Шаблон:Lang-pl

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="cv">
  <siteinfo>
    <sitename>Википеди</sitename>
    <dbname>cvwiki</dbname>
    <base>https://cv.wikipedia.org/wiki/%D0%A2%C4%95%D0%BF_%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%86%D0%B0</base>
    <generator>MediaWiki 1.46.0-wmf.24</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Медиа</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Ятарлă</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Сӳтсе явасси</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Хутшăнакан</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Хутшăнаканăн канашлу страници</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Википеди</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Википеди сӳтсе явмалли</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Ӳкерчĕк</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Ӳкерчĕке сӳтсе явмалли</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">MediaWiki сӳтсе явмалли</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Шаблон</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Шаблона сӳтсе явмалли</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Пулăшу</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Пулăшăва сӳтсе явмалли</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Категори</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Категорине сӳтсе явмалли</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Модуль</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Обсуждение модуля</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Шаблон:Lang-pl</title>
    <ns>10</ns>
    <id>17058</id>
    <revision>
      <id>872908</id>
      <parentid>568487</parentid>
      <timestamp>2026-04-16T18:44:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Max Tenche</username>
        <id>25572</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>872908</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="273" sha1="snu39myf7j7vl77tov372a07g5s4n46" xml:space="preserve">[[Поляк чĕлхи|пол.]] {{lang|pl|''{{{1}}}''}}&lt;!--
--&gt;{{#if:{{{2|}}}|, ''{{{2}}}''}}&lt;!--
--&gt;&lt;noinclude&gt;

&lt;!--Categories--&gt;
[[Категори:Википеди:Шаблонсем:Чĕлхесен шаблонĕсем|pl]]


[[fr:Modèle:En polonais]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>snu39myf7j7vl77tov372a07g5s4n46</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Скумин синдромĕ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>27660</id>
    <revision>
      <id>872910</id>
      <parentid>869236</parentid>
      <timestamp>2026-04-16T20:33:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>КӗлчечекМ</username>
        <id>15937</id>
      </contributor>
      <origin>872910</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26813" sha1="js4weuanzor6wrmnaiqe97nv80o67yj" xml:space="preserve">{{Чир-амак|
  Name           = Скумин синдромĕ|
  ICD10          = {{ICD10|F|48|8|f|40}}|
  ICD9           = {{ICD9|300.8}}|
  ICDO           = |
  Image          = Скумін В.А.jpg |   
  Caption        = [[Скумин Виктор Андреевич|В. А. Скумин]], 2020 çул.|
  OMIM           = |
  OMIM_mult      = |
  MedlinePlus    = |
  eMedicineSubj  = |
  eMedicineTopic = |
  DiseasesDB     = |
  MeshID         = |
}}

'''Скумин синдромĕ''' — [[психика|психикăна]] пăсакан симптомокомплекс. Вăл [[чĕре]] клапăн аппаратне лартнă хыççăн кашни тăваттăмĕш çыннăн аталанать. Ку симптом аппарат шанчăклă пулнин иккĕленĕвĕнче, çĕмĕрĕлес е ванас хăрушлăхĕнче, кăмăл тата ĕç чăтăмлăхĕ хавшанинче, каçхи ыйхă пăсăлнинче, шикленӳллĕ туйăмĕнче, депрессивлă хавалĕнче палăрать.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://facts.net/fitness-and-wellbeing/psychology/25-facts-about-skumin-syndrome/ |title=25 Facts About Skumin Syndrome |publisher=Facts.net |accessdate=13 January 2026 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250319044744/https://facts.net/fitness-and-wellbeing/psychology/25-facts-about-skumin-syndrome/ |archivedate=19 March 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |date=2025 |url=https://grokipedia.com/page/Victor_Skumin#discovery-of-skumin-syndrome |title=Victor Skumin. Discovery of Skumin Syndrome |publisher=Grokipedia |accessdate=2026-01-15 |language=en |archiveurl=https://web.archive.org/web/20260102050444/https://grokipedia.com/page/Victor_Skumin |archivedate=2026-01-02 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== Пĕрлехи хыпарсем ==
Çак симптомокомплекса [[1978]] çулта паллă ăслăхçă [[Скумин, Виктор Андреевич | Скумин Виктор Андреевич]] картиопротез психопатологи [[синдромĕ]] тесе çырса кăтартнă. В. А. Скумин  [[Амосов Николай Михайлович|Н. М. Амосов]] институтĕнче çак чир-чĕрĕн сăлтавне, клиникăри сăнавне пуçласа тĕпченĕ, унăн диагностика меслечĕсене хатĕрленĕ, сиплемелли, профилактикăна йĕркелемелли эффективлă реабилитаци меслечĕсене, ятарлă [[сывлăх культури]]н никĕсне хывнă.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24585929/ |author=Andrea Ruzza |title=Nonpsychotic mental disorder after open heart surgery |publisher=Asian Cardiovascular and Thoracic Annals (2014) |accessdate=11 January 2026 |archiveurl= |archivedate= |deadurl= |df=}}
&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://web.archive.org/web/20210414084139/https:/24tv.ua/ru/amosov_pervim_provel_protezirovanie_klapana_na_serdtse_n389630 |title= Амосов первым провёл протезирование клапана на сердце. |publisher=24tv.ua |accessdate=17 October 2022 |archiveurl= |archivedate= |deadurl= |df=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://kult-zdor.ru/?page_id=163 |title=Профессор В. А. Скумин |publisher=kult-zdor.ru |accessdate=07 April 2019 |archiveurl= |archivedate= |deadurl= |df=}}&lt;/ref&gt;

[[Медицина]] ăслăхĕн тĕллевĕсенчен пĕрри – чĕре чирĕсене сиплес меслетсене эффективлăрах тăвасси, мĕншĕн тесен çак чирсене пула нумай çын сусăр юлаççĕ, çĕре кĕреççĕ. [[Кардиохирурги]] практикинче çĕнĕ меслетсемпе анлă усă курма пуçлани халиччен сыватайман мильон чирлекенсен пурнăçне тăсма тата ĕçе юрăхлă пулма майсем уçса парать. Хальхи вăхăтра чĕрен клапăн аппаратне лартасси ăнăçлă пулса пырать.

