Шаблон:Итали премьер-министрĕсем

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="cv">
  <siteinfo>
    <sitename>Википеди</sitename>
    <dbname>cvwiki</dbname>
    <base>https://cv.wikipedia.org/wiki/%D0%A2%C4%95%D0%BF_%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%86%D0%B0</base>
    <generator>MediaWiki 1.46.0-wmf.23</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Медиа</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Ятарлă</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Сӳтсе явасси</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Хутшăнакан</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Хутшăнаканăн канашлу страници</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Википеди</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Википеди сӳтсе явмалли</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Ӳкерчĕк</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Ӳкерчĕке сӳтсе явмалли</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">MediaWiki сӳтсе явмалли</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Шаблон</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Шаблона сӳтсе явмалли</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Пулăшу</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Пулăшăва сӳтсе явмалли</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Категори</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Категорине сӳтсе явмалли</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Модуль</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Обсуждение модуля</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Шаблон:Итали премьер-министрĕсем</title>
    <ns>10</ns>
    <id>28806</id>
    <revision>
      <id>872689</id>
      <parentid>800488</parentid>
      <timestamp>2026-04-09T18:58:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Flopao</username>
        <id>39840</id>
      </contributor>
      <origin>872689</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6621" sha1="p8c0u65gou88xm87sr2llhq3aulk8xd" xml:space="preserve">{{Çӳрев тапăлĕ
| ят                       = Итали премьер-министрĕсем
| пуçелĕк                 = {{Ялав|Итали}} [[Итали премьер-министрĕсен ят-йышĕ|Итали премьер-министрĕсем]]
| тĕп_пуçелĕкĕн_стилĕ = background:{{Тĕс|Итали}}
| ӳкерчĕк = &lt;span style=&quot;position:relative; bottom:1px; left:3px;&quot;&gt;[[File:Middle CoA of the Kingdom of Italy (1890).svg|65px]]&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;[[File:Emblem of Italy.svg|60px]]
| пуçелĕксен_стилĕ = background:{{Тĕс|Итали}}
| пуçелĕк1 = [[Итали патшалăхĕ (1861—1946)|Итали патшалăхĕ]]
| state = collapsed
| ят-йыш1 = [[Кавур, Камилло Бенсо|Кавур]]{{•w}} [[Рикасоли, Беттино|Рикасоли]]{{smallsup|1}}{{•w}} [[Раттацци, Урбано|Раттацци]]{{smallsup|1}}{{•w}} [[Фарини, Луиджи|Фарини]]{{•w}} [[Мингетти, Марко|Мингетти]]{{smallsup|1}}{{•w}} [[Ла Мармора, Альфонсо Ферреро|Ла Мармора]]{{•w}} [[Рикасоли, Беттино|Рикасоли]]{{smallsup|2}}{{•w}} [[Раттацци, Урбано|Раттацци]]{{smallsup|2}}{{•w}} [[Менабреа, Луиджи|Менабреа]]{{•w}} [[Ланца, Джованни|Ланца]]{{•w}} [[Мингетти, Марко|Мингетти]]{{smallsup|2}}{{•w}} [[Депретис, Агостино|Депретис]]{{smallsup|1}}{{•w}} [[Кайроли, Бенедетто|Кайроли]]{{smallsup|1}}{{•w}} [[Депретис, Агостино|Депретис]]{{smallsup|2}}{{•w}} [[Кайроли, Бенедетто|Кайроли]]{{smallsup|2}}{{•w}} [[Депретис, Агостино|Депретис]]{{smallsup|3}}{{•w}} [[Криспи, Франческо|Криспи]]{{smallsup|1}}{{•w}} [[Старабба, Антонио|Старабба]]{{smallsup|1}}{{•w}} [[Джолитти, Джованни|Джолитти]]{{smallsup|1}}{{•w}} [[Криспи, Франческо|Криспи]]{{smallsup|2}}{{•w}} [[Старабба, Антонио|Старабба]]{{smallsup|2}}{{•w}} [[Пеллу, Луиджи|Пеллу]]{{•w}} [[Саракко, Джузеппе|Саракко]]{{•w}} [[Дзанарделли, Джузеппе|Дзанарделли]]{{•w}} [[Джолитти, Джованни|Джолитти]]{{smallsup|2}}{{•w}} [[Титтони, Томмазо|Титтони]]{{•w}} [[Фортис, Алессандро|Фортис]]{{•w}} [[Соннино, Сидней|Соннино]]{{smallsup|1}}{{•w}} [[Джолитти, Джованни|Джолитти]]{{smallsup|3}}{{•w}} [[Соннино, Сидней|Соннино]]{{smallsup|2}}{{•w}} [[Луццатти, Луиджи|Луццатти]]{{•w}} [[Джолитти, Джованни|Джолитти]]{{smallsup|4}}{{•w}} [[Саландра, Антонио|Саландра]]{{•w}} [[Боселли, Паоло|Боселли]]{{•w}} [[Орландо, Витторио Эмануэле|Орландо]]{{•w}} [[Нитти, Франческо Саверио|Нитти]]{{•w}} [[Джолитти, Джованни|Джолитти]]{{smallsup|5}}{{•w}} [[Бономи, Иваноэ|Бономи]]{{smallsup|1}}{{•w}} [[Факта, Луиджи|Факта]]{{•w}} [[Муссолини, Бенито|Муссолини]]{{•w}} [[Бадольо, Пьетро|Бадольо]]{{•w}} [[Бономи, Иваноэ|Бономи]]{{smallsup|2}}{{•w}} [[Парри, Ферруччо|Парри]]{{•w}} [[Гаспери, Альчиде де|де Гаспери]]
| пуçелĕк2 = [[Итали Республики]]
| ят-йыш2 = [[Гаспери, Альчиде де|де Гаспери]]{{•w}} [[Пелла, Джузеппе|Пелла]]{{•w}} [[Фанфани, Аминторе|Фанфани]]{{smallsup|1}}{{•w}} [[Шельба, Марио|Шельба]]{{•w}} [[Сеньи, Антонио|Сеньи]]{{smallsup|1}}{{•w}} [[Дзоли, Адоне|Дзоли]]{{•w}} [[Фанфани, Аминторе|Фанфани]]{{smallsup|2}}{{•w}} [[Сеньи, Антонио|Сеньи]]{{smallsup|2}}{{•w}} [[Тамброни, Фернандо|Тамброни]]{{•w}} [[Фанфани, Аминторе|Фанфани]]{{smallsup|3}}{{•w}} [[Леоне, Джованни|Леоне]]{{smallsup|1}}{{•w}} [[Моро, Альдо|Моро]]{{smallsup|1}}{{•w}} [[Леоне, Джованни|Леоне]]{{smallsup|2}}{{•w}} [[Румор, Мариано|Румор]]{{smallsup|1}}{{•w}} [[Коломбо, Эмилио|Коломбо]]{{•w}} [[Андреотти, Джулио|Андреотти]]{{smallsup|1}}{{•w}} [[Румор, Мариано|Румор]]{{smallsup|2}}{{•w}} [[Моро, Альдо|Моро]]{{smallsup|2}}{{•w}} [[Андреотти, Джулио|Андреотти]]{{smallsup|2}}{{•w}} [[Коссига, Франческо|Коссига]]{{•w}} [[Форлани, Арнальдо|Форлани]]{{•w}} [[Спадолини, Джованни|Спадолини]]{{•w}} [[Фанфани, Аминторе|Фанфани]]{{smallsup|4}}{{•w}} [[Кракси, Беттино|Кракси]]{{•w}} [[Фанфани, Аминторе|Фанфани]]{{smallsup|5}}{{•w}} [[Гориа, Джованни|Гориа]]{{•w}} [[Мита, Чириако де|де Мита]]{{•w}} [[Андреотти, Джулио|Андреотти]]{{smallsup|3}}{{•w}} [[Амато, Джулиано|Амато]]{{smallsup|1}}{{•w}} [[Чампи, Карло Адзелио|Чампи]]{{•w}} [[Берлускони, Сильвио|Берлускони]]{{smallsup|1}}{{•w}} [[Дини, Ламберто|Дини]]{{•w}} [[Проди, Романо|Проди]]{{smallsup|1}}{{•w}} [[Д'Алема, Массимо|Д’Алема]]{{•w}} [[Амато, Джулиано|Амато]]{{smallsup|2}}{{•w}} [[Берлускони, Сильвио|Берлускони]]{{smallsup|2}}{{•w}} [[Проди, Романо|Проди]]{{smallsup|2}}{{•w}} [[Берлускони, Сильвио|Берлускони]]{{smallsup|3}}{{•w}} [[Монти, Марио|Монти]]
|стиль_аялта = background:{{Тĕс|Итали}}
|аялта = [[Портал:Итали]]
}}&lt;noinclude&gt;[[Категори:Шаблонсем:Правительство пуçлăхĕсен ят-йышĕ|Итали]]
[[Категори:Шаблонсем:Итали|{{PAGENAME}}]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>p8c0u65gou88xm87sr2llhq3aulk8xd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблон:Политик</title>
    <ns>10</ns>
    <id>30864</id>
    <revision>
      <id>872679</id>
      <parentid>872070</parentid>
      <timestamp>2026-04-09T16:52:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Max Tenche</username>
        <id>25572</id>
      </contributor>
      <origin>872679</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3777" sha1="rkgxxe0p5yxedmfqh4vrf9rggot9y6b" xml:space="preserve">{{Карточка
|ят               = 
|кĕлетке_класĕ        = vcard
|кĕлетке_стилĕ        = 

|ячĕ          = 
|ячĕн_стилĕ    = 

|çӳлте            = {{{Ят}}}
|класс_çӳлте      = fn
|стиль_çӳлте      = 

|çӳлте2           = {{{Тăван ят|}}}
|класс_çӳлте2     = 
|стиль_çӳлте2     = nickname

|ӳкерчĕк       = {{#if:{{{Ӳкерчĕк|}}}|[[File:{{{Ӳкерчĕк}}}|{{#if:{{{Анлăш|}}}|{{{Анлăш}}}|220px}}]]}}
|ӳкерчĕк_стилĕ = 

|алпусни           = {{{Ӳкерчĕке ăнлантарни|}}}
|алпусни_стилĕ     = 

|пуçелĕксен_стилĕ  = 
|патасен_стилĕ       = 
|текст_стилĕ      = 

|пата1     = Ҫуралнӑ чухнехи ят:
|текст1     = {{{Çуралнă чухнехи ят|}}}
|класс1     = nickname

|пата2     = Суя ятсем:
|текст2     = {{{Суя ятсем|}}}
|класс2     = nickname

|пата3     = Ҫуралнӑ вӑхӑт:
|текст3     = {{Пайăр çын/Вăхăт|Çуралнă|{{{Çуралнă вăхăт|}}}|{{{Вилнĕ вăхăт|}}}}}

|пата4     = Ҫуралнӑ вырӑн
|текст4     = {{{Çуралнă вырăн|}}}

|пата5     = Вилнӗ вӑхӑт:
|текст5     = {{Пайăр çын/Вăхăт|Вилнĕ|{{{Вилнĕ вăхăт|}}}|{{{Çуралнă вăхăт|}}}}}

|пата6     = Вилнӗ вырӑн:
|текст6     = {{{Вилнĕ вырăн|}}}

|пата7     = Элтешлӗх:
|текст7     = {{#if:{{{Гражданлăх|}}}|&lt;span class=&quot;country-name&quot;&gt;{{{Гражданлăх}}}&lt;/span&gt;}}
|класс7     = adr

|пата8     = Пӗлӳ илнӗ:
|текст8     = {{{Пĕлӳ илнĕ|}}}

|пата9     = Ӑсчах степенӗ:
|текст9     = {{{Ăсчах степенĕ|}}}

|пата10    = Ӑсчах хисепӗ:
|текст10    = {{{Ăсчах хисепĕ|}}}

|пата11    = Националлӗх:
|текст11    = {{{Националлĕх|}}}

|пата12     = Тӗне тытни:
|текст12     = {{{Тĕне тытни|}}}

|пата13     = Парти:
|текст13     = {{{Парти|}}}

|пата14     = Тӑп шухӑш-ӗмӗчӗ:
|текст14     = {{{Тĕп шухăш-ĕмĕчĕсем|}}}

|пата15     = Ӗҫлев тӗсӗ:
|текст15     = {{{Ĕçлев тĕсĕ|}}}

|пата16     = Ашшӗ:
|текст16     = {{{Ашшĕ|}}}

|пата17     = Амӑшӗ:
|текст17     = {{{Амăшĕ|}}}

|пата18     = Упӑшка:
|текст18     = {{{Упăшка|}}}

|пата19     = Арӑм:
|текст19     = {{{Арăм|}}}

|пата20     = Ачасем:
|текст20     = {{{Ачасем|}}}

|пата21     = Чыславсем:
|текст21     = {{{Чыславсем|}}}

|пата22    = Автограф
|текст22    = {{#if:{{{Автограф|}}}|[[Ӳкерчĕк:{{{Автограф|}}}|{{#if:{{{Автограф анлăшĕ|}}}|{{{Автограф анлăшĕ}}}|180px}}|Автограф]]}}

|пуçелĕк26 = {{{Сайт|}}}

|стиль_аялта =
|аялта = {{#if:{{{Викиампар|}}}|'''[[:commons:Category:{{{Викиампар|}}}|&lt;span style=&quot;color:black;&quot;&gt;{{{Ят|}}}&lt;/span&gt;]]''' [[Викиампар|&lt;span style=&quot;color:black;&quot;&gt;Викиампарта&lt;/span&gt;]]|}}
}}
{{статьясенче çеç категори|Пайăр çынсем, алфавитпа}}{{статьясенче çеç категори|Политиксем, алфавитпа}}{{#if:{{{Ӳкерчĕк|}}}||{{статьясенче çеç категори|Википеди:Политиксем пирки портретсăр статьясем}}}}&lt;noinclude&gt;{{doc}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>rkgxxe0p5yxedmfqh4vrf9rggot9y6b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Караваджо</title>
    <ns>0</ns>
    <id>39037</id>
    <revision>
      <id>872668</id>
      <parentid>872612</parentid>
      <timestamp>2026-04-09T12:18:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ziv</username>
        <id>32730</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]])  [[File:The Deposition by Caravaggio.jpg]] → [[File:The Entombment of Christ-Caravaggio (c.1602-3).jpg]] → File replacement: Updating from an old and lower-quality version to a newer version with better quality ([[c:c:GR]])</comment>
      <origin>872668</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12909" sha1="sofpvs3ae127m8czdcnsg5empr8ba6o" xml:space="preserve">{{Ӳкерçĕ
 |фон                  = 
 |ят                   = Карава́джо
 |тăван ят             = {{lang-it|Michelangelo Merisi (Amerighi) da Caravaggio}}
 |çуралнă чухнехи ят   = 
 |ӳкерчĕк              = Bild-Ottavio Leoni, Caravaggio.jpg|Caravaggio, by Ottavio Leoni
 |анлăшĕ               = 
 |ӳкерчĕке ăнлантарни  = Караваджо сăнарĕ,Оттавио Леони [[1621]]
 |çуралнă вăхăт        = [[1571]] 
 |çуралнă вырăн        = {{ÇуралнăВырăн| Милан| Миланра}}
 |вилнĕ вăхăт          = [[1610]]
 |вилнĕ вырăн          = {{ВилнĕВырăн|Порто-Эрколе|Порто-Эрколере}}
 |пулса тухни          = 
 |пăхăнулăх            = 
 |гражданлăх           = 
 |жанр                 = [[историлле сăнар ĕçĕ]]
 |вĕренӳ               = [[Симоне Петерцано|Симоне Петерцано]]
 |стиль                = [[Ломбарди ӳнер шкулĕ, реализм]]
 |ĕçĕсем               = [[ ()| ()]]&lt;br /&gt;[[]]&lt;br /&gt;[[]]&lt;br /&gt;[[ ()| ()]]
 |пулăшакансем         = 
 |сĕм                  = 
 |сĕм янă              = 
 |чыславсем            = 
 |хисепсем             = 
 |парнесем             = 
 |сайт                 = 
 |викиампар            = Caravaggio
}}
'''Микела́нджело Меризи''' (е '''Америги) да Карава́джо''' ({{lang-it|Michelangelo Merisi (Amerighi) da Caravaggio}}); 1571 çулхи авăнăн 29-мĕшĕ, Милан — 1610 çулхи утăн 18-мĕшĕ, Порто-Эрколе) — итал ӳнерçи, XVII-мĕш ĕмĕрти Европа ÿнерÿне чикĕсĕр харсăр пултарулăхĕн чĕрĕ сĕткĕнĕпе çĕнĕрен хăватлантарнă.1591-1610-мĕш çулсенче Римра, Неапольте, Мальтапа Сицилире ĕçленĕ. Ĕçĕсенче çынна тулашĕнчен те чун-кăмăл енчен те чăн пурнăçран сăнаса ÿкернĕ, ÿнер ĕçĕсенче çĕнĕ меслетпе—çутăпа тата мĕлкепе анлă усă курнă, çав мел сăнарсен шухăш-кăмăлĕсене тарăнрах ăнланма май парать. Вăл вăхăтра илемлĕ ÿнер ĕçĕнче маньеризм хуçаланнă, тĕслĕхрен: Чезари тата Федерико Цуккари. Караваджо пултарулăхĕ маньеризма аркатса барокко тапхăрĕн ÿнерçисене вăйлă витĕм хунă; [[:ru:Рубенс|Рубенс]]а, Жорж де Латура, Сурбарана, [[Диего Веласкес|Веласкеса]], [[Рембрандт]]а, Хосе Риберана, [[Артемизия Джентилески]]не. Унсăр пуçне унăн пуян еткерĕ паянхи илемлĕ ÿнершĕн те пысăк пĕлтерĕшлĕ пулса тăрать. 

== Кун-çулĕ ==
Караваджо Миланта çуралнă, унăн ашшĕ Фермо Меризи, Франческо Сфорца да Караваджо маркизăн хуçалăхне тытса пынă. Амăшĕ, Люсия Aратори çав таврари пуян кил-йышран тухнă. 1576 çулта муртан çăлăнас тесе кил-йыш Бергамопа юнашар Караваджо ятлă пĕчĕк хулана пурăнма куçать, анчах 1577 çулта ашшĕ унтах «хура чиртен» вилет. Вĕсен çемьи Сфорцапа Колонна мăшăрланупа çирĕплетнĕ хăватлă  çемьисемпе тачă çыхăнура пулса вĕсен хÿтĕлевĕнче тăнă. 1584 çулта амăшĕ вилет.

1584-1588 çулсенче Миланта, Симоне Петерцано, Тицианăн вăренекенĕн, ĕç лаççинче вĕреннĕ, кунта Леонардо да Винчи, Венецире Джорджонепе Тициан ĕçĕсемпе паллашать.

1592-мĕш çулта, тавлашура пĕр çамрăк çын вилсе каять, Караваджо Рима тухса каять.16-17-мĕш ĕмĕрсенче унта çĕнĕ пысăк чиркÿсемпе керменсем туса хăпартнă. Вĕсене капăрлатма Рим-католи чиркÿ реформаторĕсем çĕнĕ çулсемпе çĕнĕ ÿнерçĕсем шыранă. Караваджо шăпах çав тĕле лекнĕ.
Малтанхи вăхăтра  вăл темиçе ÿнерçĕн ĕç лаççисенче те ĕçлет. Кĕçех вăл хăйĕн çулне тупать.

1594 çулхи кĕркунне Караваджо Франческо дель Монте кардинал валли ĕçлеме пуçлать. Кĕске вăхăтрах вăл паллă ÿнерçĕ пулса тăрать.

1600 çул патнелле Чириако Маттеи банкир килĕнче пурăнма пуçлать.

1599 çулта Сан-Луиджи-деи-Франчези чиркÿне Караваджо капăрлатма тытăнать.

1600 çулта Санта-Мария дель Пополо чиркÿне капăрлатать.

1602 çулта Санта Мария делла Скала ин Трастевере мăнастир валли ĕçлеме пуçлать.

1603-1605 çулсенче Кьеза Нуово, Сант-Агостино, Сăваплă Петĕр чиркÿсем валли ĕçлет. Час-часах  унăн ĕçĕсене чиркÿ ыйтнă пек туманшăн туянман. Ăна пăхмасăр чаплă ÿнерçĕ ячĕ таврипех сарăлать.

Чăрсăр кăмăллă пулнă пирки саккунпа туслă пулман, час-часах тĕрмене лекнĕ, таркăнра пурăнма тивнĕ. 
1606 çулта хирĕçÿре çамрăк çына вĕлерет, папа Павел V унăн пуçĕшĕн укçаллă парне сулать, халĕ ĕнтĕ кашниннех ăна вĕлерме ирĕк пулнă. Вăл Мальта утравĕ çине тарать, 1608 çулта Сан Джованни деи Кавалиери чиркÿ валли ĕçлет. Мальтара та ăна чарусăрлăхĕ лăпкă пурăнтармасть — тĕрмене çитерет, темле майпа тарса Сицили утравне çитет, хуларан хулана куçать. Ниме те пăхмасăр нумай ĕçлет.

1609-мĕш çулта Неапольте палламан тăшманĕсем унăн çине вĕлерес тесе тапăннă, кĕрешÿре вăл йывăр аманнă. 1610-мĕш çулта кардинал Гонзага Павел V-мĕш папăран ÿнерçĕне каçарма ыйтать, ăна пĕлсенех Караваджо Рима васкать.

Анчах утă уйăхĕн 18-мĕшĕнче сарăмсăр вилĕм 38 -ти ÿнерçĕн кун-çулне татать. Унăн вилĕмĕн чăн сăлтавĕ çак таранччен те паллă мар, пĕрисем сив чир ернĕ пирки тенĕ, тăшманĕсем тавăрса вĕлернĕ тенĕ сас-хура та çÿренĕ. Утă уйăхĕн 31-мĕшĕнче Римре Павăл V-мĕш папа ÿнерçĕне каçарни халăхра паллă пулать.

