math>-окрестностью <math>x_0</math> называется [[множество]] : <math>U_{\varepsilon}(x_0) = \{ x\in X \mid \varrho(x,x_0) < \varepsilon \}.</math> *'''Проколотой''' <math>\varepsilon</math>-окрестностью точки <math>x_0</math> называется её <math>\varepsilon</math>-окрестность без неё самой: :<math>\dot{U}_{\varepsilon}(x_0) = U_{\varepsilon}(x_0) \backslash x_0</math> * Пусть дано [[подмножество]] <math>A \subset X.</math> Тогда <math>\varepsilon</math>-окрестностью этого множества называется множество : <math>U_{\varepsilon}(A) = \bigcup\limits_{x \in A} U_{\varepsilon}(x).</math> == Асăрхавсем == * <math>\varepsilon</math>-окрестностью точки <math>x_0</math> таким образом называется [[открытый шар]] с центром в <math>x_0</math> и радиусом <math>\varepsilon.</math> * Прямо из определения следует, что : <math>U_{\varepsilon}(A) = \{ x\in X \mid \exists y\in A\; \varrho(x,y) < \varepsilon\}.</math> * <math>\varepsilon</math>-окрестность является [[Окрестность|окрестностью]] и, в частности, [[Открытое множество|открытым множеством]]. == Тĕслĕхсем == Пусть есть [[вещественная прямая]] <math>\mathbb{R}</math> со стандартной [[Метрическое пространство|метрикой]] <math>\varrho(x,y) = |x-y|,\; x,y \in \mathbb{R}.</math> Тогда * <math>U_2(1) = (-1,3);</math> * <math>U_1([5,7]) = (4,8).</math> ==Çăлкуçсем== * {{cite book | last = Bredon | first = Glen E. | author-link = Glen Bredon | year = 1993 | title = Topology and geometry | publisher = New York: Springer-Verlag | isbn = 0-387-97926-3 }} * {{cite book|last=Engelking|first=Ryszard| author-link=Ryszard Engelking|title=General Topology|publisher=Heldermann Verlag, Berlin|year=1989| isbn=3-88538-006-4}} * {{cite book | last = Kaplansky | first = Irving | author-link = Irving Kaplansky | year = 2001 | title = Set Theory and Metric Spaces | publisher = American Mathematical Society | isbn = 0-8218-2694-8 }} * {{cite book | last = Kelley | first = John L. | year = 1975 | title = General topology | publisher = New York: Springer-Verlag | isbn = 0-387-90125-6 }} * Willard General Topology <!--{{sfn|Willard|2004|p=}}--> [[Категори:Метрикăлла геометри]] [[Категори:Математикăлла анализ]] t8n9i0f4nbdceym4bzrkrtrgo5pxosb 872569 872558 2026-04-07T09:59:34Z Ellodanis5 17302 872569 wikitext text/x-wiki {{Пĕлтерĕшсем|Тавралăх (пĕлтерĕшсем)}} [[Йыш]]ăн '''<math>\varepsilon</math>-тавралăхĕ''' тесе матемтикăра ([[Функцисен анализĕ|функцисен анализĕнче]] тата унпа юнашарла дисциплинăсенче) çавнашкал йыша калаççĕ, хăшĕн кашни пăнчин (элеменчĕн) вырнаçăвĕ кăтартнă йышран <math>\varepsilon</math> чухлĕ инçĕшĕнчен ытла мар. == [[Палăртав]]сем == * Енчен <math>(X,\varrho)</math> [[метрикăлла уçлăх]], <math>x_0 \in X,</math> тата <math>\varepsilon > 0.</math> вара <math>x_0</math> пăнчăн <math>\varepsilon</math>-тавралăхĕ тесе çак [[йыш]]а калаççĕ: : <math>U_{\varepsilon}(x_0) = \{ x\in X \mid \varrho(x,x_0) < \varepsilon \}.</math> * Хайхи <math>x_0</math> пăнчăн <math>\varepsilon</math>-тавралăхĕ '''шăтăклă (шăтарăннă)''' пулать, енчен унта çав пăнчи хăй пулмасан: :<math>\dot{U}_{\varepsilon}(x_0) = U_{\varepsilon}(x_0) \backslash x_0</math> * Калăпăр, <math>A \subset X</math> (малтанхийĕ иккĕмĕшĕн аййышĕ). Вара <math>A</math> йышăн <math>\varepsilon</math>-тавралăхĕ тесе ак çак йыша калаççĕ: : <math>U_{\varepsilon}(A) = \bigcup\limits_{x \in A} U_{\varepsilon}(x).</math> == Асăрхавсем == * Çапла вара, <math>x_0</math> пăнчăн <math>\varepsilon</math>-тавралăхĕ пек <math>x_0</math> центрлă тата <math>\varepsilon</math> радиуслă [[уçă чăмăр]] пулать * Палăртав тÿрех кăтартнă тăрăх, : <math>U_{\varepsilon}(A) = \{ x\in X \mid \exists y\in A\; \varrho(x,y) < \varepsilon\}.</math> * <math>\varepsilon</math>-тавралăх вăл [[тавралăх (математика)|тавралăхах]] тата, уйрăммăн илсен, [[уçă йыш]]. == Тĕслĕхсем == Калăпăр, стандартлă [[Метрикăлла уçлăх|метрикăллă]] (<math>\varrho(x,y) = |x-y|,\; x,y \in \mathbb{R}.</math>) <math>\mathbb{R}</math> [[чăн тӳрĕ йĕр]] пур. Вара * <math>U_2(1) = (-1,3);</math> * <math>U_1([5,7]) = (4,8).</math> ==Çăлкуçсем== * {{cite book | last = Bredon | first = Glen E. | author-link = Glen Bredon | year = 1993 | title = Topology and geometry | publisher = New York: Springer-Verlag | isbn = 0-387-97926-3 }} * {{cite book|last=Engelking|first=Ryszard| author-link=Ryszard Engelking|title=General Topology|publisher=Heldermann Verlag, Berlin|year=1989| isbn=3-88538-006-4}} * {{cite book | last = Kaplansky | first = Irving | author-link = Irving Kaplansky | year = 2001 | title = Set Theory and Metric Spaces | publisher = American Mathematical Society | isbn = 0-8218-2694-8 }} * {{cite book | last = Kelley | first = John L. | year = 1975 | title = General topology | publisher = New York: Springer-Verlag | isbn = 0-387-90125-6 }} * Willard General Topology <!--{{sfn|Willard|2004|p=}}--> [[Категори:Метрикăлла геометри]] [[Категори:Математикăлла анализ]] c3q2nzg93s4gqgoqhwavx70qkj1sfxu 0 129605 872559 2026-04-06T22:29:59Z Ellodanis5 17302 Ҫӗнӗ страница: « '''Пулаяслăхла шухăшлавлăх''' — информаци уçăмсăр е тулли мар чухне пулаяслăхсен теорине усă курассипе çыхăннă. == Пулаяслăхла шухăшлавлăх меслечĕсем == == Пулаяслăхла шухăшлавлăх тĕслĕхĕсем == === Тĕнче пĕтессин теореми === {{main|Тĕнче пĕтессин теореми}} == Çа...» 872559 wikitext text/x-wiki '''Пулаяслăхла шухăшлавлăх''' — информаци уçăмсăр е тулли мар чухне пулаяслăхсен теорине усă курассипе çыхăннă. == Пулаяслăхла шухăшлавлăх меслечĕсем == == Пулаяслăхла шухăшлавлăх тĕслĕхĕсем == === Тĕнче пĕтессин теореми === {{main|Тĕнче пĕтессин теореми}} == Çавăн пекех == * [[Пулаяслăхла логика]] == Çăлкуçсем == * E. T. Jaynes. Probability Theory: The Logic of Science. — Cambridge University Press, 2003-04-10. — 764 с. — ISBN 978-0-521-59271-0. * John Michael Hammersley. Monte Carlo methods, by J.M.Hammersley and D.C.Handscomb. — book с. * Paul A. Gagniuc. Markov Chains: From Theory to Implementation and Experimentation. — John Wiley & Sons, 2017-07-31. — 252 с. — ISBN 978-1-119-38755-8. [[Категори:Пулаяслăхсен теорийĕ]] [[Категори:Статистика]] 37fho8t1cvrxxjpjlkryzi475ehgpch 872560 872559 2026-04-06T22:30:23Z Ellodanis5 17302 Ellodanis5 [[Пулаяслăх шухăшлавлăх]] страницӑн ятне [[Пулаяслăхла шухăшлавлăх]] ҫине улӑштарчӗ 872559 wikitext text/x-wiki '''Пулаяслăхла шухăшлавлăх''' — информаци уçăмсăр е тулли мар чухне пулаяслăхсен теорине усă курассипе çыхăннă. == Пулаяслăхла шухăшлавлăх меслечĕсем == == Пулаяслăхла шухăшлавлăх тĕслĕхĕсем == === Тĕнче пĕтессин теореми === {{main|Тĕнче пĕтессин теореми}} == Çавăн пекех == * [[Пулаяслăхла логика]] == Çăлкуçсем == * E. T. Jaynes. Probability Theory: The Logic of Science. — Cambridge University Press, 2003-04-10. — 764 с. — ISBN 978-0-521-59271-0. * John Michael Hammersley. Monte Carlo methods, by J.M.Hammersley and D.C.Handscomb. — book с. * Paul A. Gagniuc. Markov Chains: From Theory to Implementation and Experimentation. — John Wiley & Sons, 2017-07-31. — 252 с. — ISBN 978-1-119-38755-8. [[Категори:Пулаяслăхсен теорийĕ]] [[Категори:Статистика]] 37fho8t1cvrxxjpjlkryzi475ehgpch 0 129606 872561 2026-04-06T22:30:24Z Ellodanis5 17302 Ellodanis5 [[Пулаяслăх шухăшлавлăх]] страницӑн ятне [[Пулаяслăхла шухăшлавлăх]] ҫине улӑштарчӗ 872561 wikitext text/x-wiki #перенаправление [[Пулаяслăхла шухăшлавлăх]] 4vdgmwoff0ces1k4vhceh17hx63oxr1 0 129607 872563 2026-04-06T23:38:46Z Ellodanis5 17302 Ҫӗнӗ страница: «[[File:Dalembert. (IFF 157), G.4180(2).jpg|thumb|Dalembert]] '''Д’Аламбер танлашăвĕ''' тесе ак çаканашкал [[дифференциаллă танлăх]]а калаççĕ: <math>y=x\varphi(y')+f(y'),</math> кунта <math>\varphi</math> тата <math>f</math> — функцисем. Чи малтан кунашкал танлашăва [[Д’Аламбер, Жан Лерон|Ж. Д’Аламбер]] (J. D’Alembert,...» 872563 wikitext text/x-wiki [[File:Dalembert. (IFF 157), G.4180(2).jpg|thumb|Dalembert]] '''Д’Аламбер танлашăвĕ''' тесе ак çаканашкал [[дифференциаллă танлăх]]а калаççĕ: <math>y=x\varphi(y')+f(y'),</math> кунта <math>\varphi</math> тата <math>f</math> — функцисем. Чи малтан кунашкал танлашăва [[Д’Аламбер, Жан Лерон|Ж. Д’Аламбер]] (J. D’Alembert, 1748) тĕпченĕ. [[Танлашу]] çавăн пекех Лагранж ячĕпе те паллă, <math> \varphi(y') \equiv y'</math> чухнехи уйрăм тĕслĕхе Клеро танлашăвĕ теççĕ<ref>Пискунов H. С. Дифференциальное и интегральное исчисления для втузов, т. 2.: Учебное пособие для втузов.. — 13-е изд.. — М.: Наука, Главная редакция физико-математической литературы, 1985. — С. 46-48. — 560 с</ref>. == Асăрхавсем == {{Асăрхавсем}} [[Категори:Дифференциаллă танлăхсем]] [[Категори:Линилле мар танлăхсем|Д’Аламбер]] [[Категори:Жан Лерон Д’Аламбер]] merfqllcenu0u0ukse4ep7pr1zv0wk4 0 129608 872564 2026-04-06T23:51:49Z Ellodanis5 17302 Ҫӗнӗ страница: «'''[[Вариньон, Пьер|Вариньо́н]] теореми''': * [[Вариньон теореми (механика)]] * [[Вариньон теореми (геометри)]] {{disambig}} [[Категори:Вариньон теореми]] [[Категори:Нумай пĕлтерĕшлисем]]» 872564 wikitext text/x-wiki '''[[Вариньон, Пьер|Вариньо́н]] теореми''': * [[Вариньон теореми (механика)]] * [[Вариньон теореми (геометри)]] {{disambig}} [[Категори:Вариньон теореми]] [[Категори:Нумай пĕлтерĕшлисем]] fhm51u5cvy4wrckrf606wgo9nkaqv7r 0 129609 872565 2026-04-07T06:39:30Z Max Tenche 25572 Ҫӗнӗ страница: «{{Суйлавсен карточки |название = Венгрири парламент суйлавӗсем |подпись названия = 2026 ҫулхи Венгрири парламент суйлавӗсем |дата = {{Кӗске дата|2026|04|12}} |предыдущие = Венгрири парламент суйлавӗсем (2022) |год предыдущих = 2022 |следующие = Венгрири парламент суйла...» 872565 wikitext text/x-wiki {{Суйлавсен карточки |название = Венгрири парламент суйлавӗсем |подпись названия = 2026 ҫулхи Венгрири парламент суйлавӗсем |дата = {{Кӗске дата|2026|04|12}} |предыдущие = Венгрири парламент суйлавӗсем (2022) |год предыдущих = 2022 |следующие = Венгрири парламент суйлавӗсем (2030) |год следующих = 2030 <!-- для флага --> |территория = Венгри |явка избирателей = <!-- кандидат № 1 --> |портрет1 = [[Ӳкерчĕк:Viktor Orbán, 2025.06.26 (02) (cropped).jpg|160x160px|class=notpageimage]] |цвет1 = #ff6a00 |кандидат1 = [[Орбан Виктор|Виктор Орбан]] |партия1 = [[Фидес — Венгр элтеш пӗрлешӗвӗ]] |коалиция1 = [[Фидес — Венгр элтеш пӗрлешӗвӗ|Фидес]] — [[Христианлӗ-демократиллӗ халӑх партийӗ (Венгри)|ХДХП]] |прошлый результат1 = 54,13 % |прошлое число мест1 = 135 |мест получено1 = |суммарное число мест1 = |изменение числа мест1 = |число голосов1 = |доля голосов1 = |изменение доли голосов1 = <!-- кандидат № 2--> |портрет2 = [[File:Peter-Magyar-Budapest-15-03-2026 (cropped).jpg|160x160px|class=notpageimage]] |цвет2 = #8de8fe |кандидат2 = [[Мадьяр Петер|Петер Мадьяр]] |партия2 = [[Тиса (парти)|Сумлӑхпа ирӗклӗх партийӗ]] |коалиция2 = |прошлый результат2 = ''ҫӗнӗ парти'' |прошлое число мест2 = 0 |мест получено2 = |суммарное число мест2 = |изменение числа мест2 = |число голосов2 = |доля голосов2 = |изменение доли голосов2 = <!