Чĕре хирургине нумай хушă кивĕлле терапи меслĕчĕсемпе сипленĕ хыççăн сиплев учрежденине лекнĕ амак пуснă çынсем ыттисенчен уйрăлса тăраççĕ. Çак чирпе аспланакансене чĕрене çав тери кăткăс операци тума сĕнни шиклентерет, мĕншĕн тесен психологи тĕлĕшĕнчен çыншăн чĕре ытти органсенчен çӳллĕрех туйăнать. Вăл [[юн]] уçласа куçаракан ахаль насос çеç мар, пурнăç шăпине тытса пыракан орган, И. П. Павлов каланă пек, «сисĕмлĕ чун органĕ».&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://web.archive.org/web/20220303113353/https://vithram.by/zachem-cheloveku-serdce-ili-sto-voprosov/|title=Зачем человеку сердце |publisher=«Медицинский вестник», № 40 (1187) от 2 октября 2014 г |accessdate=10 December 2023 |archiveurl= |archivedate= |deadurl= |df=}}&lt;/ref&gt;

Чирлĕ çыннăн [[психика|психикине]] операци умĕнхи тапхăрти [[кардиохирурги]] лару-тăрăвĕ хăйĕн пулăмĕпе экстремаллă пулнă май япăх витĕм кӳрет. Сурана каснă хыççăн чирлисен кăмăл-туйăмĕ улшăнать. Çакă кардиохирургин хăйне евĕрлĕхĕпе, организма лартнă протез ĕçлеме пуçланипе çыхăннă.
Чĕре çине клапăнсем лартнă хыççăн [[психологи]] тĕлĕшĕнчен ытларахăшĕн ятарлă симптомокомплекс пуçланать. Ăслăхра ăна Скумин синдромĕ теççĕ.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://science.wikia.org/ru/wiki/%D0%A1%D0%B8%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%BC_%D0%A1%D0%BA%D1%83%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B0 |title=Синдром Скумина |publisher=science.wikia.org |accessdate=26 May 2019 |archiveurl= |archivedate= |deadurl= |df=}}&lt;/ref&gt;

== Этиопатогенетика ==
[[Image:Prosthetic_Cardiac_Ball_Valves.jpg|thumb|1.&amp;nbsp;Starr-Edwards Herzklappe 2.&amp;nbsp;Starr-Edwards Herzklappe 3.&amp;nbsp;Smeloff-Cutter Herzklappe]]

Этиопатогенетика механизмĕсем çак условисенчен пулса каяççĕ:
# [[Чĕре]] ĕçленĕ чухне уйрăм шав кăларакан протезра сасă пурри. Ăна пула организмра çакăн пек ĕç пулса иртет: пуç мими чĕре ĕçленĕ май пулакан вибрацине хăлха анализаторĕ патне сигнал ярать. &lt;ref&gt;Бачериков Н. Е., Михайлова К. В. Соматогенные психические расстройства // [http://www.5port.ru/bacherikov/clinical_psych Клиническая психиатрия] / Под ред Н. Е. Бачерикова. — Киев: Здоров’я, 1989. — С. 245. — 40 000 экз. — ISBN 978-5-311-00334-6.&lt;/ref&gt;
# Чĕре аппаратчĕн мышцисене, пысăк юн тымарĕсене сурана каснă чухне сусăрлатни.
# Йывăр чĕре çитменлĕхĕпе чирлесе кайнисен психика тата вăй-халĕ хавшани.
Кардиохирурги ситуацийĕ чирлисене икĕ ĕçрен пĕрне суйлама хистет:
# операци тума килĕшмелле те - вара сывлăха сиплеме майсем уçăлаççĕ, çав вăхăтрах пурнăçшăн хăрушлăх сиксе тухать;
# операци тума килĕшмелле мар – вара чир аталаннăçемĕн хирурги пулăшма пултарайманнипе те килĕшмелле.
Операци умĕнхи тата сурана каснă тапхăрта психологи енчен пурнăçшăн кĕрешес тĕллев çирĕп пулсан каярах вăл тĕллев чакать. Çак пулăма Скумин «психологи дестибилизацийĕ» тенĕ. Операци хыççăн чирлисем йĕркеллех сипленсе пыраççĕ пулин те, пĕтĕмĕшле туйăм хавшани çинчен пĕлтереççĕ. Вĕсен операци уссине шанмасăр иккĕленÿсем çуралаççĕ. Çавăнпа çак çынсем хăйсен тимлĕхне имплантант ĕçлени çинче палăртаççĕ.
Темиçе клапăна протез лартнисен Скумин синдромĕ митраль клапăнне улăштарнисенчен 2,6 хут, аорта клапăнне улăштарнисенчен вара 5,7 хут ытларах пулать. Аорта протезировани тунă чух пĕр клапăнне çеç улăштарсан синдром митраль пĕр клапăнне улăштарнинчен 2,2 хут сахалтарах аталанать. Синдром аталанăвĕ çине чирлисен пăсăк кăмăл-туйăмĕ витĕм кÿрет, вăл протез лартма килекенсен 81,9% курăнать.