== Ĕçĕ-хĕлĕ ==
*«Улма-çырла карçинкки» (1594-мĕш çул), Амброзиана библиотеки, Милан 
*«Вакх» (1595), Уффици курав речĕ, Флоренци                                                                                                                                   
*«Лютня калакан» (1595-мĕш çул), Эрмитаж, Сăваплă-Петĕрхули
*«Магдалина» (1597-мĕш çул), Дория курав речĕ, Рим
*«Египета кайнă чухне канни» (1597-мĕш çул)
*«Исаак ывăлне, Авраама чÿклени» (1598-мĕш çул).
*«Юдифпа Олоферн» (1600-мĕш çул патнелле), Авалхи илемлĕх Наци курав речĕ, Рим
*«Сăваплă Матфей чĕнни» (1600-мĕш çул патнелле), Сан Луиджи дей Франсези, Рим
*«Фома ĕненменни» (1600-мĕш çул патнелле), Сан-Суси керменĕ, Потсдам
*«Тупăка хуни» (1603-мĕш çул), Апостолсен Пинакотеки, Ватикан
*«Таса хĕр вилни» (1601-1606-мĕш çул), Лувр, Париж  
*«Сăваплă Иероним» (1606-мĕш çул), Боргезе курав речĕ, Рим
*«Эммаусри каçхи апат» (1606-мĕш çул)
*«Давидпа Голиаф»  (1609-мĕш çул патнелле)

== Курав речĕ ==
&lt;gallery&gt;
Baco, por Caravaggio.jpg|''[[Вакх]]''
Michelangelo_Caravaggio_038.jpg|''Сăваплă Петĕре хĕрес çине хуни''
Caravaggio-The Conversion on the Way to Damascus.jpg|''The Conversion on the Way to Damascus'',1601
Michelangelo Merisi da Caravaggio - The Cardsharps.jpg|''The Cardsharps'', c.1594
The Denial of Saint Peter-Caravaggio (1610).jpg|''The Denial of Saint Peter'' c.1610
The Calling of Saint Matthew by Carvaggio.jpg|''Сăваплă Матфей чĕнни''
Caravaggio - Taking of Christ - Odessa.jpg|''Христоса тыткăнлани'' (c. 1602)
La Diseuse de bonne aventure, Caravaggio (Louvre INV 55) 02.jpg|''Пулас шăпана калакан'' c.1594
David and Goliath by Caravaggio.jpg|''[[Давидпа Голиаф]]'' (1599)
Caravaggio - Giuditta e Oloferne (ca. 1599).jpg|''[[Юдифпа Олоферн]]'' (1599-1600)
Sacrifice of Isaac-Caravaggio (Uffizi).jpg|''Исаак ывăлне, Авраама чÿклени'' (1603)
Supper at Emmaus-Caravaggio (1601).jpg|''Эммаусри каçхи апат'' (1601)
The Incredulity of Saint Thomas by Caravaggio.jpg|''Фома ĕненменни ''
The Entombment of Christ-Caravaggio (c.1602-3).jpg|''Тупăка хуни''
Death of the Virgin-Caravaggio (1606).jpg|''Таса хĕр вилни'' (1604-1606)
Penitent Magdalene-Caravaggio (1594-6).jpg|''[[Maria Magdalene|Магдалина]]'' (c. 1598)
Michelangelo Caravaggio 019.jpg|''[[:it:Canestro di frutta (Caravaggio)|Улма-çырла карçинкки]] ''
Michelangelo Caravaggio 066.jpg|''Дель Розарио Тур амăшĕ'', 1607
Michelangelo Caravaggio 029.jpg|''The Seven Works of Mercy,'' 1607
Michelangelo Caravaggio 021.jpg|''The Beheading of Saint John the Baptist'', 1608
Michelangelo Caravaggio 020.jpg|''Лютня калакан'', 1595
Supper at Emmaus-Caravaggio (1606).jpg|''Эммаусри каçхи апат'', 1606.
Christ at the Column-Caravaggio (c. 1607).jpg|''Христоса асаплантарни''. 1607.
Caravaggio - Cupid as Victor - Google Art Project.jpg|''Omnia vincit Amor'' (1602)
Caravaggio (Michelangelo Merisi) - Ecce Homo - Google Art Project.jpg|''Ку Çын'' 1605
Saint Jerome Writing-Caravaggio (1605-6).jpg|''Сăваплă Иероним'' 
&lt;/gallery&gt;

== Вуламалли ==
*А.Н.Бенуа, &quot;История живописи всех времён и народов&quot;, т.3 - СПб.: &quot;Издательский Дом &quot;Нева&quot;&quot;, 2002.
*Christiane Stukenbrock, Barbara Topper, &quot;1000 masterpieces of european painting&quot;, — h.f.ullman is an imprint of Tandem Verlag GmbH, 2011
*Caravaggio, VEB Verlag der Kunst Dresden, 1989
*Roberto Longhi, Caravaggio, VEB Verlag der Kunst Dresden,1968

== Асăрхавсем ==
{{асăрхавсем}}

== Каçăсем ==

{{Караваджо}}

[[Категори:Пайăр çынсем, алфавитпа]]
[[Категори:Ӳкерçĕсем, алфавитпа]]
[[Категори:1571 çулта çуралнисем]]
[[Категори:1610 çулта вилнисем]]
[[Категори:Италири ӳкерçĕсем]]
[[Категори:Барокко ӳкерçисем]]
[[Категори:Караваджо ӳкерчĕкĕсем|*]]
[[Категори:Пайăр çынсем:Итали]]
[[Категори:Авăнăн 29-мĕшĕнче çуралнисем]]
[[Категори:Утăн 18-мĕшĕнче вилнисем]]
[[Категори:Мальта рыцăрĕсем]]
[[Категори:Караваджизм]]</text>
      <sha1>sofpvs3ae127m8czdcnsg5empr8ba6o</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>872669</id>
      <parentid>872668</parentid>
      <timestamp>2026-04-09T13:30:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ziv</username>
        <id>32730</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]])  [[File:The Calling of Saint Matthew by Carvaggio.jpg]] → [[File:Caravaggio — The Calling of Saint Matthew.jpg]] → File replacement: Updating from a low-quality version to a higher-quality version ([[c:c:GR]])</comment>
      <origin>872669</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12911" sha1="px4ic76o0l4ies65rof8xgjhss50rwj" xml:space="preserve">{{Ӳкерçĕ
 |фон                  = 
 |ят                   = Карава́джо
 |тăван ят             = {{lang-it|Michelangelo Merisi (Amerighi) da Caravaggio}}
 |çуралнă чухнехи ят   = 
 |ӳкерчĕк              = Bild-Ottavio Leoni, Caravaggio.jpg|Caravaggio, by Ottavio Leoni
 |анлăшĕ               = 
 |ӳкерчĕке ăнлантарни  = Караваджо сăнарĕ,Оттавио Леони [[1621]]
 |çуралнă вăхăт        = [[1571]] 
 |çуралнă вырăн        = {{ÇуралнăВырăн| Милан| Миланра}}
 |вилнĕ вăхăт          = [[1610]]
 |вилнĕ вырăн          = {{ВилнĕВырăн|Порто-Эрколе|Порто-Эрколере}}
 |пулса тухни          = 
 |пăхăнулăх            = 
 |гражданлăх           = 
 |жанр                 = [[историлле сăнар ĕçĕ]]
 |вĕренӳ               = [[Симоне Петерцано|Симоне Петерцано]]
 |стиль                = [[Ломбарди ӳнер шкулĕ, реализм]]
 |ĕçĕсем               = [[ ()| ()]]&lt;br /&gt;[[]]&lt;br /&gt;[[]]&lt;br /&gt;[[ ()| ()]]
 |пулăшакансем         = 
 |сĕм                  = 
 |сĕм янă              = 
 |чыславсем            = 
 |хисепсем             = 
 |парнесем             = 
 |сайт                 = 
 |викиампар            = Caravaggio
}}
'''Микела́нджело Меризи''' (е '''Америги) да Карава́джо''' ({{lang-it|Michelangelo Merisi (Amerighi) da Caravaggio}}); 1571 çулхи авăнăн 29-мĕшĕ, Милан — 1610 çулхи утăн 18-мĕшĕ, Порто-Эрколе) — итал ӳнерçи, XVII-мĕш ĕмĕрти Европа ÿнерÿне чикĕсĕр харсăр пултарулăхĕн чĕрĕ сĕткĕнĕпе çĕнĕрен хăватлантарнă.1591-1610-мĕш çулсенче Римра, Неапольте, Мальтапа Сицилире ĕçленĕ. Ĕçĕсенче çынна тулашĕнчен те чун-кăмăл енчен те чăн пурнăçран сăнаса ÿкернĕ, ÿнер ĕçĕсенче çĕнĕ меслетпе—çутăпа тата мĕлкепе анлă усă курнă, çав мел сăнарсен шухăш-кăмăлĕсене тарăнрах ăнланма май парать. Вăл вăхăтра илемлĕ ÿнер ĕçĕнче маньеризм хуçаланнă, тĕслĕхрен: Чезари тата Федерико Цуккари. Караваджо пултарулăхĕ маньеризма аркатса барокко тапхăрĕн ÿнерçисене вăйлă витĕм хунă; [[:ru:Рубенс|Рубенс]]а, Жорж де Латура, Сурбарана, [[Диего Веласкес|Веласкеса]], [[Рембрандт]]а, Хосе Риберана, [[Артемизия Джентилески]]не. Унсăр пуçне унăн пуян еткерĕ паянхи илемлĕ ÿнершĕн те пысăк пĕлтерĕшлĕ пулса тăрать. 

== Кун-çулĕ ==
Караваджо Миланта çуралнă, унăн ашшĕ Фермо Меризи, Франческо Сфорца да Караваджо маркизăн хуçалăхне тытса пынă. Амăшĕ, Люсия Aратори çав таврари пуян кил-йышран тухнă. 1576 çулта муртан çăлăнас тесе кил-йыш Бергамопа юнашар Караваджо ятлă пĕчĕк хулана пурăнма куçать, анчах 1577 çулта ашшĕ унтах «хура чиртен» вилет. Вĕсен çемьи Сфорцапа Колонна мăшăрланупа çирĕплетнĕ хăватлă  çемьисемпе тачă çыхăнура пулса вĕсен хÿтĕлевĕнче тăнă. 1584 çулта амăшĕ вилет.

1584-1588 çулсенче Миланта, Симоне Петерцано, Тицианăн вăренекенĕн, ĕç лаççинче вĕреннĕ, кунта Леонардо да Винчи, Венецире Джорджонепе Тициан ĕçĕсемпе паллашать.

1592-мĕш çулта, тавлашура пĕр çамрăк çын вилсе каять, Караваджо Рима тухса каять.16-17-мĕш ĕмĕрсенче унта çĕнĕ пысăк чиркÿсемпе керменсем туса хăпартнă. Вĕсене капăрлатма Рим-католи чиркÿ реформаторĕсем çĕнĕ çулсемпе çĕнĕ ÿнерçĕсем шыранă. Караваджо шăпах çав тĕле лекнĕ.
Малтанхи вăхăтра  вăл темиçе ÿнерçĕн ĕç лаççисенче те ĕçлет. Кĕçех вăл хăйĕн çулне тупать.

1594 çулхи кĕркунне Караваджо Франческо дель Монте кардинал валли ĕçлеме пуçлать. Кĕске вăхăтрах вăл паллă ÿнерçĕ пулса тăрать.

1600 çул патнелле Чириако Маттеи банкир килĕнче пурăнма пуçлать.

1599 çулта Сан-Луиджи-деи-Франчези чиркÿне Караваджо капăрлатма тытăнать.

1600 çулта Санта-Мария дель Пополо чиркÿне капăрлатать.

1602 çулта Санта Мария делла Скала ин Трастевере мăнастир валли ĕçлеме пуçлать.

1603-1605 çулсенче Кьеза Нуово, Сант-Агостино, Сăваплă Петĕр чиркÿсем валли ĕçлет. Час-часах  унăн ĕçĕсене чиркÿ ыйтнă пек туманшăн туянман. Ăна пăхмасăр чаплă ÿнерçĕ ячĕ таврипех сарăлать.

Чăрсăр кăмăллă пулнă пирки саккунпа туслă пулман, час-часах тĕрмене лекнĕ, таркăнра пурăнма тивнĕ. 
1606 çулта хирĕçÿре çамрăк çына вĕлерет, папа Павел V унăн пуçĕшĕн укçаллă парне сулать, халĕ ĕнтĕ кашниннех ăна вĕлерме ирĕк пулнă. Вăл Мальта утравĕ çине тарать, 1608 çулта Сан Джованни деи Кавалиери чиркÿ валли ĕçлет. Мальтара та ăна чарусăрлăхĕ лăпкă пурăнтармасть — тĕрмене çитерет, темле майпа тарса Сицили утравне çитет, хуларан хулана куçать. Ниме те пăхмасăр нумай ĕçлет.

1609-мĕш çулта Неапольте палламан тăшманĕсем унăн çине вĕлерес тесе тапăннă, кĕрешÿре вăл йывăр аманнă. 1610-мĕш çулта кардинал Гонзага Павел V-мĕш папăран ÿнерçĕне каçарма ыйтать, ăна пĕлсенех Караваджо Рима васкать.

Анчах утă уйăхĕн 18-мĕшĕнче сарăмсăр вилĕм 38 -ти ÿнерçĕн кун-çулне татать. Унăн вилĕмĕн чăн сăлтавĕ çак таранччен те паллă мар, пĕрисем сив чир ернĕ пирки тенĕ, тăшманĕсем тавăрса вĕлернĕ тенĕ сас-хура та çÿренĕ. Утă уйăхĕн 31-мĕшĕнче Римре Павăл V-мĕш папа ÿнерçĕне каçарни халăхра паллă пулать.

== Ĕçĕ-хĕлĕ ==
*«Улма-çырла карçинкки» (1594-мĕш çул), Амброзиана библиотеки, Милан 
*«Вакх» (1595), Уффици курав речĕ, Флоренци                                                                                                                                   
*«Лютня калакан» (1595-мĕш çул), Эрмитаж, Сăваплă-Петĕрхули
*«Магдалина» (1597-мĕш çул), Дория курав речĕ, Рим
*«Египета кайнă чухне канни» (1597-мĕш çул)
*«Исаак ывăлне, Авраама чÿклени» (1598-мĕш çул).
*«Юдифпа Олоферн» (1600-мĕш çул патнелле), Авалхи илемлĕх Наци курав речĕ, Рим
*«Сăваплă Матфей чĕнни» (1600-мĕш çул патнелле), Сан Луиджи дей Франсези, Рим
*«Фома ĕненменни» (1600-мĕш çул патнелле), Сан-Суси керменĕ, Потсдам
*«Тупăка хуни» (1603-мĕш çул), Апостолсен Пинакотеки, Ватикан
*«Таса хĕр вилни» (1601-1606-мĕш çул), Лувр, Париж  
*«Сăваплă Иероним» (1606-мĕш çул), Боргезе курав речĕ, Рим
*«Эммаусри каçхи апат» (1606-мĕш çул)
*«Давидпа Голиаф»  (1609-мĕш çул патнелле)

== Курав речĕ ==
&lt;gallery&gt;
Baco, por Caravaggio.jpg|''[[Вакх]]''
Michelangelo_Caravaggio_038.jpg|''Сăваплă Петĕре хĕрес çине хуни''
Caravaggio-The Conversion on the Way to Damascus.jpg|''The Conversion on the Way to Damascus'',1601
Michelangelo Merisi da Caravaggio - The Cardsharps.jpg|''The Cardsharps'', c.1594
The Denial of Saint Peter-Caravaggio (1610).jpg|''The Denial of Saint Peter'' c.1610
Caravaggio — The Calling of Saint Matthew.jpg|''Сăваплă Матфей чĕнни''
Caravaggio - Taking of Christ - Odessa.jpg|''Христоса тыткăнлани'' (c. 1602)
La Diseuse de bonne aventure, Caravaggio (Louvre INV 55) 02.jpg|''Пулас шăпана калакан'' c.1594
David and Goliath by Caravaggio.jpg|''[[Давидпа Голиаф]]'' (1599)
Caravaggio - Giuditta e Oloferne (ca. 1599).jpg|''[[Юдифпа Олоферн]]'' (1599-1600)
Sacrifice of Isaac-Caravaggio (Uffizi).jpg|''Исаак ывăлне, Авраама чÿклени'' (1603)
Supper at Emmaus-Caravaggio (1601).jpg|''Эммаусри каçхи апат'' (1601)
The Incredulity of Saint Thomas by Caravaggio.jpg|''Фома ĕненменни ''
The Entombment of Christ-Caravaggio (c.1602-3).jpg|''Тупăка хуни''
Death of the Virgin-Caravaggio (1606).jpg|''Таса хĕр вилни'' (1604-1606)
Penitent Magdalene-Caravaggio (1594-6).jpg|''[[Maria Magdalene|Магдалина]]'' (c. 1598)
Michelangelo Caravaggio 019.jpg|''[[:it:Canestro di frutta (Caravaggio)|Улма-çырла карçинкки]] ''
Michelangelo Caravaggio 066.jpg|''Дель Розарио Тур амăшĕ'', 1607
Michelangelo Caravaggio 029.jpg|''The Seven Works of Mercy,'' 1607
Michelangelo Caravaggio 021.jpg|''The Beheading of Saint John the Baptist'', 1608
Michelangelo Caravaggio 020.jpg|''Лютня калакан'', 1595
Supper at Emmaus-Caravaggio (1606).jpg|''Эммаусри каçхи апат'', 1606.
Christ at the Column-Caravaggio (c. 1607).jpg|''Христоса асаплантарни''. 1607.
Caravaggio - Cupid as Victor - Google Art Project.jpg|''Omnia vincit Amor'' (1602)
Caravaggio (Michelangelo Merisi) - Ecce Homo - Google Art Project.jpg|''Ку Çын'' 1605
Saint Jerome Writing-Caravaggio (1605-6).jpg|''Сăваплă Иероним'' 
&lt;/gallery&gt;

== Вуламалли ==
*А.Н.Бенуа, &quot;История живописи всех времён и народов&quot;, т.3 - СПб.: &quot;Издательский Дом &quot;Нева&quot;&quot;, 2002.
*Christiane Stukenbrock, Barbara Topper, &quot;1000 masterpieces of european painting&quot;, — h.f.ullman is an imprint of Tandem Verlag GmbH, 2011
*Caravaggio, VEB Verlag der Kunst Dresden, 1989
*Roberto Longhi, Caravaggio, VEB Verlag der Kunst Dresden,1968

== Асăрхавсем ==
{{асăрхавсем}}

== Каçăсем ==

{{Караваджо}}

[[Категори:Пайăр çынсем, алфавитпа]]
[[Категори:Ӳкерçĕсем, алфавитпа]]
[[Категори:1571 çулта çуралнисем]]
[[Категори:1610 çулта вилнисем]]
[[Категори:Италири ӳкерçĕсем]]
[[Категори:Барокко ӳкерçисем]]
[[Категори:Караваджо ӳкерчĕкĕсем|*]]
[[Категори:Пайăр çынсем:Итали]]
[[Категори:Авăнăн 29-мĕшĕнче çуралнисем]]
[[Категори:Утăн 18-мĕшĕнче вилнисем]]
[[Категори:Мальта рыцăрĕсем]]
[[Категори:Караваджизм]]</text>
      <sha1>px4ic76o0l4ies65rof8xgjhss50rwj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Трамп Дональд</title>
    <ns>0</ns>
    <id>61023</id>
    <revision>
      <id>872676</id>
      <parentid>859261</parentid>
      <timestamp>2026-04-09T16:40:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Max Tenche</username>
        <id>25572</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Max Tenche [[Трамп, Дональд]] страницӑн ятне каҫаракан каҫӑ ҫийӗн [[Трамп Дональд]] ҫине  улӑштарчӗ</comment>
      <origin>859261</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6759" sha1="dlkl1kbfevtls4fuevxqja67qczojz8" xml:space="preserve">{{Пĕр хушаматлисем|Трамп}}
[[Ӳкерчĕк:January 2025 Official Presidential Portrait of Donald J. Trump.jpg|мини|Дональд Трамп (2025)]]
'''До́нальд Джон Трамп''' ({{lang-en|Donald John Trump}}; [[çĕртме, 14]], [[1946]], [[Куинс]], [[Нью-Йорк (штат)|Нью-Йорк]] штачĕ, [[АПШ]]) — америка [[Усламçă|усламçи]] тата [[Политик|политика ĕçченĕ]], [[АПШ Республика партийĕ|Республика партийӗн]] пайташĕ, [[медиамагнат]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.forbes.ru/news/81475-donald-tramp-priletel-v-gruziyu-na-prezentatsiyu-neboskreba|title=Дональд Трамп прилетел в Грузию на презентацию небоскрёба|date=21-04-2012|publisher=''[[Forbes]]'' |accessdate=2016-01-18}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://lenta.ru/news/2015/12/22/shlonged|title=Трамп обвинил Хиллари Клинтон в «сливе» избирательной кампании|date=22-12-2015|publisher=[[Lenta.ru]] |accessdate=2016-01-18}}&lt;/ref&gt;, [[Trump Organization]] çурт-йĕр тăвакан [[Конгломерат (экономика)|конгломерат]] президенчĕ, выляв тата хăна çурчĕ бизнесĕнче ĕçлекен Trump Entertainment Resorts компанине никĕслекенĕ. Трамп çаплах «Кандидат» [[реалити-шоу]] [[ĕç тăвакан продюсер]]ĕ тата ертӳçи.

Дональд Трамп — [[2017]] çулхи кăрлач уйăхăн 20-мĕшĕнчен [[АПШ]] официаллă 45-мĕш тата 47-мĕш президенчĕ.

== Биографи ==
== Библиографи ==
* «Выживание на вершине» (1990)
* «Искусство выживания» (1991)
* «Искусство возвращения» (1997)
* «Америка, которую мы заслуживаем» (2000) (совместно с Дейвом Шифлеттом, ISBN 1-58063-131-2)
* Как стать богатым (2004) — ISBN 978-5-9614-5887-9
* «Путь наверх» (2004)
* «Думай как миллиардер. Всё, что следует знать об успехе, недвижимости и жизни вообще» — ISBN 978-5-9614-5886-2 (2004)
* «Мой лучший совет по игре в гольф» (2005)
* «Почему мы хотим, чтобы вы были богаты» (2006) (в соавторстве с [[Кийосаки, Роберт|Робертом Кийосаки]])
* «Мысли по-крупному и не тормози!» (2007) (в соавторстве с Билли Занкером, ISBN 978-0-06-154783-6)
* «Мой лучший совет по недвижимости: 100 лучших экспертов делятся своими стратегиями» (2007)
* «Формула успеха» (2007)
* «Трамп никогда не сдаётся. Как я превратил мои самые большие проблемы в успех» (2008)
* {{кĕнеке|автор= Дональд Трамп, [[Шварц Тони|Тони Шварц]]|пуçелĕк= Искусство заключать сделки|оригинал= The Art of the Deal|издательство= [[Юнайтед Пресс (Россия)|Юнайтед Пресс]]|çул= 2010|вырăн = М.|сери=  Библиотека Pio Global|страниц= 288|isbn= 978-5-904522-66-7|ref= }}
* «Дар Мидаса» (2012) (Роберт Кийосакипе пĕрле)
* «Изувеченная Америка: Как сделать Америку снова великой» (2015)

== Асăрхавсем ==
{{асăрхавсем|2}}

== Литература ==
* Blair Gwenda, The Trumps, Simon &amp; Schuster, 2000, isbn=0-684-80849-8.


== Каçăсем ==
* [[АПШ президенчĕсен ят-йышĕ]]
* [http://www.trump2016.ru ''Trump2016.ru''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200809080404/http://trump2016.ru/ |date=2020-08-09 }}, юлашки çĕнĕ хыпарсем
* [http://donald-trump.ru ''Donald-Trump.ru''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161016194635/http://donald-trump.ru/ |date=2016-10-16 }}, биографи
* [http://brand.podfm.ru/328/ Биография Трампа в выпуске программы «Брендятина» (аудиоподкаст)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161010205646/http://brand.podfm.ru/328 |date=2016-10-10 }}
* [http://www.trumpuniversity.com/blog/index.cfm The Trump Blog] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171209100007/http://www.trumpuniversity.com/blog/index.cfm |date=2017-12-09 }}
* [http://www.trump.com/ The Trump Organization]
* [http://www.trumpcasinos.com/ Trump Entertainment Resorts] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170301072709/http://www.trumpcasinos.com/ |date=2017-03-01 }}
* [http://www.observer.com/2007/trump-change-nope-nothing-affects-me Interviewer asks Trump about his Wikipedia Entry] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110114035038/http://www.observer.com/2007/trump-change-nope-nothing-affects-me |date=2011-01-14 }}, The New York Observer
* [http://www.nytimes.com/2005/10/23/business/yourmoney/23trump.html?ex=1166850000&amp;en=f4383ed48161af64&amp;ei=5070 What’s He Really Worth?], The New York Times
* [http://www.forbes.com/lists/2010/10/billionaires-2010_Donald-Trump_U5WX.html #488 Donald Trump]
* [https://www.youtube.com/watch?v=DU9B-DoGCFc История Успеха Дональда Трампа. Документлă фильм]
* [https://www.youtube.com/watch?v=BEOb6ivp95c Дональд Трамп: правдивая голливудская история. Документлă фильм]

{{АПШ президенчĕ кандидатсем (2016)}}
{{АПШ президенчĕсем}}
[[Категори:Куинсре çуралнисем]]
[[Категори:АПШ усламçисем]]
[[Категори:АПШ миллиардерĕсем]]
[[Категори:«Ылтăн хăла çырли» парне лауреачĕсем]]
[[Категори:WWE Мухтав Залĕн пайташĕсем]]
[[Категори:АПШ президенчĕ кандидатсем (2016)]]
[[Категори:Хисеплĕ тухтăрсем]]
[[Категори:АПШ президенчĕсем]]
[[Категори:Президентсен шучĕсем]]
[[Категори:Америка ертӳçисен шучĕсем]]
[[Категори:Пайăр çынсем, алфавитпа]]
[[Категори: Истори]]</text>
      <sha1>dlkl1kbfevtls4fuevxqja67qczojz8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Хохдорф (тытăмлани)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>61585</id>
    <revision>
      <id>872700</id>
      <parentid>872623</parentid>
      <timestamp>2026-04-09T21:48:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>SpinnerLaserzthe2nd</username>
        <id>31694</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]])  [[File:Pic Eschenbach.png]] → [[File:CHE Eschenbach LU COA.svg]]</comment>
      <origin>872700</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6047" sha1="ez7vdxfb9yxzhu2vq3ol4ntuman5sys" xml:space="preserve">{{Пĕлтерĕшсем|Хохдорф (пĕлтерĕшсем)}}
{{Швейцари тăрăхĕ
|Чăвашла ячĕ       = Хохдорф (тытăмлани)
|Тăван ячĕ         = Hochdorf (Amt)
|Герб              = Pic Hochdorf.png 
|Вырнаçу           = Karte_Bezirk_Hochdorf.png
|Патшалăх          = [[Швейцари]]
|Кантон            = [[Люцерн]]
|Центр             = [[Хохдорф]]
|Лаптăк            = 183,95
|Пурăнан халăх     = 62&amp;nbsp;661
|Официаллă код     = 0302
|Автомобиль кочĕ   = LU
}}
'''Хохдорф''' ({{lang-de|Hochdorf (Amt)}}) — [[Швейцари|Швейцарири]] [[Швейцари тăрăхĕ|тăрăх]]. Тăрăх центрĕ — [[Хохдорф]] хула.