-- кандидат № 3 --> |портрет3 = [[Ӳкерчĕк:Toroczkai László 2024 (cropped).jpg|160x160px|class=notpageimage]] |цвет3 = #688d1b |кандидат3 = [[Тороцкаи Ласло|Ласло Тороцкаи]] |партия3 = [[Тӑван ҫӗршывӑмӑрӑн юхӑмӗ|ТҪЮ]] |коалиция3 = |прошлый результат3 = 5,88 % |прошлое число мест3 = 6 |мест получено3 = |суммарное число мест3 = |изменение числа мест3 = |число голосов3 = |доля голосов3 = |изменение доли голосов3 = |прочие партии = [[Демократиллӗ коалици (Венгри)|Демократиллӗ коалици]] * [[Икӗ хӳреллӗ йытӑ партийӗ]] |карта = 2026 Hungarian parliamentary election.svg |ширина карты = 400px |альт. текст карты = |подпись карты = |карта2 = |ширина карты2 = |альт. текст карты2 = |подпись карты2 = |результат = }} '''[[Венгри]]ри {{Тулли дата|2026|04|12}} парламент суйлавӗсем'''. [[1990]] ҫулта ирӗклӗ суйлав йӗрки ҫӗнӗрен пуҫланӑранпа ку парламент суйлавӗсем 10-мӗш пулӗҫ<ref name="эпньюс">{{Cite web |date=13 January 2026 |title=Hungary sets April 12 election date as Orbán faces tough challenge |url=https://apnews.com/article/hungary-election-scheduled-orban-challenge-magyar-71b54205f00252ca7c466eb5407a2aa1 |access-date=13 January 2026 |website=AP News |language=en}}</ref>. == Истори умӗн == === 2022 ҫулхи суйлавсем === {{Тулли дата|2022|04|3}}, халӑх сасӑлавӗн 54,13% пухса, [[1990|1990 ҫултанпа]] пур партирен те, альянсран та [[Фидес — Венгр элтеш пӗрлешӗвӗ|Фидес]] — [[Христианлӗ-демократиллӗ халӑх партийӗ (Венгри)|ХДХП]] чи пысӑк сасӑ пайне илнӗ. Вӑл тӑваттӑмӗш хут икӗ виҫҫӗмӗшӗ пайне ҫӗнсе илнӗ. «[[Венгришӗн Пӗрлешнӗ]]» альянс питӗ сахал пурӑннӑ тата арканнӑ; унӑн пайташӗсем [[Патшалӑх пухӑвӗ (Венгри)|Патшалӑх пухӑвӗн]] уйрӑм политикӑллӑ ушкӑнӗсене ларнӑ. Ытти пӗчӗк партисенчен [[Тӑван ҫӗршывӑмӑрӑн юхӑмӗ]] ҫеҫ пухӑва кӗме пултарнӑ, Венгр [[Икӗ хӳреллӗ йытӑ партийӗ]] вара кӗмен<ref>{{cite web |date=3 April 2022 |title=Nemzeti Választási Iroda |url=https://vtr.valasztas.hu/ogy2022 |website=valasztas.hu}}</ref>. Суйлавсем хыҫҫӑн [[Демократиллӗ коалици (Венгри)|Демократиллӗ коалици]] кӑна Фидес шайӗнчи, ыйтӑмри икӗ паллӑллӑ пӗтӗмлетӳсем илме пултарнӑ, анчах ҫапах та ертсе пыракан партирен чылай кая юлнӑ<ref>{{cite web |date=16 September 2022 |title=Árnyékkormányt alakít Dobrev Klára |url=https://telex.hu/belfold/2022/09/16/gyurcsany-ferenc-dk-rendkivuli-sajtotajekoztato-felkeszultunk |website=telex.hu}}</ref><ref>{{cite web |date=6 February 2023 |title=Molnár Csaba: Egy dolgot nem próbált még az ellenzék 2010 óta, hogy legyen egy domináns párt |url=https://telex.hu/belfold/2023/02/06/molnar-csaba-dk-partizan-interju-gyurcsany-ferenc |website=telex.hu}}</ref>. Оппозици юхӑнса кайнӑ тата пӗрлешме пултарайман. Фидессӗр пуҫне, Венгрири популярлӑха кура Демократиллӗ коалици ҫӗҫ юлнӑ, анчах Фидес лидерӗн [[Орбан Виктор|Виктор Орбана]] хирӗҫ тӑвас тесе вӑл лайӑх вӑйлӑ пулман. [[2022|2022 ҫултан]] пуҫласа [[Европа парламенчӗ]] Венгрие "электораллӑ автократин гибридлӗ тытӑмӗ" каланӑ тата Венгри тӗлӗшпе [[Европа Пӗрлешӗвӗн килӗшӗвӗн 7-мӗш статья]] усӑ курать (европа хаклӑхне пӑсни).<ref>{{cite web |url=https://www.europarl.europa.eu/doceo/document/A-9-2022-0217_EN.html |title=INTERIM REPORT on the proposal for a Council decision determining, pursuant to Article 7(1) of the Treaty on European Union, the existence of a clear risk of a serious breach by Hungary of the values on which the Union is founded |author=Committee on Civil Liberties, Justice and Home Affairs |date=25 July 2022 |publisher=European Parliament |access-date=14 February 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230321060050/https://www.europarl.europa.eu/doceo/document/A-9-2022-0217_EN.html |archive-date=21 March 2023 |url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |date=18 January 2024 |title=The Hungarian government threatens EU values, institutions, and funds, MEPs say &#124; News &#124; European Parliament |url=https://www.europarl.europa.eu/news/en/press-room/20240112IPR16780/the-hungarian-government-threatens-eu-values-institutions-and-funds-meps-say |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240202105300/https://www.europarl.europa.eu/news/en/press-room/20240112IPR16780/the-hungarian-government-threatens-eu-values-institutions-and-funds-meps-say |archive-date=2 February 2024 |access-date=14 February 2024 |website=europarl.europa.eu}}</ref>. [[2024|2024 ҫулта]] сасӑсен ытлашӗпе Европа парламенчӗн депутачӗсем [[Европа Пӗрлешӗвӗн канашӗ]]нчи Венгрин сассин тивӗҫне чарма чӗннӗ<ref>{{Cite web |last=Wax |first=Eddy |date=18 January 2024 |title=EU Parliament calls to strip Hungary of voting rights in rule-of-law clash |url=https://www.politico.eu/article/european-parliament-hungary-voting-rights-rule-of-law-viktor-orban/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240131044947/https://www.politico.eu/article/european-parliament-hungary-voting-rights-rule-of-law-viktor-orban/ |archive-date=31 January 2024 |access-date=14 February 2024 |website=Politico}}</ref>. === Тиса чӗрӗлӗвӗ === {{Тулли дата|2024|02|2}} [[Венгри президенчӗ]] [[Новак Каталин|Каталин Новак]] [[2024|иртнӗ ҫулхи]] [[ака уйӑхӗ]]нче педофили ӗҫӗпе ҫыхӑннӑ преступнике каҫарнине пула паллӑ пулса тӑнӑ<ref>{{Cite web |date=14 February 2024 |title=Children's home crisis threatens very foundation of Orban regime, say analysts |url=https://www.intellinews.com/children-s-home-crisis-threatens-very-foundation-of-orban-regime-say-analysts-312370/ |access-date=30 March 2024 |website=www.intellinews.com |language=en}}</ref>. Ҫак [[Каталин Новакӑн президентлӗ каҫарнине пула харкашу|харкашӑва]] пула Новака тата каҫару ыйтӑвӗ алӑ пуснӑ унӑн юстици министрӗ [[Варга Джудит|Джудит Варгӑна]] ӗҫрен кӑларма хистенӗ<ref name=":2">{{Cite news |last=Thorpe |first=Nick |date=10 February 2024 |title=Hungarian President Katalin Novak resigns over child-abuse pardon scandal |url=https://www.bbc.com/news/world-middle-east-68264363 |access-date=27 March 2024 |work=[[BBC]] |language=en-GB}}</ref>. Кун хыҫҫӑн, Варгӑн иртнӗ упӑшки [[Мадьяр Петер|Петер Мадьяр]] [[Facebook]]-ра вӑл патшалӑх ӗҫӗнчен тухни ҫинчен пӗлтернӗ. Юлашки ҫулсенчи Орбан влаҫӗн тӗп шухӑшӗ — «националлӑ, суверенлӗ, буржуаллӑ Венгри» — ахаль «политикӑллӑ продукт» пулса тӑнӑ, тата Орбан валли пысӑк коррупцин пытарӑвӗпе тӗрӗс ҫынсене пуянлӑх куҫарӑвӗн тӗллевӗ кӑна кирлӗ, Мадьяр ҫырса хушнӑ<ref>{{Cite web |date=10 February 2024 |title=Varga Judit volt férje: Egy percig sem akarok olyan rendszer részese lenni, amelyben Tónik, Ádámok és Barbarák vígan röhöghetnek a markukba |url=https://telex.hu/belfold/2024/02/10/magyar-peter-varga-judit-volt-ferje-lemondas-ner-rogan-antal |access-date=30 March 2024 |website=telex |language=hu}}</ref>. {{Тулли дата|2024|03|15}} политикӑна суннӑ таврӑнманлӑха пӑхмасӑр, [[Будапешт]]ри ирттернӗ нумай пинлӗ митингре Петер Мадьяр ҫӗнӗ политика партийӗ йӗркелени ҫинчен пӗлтернӗ<ref>{{Cite web |date=26 March 2024 |title=Thousands protest in Budapest as Orban embroiled in corruption scandal |url=https://www.euronews.com/2024/03/26/hungarian-whistleblower-releases-audio-suggesting-corruption-in-embattled-orban-government |access-date=30 March 2024 |website=euronews |language=en}}</ref>. Ҫав уйӑхра йӗркеленӗ ыйтӑмсем тӑрӑх, Мадьяр суйлава хутшӑнсан ҫуйлавҫӑсен 15% яхӑн уншӑн «шанчӑклӑ е питӗ шанчӑклӑ» сасӑлама хатӗр<ref>{{Cite web |date=18 March 2024 |title=In Hungary, Scandal and Crisis Suddenly Energize the Opposition |url=https://www.thebulwark.com/p/hungary-orban-scandal-crisis-peter-magyar |access-date=18 March 2024 |website=thebulwark |language=en}}</ref>. {{Тулли дата|2024|04|10}} [[Венгрири Европа парламенчӗн суйлавӗсем (2024)|Европа парламентне]] те, [[Будапешт пухӑвӗн суйлавӗсем (2024)|Будапешт пухӑвне]] те паллӑ мар [[Тиса (парти)|Сумлӑхпа ирӗклӗх партийӗ (Тиса)]] суйланма хӑй хатӗрлӗхӗ ҫинчен пӗлтернӗ. Тиса сасӑсен 30% яхӑн илнӗрен 2-мӗш вырӑна тухнӑ (1-мӗшре Фидес юлнӑ). Урӑх оппозици партийӗсем ӳкнӗрен Венгрин шалти политикинчи лару-тӑру питӗ улшӑннӑ. Хушӑри суйлавсем хыҫҫӑн, ҫул вӗҫне тухса Тиса чи популярлӑ парти пулса тӑнӑ. Фидес ертсе пырӑвне улӑштарас тесе темле пӗчӗк оппозици партийӗсем суйлавсене хутшӑнма мар каланӑ<ref>{{Cite web |date=23 October 2024 |title=Magyar Péter: Történelmet írunk, 18 éve nem volt ilyen |url=https://24.hu/kozelet/2024/10/23/magyar-peter-tisza-part-kozvelemeny-kutatas-21-kutatointezet-vezetes/ |access-date=23 October 2024 |website=24.hu |language=hu}}</ref><ref>{{Cite web |date=25 June 2025 |title=Silence engulfs pro-government polling institutions |url=https://24.hu/belfold/2025/06/25/government-aligned-polling-institutions-silence/ |access-date=24 September 2025 |website=24.hu |language=hu}}</ref>. Ҫӗнӗ суйлавсенче хутшӑнас тесе [[2025|2025 ҫул]] вӗҫӗнче Тиса малтанлӑх суйлавӗсенче 106-ран 103 кандидат пуҫтарнӑ<ref>{{Cite web |date=28 November 2025 |title=Nézze meg térképen, ki lesz a Tisza Párt jelöltje az ön körzetében! |url=https://telex.hu/belfold/2025/11/28/terkepen-a-tisza-part-egyeni-jeloltjei |access-date=28 November 2025 |website=telex.hu |language=hu}}</ref>. === Парламентри оппозоци коллапсӗ === Каталин Новакӑн президентлӗ каҫарӑвӗн харкашӑвӗччен Венгрири чи вӑйлӑ оппозици партийӗ центрлӗ-сулахай [[Демократиллӗ коалици (Венгри)|Демократиллӗ коалици]] шутланнӑ: [[2022|2022 ҫулхи]] [[авӑн уйӑхӗ]]нче унӑн лидерлекен пайташӗ [[Добрев Клара|Клара Добрев]] пӗр партиллӗ [[Клара Добревӗн мӗлкеллӗ кабинечӗ|мӗлкеллӗ кабинет]] туса хунӑ. Мӗлкери кабинетӗн туни ытти оппозици партийӗсене ДК-ӑн тӗп ролне кӑтартнӑ<ref>{{Cite web |last=Kósa |first=András |date=21 December 2023 |title=2023: A Momentum küzdelme az üvegplafonnal |url=https://www.szabadeuropa.hu/a/a-momentum-kuzdelme-az-uvegplafonnal-2023/32741898.html |accessdate=23 February 2026 |work=[[Radio Free Europe/Radio Liberty]] |language=hu}}</ref>. Анчах малалла ҫулсем ДК-ӑн рейтингӗн пысӑк мар шайӗ тата унӑн пулӑшнин 15-20% ҫӗҫ уҫса кӑтартнӑ<ref>{{Cite web |last1=Nótin |first1=Tamás |last2=Sándor Márton |first2=Németh |date=19 September 2022 |title=Ők Dobrev Klára árnyékkormányának árnyékminiszterei |url=https://index.hu/belfold/2022/09/19/arnyekkormany-dobrev-klara-demokratikus-koalicio-arnyekminiszterek/ |accessdate=23 February 2026 |work=[[Index (Hungarian website)|index.hu]] |language=hu}}</ref>. [[Моментум юхӑмӗпе]] [[Икӗ хӳреллӗ йытӑ партийӗ]]семсӗр пуҫне, Венгрин оппозициллӗ партийӗсем ([[Венгри социалист партийӗ]], [[Йоббик]], [[Диалог — Симӗссисен партийӗ]], [[LMP — Венгри симӗс партийӗ]]) суйлав пусахиччен ҫитеймен. Вӗсенчен уйрӑмланса Фидесӗн шутланакан пӗрлешӳҫи питӗ сылтӑм [[Тӑван ҫӗршывӑмӑрӑн юхӑмӗ]] ялан ку чикӗ ҫитнӗ<ref name="kispart">{{Cite web |last=Cseke |first=Balázs |date=21 January 2026 |title=Nem kispártoknak való vidék ez |url=https://telex.hu/belfold/2026/01/21/valasztas-kispartok-indulasa-visszalepes-lmp-masodik-reformkor-megoldas-mozgalom |accessdate=23 February 2026 |work=[[telex.hu]] |language=hu}}</ref>. [[Венгрири парламент суйлавӗсем (2022)|2022 ҫулхи парламент суйлавӗсем]] хыҫҫӑн икӗ ҫул, оппозици партийӗсем енчен пӑхсан, ертсе пыракан [[Фидес — Венгр элтеш пӗрлешӗвӗ|Фидес]] — [[Христианлӗ-демократиллӗ халӑх партийӗ (Венгри)|ХДХП]] доминацийӗн тата [[Виктор Орбан премьерлӗхӗ]]н айӗнче апати тапхӑрӗ пулнӑ<ref>{{Cite web |date=3 April 2023 |title=Egy évvel a választás után: befagyott közélet, sorvadó független médiatér |url=https://atlatszo.hu/adat/2023/04/03/egy-evvel-a-valasztas-utan-befagyott-kozelet-sorvado-fuggetlen-mediater/ |accessdate=23 February 2026 |work=atlatszo.hu |language=hu}}</ref>. [[COVID-19 пандемийӗ]]н тата [[Раҫҫей-Украина вӑрҫи (2022-хальхи)|Раҫҫей-Украина вӑрҫин]] вӑхӑтӗнчи тӳрӗ саккунлӑ ертсе пынинчен парламентӗн политикӑллӑ пӗлтерӗшӗ ӳкнӗ<ref>{{Cite web |date=18 March 2022 |title=Ha a járványveszélynek vége, miért van még veszélyhelyzet és rendeleti kormányzás? |url=https://ataszjelenti.444.hu/2022/03/18/ha-a-jarvanyveszelynek-vege-miert-van-meg-veszelyhelyzet-es-rendeleti-kormanyzas |accessdate=23 February 2026 |work=444.hu |language=hu}}</ref>. [[Тиса (парти)|Тиса партийӗн]] политикӑна килни тата васкавлӑ аталанӑвӗ Венгрири пур политикӑллӑ системӑна улӑштарнӑ<ref name="kispart"/>. {{Тулли дата|2024|03|15}} Петер Мадьяр ҫӗнӗ политикӑллӑ парти йӗркеленени ҫинчен пӗлтернӗ чух ҫак вӑхӑтра йӗркелемен партин рейтингӗ 15%-чен ҫитнӗ. Ҫавӑнпа, {{Тулли дата|2024|03|28}} Демократиллӗ коалици ВСП-па тата Диалогпа пӗрле социаллӑ-демократиллӗ симӗс ят-йышри суйлавлӑ альянс тунӑ — [[ДК–ВСП–Диалог альянсӗ]]. Вӑл [[Венгрири Европа парламенчӗн суйлавӗсем (2024)|Европа парламентне]] тата [[Венгрири вырӑнлӑ суйлавсем (2024)|вырӑнлӑ суйлавсенче]] хутшӑннӑ<ref>{{Cite web |title=Magyar Péter nem alternatíva a baloldali szavazók számára |url=https://index.hu/belfold/2024/03/28/dk-mszp-parbeszed-osszefogas-bejelentes-sajtotajekoztato-magyar-peter-varga-judit/ |access-date=2024-03-28 |website=[[Index.hu]] |date=28 March 2024 |format=}}</ref>. {{Тулли дата|2024|06|9}} Европа парламентне суйлавсем парламентри оппозици партийӗсем выляса янӑ. Тиса вара сасӑсен 30%-пе яхӑн 7 вырӑн илнӗ, ДК–ВСП–Диалог альянсӗ 8%-пе 2 вырӑн кӑна. Урӑх партисем: Икӗ хӳреллӗ йытӑ, Моментум юхӑмӗ, Йоббик, LMP вырӑн илмен. [[МИХ]]-ри Тисӑн ҫавӑн пек "ҫӗнтерӗвӗ" Орбанӑн Фидесне чӗнни пек ятлӑччӗ<ref>{{Cite web |date=2024-06-10 |title=Hungary's Viktor Orbán stumbles in EU election |url=https://www.politico.eu/article/eu-european-election-results-2024-hungary-viktor-orban-fidesz-party-peter-magyar-tisza-party/ |access-date=2025-06-21 |website=POLITICO |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |date=2024-06-10 |title=European elections 2024: A night of drama as EU moves to right |url=https://www.bbc.com/news/articles/c722rq29x7wo |access-date=2025-06-21 |website=BBC News |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |date=2024-06-10 |title=Orban party loses major support in Hungary's EU election |url=https://www.euronews.com/my-europe/2024/06/10/hungary-orbans-right-wing-party-wins-eu-election-but-loses-major-support |access-date=2025-06-21 |website=euronews |language=en}}</ref>. Вырӑнлӑ суйлавсенче Тиса хутшӑнмантан ([[Будапешт пухӑвӗн суйлавӗсем (2024)|Будапештсӗр пуҫне]]) парламентри оппозици партийӗсем хӑйсен пур яхӑн вырӑнӗсене сыхланӑ. Пӗр кунран Клара Добрев ДК-ӑн мӗлкеллӗ кабинетне салатса янӑ<ref>{{Cite web |title=Dobrev Klára bejelentette az árnyékkormánya végét |url=https://index.hu/belfold/2024/06/10/dobrev-klara-arnyekkormany-demokratikus-koalicio-valasztas-eredmeny-baloldal-szocialdemokratak/?token=165db367436524012bb234ab4089a179/ |access-date=2024-06-10 |website=[[Index.hu]] |date=10 June 2024 |format=}}</ref>. 2024 ҫулхи юпа уйӑхӗнче ДК–ВСП–Диалог альянсӗ пулма пӑрахнӑ та<ref>{{Cite web |date=2024-10-19 |title=Gyurcsány Ferenc: 2026-ban mind a 106 választókerületben állítunk jelöltet |url=https://24.hu/belfold/2024/10/19/demokratikus-koalicio-gyurcsany-ferenc-2026-jeloltek/ |access-date=2024-10-19 |website=24.hu |language=hu}}</ref><ref>{{Cite web |last=Júlia |first=Kozics |date=2024-10-19 |title=Megválasztották az MSZP új elnökét |url=https://index.hu/belfold/2024/10/19/komjathi-imre-mszp-tisztujito-kongresszus-ellenzek-baloldal-kunhalmi-agnes/?token=518cf5cc76b6be1da9910120861f1588 |access-date=2024-11-14 |website=index.hu |language=hu}}</ref>. [[2025|2025 ҫулхи]] рейтингсенчи малтан Тисӑпа Фидес пӗр танлӑ, унтан Фидесрен Тиса ҫӳллӗрех пулса тӑнӑ. Парламентри оппозици хӑй популярлӑха ҫухатнӑ<ref name="kispart"/>. 2025 ҫулхи ҫу уйӑхӗнче Моментум юхӑмӗн итрнӗ лидерӗ [[Фекете-Дьёр Андраш|Андраш Фекете-Дьёр]] пулас суйлавсенче хӑй партие хутшӑнмасӑр чӗннӗ, мӗншӗн тесен хутшӑннирен оппозици сассисем пӗчӗк пайсене уйрӑлаҫҫӗ. Унӑн чӗнни Венгрин политикӑллӑ дискурсӗнче пысӑк ыйтусем ҫуратнӑ<ref>{{Cite web |date=2025-05-07 |title=Fekete-Győr András: Ne induljon a választáson a Momentum, mert elveszi az esélyt a kormányváltástól |url=https://telex.hu/belfold/2025/05/07/fekete-gyor-kilep-a-momentumbol-ha-a-part-elindul-a-2026-os-valasztasokon |access-date=2025-05-31 |website=telex |language=hu}}</ref>. Ҫӗртме уйӑхӗнче ертсе пырӑва улӑштарас тесе икӗ оппозици партийӗсем (парламентри мар [[Пӗтӗмӗшле Венгри халӑх партийӗ]] тата парламентри Моментум юхӑмӗ) пулас суйлавсенче хутшӑнмаҫҫӗ каланӑ<ref>{{Cite web |date=1 June 2025 |title=Márki-Zay pártja nem indul a választáson |url=https://444.hu/2025/06/01/marki-zay-partja-nem-indul-a-valasztason |access-date=1 June 2025 |website=444.hu |language=hu}}</ref><ref>{{Cite web |date=7 June 2025 |title=Nem indul a Momentum a 2026-os országgyűlési választáson |url=https://telex.hu/belfold/2025/06/07/momentum-kuldottgyules-valasztas-2026 |access-date=7 June 2025 |website=telex.hu |language=hu}}</ref>. 2026 ҫулхи кӑрлач уйӑхӗнче виҫӗ парти ([[Йышӑну юхӑмӗ]]пе [[Иккӗмӗш реформлӑ тапхӑр партийӗ]] тата парламентри LMP — Венгри симӗс партийӗ) сулавсенче хутшӑнманлӑх ҫинчен пӗлтернӗ<ref>{{Cite web |date=17 January 2026 |title=Az LMP sem indul az idei választásokon |url=https://telex.hu/belfold/2026/01/17/lmp-nem-indul-2026-orszaggyulesi-valasztasok-visszalepes |access-date=18 January 2026 |website=telex.hu |language=hu}}</ref>. {{Тулли дата|2026|02|7}} парламентри Диалог — Симӗссисен партийӗ суйлавсенчен тухнӑ<ref name="dialogue">{{Cite web |date=7 February 2026 |title=Fogyatkozik a mezőny, a Párbeszéd sem indul az áprilisi választáson |url=https://hvg.hu/itthon/20260207_parbeszed-zoldek-part-nem-indul-valasztas-2026 |access-date=9 February 2026 |website=[[hvg.hu]] |language=hu}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://telex.hu/belfold/2026/01/29/humanistak-nem-indul-2026-os-valasztas-cseh-katalin-bejelentes|title=Nem indul a Humanisták az áprilisi választáson|publisher=telex.hu|date=2026-01-29|accessdate=2026-01-29}}</ref>. [[1994]]-[[1998]] ҫ. тата [[2002]]-[[2010]] ҫ. ертсе пыракан тата [[Венгрири коммунизм вӗҫӗ|политикӑллӑ тытӑм улшӑнӑвӗн]] вӑхӑтӗнчен пӗртен-пӗр (Фидессӗр пуҫне) юлнӑ Венгри социалист партийӗ {{тулли дата|2026|02|20}} пулас суйлавсенчен хӑй кандидатура кӑларнӑ<ref name="mszp">{{cite news |author1=Csaba Finta |date=20 February 2026 |title=Historic: Hungarian Socialists to sit out 2026 election and back strongest opposition challengers |url=https://dailynewshungary.com/hungarian-socialists-sit-out-2026-election/ |publisher=Daily News Hungary}}</ref>. Йоббик те хутшӑнмасӑр йышӑннӑ<ref name="jobbik">{{Cite web |date=3 April 2026 |title=Visszalépett a Jobbik Pest 12-es és Tolna 3-as választókerületi jelöltje is |url=https://telex.hu/belfold/2026/04/03/visszalep-a-jobbik-jeloltje-pest-12-valasztokorzeteben |access-date=3 April 2026 |website=telex.hu |language=hu}}</ref>. === Суйлав саккунне тӳрлетни === {{Тулли дата|2024|12|17}} Наци пухӑвӗнчи [[Фидес — Венгр элтеш пӗрлешӗвӗ|Фидес]] — [[Христианлӗ-демократиллӗ халӑх партийӗ (Венгри)|ХДХП]] суйлав округӗсен тытӑмлӑхне улӑштарнӑ: Будапештре 2 округ пӑрахӑҫланӑ (18-тан 16 юлнӑ), [[Пешт вармедйи]]нче 2 округ йӗркеленӗ (12-рен 14-ччен ӳсӗннӗ), [[Чонград-Чанад вармедйи|Чонград-Чанадпа]] [[Фейер вармедйи]]сенчи округсен чиккисем улшӑннӑ. Оппозици ку тӳрлетнисем [[джерримендеринг]] манипуляцийӗсемпе ҫыхӑнтарнӑ: кивӗ тытӑмлӑхпа Наци пухӑвӗнче нумайрахӑш илес тесе Тиса 3-5 позици кӑна ҫӗнтермеллеччӗ<ref>{{cite web |date=17 December 2024 |title=Megszavazták a választási törvény módosítását |url=https://24.hu/belfold/2024/12/17/valasztasi-torveny-modositas-korzethatarok-parlament-szavazas-elfogadtak/ |website=24.hu}}</ref><ref>{{Cite web |date=25 August 2025 |title=Gerrymandered districts, manipulated polls: Orbán's party banks on local races to win 2026 elections |url=https://english.atlatszo.hu/2025/08/25/gerrymandered-districts-manipulated-polls-orbans-party-banks-on-local-races-to-win-2026-elections/ |access-date=31 August 2025 |website=Atlatszo |language=en-US}}</ref>. == Суйлав системи == Патшалӑх пухӑвӗн 199 пайташӗ хутӑштарнӑ мажоритарлӑ элчӗлӗх тӑрӑх 2 ҫулпа суйланнать: 106 мажоритарлӑ сасӑлав системипе пӗрмандатлӑ округсенче суйланать, юлнӑ 93 пӗр пӗтӗм патшалӑх округӗнче пропорци системипе суйланать. Пӗр парти валла суйлав пусахи 5%, икӗ партиллӗ коалици — 10%, виҫӗ е ытла партиллӗ коалицин пусахи 15% шутланать. Унтан вырӑнсем Д'Ондт меточӗпе пайланаҫҫӗ<ref>{{Cite web |title=Electing Members of the National Assembly - House of the National Assembly - Országgyűlés |url=https://www.parlament.hu/web/house-of-the-national-assembly/election-of-the-members-of-parliament |access-date=28 February 2025 |website=House of the National Assembly |language=en-GB}}</ref>. == Ыйтса тухнисем == [[Ӳкерчĕк:2026_Hungarian_election_polls.svg|thumb|500px|Тӗрлӗрен ыйтса тухнисен пӗтӗмлетӗвӗсем]] == Ҫавӑн пек пӑхӑр == * [[Венгрири парламент суйлавӗсем (2022)]] == Асӑрхавсем == {{Асӑрхавсем}} {{Венгрири суйлавсем}} [[Категори:Венгрири суйлавсем]] [[Категори:Европӑри 2026 ҫулхи суйлавсем]] [[Категори:Венгрири 2026 ҫул]] [[Категори:Венгрири парламент суйлавӗсем]] 72jusvur6kycnfpl22qg4qrvrdqvkac 872573 872565 2026-04-07T10:34:20Z Max Tenche 25572 /* Суйлав саккунне тӳрлетни */ 872573 wikitext text/x-wiki {{Суйлавсен карточки |название = Венгрири парламент суйлавӗсем |подпись названия = 2026 ҫулхи Венгрири парламент суйлавӗсем |дата = {{Кӗске дата|2026|04|12}} |предыдущие = Венгрири парламент суйлавӗсем (2022) |год предыдущих = 2022 |следующие = Венгрири парламент суйлавӗсем (2030) |год следующих = 2030 <!-- для флага --> |территория = Венгри |явка избирателей = <!-- кандидат № 1 --> |портрет1 = [[Ӳкерчĕк:Viktor Orbán, 2025.06.26 (02) (cropped).jpg|160x160px|class=notpageimage]] |цвет1 = #ff6a00 |кандидат1 = [[Орбан Виктор|Виктор Орбан]] |партия1 = [[Фидес — Венгр элтеш пӗрлешӗвӗ]] |коалиция1 = [[Фидес — Венгр элтеш пӗрлешӗвӗ|Фидес]] — [[Христианлӗ-демократиллӗ халӑх партийӗ (Венгри)|ХДХП]] |прошлый результат1 = 54,13 % |прошлое число мест1 = 135 |мест получено1 = |суммарное число мест1 = |изменение числа мест1 = |число голосов1 = |доля голосов1 = |изменение доли голосов1 = <!-- кандидат № 2--> |портрет2 = [[File:Peter-Magyar-Budapest-15-03-2026 (cropped).jpg|160x160px|class=notpageimage]] |цвет2 = #8de8fe |кандидат2 = [[Мадьяр Петер|Петер Мадьяр]] |партия2 = [[Тиса (парти)|Сумлӑхпа ирӗклӗх партийӗ]] |коалиция2 = |прошлый результат2 = ''ҫӗнӗ парти'' |прошлое число мест2 = 0 |мест получено2 = |суммарное число мест2 = |изменение числа мест2 = |число голосов2 = |доля голосов2 = |изменение доли голосов2 = <!-- кандидат № 3 --> |портрет3 = [[Ӳкерчĕк:Toroczkai László 2024 (cropped).jpg|160x160px|class=notpageimage]] |цвет3 = #688d1b |кандидат3 = [[Тороцкаи Ласло|Ласло Тороцкаи]] |партия3 = [[Тӑван ҫӗршывӑмӑрӑн юхӑмӗ|ТҪЮ]] |коалиция3 = |прошлый результат3 = 5,88 % |прошлое число мест3 = 6 |мест получено3 = |суммарное число мест3 = |изменение числа мест3 = |число голосов3 = |доля голосов3 = |изменение доли голосов3 = |прочие партии = [[Демократиллӗ коалици (Венгри)|Демократиллӗ коалици]] * [[Икӗ хӳреллӗ йытӑ партийӗ]] |карта = 2026 Hungarian parliamentary election.svg |ширина карты = 400px |альт. текст карты = |подпись карты = |карта2 = |ширина карты2 = |альт. текст карты2 = |подпись карты2 = |результат = }} '''[[Венгри]]ри {{Тулли дата|2026|04|12}} парламент суйлавӗсем'''. [[1990]] ҫулта ирӗклӗ суйлав йӗрки ҫӗнӗрен пуҫланӑранпа ку парламент суйлавӗсем 10-мӗш пулӗҫ<ref name="эпньюс">{{Cite web |date=13 January 2026 |title=Hungary sets April 12 election date as Orbán faces tough challenge |url=https://apnews.com/article/hungary-election-scheduled-orban-challenge-magyar-71b54205f00252ca7c466eb5407a2aa1 |access-date=13 January 2026 |website=AP News |language=en}}</ref>. == Истори умӗн == === 2022 ҫулхи суйлавсем === {{Тулли дата|2022|04|3}}, халӑх сасӑлавӗн 54,13% пухса, [[1990|1990 ҫултанпа]] пур партирен те, альянсран та [[Фидес — Венгр элтеш пӗрлешӗвӗ|Фидес]] — [[Христианлӗ-демократиллӗ халӑх партийӗ (Венгри)|ХДХП]] чи пысӑк сасӑ пайне илнӗ. Вӑл тӑваттӑмӗш хут икӗ виҫҫӗмӗшӗ пайне ҫӗнсе илнӗ. «[[Венгришӗн Пӗрлешнӗ]]» альянс питӗ сахал пурӑннӑ тата арканнӑ; унӑн пайташӗсем [[Патшалӑх пухӑвӗ (Венгри)|Патшалӑх пухӑвӗн]] уйрӑм политикӑллӑ ушкӑнӗсене ларнӑ. Ытти пӗчӗк партисенчен [[Тӑван ҫӗршывӑмӑрӑн юхӑмӗ]] ҫеҫ пухӑва кӗме пултарнӑ, Венгр [[Икӗ хӳреллӗ йытӑ партийӗ]] вара кӗмен<ref>{{cite web |date=3 April 2022 |title=Nemzeti Választási Iroda |url=https://vtr.valasztas.hu/ogy2022 |website=valasztas.hu}}</ref>. Суйлавсем хыҫҫӑн [[Демократиллӗ коалици (Венгри)|Демократиллӗ коалици]] кӑна Фидес шайӗнчи, ыйтӑмри икӗ паллӑллӑ пӗтӗмлетӳсем илме пултарнӑ, анчах ҫапах та ертсе пыракан партирен чылай кая юлнӑ<ref>{{cite web |date=16 September 2022 |title=Árnyékkormányt alakít Dobrev Klára |url=https://telex.hu/belfold/2022/09/16/gyurcsany-ferenc-dk-rendkivuli-sajtotajekoztato-felkeszultunk |website=telex.hu}}</ref><ref>{{cite web |date=6 February 2023 |title=Molnár Csaba: Egy dolgot nem próbált még az ellenzék 2010 óta, hogy legyen egy domináns párt |url=https://telex.hu/belfold/2023/02/06/molnar-csaba-dk-partizan-interju-gyurcsany-ferenc |website=telex.hu}}</ref>. Оппозици юхӑнса кайнӑ тата пӗрлешме пултарайман. Фидессӗр пуҫне, Венгрири популярлӑха кура Демократиллӗ коалици ҫӗҫ юлнӑ, анчах Фидес лидерӗн [[Орбан Виктор|Виктор Орбана]] хирӗҫ тӑвас тесе вӑл лайӑх вӑйлӑ пулман. [[2022|2022 ҫултан]] пуҫласа [[Европа парламенчӗ]] Венгрие "электораллӑ автократин гибридлӗ тытӑмӗ" каланӑ тата Венгри тӗлӗшпе [[Европа Пӗрлешӗвӗн килӗшӗвӗн 7-мӗш статья]] усӑ курать (европа хаклӑхне пӑсни).