== Клиникăри сăнавĕ ==
Скумин синдромĕн клиникăри сăнавĕ хăйне евĕрлĕ. Чирлекенсен шухăшĕ, тыткаларăшĕ улшăнать. Вĕсен пĕтĕм тимлĕхĕ протез ĕçлени тавра çаврăнать. Чирлĕ çын (протез лартнă çын) вĕçĕмсĕр чĕре тапнине сиссе тăрать, чĕрене урăхла туйма пуçлать, унăн ятарлă клапăнĕсем çĕмĕрĕлсе каяс, шарикĕсем çурăлса каяс, протез уйрăлса каяс шикленÿ çуралать. Çыннăн кăмăлĕ пусăрăнать, ăна тунсăх пусать («чĕрери тимĕрпе», «пурнăç моторĕн» протезĕпе мĕнле пурăнмалла ?). Хăй çине алă хурас хăрушлăх та пур.

Чирлекенсен хăшĕ-пĕрри хăйсене упрас тесе çăмăл ĕçрен пăрăнаççĕ, ятарлă клапăнĕсем вăхăтсăр юрăхсăра тухасран хăраса çуран та уçăлса çӳремеççĕ, ятарлă сиплев хатланăвĕсене те тумаççĕ.
Чирлисенчен 79,6% çĕрлехи ыйхă пăсăлнипе хĕн курать. Çĕрле протез шакканă май çывăрса каяймасть, сехечĕ-сехечĕпе чĕре ĕçленине итлесе, шакканин шутне шутласа выртать, протез шакканин ритмне, мелодине тăнлать. Кăнтăрлахи шавпа вара тарăн ыйхăпах çывăрма пултарать.

Неврологи енчен те улшăнусем пулаççĕ - кăкăр шăмми тата ыйхă артери тавра ыратнăн туйăнать, юн пусăмĕ улшăнать.

Скумин синдромĕн клиника сăнавĕ çителĕклĕ уçăмлă тата унăн аталанăвĕ кăтартуллă. Тĕп психопатологи радикалĕн характерлă улшăнăвĕ туйăнать. Малтан сенестопатика-ипохондрика аталанать, ун хыççăн абсессивлă фобика туйăмĕ пăсăлать, кайран анксиоз-депресси туйăмĕ çирĕпленет.

Чĕре клапăнĕсене улăштарнă çыннăн маларах асăннă пек реакци аталанать. Тĕпченĕ май протез лартнă çынсен ытларахăшĕн психики пăсăлать. Вĕсем реабилитаци программине пăхăнасшăн мар. Çакăн пек çынсем валли ятарлă психотерапи тата психопрофилактика мероприятийĕсем йĕркелемелле.

== Кардиохирургинчи психопрофилактика тата психотерапи ==
В.А.Скуминăн çак структура çакăн пек тапхăрсене пайланать: хатĕрленӳ тата седативлă мобилизаци.
Хатĕрленӳ тапхăрĕ операци умĕн 6-12 кун хушши тăсăлать. Унăн тĕллевĕсем:
# [[Психика]] халне тимлесси;
# [[Пcихотерапи]] тĕлĕшĕнчен хутшăнăва çирĕплетесси;
# [[Психологи]] тĕлĕнчен чĕре аппарачĕн клапăнне улăштарма хатĕрлесси. Психопрофилактика условийĕсене тивĕçлĕ кĕтсе илме вĕрентесси, психикăна амантакан пулăмсем пирки асăрхаттарасси, эмоци енчен усал хыпарсенчен хӳтĕлесси, производствăри тата килти ĕç вăхăтне кĕскетесси, гигиена тĕлĕшĕнчен лайăх условисем туса парасси, пĕлӳпе опыта вырăнлă усă курасси.

В.А.Скумин профессорăн [[сывлăх]] культурин вĕрентĕвĕ организма çутă пуласлăх, ăнланулăх çуратать, çыннăн кăмăлне йĕркелет, сывлăха çирĕплетме тата активлă пурнăç патне çитме хистет,
Космос Саккунĕпе килĕшӳллĕн савăнăçлă сипленес тата реабилитаци мероприятисене ирттерме майлă шухăша чуна кĕртет.

Седативлă мобилизаци тапхăрĕ 2-4 эрне тăсăлать. Тапхăрăн тĕллевĕсем:
# [[Операци]] тунисене лăплантарасси;
# Операци хыççăнхи вăй-хал туйăмне тĕрĕс ăнланма пулăшасси;
# Хастар çынлăх позицийĕсене палăртасси.

Психотерапи мелĕсенчен [[Скуминăн психотренингĕ]] питĕ тухăçлă. Çак тренинг пилĕк ĕçрен тăрать: 
# «Мышцăсене çемçетни» - ура, алă, кĕлетке, мăй, пуç мышцисене майĕпен çемçетсе пырасси. Çак чирпе асапланакансен уйрăмлăхне шута илсе ал сыппи, çурăм, пит мышцисем çине ытларах тимлĕ шута илмелле. 
# «Ăшă» - урасене, алăсене, кăкăр шăммине, мăя, пуçа ăшăра тытасси, мĕншĕн тесен Скумин синдромĕллĕ çынсем ал-ура шăннипе аптраççĕ. Çак туйăмран хăтăлни позитивлă пулма çеç мар, чире кĕрешсе ирттерме пулăшать. 
# «Сывлăша вĕçсе хăпарни» - ятарлă хăтланусем туса ӳт-пĕве туйма пăрахтарни. Ку ĕçе тума хăнăхсан çак симптомпа аптракансен тăтăшах килекен ырату йывăрлăхе чакать. Чирлекенсем хăйсене çăмăлрах туяççĕ, кăмăл-туйăм лайăхланать. 
# «Хăйне хăй ĕнентерни» - кунта ятарлă сыватмалли тĕллевсемпе усă курмалла. Вĕсем протез ĕçлени çине адекватлă пăхма, ыйхăна йĕркелесе яма, шикленĕве сирсе яма, çыннăн шалти ресурсĕсене чĕртме пулăшмалла. 
# «Хастарланни» - чир пирки çеç шухăшламан пусăрăнчăк кăмăллă çынсене вырăнтан тапратасси. Организмра çĕнĕ энерги, вăй-хал кĕртни сывлăха малалла çирĕплетме пулăшать.