Тăрăх [[Люцерн (кантон)|Люцерн]] [[Швейцарин администрацилĕ пайланăвĕ|кантонне]] кĕрет. 302,04 км² лаптăка йышăнать. 65&amp;nbsp;362 çын пурăнать. [[Хăйтытăмлă субъектăн идентификаци кочĕ|Официаллă код]]  — ''0304''.

== Тăрăхри коммунăсем ==
&lt;div style=&quot;padding:1em 20px 1em 20px; color:#000000;text-align:left;&quot;&gt;
{| border=&quot;1&quot; cellpadding=&quot;5&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;border-collapse:collapse;&quot;
! align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#EFEFEF&quot; | Герб
! align=&quot;left&quot; bgcolor=&quot;#EFEFEF&quot; | Коммуна
! align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#EFEFEF&quot; | Пурăнан халăх&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(2005)&lt;/small&gt;
! align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#EFEFEF&quot; | Лаптăк&lt;br /&gt; км²
! align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#EFEFEF&quot; | [[Хăйтытăмлă субъектăн идентификаци кочĕ|Официаллă код]] 
|-
| align=&quot;center&quot; | [[File:Pic_Aesch.png|35px|[[Эш (Люцерн)|Эш]]]] || [[Эш (Люцерн)|Эш]] || align=&quot;center&quot; | 937|| align=&quot;right&quot; | 5,80|| align=&quot;center&quot; | 1021
|-
| align=&quot;center&quot; | [[File:CHE Altwis COA.png|35px|[[Альтвис]]]] || [[Альтвис]] || align=&quot;center&quot; | 350|| align=&quot;right&quot; | 2,93|| align=&quot;center&quot; | 1022
|-
| align=&quot;center&quot; | [[File:Pic_Ballwil.png|35px|[[Бальвиль]]]] || [[Бальвиль]] || align=&quot;center&quot; | 2326|| align=&quot;right&quot; | 8,77|| align=&quot;center&quot; | 1023
|-
| align=&quot;center&quot; | [[File:Pic_Emmen.png|35px|[[Эммен (Люцерн)|Эммен]]]] || [[Эммен (Люцерн)|Эммен]] || align=&quot;center&quot; | 26&amp;nbsp;899|| align=&quot;right&quot; | 20,37|| align=&quot;center&quot; | 1024
|-
| align=&quot;center&quot; | [[File:Pic_Ermensee.png|35px|[[Эрмензее]]]] || [[Эрмензее]] || align=&quot;center&quot; | 800|| align=&quot;right&quot; | 5,69|| align=&quot;center&quot; | 1025
|-
| align=&quot;center&quot; | [[File:CHE Eschenbach LU COA.svg|35px|[[Эшенбах (Люцерн)|Эшенбах]]]] || [[Эшенбах (Люцерн)|Эшенбах]] || align=&quot;center&quot; | 3180|| align=&quot;right&quot; | 13,21|| align=&quot;center&quot; | 1026
|-
| align=&quot;center&quot; | [[File:Coat of arms of Gelfingen.svg|35px|[[Гельфинген]]]] || [[Гельфинген]] || align=&quot;center&quot; | 768|| align=&quot;right&quot; | 7,41|| align=&quot;center&quot; | 1027
|-
| align=&quot;center&quot; | [[File:Pic_Haemikon.png|35px|[[Хемикон]]]] || [[Хемикон]] || align=&quot;center&quot; | 455|| align=&quot;right&quot; | 4,65|| align=&quot;center&quot; | 1028
|-
| align=&quot;center&quot; | [[File:Coat of arms of Hitzkirch.svg|35px|[[Хицкирх]]]] || [[Хицкирх]] || align=&quot;center&quot; | 2222|| align=&quot;right&quot; | 3,55|| align=&quot;center&quot; | 1030
|-
| align=&quot;center&quot; | [[File:Pic_Hochdorf.png|35px|[[Хохдорф (Люцерн)|Хохдорф]]]] || [[Хохдорф (Люцерн)|Хохдорф]] || align=&quot;center&quot; | 7988|| align=&quot;right&quot; | 10,31|| align=&quot;center&quot; | 1031
|-
| align=&quot;center&quot; | [[File:Pic_Hohenrain.png|35px|[[Хоэнрайн]]]] || [[Хоэнрайн]] || align=&quot;center&quot; | 2357|| align=&quot;right&quot; | 23,52|| align=&quot;center&quot; | 1032
|-
| align=&quot;center&quot; | [[File:Coat of arms of Inwil LU.svg|35px|[[Инвиль (Люцерн)|Инвиль]]]] || [[Инвиль (Люцерн)|Инвиль]] || align=&quot;center&quot; | 2073|| align=&quot;right&quot; | 10,32|| align=&quot;center&quot; | 1033
|-
| align=&quot;center&quot; | [[File:Coat of arms of Mosen LU.svg|35px|[[Мозен (Люцерн)|Мозен]]]] || [[Мозен (Люцерн)|Мозен]] || align=&quot;center&quot; | 274|| align=&quot;right&quot; | 1,74|| align=&quot;center&quot; | 1035
|-
| align=&quot;center&quot; | [[File:Pic_Mueswangen.png|35px|[[Мюсванген]]]] || [[Мюсванген]] || align=&quot;center&quot; | 444|| align=&quot;right&quot; | 4,50|| align=&quot;center&quot; | 1036
|-
| align=&quot;center&quot; | [[File:Coat of arms of Rain LU.svg|35px|[[Райн (Люцерн)|Райн]]]] || [[Райн (Люцерн)|Райн]] || align=&quot;center&quot; | 2071|| align=&quot;right&quot; | 9,42|| align=&quot;center&quot; | 1037
|-
| align=&quot;center&quot; | [[File:Pic_Retschwil.png|35px|[[Речвиль]]]] || [[Речвиль]] || align=&quot;center&quot; | 164|| align=&quot;right&quot; | 2,61|| align=&quot;center&quot; | 1038
|-
| align=&quot;center&quot; | [[File:Pic_Roemerswil.png|35px|[[Рёмерсвиль]]]] || [[Рёмерсвиль]] || align=&quot;center&quot; | 1498|| align=&quot;right&quot; | 17,39|| align=&quot;center&quot; | 1039
|-
| align=&quot;center&quot; | [[File:CHE Rothenburg COA.svg|35px|[[Ротенбург (Люцерн)|Ротенбург]]]] || [[Ротенбург (Люцерн)|Ротенбург]] || align=&quot;center&quot; | 6873|| align=&quot;right&quot; | 15,50|| align=&quot;center&quot; | 1040
|-
| align=&quot;center&quot; | [[File:Pic_Schongau.png|35px|[[Шонгау (Люцерн)|Шонгау]]]] || [[Шонгау (Люцерн)|Шонгау]] || align=&quot;center&quot; | 805|| align=&quot;right&quot; | 12,43|| align=&quot;center&quot; | 1041
|-
| align=&quot;center&quot; | [[File:Pic_Sulz.png|35px|[[Зульц (Люцерн)|Зульц]]]] || [[Зульц (Люцерн)|Зульц]] || align=&quot;center&quot; | 177|| align=&quot;right&quot; | 3,84|| align=&quot;center&quot; | 1042
|- style=&quot;background-color:#EFEFEF;&quot;
| align=&quot;center&quot; |
| '''Пурĕпе''' (20) || align=&quot;center&quot; | 62&amp;nbsp;661|| align=&quot;right&quot; | 183,95|| align=&quot;center&quot; | 0302
|}

== Каçăсем ==
{{Switzerland-geo-stub}}
{{Люцерн тăрăхĕсем}}
{{Швейцари:Хохдорф тытăмлани:Хуласем}}

[[Категори:Люцерн (кантон)]]</text>
      <sha1>ez7vdxfb9yxzhu2vq3ol4ntuman5sys</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Эшенбах (Люцерн)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>61597</id>
    <revision>
      <id>872699</id>
      <parentid>677094</parentid>
      <timestamp>2026-04-09T21:47:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>SpinnerLaserzthe2nd</username>
        <id>31694</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]])  [[File:CHE Eschenbach (Luzern) COA.png]] → [[File:CHE Eschenbach LU COA.svg]]</comment>
      <origin>872699</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2966" sha1="akddtcsaubfmajf71zrmqwdk3anb7yt" xml:space="preserve">{{ПВ
|статус=Коммуна
|чăвашла çĕлĕк=Эшенбах 
|тăван çĕлĕк=Eschenbach LU
|патшалăх=Швейцари
|регион тĕсĕ=кантон (Швейцари)
|регион=Люцерн (кантон)
|регион тапăлра=Люцерн (кантон)
|район тĕсĕ=тăрăх
|район=Хохдорф (тытăмлани)
|район тапăлра=Хохдорф (тытăмлани)
|община тĕсĕ=
|община=
|община тапăлра=
|пăхăну=
|герб=CHE Eschenbach LU COA.svg
|ялав=
|герб анлăшĕ=
|ялав анлăшĕ=
|lat_dir=N|lat_deg=47|lat_min=7|lat_sec=58
|lon_dir=E|lon_deg=8|lon_min=19|lon_sec=11
|CoordAddon=
|CoordScale=
|ЯндексКартти=
|патшалăх картти=
|регион картти=
|район картти=
|патшалăх карттин пысăкăшĕ=
|регион карттин пысăкăшĕ=
|район карттин пысăкăшĕ=
|шалти пайлану=
|пуçлăх тĕсĕ=Бургомистр
|пуçлăх=
|никĕсленĕ вăхăт=
|пĕрремĕш асăну=
|малтанхи ятсем=
|статус=
|лаптăк=13.19
|ПВ центрĕн çӳллĕшĕ=473
|çӳллĕш тĕсĕ=
|климат=
|официаллă чĕлхе=нимĕç чĕлхи 
|официалл чĕлхе-ref=
|пурăнан халăх=3266
|çырав çулĕ=2006
|йышлăх=
|агломераци=
|наци йышĕ=
|конфесси йыйĕ=
|этнохороним=
|вăхăт тăрăхĕ=+1
|DST=пур
|телефон кочĕ=
|почтă индексĕ=6274
|почтă индексĕсем=
|автомобиль кочĕ=LU
|идентификатор тĕсĕ=Хăйтытăмлă субъектăн идентификаци кочĕ{{!}}Официаллă код
|цифрăллă идентификатор=1026
|категори Commons-ра=Eschenbach, LU
|сайт=http://www.eschenbach-luzern.ch
|сайт чĕлхи=de
|сайт чĕлхи 2=
|сайт чĕлхи 3=
|сайт чĕлхи 4=
|сайт чĕлхи 5=

|add2n=
|add2=
|add3n=
|add3=
}}
'''Эшенбах''' ({{lang-de|Eschenbach LU}}) — [[Швейцари|Швейцарири]] коммуна, [[Люцерн  (кантон)|Люцерн]] [[Швейцарин администрациллĕ пайланăвĕ|кантонне]] кĕрет.

3266 çын (2006, [[раштав, 31]]) пурнать. [[Хăйтытăмлă субъектăн идентификаци кочĕ|Официаллă код]] — ''1026’'.

[[File:2012-08-28 Regiono Seetal (Foto Dietrich Michael Weidmann) 335.JPG|thumb|left|250px|Эшенбах]]

== Каçăсем ==
* [http://www.eschenbach-luzern.ch Официаллă страница]

{{Люцерн тăрăхĕсем}}
{{Швейцари:Хохдорф тытăмлани:Хуласем}}

{{Switzerland-geo-stub}}

[[Категори:Люцерн хулисем]]</text>
      <sha1>akddtcsaubfmajf71zrmqwdk3anb7yt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Лили (Люцерн)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>61629</id>
    <revision>
      <id>872701</id>
      <parentid>711581</parentid>
      <timestamp>2026-04-09T23:02:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>SpinnerLaserzthe2nd</username>
        <id>31694</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]])  [[File:Pic Lieli.png]] → [[File:CHE Lieli COA.svg]]</comment>
      <origin>872701</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3416" sha1="1cp11z8m475zvxqvlrr4lu16m7lm5yx" xml:space="preserve">{{ПВ
|статус=Коммуна
|чăвашла çĕлĕк=Лили 
|тăван çĕлĕк=Lieli
|патшалăх=Швейцари
|регион тĕсĕ=кантон (Швейцари)
|регион=Люцерн (кантон)
|регион тапăлра=Люцерн (кантон)
|район тĕсĕ=тăрăх
|район=Хохдорф (тытăмлани)
|район тапăлра=Хохдорф (тытăмлани)
|община тĕсĕ=
|община=
|община тапăлра=
|пăхăну=
|герб=CHE Lieli COA.svg
|ялав=
|герб анлăшĕ=
|ялав анлăшĕ=
|lat_dir=N|lat_deg=47|lat_min=12|lat_sec=27
|lon_dir=E|lon_deg=8|lon_min=17|lon_sec=55
|CoordAddon=
|CoordScale=
|ЯндексКартти=
|патшалăх картти=
|регион картти=
|район картти=
|патшалăх карттин пысăкăшĕ=
|регион карттин пысăкăшĕ=
|район карттин пысăкăшĕ=
|шалти пайлану=
|пуçлăх тĕсĕ=Бургомистр
|пуçлăх=
|никĕсленĕ вăхăт=
|пĕрремĕш асăну=
|малтанхи ятсем=
|статус=
|лаптăк=3,69
|ПВ центрĕн çӳллĕшĕ=649
|çӳллĕш тĕсĕ=
|климат=
|официаллă чĕлхе=нимĕç чĕлхи 
|официалл чĕлхе-ref=
|пурăнан халăх=211
|çырав çулĕ=2006
|йышлăх=
|агломераци=
|наци йышĕ=
|конфесси йыйĕ=
|этнохороним=
|вăхăт тăрăхĕ=+1
|DST=пур
|телефон кочĕ=
|почтă индексĕ=6277
|почтă индексĕсем=
|автомобиль кочĕ=LU
|идентификатор тĕсĕ=Хăйтытăмлă субъектăн идентификаци кочĕ{{!}}Официаллă код
|цифрăллă идентификатор=1034
|категори Commons-ра=Lieli
|сайт=http://www.lieli.ch
|сайт чĕлхи=de
|сайт чĕлхи 2=
|сайт чĕлхи 3=
|сайт чĕлхи 4=
|сайт чĕлхи 5=

|add2n=
|add2=
|add3n=
|add3=
}}
'''Лили''' ({{lang-de|Lieli}}) — [[Швейцари|Швейцарири]] ял тата коммуна пулнăскер, [[Люцерн (кантон)|Люцерн]] [[Швейцарин администрациллĕ пайланăвĕ|кантонне]] кĕрет. 2005 çулта ялта 211 çын пурăннă. [[Хăйтытăмлă субъектăн идентификаци кочĕ|Официаллă код]] — ''1034''. 2007 çуулхии кăрлачăн 1-мĕшĕнче [[Хоэнрайн]] коммунине, [[Хохдорф (тытăмлани)|Хохдорф]] тăрахне кĕртнĕ&lt;ref&gt;[http://www.gemeindereform.lu.ch/index/strukturreform/bisherige_fusionen.htm Canton of Lucerne, Office of Municipalities] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110706234841/http://www.gemeindereform.lu.ch/index/strukturreform/bisherige_fusionen.htm |date=2011-07-06 }} {{de icon}} accessed 18 August 2009&lt;/ref&gt;.

== Каçăсем ==
* [http://www.lieli.ch Официаллă страница] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050905082021/http://www.lieli.ch/ |date=2005-09-05 }}

{{Люцерн тăрăхĕсем}}
{{Швейцари:Хохдорф тытăмлани:Хуласем}}

{{Switzerland-geo-stub}}

[[Категори:Люцерн хулисем]]</text>
      <sha1>1cp11z8m475zvxqvlrr4lu16m7lm5yx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблон:Итали маршалĕсем</title>
    <ns>10</ns>
    <id>84900</id>
    <revision>
      <id>872690</id>
      <parentid>764982</parentid>
      <timestamp>2026-04-09T18:59:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Flopao</username>
        <id>39840</id>
      </contributor>
      <origin>872690</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2053" sha1="ot9m4chyzpheq0u36uacsa93fajo0zt" xml:space="preserve">{{Çӳрев ярăмĕ
|ят           = Итали маршалĕсем
|ӳкерчĕк      = [[File:Flag of Italy (1861-1946) crowned.svg|120px]]
|ӳкерчĕк2     = [[File:Italy-Army-WW2-OF-10.svg|90px]]
 |state       = &lt;includeonly&gt;{{{state|collapsed}}}&lt;/includeonly&gt;
|çĕлĕк        = [[Итали маршалĕ]]сем
|ят-йыш       = [[Кадорна Луиджи|Луиджи Кадорна]] {{*}} [[Диас Армандо|Армандо Диас]] {{*}} [[Эммануил Филиберт Савойский, герцог Аостский]] {{*}} [[Бадольо Пьетро|Пьетро Бадольо]] {{*}} [[Кавилья Энрико|Энрико Кавилья]] {{*}} [[Джардино Гаэтано|Гаэтано Джардино]] {{*}} [[Пекори-Джиральди Гульельмо|Гульельмо Пекори-Джиральди]] {{*}} [[Де Боно Эмилио|Эмилио де Боно]] {{*}} [[Грациани Родольфо|Родольфо Грациани]] {{*}} [[Кавальеро Уго|Уго Кавальеро]] {{*}} [[Бастико Этторе|Этторе Бастико]] {{*}} [[Умберто II]] {{*}} [[Мессе Джованни|Джованни Мессе]]

* [[Таон ди Ревель Паоло Эмилио|Паоло Эмилио Таон ди Ревель]] {{*}} [[Аслă адмирал (Итали)|Аслă адмирал]]
 
* [[Бальбо Итало|Итало Бальбо]] {{*}} [[Авиаци маршалĕ (Итали)|Авиаци маршалĕ]]

* [[Империн пĕрремĕш маршалĕ]]: [[Муссолини Бенито|Бенито Муссолини]] {{*}} [[Виктор Эммануил III]]
}}{{#if:{{{nocat|}}}{{NAMESPACE}}||[[Категори:Пайăр çынсем, алфавитпа]][[Категори:Итали маршалĕсем]]}}&lt;noinclude&gt;
[[Категори:Шаблонсем:Маршалсем|Итали]]
[[Категори:Шаблонсем:Итали:Пайăр çынсем]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ot9m4chyzpheq0u36uacsa93fajo0zt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Суйлав (процедура)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>86121</id>
    <revision>
      <id>872684</id>
      <parentid>785103</parentid>
      <timestamp>2026-04-09T18:27:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ellodanis5</username>
        <id>17302</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Ellodanis5 [[Суйлав]] страницӑн ятне [[Суйлав (порцедура)]] ҫине улӑштарчӗ</comment>
      <origin>785103</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2617" sha1="obeqfhj02436gc9ml07x4xacd5huylg" xml:space="preserve">[[File:Roman Election.jpg|thumb|Суйлава кăтартнă Авалхи Римри укçа]]
'''Суйлав''' — [[уçă сасăлав|уçă]] тата [[вăрттăн сасăлав|вăрттăн]] сасăлавпа кама та пулин суйланин процедури.
;Çăлкуç
*Федераллă саккун: июнь, 2002, № 67-ФЗ «Раççей Федерацийĕн элтешĕсен суйлав тивĕç-ирĕкĕсен тата референдума хутшăнассин  тĕп гарантийĕсем»
== Каçăсем ==
* [http://www.cikrf.ru/ Центризбирком РФ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150126143312/http://www.cikrf.ru/ |date=2015-01-26 }}
* [http://base.garant.ru/12140155/11/#1100/ п.8 статьи 82 Федерального закона от 18 мая 2005 г. N 51-ФЗ «О выборах депутатов Государственной Думы Федерального Собрания Российской Федерации»]
* [https://web.archive.org/web/20130523074547/http://go2duma.ru/ Проект «Как стать депутатом?»]
* [http://www.ipu.org/parline-e/parlinesearch.asp PARLINE database on national parliaments. Results for all parliamentary elections since 1966]
* [http://psephos.adam-carr.net/ &quot;Psephos,&quot; archive of recent electoral data from 182 countries]
* [http://www.electionguide.org ElectionGuide.org — Worldwide Coverage of National-level Elections]
* [https://web.archive.org/web/20191012214801/http://parties-and-elections.de/ parties-and-elections.de: Database for all European elections since 1945]
* [http://www.aceproject.org ACE Electoral Knowledge Network] — electoral encyclopedia and related resources from a consortium of electoral agencies and organizations.
* [https://web.archive.org/web/20060108113500/http://www.angus-reid.com/tracker/ Angus Reid Global Monitor: Election Tracker]
* [https://web.archive.org/web/20051228015533/http://www.idea.int/esd/world.cfm IDEA's Table of Electoral Systems Worldwide]
* [https://web.archive.org/web/20050220174520/http://www.eurela.org/ European Election Law Association (Eurela)]
* [http://www.killercampaigning.com/local-elections-list-political-campaign-candidate-offices/ List of Local Elected Offices in the United States] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160402070734/http://www.killercampaigning.com/local-elections-list-political-campaign-candidate-offices/ |date=2016-04-02 }}
* [http://www.vote.caltech.edu/ Caltech/ MIT Voting Technology Project]

[[Категори:Суйлав| ]]</text>
      <sha1>obeqfhj02436gc9ml07x4xacd5huylg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>872686</id>
      <parentid>872684</parentid>
      <timestamp>2026-04-09T18:29:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ellodanis5</username>
        <id>17302</id>
      </contributor>
      <origin>872686</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2728" sha1="tl1erfxa1verqugqm07y25uk7ylzwoy" xml:space="preserve">{{Пĕлтерĕшсем|Суйлав (пĕлтерĕшсем)}}
[[File:Roman Election.jpg|thumb|Суйлава кăтартнă Авалхи Римри укçа]]
'''Суйлав''' — [[уçă сасăлав|уçă]] тата [[вăрттăн сасăлав|вăрттăн]] сасăлавпа кама та пулин суйланин процедури.
;Çăлкуç
*Федераллă саккун: июнь, 2002, № 67-ФЗ «Раççей Федерацийĕн элтешĕсен суйлав тивĕç-ирĕкĕсен тата референдума хутшăнассин  тĕп гарантийĕсем»
== Каçăсем ==
* [http://www.cikrf.ru/ Центризбирком РФ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150126143312/http://www.cikrf.ru/ |date=2015-01-26 }}
* [http://base.garant.ru/12140155/11/#1100/ п.8 статьи 82 Федерального закона от 18 мая 2005 г. N 51-ФЗ «О выборах депутатов Государственной Думы Федерального Собрания Российской Федерации»]
* [https://web.archive.org/web/20130523074547/http://go2duma.ru/ Проект «Как стать депутатом?»]
* [http://www.ipu.org/parline-e/parlinesearch.asp PARLINE database on national parliaments. Results for all parliamentary elections since 1966]
* [http://psephos.adam-carr.net/ &quot;Psephos,&quot; archive of recent electoral data from 182 countries]
* [http://www.electionguide.org ElectionGuide.org — Worldwide Coverage of National-level Elections]
* [https://web.archive.org/web/20191012214801/http://parties-and-elections.de/ parties-and-elections.de: Database for all European elections since 1945]
* [http://www.aceproject.org ACE Electoral Knowledge Network] — electoral encyclopedia and related resources from a consortium of electoral agencies and organizations.
* [https://web.archive.org/web/20060108113500/http://www.angus-reid.com/tracker/ Angus Reid Global Monitor: Election Tracker]
* [https://web.archive.org/web/20051228015533/http://www.idea.int/esd/world.cfm IDEA's Table of Electoral Systems Worldwide]
* [https://web.archive.org/web/20050220174520/http://www.eurela.org/ European Election Law Association (Eurela)]
* [http://www.killercampaigning.com/local-elections-list-political-campaign-candidate-offices/ List of Local Elected Offices in the United States] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160402070734/http://www.killercampaigning.com/local-elections-list-political-campaign-candidate-offices/ |date=2016-04-02 }}
* [http://www.vote.caltech.edu/ Caltech/ MIT Voting Technology Project]