<ref>{{cite web |url=https://www.europarl.europa.eu/doceo/document/A-9-2022-0217_EN.html |title=INTERIM REPORT on the proposal for a Council decision determining, pursuant to Article 7(1) of the Treaty on European Union, the existence of a clear risk of a serious breach by Hungary of the values on which the Union is founded |author=Committee on Civil Liberties, Justice and Home Affairs |date=25 July 2022 |publisher=European Parliament |access-date=14 February 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230321060050/https://www.europarl.europa.eu/doceo/document/A-9-2022-0217_EN.html |archive-date=21 March 2023 |url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |date=18 January 2024 |title=The Hungarian government threatens EU values, institutions, and funds, MEPs say &#124; News &#124; European Parliament |url=https://www.europarl.europa.eu/news/en/press-room/20240112IPR16780/the-hungarian-government-threatens-eu-values-institutions-and-funds-meps-say |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240202105300/https://www.europarl.europa.eu/news/en/press-room/20240112IPR16780/the-hungarian-government-threatens-eu-values-institutions-and-funds-meps-say |archive-date=2 February 2024 |access-date=14 February 2024 |website=europarl.europa.eu}}</ref>. [[2024|2024 ҫулта]] сасӑсен ытлашӗпе Европа парламенчӗн депутачӗсем [[Европа Пӗрлешӗвӗн канашӗ]]нчи Венгрин сассин тивӗҫне чарма чӗннӗ<ref>{{Cite web |last=Wax |first=Eddy |date=18 January 2024 |title=EU Parliament calls to strip Hungary of voting rights in rule-of-law clash |url=https://www.politico.eu/article/european-parliament-hungary-voting-rights-rule-of-law-viktor-orban/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240131044947/https://www.politico.eu/article/european-parliament-hungary-voting-rights-rule-of-law-viktor-orban/ |archive-date=31 January 2024 |access-date=14 February 2024 |website=Politico}}</ref>. === Тиса чӗрӗлӗвӗ === {{Тулли дата|2024|02|2}} [[Венгри президенчӗ]] [[Новак Каталин|Каталин Новак]] [[2024|иртнӗ ҫулхи]] [[ака уйӑхӗ]]нче педофили ӗҫӗпе ҫыхӑннӑ преступнике каҫарнине пула паллӑ пулса тӑнӑ<ref>{{Cite web |date=14 February 2024 |title=Children's home crisis threatens very foundation of Orban regime, say analysts |url=https://www.intellinews.com/children-s-home-crisis-threatens-very-foundation-of-orban-regime-say-analysts-312370/ |access-date=30 March 2024 |website=www.intellinews.com |language=en}}</ref>. Ҫак [[Каталин Новакӑн президентлӗ каҫарнине пула харкашу|харкашӑва]] пула Новака тата каҫару ыйтӑвӗ алӑ пуснӑ унӑн юстици министрӗ [[Варга Джудит|Джудит Варгӑна]] ӗҫрен кӑларма хистенӗ<ref name=":2">{{Cite news |last=Thorpe |first=Nick |date=10 February 2024 |title=Hungarian President Katalin Novak resigns over child-abuse pardon scandal |url=https://www.bbc.com/news/world-middle-east-68264363 |access-date=27 March 2024 |work=[[BBC]] |language=en-GB}}</ref>. Кун хыҫҫӑн, Варгӑн иртнӗ упӑшки [[Мадьяр Петер|Петер Мадьяр]] [[Facebook]]-ра вӑл патшалӑх ӗҫӗнчен тухни ҫинчен пӗлтернӗ. Юлашки ҫулсенчи Орбан влаҫӗн тӗп шухӑшӗ — «националлӑ, суверенлӗ, буржуаллӑ Венгри» — ахаль «политикӑллӑ продукт» пулса тӑнӑ, тата Орбан валли пысӑк коррупцин пытарӑвӗпе тӗрӗс ҫынсене пуянлӑх куҫарӑвӗн тӗллевӗ кӑна кирлӗ, Мадьяр ҫырса хушнӑ<ref>{{Cite web |date=10 February 2024 |title=Varga Judit volt férje: Egy percig sem akarok olyan rendszer részese lenni, amelyben Tónik, Ádámok és Barbarák vígan röhöghetnek a markukba |url=https://telex.hu/belfold/2024/02/10/magyar-peter-varga-judit-volt-ferje-lemondas-ner-rogan-antal |access-date=30 March 2024 |website=telex |language=hu}}</ref>. {{Тулли дата|2024|03|15}} политикӑна суннӑ таврӑнманлӑха пӑхмасӑр, [[Будапешт]]ри ирттернӗ нумай пинлӗ митингре Петер Мадьяр ҫӗнӗ политика партийӗ йӗркелени ҫинчен пӗлтернӗ<ref>{{Cite web |date=26 March 2024 |title=Thousands protest in Budapest as Orban embroiled in corruption scandal |url=https://www.euronews.com/2024/03/26/hungarian-whistleblower-releases-audio-suggesting-corruption-in-embattled-orban-government |access-date=30 March 2024 |website=euronews |language=en}}</ref>. Ҫав уйӑхра йӗркеленӗ ыйтӑмсем тӑрӑх, Мадьяр суйлава хутшӑнсан ҫуйлавҫӑсен 15% яхӑн уншӑн «шанчӑклӑ е питӗ шанчӑклӑ» сасӑлама хатӗр<ref>{{Cite web |date=18 March 2024 |title=In Hungary, Scandal and Crisis Suddenly Energize the Opposition |url=https://www.thebulwark.com/p/hungary-orban-scandal-crisis-peter-magyar |access-date=18 March 2024 |website=thebulwark |language=en}}</ref>. {{Тулли дата|2024|04|10}} [[Венгрири Европа парламенчӗн суйлавӗсем (2024)|Европа парламентне]] те, [[Будапешт пухӑвӗн суйлавӗсем (2024)|Будапешт пухӑвне]] те паллӑ мар [[Тиса (парти)|Сумлӑхпа ирӗклӗх партийӗ (Тиса)]] суйланма хӑй хатӗрлӗхӗ ҫинчен пӗлтернӗ. Тиса сасӑсен 30% яхӑн илнӗрен 2-мӗш вырӑна тухнӑ (1-мӗшре Фидес юлнӑ). Урӑх оппозици партийӗсем ӳкнӗрен Венгрин шалти политикинчи лару-тӑру питӗ улшӑннӑ. Хушӑри суйлавсем хыҫҫӑн, ҫул вӗҫне тухса Тиса чи популярлӑ парти пулса тӑнӑ. Фидес ертсе пырӑвне улӑштарас тесе темле пӗчӗк оппозици партийӗсем суйлавсене хутшӑнма мар каланӑ<ref>{{Cite web |date=23 October 2024 |title=Magyar Péter: Történelmet írunk, 18 éve nem volt ilyen |url=https://24.hu/kozelet/2024/10/23/magyar-peter-tisza-part-kozvelemeny-kutatas-21-kutatointezet-vezetes/ |access-date=23 October 2024 |website=24.hu |language=hu}}</ref><ref>{{Cite web |date=25 June 2025 |title=Silence engulfs pro-government polling institutions |url=https://24.hu/belfold/2025/06/25/government-aligned-polling-institutions-silence/ |access-date=24 September 2025 |website=24.hu |language=hu}}</ref>. Ҫӗнӗ суйлавсенче хутшӑнас тесе [[2025|2025 ҫул]] вӗҫӗнче Тиса малтанлӑх суйлавӗсенче 106-ран 103 кандидат пуҫтарнӑ<ref>{{Cite web |date=28 November 2025 |title=Nézze meg térképen, ki lesz a Tisza Párt jelöltje az ön körzetében! |url=https://telex.hu/belfold/2025/11/28/terkepen-a-tisza-part-egyeni-jeloltjei |access-date=28 November 2025 |website=telex.hu |language=hu}}</ref>. === Парламентри оппозоци коллапсӗ === Каталин Новакӑн президентлӗ каҫарӑвӗн харкашӑвӗччен Венгрири чи вӑйлӑ оппозици партийӗ центрлӗ-сулахай [[Демократиллӗ коалици (Венгри)|Демократиллӗ коалици]] шутланнӑ: [[2022|2022 ҫулхи]] [[авӑн уйӑхӗ]]нче унӑн лидерлекен пайташӗ [[Добрев Клара|Клара Добрев]] пӗр партиллӗ [[Клара Добревӗн мӗлкеллӗ кабинечӗ|мӗлкеллӗ кабинет]] туса хунӑ. Мӗлкери кабинетӗн туни ытти оппозици партийӗсене ДК-ӑн тӗп ролне кӑтартнӑ<ref>{{Cite web |last=Kósa |first=András |date=21 December 2023 |title=2023: A Momentum küzdelme az üvegplafonnal |url=https://www.szabadeuropa.hu/a/a-momentum-kuzdelme-az-uvegplafonnal-2023/32741898.html |accessdate=23 February 2026 |work=[[Radio Free Europe/Radio Liberty]] |language=hu}}</ref>. Анчах малалла ҫулсем ДК-ӑн рейтингӗн пысӑк мар шайӗ тата унӑн пулӑшнин 15-20% ҫӗҫ уҫса кӑтартнӑ<ref>{{Cite web |last1=Nótin |first1=Tamás |last2=Sándor Márton |first2=Németh |date=19 September 2022 |title=Ők Dobrev Klára árnyékkormányának árnyékminiszterei |url=https://index.hu/belfold/2022/09/19/arnyekkormany-dobrev-klara-demokratikus-koalicio-arnyekminiszterek/ |accessdate=23 February 2026 |work=[[Index (Hungarian website)|index.hu]] |language=hu}}</ref>. [[Моментум юхӑмӗпе]] [[Икӗ хӳреллӗ йытӑ партийӗ]]семсӗр пуҫне, Венгрин оппозициллӗ партийӗсем ([[Венгри социалист партийӗ]], [[Йоббик]], [[Диалог — Симӗссисен партийӗ]], [[LMP — Венгри симӗс партийӗ]]) суйлав пусахиччен ҫитеймен. Вӗсенчен уйрӑмланса Фидесӗн шутланакан пӗрлешӳҫи питӗ сылтӑм [[Тӑван ҫӗршывӑмӑрӑн юхӑмӗ]] ялан ку чикӗ ҫитнӗ<ref name="kispart">{{Cite web |last=Cseke |first=Balázs |date=21 January 2026 |title=Nem kispártoknak való vidék ez |url=https://telex.hu/belfold/2026/01/21/valasztas-kispartok-indulasa-visszalepes-lmp-masodik-reformkor-megoldas-mozgalom |accessdate=23 February 2026 |work=[[telex.hu]] |language=hu}}</ref>. [[Венгрири парламент суйлавӗсем (2022)|2022 ҫулхи парламент суйлавӗсем]] хыҫҫӑн икӗ ҫул, оппозици партийӗсем енчен пӑхсан, ертсе пыракан [[Фидес — Венгр элтеш пӗрлешӗвӗ|Фидес]] — [[Христианлӗ-демократиллӗ халӑх партийӗ (Венгри)|ХДХП]] доминацийӗн тата [[Виктор Орбан премьерлӗхӗ]]н айӗнче апати тапхӑрӗ пулнӑ<ref>{{Cite web |date=3 April 2023 |title=Egy évvel a választás után: befagyott közélet, sorvadó független médiatér |url=https://atlatszo.hu/adat/2023/04/03/egy-evvel-a-valasztas-utan-befagyott-kozelet-sorvado-fuggetlen-mediater/ |accessdate=23 February 2026 |work=atlatszo.hu |language=hu}}</ref>. [[COVID-19 пандемийӗ]]н тата [[Раҫҫей-Украина вӑрҫи (2022-хальхи)|Раҫҫей-Украина вӑрҫин]] вӑхӑтӗнчи тӳрӗ саккунлӑ ертсе пынинчен парламентӗн политикӑллӑ пӗлтерӗшӗ ӳкнӗ<ref>{{Cite web |date=18 March 2022 |title=Ha a járványveszélynek vége, miért van még veszélyhelyzet és rendeleti kormányzás? |url=https://ataszjelenti.444.hu/2022/03/18/ha-a-jarvanyveszelynek-vege-miert-van-meg-veszelyhelyzet-es-rendeleti-kormanyzas |accessdate=23 February 2026 |work=444.hu |language=hu}}</ref>. [[Тиса (парти)|Тиса партийӗн]] политикӑна килни тата васкавлӑ аталанӑвӗ Венгрири пур политикӑллӑ системӑна улӑштарнӑ<ref name="kispart"/>. {{Тулли дата|2024|03|15}} Петер Мадьяр ҫӗнӗ политикӑллӑ парти йӗркеленени ҫинчен пӗлтернӗ чух ҫак вӑхӑтра йӗркелемен партин рейтингӗ 15%-чен ҫитнӗ. Ҫавӑнпа, {{Тулли дата|2024|03|28}} Демократиллӗ коалици ВСП-па тата Диалогпа пӗрле социаллӑ-демократиллӗ симӗс ят-йышри суйлавлӑ альянс тунӑ — [[ДК–ВСП–Диалог альянсӗ]]. Вӑл [[Венгрири Европа парламенчӗн суйлавӗсем (2024)|Европа парламентне]] тата [[Венгрири вырӑнлӑ суйлавсем (2024)|вырӑнлӑ суйлавсенче]] хутшӑннӑ<ref>{{Cite web |title=Magyar Péter nem alternatíva a baloldali szavazók számára |url=https://index.hu/belfold/2024/03/28/dk-mszp-parbeszed-osszefogas-bejelentes-sajtotajekoztato-magyar-peter-varga-judit/ |access-date=2024-03-28 |website=[[Index.hu]] |date=28 March 2024 |format=}}</ref>. {{Тулли дата|2024|06|9}} Европа парламентне суйлавсем парламентри оппозици партийӗсем выляса янӑ. Тиса вара сасӑсен 30%-пе яхӑн 7 вырӑн илнӗ, ДК–ВСП–Диалог альянсӗ 8%-пе 2 вырӑн кӑна. Урӑх партисем: Икӗ хӳреллӗ йытӑ, Моментум юхӑмӗ, Йоббик, LMP вырӑн илмен. [[МИХ]]-ри Тисӑн ҫавӑн пек "ҫӗнтерӗвӗ" Орбанӑн Фидесне чӗнни пек ятлӑччӗ<ref>{{Cite web |date=2024-06-10 |title=Hungary's Viktor Orbán stumbles in EU election |url=https://www.politico.eu/article/eu-european-election-results-2024-hungary-viktor-orban-fidesz-party-peter-magyar-tisza-party/ |access-date=2025-06-21 |website=POLITICO |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |date=2024-06-10 |title=European elections 2024: A night of drama as EU moves to right |url=https://www.bbc.com/news/articles/c722rq29x7wo |access-date=2025-06-21 |website=BBC News |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |date=2024-06-10 |title=Orban party loses major support in Hungary's EU election |url=https://www.euronews.com/my-europe/2024/06/10/hungary-orbans-right-wing-party-wins-eu-election-but-loses-major-support |access-date=2025-06-21 |website=euronews |language=en}}</ref>. Вырӑнлӑ суйлавсенче Тиса хутшӑнмантан ([[Будапешт пухӑвӗн суйлавӗсем (2024)|Будапештсӗр пуҫне]]) парламентри оппозици партийӗсем хӑйсен пур яхӑн вырӑнӗсене сыхланӑ. Пӗр кунран Клара Добрев ДК-ӑн мӗлкеллӗ кабинетне салатса янӑ<ref>{{Cite web |title=Dobrev Klára bejelentette az árnyékkormánya végét |url=https://index.hu/belfold/2024/06/10/dobrev-klara-arnyekkormany-demokratikus-koalicio-valasztas-eredmeny-baloldal-szocialdemokratak/?token=165db367436524012bb234ab4089a179/ |access-date=2024-06-10 |website=[[Index.hu]] |date=10 June 2024 |format=}}</ref>. 