В.А.Скуминăн çак пиллĕк хатланăвĕ психикăна сиплев хыççăн кирлĕ виçере йĕркелесе яма чи паха та тĕллĕ мел пулса тăрать. Вăл психика халне хăвăрт çирĕплетет тата чирлĕ çынна хăйне юратма, сывлăхĕ çине хавас кăмăлпа пăхма шанăç парать.

Пĕтĕмĕшле каласан, çак чирпе асапланакансене сиплес программăна психика реабилитацине йĕркелесе ирттернипе психопатологи аталанассине вăхăтра сирсе ярать, çыннăн сывлăх шайне çĕклет, хăйсене çемьере тата ĕçре ыттисемпе пĕр тан туйма пулăшать&lt;ref&gt;Bendet, Ya. A.; Morozov, S. M.; Skumin, V. A. (1980). [https://hollis.harvard.edu/primo-explore/fulldisplay?docid=TN_cdi_proquest_miscellaneous_75173991&amp;context=PC&amp;vid=HVD2&amp;lang=en_US&amp;search_scope=everything&amp;adaptor=primo_central_multiple_fe&amp;tab=everything&amp;query=creator,exact,Skumin,%20V%20A,AND&amp;sortby=rank&amp;mode=advanced&amp;offset=0 &quot;Psychological aspects of the rehabilitation of patients after the surgical treatment of heart defects&quot; Psikhologicheskie aspekty reabilitatsii bol'nykh posle khirurgicheskogo lecheniia porokov serdtsa.] Kardiologiia 20 (6): 45–51.&lt;/ref&gt;

== Çавăн пекех ==
* [[Чĕре]]
* [[Кардиохирурги]]
* [[Скумин Виктор Андреевич]]
* [[Скумин микстури]]
* [[Скуминăн психотренингĕ]]
* [[Сывлăх культури]]

== Асăрхавсем ==
{{асăрхавсем}}

== Вуламалли ==
* Амосов Н. М., Бендет Я. А. Терапевтические аспекты кардиохирургии. — Киев: Здоров’я, 1983. — 296 с.
* Бендет Я. А., Морозов С. М., Скумин В. А. [https://biblmdkz.ru/articles/kardiologiia.html Психологические аспекты реабилитации больных после хирургического лечения пороков сердца] // Кардиология. — 1980. — № 6. — C. 45—50.
* Бобина Л. А. [http://kult-zdor.ru/?page_id=906 Синдром Скумина как нозологическая форма] // К Здоровью через культуру. — 2010. — № 18. — С. 22-36. ISSN 0204-3440
* Клиническая психиатрия. Под ред. Н. E. Бачерикова. — Киев: Здоров’я, 1989. — 512 с. ISBN 978-5-311-00334-6
* [[Скумин, Виктор Андреевич|В. А. Скумин]]. [https://biblmdkz.ru/articles/nmd.html Непсихотические нарушения психики у больных с приобретёнными пороками сердца до и после операции]. // Журнал невропатологии и психиатрии им. С. С. Корсакова. — 1982. — Вып.11. — C. 1730—1735.
* Скумин В. А. [https://biblmdkz.ru/78_.html К проблеме психологической реабилитации больных с искусственными клапанами сердца]. — В кн.: Совершенствование хирургического лечения пороков сердца. Киев: Здоров’я, 1978, с. 38 — 41.
* Скумин В. А. [https://biblmdkz.ru/78.html Некоторые особенности нервно-психической сферы у больных с протезами клапанов сердца]. — Там же. — с. 41 — 43.
* Скумин В. А. [https://biblmdkz.ru/k78.html Значение и особенности психотерапевтической тактики в предоперационной подготовке больных к протезированию клапанов сердца]. — В кн.: Материалы конференции по неврозам. — Кострома, 1978, с. 54 — 55.
* Скумин В. А. [https://biblmdkz.ru/articles/c1978.html Организационная структура психотерапевтической помощи в хирургии приобретённых пороков сердца в аспекте задач реабилитации]. — В кн.: Шестой съезд невропатологов и психиатров УССР. — Харьков, 1978, с. 54 — 55.
* Скумин В. А. [https://biblmdkz.ru/articles/28878.html Состояние интеллектуально-мнестических функций у больных с приобретёнными пороками сердца до и после операции]. — В кн.: Первый съезд кардиологов УССР. — Киев, 1978, с 288.
* Скумин В. А. [https://biblmdkz.ru/ms79.html Роль медицинской сестры в медико-психологической реабилитации больных с искусственными клапанами сердца // Медицинская сестра. — 1979. — № 9. — C. 44 — 45.]
* Скумин В. А. [https://biblmdkz.ru/articles/7579.html О социально-трудовой и психической адаптации больных с ревматическими пороками сердца, перенёсших кардиохирургическую операцию]. — В кн.: Процессы адаптации и компенсации в кардиологии. — Киев, 1979, с. 75 — 77.
* Скумин В. А. [https://biblmdkz.ru/articles/4180.html Вегетативные нарушения в структуре кардиопротезного психопатологического синдрома]. — В кн.: Центральная регуляция вегетативных функций. Тбилиси, 1980, с. 41 — 42.
* Скумин В. А. [https://biblmdkz.ru/t80.html Психологические аспекты реабилитации больных, оперированных по поводу приобретённых пороков сердца]. — В кн.: Реабилитация при ИБС и пороках сердца. — Горький, 1980, с. 136—138.
* Скумин В. А. [https://biblmdkz.ru/m12.html Психотерапия и психопрофилактика в системе реабилитации больных с протезами клапанов сердца]. Методические рекомендации МЗ УССР. Киев, 1980. — 16 с.
* Скумин В. А. Психическое и соматическое в структуре кардиопротезного психопатологического синдрома. — В кн.: Клиника, диагностика, лечение нейрогенных соматических заболеваний. Пермь, 1981, с. 194—195.
* Скумин В. А. [https://biblmdkz.ru/is.html Искусство психотренинга и здоровье]. — Харьков, 1993. — 32 с. ISBN 978-5-86389-002-9
* Скумин В. А., Бобина Л. А. [https://biblmdkz.ru/pr.html Пропедевтика культуры здоровья]. Новочебоксарск: Терос, 1994. — 192 с. ISBN 978-5-88167-002-3
* Скумин В. А. [https://biblmdkz.ru/sl.html Культура здоровья. Избранные лекции]. — Чебоксары, 2002. — 264 с. ISBN 978-5-88167-019-1
* Филатов А. Т., Скумин В. А. [https://biblmdkz.ru/m6.html Психопрофилактика и психотерапия в кардиохирургии]. — Киев: Здоров’я, 1985. — 72 с.