[[Категори:Суйлав| ]]
[[Категори:Процедурăсем]]</text>
      <sha1>tl1erfxa1verqugqm07y25uk7ylzwoy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>872695</id>
      <parentid>872686</parentid>
      <timestamp>2026-04-09T20:41:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ellodanis5</username>
        <id>17302</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Ellodanis5 [[Суйлав (порцедура)]] страницӑн ятне [[Суйлав (процедура)]] ҫине улӑштарчӗ</comment>
      <origin>872686</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2728" sha1="tl1erfxa1verqugqm07y25uk7ylzwoy" xml:space="preserve">{{Пĕлтерĕшсем|Суйлав (пĕлтерĕшсем)}}
[[File:Roman Election.jpg|thumb|Суйлава кăтартнă Авалхи Римри укçа]]
'''Суйлав''' — [[уçă сасăлав|уçă]] тата [[вăрттăн сасăлав|вăрттăн]] сасăлавпа кама та пулин суйланин процедури.
;Çăлкуç
*Федераллă саккун: июнь, 2002, № 67-ФЗ «Раççей Федерацийĕн элтешĕсен суйлав тивĕç-ирĕкĕсен тата референдума хутшăнассин  тĕп гарантийĕсем»
== Каçăсем ==
* [http://www.cikrf.ru/ Центризбирком РФ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150126143312/http://www.cikrf.ru/ |date=2015-01-26 }}
* [http://base.garant.ru/12140155/11/#1100/ п.8 статьи 82 Федерального закона от 18 мая 2005 г. N 51-ФЗ «О выборах депутатов Государственной Думы Федерального Собрания Российской Федерации»]
* [https://web.archive.org/web/20130523074547/http://go2duma.ru/ Проект «Как стать депутатом?»]
* [http://www.ipu.org/parline-e/parlinesearch.asp PARLINE database on national parliaments. Results for all parliamentary elections since 1966]
* [http://psephos.adam-carr.net/ &quot;Psephos,&quot; archive of recent electoral data from 182 countries]
* [http://www.electionguide.org ElectionGuide.org — Worldwide Coverage of National-level Elections]
* [https://web.archive.org/web/20191012214801/http://parties-and-elections.de/ parties-and-elections.de: Database for all European elections since 1945]
* [http://www.aceproject.org ACE Electoral Knowledge Network] — electoral encyclopedia and related resources from a consortium of electoral agencies and organizations.
* [https://web.archive.org/web/20060108113500/http://www.angus-reid.com/tracker/ Angus Reid Global Monitor: Election Tracker]
* [https://web.archive.org/web/20051228015533/http://www.idea.int/esd/world.cfm IDEA's Table of Electoral Systems Worldwide]
* [https://web.archive.org/web/20050220174520/http://www.eurela.org/ European Election Law Association (Eurela)]
* [http://www.killercampaigning.com/local-elections-list-political-campaign-candidate-offices/ List of Local Elected Offices in the United States] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160402070734/http://www.killercampaigning.com/local-elections-list-political-campaign-candidate-offices/ |date=2016-04-02 }}
* [http://www.vote.caltech.edu/ Caltech/ MIT Voting Technology Project]

[[Категори:Суйлав| ]]
[[Категори:Процедурăсем]]</text>
      <sha1>tl1erfxa1verqugqm07y25uk7ylzwoy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Вырăс мăянĕ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>98966</id>
    <revision>
      <id>872703</id>
      <parentid>751646</parentid>
      <timestamp>2026-04-10T07:19:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ellodanis5</username>
        <id>17302</id>
      </contributor>
      <comment>/* Этимологи */</comment>
      <origin>872703</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4353" sha1="dmyvxhe8jteax2l4bxfmfmq6bx18wcl" xml:space="preserve">[[File:Amaranthus retroflexus full1.jpg|thumb|Amaranthus retroflexus full1]]
{{Пĕлтерĕшсем|Мăян (пĕлтерĕшсем)}}
'''Вырăс мăянĕ'''&lt;ref&gt;[http://slovari.yandex.ru/~книги/Толковый%20словарь%20Даля/ПОДСВЕКОЛЬНИК/ Толковый словарь Даля. — 1863—1866] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151003030402/http://slovari.yandex.ru/~%D0%BA%D0%BD%D0%B8%D0%B3%D0%B8/%D0%A2%D0%BE%D0%BB%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D1%8B%D0%B9%20%D1%81%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%80%D1%8C%20%D0%94%D0%B0%D0%BB%D1%8F/%D0%9F%D0%9E%D0%94%D0%A1%D0%92%D0%95%D0%9A%D0%9E%D0%9B%D0%AC%D0%9D%D0%98%D0%9A/ |date=2015-10-03 }}&lt;/ref&gt; ({{lang-la|Amaránthus retrofléxus}}) — [[пĕрçуллăх ӳсентаран|пĕрçуллăх]] [[курăк]]ла ÿсентăран,  {{bt-ruslat|Амарант|Amaranthus}} [[рет (биологи)|ретĕнчи]] [[Тĕс (биологи)|тĕс]],  {{bt-ruslat|Амарантлисем|Amaranthus}} [[йыш (биологи)|йышран]].

&lt;big&gt;Чăваш халăхĕн кулленхи чĕлхинче «мăян» çав тери анлăн усă куракан сăмахсенчен пĕри шутланать. Çав мăхăтрах мăянăн тĕсĕсем те пайтах.&lt;/big&gt;  Час-часах мăян, суя мăян, шурă мăян, хура мăян, чăваш мăян, вырăс мăян тата урăхла та каланисене илтме пулать. &lt;big&gt;Вĕсене пурне те [[ботаника]] тĕлĕшĕнчи специалистсен йĕркене кĕртсе майлаштарас пулать.&lt;/big&gt;

Суя мăян тата мăян тенисене илес пулсан вара, кунта ÿсентăрансен генеалоги енчен çывăх, анчах тĕрлĕ таксонсемпе çыхăннă пĕрлĕхĕсем пирки сăмах пырать. 

Асăннă ÿсентăрансем пурте  тенĕ пекех çумкурăк пулнăран, ахаль хресчене çавнашкал уйрăмлăхсене пĕлни кирлех те мар темелле. Анчах та хăшпĕрисем çиме юрăхлă шутланаççĕ. Вĕсене, çавна кура, çиме юрахсăррисенчен уйăрма пĕлни кирлĕ. Çакă уйрăмах выçлăх çулĕсенче (1921, 1922 тата ытти те) пысăк пĕлтерĕшлĕ пулнă.
== Этимологи ==
Ку ÿсентаран Çурçĕр Америкăран килсе ернĕ. Малтан Европăра пулман. Ку ĕнер-паян мар, тахçанах пулса иртнĕ. Ун чухнехи чăвашсем нимле «Америка» çинчен те пĕлмен. Çавăнпа та вĕсем хăнăхман ÿсентăрана «Америка мăянĕ» мар, «вырăс мăянĕ» тенĕ.

== Асăрхавсем ==
{{Асăрхавсем}}

== Литература ==
* Васильченко И. Т. Amaranthus retroflexus L. — Щирица запрокинутая // Флора СССР : в 30 т. / гл. ред. В. Л. Комаров. — М. ; Л. : Изд-во АН СССР, 1936. — Т. 6 / ред. тома Б. К. Шишкин. — С. 362—363. — 956, XXXVI с. — 5200 экз.
*Губанов И. А. и др. 506. Amaranthus retroflexus L. — Амарант запрокинутый, или Щирица обыкновенная // Иллюстрированный определитель растений Средней России. В 3 т. — М.: Т-во науч. изд. КМК, Ин-т технолог. иссл., 2003. — Т. 2. Покрытосеменные (двудольные: раздельнолепестные). — С. 115. — ISBN 9-87317-128-9.

== Каçăсем ==
{{wikisource|Ботанический словарь (Анненков)/Amaranthus retroflexus/ДО|Amaranthus retroflexus}}
* {{Плантариум|2577|Щирица запрокинутая|{{V|01|08|2012}}}}

[[Категори:Амарант йышшисем]]
[[Категори:Çумкурăксем]]
[[Категори:Инвазив]]
[[Категори:Species Plantarum кĕнекере çырса кăтартнă ӳсентăрансем]]</text>
      <sha1>dmyvxhe8jteax2l4bxfmfmq6bx18wcl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Сухăр вĕлтĕрен</title>
    <ns>0</ns>
    <id>103023</id>
    <revision>
      <id>872702</id>
      <parentid>749121</parentid>
      <timestamp>2026-04-10T06:37:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Archaeodontosaurus</username>
        <id>4204</id>
      </contributor>
      <origin>872702</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1391" sha1="dlp6r75j2r2o3gvt16c6fx2ngmh0np1" xml:space="preserve">:''Ку ăнлава '''[[Суккăр вĕлтĕрен]]пе''' пăтраштармалла мар''
[[File:(MHNT) Urtica urens - leaves.jpg|thumb|Сухăр вĕлтĕрен]]
'''Сухăр вĕлтĕрен''' ([[чăвашсем]] ăна çавăн пекех '''Шăши вĕлтеренĕ''' теççĕ, {{lang-la|Urtíca úrens}}) — пĕр çул ÿсекен [[курăк]]ла [[ӳсентăран]], {{bt-ruslat|Вĕлтĕрен|Urtica}} [[Рет (биологи)|ретĕнче]] тăрать.
Чăвашсем пурнакан вырăнта тата çакнашкал вĕлтĕренсем (тĕссем) пур:
* [[Икĕ киллĕ вĕлтĕрен]]
* [[Кантăрла вĕлтĕрен]]
== Каçăсем ==
{{wikisource|Ботанический словарь (Анненков)/Urtica urens/ДО|Urtica urens}}
*[http://ucjeps.berkeley.edu/cgi-bin/get_JM_treatment.pl?7736,7749,7753 Jepson Manual Treatment]
*[http://calphotos.berkeley.edu/cgi/img_query?query_src=photos_index&amp;where-taxon=Urtica%20urens Photo gallery]

[[Категори:Вĕлтĕрен йышшисем]]
[[Категори:Евразири флора]]
[[Категори:Çурçĕр Америкăри флора]]
[[Категори:Нитрофиллĕ ӳсентăрансем]]
[[Категори:Çумкурăксем]]
[[Категори:Ӳсентăрансем, алфавитпа]]</text>
      <sha1>dlp6r75j2r2o3gvt16c6fx2ngmh0np1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Никандрова Надежда Валериановна</title>
    <ns>0</ns>
    <id>129440</id>
    <revision>
      <id>872675</id>
      <parentid>872071</parentid>
      <timestamp>2026-04-09T16:37:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Max Tenche</username>
        <id>25572</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>872675</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3897" sha1="0t4n6d6zugan60kxzbx7qa5iust22y8" xml:space="preserve">{{Политик
| Ят = Никандрова Надежда Валериановна 
| Тăван ят = 
| Ӳкерчĕк = Никандрова Надежда (Вӑрнар районӗ).jpg
| Анлăшĕ = 250px
| Ӳкерчĕке ăнлантарни = {{Кӗске дата|2026|03|23}} администраци пухӑвӗнче
| Çуралнă чухнехи ят = 
| Суя ятсем = 
| Çуралнă вăхăт = {{Кӗске дата|1972|09|22}}&lt;ref name=&quot;ПРС&quot;&gt;[https://chuvash.er.ru/person/bb5398ad-eb8b-485a-b36b-582ea1aa1aec Пӗрлехи Раҫҫейӗн Чӑваш Енчи уйрӑмӗн сайчӗ]&lt;/ref&gt;
| Çуралнă вырăн = [[ССРП]], [[РСФСР]], [[Чӑваш АССР]], [[Вӑрнар районӗ]]&lt;ref name=&quot;хыпар1&quot;&gt;[https://forum.na-svyazi.ru/?showtopic=3147930 Замминистра образования станет главой Вурнарского района]&lt;/ref&gt;
| Вилнĕ вăхăт = 
| Вилнĕ вырăн = 
| Гражданлăх = {{USSR}}&lt;br/&gt;{{Ялавлани|РФ}}
| Тĕне тытни = 
| Парти = [[Пӗрлехи Раҫҫей]]&lt;ref name=&quot;ПРС&quot;/&gt;
| Тĕп шухăшсем =
| Ĕçлев тĕсĕ = [[Вӑрнар районӗ|Вӑрнар муниципаллӑ округӗн]] пуҫлӑхӗ&lt;ref name=&quot;адм&quot;/&gt;
| Чыславсем = 
| Сайт = [https://vurnar.cap.ru/administraciya-rajona/structure/b9b78fb4-e489-405f-8f94-6720120fbd7d/ Вӑрнар районӗн сайчӗ]
}}

'''Никандрова Надежда Валериановна''' ({{Кӗске дата|1972|09|22}}, [[ССРП]], [[РСФСР]], [[Чӑваш АССР]], [[Вӑрнар районӗ]]&lt;ref name=&quot;ПРС&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;адм&quot;&gt;[https://vurnar.cap.ru/administraciya-rajona/structure/b9b78fb4-e489-405f-8f94-6720120fbd7d/ Вӑрнар районӗн сайчӗ]&lt;/ref&gt;) — [[Чӑваш Ен]]ӗн [[политик]]ӗ, [[Вӑрнар районӗ|Вӑрнар муниципаллӑ округӗн]] пуҫлӑхӗ&lt;ref name=&quot;адм&quot;/&gt;, «[[Пӗрлехи Раҫҫей]]» [[парти]]н пайташӗ&lt;ref name=&quot;ПРС&quot;/&gt;.

== Пурнӑҫ ==
{{Тулли дата|1972|09|22}} [[Чӑваш АССР]]-ӑн [[Вӑрнар районӗ]]нче ҫуралнӑ.

[[2016]] ҫултан пуҫласа {{Кӗске дата|2018|10|15}}-мӗшӗ таран Чӑваш Енӗн ӗҫпе социаллӑ хӳтӗленӳ&lt;ref name=&quot;хыпар2&quot;&gt;[http://hypar.ru/cv/node/31016 Заместитель министра труда и социальной защиты Чувашии освобождена от должности]&lt;/ref&gt; (аталану) министрӗн ҫумӗ пулнӑ&lt;ref name=&quot;хыпар1&quot;/&gt;.

{{Кӗске дата|2022|06|10}}-мӗшӗнчен {{Кӗске дата|2023|12|29}}-мӗшӗччен Чӑваш Енӗн вӗренӳ министрӗн ҫумӗ.

{{Тулли дата|2023|12|29}}н [[Чӑваш Республики]]н [[Вӑрнар районӗ]]н (муниципаллӑ округӑн) администрацийӗн Пуҫлӑхӗ&lt;ref name=&quot;хыпар1&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;адм&quot;/&gt;.

== Асӑрхавсем ==
{{Асӑрхавсем}}

== Каҫӑсем ==
* [https://vurnar.cap.ru/administraciya-rajona/structure/b9b78fb4-e489-405f-8f94-6720120fbd7d/ Вӑрнар районӗн сайчӗ]
* [https://chuvash.er.ru/person/bb5398ad-eb8b-485a-b36b-582ea1aa1aec Пӗрлехи Раҫҫейӗн Чӑваш Енчи уйрӑмӗн сайчӗ]

[[Категори:Авăнăн 22-мĕшĕнче çуралнисем]]
[[Категори:1972 çулта çуралнисем]]
[[Категори:Вăрнар районĕнче çуралнисем]]
[[Категори:Чăваш политикĕсем]]
[[Категори:Пайăр çынсем, алфавитпа]]
[[Категори:Вăрнар районĕ]]
[[Категори:Политиксем, алфавитпа]]</text>
      <sha1>0t4n6d6zugan60kxzbx7qa5iust22y8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Апатланăш</title>
    <ns>0</ns>
    <id>129577</id>
    <revision>
      <id>872706</id>
      <parentid>872506</parentid>
      <timestamp>2026-04-10T11:48:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ellodanis5</username>
        <id>17302</id>
      </contributor>
      <origin>872706</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="618" sha1="i0d3wz9oy3zdsxb7kgf5nxgiue3tyff" xml:space="preserve">[[File:Ycyk-Ata stolovay.jpg|thumb|Ycyk-Ata stolovay]]
{{Пĕлтерĕшсем}}
'''Апатланăш''', [[пĕрлĕхле апатлану]] йĕркелĕмĕ.
== Литература ==
* Ратушный А. С. Столовая // Всё о еде от А до Я: Энциклопедия. — М.: Издательско-торговая корпорация «Дашков и К°», 2016. — С. 375. — 440 с. — 300 экз. — ISBN 978-5-394-02484-9

{{Тулаш каçăсем}}
[[Категори:Пĕрлĕхле апатлану йĕркелĕмĕсем]]
[[Категори:Апатлану]]</text>
      <sha1>i0d3wz9oy3zdsxb7kgf5nxgiue3tyff</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Орбан Виктор</title>
    <ns>0</ns>
    <id>129610</id>
    <revision>
      <id>872671</id>
      <parentid>872566</parentid>
      <timestamp>2026-04-09T15:31:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Max Tenche</username>
        <id>25572</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Пурнӑҫ */</comment>
      <origin>872671</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9131" sha1="plqb9m4fu8rmobog9esamusm914brc7" xml:space="preserve">{{УК}}
'''Виктор Михай Орбан''' ({{lang-hu|Orbán Viktor Mihály}}; {{кӗске дата|1963|05|31}} ҫур., [[Секешфехервар]], [[Венгер Халӑх Республики|ВХР]]) — [[Венгри]]н [[патшалӑх]] тата [[политика]] ӗҫченӗ. [[1998]]-[[2002]] ҫ. тата [[2010|2010 ҫултан]] хальхиччен [[Венгри премьер-министрӗ]]. «[[Фидес — Венгр элтеш пӗрлешӗвӗ]]» парти лидерӗ.

== Пурнӑҫ ==
Виктор Михай Орбан {{Тулли дата|1963|05|31}} [[Секешфехервар]]та ҫуралнӑ. Унӑн икӗ шӑллӑм пур: Дьёзо ([[1965|1965 ҫултан]] ҫуралнӑ) тата Арон ([[1977|1977 ҫулта]] ҫуралнӑ). Ашшӗ енчен вӗсен асатте Михай Орбан докер тата вӑрҫӑ ветеранӗ пулнӑ, [[ял хуҫалӑхӗ]]нче тата [[ветеринари]]ре пулӑшакан пек ӗҫленӗ. Вӑл [[Фейер вармедйи]]н [[Альчутдобоз]]ра ӗҫленӗ. Виктор Орбан унта пурӑннӑ (1963-1973). [[1973|1973 ҫулта]] кил-йыш кӳршӗ хулана, [[Фельчут]]а пурӑнма килнӗ. Орбан ашшӗ кунта ял хуҫалӑх кооперативӗнчи машина тӑвакан уйрӑмра ӗҫленӗ&lt;ref name=&quot;лендвай&quot;&gt;Lendvai, Paul (2017). Orbán: Hungary's Strongman. Oxford University Press. ISBN 978-0190874865.&lt;/ref&gt;. Фельчутра та, [[Вертешача|Вертешачӑра]] вӗреннӗ&lt;ref&gt;{{cite news |first=Árpád |last=Pünkösti |title=Szeplőtelen fogantatás 7. |url=http://nol.hu/archivum/archiv-6407-2436 |website=[[Népszabadság]] |date=13 May 2000 |access-date=19 March 2019 |language=hu}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;biography&quot;&gt;{{citation |language = hu|url = http://www.parlament.hu/kepviselo/elet/o320.htm |title = Orbán Viktor |year = 1996 |type = biography |trans-title=Viktor Orbán | publisher = arlament |place = Hungary}}&lt;/ref&gt;. [[1977|1977 ҫулта]] кил-йыш Секешфехервара кайнӑ. Унта Орбан паллӑ Бланка Телеки шкулӗнче вӗренет&lt;ref name=&quot;лендвай&quot;/&gt;. Пӗрремӗш ҫулсенче вӑл [[Венг ҫамрӑк коммунисчӗсен лиги]]н вырӑнлӑ ертӳҫи пулнӑ, университете вӗренес тесе ку лигӑна кӗмеллеччӗ&lt;ref&gt;Pünkösti Árpád: Szeplőtelen fogantatás. Népszabadság Könyvek, Budapest, 2005, pp. 138–139.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=OV&gt;{{citation |title=Amit Orbán Viktor nem tett ki a honlapjára állambiztonsági múltjáról |publisher=[[Kuruc.info]] |date=17 February 2012 |url=https://kuruc.info/r/9/94946}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;дебрецен&quot;&gt;Debreczeni, József (2002), Orbán Viktor (in Hungarian), Budapest: Osiris&lt;/ref&gt; .

[[1981]]—[[1982]] Венгрин хӗҫ-пӑшаллӑ вӑйӗсенче ҫар хӗсмечӗнче пулнӑ. Унтан [[Будапешт униврситечӗ]]н юридици факультетӗнче вӗреннӗ. Вӗренӳ вӗҫленӗренпе ял хуҫалӑхӗпе ҫиме промышленоҫ министрлӗхӗн интитутӗнче социолог ӗҫӗнче ӗҫленӗ. [[1989|1989 ҫулта]] [[Сорос фончӗ|Сорос фондӗнче]] стипенди илнӗрен [[Оксфорд]]ӑн [[Пембрук-колледж (Оксфорд)|Пембрук-колледжӗнче]] пӗр ҫул стажировкӑланнӑ.

=== Политикӑллӑ ӗҫ-хӗл ===
[[1988|1988 ҫултан]] Орбан Фидес партийӗн йӗркелекенсенчен пӗри пулнӑ. {{Тулли дата|1969|06|16}} [[Надь Имре|Имре Надӗн]] ҫӗнетсе вилӗ пытарура Виктор Орбан каланӑ сӑмах питӗ популярлӑ пулса тӑнӑ. Вӑл ирӗклӗ суйлавсем тума тата Венгрирен Совет ҫарӗсем тухмалла чӗннӗ.

[[1990|1990 ҫулта]] ҫӗршыври пӗрремӗш коммунизм хыҫҫӑнхи суйлавсенче  Виктор Орбан парламент депутачӗ пулса тӑнӑ. Пулас 1994, 1998, 2002, 2006 ҫулсенче те вӑл парламенте кӗнӗ. 1990 ҫулта Орбан Фидес лидерӗ пек суйланӑ. Орбанӑн ертсе пынийӗпе Фидес либераллӑ партирен сылтӑм-консервативлӗ парти пулса тӑнӑ. [[1995|1995 ҫулта]] партин ҫӗнӗ ячӗ — ''Fidesz-MPP'' (ҫамрӑк демократсен пӗрлешӗвӗ - Венгр элтеш партийӗ).

[[2002]]-[[2021]] ҫ. Викторпа пӗрле Фидес ертсе пырӑвӗ [[Европа халӑх партийӗ]]н вице-ертӳҫи пулнӑ, 2021 ҫултан — [[Европӑшӑн патриотсем]].

=== Премьерлӗх ===
1998-2002 ҫ. тата 2010 ҫултан хальхиччен Венгри премьер-министрӗ. [[Венгрири парламент суйлавӗсем (2026)|2026 ҫулхи парламент суйлавӗсенче]] Фидес ҫӗнтерсен Орбанӑн премьерлӗхӗ, пысӑк пулаяслӑхпа, малалла пырать.