2024 ҫулхи юпа уйӑхӗнче ДК–ВСП–Диалог альянсӗ пулма пӑрахнӑ та<ref>{{Cite web |date=2024-10-19 |title=Gyurcsány Ferenc: 2026-ban mind a 106 választókerületben állítunk jelöltet |url=https://24.hu/belfold/2024/10/19/demokratikus-koalicio-gyurcsany-ferenc-2026-jeloltek/ |access-date=2024-10-19 |website=24.hu |language=hu}}</ref><ref>{{Cite web |last=Júlia |first=Kozics |date=2024-10-19 |title=Megválasztották az MSZP új elnökét |url=https://index.hu/belfold/2024/10/19/komjathi-imre-mszp-tisztujito-kongresszus-ellenzek-baloldal-kunhalmi-agnes/?token=518cf5cc76b6be1da9910120861f1588 |access-date=2024-11-14 |website=index.hu |language=hu}}</ref>. [[2025|2025 ҫулхи]] рейтингсенчи малтан Тисӑпа Фидес пӗр танлӑ, унтан Фидесрен Тиса ҫӳллӗрех пулса тӑнӑ. Парламентри оппозици хӑй популярлӑха ҫухатнӑ<ref name="kispart"/>. 2025 ҫулхи ҫу уйӑхӗнче Моментум юхӑмӗн итрнӗ лидерӗ [[Фекете-Дьёр Андраш|Андраш Фекете-Дьёр]] пулас суйлавсенче хӑй партие хутшӑнмасӑр чӗннӗ, мӗншӗн тесен хутшӑннирен оппозици сассисем пӗчӗк пайсене уйрӑлаҫҫӗ. Унӑн чӗнни Венгрин политикӑллӑ дискурсӗнче пысӑк ыйтусем ҫуратнӑ<ref>{{Cite web |date=2025-05-07 |title=Fekete-Győr András: Ne induljon a választáson a Momentum, mert elveszi az esélyt a kormányváltástól |url=https://telex.hu/belfold/2025/05/07/fekete-gyor-kilep-a-momentumbol-ha-a-part-elindul-a-2026-os-valasztasokon |access-date=2025-05-31 |website=telex |language=hu}}</ref>. Ҫӗртме уйӑхӗнче ертсе пырӑва улӑштарас тесе икӗ оппозици партийӗсем (парламентри мар [[Пӗтӗмӗшле Венгри халӑх партийӗ]] тата парламентри Моментум юхӑмӗ) пулас суйлавсенче хутшӑнмаҫҫӗ каланӑ<ref>{{Cite web |date=1 June 2025 |title=Márki-Zay pártja nem indul a választáson |url=https://444.hu/2025/06/01/marki-zay-partja-nem-indul-a-valasztason |access-date=1 June 2025 |website=444.hu |language=hu}}</ref><ref>{{Cite web |date=7 June 2025 |title=Nem indul a Momentum a 2026-os országgyűlési választáson |url=https://telex.hu/belfold/2025/06/07/momentum-kuldottgyules-valasztas-2026 |access-date=7 June 2025 |website=telex.hu |language=hu}}</ref>. 2026 ҫулхи кӑрлач уйӑхӗнче виҫӗ парти ([[Йышӑну юхӑмӗ]]пе [[Иккӗмӗш реформлӑ тапхӑр партийӗ]] тата парламентри LMP — Венгри симӗс партийӗ) сулавсенче хутшӑнманлӑх ҫинчен пӗлтернӗ<ref>{{Cite web |date=17 January 2026 |title=Az LMP sem indul az idei választásokon |url=https://telex.hu/belfold/2026/01/17/lmp-nem-indul-2026-orszaggyulesi-valasztasok-visszalepes |access-date=18 January 2026 |website=telex.hu |language=hu}}</ref>. {{Тулли дата|2026|02|7}} парламентри Диалог — Симӗссисен партийӗ суйлавсенчен тухнӑ<ref name="dialogue">{{Cite web |date=7 February 2026 |title=Fogyatkozik a mezőny, a Párbeszéd sem indul az áprilisi választáson |url=https://hvg.hu/itthon/20260207_parbeszed-zoldek-part-nem-indul-valasztas-2026 |access-date=9 February 2026 |website=[[hvg.hu]] |language=hu}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://telex.hu/belfold/2026/01/29/humanistak-nem-indul-2026-os-valasztas-cseh-katalin-bejelentes|title=Nem indul a Humanisták az áprilisi választáson|publisher=telex.hu|date=2026-01-29|accessdate=2026-01-29}}</ref>. [[1994]]-[[1998]] ҫ. тата [[2002]]-[[2010]] ҫ. ертсе пыракан тата [[Венгрири коммунизм вӗҫӗ|политикӑллӑ тытӑм улшӑнӑвӗн]] вӑхӑтӗнчен пӗртен-пӗр (Фидессӗр пуҫне) юлнӑ Венгри социалист партийӗ {{тулли дата|2026|02|20}} пулас суйлавсенчен хӑй кандидатура кӑларнӑ<ref name="mszp">{{cite news |author1=Csaba Finta |date=20 February 2026 |title=Historic: Hungarian Socialists to sit out 2026 election and back strongest opposition challengers |url=https://dailynewshungary.com/hungarian-socialists-sit-out-2026-election/ |publisher=Daily News Hungary}}</ref>. Йоббик те хутшӑнмасӑр йышӑннӑ<ref name="jobbik">{{Cite web |date=3 April 2026 |title=Visszalépett a Jobbik Pest 12-es és Tolna 3-as választókerületi jelöltje is |url=https://telex.hu/belfold/2026/04/03/visszalep-a-jobbik-jeloltje-pest-12-valasztokorzeteben |access-date=3 April 2026 |website=telex.hu |language=hu}}</ref>. === Суйлав саккунне тӳрлетни === {{Тулли дата|2024|12|17}} Патшалӑх пухӑвӗнчи [[Фидес — Венгр элтеш пӗрлешӗвӗ|Фидес]] — [[Христианлӗ-демократиллӗ халӑх партийӗ (Венгри)|ХДХП]] суйлав округӗсен тытӑмлӑхне улӑштарнӑ: Будапештре 2 округ пӑрахӑҫланӑ (18-тан 16 юлнӑ), [[Пешт вармедйи]]нче 2 округ йӗркеленӗ (12-рен 14-ччен ӳсӗннӗ), [[Чонград-Чанад вармедйи|Чонград-Чанадпа]] [[Фейер вармедйи]]сенчи округсен чиккисем улшӑннӑ. Оппозици ку тӳрлетнисем [[джерримендеринг]] манипуляцийӗсемпе ҫыхӑнтарнӑ: кивӗ тытӑмлӑхпа Наци пухӑвӗнче нумайрахӑш илес тесе Тиса 3-5 позици кӑна ҫӗнтермеллеччӗ<ref>{{cite web |date=17 December 2024 |title=Megszavazták a választási törvény módosítását |url=https://24.hu/belfold/2024/12/17/valasztasi-torveny-modositas-korzethatarok-parlament-szavazas-elfogadtak/ |website=24.hu}}</ref><ref>{{Cite web |date=25 August 2025 |title=Gerrymandered districts, manipulated polls: Orbán's party banks on local races to win 2026 elections |url=https://english.atlatszo.hu/2025/08/25/gerrymandered-districts-manipulated-polls-orbans-party-banks-on-local-races-to-win-2026-elections/ |access-date=31 August 2025 |website=Atlatszo |language=en-US}}</ref>. == Суйлав системи == Патшалӑх пухӑвӗн 199 пайташӗ хутӑштарнӑ мажоритарлӑ элчӗлӗх тӑрӑх 2 ҫулпа суйланнать: 106 мажоритарлӑ сасӑлав системипе пӗрмандатлӑ округсенче суйланать, юлнӑ 93 пӗр пӗтӗм патшалӑх округӗнче пропорци системипе суйланать. Пӗр парти валла суйлав пусахи 5%, икӗ партиллӗ коалици — 10%, виҫӗ е ытла партиллӗ коалицин пусахи 15% шутланать. Унтан вырӑнсем Д'Ондт меточӗпе пайланаҫҫӗ<ref>{{Cite web |title=Electing Members of the National Assembly - House of the National Assembly - Országgyűlés |url=https://www.parlament.hu/web/house-of-the-national-assembly/election-of-the-members-of-parliament |access-date=28 February 2025 |website=House of the National Assembly |language=en-GB}}</ref>. == Ыйтса тухнисем == [[Ӳкерчĕк:2026_Hungarian_election_polls.svg|thumb|500px|Тӗрлӗрен ыйтса тухнисен пӗтӗмлетӗвӗсем]] == Ҫавӑн пек пӑхӑр == * [[Венгрири парламент суйлавӗсем (2022)]] == Асӑрхавсем == {{Асӑрхавсем}} {{Венгрири суйлавсем}} [[Категори:Венгрири суйлавсем]] [[Категори:Европӑри 2026 ҫулхи суйлавсем]] [[Категори:Венгрири 2026 ҫул]] [[Категори:Венгрири парламент суйлавӗсем]] hytwx5hq1i5y913om8cjda5p7hwyw0h 872580 872573 2026-04-07T11:48:03Z Max Tenche 25572 /* Парламентри оппозоци коллапсӗ */ 872580 wikitext text/x-wiki {{Суйлавсен карточки |название = Венгрири парламент суйлавӗсем |подпись названия = 2026 ҫулхи Венгрири парламент суйлавӗсем |дата = {{Кӗске дата|2026|04|12}} |предыдущие = Венгрири парламент суйлавӗсем (2022) |год предыдущих = 2022 |следующие = Венгрири парламент суйлавӗсем (2030) |год следующих = 2030 <!-- для флага --> |территория = Венгри |явка избирателей = <!-- кандидат № 1 --> |портрет1 = [[Ӳкерчĕк:Viktor Orbán, 2025.06.26 (02) (cropped).jpg|160x160px|class=notpageimage]] |цвет1 = #ff6a00 |кандидат1 = [[Орбан Виктор|Виктор Орбан]] |партия1 = [[Фидес — Венгр элтеш пӗрлешӗвӗ]] |коалиция1 = [[Фидес — Венгр элтеш пӗрлешӗвӗ|Фидес]] — [[Христианлӗ-демократиллӗ халӑх партийӗ (Венгри)|ХДХП]] |прошлый результат1 = 54,13 % |прошлое число мест1 = 135 |мест получено1 = |суммарное число мест1 = |изменение числа мест1 = |число голосов1 = |доля голосов1 = |изменение доли голосов1 = <!-- кандидат № 2--> |портрет2 = [[File:Peter-Magyar-Budapest-15-03-2026 (cropped).jpg|160x160px|class=notpageimage]] |цвет2 = #8de8fe |кандидат2 = [[Мадьяр Петер|Петер Мадьяр]] |партия2 = [[Тиса (парти)|Сумлӑхпа ирӗклӗх партийӗ]] |коалиция2 = |прошлый результат2 = ''ҫӗнӗ парти'' |прошлое число мест2 = 0 |мест получено2 = |суммарное число мест2 = |изменение числа мест2 = |число голосов2 = |доля голосов2 = |изменение доли голосов2 = <!-- кандидат № 3 --> |портрет3 = [[Ӳкерчĕк:Toroczkai László 2024 (cropped).jpg|160x160px|class=notpageimage]] |цвет3 = #688d1b |кандидат3 = [[Тороцкаи Ласло|Ласло Тороцкаи]] |партия3 = [[Тӑван ҫӗршывӑмӑрӑн юхӑмӗ|ТҪЮ]] |коалиция3 = |прошлый результат3 = 5,88 % |прошлое число мест3 = 6 |мест получено3 = |суммарное число мест3 = |изменение числа мест3 = |число голосов3 = |доля голосов3 = |изменение доли голосов3 = |прочие партии = [[Демократиллӗ коалици (Венгри)|Демократиллӗ коалици]] * [[Икӗ хӳреллӗ йытӑ партийӗ]] |карта = 2026 Hungarian parliamentary election.svg |ширина карты = 400px |альт. текст карты = |подпись карты = |карта2 = |ширина карты2 = |альт. текст карты2 = |подпись карты2 = |результат = }} '''[[Венгри]]ри {{Тулли дата|2026|04|12}} парламент суйлавӗсем'''. [[1990]] ҫулта ирӗклӗ суйлав йӗрки ҫӗнӗрен пуҫланӑранпа ку парламент суйлавӗсем 10-мӗш пулӗҫ<ref name="эпньюс">{{Cite web |date=13 January 2026 |title=Hungary sets April 12 election date as Orbán faces tough challenge |url=https://apnews.com/article/hungary-election-scheduled-orban-challenge-magyar-71b54205f00252ca7c466eb5407a2aa1 |access-date=13 January 2026 |website=AP News |language=en}}</ref>. == Истори умӗн == === 2022 ҫулхи суйлавсем === {{Тулли дата|2022|04|3}}, халӑх сасӑлавӗн 54,13% пухса, [[1990|1990 ҫултанпа]] пур партирен те, альянсран та [[Фидес — Венгр элтеш пӗрлешӗвӗ|Фидес]] — [[Христианлӗ-демократиллӗ халӑх партийӗ (Венгри)|ХДХП]] чи пысӑк сасӑ пайне илнӗ. Вӑл тӑваттӑмӗш хут икӗ виҫҫӗмӗшӗ пайне ҫӗнсе илнӗ. «[[Венгришӗн Пӗрлешнӗ]]» альянс питӗ сахал пурӑннӑ тата арканнӑ; унӑн пайташӗсем [[Патшалӑх пухӑвӗ (Венгри)|Патшалӑх пухӑвӗн]] уйрӑм политикӑллӑ ушкӑнӗсене ларнӑ. Ытти пӗчӗк партисенчен [[Тӑван ҫӗршывӑмӑрӑн юхӑмӗ]] ҫеҫ пухӑва кӗме пултарнӑ, Венгр [[Икӗ хӳреллӗ йытӑ партийӗ]] вара кӗмен<ref>{{cite web |date=3 April 2022 |title=Nemzeti Választási Iroda |url=https://vtr.valasztas.hu/ogy2022 |website=valasztas.hu}}</ref>. Суйлавсем хыҫҫӑн [[Демократиллӗ коалици (Венгри)|Демократиллӗ коалици]] кӑна Фидес шайӗнчи, ыйтӑмри икӗ паллӑллӑ пӗтӗмлетӳсем илме пултарнӑ, анчах ҫапах та ертсе пыракан партирен чылай кая юлнӑ<ref>{{cite web |date=16 September 2022 |title=Árnyékkormányt alakít Dobrev Klára |url=https://telex.hu/belfold/2022/09/16/gyurcsany-ferenc-dk-rendkivuli-sajtotajekoztato-felkeszultunk |website=telex.hu}}</ref><ref>{{cite web |date=6 February 2023 |title=Molnár Csaba: Egy dolgot nem próbált még az ellenzék 2010 óta, hogy legyen egy domináns párt |url=https://telex.hu/belfold/2023/02/06/molnar-csaba-dk-partizan-interju-gyurcsany-ferenc |website=telex.hu}}</ref>. Оппозици юхӑнса кайнӑ тата пӗрлешме пултарайман. Фидессӗр пуҫне, Венгрири популярлӑха кура Демократиллӗ коалици ҫӗҫ юлнӑ, анчах Фидес лидерӗн [[Орбан Виктор|Виктор Орбана]] хирӗҫ тӑвас тесе вӑл лайӑх вӑйлӑ пулман. [[2022|2022 ҫултан]] пуҫласа [[Европа парламенчӗ]] Венгрие "электораллӑ автократин гибридлӗ тытӑмӗ" каланӑ тата Венгри тӗлӗшпе [[Европа Пӗрлешӗвӗн килӗшӗвӗн 7-мӗш статья]] усӑ курать (европа хаклӑхне пӑсни).