== Каçăсем ==
*{{cite web|url=https://psy-92.net/2020/10/16/syndrome-de-skoumine/ |author=Rodolphe Oppenheimer |title=Qu'est ce que le Syndrome de Skoumine? |access-date=11 June 2023 ||archiveurl=https://web.archive.org/web/20210301063809/https://psy-92.net/2020/10/16/syndrome-de-skoumine/|archivedate=1 March 2021|url-status=live}}
* {{cite web |url=http://kult-zdor.ru/?page_id=906 |title=Синдром Скумина как нозологическая форма |publisher=kult-zdor.ru |accessdate=09 April 2019 |archiveurl= |archivedate= |deadurl= |df=}}
* {{cite web |url=https://psychology.wikia.org/wiki/Skumin_syndrome |title=Skumin syndrome |publisher=psychology.wikia.org |accessdate=16 April 2026 |archiveurl= https://web.archive.org/web/20220124041106/https://psychology.fandom.com/wiki/Skumin_syndrome |archivedate=24 January 2022 |deadurl= |df=}}
* {{cite web |url=http://www.i-professionnel.com/sante/syndrome-skumin-encyclopedie-medicale-6167.html |title=Encyclopédie médicale: Syndrome de Skumin |publisher=I-professionnel.com |accessdate=24 December 2014 |archiveurl=http://www.webcitation.org/6grQqqOSc  |archivedate=18 April 2016}}
* {{cite web |url=https://wikimonde.com/article/Syndrome_de_Skoumine |title=Syndrome de Skoumine |publisher=wikimonde.com |accessdate=10 April 2019 |archiveurl= |archivedate= |deadurl= |df=}}
* {{cite web |url=https://руни.рф/Синдром_Скумина |title=Синдром Скумина |publisher=Энциклопедия Руниверсалис |accessdate=09 January 2026}}

==Видео==
* {{cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=F4Z99X5Gc9s |author=|title=Кардиопротезный психопатологический синдром  (синдром Скумина) |publisher=Youtube.com |accessdate=22 March 2019}}

[[Категори:Медицина]]
[[Категори:Психологи]]
[[Категори:Чĕре тӳрлетни]]</text>
      <sha1>js4weuanzor6wrmnaiqe97nv80o67yj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблон:Чыслав карточки</title>
    <ns>10</ns>
    <id>28866</id>
    <revision>
      <id>872901</id>
      <parentid>711047</parentid>
      <timestamp>2026-04-16T16:41:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Max Tenche</username>
        <id>25572</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>кириллетӳ</comment>
      <origin>872901</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4030" sha1="6o1cl1nf6xr7kkeiqh7vo8xkwptxmww" xml:space="preserve">&lt;includeonly&gt;{{Карточка
|ят               = 
|кĕлетке-стилĕ        = {{{Анлăшĕ|width:315px;}}} border-spacing:2px; text-align:left; font-size:95%;
|ячĕ          = 
|ячĕн_стилĕ    = 
|çӳлте            = {{{Ячĕ}}}
|стиль_çӳлте      = {{{Сăрă схеми|background:lightsteelblue;}}}
|çӳлте2           = 
|стиль_çӳлте2     = 
|ӳкерчĕк       = 
|ӳкерчĕк_стилĕ = 
|алпусни           = 
|алпусни_стилĕ     = 
|пуçелĕксен_стилĕ  = {{{Сăрă схеми|background:lightsteelblue;}}}
|патасен_стилĕ       = text-align:right; padding-right:1em;
|текст_стилĕ      = 

|пуçелĕк1  = {{#if:{{{Ӳкерчĕк2ст|}}}| I степеньлӗ }}

|текст2      = {{#if:{{{Ӳкерчĕк|}}}{{{ӲкерчĕкХăю|}}}|
{{{!}} style=&quot;width:100%; background:transparent&quot;
{{#if:{{{ӲкерчĕкХăю|}}}|{{!}} style=&quot;width:50%&quot; {{!}} [[Ӳкерчĕк:{{{ӲкерчĕкХăю}}}|{{{Хăю калăпăшĕ|100px}}}]]}}
{{#if:{{{Ӳкерчĕк|}}}|{{!}} [[Ӳкерчĕк:{{{Ӳкерчĕк}}}|{{{Ӳкерчĕк калăпăшĕ|150px}}}]]}}
{{!}}}
}}