== Чыславсем ==

== Асӑрхавсем ==
{{Асӑрхавсем}}

== Каҫӑсем ==
* [https://miniszterelnok.hu miniszterelnok.hu] — официальный сайт премьер-министра
* ''Питер Уилкин''. [https://commons.com.ua/ru/orbanizaciya-politicheskoj-kultury-vengrii/ Восхождение «антилиберальной» демократии: орбанизация политической культуры Венгрии] {{Wayback|url=https://commons.com.ua/ru/orbanizaciya-politicheskoj-kultury-vengrii/ |date=20180612143157 }} // [[Спільне (журнал)|Спільне]]
* ''Мартино Комелли, Вера Хорват''. [https://commons.com.ua/ru/chto-orban-znaet-ego-vragi-net/ Выборы в Венгрии: Что Орбан знает, а его враги — нет] {{Wayback|url=https://commons.com.ua/ru/chto-orban-znaet-ego-vragi-net/ |date=20190123010318 }} // [[Спільне (журнал)|Спільне]]
* ''Константин Бенюмов''. [https://meduza.io/feature/2018/04/09/svobodnye-no-nechestnye Свободные, но нечестные Как бывший либерал Виктор Орбан правит Венгрией, пугая людей Западом и Соросом] {{Wayback|url=https://meduza.io/feature/2018/04/09/svobodnye-no-nechestnye |date=20190123010332 }} // [[Meduza]]
* ''Фёдор Лукьянов''. [https://www.kurier.hu/item/3133-vengerskij-nep-viktora-orbana Венгерский НЭП Виктора Орбана] // [[Российский Курьер]]
* {{Статья|каçă=https://meduza.io/feature/2022/04/23/my-vas-ponimaem|пуçелĕк=Мы вас понимаем. Как Виктор Орбан превратил Венгрию в европейский аналог путинской России — и выиграл очередные выборы благодаря войне в Украине. Репортаж Кристины Сафоновой|çул=2022|кăларăм=[[Meduza]]|уйăх=4|кун=23}}
* {{Cite web|url=https://novayagazeta.eu/articles/2022/07/31/bes-poleznyi|title=Бес полезный|website=[[Новая Газета]]|subtitle=Виктор Орбан продолжает дружить с Москвой, потому что не верит в победу Украины|date=2022-07-31}}
* {{Cite web|url=https://novayagazeta.eu/articles/2023/07/06/neuvazhaemyi-predsedatel|title=Неуважаемый председатель|website=[[Новая Газета]]|subtitle=25 лет назад Виктор Орбан впервые стал премьер-министром Венгрии. За это время отношения между ним и ЕС деградировали настолько, что Будапешт собираются лишить председательства в Совете ЕС|date=2023-07-06}}
* {{Cite web|url=https://holod.media/2023/11/11/glavnyj-izgoj-evropy/|title=Одинокий диктатор Европы|website=[[Холод (издание)|Холод]]|subtitle=Дружба с Путиным превратила Венгрию в главного изгоя ЕС. Как ей удается мешать всему Западу?|date=2023-11-11}}

{{Тулаш каҫӑсем}}

[[Категори:Çăвăн 31-мĕшĕнче çуралнисем]]
[[Категори:1963 çулта çуралнисем]]
[[Категори:Категори:Хальхи патшалӑх пуҫлӑхӗсем]]
[[Категори:Пайăр çынсем, алфавитпа]]</text>
      <sha1>plqb9m4fu8rmobog9esamusm914brc7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>872672</id>
      <parentid>872671</parentid>
      <timestamp>2026-04-09T15:38:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Max Tenche</username>
        <id>25572</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>872672</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9129" sha1="j2c33d4c5iy27qv134ireugzbr7goni" xml:space="preserve">{{УК}}
'''Виктор Михай Орбан''' ({{lang-hu|Orbán Viktor Mihály}}; {{кӗске дата|1963|05|31}} ҫур., [[Секешфехервар]], [[Венгр Халӑх Республики|ВХР]]) — [[Венгри]]н [[патшалӑх]] тата [[политика]] ӗҫченӗ. [[1998]]-[[2002]] ҫ. тата [[2010|2010 ҫултан]] хальхиччен [[Венгри премьер-министрӗ]]. «[[Фидес — Венгр элтеш пӗрлешӗвӗ]]» парти лидерӗ.

== Пурнӑҫ ==
Виктор Михай Орбан {{Тулли дата|1963|05|31}} [[Секешфехервар]]та ҫуралнӑ. Унӑн икӗ шӑллӑм пур: Дьёзо ([[1965|1965 ҫултан]] ҫуралнӑ) тата Арон ([[1977|1977 ҫулта]] ҫуралнӑ). Ашшӗ енчен вӗсен асатте Михай Орбан докер тата вӑрҫӑ ветеранӗ пулнӑ, [[ял хуҫалӑхӗ]]нче тата [[ветеринари]]ре пулӑшакан пек ӗҫленӗ. Вӑл [[Фейер вармедйи]]н [[Альчутдобоз]]ра ӗҫленӗ. Виктор Орбан унта пурӑннӑ (1963-1973). [[1973|1973 ҫулта]] кил-йыш кӳршӗ хулана, [[Фельчут]]а пурӑнма килнӗ. Орбан ашшӗ кунта ял хуҫалӑх кооперативӗнчи машина тӑвакан уйрӑмра ӗҫленӗ&lt;ref name=&quot;лендвай&quot;&gt;Lendvai, Paul (2017). Orbán: Hungary's Strongman. Oxford University Press. ISBN 978-0190874865.&lt;/ref&gt;. Фельчутра та, [[Вертешача|Вертешачӑра]] вӗреннӗ&lt;ref&gt;{{cite news |first=Árpád |last=Pünkösti |title=Szeplőtelen fogantatás 7. |url=http://nol.hu/archivum/archiv-6407-2436 |website=[[Népszabadság]] |date=13 May 2000 |access-date=19 March 2019 |language=hu}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;biography&quot;&gt;{{citation |language = hu|url = http://www.parlament.hu/kepviselo/elet/o320.htm |title = Orbán Viktor |year = 1996 |type = biography |trans-title=Viktor Orbán | publisher = arlament |place = Hungary}}&lt;/ref&gt;. [[1977|1977 ҫулта]] кил-йыш Секешфехервара кайнӑ. Унта Орбан паллӑ Бланка Телеки шкулӗнче вӗренет&lt;ref name=&quot;лендвай&quot;/&gt;. Пӗрремӗш ҫулсенче вӑл [[Венг ҫамрӑк коммунисчӗсен лиги]]н вырӑнлӑ ертӳҫи пулнӑ, университете вӗренес тесе ку лигӑна кӗмеллеччӗ&lt;ref&gt;Pünkösti Árpád: Szeplőtelen fogantatás. Népszabadság Könyvek, Budapest, 2005, pp. 138–139.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=OV&gt;{{citation |title=Amit Orbán Viktor nem tett ki a honlapjára állambiztonsági múltjáról |publisher=[[Kuruc.info]] |date=17 February 2012 |url=https://kuruc.info/r/9/94946}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;дебрецен&quot;&gt;Debreczeni, József (2002), Orbán Viktor (in Hungarian), Budapest: Osiris&lt;/ref&gt; .

[[1981]]—[[1982]] Венгрин хӗҫ-пӑшаллӑ вӑйӗсенче ҫар хӗсмечӗнче пулнӑ. Унтан [[Будапешт униврситечӗ]]н юридици факультетӗнче вӗреннӗ. Вӗренӳ вӗҫленӗренпе ял хуҫалӑхӗпе ҫиме промышленоҫ министрлӗхӗн интитутӗнче социолог ӗҫӗнче ӗҫленӗ. [[1989|1989 ҫулта]] [[Сорос фончӗ|Сорос фондӗнче]] стипенди илнӗрен [[Оксфорд]]ӑн [[Пембрук-колледж (Оксфорд)|Пембрук-колледжӗнче]] пӗр ҫул стажировкӑланнӑ.

=== Политикӑллӑ ӗҫ-хӗл ===
[[1988|1988 ҫултан]] Орбан Фидес партийӗн йӗркелекенсенчен пӗри пулнӑ. {{Тулли дата|1969|06|16}} [[Надь Имре|Имре Надӗн]] ҫӗнетсе вилӗ пытарура Виктор Орбан каланӑ сӑмах питӗ популярлӑ пулса тӑнӑ. Вӑл ирӗклӗ суйлавсем тума тата Венгрирен Совет ҫарӗсем тухмалла чӗннӗ.

[[1990|1990 ҫулта]] ҫӗршыври пӗрремӗш коммунизм хыҫҫӑнхи суйлавсенче  Виктор Орбан парламент депутачӗ пулса тӑнӑ. Пулас 1994, 1998, 2002, 2006 ҫулсенче те вӑл парламенте кӗнӗ. 1990 ҫулта Орбан Фидес лидерӗ пек суйланӑ. Орбанӑн ертсе пынийӗпе Фидес либераллӑ партирен сылтӑм-консервативлӗ парти пулса тӑнӑ. [[1995|1995 ҫулта]] партин ҫӗнӗ ячӗ — ''Fidesz-MPP'' (ҫамрӑк демократсен пӗрлешӗвӗ - Венгр элтеш партийӗ).

[[2002]]-[[2021]] ҫ. Викторпа пӗрле Фидес ертсе пырӑвӗ [[Европа халӑх партийӗ]]н вице-ертӳҫи пулнӑ, 2021 ҫултан — [[Европӑшӑн патриотсем]].

=== Премьерлӗх ===
1998-2002 ҫ. тата 2010 ҫултан хальхиччен Венгри премьер-министрӗ. [[Венгрири парламент суйлавӗсем (2026)|2026 ҫулхи парламент суйлавӗсенче]] Фидес ҫӗнтерсен Орбанӑн премьерлӗхӗ, пысӑк пулаяслӑхпа, малалла пырать.

== Чыславсем ==

== Асӑрхавсем ==
{{Асӑрхавсем}}

== Каҫӑсем ==
* [https://miniszterelnok.hu miniszterelnok.hu] — официальный сайт премьер-министра
* ''Питер Уилкин''. [https://commons.com.ua/ru/orbanizaciya-politicheskoj-kultury-vengrii/ Восхождение «антилиберальной» демократии: орбанизация политической культуры Венгрии] {{Wayback|url=https://commons.com.ua/ru/orbanizaciya-politicheskoj-kultury-vengrii/ |date=20180612143157 }} // [[Спільне (журнал)|Спільне]]
* ''Мартино Комелли, Вера Хорват''. [https://commons.com.ua/ru/chto-orban-znaet-ego-vragi-net/ Выборы в Венгрии: Что Орбан знает, а его враги — нет] {{Wayback|url=https://commons.com.ua/ru/chto-orban-znaet-ego-vragi-net/ |date=20190123010318 }} // [[Спільне (журнал)|Спільне]]
* ''Константин Бенюмов''. [https://meduza.io/feature/2018/04/09/svobodnye-no-nechestnye Свободные, но нечестные Как бывший либерал Виктор Орбан правит Венгрией, пугая людей Западом и Соросом] {{Wayback|url=https://meduza.io/feature/2018/04/09/svobodnye-no-nechestnye |date=20190123010332 }} // [[Meduza]]
* ''Фёдор Лукьянов''. [https://www.kurier.hu/item/3133-vengerskij-nep-viktora-orbana Венгерский НЭП Виктора Орбана] // [[Российский Курьер]]
* {{Статья|каçă=https://meduza.io/feature/2022/04/23/my-vas-ponimaem|пуçелĕк=Мы вас понимаем. Как Виктор Орбан превратил Венгрию в европейский аналог путинской России — и выиграл очередные выборы благодаря войне в Украине. Репортаж Кристины Сафоновой|çул=2022|кăларăм=[[Meduza]]|уйăх=4|кун=23}}
* {{Cite web|url=https://novayagazeta.eu/articles/2022/07/31/bes-poleznyi|title=Бес полезный|website=[[Новая Газета]]|subtitle=Виктор Орбан продолжает дружить с Москвой, потому что не верит в победу Украины|date=2022-07-31}}
* {{Cite web|url=https://novayagazeta.eu/articles/2023/07/06/neuvazhaemyi-predsedatel|title=Неуважаемый председатель|website=[[Новая Газета]]|subtitle=25 лет назад Виктор Орбан впервые стал премьер-министром Венгрии. За это время отношения между ним и ЕС деградировали настолько, что Будапешт собираются лишить председательства в Совете ЕС|date=2023-07-06}}
* {{Cite web|url=https://holod.media/2023/11/11/glavnyj-izgoj-evropy/|title=Одинокий диктатор Европы|website=[[Холод (издание)|Холод]]|subtitle=Дружба с Путиным превратила Венгрию в главного изгоя ЕС. Как ей удается мешать всему Западу?|date=2023-11-11}}

{{Тулаш каҫӑсем}}

[[Категори:Çăвăн 31-мĕшĕнче çуралнисем]]
[[Категори:1963 çулта çуралнисем]]
[[Категори:Категори:Хальхи патшалӑх пуҫлӑхӗсем]]
[[Категори:Пайăр çынсем, алфавитпа]]</text>
      <sha1>j2c33d4c5iy27qv134ireugzbr7goni</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>872673</id>
      <parentid>872672</parentid>
      <timestamp>2026-04-09T16:18:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Max Tenche</username>
        <id>25572</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Пурнӑҫ */</comment>
      <origin>872673</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10562" sha1="7xo7jvptb2rlud0k9hy9aznk7uhpybp" xml:space="preserve">{{УК}}
'''Виктор Михай Орбан''' ({{lang-hu|Orbán Viktor Mihály}}; {{кӗске дата|1963|05|31}} ҫур., [[Секешфехервар]], [[Венгр Халӑх Республики|ВХР]]) — [[Венгри]]н [[патшалӑх]] тата [[политика]] ӗҫченӗ. [[1998]]-[[2002]] ҫ. тата [[2010|2010 ҫултан]] хальхиччен [[Венгри премьер-министрӗ]]. «[[Фидес — Венгр элтеш пӗрлешӗвӗ]]» парти лидерӗ.

== Пурнӑҫ ==
Виктор Михай Орбан {{Тулли дата|1963|05|31}} [[Секешфехервар]]та ҫуралнӑ. Унӑн икӗ шӑллӑм пур: Дьёзо ([[1965|1965 ҫултан]] ҫуралнӑ) тата Арон ([[1977|1977 ҫулта]] ҫуралнӑ). Ашшӗ енчен вӗсен асатте Михай Орбан докер тата вӑрҫӑ ветеранӗ пулнӑ, [[ял хуҫалӑхӗ]]нче тата [[ветеринари]]ре пулӑшакан пек ӗҫленӗ. Вӑл [[Фейер вармедйи]]н [[Альчутдобоз]]ра ӗҫленӗ. Виктор Орбан унта пурӑннӑ (1963-1973). [[1973|1973 ҫулта]] кил-йыш кӳршӗ хулана, [[Фельчут]]а пурӑнма килнӗ. Орбан ашшӗ кунта ял хуҫалӑх кооперативӗнчи машина тӑвакан уйрӑмра ӗҫленӗ&lt;ref name=&quot;лендвай&quot;&gt;Lendvai, Paul (2017). Orbán: Hungary's Strongman. Oxford University Press. ISBN 978-0190874865.&lt;/ref&gt;. Фельчутра та, [[Вертешача|Вертешачӑра]] вӗреннӗ&lt;ref&gt;{{cite news |first=Árpád |last=Pünkösti |title=Szeplőtelen fogantatás 7. |url=http://nol.hu/archivum/archiv-6407-2436 |website=[[Népszabadság]] |date=13 May 2000 |access-date=19 March 2019 |language=hu}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;biography&quot;&gt;{{citation |language = hu|url = http://www.parlament.hu/kepviselo/elet/o320.htm |title = Orbán Viktor |year = 1996 |type = biography |trans-title=Viktor Orbán | publisher = arlament |place = Hungary}}&lt;/ref&gt;. [[1977|1977 ҫулта]] кил-йыш Секешфехервара кайнӑ. Унта Орбан паллӑ Бланка Телеки шкулӗнче вӗренет&lt;ref name=&quot;лендвай&quot;/&gt;. Пӗрремӗш ҫулсенче вӑл [[Венг ҫамрӑк коммунисчӗсен лиги]]н вырӑнлӑ ертӳҫи пулнӑ, университете вӗренес тесе ку лигӑна кӗмеллеччӗ&lt;ref&gt;Pünkösti Árpád: Szeplőtelen fogantatás. Népszabadság Könyvek, Budapest, 2005, pp. 138–139.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=OV&gt;{{citation |title=Amit Orbán Viktor nem tett ki a honlapjára állambiztonsági múltjáról |publisher=[[Kuruc.info]] |date=17 February 2012 |url=https://kuruc.info/r/9/94946}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;дебрецен&quot;&gt;Debreczeni, József (2002), Orbán Viktor (in Hungarian), Budapest: Osiris&lt;/ref&gt; .

[[1981]]—[[1982]] Венгрин хӗҫ-пӑшаллӑ вӑйӗсенче ҫар хӗсмечӗнче пулнӑ&lt;ref name=&quot;лендвай&quot;/&gt;. Унта вӑл [[Лайош Шимичка|Лайош Шимичкӑпа]] туслашнӑ. Дисциплинӑна пӑснирен Виктор тӗрмере лартнӑ, пӗр хут [[1982 ҫулхи тӗнчери футбол чемпионачӗ]]н вӑхӑтӗнче вӑл хӗсмете кайман&lt;ref name=&quot;лендвай&quot;/&gt;. [[1981|1981 ҫулта]] [[Польшӑри вӑрҫӑ йӗрки (1981-1983)|Польшӑри вӑрҫӑ йӗрки]] ӗҫе янине Лайош Шимичка критикленӗ&lt;ref name=&quot;лендвай&quot;/&gt;, Орбан вара мобилизаци патне хатӗрленнӗ&lt;ref name=&quot;кенни&quot;&gt;Kenney, Padraic (2002). A Carnival of Revolution: Central Europe 1989. Princeton: Princeton University Press. ISBN 0-691-05028-7.&lt;/ref&gt;. Ҫар хӗсмечӗ Орбанӑн политикӑллӑ шухӑшлӑхне улӑштарнӑ, &quot;коммунизм тытӑмне&quot; вӑл пулӑшман ӗнтӗ&lt;ref name=&quot;дебрецен&quot; /&gt;&lt;ref name=OV/&gt;&lt;ref name=LARICS&gt;{{citation |last=C. |first=Ioana |title=Viktor Orbán – a &quot;Petrov&quot; of Hungary. The Prime Minister's collaboration with Hungarian security |publisher=Informational Warfare and Strategic Communication Laboratory of the [[Romanian Academy]] |date=1 April 2022 |url=https://larics.ro/viktor-orban-a-petrov-of-hungary-the-prime-ministers-collaboration-with-hungarian-security}}&lt;/ref&gt;.

Унтан [[Будапешт униврситечӗ]]н юридици факультетӗнче вӗреннӗ. Вӗренӳ вӗҫленӗренпе ял хуҫалӑхӗпе ҫиме промышленоҫ министрлӗхӗн интитутӗнче социолог ӗҫӗнче ӗҫленӗ. [[1989|1989 ҫулта]] [[Сорос фончӗ|Сорос фондӗнче]] стипенди илнӗрен [[Оксфорд]]ӑн [[Пембрук-колледж (Оксфорд)|Пембрук-колледжӗнче]] пӗр ҫул стажировкӑланнӑ.

=== Политикӑллӑ ӗҫ-хӗл ===
[[1988|1988 ҫултан]] Орбан Фидес партийӗн йӗркелекенсенчен пӗри пулнӑ. {{Тулли дата|1969|06|16}} [[Надь Имре|Имре Надӗн]] ҫӗнетсе вилӗ пытарура Виктор Орбан каланӑ сӑмах питӗ популярлӑ пулса тӑнӑ. Вӑл ирӗклӗ суйлавсем тума тата Венгрирен Совет ҫарӗсем тухмалла чӗннӗ.

[[1990|1990 ҫулта]] ҫӗршыври пӗрремӗш коммунизм хыҫҫӑнхи суйлавсенче  Виктор Орбан парламент депутачӗ пулса тӑнӑ. Пулас 1994, 1998, 2002, 2006 ҫулсенче те вӑл парламенте кӗнӗ. 1990 ҫулта Орбан Фидес лидерӗ пек суйланӑ. Орбанӑн ертсе пынийӗпе Фидес либераллӑ партирен сылтӑм-консервативлӗ парти пулса тӑнӑ. [[1995|1995 ҫулта]] партин ҫӗнӗ ячӗ — ''Fidesz-MPP'' (ҫамрӑк демократсен пӗрлешӗвӗ - Венгр элтеш партийӗ).

[[2002]]-[[2021]] ҫ. Викторпа пӗрле Фидес ертсе пырӑвӗ [[Европа халӑх партийӗ]]н вице-ертӳҫи пулнӑ, 2021 ҫултан — [[Европӑшӑн патриотсем]].

=== Премьерлӗх ===
1998-2002 ҫ. тата 2010 ҫултан хальхиччен Венгри премьер-министрӗ. [[Венгрири парламент суйлавӗсем (2026)|2026 ҫулхи парламент суйлавӗсенче]] Фидес ҫӗнтерсен Орбанӑн премьерлӗхӗ, пысӑк пулаяслӑхпа, малалла пырать.

== Чыславсем ==

== Асӑрхавсем ==
{{Асӑрхавсем}}

== Каҫӑсем ==
* [https://miniszterelnok.hu miniszterelnok.hu] — официальный сайт премьер-министра
* ''Питер Уилкин''. [https://commons.com.ua/ru/orbanizaciya-politicheskoj-kultury-vengrii/ Восхождение «антилиберальной» демократии: орбанизация политической культуры Венгрии] {{Wayback|url=https://commons.com.ua/ru/orbanizaciya-politicheskoj-kultury-vengrii/ |date=20180612143157 }} // [[Спільне (журнал)|Спільне]]
* ''Мартино Комелли, Вера Хорват''. [https://commons.com.ua/ru/chto-orban-znaet-ego-vragi-net/ Выборы в Венгрии: Что Орбан знает, а его враги — нет] {{Wayback|url=https://commons.com.ua/ru/chto-orban-znaet-ego-vragi-net/ |date=20190123010318 }} // [[Спільне (журнал)|Спільне]]
* ''Константин Бенюмов''. [https://meduza.io/feature/2018/04/09/svobodnye-no-nechestnye Свободные, но нечестные Как бывший либерал Виктор Орбан правит Венгрией, пугая людей Западом и Соросом] {{Wayback|url=https://meduza.io/feature/2018/04/09/svobodnye-no-nechestnye |date=20190123010332 }} // [[Meduza]]
* ''Фёдор Лукьянов''. [https://www.kurier.hu/item/3133-vengerskij-nep-viktora-orbana Венгерский НЭП Виктора Орбана] // [[Российский Курьер]]
* {{Статья|каçă=https://meduza.io/feature/2022/04/23/my-vas-ponimaem|пуçелĕк=Мы вас понимаем. Как Виктор Орбан превратил Венгрию в европейский аналог путинской России — и выиграл очередные выборы благодаря войне в Украине. Репортаж Кристины Сафоновой|çул=2022|кăларăм=[[Meduza]]|уйăх=4|кун=23}}
* {{Cite web|url=https://novayagazeta.eu/articles/2022/07/31/bes-poleznyi|title=Бес полезный|website=[[Новая Газета]]|subtitle=Виктор Орбан продолжает дружить с Москвой, потому что не верит в победу Украины|date=2022-07-31}}
* {{Cite web|url=https://novayagazeta.eu/articles/2023/07/06/neuvazhaemyi-predsedatel|title=Неуважаемый председатель|website=[[Новая Газета]]|subtitle=25 лет назад Виктор Орбан впервые стал премьер-министром Венгрии. За это время отношения между ним и ЕС деградировали настолько, что Будапешт собираются лишить председательства в Совете ЕС|date=2023-07-06}}
* {{Cite web|url=https://holod.media/2023/11/11/glavnyj-izgoj-evropy/|title=Одинокий диктатор Европы|website=[[Холод (издание)|Холод]]|subtitle=Дружба с Путиным превратила Венгрию в главного изгоя ЕС. Как ей удается мешать всему Западу?|date=2023-11-11}}

{{Тулаш каҫӑсем}}

[[Категори:Çăвăн 31-мĕшĕнче çуралнисем]]
[[Категори:1963 çулта çуралнисем]]
[[Категори:Категори:Хальхи патшалӑх пуҫлӑхӗсем]]
[[Категори:Пайăр çынсем, алфавитпа]]</text>
      <sha1>7xo7jvptb2rlud0k9hy9aznk7uhpybp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>872674</id>
      <parentid>872673</parentid>
      <timestamp>2026-04-09T16:19:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Max Tenche</username>
        <id>25572</id>
      </contributor>
      <comment>/* Пурнӑҫ */</comment>
      <origin>872674</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10564" sha1="84akr93cxukg2jz7aojdjk1uexrwbzl" xml:space="preserve">{{УК}}
'''Виктор Михай Орбан''' ({{lang-hu|Orbán Viktor Mihály}}; {{кӗске дата|1963|05|31}} ҫур., [[Секешфехервар]], [[Венгр Халӑх Республики|ВХР]]) — [[Венгри]]н [[патшалӑх]] тата [[политика]] ӗҫченӗ. [[1998]]-[[2002]] ҫ. тата [[2010|2010 ҫултан]] хальхиччен [[Венгри премьер-министрӗ]]. «[[Фидес — Венгр элтеш пӗрлешӗвӗ]]» парти лидерӗ.