<ref>{{cite web |url=https://www.europarl.europa.eu/doceo/document/A-9-2022-0217_EN.html |title=INTERIM REPORT on the proposal for a Council decision determining, pursuant to Article 7(1) of the Treaty on European Union, the existence of a clear risk of a serious breach by Hungary of the values on which the Union is founded |author=Committee on Civil Liberties, Justice and Home Affairs |date=25 July 2022 |publisher=European Parliament |access-date=14 February 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230321060050/https://www.europarl.europa.eu/doceo/document/A-9-2022-0217_EN.html |archive-date=21 March 2023 |url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |date=18 January 2024 |title=The Hungarian government threatens EU values, institutions, and funds, MEPs say &#124; News &#124; European Parliament |url=https://www.europarl.europa.eu/news/en/press-room/20240112IPR16780/the-hungarian-government-threatens-eu-values-institutions-and-funds-meps-say |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240202105300/https://www.europarl.europa.eu/news/en/press-room/20240112IPR16780/the-hungarian-government-threatens-eu-values-institutions-and-funds-meps-say |archive-date=2 February 2024 |access-date=14 February 2024 |website=europarl.europa.eu}}</ref>. [[2024|2024 ҫулта]] сасӑсен ытлашӗпе Европа парламенчӗн депутачӗсем [[Европа Пӗрлешӗвӗн канашӗ]]нчи Венгрин сассин тивӗҫне чарма чӗннӗ<ref>{{Cite web |last=Wax |first=Eddy |date=18 January 2024 |title=EU Parliament calls to strip Hungary of voting rights in rule-of-law clash |url=https://www.politico.eu/article/european-parliament-hungary-voting-rights-rule-of-law-viktor-orban/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240131044947/https://www.politico.eu/article/european-parliament-hungary-voting-rights-rule-of-law-viktor-orban/ |archive-date=31 January 2024 |access-date=14 February 2024 |website=Politico}}</ref>. === Тиса чӗрӗлӗвӗ === {{Тулли дата|2024|02|2}} [[Венгри президенчӗ]] [[Новак Каталин|Каталин Новак]] [[2024|иртнӗ ҫулхи]] [[ака уйӑхӗ]]нче педофили ӗҫӗпе ҫыхӑннӑ преступнике каҫарнине пула паллӑ пулса тӑнӑ<ref>{{Cite web |date=14 February 2024 |title=Children's home crisis threatens very foundation of Orban regime, say analysts |url=https://www.intellinews.com/children-s-home-crisis-threatens-very-foundation-of-orban-regime-say-analysts-312370/ |access-date=30 March 2024 |website=www.intellinews.com |language=en}}</ref>. Ҫак [[Каталин Новакӑн президентлӗ каҫарнине пула харкашу|харкашӑва]] пула Новака тата каҫару ыйтӑвӗ алӑ пуснӑ унӑн юстици министрӗ [[Варга Джудит|Джудит Варгӑна]] ӗҫрен кӑларма хистенӗ<ref name=":2">{{Cite news |last=Thorpe |first=Nick |date=10 February 2024 |title=Hungarian President Katalin Novak resigns over child-abuse pardon scandal |url=https://www.bbc.com/news/world-middle-east-68264363 |access-date=27 March 2024 |work=[[BBC]] |language=en-GB}}</ref>. Кун хыҫҫӑн, Варгӑн иртнӗ упӑшки [[Мадьяр Петер|Петер Мадьяр]] [[Facebook]]-ра вӑл патшалӑх ӗҫӗнчен тухни ҫинчен пӗлтернӗ. Юлашки ҫулсенчи Орбан влаҫӗн тӗп шухӑшӗ — «националлӑ, суверенлӗ, буржуаллӑ Венгри» — ахаль «политикӑллӑ продукт» пулса тӑнӑ, тата Орбан валли пысӑк коррупцин пытарӑвӗпе тӗрӗс ҫынсене пуянлӑх куҫарӑвӗн тӗллевӗ кӑна кирлӗ, Мадьяр ҫырса хушнӑ<ref>{{Cite web |date=10 February 2024 |title=Varga Judit volt férje: Egy percig sem akarok olyan rendszer részese lenni, amelyben Tónik, Ádámok és Barbarák vígan röhöghetnek a markukba |url=https://telex.hu/belfold/2024/02/10/magyar-peter-varga-judit-volt-ferje-lemondas-ner-rogan-antal |access-date=30 March 2024 |website=telex |language=hu}}</ref>. {{Тулли дата|2024|03|15}} политикӑна суннӑ таврӑнманлӑха пӑхмасӑр, [[Будапешт]]ри ирттернӗ нумай пинлӗ митингре Петер Мадьяр ҫӗнӗ политика партийӗ йӗркелени ҫинчен пӗлтернӗ<ref>{{Cite web |date=26 March 2024 |title=Thousands protest in Budapest as Orban embroiled in corruption scandal |url=https://www.euronews.com/2024/03/26/hungarian-whistleblower-releases-audio-suggesting-corruption-in-embattled-orban-government |access-date=30 March 2024 |website=euronews |language=en}}</ref>. Ҫав уйӑхра йӗркеленӗ ыйтӑмсем тӑрӑх, Мадьяр суйлава хутшӑнсан ҫуйлавҫӑсен 15% яхӑн уншӑн «шанчӑклӑ е питӗ шанчӑклӑ» сасӑлама хатӗр<ref>{{Cite web |date=18 March 2024 |title=In Hungary, Scandal and Crisis Suddenly Energize the Opposition |url=https://www.thebulwark.com/p/hungary-orban-scandal-crisis-peter-magyar |access-date=18 March 2024 |website=thebulwark |language=en}}</ref>. {{Тулли дата|2024|04|10}} [[Венгрири Европа парламенчӗн суйлавӗсем (2024)|Европа парламентне]] те, [[Будапешт пухӑвӗн суйлавӗсем (2024)|Будапешт пухӑвне]] те паллӑ мар [[Тиса (парти)|Сумлӑхпа ирӗклӗх партийӗ (Тиса)]] суйланма хӑй хатӗрлӗхӗ ҫинчен пӗлтернӗ. Тиса сасӑсен 30% яхӑн илнӗрен 2-мӗш вырӑна тухнӑ (1-мӗшре Фидес юлнӑ). Урӑх оппозици партийӗсем ӳкнӗрен Венгрин шалти политикинчи лару-тӑру питӗ улшӑннӑ. Хушӑри суйлавсем хыҫҫӑн, ҫул вӗҫне тухса Тиса чи популярлӑ парти пулса тӑнӑ. Фидес ертсе пырӑвне улӑштарас тесе темле пӗчӗк оппозици партийӗсем суйлавсене хутшӑнма мар каланӑ<ref>{{Cite web |date=23 October 2024 |title=Magyar Péter: Történelmet írunk, 18 éve nem volt ilyen |url=https://24.hu/kozelet/2024/10/23/magyar-peter-tisza-part-kozvelemeny-kutatas-21-kutatointezet-vezetes/ |access-date=23 October 2024 |website=24.hu |language=hu}}</ref><ref>{{Cite web |date=25 June 2025 |title=Silence engulfs pro-government polling institutions |url=https://24.hu/belfold/2025/06/25/government-aligned-polling-institutions-silence/ |access-date=24 September 2025 |website=24.hu |language=hu}}</ref>. Ҫӗнӗ суйлавсенче хутшӑнас тесе [[2025|2025 ҫул]] вӗҫӗнче Тиса малтанлӑх суйлавӗсенче 106-ран 103 кандидат пуҫтарнӑ<ref>{{Cite web |date=28 November 2025 |title=Nézze meg térképen, ki lesz a Tisza Párt jelöltje az ön körzetében! |url=https://telex.hu/belfold/2025/11/28/terkepen-a-tisza-part-egyeni-jeloltjei |access-date=28 November 2025 |website=telex.hu |language=hu}}</ref>. === Парламентри оппозоци коллапсӗ === Каталин Новакӑн президентлӗ каҫарӑвӗн харкашӑвӗччен Венгрири чи вӑйлӑ оппозици партийӗ центрлӗ-сулахай [[Демократиллӗ коалици (Венгри)|Демократиллӗ коалици]] шутланнӑ: [[2022|2022 ҫулхи]] [[авӑн уйӑхӗ]]нче унӑн лидерлекен пайташӗ [[Добрев Клара|Клара Добрев]] пӗр партиллӗ [[Клара Добревӗн мӗлкеллӗ кабинечӗ|мӗлкеллӗ кабинет]] туса хунӑ. Мӗлкери кабинетӗн туни ытти оппозици партийӗсене ДК-ӑн тӗп ролне кӑтартнӑ<ref>{{Cite web |last=Kósa |first=András |date=21 December 2023 |title=2023: A Momentum küzdelme az üvegplafonnal |url=https://www.szabadeuropa.hu/a/a-momentum-kuzdelme-az-uvegplafonnal-2023/32741898.html |accessdate=23 February 2026 |work=[[Radio Free Europe/Radio Liberty]] |language=hu}}</ref>. Анчах малалла ҫулсем ДК-ӑн рейтингӗн пысӑк мар шайӗ тата унӑн пулӑшнин 15-20% ҫӗҫ уҫса кӑтартнӑ<ref>{{Cite web |last1=Nótin |first1=Tamás |last2=Sándor Márton |first2=Németh |date=19 September 2022 |title=Ők Dobrev Klára árnyékkormányának árnyékminiszterei |url=https://index.hu/belfold/2022/09/19/arnyekkormany-dobrev-klara-demokratikus-koalicio-arnyekminiszterek/ |accessdate=23 February 2026 |work=[[Index (Hungarian website)|index.hu]] |language=hu}}</ref>. [[Моментум юхӑмӗпе]] [[Икӗ хӳреллӗ йытӑ партийӗ]]семсӗр пуҫне, Венгрин оппозициллӗ партийӗсем ([[Венгри социализм партийӗ]], [[Йоббик]], [[Диалог — Симӗссисен партийӗ]], [[LMP — Венгри симӗс партийӗ]]) суйлав пусахиччен ҫитеймен. Вӗсенчен уйрӑмланса Фидесӗн шутланакан пӗрлешӳҫи питӗ сылтӑм [[Тӑван ҫӗршывӑмӑрӑн юхӑмӗ]] ялан ку чикӗ ҫитнӗ<ref name="kispart">{{Cite web |last=Cseke |first=Balázs |date=21 January 2026 |title=Nem kispártoknak való vidék ez |url=https://telex.hu/belfold/2026/01/21/valasztas-kispartok-indulasa-visszalepes-lmp-masodik-reformkor-megoldas-mozgalom |accessdate=23 February 2026 |work=[[telex.hu]] |language=hu}}</ref>. [[Венгрири парламент суйлавӗсем (2022)|2022 ҫулхи парламент суйлавӗсем]] хыҫҫӑн икӗ ҫул, оппозици партийӗсем енчен пӑхсан, ертсе пыракан [[Фидес — Венгр элтеш пӗрлешӗвӗ|Фидес]] — [[Христианлӗ-демократиллӗ халӑх партийӗ (Венгри)|ХДХП]] доминацийӗн тата [[Виктор Орбан премьерлӗхӗ]]н айӗнче апати тапхӑрӗ пулнӑ<ref>{{Cite web |date=3 April 2023 |title=Egy évvel a választás után: befagyott közélet, sorvadó független médiatér |url=https://atlatszo.hu/adat/2023/04/03/egy-evvel-a-valasztas-utan-befagyott-kozelet-sorvado-fuggetlen-mediater/ |accessdate=23 February 2026 |work=atlatszo.hu |language=hu}}</ref>. [[COVID-19 пандемийӗ]]н тата [[Раҫҫей-Украина вӑрҫи (2022-хальхи)|Раҫҫей-Украина вӑрҫин]] вӑхӑтӗнчи тӳрӗ саккунлӑ ертсе пынинчен парламентӗн политикӑллӑ пӗлтерӗшӗ ӳкнӗ<ref>{{Cite web |date=18 March 2022 |title=Ha a járványveszélynek vége, miért van még veszélyhelyzet és rendeleti kormányzás? |url=https://ataszjelenti.444.hu/2022/03/18/ha-a-jarvanyveszelynek-vege-miert-van-meg-veszelyhelyzet-es-rendeleti-kormanyzas |accessdate=23 February 2026 |work=444.hu |language=hu}}</ref>. [[Тиса (парти)|Тиса партийӗн]] политикӑна килни тата васкавлӑ аталанӑвӗ Венгрири пур политикӑллӑ системӑна улӑштарнӑ<ref name="kispart"/>. {{Тулли дата|2024|03|15}} Петер Мадьяр ҫӗнӗ политикӑллӑ парти йӗркеленени ҫинчен пӗлтернӗ чух ҫак вӑхӑтра йӗркелемен партин рейтингӗ 15%-чен ҫитнӗ. Ҫавӑнпа, {{Тулли дата|2024|03|28}} Демократиллӗ коалици ВСП-па тата Диалогпа пӗрле социаллӑ-демократиллӗ симӗс ят-йышри суйлавлӑ альянс тунӑ — [[ДК–ВСП–Диалог альянсӗ]]. Вӑл [[Венгрири Европа парламенчӗн суйлавӗсем (2024)|Европа парламентне]] тата [[Венгрири вырӑнлӑ суйлавсем (2024)|вырӑнлӑ суйлавсенче]] хутшӑннӑ<ref>{{Cite web |title=Magyar Péter nem alternatíva a baloldali szavazók számára |url=https://index.hu/belfold/2024/03/28/dk-mszp-parbeszed-osszefogas-bejelentes-sajtotajekoztato-magyar-peter-varga-judit/ |access-date=2024-03-28 |website=[[Index.hu]] |date=28 March 2024 |format=}}</ref>. {{Тулли дата|2024|06|9}} Европа парламентне суйлавсем парламентри оппозици партийӗсем выляса янӑ. Тиса вара сасӑсен 30%-пе яхӑн 7 вырӑн илнӗ, ДК–ВСП–Диалог альянсӗ 8%-пе 2 вырӑн кӑна. Урӑх партисем: Икӗ хӳреллӗ йытӑ, Моментум юхӑмӗ, Йоббик, LMP вырӑн илмен. [[МИХ]]-ри Тисӑн ҫавӑн пек "ҫӗнтерӗвӗ" Орбанӑн Фидесне чӗнни пек ятлӑччӗ<ref>{{Cite web |date=2024-06-10 |title=Hungary's Viktor Orbán stumbles in EU election |url=https://www.politico.eu/article/eu-european-election-results-2024-hungary-viktor-orban-fidesz-party-peter-magyar-tisza-party/ |access-date=2025-06-21 |website=POLITICO |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |date=2024-06-10 |title=European elections 2024: A night of drama as EU moves to right |url=https://www.bbc.com/news/articles/c722rq29x7wo |access-date=2025-06-21 |website=BBC News |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |date=2024-06-10 |title=Orban party loses major support in Hungary's EU election |url=https://www.euronews.com/my-europe/2024/06/10/hungary-orbans-right-wing-party-wins-eu-election-but-loses-major-support |access-date=2025-06-21 |website=euronews |language=en}}</ref>. Вырӑнлӑ суйлавсенче Тиса хутшӑнмантан ([[Будапешт пухӑвӗн суйлавӗсем (2024)|Будапештсӗр пуҫне]]) парламентри оппозици партийӗсем хӑйсен пур яхӑн вырӑнӗсене сыхланӑ. Пӗр кунран Клара Добрев ДК-ӑн мӗлкеллӗ кабинетне салатса янӑ<ref>{{Cite web |title=Dobrev Klára bejelentette az árnyékkormánya végét |url=https://index.hu/belfold/2024/06/10/dobrev-klara-arnyekkormany-demokratikus-koalicio-valasztas-eredmeny-baloldal-szocialdemokratak/?token=165db367436524012bb234ab4089a179/ |access-date=2024-06-10 |website=[[Index.hu]] |date=10 June 2024 |format=}}</ref>. 2024 ҫулхи юпа уйӑхӗнче ДК–ВСП–Диалог альянсӗ пулма пӑрахнӑ та<ref>{{Cite web |date=2024-10-19 |title=Gyurcsány Ferenc: 2026-ban mind a 106 választókerületben állítunk jelöltet |url=https://24.hu/belfold/2024/10/19/demokratikus-koalicio-gyurcsany-ferenc-2026-jeloltek/ |access-date=2024-10-19 |website=24.hu |language=hu}}</ref><ref>{{Cite web |last=Júlia |first=Kozics |date=2024-10-19 |title=Megválasztották az MSZP új elnökét |url=https://index.hu/belfold/2024/10/19/komjathi-imre-mszp-tisztujito-kongresszus-ellenzek-baloldal-kunhalmi-agnes/?token=518cf5cc76b6be1da9910120861f1588 |access-date=2024-11-14 |website=index.hu |language=hu}}</ref>. [[2025|2025 ҫулхи]] рейтингсенчи малтан Тисӑпа Фидес пӗр танлӑ, унтан Фидесрен Тиса ҫӳллӗрех пулса тӑнӑ. Парламентри оппозици хӑй популярлӑха ҫухатнӑ<ref name="kispart"/>. 