|пуçелĕк3  = {{#if:{{{Ӳкерчĕк2ст|}}}| II степеньлӗ }}

|текст4      = {{#if:{{{Ӳкерчĕк2ст|}}}{{{ӲкерчĕкХăю2ст|}}}|
{{{!}} style=&quot;width:100%; background:transparent&quot;
{{#if:{{{ӲкерчĕкХăю2ст|}}}|{{!}} style=&quot;width:50%&quot; {{!}} [[Ӳкерчĕк:{{{ӲкерчĕкХăю2ст}}}|{{{Хăю калăпăшĕ|100px}}}]]}}
{{#if:{{{Ӳкерчĕк2ст|}}}|{{!}} [[Ӳкерчĕк:{{{Ӳкерчĕк2ст}}}|{{{Ӳкерчĕк калăпăшĕ|150px}}}]]}}
{{!}}}
}}

|пуçелĕк5  = {{#if:{{{Ӳкерчĕк3ст|}}}| III степеньлӗ }}

|текст6      = {{#if:{{{Ӳкерчĕк3ст|}}}{{{ӲкерчĕкХăю3ст|}}}|
{{{!}} style=&quot;width:100%; background:transparent&quot;
{{#if:{{{ӲкерчĕкХăю3ст|}}}|{{!}} style=&quot;width:50%&quot; {{!}} [[Ӳкерчĕк:{{{ӲкерчĕкХăю3ст}}}|{{{Хăю калăпăшĕ|100px}}}]]}}
{{#if:{{{Ӳкерчĕк3ст|}}}|{{!}} [[Ӳкерчĕк:{{{Ӳкерчĕк3ст}}}|{{{Ӳкерчĕк калăпăшĕ|150px}}}]]}}
{{!}}}
}}

|пата7 = Тӑван ят
|текст7 = {{{OriginalName|}}}

|пата8 = Йыхрав
|текст8 = {{{Йыхрав|}}}

|пата9 = Патшалӑх
|текст9 = {{{Патшалăх|}}}

|пата10 = Тӗс
|текст10 = {{{Тĕс}}}

|пата11 = Кама тивӗҫтерет
|текст11     = {{{КамаТивĕçтереççĕ|}}}

|пата12     = Кам тивӗҫтерет
|текст12     = {{{КамТивĕçтерет|}}}

|пата13     = Чыслав сӑлтавӗ
|текст13     = {{{ЧыславСăлтавĕ|}}}

|пата14     = Статус
|текст14     = {{{Статус}}}

|пуçелĕк15 = {{#if:{{{Параметрсем|}}}{{{ЙĕркеленĕВăхăт}}}{{{ПĕрремĕшЧыслани|}}}{{{ЮлашкиЧыслани|}}}{{{Шучĕ|}}}|Статистика}}

|пата16     = Параметрсем
|текст16     = {{{Параметрсем|}}}

|пата17    = Йӗркеленӗ вӑхӑт
|текст17    = {{{ЙĕркеленĕВăхăт}}}

|пата18    = Пӗрремӗш чыслани
|текст18    = {{{ПĕрремĕшЧыслани|}}}

|пата19    = Юлашки чыслани
|текст19    = {{{ЮлашкиЧыслани|}}}

|пата20    = Чыслав шучӗ
|текст20    = {{{Шучĕ|}}}

|пуçелĕк21 = {{#if:{{{АслăЧыслав|}}}{{{КĕçĕнЧыслав|}}}{{{Танлашать|}}}|Умхыҫлӑх}}

|пата22    = Аслӑ чыслав
|текст22    = {{{АслăЧыслав|}}}

|пата23    = Кӗҫӗн чыслав
|текст23    = {{{КĕçĕнЧыслав|}}}

|пата24    = Танлашать
|текст24    = {{{Танлашать|}}}

|пата25    = Сайт
|текст25    = {{URL|{{{Сайт|}}}}}

}}&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;{{doc}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>6o1cl1nf6xr7kkeiqh7vo8xkwptxmww</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Куршанак орденĕ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>30232</id>
    <revision>
      <id>872899</id>
      <parentid>771060</parentid>
      <timestamp>2026-04-16T16:25:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Max Tenche</username>
        <id>25572</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>хушни, тӗрӗслетӳ</comment>
      <origin>872899</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3734" sha1="ou4677ohp18as1uzuwbhk93wfwtgl2c" xml:space="preserve">{{Чыслав карточки
|Ячĕ = Сĕм авалхи те çав тери тивĕçлĕ Куршанак орденĕ
|Ӳкерчĕк = Insignia of Knight of the Thistle.png
|ӲкерчĕкХăю = Order of the Thistle UK ribbon.svg
|Ӳкерчĕк2ст = 
|ӲкерчĕкХăю2ст = 
|Ӳкерчĕк3ст = 
|ӲкерчĕкХăю3ст = 
|OriginalName = '''The Most Ancient and Most Noble Order of the Thistle'''
|Йыхрав = '''Nemo Me Impune Lacessit''' (''Никам мана катӑлмасть, хӑйне катӑлмасан'')
|Патшалăх = {{flagicon|UK}} [[Аслă Британи]]&lt;br /&gt;{{flagicon|Scotland}} [[Шотланди]]
|Тĕс = [[Рыцарь орденĕ]]
|КамаТивĕçтереççĕ =
|ЧыславСăлтавĕ    =
|Статус = тивĕçтереççĕ
|Параметрсем =
|ЙĕркеленĕВăхăт = [[çу, 29]], [[1687]] ç.
|ПĕрремĕшЧыслав =
|ЮлашкиЧыслав =
|Шучĕ =
|АслăЧыслав =
|КĕçĕнЧыслав =
|Танлашать = [[Орден Подвязки]] &lt;br /&gt;[[Таса Патрик Орденĕ]];
}}

'''Авалрах та ыркăмăлрах Куршанак орденĕ''' ({{lang-en|The Most Ancient and Most Noble Order of the Thistle}}) — [[Шотланди]]пе çыхăннă [[Рыцăрь орденĕсем|рыцăрь орденĕ]]. Хăçан ăна хута кĕртни паллă мар пулсан та, [[Яков II (Англи патши)|Яков VII (Шотланди патши)]] (çаплах вăл Англи патши Яков II пек паллă) хальхи ордена [[1687]] çулта йĕркелесе янă. Орден шутне Суверен тат вунулттă Рыцăрьпе Леди кĕреççĕ, çаплах унăн шутĕнче «экстра» рыцăрь ([[британ патша çемьи]]н пайташĕсем тата ютçĕр монархĕсем). Анчах та Суверен хăй кăна орденре пайташлăхпа тивĕçтерет; ăна правительство канаш памасть.