== Пурнӑҫ ==
Виктор Михай Орбан {{Тулли дата|1963|05|31}} [[Секешфехервар]]та ҫуралнӑ. Унӑн икӗ шӑллӑм пур: Дьёзо ([[1965|1965 ҫултан]] ҫуралнӑ) тата Арон ([[1977|1977 ҫулта]] ҫуралнӑ). Ашшӗ енчен вӗсен асатте Михай Орбан докер тата вӑрҫӑ ветеранӗ пулнӑ, [[ял хуҫалӑхӗ]]нче тата [[ветеринари]]ре пулӑшакан пек ӗҫленӗ. Вӑл [[Фейер вармедйи]]н [[Альчутдобоз]]ра ӗҫленӗ. Виктор Орбан унта пурӑннӑ (1963-1973). [[1973|1973 ҫулта]] кил-йыш кӳршӗ хулана, [[Фельчут]]а пурӑнма килнӗ. Орбан ашшӗ кунта ял хуҫалӑх кооперативӗнчи машина тӑвакан уйрӑмра ӗҫленӗ&lt;ref name=&quot;лендвай&quot;&gt;Lendvai, Paul (2017). Orbán: Hungary's Strongman. Oxford University Press. ISBN 978-0190874865.&lt;/ref&gt;. Фельчутра та, [[Вертешача|Вертешачӑра]] вӗреннӗ&lt;ref&gt;{{cite news |first=Árpád |last=Pünkösti |title=Szeplőtelen fogantatás 7. |url=http://nol.hu/archivum/archiv-6407-2436 |website=[[Népszabadság]] |date=13 May 2000 |access-date=19 March 2019 |language=hu}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;biography&quot;&gt;{{citation |language = hu|url = http://www.parlament.hu/kepviselo/elet/o320.htm |title = Orbán Viktor |year = 1996 |type = biography |trans-title=Viktor Orbán | publisher = arlament |place = Hungary}}&lt;/ref&gt;. [[1977|1977 ҫулта]] кил-йыш Секешфехервара кайнӑ. Унта Орбан паллӑ Бланка Телеки шкулӗнче вӗренет&lt;ref name=&quot;лендвай&quot;/&gt;. Пӗрремӗш ҫулсенче вӑл [[Венг ҫамрӑк коммунисчӗсен лиги]]н вырӑнлӑ ертӳҫи пулнӑ, университете вӗренес тесе ку лигӑна кӗмеллеччӗ&lt;ref&gt;Pünkösti Árpád: Szeplőtelen fogantatás. Népszabadság Könyvek, Budapest, 2005, pp. 138–139.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=OV&gt;{{citation |title=Amit Orbán Viktor nem tett ki a honlapjára állambiztonsági múltjáról |publisher=[[Kuruc.info]] |date=17 February 2012 |url=https://kuruc.info/r/9/94946}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;дебрецен&quot;&gt;Debreczeni, József (2002), Orbán Viktor (in Hungarian), Budapest: Osiris&lt;/ref&gt; .

[[1981]]—[[1982]] Венгрин хӗҫ-пӑшаллӑ вӑйӗсенче ҫар хӗсмечӗнче пулнӑ&lt;ref name=&quot;лендвай&quot;/&gt;. Унта вӑл [[Лайош Шимичка|Лайош Шимичкӑпа]] туслашнӑ. Дисциплинӑна пӑснирен Виктор тӗрмере лартнӑ, пӗр хут [[1982 ҫулхи тӗнчери футбол чемпионачӗ]]н вӑхӑтӗнче вӑл хӗсмете кайман&lt;ref name=&quot;лендвай&quot;/&gt;. [[1981|1981 ҫулта]] [[Польшӑри вӑрҫӑ йӗрки (1981-1983)|Польшӑри вӑрҫӑ йӗрки]] ӗҫе янине Лайош Шимичка критикленӗ&lt;ref name=&quot;лендвай&quot;/&gt;, Орбан вара мобилизаци патне хатӗрленнӗ&lt;ref name=&quot;кенни&quot;&gt;Kenney, Padraic (2002). A Carnival of Revolution: Central Europe 1989. Princeton: Princeton University Press. ISBN 0-691-05028-7.&lt;/ref&gt;. Ҫар хӗсмечӗ Орбанӑн политикӑллӑ шухӑшлӑхне улӑштарнӑ, &quot;коммунизм тытӑмне&quot; вӑл пулӑшман ӗнтӗ&lt;ref name=&quot;дебрецен&quot; /&gt;&lt;ref name=OV/&gt;&lt;ref name=LARICS&gt;{{citation |last=C. |first=Ioana |title=Viktor Orbán – a &quot;Petrov&quot; of Hungary. The Prime Minister's collaboration with Hungarian security |publisher=Informational Warfare and Strategic Communication Laboratory of the [[Romanian Academy]] |date=1 April 2022 |url=https://larics.ro/viktor-orban-a-petrov-of-hungary-the-prime-ministers-collaboration-with-hungarian-security}}&lt;/ref&gt;.

Унтан [[Будапешт университечӗ]]н юридици факультетӗнче вӗреннӗ. Вӗренӳ вӗҫленӗренпе ял хуҫалӑхӗпе ҫиме промышленоҫ министрлӗхӗн интитутӗнче социолог ӗҫӗнче ӗҫленӗ. [[1989|1989 ҫулта]] [[Сорос фончӗ|Сорос фондӗнче]] стипенди илнӗрен [[Оксфорд]]ӑн [[Пембрук-колледж (Оксфорд)|Пембрук-колледжӗнче]] пӗр ҫул стажировкӑланнӑ.

=== Политикӑллӑ ӗҫ-хӗл ===
[[1988|1988 ҫултан]] Орбан Фидес партийӗн йӗркелекенсенчен пӗри пулнӑ. {{Тулли дата|1969|06|16}} [[Надь Имре|Имре Надӗн]] ҫӗнетсе вилӗ пытарура Виктор Орбан каланӑ сӑмах питӗ популярлӑ пулса тӑнӑ. Вӑл ирӗклӗ суйлавсем тума тата Венгрирен Совет ҫарӗсем тухмалла чӗннӗ.

[[1990|1990 ҫулта]] ҫӗршыври пӗрремӗш коммунизм хыҫҫӑнхи суйлавсенче  Виктор Орбан парламент депутачӗ пулса тӑнӑ. Пулас 1994, 1998, 2002, 2006 ҫулсенче те вӑл парламенте кӗнӗ. 1990 ҫулта Орбан Фидес лидерӗ пек суйланӑ. Орбанӑн ертсе пынийӗпе Фидес либераллӑ партирен сылтӑм-консервативлӗ парти пулса тӑнӑ. [[1995|1995 ҫулта]] партин ҫӗнӗ ячӗ — ''Fidesz-MPP'' (ҫамрӑк демократсен пӗрлешӗвӗ - Венгр элтеш партийӗ).

[[2002]]-[[2021]] ҫ. Викторпа пӗрле Фидес ертсе пырӑвӗ [[Европа халӑх партийӗ]]н вице-ертӳҫи пулнӑ, 2021 ҫултан — [[Европӑшӑн патриотсем]].

=== Премьерлӗх ===
1998-2002 ҫ. тата 2010 ҫултан хальхиччен Венгри премьер-министрӗ. [[Венгрири парламент суйлавӗсем (2026)|2026 ҫулхи парламент суйлавӗсенче]] Фидес ҫӗнтерсен Орбанӑн премьерлӗхӗ, пысӑк пулаяслӑхпа, малалла пырать.

== Чыславсем ==

== Асӑрхавсем ==
{{Асӑрхавсем}}

== Каҫӑсем ==
* [https://miniszterelnok.hu miniszterelnok.hu] — официальный сайт премьер-министра
* ''Питер Уилкин''. [https://commons.com.ua/ru/orbanizaciya-politicheskoj-kultury-vengrii/ Восхождение «антилиберальной» демократии: орбанизация политической культуры Венгрии] {{Wayback|url=https://commons.com.ua/ru/orbanizaciya-politicheskoj-kultury-vengrii/ |date=20180612143157 }} // [[Спільне (журнал)|Спільне]]
* ''Мартино Комелли, Вера Хорват''. [https://commons.com.ua/ru/chto-orban-znaet-ego-vragi-net/ Выборы в Венгрии: Что Орбан знает, а его враги — нет] {{Wayback|url=https://commons.com.ua/ru/chto-orban-znaet-ego-vragi-net/ |date=20190123010318 }} // [[Спільне (журнал)|Спільне]]
* ''Константин Бенюмов''. [https://meduza.io/feature/2018/04/09/svobodnye-no-nechestnye Свободные, но нечестные Как бывший либерал Виктор Орбан правит Венгрией, пугая людей Западом и Соросом] {{Wayback|url=https://meduza.io/feature/2018/04/09/svobodnye-no-nechestnye |date=20190123010332 }} // [[Meduza]]
* ''Фёдор Лукьянов''. [https://www.kurier.hu/item/3133-vengerskij-nep-viktora-orbana Венгерский НЭП Виктора Орбана] // [[Российский Курьер]]
* {{Статья|каçă=https://meduza.io/feature/2022/04/23/my-vas-ponimaem|пуçелĕк=Мы вас понимаем. Как Виктор Орбан превратил Венгрию в европейский аналог путинской России — и выиграл очередные выборы благодаря войне в Украине. Репортаж Кристины Сафоновой|çул=2022|кăларăм=[[Meduza]]|уйăх=4|кун=23}}
* {{Cite web|url=https://novayagazeta.eu/articles/2022/07/31/bes-poleznyi|title=Бес полезный|website=[[Новая Газета]]|subtitle=Виктор Орбан продолжает дружить с Москвой, потому что не верит в победу Украины|date=2022-07-31}}
* {{Cite web|url=https://novayagazeta.eu/articles/2023/07/06/neuvazhaemyi-predsedatel|title=Неуважаемый председатель|website=[[Новая Газета]]|subtitle=25 лет назад Виктор Орбан впервые стал премьер-министром Венгрии. За это время отношения между ним и ЕС деградировали настолько, что Будапешт собираются лишить председательства в Совете ЕС|date=2023-07-06}}
* {{Cite web|url=https://holod.media/2023/11/11/glavnyj-izgoj-evropy/|title=Одинокий диктатор Европы|website=[[Холод (издание)|Холод]]|subtitle=Дружба с Путиным превратила Венгрию в главного изгоя ЕС. Как ей удается мешать всему Западу?|date=2023-11-11}}

{{Тулаш каҫӑсем}}

[[Категори:Çăвăн 31-мĕшĕнче çуралнисем]]
[[Категори:1963 çулта çуралнисем]]
[[Категори:Категори:Хальхи патшалӑх пуҫлӑхӗсем]]
[[Категори:Пайăр çынсем, алфавитпа]]</text>
      <sha1>84akr93cxukg2jz7aojdjk1uexrwbzl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>872680</id>
      <parentid>872674</parentid>
      <timestamp>2026-04-09T16:55:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Max Tenche</username>
        <id>25572</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>шаблон тӳрлетӗвӗсем</comment>
      <origin>872680</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12031" sha1="61sawh5vunodwmyz5aj2ijq8kndsolk" xml:space="preserve">{{Политик
| Ят = Орбан Виктор 
| Тăван ят = ({{lang-hu|Orbán Viktor Mihály}})
| Ӳкерчĕк = President_Donald_Trump_hosts_a_bilateral_lunch_meeting_with_Hungarian_Prime_Minister_Viktor_Orban.2_(cropped).jpg
| Анлăшĕ = 250px
| Ӳкерчĕке ăнлантарни = [[Трамп Дональд|Трамппа]] [[2025]] ҫулхи тӗл пулура
| Çуралнă чухнехи ят = 
| Суя ятсем = 
| Çуралнă вăхăт = {{Кӗске дата|1963|05|31}}&lt;ref name=&quot;ҫуралу&quot;&gt;Viktor Orbán // [https://brockhaus.de/ecs/enzy/article/orban-viktor Brockhaus Enzyklopädie] (ним.) — F.A. Brockhaus, 1796.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ҫуралу2&quot;&gt;Viktor Orban // [https://www.munzinger.de/register/portrait/biographien/wd/00/00000021542 Munzinger Personen] (ним.)&lt;/ref&gt;
| Çуралнă вырăн = [[Венгр Халӑх Республики|ВХР]], [[Секешфехервар]]
| Вилнĕ вăхăт = 
| Вилнĕ вырăн = 
| Гражданлăх = {{Ялавлани|Венгри}}
| Тĕне тытни = 
| Парти = [[Фидес — Венгр элтеш пӗрлешӗвӗ]]
| Тĕп шухăшсем = [[консерватизм]], [[антилиберализм]], [[сылтӑм антиглобализм]]
| Ĕçлев тĕсĕ = [[политика]], шуралӑх, [[Венгри премьер-министрӗ]]
| Чыславсем = 
| Сайт = http://www.miniszterelnok.hu/
}}

'''Виктор Михай Орбан''' ({{lang-hu|Orbán Viktor Mihály}}; {{кӗске дата|1963|05|31}} ҫур., [[Секешфехервар]], [[Венгр Халӑх Республики|ВХР]]) — [[Венгри]]н [[патшалӑх]] тата [[политика]] ӗҫченӗ. [[1998]]-[[2002]] ҫ. тата [[2010|2010 ҫултан]] хальхиччен [[Венгри премьер-министрӗ]]. «[[Фидес — Венгр элтеш пӗрлешӗвӗ]]» парти лидерӗ.

== Пурнӑҫ ==
Виктор Михай Орбан {{Тулли дата|1963|05|31}} [[Секешфехервар]]та ҫуралнӑ. Унӑн икӗ шӑллӑм пур: Дьёзо ([[1965|1965 ҫултан]] ҫуралнӑ) тата Арон ([[1977|1977 ҫулта]] ҫуралнӑ). Ашшӗ енчен вӗсен асатте Михай Орбан докер тата вӑрҫӑ ветеранӗ пулнӑ, [[ял хуҫалӑхӗ]]нче тата [[ветеринари]]ре пулӑшакан пек ӗҫленӗ. Вӑл [[Фейер вармедйи]]н [[Альчутдобоз]]ра ӗҫленӗ. Виктор Орбан унта пурӑннӑ (1963-1973). [[1973|1973 ҫулта]] кил-йыш кӳршӗ хулана, [[Фельчут]]а пурӑнма килнӗ. Орбан ашшӗ кунта ял хуҫалӑх кооперативӗнчи машина тӑвакан уйрӑмра ӗҫленӗ&lt;ref name=&quot;лендвай&quot;&gt;Lendvai, Paul (2017). Orbán: Hungary's Strongman. Oxford University Press. ISBN 978-0190874865.&lt;/ref&gt;. Фельчутра та, [[Вертешача|Вертешачӑра]] вӗреннӗ&lt;ref&gt;{{cite news |first=Árpád |last=Pünkösti |title=Szeplőtelen fogantatás 7. |url=http://nol.hu/archivum/archiv-6407-2436 |website=[[Népszabadság]] |date=13 May 2000 |access-date=19 March 2019 |language=hu}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;biography&quot;&gt;{{citation |language = hu|url = http://www.parlament.hu/kepviselo/elet/o320.htm |title = Orbán Viktor |year = 1996 |type = biography |trans-title=Viktor Orbán | publisher = arlament |place = Hungary}}&lt;/ref&gt;. [[1977|1977 ҫулта]] кил-йыш Секешфехервара кайнӑ. Унта Орбан паллӑ Бланка Телеки шкулӗнче вӗренет&lt;ref name=&quot;лендвай&quot;/&gt;. Пӗрремӗш ҫулсенче вӑл [[Венг ҫамрӑк коммунисчӗсен лиги]]н вырӑнлӑ ертӳҫи пулнӑ, университете вӗренес тесе ку лигӑна кӗмеллеччӗ&lt;ref&gt;Pünkösti Árpád: Szeplőtelen fogantatás. Népszabadság Könyvek, Budapest, 2005, pp. 138–139.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=OV&gt;{{citation |title=Amit Orbán Viktor nem tett ki a honlapjára állambiztonsági múltjáról |publisher=[[Kuruc.info]] |date=17 February 2012 |url=https://kuruc.info/r/9/94946}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;дебрецен&quot;&gt;Debreczeni, József (2002), Orbán Viktor (in Hungarian), Budapest: Osiris&lt;/ref&gt; .

[[1981]]—[[1982]] Венгрин хӗҫ-пӑшаллӑ вӑйӗсенче ҫар хӗсмечӗнче пулнӑ&lt;ref name=&quot;лендвай&quot;/&gt;. Унта вӑл [[Лайош Шимичка|Лайош Шимичкӑпа]] туслашнӑ. Дисциплинӑна пӑснирен Виктор тӗрмере лартнӑ, пӗр хут [[1982 ҫулхи тӗнчери футбол чемпионачӗ]]н вӑхӑтӗнче вӑл хӗсмете кайман&lt;ref name=&quot;лендвай&quot;/&gt;. [[1981|1981 ҫулта]] [[Польшӑри вӑрҫӑ йӗрки (1981-1983)|Польшӑри вӑрҫӑ йӗрки]] ӗҫе янине Лайош Шимичка критикленӗ&lt;ref name=&quot;лендвай&quot;/&gt;, Орбан вара мобилизаци патне хатӗрленнӗ&lt;ref name=&quot;кенни&quot;&gt;Kenney, Padraic (2002). A Carnival of Revolution: Central Europe 1989. Princeton: Princeton University Press. ISBN 0-691-05028-7.&lt;/ref&gt;. Ҫар хӗсмечӗ Орбанӑн политикӑллӑ шухӑшлӑхне улӑштарнӑ, &quot;коммунизм тытӑмне&quot; вӑл пулӑшман ӗнтӗ&lt;ref name=&quot;дебрецен&quot; /&gt;&lt;ref name=OV/&gt;&lt;ref name=LARICS&gt;{{citation |last=C. |first=Ioana |title=Viktor Orbán – a &quot;Petrov&quot; of Hungary. The Prime Minister's collaboration with Hungarian security |publisher=Informational Warfare and Strategic Communication Laboratory of the [[Romanian Academy]] |date=1 April 2022 |url=https://larics.ro/viktor-orban-a-petrov-of-hungary-the-prime-ministers-collaboration-with-hungarian-security}}&lt;/ref&gt;.

Унтан [[Будапешт университечӗ]]н юридици факультетӗнче вӗреннӗ. Вӗренӳ вӗҫленӗренпе ял хуҫалӑхӗпе ҫиме промышленоҫ министрлӗхӗн интитутӗнче социолог ӗҫӗнче ӗҫленӗ. [[1989|1989 ҫулта]] [[Сорос фончӗ|Сорос фондӗнче]] стипенди илнӗрен [[Оксфорд]]ӑн [[Пембрук-колледж (Оксфорд)|Пембрук-колледжӗнче]] пӗр ҫул стажировкӑланнӑ.

=== Политикӑллӑ ӗҫ-хӗл ===
[[1988|1988 ҫултан]] Орбан Фидес партийӗн йӗркелекенсенчен пӗри пулнӑ. {{Тулли дата|1969|06|16}} [[Надь Имре|Имре Надӗн]] ҫӗнетсе вилӗ пытарура Виктор Орбан каланӑ сӑмах питӗ популярлӑ пулса тӑнӑ. Вӑл ирӗклӗ суйлавсем тума тата Венгрирен Совет ҫарӗсем тухмалла чӗннӗ.

[[1990|1990 ҫулта]] ҫӗршыври пӗрремӗш коммунизм хыҫҫӑнхи суйлавсенче  Виктор Орбан парламент депутачӗ пулса тӑнӑ. Пулас 1994, 1998, 2002, 2006 ҫулсенче те вӑл парламенте кӗнӗ. 1990 ҫулта Орбан Фидес лидерӗ пек суйланӑ. Орбанӑн ертсе пынийӗпе Фидес либераллӑ партирен сылтӑм-консервативлӗ парти пулса тӑнӑ. [[1995|1995 ҫулта]] партин ҫӗнӗ ячӗ — ''Fidesz-MPP'' (ҫамрӑк демократсен пӗрлешӗвӗ - Венгр элтеш партийӗ).

[[2002]]-[[2021]] ҫ. Викторпа пӗрле Фидес ертсе пырӑвӗ [[Европа халӑх партийӗ]]н вице-ертӳҫи пулнӑ, 2021 ҫултан — [[Европӑшӑн патриотсем]].

=== Премьерлӗх ===
1998-2002 ҫ. тата 2010 ҫултан хальхиччен Венгри премьер-министрӗ. [[Венгрири парламент суйлавӗсем (2026)|2026 ҫулхи парламент суйлавӗсенче]] Фидес ҫӗнтерсен Орбанӑн премьерлӗхӗ, пысӑк пулаяслӑхпа, малалла пырать.

== Чыславсем ==

== Асӑрхавсем ==
{{Асӑрхавсем}}

== Каҫӑсем ==
* [https://miniszterelnok.hu miniszterelnok.hu] — официальный сайт премьер-министра
* ''Питер Уилкин''. [https://commons.com.ua/ru/orbanizaciya-politicheskoj-kultury-vengrii/ Восхождение «антилиберальной» демократии: орбанизация политической культуры Венгрии] {{Wayback|url=https://commons.com.ua/ru/orbanizaciya-politicheskoj-kultury-vengrii/ |date=20180612143157 }} // [[Спільне (журнал)|Спільне]]
* ''Мартино Комелли, Вера Хорват''. [https://commons.com.ua/ru/chto-orban-znaet-ego-vragi-net/ Выборы в Венгрии: Что Орбан знает, а его враги — нет] {{Wayback|url=https://commons.com.ua/ru/chto-orban-znaet-ego-vragi-net/ |date=20190123010318 }} // [[Спільне (журнал)|Спільне]]
* ''Константин Бенюмов''. [https://meduza.io/feature/2018/04/09/svobodnye-no-nechestnye Свободные, но нечестные Как бывший либерал Виктор Орбан правит Венгрией, пугая людей Западом и Соросом] {{Wayback|url=https://meduza.io/feature/2018/04/09/svobodnye-no-nechestnye |date=20190123010332 }} // [[Meduza]]
* ''Фёдор Лукьянов''. [https://www.kurier.hu/item/3133-vengerskij-nep-viktora-orbana Венгерский НЭП Виктора Орбана] // [[Российский Курьер]]
* {{Статья|каçă=https://meduza.io/feature/2022/04/23/my-vas-ponimaem|пуçелĕк=Мы вас понимаем. Как Виктор Орбан превратил Венгрию в европейский аналог путинской России — и выиграл очередные выборы благодаря войне в Украине. Репортаж Кристины Сафоновой|çул=2022|кăларăм=[[Meduza]]|уйăх=4|кун=23}}
* {{Cite web|url=https://novayagazeta.eu/articles/2022/07/31/bes-poleznyi|title=Бес полезный|website=[[Новая Газета]]|subtitle=Виктор Орбан продолжает дружить с Москвой, потому что не верит в победу Украины|date=2022-07-31}}
* {{Cite web|url=https://novayagazeta.eu/articles/2023/07/06/neuvazhaemyi-predsedatel|title=Неуважаемый председатель|website=[[Новая Газета]]|subtitle=25 лет назад Виктор Орбан впервые стал премьер-министром Венгрии. За это время отношения между ним и ЕС деградировали настолько, что Будапешт собираются лишить председательства в Совете ЕС|date=2023-07-06}}
* {{Cite web|url=https://holod.media/2023/11/11/glavnyj-izgoj-evropy/|title=Одинокий диктатор Европы|website=[[Холод (издание)|Холод]]|subtitle=Дружба с Путиным превратила Венгрию в главного изгоя ЕС. Как ей удается мешать всему Западу?|date=2023-11-11}}

{{Тулаш каҫӑсем}}

[[Категори:Çăвăн 31-мĕшĕнче çуралнисем]]
[[Категори:1963 çулта çуралнисем]]
[[Категори:Категори:Хальхи патшалӑх пуҫлӑхӗсем]]
[[Категори:Пайăр çынсем, алфавитпа]]</text>
      <sha1>61sawh5vunodwmyz5aj2ijq8kndsolk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>872681</id>
      <parentid>872680</parentid>
      <timestamp>2026-04-09T16:59:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Max Tenche</username>
        <id>25572</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Пурнӑҫ */ стиль тӳрлетӗвӗсем</comment>
      <origin>872681</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12050" sha1="8cngkyjvxfzzj579noufc4oecmvpbgh" xml:space="preserve">{{Политик
| Ят = Орбан Виктор 
| Тăван ят = ({{lang-hu|Orbán Viktor Mihály}})
| Ӳкерчĕк = President_Donald_Trump_hosts_a_bilateral_lunch_meeting_with_Hungarian_Prime_Minister_Viktor_Orban.2_(cropped).jpg
| Анлăшĕ = 250px
| Ӳкерчĕке ăнлантарни = [[Трамп Дональд|Трамппа]] [[2025]] ҫулхи тӗл пулура
| Çуралнă чухнехи ят = 
| Суя ятсем = 
| Çуралнă вăхăт = {{Кӗске дата|1963|05|31}}&lt;ref name=&quot;ҫуралу&quot;&gt;Viktor Orbán // [https://brockhaus.de/ecs/enzy/article/orban-viktor Brockhaus Enzyklopädie] (ним.) — F.A. Brockhaus, 1796.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ҫуралу2&quot;&gt;Viktor Orban // [https://www.munzinger.de/register/portrait/biographien/wd/00/00000021542 Munzinger Personen] (ним.)&lt;/ref&gt;
| Çуралнă вырăн = [[Венгр Халӑх Республики|ВХР]], [[Секешфехервар]]
| Вилнĕ вăхăт = 
| Вилнĕ вырăн = 
| Гражданлăх = {{Ялавлани|Венгри}}
| Тĕне тытни = 
| Парти = [[Фидес — Венгр элтеш пӗрлешӗвӗ]]
| Тĕп шухăшсем = [[консерватизм]], [[антилиберализм]], [[сылтӑм антиглобализм]]
| Ĕçлев тĕсĕ = [[политика]], шуралӑх, [[Венгри премьер-министрӗ]]
| Чыславсем = 
| Сайт = http://www.miniszterelnok.hu/
}}

'''Виктор Михай Орбан''' ({{lang-hu|Orbán Viktor Mihály}}; {{кӗске дата|1963|05|31}} ҫур., [[Секешфехервар]], [[Венгр Халӑх Республики|ВХР]]) — [[Венгри]]н [[патшалӑх]] тата [[политика]] ӗҫченӗ. [[1998]]-[[2002]] ҫ. тата [[2010|2010 ҫултан]] хальхиччен [[Венгри премьер-министрӗ]]. «[[Фидес — Венгр элтеш пӗрлешӗвӗ]]» парти лидерӗ.