2025 ҫулхи ҫу уйӑхӗнче Моментум юхӑмӗн итрнӗ лидерӗ [[Фекете-Дьёр Андраш|Андраш Фекете-Дьёр]] пулас суйлавсенче хӑй партие хутшӑнмасӑр чӗннӗ, мӗншӗн тесен хутшӑннирен оппозици сассисем пӗчӗк пайсене уйрӑлаҫҫӗ. Унӑн чӗнни Венгрин политикӑллӑ дискурсӗнче пысӑк ыйтусем ҫуратнӑ<ref>{{Cite web |date=2025-05-07 |title=Fekete-Győr András: Ne induljon a választáson a Momentum, mert elveszi az esélyt a kormányváltástól |url=https://telex.hu/belfold/2025/05/07/fekete-gyor-kilep-a-momentumbol-ha-a-part-elindul-a-2026-os-valasztasokon |access-date=2025-05-31 |website=telex |language=hu}}</ref>. Ҫӗртме уйӑхӗнче ертсе пырӑва улӑштарас тесе икӗ оппозици партийӗсем (парламентри мар [[Пӗтӗмӗшле Венгри халӑх партийӗ]] тата парламентри Моментум юхӑмӗ) пулас суйлавсенче хутшӑнмаҫҫӗ каланӑ<ref>{{Cite web |date=1 June 2025 |title=Márki-Zay pártja nem indul a választáson |url=https://444.hu/2025/06/01/marki-zay-partja-nem-indul-a-valasztason |access-date=1 June 2025 |website=444.hu |language=hu}}</ref><ref>{{Cite web |date=7 June 2025 |title=Nem indul a Momentum a 2026-os országgyűlési választáson |url=https://telex.hu/belfold/2025/06/07/momentum-kuldottgyules-valasztas-2026 |access-date=7 June 2025 |website=telex.hu |language=hu}}</ref>. 2026 ҫулхи кӑрлач уйӑхӗнче виҫӗ парти ([[Йышӑну юхӑмӗ]]пе [[Иккӗмӗш реформлӑ тапхӑр партийӗ]] тата парламентри LMP — Венгри симӗс партийӗ) сулавсенче хутшӑнманлӑх ҫинчен пӗлтернӗ<ref>{{Cite web |date=17 January 2026 |title=Az LMP sem indul az idei választásokon |url=https://telex.hu/belfold/2026/01/17/lmp-nem-indul-2026-orszaggyulesi-valasztasok-visszalepes |access-date=18 January 2026 |website=telex.hu |language=hu}}</ref>. {{Тулли дата|2026|02|7}} парламентри Диалог — Симӗссисен партийӗ суйлавсенчен тухнӑ<ref name="dialogue">{{Cite web |date=7 February 2026 |title=Fogyatkozik a mezőny, a Párbeszéd sem indul az áprilisi választáson |url=https://hvg.hu/itthon/20260207_parbeszed-zoldek-part-nem-indul-valasztas-2026 |access-date=9 February 2026 |website=[[hvg.hu]] |language=hu}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://telex.hu/belfold/2026/01/29/humanistak-nem-indul-2026-os-valasztas-cseh-katalin-bejelentes|title=Nem indul a Humanisták az áprilisi választáson|publisher=telex.hu|date=2026-01-29|accessdate=2026-01-29}}</ref>. [[1994]]-[[1998]] ҫ. тата [[2002]]-[[2010]] ҫ. ертсе пыракан тата [[Венгрири коммунизм вӗҫӗ|политикӑллӑ тытӑм улшӑнӑвӗн]] вӑхӑтӗнчен пӗртен-пӗр (Фидессӗр пуҫне) юлнӑ Венгри социализм партийӗ {{тулли дата|2026|02|20}} пулас суйлавсенчен хӑй кандидатура кӑларнӑ<ref name="mszp">{{cite news |author1=Csaba Finta |date=20 February 2026 |title=Historic: Hungarian Socialists to sit out 2026 election and back strongest opposition challengers |url=https://dailynewshungary.com/hungarian-socialists-sit-out-2026-election/ |publisher=Daily News Hungary}}</ref>. Йоббик те хутшӑнмасӑр йышӑннӑ<ref name="jobbik">{{Cite web |date=3 April 2026 |title=Visszalépett a Jobbik Pest 12-es és Tolna 3-as választókerületi jelöltje is |url=https://telex.hu/belfold/2026/04/03/visszalep-a-jobbik-jeloltje-pest-12-valasztokorzeteben |access-date=3 April 2026 |website=telex.hu |language=hu}}</ref>. === Суйлав саккунне тӳрлетни === {{Тулли дата|2024|12|17}} Патшалӑх пухӑвӗнчи [[Фидес — Венгр элтеш пӗрлешӗвӗ|Фидес]] — [[Христианлӗ-демократиллӗ халӑх партийӗ (Венгри)|ХДХП]] суйлав округӗсен тытӑмлӑхне улӑштарнӑ: Будапештре 2 округ пӑрахӑҫланӑ (18-тан 16 юлнӑ), [[Пешт вармедйи]]нче 2 округ йӗркеленӗ (12-рен 14-ччен ӳсӗннӗ), [[Чонград-Чанад вармедйи|Чонград-Чанадпа]] [[Фейер вармедйи]]сенчи округсен чиккисем улшӑннӑ. Оппозици ку тӳрлетнисем [[джерримендеринг]] манипуляцийӗсемпе ҫыхӑнтарнӑ: кивӗ тытӑмлӑхпа Наци пухӑвӗнче нумайрахӑш илес тесе Тиса 3-5 позици кӑна ҫӗнтермеллеччӗ<ref>{{cite web |date=17 December 2024 |title=Megszavazták a választási törvény módosítását |url=https://24.hu/belfold/2024/12/17/valasztasi-torveny-modositas-korzethatarok-parlament-szavazas-elfogadtak/ |website=24.hu}}</ref><ref>{{Cite web |date=25 August 2025 |title=Gerrymandered districts, manipulated polls: Orbán's party banks on local races to win 2026 elections |url=https://english.atlatszo.hu/2025/08/25/gerrymandered-districts-manipulated-polls-orbans-party-banks-on-local-races-to-win-2026-elections/ |access-date=31 August 2025 |website=Atlatszo |language=en-US}}</ref>. == Суйлав системи == Патшалӑх пухӑвӗн 199 пайташӗ хутӑштарнӑ мажоритарлӑ элчӗлӗх тӑрӑх 2 ҫулпа суйланнать: 106 мажоритарлӑ сасӑлав системипе пӗрмандатлӑ округсенче суйланать, юлнӑ 93 пӗр пӗтӗм патшалӑх округӗнче пропорци системипе суйланать. Пӗр парти валла суйлав пусахи 5%, икӗ партиллӗ коалици — 10%, виҫӗ е ытла партиллӗ коалицин пусахи 15% шутланать. Унтан вырӑнсем Д'Ондт меточӗпе пайланаҫҫӗ<ref>{{Cite web |title=Electing Members of the National Assembly - House of the National Assembly - Országgyűlés |url=https://www.parlament.hu/web/house-of-the-national-assembly/election-of-the-members-of-parliament |access-date=28 February 2025 |website=House of the National Assembly |language=en-GB}}</ref>. == Ыйтса тухнисем == [[Ӳкерчĕк:2026_Hungarian_election_polls.svg|thumb|500px|Тӗрлӗрен ыйтса тухнисен пӗтӗмлетӗвӗсем]] == Ҫавӑн пек пӑхӑр == * [[Венгрири парламент суйлавӗсем (2022)]] == Асӑрхавсем == {{Асӑрхавсем}} {{Венгрири суйлавсем}} [[Категори:Венгрири суйлавсем]] [[Категори:Европӑри 2026 ҫулхи суйлавсем]] [[Категори:Венгрири 2026 ҫул]] [[Категори:Венгрири парламент суйлавӗсем]] 0e27e05771cbykl3wi89g0xu8xqykbx 0 129610 872566 2026-04-07T06:39:39Z Max Tenche 25572 Ҫӗнӗ страница: «{{УК}} '''Виктор Михай Орбан''' ({{lang-hu|Orbán Viktor Mihály}}; {{кӗске дата|1963|05|31}} ҫур., [[Секешфехервар]], [[Венгер Халӑх Республики|ВХР]]) — [[Венгри]]н [[патшалӑх]] тата [[политика]] ӗҫченӗ. [[1998]]-[[2002]] ҫ. тата [[2010|2010 ҫултан]] хальхиччен [[Венгри премьер-министрӗ]]. «Фидес — Венг...» 872566 wikitext text/x-wiki {{УК}} '''Виктор Михай Орбан''' ({{lang-hu|Orbán Viktor Mihály}}; {{кӗске дата|1963|05|31}} ҫур., [[Секешфехервар]], [[Венгер Халӑх Республики|ВХР]]) — [[Венгри]]н [[патшалӑх]] тата [[политика]] ӗҫченӗ. [[1998]]-[[2002]] ҫ. тата [[2010|2010 ҫултан]] хальхиччен [[Венгри премьер-министрӗ]]. «[[Фидес — Венгр элтеш пӗрлешӗвӗ]]» парти лидерӗ. == Пурнӑҫ == {{Тулли дата|1963|05|31}} [[Секешфехервар]]та ҫуралнӑ. [[1981]]—[[1982]] Венгрин хӗҫ-пӑшаллӑ вӑйӗсенче ҫар хӗсмечӗнче пулнӑ. Унтан [[Будапешт униврситечӗ]]н юридици факультетӗнче вӗреннӗ. Вӗренӳ вӗҫленӗренпе ял хуҫалӑхӗпе ҫиме промышленоҫ министрлӗхӗн интитутӗнче социолог ӗҫӗнче ӗҫленӗ. [[1989|1989 ҫулта]] [[Сорос фончӗ|Сорос фондӗнче]] стипенди илнӗрен [[Оксфорд]]ӑн [[Пембрук-колледж (Оксфорд)|Пембрук-колледжӗнче]] пӗр ҫул стажировкӑланнӑ. === Политикӑллӑ ӗҫ-хӗл === [[1988|1988 ҫултан]] Орбан Фидес партийӗн йӗркелекенсенчен пӗри пулнӑ. {{Тулли дата|1969|06|16}} [[Надь Имре|Имре Надӗн]] ҫӗнетсе вилӗ пытарура Виктор Орбан каланӑ сӑмах питӗ популярлӑ пулса тӑнӑ. Вӑл ирӗклӗ суйлавсем тума тата Венгрирен Совет ҫарӗсем тухмалла чӗннӗ. [[1990|1990 ҫулта]] ҫӗршыври пӗрремӗш коммунизм хыҫҫӑнхи суйлавсенче Виктор Орбан парламент депутачӗ пулса тӑнӑ. Пулас 1994, 1998, 2002, 2006 ҫулсенче те вӑл парламенте кӗнӗ. 1990 ҫулта Орбан Фидес лидерӗ пек суйланӑ. Орбанӑн ертсе пынийӗпе Фидес либераллӑ партирен сылтӑм-консервативлӗ парти пулса тӑнӑ. [[1995|1995 ҫулта]] партин ҫӗнӗ ячӗ — ''Fidesz-MPP'' (ҫамрӑк демократсен пӗрлешӗвӗ - Венгр элтеш партийӗ). [[2002]]-[[2021]] ҫ. Викторпа пӗрле Фидес ертсе пырӑвӗ [[Европа халӑх партийӗ]]н вице-ертӳҫи пулнӑ, 2021 ҫултан — [[Европӑшӑн патриотсем]]. ;Премьерлӗх 1998-2002 тата 2010 ҫултан хальхиччен Венгри премьер-министрӗ. [[Венгрири парламент суйлавӗсем (2026)|2026 ҫулхи парламент суйлавӗсенче]] Фидес ҫӗнтерсен Орбанӑн премьерлӗхӗ, пысӑк пулаӑслӑхпа, малалла пырать. == Чыславсем == == Асӑрхавсем == {{Асӑрхавсем}} == Каҫӑсем == * [https://miniszterelnok.hu miniszterelnok.hu] — официальный сайт премьер-министра * ''Питер Уилкин''. [https://commons.com.ua/ru/orbanizaciya-politicheskoj-kultury-vengrii/ Восхождение «антилиберальной» демократии: орбанизация политической культуры Венгрии] {{Wayback|url=https://commons.com.ua/ru/orbanizaciya-politicheskoj-kultury-vengrii/ |date=20180612143157 }} // [[Спільне (журнал)|Спільне]] * ''Мартино Комелли, Вера Хорват''. [https://commons.com.ua/ru/chto-orban-znaet-ego-vragi-net/ Выборы в Венгрии: Что Орбан знает, а его враги — нет] {{Wayback|url=https://commons.com.ua/ru/chto-orban-znaet-ego-vragi-net/ |date=20190123010318 }} // [[Спільне (журнал)|Спільне]] * ''Константин Бенюмов''. [https://meduza.io/feature/2018/04/09/svobodnye-no-nechestnye Свободные, но нечестные Как бывший либерал Виктор Орбан правит Венгрией, пугая людей Западом и Соросом] {{Wayback|url=https://meduza.io/feature/2018/04/09/svobodnye-no-nechestnye |date=20190123010332 }} // [[Meduza]] * ''Фёдор Лукьянов''. [https://www.kurier.hu/item/3133-vengerskij-nep-viktora-orbana Венгерский НЭП Виктора Орбана] // [[Российский Курьер]] * {{Статья|каçă=https://meduza.io/feature/2022/04/23/my-vas-ponimaem|пуçелĕк=Мы вас понимаем. Как Виктор Орбан превратил Венгрию в европейский аналог путинской России — и выиграл очередные выборы благодаря войне в Украине. Репортаж Кристины Сафоновой|çул=2022|кăларăм=[[Meduza]]|уйăх=4|кун=23}} * {{Cite web|url=https://novayagazeta.eu/articles/2022/07/31/bes-poleznyi|title=Бес полезный|website=[[Новая Газета]]|subtitle=Виктор Орбан продолжает дружить с Москвой, потому что не верит в победу Украины|date=2022-07-31}} * {{Cite web|url=https://novayagazeta.eu/articles/2023/07/06/neuvazhaemyi-predsedatel|title=Неуважаемый председатель|website=[[Новая Газета]]|subtitle=25 лет назад Виктор Орбан впервые стал премьер-министром Венгрии. За это время отношения между ним и ЕС деградировали настолько, что Будапешт собираются лишить председательства в Совете ЕС|date=2023-07-06}} * {{Cite web|url=https://holod.media/2023/11/11/glavnyj-izgoj-evropy/|title=Одинокий диктатор Европы|website=[[Холод (издание)|Холод]]|subtitle=Дружба с Путиным превратила Венгрию в главного изгоя ЕС. Как ей удается мешать всему Западу?