Орденăн тĕп эмблеми — [[куршанак]], Шотланди наци символĕ.

== Кун-çулĕ ==

== Каçăсем ==
{{commonscat|Order of the Thistle}}
* Burnett, C. J., Burnett, H. and Bennet, H. «The Green Mantle: A Celebration of the Revival in 1687 of the Most Ancient and Most Noble Order of the Thistle.» Edinburgh: [[Royal Scottish Museum]].
* Burnett, C. J. and Hodgson, L. ''Stall Plates of the Most Ancient and Most Noble Order of the Thistle in the Chapel of the Order within St Giles' Cathedral, The High Kirk of Edinburgh.'' Edinburgh: [[Heraldry Society of Scotland]].
* [http://www.debretts.co.uk/etiquette/order_of_the_thistle.html Debrett’s Limited. (2004). «The Most Ancient and Most Noble Order of the Thistle.»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050404062737/http://www.debretts.co.uk/etiquette/order_of_the_thistle.html |date=2005-04-04 }}
* «Knighthood and Chivalry.» (1911). ''Encyclopædia Britannica,'' 11th ed. London: [[Cambridge University Press]].
* [http://www.angeltowns.com/town/peerage/02thistle.htm Rayment, L. (2003). «Knights of the Thistle.»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080406055931/http://www.angeltowns.com/town/peerage/02thistle.htm |date=2008-04-06 }}
* [http://www.heraldica.org/topics/britain/order_precedence.htm Velde, F. R. (2003). «Order of Precedence in England and Wales».]
{{Британ чыславĕсен системи}}

[[Категори:Аслă Британи орденĕсем|Куршанак]]
[[Категори:Рыцăрь орденĕсем|Куршанак]]</text>
      <sha1>ou4677ohp18as1uzuwbhk93wfwtgl2c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Караваджо</title>
    <ns>0</ns>
    <id>39037</id>
    <revision>
      <id>872909</id>
      <parentid>872669</parentid>
      <timestamp>2026-04-16T20:14:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ziv</username>
        <id>32730</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]])  [[File:The Incredulity of Saint Thomas by Caravaggio.jpg]] → [[File:Caravaggio incredulity.jpg]] → File replacement: Updating from an old and lower-quality version to a newer version with better quality ([[c:c:GR]])</comment>
      <origin>872909</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12888" sha1="d0k8ir4vvbmgc2mwtmewjaovx10r21i" xml:space="preserve">{{Ӳкерçĕ
 |фон                  = 
 |ят                   = Карава́джо
 |тăван ят             = {{lang-it|Michelangelo Merisi (Amerighi) da Caravaggio}}
 |çуралнă чухнехи ят   = 
 |ӳкерчĕк              = Bild-Ottavio Leoni, Caravaggio.jpg|Caravaggio, by Ottavio Leoni
 |анлăшĕ               = 
 |ӳкерчĕке ăнлантарни  = Караваджо сăнарĕ,Оттавио Леони [[1621]]
 |çуралнă вăхăт        = [[1571]] 
 |çуралнă вырăн        = {{ÇуралнăВырăн| Милан| Миланра}}
 |вилнĕ вăхăт          = [[1610]]
 |вилнĕ вырăн          = {{ВилнĕВырăн|Порто-Эрколе|Порто-Эрколере}}
 |пулса тухни          = 
 |пăхăнулăх            = 
 |гражданлăх           = 
 |жанр                 = [[историлле сăнар ĕçĕ]]
 |вĕренӳ               = [[Симоне Петерцано|Симоне Петерцано]]
 |стиль                = [[Ломбарди ӳнер шкулĕ, реализм]]
 |ĕçĕсем               = [[ ()| ()]]&lt;br /&gt;[[]]&lt;br /&gt;[[]]&lt;br /&gt;[[ ()| ()]]
 |пулăшакансем         = 
 |сĕм                  = 
 |сĕм янă              = 
 |чыславсем            = 
 |хисепсем             = 
 |парнесем             = 
 |сайт                 = 
 |викиампар            = Caravaggio
}}
'''Микела́нджело Меризи''' (е '''Америги) да Карава́джо''' ({{lang-it|Michelangelo Merisi (Amerighi) da Caravaggio}}); 1571 çулхи авăнăн 29-мĕшĕ, Милан — 1610 çулхи утăн 18-мĕшĕ, Порто-Эрколе) — итал ӳнерçи, XVII-мĕш ĕмĕрти Европа ÿнерÿне чикĕсĕр харсăр пултарулăхĕн чĕрĕ сĕткĕнĕпе çĕнĕрен хăватлантарнă.1591-1610-мĕш çулсенче Римра, Неапольте, Мальтапа Сицилире ĕçленĕ. Ĕçĕсенче çынна тулашĕнчен те чун-кăмăл енчен те чăн пурнăçран сăнаса ÿкернĕ, ÿнер ĕçĕсенче çĕнĕ меслетпе—çутăпа тата мĕлкепе анлă усă курнă, çав мел сăнарсен шухăш-кăмăлĕсене тарăнрах ăнланма май парать. Вăл вăхăтра илемлĕ ÿнер ĕçĕнче маньеризм хуçаланнă, тĕслĕхрен: Чезари тата Федерико Цуккари. Караваджо пултарулăхĕ маньеризма аркатса барокко тапхăрĕн ÿнерçисене вăйлă витĕм хунă; [[:ru:Рубенс|Рубенс]]а, Жорж де Латура, Сурбарана, [[Диего Веласкес|Веласкеса]], [[Рембрандт]]а, Хосе Риберана, [[Артемизия Джентилески]]не. Унсăр пуçне унăн пуян еткерĕ паянхи илемлĕ ÿнершĕн те пысăк пĕлтерĕшлĕ пулса тăрать. 