== Пурнӑҫ ==
=== Яшлӑх ===
Виктор Михай Орбан {{Тулли дата|1963|05|31}} [[Секешфехервар]]та ҫуралнӑ. Унӑн икӗ шӑллӑм пур: Дьёзо ([[1965|1965 ҫултан]] ҫуралнӑ) тата Арон ([[1977|1977 ҫулта]] ҫуралнӑ). Ашшӗ енчен вӗсен асатте Михай Орбан докер тата вӑрҫӑ ветеранӗ пулнӑ, [[ял хуҫалӑхӗ]]нче тата [[ветеринари]]ре пулӑшакан пек ӗҫленӗ. Вӑл [[Фейер вармедйи]]н [[Альчутдобоз]]ра ӗҫленӗ. Виктор Орбан унта пурӑннӑ (1963-1973). [[1973|1973 ҫулта]] кил-йыш кӳршӗ хулана, [[Фельчут]]а пурӑнма килнӗ. Орбан ашшӗ кунта ял хуҫалӑх кооперативӗнчи машина тӑвакан уйрӑмра ӗҫленӗ&lt;ref name=&quot;лендвай&quot;&gt;Lendvai, Paul (2017). Orbán: Hungary's Strongman. Oxford University Press. ISBN 978-0190874865.&lt;/ref&gt;. Фельчутра та, [[Вертешача|Вертешачӑра]] вӗреннӗ&lt;ref&gt;{{cite news |first=Árpád |last=Pünkösti |title=Szeplőtelen fogantatás 7. |url=http://nol.hu/archivum/archiv-6407-2436 |website=[[Népszabadság]] |date=13 May 2000 |access-date=19 March 2019 |language=hu}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;biography&quot;&gt;{{citation |language = hu|url = http://www.parlament.hu/kepviselo/elet/o320.htm |title = Orbán Viktor |year = 1996 |type = biography |trans-title=Viktor Orbán | publisher = arlament |place = Hungary}}&lt;/ref&gt;. [[1977|1977 ҫулта]] кил-йыш Секешфехервара кайнӑ. Унта Орбан паллӑ Бланка Телеки шкулӗнче вӗренет&lt;ref name=&quot;лендвай&quot;/&gt;. Пӗрремӗш ҫулсенче вӑл [[Венг ҫамрӑк коммунисчӗсен лиги]]н вырӑнлӑ ертӳҫи пулнӑ, университете вӗренес тесе ку лигӑна кӗмеллеччӗ&lt;ref&gt;Pünkösti Árpád: Szeplőtelen fogantatás. Népszabadság Könyvek, Budapest, 2005, pp. 138–139.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=OV&gt;{{citation |title=Amit Orbán Viktor nem tett ki a honlapjára állambiztonsági múltjáról |publisher=[[Kuruc.info]] |date=17 February 2012 |url=https://kuruc.info/r/9/94946}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;дебрецен&quot;&gt;Debreczeni, József (2002), Orbán Viktor (in Hungarian), Budapest: Osiris&lt;/ref&gt; .

[[1981]]—[[1982]] Венгрин хӗҫ-пӑшаллӑ вӑйӗсенче ҫар хӗсмечӗнче пулнӑ&lt;ref name=&quot;лендвай&quot;/&gt;. Унта вӑл [[Лайош Шимичка|Лайош Шимичкӑпа]] туслашнӑ. Дисциплинӑна пӑснирен Виктор тӗрмере лартнӑ, пӗр хут [[1982 ҫулхи тӗнчери футбол чемпионачӗ]]н вӑхӑтӗнче вӑл хӗсмете кайман&lt;ref name=&quot;лендвай&quot;/&gt;. [[1981|1981 ҫулта]] [[Польшӑри вӑрҫӑ йӗрки (1981-1983)|Польшӑри вӑрҫӑ йӗрки]] ӗҫе янине Лайош Шимичка критикленӗ&lt;ref name=&quot;лендвай&quot;/&gt;, Орбан вара мобилизаци патне хатӗрленнӗ&lt;ref name=&quot;кенни&quot;&gt;Kenney, Padraic (2002). A Carnival of Revolution: Central Europe 1989. Princeton: Princeton University Press. ISBN 0-691-05028-7.&lt;/ref&gt;. Ҫар хӗсмечӗ Орбанӑн политикӑллӑ шухӑшлӑхне улӑштарнӑ, &quot;коммунизм тытӑмне&quot; вӑл пулӑшман ӗнтӗ&lt;ref name=&quot;дебрецен&quot; /&gt;&lt;ref name=OV/&gt;&lt;ref name=LARICS&gt;{{citation |last=C. |first=Ioana |title=Viktor Orbán – a &quot;Petrov&quot; of Hungary. The Prime Minister's collaboration with Hungarian security |publisher=Informational Warfare and Strategic Communication Laboratory of the [[Romanian Academy]] |date=1 April 2022 |url=https://larics.ro/viktor-orban-a-petrov-of-hungary-the-prime-ministers-collaboration-with-hungarian-security}}&lt;/ref&gt;.

Унтан [[Будапешт университечӗ]]н юридици факультетӗнче вӗреннӗ. Вӗренӳ вӗҫленӗренпе ял хуҫалӑхӗпе ҫиме промышленоҫ министрлӗхӗн интитутӗнче социолог ӗҫӗнче ӗҫленӗ. [[1989|1989 ҫулта]] [[Сорос фончӗ|Сорос фондӗнче]] стипенди илнӗрен [[Оксфорд]]ӑн [[Пембрук-колледж (Оксфорд)|Пембрук-колледжӗнче]] пӗр ҫул стажировкӑланнӑ.

=== Политикӑллӑ ӗҫ-хӗл ===
[[1988|1988 ҫултан]] Орбан Фидес партийӗн йӗркелекенсенчен пӗри пулнӑ. {{Тулли дата|1969|06|16}} [[Надь Имре|Имре Надӗн]] ҫӗнетсе вилӗ пытарура Виктор Орбан каланӑ сӑмах питӗ популярлӑ пулса тӑнӑ. Вӑл ирӗклӗ суйлавсем тума тата Венгрирен Совет ҫарӗсем тухмалла чӗннӗ.

[[1990|1990 ҫулта]] ҫӗршыври пӗрремӗш коммунизм хыҫҫӑнхи суйлавсенче  Виктор Орбан парламент депутачӗ пулса тӑнӑ. Пулас 1994, 1998, 2002, 2006 ҫулсенче те вӑл парламенте кӗнӗ. 1990 ҫулта Орбан Фидес лидерӗ пек суйланӑ. Орбанӑн ертсе пынийӗпе Фидес либераллӑ партирен сылтӑм-консервативлӗ парти пулса тӑнӑ. [[1995|1995 ҫулта]] партин ҫӗнӗ ячӗ — ''Fidesz-MPP'' (ҫамрӑк демократсен пӗрлешӗвӗ - Венгр элтеш партийӗ).

[[2002]]-[[2021]] ҫ. Викторпа пӗрле Фидес ертсе пырӑвӗ [[Европа халӑх партийӗ]]н вице-ертӳҫи пулнӑ, 2021 ҫултан — [[Европӑшӑн патриотсем]].

=== Премьерлӗх ===
1998-2002 ҫ. тата 2010 ҫултан хальхиччен Венгри премьер-министрӗ. [[Венгрири парламент суйлавӗсем (2026)|2026 ҫулхи парламент суйлавӗсенче]] Фидес ҫӗнтерсен Орбанӑн премьерлӗхӗ, пысӑк пулаяслӑхпа, малалла пырать.

== Чыславсем ==

== Асӑрхавсем ==
{{Асӑрхавсем}}

== Каҫӑсем ==
* [https://miniszterelnok.hu miniszterelnok.hu] — официальный сайт премьер-министра
* ''Питер Уилкин''. [https://commons.com.ua/ru/orbanizaciya-politicheskoj-kultury-vengrii/ Восхождение «антилиберальной» демократии: орбанизация политической культуры Венгрии] {{Wayback|url=https://commons.com.ua/ru/orbanizaciya-politicheskoj-kultury-vengrii/ |date=20180612143157 }} // [[Спільне (журнал)|Спільне]]
* ''Мартино Комелли, Вера Хорват''. [https://commons.com.ua/ru/chto-orban-znaet-ego-vragi-net/ Выборы в Венгрии: Что Орбан знает, а его враги — нет] {{Wayback|url=https://commons.com.ua/ru/chto-orban-znaet-ego-vragi-net/ |date=20190123010318 }} // [[Спільне (журнал)|Спільне]]
* ''Константин Бенюмов''. [https://meduza.io/feature/2018/04/09/svobodnye-no-nechestnye Свободные, но нечестные Как бывший либерал Виктор Орбан правит Венгрией, пугая людей Западом и Соросом] {{Wayback|url=https://meduza.io/feature/2018/04/09/svobodnye-no-nechestnye |date=20190123010332 }} // [[Meduza]]
* ''Фёдор Лукьянов''. [https://www.kurier.hu/item/3133-vengerskij-nep-viktora-orbana Венгерский НЭП Виктора Орбана] // [[Российский Курьер]]
* {{Статья|каçă=https://meduza.io/feature/2022/04/23/my-vas-ponimaem|пуçелĕк=Мы вас понимаем. Как Виктор Орбан превратил Венгрию в европейский аналог путинской России — и выиграл очередные выборы благодаря войне в Украине. Репортаж Кристины Сафоновой|çул=2022|кăларăм=[[Meduza]]|уйăх=4|кун=23}}
* {{Cite web|url=https://novayagazeta.eu/articles/2022/07/31/bes-poleznyi|title=Бес полезный|website=[[Новая Газета]]|subtitle=Виктор Орбан продолжает дружить с Москвой, потому что не верит в победу Украины|date=2022-07-31}}
* {{Cite web|url=https://novayagazeta.eu/articles/2023/07/06/neuvazhaemyi-predsedatel|title=Неуважаемый председатель|website=[[Новая Газета]]|subtitle=25 лет назад Виктор Орбан впервые стал премьер-министром Венгрии. За это время отношения между ним и ЕС деградировали настолько, что Будапешт собираются лишить председательства в Совете ЕС|date=2023-07-06}}
* {{Cite web|url=https://holod.media/2023/11/11/glavnyj-izgoj-evropy/|title=Одинокий диктатор Европы|website=[[Холод (издание)|Холод]]|subtitle=Дружба с Путиным превратила Венгрию в главного изгоя ЕС. Как ей удается мешать всему Западу?|date=2023-11-11}}

{{Тулаш каҫӑсем}}

[[Категори:Çăвăн 31-мĕшĕнче çуралнисем]]
[[Категори:1963 çулта çуралнисем]]
[[Категори:Категори:Хальхи патшалӑх пуҫлӑхӗсем]]
[[Категори:Пайăр çынсем, алфавитпа]]</text>
      <sha1>8cngkyjvxfzzj579noufc4oecmvpbgh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>872693</id>
      <parentid>872681</parentid>
      <timestamp>2026-04-09T19:55:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Max Tenche</username>
        <id>25572</id>
      </contributor>
      <comment>/* Яшлӑх */ хушни</comment>
      <origin>872693</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14954" sha1="fr1uo3xydipzyu305al67umy7cgr27v" xml:space="preserve">{{Политик
| Ят = Орбан Виктор 
| Тăван ят = ({{lang-hu|Orbán Viktor Mihály}})
| Ӳкерчĕк = President_Donald_Trump_hosts_a_bilateral_lunch_meeting_with_Hungarian_Prime_Minister_Viktor_Orban.2_(cropped).jpg
| Анлăшĕ = 250px
| Ӳкерчĕке ăнлантарни = [[Трамп Дональд|Трамппа]] [[2025]] ҫулхи тӗл пулура
| Çуралнă чухнехи ят = 
| Суя ятсем = 
| Çуралнă вăхăт = {{Кӗске дата|1963|05|31}}&lt;ref name=&quot;ҫуралу&quot;&gt;Viktor Orbán // [https://brockhaus.de/ecs/enzy/article/orban-viktor Brockhaus Enzyklopädie] (ним.) — F.A. Brockhaus, 1796.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ҫуралу2&quot;&gt;Viktor Orban // [https://www.munzinger.de/register/portrait/biographien/wd/00/00000021542 Munzinger Personen] (ним.)&lt;/ref&gt;
| Çуралнă вырăн = [[Венгр Халӑх Республики|ВХР]], [[Секешфехервар]]
| Вилнĕ вăхăт = 
| Вилнĕ вырăн = 
| Гражданлăх = {{Ялавлани|Венгри}}
| Тĕне тытни = 
| Парти = [[Фидес — Венгр элтеш пӗрлешӗвӗ]]
| Тĕп шухăшсем = [[консерватизм]], [[антилиберализм]], [[сылтӑм антиглобализм]]
| Ĕçлев тĕсĕ = [[политика]], шуралӑх, [[Венгри премьер-министрӗ]]
| Чыславсем = 
| Сайт = http://www.miniszterelnok.hu/
}}

'''Виктор Михай Орбан''' ({{lang-hu|Orbán Viktor Mihály}}; {{кӗске дата|1963|05|31}} ҫур., [[Секешфехервар]], [[Венгр Халӑх Республики|ВХР]]) — [[Венгри]]н [[патшалӑх]] тата [[политика]] ӗҫченӗ. [[1998]]-[[2002]] ҫ. тата [[2010|2010 ҫултан]] хальхиччен [[Венгри премьер-министрӗ]]. «[[Фидес — Венгр элтеш пӗрлешӗвӗ]]» парти лидерӗ.

== Пурнӑҫ ==
=== Яшлӑх ===
Виктор Михай Орбан {{Тулли дата|1963|05|31}} [[Секешфехервар]]та ҫуралнӑ. Унӑн икӗ шӑллӑм пур: Дьёзо ([[1965|1965 ҫултан]] ҫуралнӑ) тата Арон ([[1977|1977 ҫулта]] ҫуралнӑ). Ашшӗ енчен вӗсен асатте Михай Орбан докер тата вӑрҫӑ ветеранӗ пулнӑ, [[ял хуҫалӑхӗ]]нче тата [[ветеринари]]ре пулӑшакан пек ӗҫленӗ. Вӑл [[Фейер вармедйи]]н [[Альчутдобоз]]ра ӗҫленӗ. Виктор Орбан унта пурӑннӑ (1963-1973). [[1973|1973 ҫулта]] кил-йыш кӳршӗ хулана, [[Фельчут]]а пурӑнма килнӗ. Орбан ашшӗ кунта ял хуҫалӑх кооперативӗнчи машина тӑвакан уйрӑмра ӗҫленӗ&lt;ref name=&quot;лендвай&quot;&gt;Lendvai, Paul (2017). Orbán: Hungary's Strongman. Oxford University Press. ISBN 978-0190874865.&lt;/ref&gt;. Фельчутра та, [[Вертешача|Вертешачӑра]] вӗреннӗ&lt;ref&gt;{{cite news |first=Árpád |last=Pünkösti |title=Szeplőtelen fogantatás 7. |url=http://nol.hu/archivum/archiv-6407-2436 |website=[[Népszabadság]] |date=13 May 2000 |access-date=19 March 2019 |language=hu}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;biography&quot;&gt;{{citation |language = hu|url = http://www.parlament.hu/kepviselo/elet/o320.htm |title = Orbán Viktor |year = 1996 |type = biography |trans-title=Viktor Orbán | publisher = arlament |place = Hungary}}&lt;/ref&gt;. [[1977|1977 ҫулта]] кил-йыш Секешфехервара кайнӑ. Унта Орбан паллӑ Бланка Телеки шкулӗнче вӗренет&lt;ref name=&quot;лендвай&quot;/&gt;. Пӗрремӗш ҫулсенче вӑл [[Венг ҫамрӑк коммунисчӗсен лиги]]н вырӑнлӑ ертӳҫи пулнӑ, университете вӗренес тесе ку лигӑна кӗмеллеччӗ&lt;ref&gt;Pünkösti Árpád: Szeplőtelen fogantatás. Népszabadság Könyvek, Budapest, 2005, pp. 138–139.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=OV&gt;{{citation |title=Amit Orbán Viktor nem tett ki a honlapjára állambiztonsági múltjáról |publisher=[[Kuruc.info]] |date=17 February 2012 |url=https://kuruc.info/r/9/94946}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;дебрецен&quot;&gt;Debreczeni, József (2002), Orbán Viktor (in Hungarian), Budapest: Osiris&lt;/ref&gt; .

[[1981]]—[[1982]] [[Венгрин хӗҫ-пӑшаллӑ вӑйӗсем|Венгрин хӗҫ-пӑшаллӑ вӑйӗсенче]] ҫар хӗсмечӗнче пулнӑ&lt;ref name=&quot;лендвай&quot;/&gt;. Унта вӑл [[Лайош Шимичка|Лайош Шимичкӑпа]] туслашнӑ. Дисциплинӑна пӑснирен Виктор тӗрмере лартнӑ, пӗр хут [[1982 ҫулхи тӗнчери футбол чемпионачӗ]]н вӑхӑтӗнче вӑл хӗсмете кайман&lt;ref name=&quot;лендвай&quot;/&gt;. [[1981|1981 ҫулта]] [[Польшӑри вӑрҫӑ йӗрки (1981-1983)|Польшӑри вӑрҫӑ йӗрки]] ӗҫе янине Лайош Шимичка критикленӗ&lt;ref name=&quot;лендвай&quot;/&gt;, Орбан вара мобилизаци патне хатӗрленнӗ&lt;ref name=&quot;кенни&quot;&gt;Kenney, Padraic (2002). A Carnival of Revolution: Central Europe 1989. Princeton: Princeton University Press. ISBN 0-691-05028-7.&lt;/ref&gt;. Ҫар хӗсмечӗ Орбанӑн политикӑллӑ шухӑшлӑхне улӑштарнӑ, &quot;коммунизм тытӑмне&quot; вӑл пулӑшман ӗнтӗ&lt;ref name=&quot;дебрецен&quot; /&gt;&lt;ref name=OV/&gt;&lt;ref name=LARICS&gt;{{citation |last=C. |first=Ioana |title=Viktor Orbán – a &quot;Petrov&quot; of Hungary. The Prime Minister's collaboration with Hungarian security |publisher=Informational Warfare and Strategic Communication Laboratory of the [[Romanian Academy]] |date=1 April 2022 |url=https://larics.ro/viktor-orban-a-petrov-of-hungary-the-prime-ministers-collaboration-with-hungarian-security}}&lt;/ref&gt;.

[[1983|1983 ҫулта]] [[Будапешт]]ри [[Лоранд Этвёш ячӗллӗ университечӗ]]н юридици факультетӗнче вӗреннӗ&lt;ref&gt;{{citation |last=Balogh |first=Éva S. |title=About István Stumpf, a New Judge on the Hungarian Constitutional Court |publisher=[[Hungarian Spectrum]] |date=27 July 2010 |url=https://hungarianspectrum.wordpress.com/2010/07/27/about-istvan-stumpf-a-new-judge-on-the-hungarian-constitutional-court}}: &quot;Sometimes the youngsters went too far politically and in such cases Stumpf's father-in-law came in handy.&quot;&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;AJK&quot;&gt;{{citation |title=A Bibó István Szakkollégium |publisher=[[ELTE Faculty of Law]] |url=http://caesar.elte.hu/ajk/html/tudo/bibo/bibo_alt.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20020619080151/http://caesar.elte.hu/ajk/html/tudo/bibo/bibo_alt.html |archive-date=19 June 2002 }}&lt;/ref&gt;. Унта вӑл социаллӑ пӗлӳсен [[Пурӑнмалли колледж|ятарлӑ колледжне]] пӗрлешнӗ, унӑн пайташӗсем [[социализм]] [[Капитализм|тулашӗнчи социаллӑ пӗлӳсене]] вӗренме ирӗклӗ пулнӑ&lt;ref&gt;{{citation |last=Bozóki |first=András |author-link=András Bozóki |title=Political Science Is Born |journal=Társadalomkutatás |volume=3 |year=1985 |pages=107–117 |url=https://apps.dtic.mil/sti/tr/pdf/ADA337092.pdf}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;RC&quot;&gt;{{citation |last=Orbán |first=Viktor |title=Recapturing Life |journal=Across Frontiers |volume=4 |year=1988 |pages=34–35 |url=https://www.connexions.org/CxLibrary/Docs/AcrossFrontiers-V4N2-3.pdf}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;кенни&quot;/&gt;. Колледжре Орбан [[Фодор Габор|Габор Фодорпа]] тата [[Кёвер Ласло|Ласло Кёверпе]] паллашнӑ (унӑн пулас политика карьеринче вӗсем паллӑ роль вылӑҫҫӗ)&lt;ref name=&quot;кенни&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;лендвай&quot;/&gt;. [[1984|1984 ҫулта]] Виктор колледжӗн ӗҫтӑвкомӗн ертӳҫи пулса тӑнӑ (60 студент пӗрлешсе)&lt;ref name=&quot;лендвай&quot;/&gt;. [[1984]]-[[1985]] ҫ. тата [[1987|1987 ҫулта]] ([[Иоанн Павел III]] [[Римри папа|римри папа]] килни вӑхӑтӗнче) хӑй класспа вӗрентӳҫӗпе [[Феллеги Тамаш|Тамаш Феллегипе]] вӑл [[Польша|Польшӑна]] ик-виҫ хут кайнӑ. Вӗсем Польшӑра [[Тарасевич Малгожата|Малгожата Тарасевичпе]] тата Адам Ягусякпа тӗл пулнӑ (1985 ҫулта ку икӗ ҫын [[«Ирӗклӗхпе тӑнӑҫ» юхӑм|«Ирӗклӗхпе тӑнӑҫ»]] [[антикоммунизм|коммунизме хирӗҫхи]] студент юхӑмӗн пайташӗсем пулса тӑнӑ)&lt;ref name=&quot;кенни&quot;/&gt;.

Вӗренӳ вӗҫленӗренпе ял хуҫалӑхӗпе ҫиме промышленоҫ министрлӗхӗн интитутӗнче социолог ӗҫӗнче ӗҫленӗ. [[1989|1989 ҫулта]] [[Сорос фончӗ|Сорос фондӗнче]] стипенди илнӗрен [[Оксфорд]]ӑн [[Пембрук-колледж (Оксфорд)|Пембрук-колледжӗнче]] пӗр ҫул стажировкӑланнӑ.

=== Политикӑллӑ ӗҫ-хӗл ===
[[1988|1988 ҫултан]] Орбан Фидес партийӗн йӗркелекенсенчен пӗри пулнӑ. {{Тулли дата|1969|06|16}} [[Надь Имре|Имре Надӗн]] ҫӗнетсе вилӗ пытарура Виктор Орбан каланӑ сӑмах питӗ популярлӑ пулса тӑнӑ. Вӑл ирӗклӗ суйлавсем тума тата Венгрирен Совет ҫарӗсем тухмалла чӗннӗ.