|date=2023-11-11}} {{Тулаш каҫӑсем}} [[Категори:Çăвăн 31-мĕшĕнче çуралнисем]] [[Категори:1963 çулта çуралнисем]] [[Категори:Категори:Хальхи патшалӑх пуҫлӑхӗсем]] [[Категори:Пайăр çынсем, алфавитпа]] 6xw5oqoihs9tu9s2vwc2spd3woh5ki3 0 129611 872568 2026-04-07T09:09:20Z Ellodanis5 17302 Ҫӗнӗ страница: «[[File:Varignon parallelogram convex.svg|thumb|Varignon parallelogram convex]] [[File:Pierre Varignon. Line engraving by E. Desrochers. Wellcome V0005993.jpg|thumb|Pierre Varignon. Line engraving by E. Desrochers]] {{Пĕлтерĕшсем|Вариньон теореми (пĕлтерĕшсем)}} [[Геометри]]ри '''Вариньон теореми''' акă мĕн пирки калать: Хуть те мĕнле [[тăваткĕтеслĕх]]ĕн е...» 872568 wikitext text/x-wiki [[File:Varignon parallelogram convex.svg|thumb|Varignon parallelogram convex]] [[File:Pierre Varignon. Line engraving by E. Desrochers. Wellcome V0005993.jpg|thumb|Pierre Varignon. Line engraving by E. Desrochers]] {{Пĕлтерĕшсем|Вариньон теореми (пĕлтерĕшсем)}} [[Геометри]]ри '''Вариньон теореми''' акă мĕн пирки калать: Хуть те мĕнле [[тăваткĕтеслĕх]]ĕн енĕсен варрисене пĕрин хыççăн теприне йĕркипе [[тӳрĕ йĕр]]семпе çыхăнтарса тухсан, [[параллелограмм]] пулса тухать тата çав параллелограмăн енĕсем малтан асăннă тăваткĕтеслĕхĕн диагоналĕсене параллеллĕ. Ĕнтĕ хайхи пулса тухнă параллелограма '''Вариньон параллелограмĕ''' е '''Вариньонла параллелограм''' теççĕ. Вариньон теоремин тухăмĕсем пур. == Тухăмсем == {{Çырмалла}} == Тĕрлĕ йышши тăваткĕтеслĕхсем == {| class="wikitable" |- ! мăкăрăлчăк тăваткĕтеслĕх ! мăкăрăлчăк мар (путăк) тăваткĕтеслĕх ! хăйĕнпе хай касăлакан тăваткĕтеслĕх |- || [[Ӳкерчĕк:Varignon parallelogram convex.svg|250px]] || [[Ӳкерчĕк:Varignon parallelogram nonconvex.svg|250px]] || [[Ӳкерчĕк:Varignon parallelogram crossed.svg|250px]] |} == Çавăн пекех == * [[Ньютон тӳрĕ йĕрĕ]] * [[Ньютон теореми (планиметри)]] * [[Тăваткĕтеслĕх]]сем == Асăрхавсем == {{Асăрхавсем}} {{geometry-stub}} [[Категори:Планиметри]] [[Категори:Планиметри теоремисем|В]] [[Категори:Тăваткĕтеслĕхсем]] j5aitngmnf0b7lb63qm6shhsqg9twwj 0 129612 872570 2026-04-07T10:18:21Z Ellodanis5 17302 Ҫӗнӗ страница: «[[File:Parkes.arp.750pix.jpg|thumb|Parkes Radio Telescope]] '''Фе́рми парадоксĕ''' ({{lang-en|Fermi paradox}}), Çут Тĕнчен «Аслă Чĕмсĕрлĕхĕн» [[парадокс]]ĕ == Çавăн пекех == * [[METI]] * [[SETI@home]] * [[Альтернатилă биохими]] * [[Аслă фильтр]] * [[Зоопарк гипотези]] * [[Çĕр уникаллĕхĕн гипотези]] * Тĕнче пĕтессин т...» 872570 wikitext text/x-wiki [[File:Parkes.arp.750pix.jpg|thumb|Parkes Radio Telescope]] '''Фе́рми парадоксĕ''' ({{lang-en|Fermi paradox}}), Çут Тĕнчен «Аслă Чĕмсĕрлĕхĕн» [[парадокс]]ĕ == Çавăн пекех == * [[METI]] * [[SETI@home]] * [[Альтернатилă биохими]] * [[Аслă фильтр]] * [[Зоопарк гипотези]] * [[Çĕр уникаллĕхĕн гипотези]] * [[Тĕнче пĕтессин теореми]] == Асăрхавсем == {{Асăрхавсем}} == Литература == * * '''Акăлчанла''' * * {{cite journal|last1=Gray|first1=Robert H.|date=2015|title=The Fermi Paradox Is Neither Fermi's Nor a Paradox|journal=Astrobiology|volume=15|issue=3|pages=195–199|arxiv=1605.09187|bibcode=2015AsBio..15..195G|doi=10.1089/ast.2014.1247|pmid=25719510}} * == Каçăсем == * ''{{comment|Гиндилис Л. М.|Гиндилис Лев Миронович, кандидат физико-математических наук (1963), доцент / с.н.с. по специальности астрофизика}}'' [http://lnfm1.sai.msu.ru/SETI/koi/articles/mol.html Молчание Вселенной?] * ''Липунов В. М.'' [http://xray.sai.msu.ru/~lipunov/text/shkl/shkl.html О проблеме сверхразума в астрофизике] * ''Родкин, Михаил.'' [http://trv-science.ru/2015/08/13/paradoks-fermi-xxi-vek/ Парадокс Ферми, XXI век] * ''Уэбб, Стефан.'' [https://www.scribd.com/doc/20487338/C-50- 50 решений парадокса Ферми] * [http://econet.ru/articles/66381-paradoks-fermi-odinoki-li-my-vo-vselennoy Парадокс Ферми: одиноки ли мы во Вселенной?] * [http://www.lookatme.ru/mag/how-to/inspiration-howitworks/211529-fermi-paradox-explanations Почему мы ещё не встретили инопланетян. Самые правдоподобные объяснения парадокса Ферми] * [https://ria.ru/science/20160901/1475828166.html Учёный объяснил, почему земляне до сих пор не обнаружили инопланетян // РИАНАУКА, 1 сентября 2016 г.] * {{cite web |title=Наивные вопросы: инопланетяне существуют? |subtitle=Отвечает: [[Попов, Сергей Борисович (астрофизик)|Сергей Попов]], астрофизик, профессор РАН, доктор физико-математических наук |url=https://new.ras.ru/mir-nauky/news/naivnye-voprosy-inoplanetyane-sushchestvuyut-/ |publisher=[[Российская академия наук]] |date=2022-12-23 |ref=Попов}} * {{cite web |author=[[Панчин, Александр Юрьевич|Панчин А. Ю.]] |title=Как возникла жизнь на Земле |url=https://www.youtube.com/watch?v=M_K1me9jfpw |publisher=Александр Панчин |date=2024-08-28 |ref=Панчин}} '''Акăлчанла''' * [http://www.geoffreylandis.com/percolation.htp The Fermi Paradox: An Approach Based on Percolation Theory Geoffrey A. Landis NASA Lewis Research Center, 302-1 Cleveland, OH 44135 U.S.A.] * [http://starcontact.zxlogin.com/?p=133 Ответ на парадокс Ферми] на проекте «SETI StarContact» * [http://www.sff.net/people/Geoffrey.Landis/percolation.htp Парадокс Ферми] * Shostak, Seth (25 October 2001). «Our Galaxy Should Be Teeming with Civilizations, But Where Are They?». Space.com. Space.com. 08 апреля 2006. * Наши наблюдения: [http://www.rfreitas.com/Astro/ResolvingFermi1983.htm неполнота] и [http://www.rfreitas.com/Astro/ThereIsNoFermiParadox1985.htm логические ошибки] {{^}}{{внешние ссылки}} [[Категори:Логические гипотезы]] [[Категори:Нерешённые проблемы астрономии]] [[Категори:Межзвёздные послания]] [[Категори:Парадокссем]] [[Категори:Поиск внеземной жизни]] [[Категори:Энрико Ферми]] [[Категори:Появились в 1950 году в США]] 1wx3o4ulaocg0awvqhpeuz4v8iey4t5 872571 872570 2026-04-07T10:20:29Z Ellodanis5 17302 Ellodanis5 [[Ферми пардоксĕ]] страницӑн ятне [[Ферми парадоксĕ]] ҫине улӑштарчӗ 872570 wikitext text/x-wiki [[File:Parkes.arp.750pix.jpg|thumb|Parkes Radio Telescope]] '''Фе́рми парадоксĕ''' ({{lang-en|Fermi paradox}}), Çут Тĕнчен «Аслă Чĕмсĕрлĕхĕн» [[парадокс]]ĕ == Çавăн пекех == * [[METI]] * [[SETI@home]] * [[Альтернатилă биохими]] * [[Аслă фильтр]] * [[Зоопарк гипотези]] * [[Çĕр уникаллĕхĕн гипотези]] * [[Тĕнче пĕтессин теореми]] == Асăрхавсем == {{Асăрхавсем}} == Литература == * * '''Акăлчанла''' * * {{cite journal|last1=Gray|first1=Robert H.|date=2015|title=The Fermi Paradox Is Neither Fermi's Nor a Paradox|journal=Astrobiology|volume=15|issue=3|pages=195–199|arxiv=1605.09187|bibcode=2015AsBio..15..195G|doi=10.1089/ast.2014.1247|pmid=25719510}} * == Каçăсем == * ''{{comment|Гиндилис Л. М.|Гиндилис Лев Миронович, кандидат физико-математических наук (1963), доцент / с.н.с. по специальности астрофизика}}'' [http://lnfm1.sai.msu.ru/SETI/koi/articles/mol.html Молчание Вселенной?] * ''Липунов В. М.'' [http://xray.sai.msu.ru/~lipunov/text/shkl/shkl.html О проблеме сверхразума в астрофизике] * ''Родкин, Михаил.'' [http://trv-science.ru/2015/08/13/paradoks-fermi-xxi-vek/ Парадокс Ферми, XXI век] * ''Уэбб, Стефан.'' [https://www.scribd.com/doc/20487338/C-50- 50 решений парадокса Ферми] * [http://econet.ru/articles/66381-paradoks-fermi-odinoki-li-my-vo-vselennoy Парадокс Ферми: одиноки ли мы во Вселенной?] * [http://www.lookatme.ru/mag/how-to/inspiration-howitworks/211529-fermi-paradox-explanations Почему мы ещё не встретили инопланетян. Самые правдоподобные объяснения парадокса Ферми] * [https://ria.ru/science/20160901/1475828166.html Учёный объяснил, почему земляне до сих пор не обнаружили инопланетян // РИАНАУКА, 1 сентября 2016 г.] * {{cite web |title=Наивные вопросы: инопланетяне существуют? |subtitle=Отвечает: [[Попов, Сергей Борисович (астрофизик)|Сергей Попов]], астрофизик, профессор РАН, доктор физико-математических наук |url=https://new.ras.ru/mir-nauky/news/naivnye-voprosy-inoplanetyane-sushchestvuyut-/ |publisher=[[Российская академия наук]] |date=2022-12-23 |ref=Попов}} * {{cite web |author=[[Панчин, Александр Юрьевич|Панчин А. Ю.]] |title=Как возникла жизнь на Земле |url=https://www.youtube.com/watch?v=M_K1me9jfpw |publisher=Александр Панчин |date=2024-08-28 |ref=Панчин}} '''Акăлчанла''' * [http://www.geoffreylandis.com/percolation.htp The Fermi Paradox: An Approach Based on Percolation Theory Geoffrey A. Landis NASA Lewis Research Center, 302-1 Cleveland, OH 44135 U.S.A.] * [http://starcontact.zxlogin.com/?p=133 Ответ на парадокс Ферми] на проекте «SETI StarContact» * [http://www.sff.net/people/Geoffrey.Landis/percolation.htp Парадокс Ферми] * Shostak, Seth (25 October 2001). «Our Galaxy Should Be Teeming with Civilizations, But Where Are They?». Space.com. Space.com. 08 апреля 2006. * Наши наблюдения: [http://www.rfreitas.com/Astro/ResolvingFermi1983.htm неполнота] и [http://www.rfreitas.com/Astro/ThereIsNoFermiParadox1985.htm логические ошибки] {{^}}{{внешние ссылки}} [[Категори:Логические гипотезы]] [[Категори:Нерешённые проблемы астрономии]] [[Категори:Межзвёздные послания]] [[Категори:Парадокссем]] [[Категори:Поиск внеземной жизни]] [[Категори:Энрико Ферми]] [[Категори:Появились в 1950 году в США]] 1wx3o4ulaocg0awvqhpeuz4v8iey4t5 0 129613 872572 2026-04-07T10:20:29Z Ellodanis5 17302 Ellodanis5 [[Ферми пардоксĕ]] страницӑн ятне [[Ферми парадоксĕ]] ҫине улӑштарчӗ 872572 wikitext text/x-wiki #перенаправление [[Ферми парадоксĕ]] g0bq0yh9z2wur5heycpz5a2vy9powzm 1 129614 872574 2026-04-07T10:38:37Z Ellodanis5 17302 Ҫӗнӗ страница: «'''-сем''' кунта кирлех мар пек. --~~~~» 872574 wikitext text/x-wiki '''-сем''' кунта кирлех мар пек. --[[Хутшăнакан:Ellodanis5|Ellodanis5]] ([[Хутшăнаканăн канашлу страници:Ellodanis5|сӳтсе явни]]) 10:38, 7 Ака уйӑхӗн 2026 (UTC) 8cxbkd8cunamh8l9ucwdtw9ypkvrt2y 10 129615 872578 2026-04-07T11:27:19Z Max Tenche 25572 Ҫӗнӗ страница: «<includeonly> {{Карточка |кĕлетке_стилĕ = width:275px; |кĕлетке_класĕ = vcard |ячĕ = |ячĕн_стилĕ = |çӳлте = {{{парти ячӗ}}} |стиль_çӳлте = background:#d8dde8; |класс_çӳлте = fn org |çӳлте2 = {{{тӑван ячӗ|}}} |стиль_çӳлте2 = nickname |çӳлте3 = {{{аббревиатура|}}} |стиль_çӳлте3 = |ӳкерчĕк = Ӳкерчĕк:{{{логотип}}}...» 872578 wikitext text/x-wiki <includeonly> {{Карточка |кĕлетке_стилĕ = width:275px; |кĕлетке_класĕ = vcard |ячĕ = |ячĕн_стилĕ = |çӳлте = {{{парти ячӗ}}} |стиль_çӳлте = background:#d8dde8; |класс_çӳлте = fn org |çӳлте2 = {{{тӑван ячӗ|}}} |стиль_çӳлте2 = nickname |çӳлте3 = {{{аббревиатура|}}} |стиль_çӳлте3 = |ӳкерчĕк = [[Ӳкерчĕк:{{{логотип}}}|200px]] |пата1 = Лидер: |текст1 = {{{лидер}}} |пата2 = Йӗркелекен: |текст2 = {{{йӗркелекен|}}} |пата3 = Йӗркеленӗ вӑхӑт: |текст3 = {{{йӗркеленӗ вӑхӑт|}}} |пата4 = Салатнӑ вӑхӑт: |текст4 = {{{салатнӑ вӑхӑт|}}} |пата5 = Штаб-хваттер: |текст5 = {{{штаб-хваттер|}}} |пата6 = Идеологи: |текст6 = {{{идеологи|}}} |пата7 = Интернационал: |текст7 = {{{интернационал|}}} |пата8 = Тӑмарсемпе блоксем: |текст8 = {{{тӑмарсем|}}} |пата9 = Ҫамрӑксен оганизацийӗ: |текст9 = {{{ҫамрӑксен организацийӗ|}}} |пата10 = Пайташ йышӗ: |текст10 = {{{пайташ йышӗ|}}} |пата11 = Йыхрав: |текст11 = {{{йыхрав|}}} |пата12 = Анатри палатӑри вырӑнсем: |текст12 = {{{Анатри палатӑри вырӑнсем|}}} |пата13 = Ҫӳллӗ палатӑри вырӑнсем: |текст13 = {{{Ҫӳллӗ палатӑри вырӑнсем|}}} |пата14 = [[Европа парламенчӗ|Европа парламентӗнчи]] вырӑнсем: |текст14 = {{{Европарламентри вырӑнсем|}}} |пата15 = Гимн: |текст15 = {{{гимн|}}} |пата16 = Парти пичечӗ: |текст16 = {{{парти пичечӗ|}}} |пата17 = Пайӑр ҫынсем: |текст17 = {{{пайӑр ҫынсем|}}} |пата18 = Сайт: |текст18 = {{{официаллӑ сайт|}}} }} </includeonly> <noinclude> {{doc}} </noinclude> 0fqqqusjwdf73jpmvachalxe0smes94 872582 872578 2026-04-07T11:53:56Z Max Tenche 25572 872582 wikitext text/x-wiki <includeonly> {{Карточка |кĕлетке_стилĕ = width:275px; |кĕлетке_класĕ = vcard |ячĕ = |ячĕн_стилĕ = |çӳлте = {{{парти ячӗ}}} |стиль_çӳлте = background:#d8dde8; |класс_çӳлте = fn org |çӳлте2 = {{{тӑван ячӗ|}}} |стиль_çӳлте2 = nickname |çӳлте3 = {{{аббревиатура|}}} |стиль_çӳлте3 = |ӳкерчĕк = [[Ӳкерчĕк:{{{логотип}}}|200px]] |пата1 = Лидер: |текст1 = {{{лидер}}} |пата2 = Йӗркелекен: |текст2 = {{{йӗркелекен|}}} |пата3 = Йӗркеленӗ вӑхӑт: |текст3 = {{{йӗркеленӗ вӑхӑт|}}} |пата4 = Салатнӑ вӑхӑт: |текст4 = {{{салатнӑ вӑхӑт|}}} |пата5 = Штаб-хваттер: |текст5 = {{{штаб-хваттер|}}} |пата6 = Идеологи: |текст6 = {{{идеологи|}}} |пата7 = Интернационал: |текст7 = {{{интернационал|}}} |пата8 = Тӑмарсемпе блоксем: |текст8 = {{{тӑмарсем|}}} |пата9 = Ҫамрӑксен оганизацийӗ: |текст9 = {{{ҫамрӑксен организацийӗ|}}} |пата10 = Пайташ йышӗ: |текст10 = {{{пайташ йышӗ|}}} |пата11 = Йыхрав: |текст11 = {{{йыхрав|}}} |пата12 = {{{вырӑн_ячӗ1}}}: |текст12 = {{{вырӑн1|}}} |пата13 = Ҫӳллӗ палатӑри вырӑнсем: |текст13 = {{{Ҫӳллӗ палатӑри вырӑнсем|}}} |пата14 = [[Европа парламенчӗ|Европа парламентӗнчи]] вырӑнсем: |текст14 = {{{Европарламентри вырӑнсем|}}} |пата15 = Гимн: |текст15 = {{{гимн|}}} |пата16 = Парти пичечӗ: |текст16 = {{{парти пичечӗ|}}} |пата17 = Пайӑр ҫынсем: |текст17 = {{{пайӑр ҫынсем|}}} |пата18 = Сайт: |текст18 = {{{официаллӑ сайт|}}} }} </includeonly> <noinclude> {{doc}} </noinclude> bnovl6pqkznq27o6o0a8pvnnd69d2d5 10 129616 872581 2026-04-07T11:50:23Z Max Tenche 25572 [[Шаблон:Парти/Вырăнсем]] ҫине куҫарни 872581 wikitext text/x-wiki #redirect [[Шаблон:Парти/Вырăнсем]] jv141ydb9v2atzf62b9udz4nw2wajzq