[[1990|1990 ҫулта]] ҫӗршыври пӗрремӗш коммунизм хыҫҫӑнхи суйлавсенче  Виктор Орбан парламент депутачӗ пулса тӑнӑ. Пулас 1994, 1998, 2002, 2006 ҫулсенче те вӑл парламенте кӗнӗ. 1990 ҫулта Орбан Фидес лидерӗ пек суйланӑ. Орбанӑн ертсе пынийӗпе Фидес либераллӑ партирен сылтӑм-консервативлӗ парти пулса тӑнӑ. [[1995|1995 ҫулта]] партин ҫӗнӗ ячӗ — ''Fidesz-MPP'' (ҫамрӑк демократсен пӗрлешӗвӗ - Венгр элтеш партийӗ).

[[2002]]-[[2021]] ҫ. Викторпа пӗрле Фидес ертсе пырӑвӗ [[Европа халӑх партийӗ]]н вице-ертӳҫи пулнӑ, 2021 ҫултан — [[Европӑшӑн патриотсем]].

=== Премьерлӗх ===
1998-2002 ҫ. тата 2010 ҫултан хальхиччен Венгри премьер-министрӗ. [[Венгрири парламент суйлавӗсем (2026)|2026 ҫулхи парламент суйлавӗсенче]] Фидес ҫӗнтерсен Орбанӑн премьерлӗхӗ, пысӑк пулаяслӑхпа, малалла пырать.

== Чыславсем ==

== Асӑрхавсем ==
{{Асӑрхавсем}}

== Каҫӑсем ==
* [https://miniszterelnok.hu miniszterelnok.hu] — официальный сайт премьер-министра
* ''Питер Уилкин''. [https://commons.com.ua/ru/orbanizaciya-politicheskoj-kultury-vengrii/ Восхождение «антилиберальной» демократии: орбанизация политической культуры Венгрии] {{Wayback|url=https://commons.com.ua/ru/orbanizaciya-politicheskoj-kultury-vengrii/ |date=20180612143157 }} // [[Спільне (журнал)|Спільне]]
* ''Мартино Комелли, Вера Хорват''. [https://commons.com.ua/ru/chto-orban-znaet-ego-vragi-net/ Выборы в Венгрии: Что Орбан знает, а его враги — нет] {{Wayback|url=https://commons.com.ua/ru/chto-orban-znaet-ego-vragi-net/ |date=20190123010318 }} // [[Спільне (журнал)|Спільне]]
* ''Константин Бенюмов''. [https://meduza.io/feature/2018/04/09/svobodnye-no-nechestnye Свободные, но нечестные Как бывший либерал Виктор Орбан правит Венгрией, пугая людей Западом и Соросом] {{Wayback|url=https://meduza.io/feature/2018/04/09/svobodnye-no-nechestnye |date=20190123010332 }} // [[Meduza]]
* ''Фёдор Лукьянов''. [https://www.kurier.hu/item/3133-vengerskij-nep-viktora-orbana Венгерский НЭП Виктора Орбана] // [[Российский Курьер]]
* {{Статья|каçă=https://meduza.io/feature/2022/04/23/my-vas-ponimaem|пуçелĕк=Мы вас понимаем. Как Виктор Орбан превратил Венгрию в европейский аналог путинской России — и выиграл очередные выборы благодаря войне в Украине. Репортаж Кристины Сафоновой|çул=2022|кăларăм=[[Meduza]]|уйăх=4|кун=23}}
* {{Cite web|url=https://novayagazeta.eu/articles/2022/07/31/bes-poleznyi|title=Бес полезный|website=[[Новая Газета]]|subtitle=Виктор Орбан продолжает дружить с Москвой, потому что не верит в победу Украины|date=2022-07-31}}
* {{Cite web|url=https://novayagazeta.eu/articles/2023/07/06/neuvazhaemyi-predsedatel|title=Неуважаемый председатель|website=[[Новая Газета]]|subtitle=25 лет назад Виктор Орбан впервые стал премьер-министром Венгрии. За это время отношения между ним и ЕС деградировали настолько, что Будапешт собираются лишить председательства в Совете ЕС|date=2023-07-06}}
* {{Cite web|url=https://holod.media/2023/11/11/glavnyj-izgoj-evropy/|title=Одинокий диктатор Европы|website=[[Холод (издание)|Холод]]|subtitle=Дружба с Путиным превратила Венгрию в главного изгоя ЕС. Как ей удается мешать всему Западу?|date=2023-11-11}}

{{Тулаш каҫӑсем}}

[[Категори:Çăвăн 31-мĕшĕнче çуралнисем]]
[[Категори:1963 çулта çуралнисем]]
[[Категори:Категори:Хальхи патшалӑх пуҫлӑхӗсем]]
[[Категори:Пайăр çынсем, алфавитпа]]</text>
      <sha1>fr1uo3xydipzyu305al67umy7cgr27v</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Апатланăш (пĕлтерĕшсем)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>129636</id>
    <revision>
      <id>872670</id>
      <timestamp>2026-04-09T14:07:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ellodanis5</username>
        <id>17302</id>
      </contributor>
      <comment>Ҫӗнӗ страница: «[[File:Ycyk-Ata stolovay.jpg|thumb|Ycyk-Ata stolovay]] '''Апатланăш''':  * [[Апатланăш]] — [[пĕрлĕхле апаатлану]] [[йĕркелĕм]]ĕ. * [[Апатланăш (шал)]] — [[çурт]]ри ([[кил-çурт]]ри), [[хваттер]]ти апатланмалли ятарлă вырăн ([[шал (кил-сурт)|шал]]).  {{disambig}} [[Категори:Апатланăш]] Категори:Нумай пĕлтер...»</comment>
      <origin>872670</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="480" sha1="0n7ask1c9ue4n13ncpqxkvgf97xq8ge" xml:space="preserve">[[File:Ycyk-Ata stolovay.jpg|thumb|Ycyk-Ata stolovay]]
'''Апатланăш''':

* [[Апатланăш]] — [[пĕрлĕхле апаатлану]] [[йĕркелĕм]]ĕ.
* [[Апатланăш (шал)]] — [[çурт]]ри ([[кил-çурт]]ри), [[хваттер]]ти апатланмалли ятарлă вырăн ([[шал (кил-сурт)|шал]]).

{{disambig}}
[[Категори:Апатланăш]]
[[Категори:Нумай пĕлтерĕшлисем]]</text>
      <sha1>0n7ask1c9ue4n13ncpqxkvgf97xq8ge</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>872705</id>
      <parentid>872670</parentid>
      <timestamp>2026-04-10T11:44:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ellodanis5</username>
        <id>17302</id>
      </contributor>
      <origin>872705</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="522" sha1="hxostbk6cx6d3q3p8zkyb74vrt3woyo" xml:space="preserve">[[File:Ycyk-Ata stolovay.jpg|thumb|Ycyk-Ata stolovay]]
'''Апатланăш''':

* [[Апатланăш]] — [[пĕрлĕхле апатлану]] [[йĕркелĕм]]ĕ.
* [[Апатланăш (шал)]] — [[çурт]]ри ([[кил-çурт]]ри), [[хваттер]]ти апатланмалли ятарлă вырăн ([[шал (кил-сурт)|шал]]).

== Çавăн пекех ==
* [[Апат]]

{{disambig}}
[[Категори:Апатланăш]]
[[Категори:Нумай пĕлтерĕшлисем]]</text>
      <sha1>hxostbk6cx6d3q3p8zkyb74vrt3woyo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Трамп, Дональд</title>
    <ns>0</ns>
    <id>129637</id>
    <redirect title="Трамп Дональд" />
    <revision>
      <id>872677</id>
      <timestamp>2026-04-09T16:40:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Max Tenche</username>
        <id>25572</id>
      </contributor>
      <comment>Max Tenche [[Трамп, Дональд]] страницӑн ятне каҫаракан каҫӑ ҫийӗн [[Трамп Дональд]] ҫине  улӑштарчӗ</comment>
      <origin>872677</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="61" sha1="a30x9wfx48k8obd7n1d6y2o28ox9dk8" xml:space="preserve">#перенаправление [[Трамп Дональд]]</text>
      <sha1>a30x9wfx48k8obd7n1d6y2o28ox9dk8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Сӳтсе явасси:Трамп Дональд</title>
    <ns>1</ns>
    <id>129638</id>
    <revision>
      <id>872678</id>
      <timestamp>2026-04-09T16:43:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Max Tenche</username>
        <id>25572</id>
      </contributor>
      <comment>/* , кирлӗ мар */ ҫӗнӗ тема</comment>
      <origin>872678</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="417" sha1="fgl7esk4uv1xm81eexasdw5cciisuka" xml:space="preserve">== , кирлӗ мар ==

Аптраса ӳкес тесе мар запятая усӑ курмастпӑр. ЧВ-ри ӗмӗрлӗхе ХЯ(Ая) стилӗ. Кам ахаль чӑнлӑха ӑнланаймасть, вӗрентӗр [[Хутшăнакан:Max Tenche|Max Tenche]] ([[Хутшăнаканăн канашлу страници:Max Tenche|сӳтсе явни]]) 16:43, 9 Ака уйӑхӗн 2026 (UTC)</text>
      <sha1>fgl7esk4uv1xm81eexasdw5cciisuka</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Апатланăш (шал)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>129639</id>
    <revision>
      <id>872682</id>
      <timestamp>2026-04-09T17:02:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ellodanis5</username>
        <id>17302</id>
      </contributor>
      <comment>Ҫӗнӗ страница: «[[File:Orange Dining Room.jpg|thumb|Orange Dining Room]]  {{Пĕлтерĕшсем}} '''Апатланăш''',  — çуртри (кил-çуртри), хваттерти апатланмалли ятарлă вырăн (шал).  == Çăлкуçсем == * [[Stefanie von Wietersheim]]: [https://www.faz.net/aktuell/wirtschaft/immobilien-wohnen/mieten-vermieten/warum-das-esszimmer-ausstirbt-accg-110724015.html ''Warum das Esszimmer ausstirbt''], Frankfurter A...»</comment>
      <origin>872682</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="604" sha1="jxjeq39q7ki8mjzdcauvueqx1ajngqi" xml:space="preserve">[[File:Orange Dining Room.jpg|thumb|Orange Dining Room]]

{{Пĕлтерĕшсем}}
'''Апатланăш''',  — çуртри (кил-çуртри), хваттерти апатланмалли ятарлă вырăн (шал).

== Çăлкуçсем ==
* [[Stefanie von Wietersheim]]: [https://www.faz.net/aktuell/wirtschaft/immobilien-wohnen/mieten-vermieten/warum-das-esszimmer-ausstirbt-accg-110724015.html ''Warum das Esszimmer ausstirbt''], [[Frankfurter Allgemeine Sonntagszeitung]] vom 12. Oktober 2025, S. 31

{{Тулаш каçăсем}}
[[Категори:Кил-çуртри шалсем]]</text>
      <sha1>jxjeq39q7ki8mjzdcauvueqx1ajngqi</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>872683</id>
      <parentid>872682</parentid>
      <timestamp>2026-04-09T17:06:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ellodanis5</username>
        <id>17302</id>
      </contributor>
      <origin>872683</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="648" sha1="gunicsb2ntqf8gu22pqj8nc571jl50e" xml:space="preserve">[[File:Orange Dining Room.jpg|thumb|Orange Dining Room]]

{{Пĕлтерĕшсем|Апатланăш (пĕлтерĕшсем)}}
'''Апатланăш''',  — çуртри (кил-çуртри), хваттерти апатланмалли ятарлă вырăн (шал).

== Çăлкуçсем ==
* [[Stefanie von Wietersheim]]: [https://www.faz.net/aktuell/wirtschaft/immobilien-wohnen/mieten-vermieten/warum-das-esszimmer-ausstirbt-accg-110724015.html ''Warum das Esszimmer ausstirbt''], [[Frankfurter Allgemeine Sonntagszeitung]] vom 12. Oktober 2025, S. 31

{{Тулаш каçăсем}}
[[Категори:Кил-çуртри шалсем]]</text>
      <sha1>gunicsb2ntqf8gu22pqj8nc571jl50e</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Суйлав</title>
    <ns>0</ns>
    <id>129640</id>
    <revision>
      <id>872685</id>
      <timestamp>2026-04-09T18:27:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ellodanis5</username>
        <id>17302</id>
      </contributor>
      <comment>Ellodanis5 [[Суйлав]] страницӑн ятне [[Суйлав (порцедура)]] ҫине улӑштарчӗ</comment>
      <origin>872685</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="69" sha1="agyix2gfcifezebosp7rz92nqm1lt3i" xml:space="preserve">#перенаправление [[Суйлав (порцедура)]]</text>
      <sha1>agyix2gfcifezebosp7rz92nqm1lt3i</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>872687</id>
      <parentid>872685</parentid>
      <timestamp>2026-04-09T18:43:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ellodanis5</username>
        <id>17302</id>
      </contributor>
      <comment>[[Суйлав (порцедура)]] ҫине каҫаракан каҫӑна пӗтертӗмӗр</comment>
      <origin>872687</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="859" sha1="0rib5f7nkcinxi0ma62ynd4q31fwyn2" xml:space="preserve">
[[File:19-v 2h Vasnetsov.jpg|thumb|Суйлав]]
{{Пĕлтерĕшсем|Суйлав (пĕлтерĕшсем)}}
'''Суйлав''', вариантсен йышĕнчен пĕрисене йышăнни, е пĕрисене, теприсене йышăнса, хирĕçлени. 

== Литература ==
{{Навигаци|Тема=Выбор|Викитека=Выбор|Викисловарь=выбор}}
* 
* [http://www.cfin.ru/management/controlling/sys_project.shtml Электронная версия 2011 год.]

== Каçăсем ==
* {{ВТ-ЭСБЕ|Свобода воли|[[Соловьёв, Владимир Сергеевич|Соловьёв В. С.]]}}

{{Тулаш каçăсем}}

[[Категори:Этика ăнлавĕсем]]
[[Категори:Психикăалла процесссем]]
[[Категори:Тахат]]</text>
      <sha1>0rib5f7nkcinxi0ma62ynd4q31fwyn2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Суйлав (пĕлтерĕшсем)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>129641</id>
    <revision>
      <id>872688</id>
      <timestamp>2026-04-09T18:50:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ellodanis5</username>
        <id>17302</id>
      </contributor>
      <comment>Ҫӗнӗ страница: «[[File:Election MG 3455.JPG|thumb|A person casts their vote in the second round of the 2007 French presidential election]] '''Суйлав''':  * [[Суйлав]] — вариантсен йышĕнчен пĕрисене йышăнни, е пĕрисене, теприсене йышăнса, хирĕçлени. * [[Суйлав (процедура)]].  {{disambig}} [[Категори:Суйлав]] [[Категори:Нумай пĕлтерĕшлисем]]»</comment>
      <origin>872688</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="461" sha1="dgbzwzcqvozx94a0gq0trbjvxa1jd1g" xml:space="preserve">[[File:Election MG 3455.JPG|thumb|A person casts their vote in the second round of the 2007 French presidential election]]
'''Суйлав''':

* [[Суйлав]] — вариантсен йышĕнчен пĕрисене йышăнни, е пĕрисене, теприсене йышăнса, хирĕçлени.
* [[Суйлав (процедура)]].

{{disambig}}
[[Категори:Суйлав]]
[[Категори:Нумай пĕлтерĕшлисем]]</text>
      <sha1>dgbzwzcqvozx94a0gq0trbjvxa1jd1g</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>872692</id>
      <parentid>872688</parentid>
      <timestamp>2026-04-09T19:21:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ellodanis5</username>
        <id>17302</id>
      </contributor>
      <origin>872692</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="479" sha1="6w5q55q346yfavr9sejmzofqfihzzok" xml:space="preserve">[[File:Election MG 3455.JPG|thumb|A person casts their vote in the second round of the 2007 French presidential election]]
'''Суйлав''':

* [[Суйлав]] — вариантсен йышĕнчен пĕрисене йышăнни, е пĕрисене, теприсене йышăнса, хирĕçлени.
* [[Суйлав (процедура)]], ĕç-пулăм. 

{{disambig}}
[[Категори:Суйлав]]
[[Категори:Нумай пĕлтерĕшлисем]]</text>
      <sha1>6w5q55q346yfavr9sejmzofqfihzzok</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Хутшăнакан:配合比全额更好（说说而已）</title>
    <ns>2</ns>
    <id>129642</id>
    <revision>
      <id>872691</id>
      <timestamp>2026-04-09T19:16:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>配合比全额更好（说说而已）</username>
        <id>39841</id>
      </contributor>
      <comment>Ҫӗнӗ страница: «Салам!Эпӗ 配合比全额更好（说说而已）.»</comment>
      <origin>872691</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="58" sha1="ea1y9srltttiusa5n9vampam1o2g591" xml:space="preserve">Салам!Эпӗ 配合比全额更好（说说而已）.</text>
      <sha1>ea1y9srltttiusa5n9vampam1o2g591</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Сӳтсе явасси:Суйлав (процедура)</title>
    <ns>1</ns>
    <id>129643</id>
    <revision>
      <id>872694</id>
      <timestamp>2026-04-09T20:01:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Max Tenche</username>
        <id>25572</id>
      </contributor>
      <comment>/* ПОРЦЕДУРА? */ ҫӗнӗ тема</comment>
      <origin>872694</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="301" sha1="hgarxzlxnupmvceqaz0ofns4sk73453" xml:space="preserve">== ПОРЦЕДУРА? ==

Нимӗнле чӗлхере ҫ.п. сӑмах курмарӑм ӗнтӗ. порцедура [[Хутшăнакан:Max Tenche|Max Tenche]] ([[Хутшăнаканăн канашлу страници:Max Tenche|сӳтсе явни]]) 20:01, 9 Ака уйӑхӗн 2026 (UTC)</text>
      <sha1>hgarxzlxnupmvceqaz0ofns4sk73453</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>872697</id>
      <parentid>872694</parentid>
      <timestamp>2026-04-09T20:41:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ellodanis5</username>
        <id>17302</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Ellodanis5 [[Сӳтсе явасси:Суйлав (порцедура)]] страницӑн ятне [[Сӳтсе явасси:Суйлав (процедура)]] ҫине улӑштарчӗ</comment>
      <origin>872694</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="301" sha1="hgarxzlxnupmvceqaz0ofns4sk73453" xml:space="preserve">== ПОРЦЕДУРА? ==

Нимӗнле чӗлхере ҫ.п. сӑмах курмарӑм ӗнтӗ. порцедура [[Хутшăнакан:Max Tenche|Max Tenche]] ([[Хутшăнаканăн канашлу страници:Max Tenche|сӳтсе явни]]) 20:01, 9 Ака уйӑхӗн 2026 (UTC)</text>
      <sha1>hgarxzlxnupmvceqaz0ofns4sk73453</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Суйлав (порцедура)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>129644</id>
    <redirect title="Суйлав (процедура)" />
    <revision>
      <id>872696</id>
      <timestamp>2026-04-09T20:41:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ellodanis5</username>
        <id>17302</id>
      </contributor>
      <comment>Ellodanis5 [[Суйлав (порцедура)]] страницӑн ятне [[Суйлав (процедура)]] ҫине улӑштарчӗ</comment>
      <origin>872696</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="69" sha1="f4psn7p6cv3afdho66je6gy9wfleup6" xml:space="preserve">#перенаправление [[Суйлав (процедура)]]</text>
      <sha1>f4psn7p6cv3afdho66je6gy9wfleup6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Сӳтсе явасси:Суйлав (порцедура)</title>
    <ns>1</ns>
    <id>129645</id>
    <redirect title="Сӳтсе явасси:Суйлав (процедура)" />
    <revision>
      <id>872698</id>
      <timestamp>2026-04-09T20:41:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ellodanis5</username>
        <id>17302</id>
      </contributor>
      <comment>Ellodanis5 [[Сӳтсе явасси:Суйлав (порцедура)]] страницӑн ятне [[Сӳтсе явасси:Суйлав (процедура)]] ҫине улӑштарчӗ</comment>
      <origin>872698</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="93" sha1="hc0i6ejqetpqyikk8fv50cdy5syr9w2" xml:space="preserve">#перенаправление [[Сӳтсе явасси:Суйлав (процедура)]]</text>
      <sha1>hc0i6ejqetpqyikk8fv50cdy5syr9w2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Австрири парламент суйлавĕ (1919)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>129646</id>
    <revision>
      <id>872704</id>
      <timestamp>2026-04-10T09:26:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ellodanis5</username>
        <id>17302</id>
      </contributor>
      <comment>Ҫӗнӗ страница: «{{Суйлавсен карточки |название = Австрири парламент суйлавĕ |подпись названия  = [[1919]]-мĕш ҫулхи Австрири парламент суйлавӗ&lt;br&gt;&lt;small&gt;{{lang-de|Konstituierenden Nationalversammlung 1919}}&lt;small/&gt; |дата = {{Кӗске дата|1919|02|16}} |предыдущие = 1911 Cisleithanian legislative election |год предыдущих = 1911 |следующие =...»</comment>
      <origin>872704</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3390" sha1="l30irkncp1nza53697kylrqkuyobu6r" xml:space="preserve">{{Суйлавсен карточки
|название = Австрири парламент суйлавĕ
|подпись названия  = [[1919]]-мĕш ҫулхи Австрири парламент суйлавӗ&lt;br&gt;&lt;small&gt;{{lang-de|Konstituierenden Nationalversammlung 1919}}&lt;small/&gt;
|дата = {{Кӗске дата|1919|02|16}}
|предыдущие = 1911 Cisleithanian legislative election
|год предыдущих = 1911
|следующие = 1920 Austrian legislative election
|год следующих = 1920

&lt;!-- для флага --&gt;
|территория = Австри
|явка избирателей  =

&lt;!-- кандидат № 1 --&gt;
|портрет1 = [[File:Der neue Präsident der deutschösterreichischen Nationalversammlung (Karl Seitz) 1919 WIZ C. Pietzner.png|thumb|Karl Seitz]]
|цвет1 = 
|кандидат1 = Karl Seitz
|партия1 = SDAPÖ
|коалиция1 = 
|прошлый результат1 = 
|прошлое число мест1 = 
|мест получено1    = 
|суммарное число мест1 =
|изменение числа мест1 =
|число голосов1    =
|доля голосов1  =
|изменение доли голосов1 =

&lt;!-- кандидат № 2--&gt;
|портрет2 = [[File:Jodok Fink (1909–1910).tif|thumb|Jodok Fink]]
|цвет2 = 
|кандидат2 = Jodok Fink 
|партия2 = CS
|коалиция2 =
|прошлый результат2 = 
|прошлое число мест2 = 
|мест получено2    = 
|суммарное число мест2 =
|изменение числа мест2 =
|число голосов2    =
|доля голосов2  =
|изменение доли голосов2 =


|прочие партии = 

|карта = 1919 Austrian legislative election - Results.svg
|ширина карты = 400px
|альт. текст карты =
|подпись карты = 

|карта2 =
|ширина карты2 =
|альт. текст карты2 =
|подпись карты2 =

|результат =
}}

'''Австрири парламент суйлавĕ (1919)''', Австро-Венгри арканнă хыççăн пулса иртнĕскер. 

== Çăлкуçсем ==
*  Nohlen, Dieter; Stöver, Philip (31 May 2010). Elections in Europe: A data handbook. Nomos Verlagsgesellschaft. p. 196. ISBN 978-3-8329-5609-7.
* 85 Jahre allgemeines Frauenwahlrecht in Österreich (6, март, 2011). Пăхнă: 14, июнь, 2019. Архивланă:  6, март, 2011.
* AUSTRIA VOTES TODAY. — German Part of Former Dual Monarchy Chooses Its Constituent Assembly. Архиври копи: 7, март, 2020, Wayback Machine, The New York Times, February 16, 1919 (PDF)
* Graham, Malbone W. (1930). Foreign Governments and Politics: The Constitutional Crisis in Austria. The American Political Science Review. 24 (1): 144—157. doi:10.2307/1946794. JSTOR 1946794.
* Nohlen &amp; Stöver, p173
* Suppan, Arnold. Austrians, Czechs, and Sudeten Germans as a Community of Conflict in the Twentieth Century. conservancy.umn.edu. Center for Austrian Studies, Minnesota. Пăхнă: 8, февраль, 2018. Архивланă: 20, июль.

{{Тулаш каçăсем}}

[[Категори:1919-мĕш çулхи февраль]]
[[Категори:Австрири парламент суйлавĕсем]]
[[Категори:Австри]]</text>
      <sha1>l30irkncp1nza53697kylrqkuyobu6r</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>