== Кун-çулĕ ==
Караваджо Миланта çуралнă, унăн ашшĕ Фермо Меризи, Франческо Сфорца да Караваджо маркизăн хуçалăхне тытса пынă. Амăшĕ, Люсия Aратори çав таврари пуян кил-йышран тухнă. 1576 çулта муртан çăлăнас тесе кил-йыш Бергамопа юнашар Караваджо ятлă пĕчĕк хулана пурăнма куçать, анчах 1577 çулта ашшĕ унтах «хура чиртен» вилет. Вĕсен çемьи Сфорцапа Колонна мăшăрланупа çирĕплетнĕ хăватлă  çемьисемпе тачă çыхăнура пулса вĕсен хÿтĕлевĕнче тăнă. 1584 çулта амăшĕ вилет.

1584-1588 çулсенче Миланта, Симоне Петерцано, Тицианăн вăренекенĕн, ĕç лаççинче вĕреннĕ, кунта Леонардо да Винчи, Венецире Джорджонепе Тициан ĕçĕсемпе паллашать.

1592-мĕш çулта, тавлашура пĕр çамрăк çын вилсе каять, Караваджо Рима тухса каять.16-17-мĕш ĕмĕрсенче унта çĕнĕ пысăк чиркÿсемпе керменсем туса хăпартнă. Вĕсене капăрлатма Рим-католи чиркÿ реформаторĕсем çĕнĕ çулсемпе çĕнĕ ÿнерçĕсем шыранă. Караваджо шăпах çав тĕле лекнĕ.
Малтанхи вăхăтра  вăл темиçе ÿнерçĕн ĕç лаççисенче те ĕçлет. Кĕçех вăл хăйĕн çулне тупать.

1594 çулхи кĕркунне Караваджо Франческо дель Монте кардинал валли ĕçлеме пуçлать. Кĕске вăхăтрах вăл паллă ÿнерçĕ пулса тăрать.

1600 çул патнелле Чириако Маттеи банкир килĕнче пурăнма пуçлать.

1599 çулта Сан-Луиджи-деи-Франчези чиркÿне Караваджо капăрлатма тытăнать.

1600 çулта Санта-Мария дель Пополо чиркÿне капăрлатать.

1602 çулта Санта Мария делла Скала ин Трастевере мăнастир валли ĕçлеме пуçлать.

1603-1605 çулсенче Кьеза Нуово, Сант-Агостино, Сăваплă Петĕр чиркÿсем валли ĕçлет. Час-часах  унăн ĕçĕсене чиркÿ ыйтнă пек туманшăн туянман. Ăна пăхмасăр чаплă ÿнерçĕ ячĕ таврипех сарăлать.

Чăрсăр кăмăллă пулнă пирки саккунпа туслă пулман, час-часах тĕрмене лекнĕ, таркăнра пурăнма тивнĕ. 
1606 çулта хирĕçÿре çамрăк çына вĕлерет, папа Павел V унăн пуçĕшĕн укçаллă парне сулать, халĕ ĕнтĕ кашниннех ăна вĕлерме ирĕк пулнă. Вăл Мальта утравĕ çине тарать, 1608 çулта Сан Джованни деи Кавалиери чиркÿ валли ĕçлет. Мальтара та ăна чарусăрлăхĕ лăпкă пурăнтармасть — тĕрмене çитерет, темле майпа тарса Сицили утравне çитет, хуларан хулана куçать. Ниме те пăхмасăр нумай ĕçлет.

1609-мĕш çулта Неапольте палламан тăшманĕсем унăн çине вĕлерес тесе тапăннă, кĕрешÿре вăл йывăр аманнă. 1610-мĕш çулта кардинал Гонзага Павел V-мĕш папăран ÿнерçĕне каçарма ыйтать, ăна пĕлсенех Караваджо Рима васкать.

Анчах утă уйăхĕн 18-мĕшĕнче сарăмсăр вилĕм 38 -ти ÿнерçĕн кун-çулне татать. Унăн вилĕмĕн чăн сăлтавĕ çак таранччен те паллă мар, пĕрисем сив чир ернĕ пирки тенĕ, тăшманĕсем тавăрса вĕлернĕ тенĕ сас-хура та çÿренĕ. Утă уйăхĕн 31-мĕшĕнче Римре Павăл V-мĕш папа ÿнерçĕне каçарни халăхра паллă пулать.

== Ĕçĕ-хĕлĕ ==
*«Улма-çырла карçинкки» (1594-мĕш çул), Амброзиана библиотеки, Милан 
*«Вакх» (1595), Уффици курав речĕ, Флоренци                                                                                                                                   
*«Лютня калакан» (1595-мĕш çул), Эрмитаж, Сăваплă-Петĕрхули
*«Магдалина» (1597-мĕш çул), Дория курав речĕ, Рим
*«Египета кайнă чухне канни» (1597-мĕш çул)
*«Исаак ывăлне, Авраама чÿклени» (1598-мĕш çул).
*«Юдифпа Олоферн» (1600-мĕш çул патнелле), Авалхи илемлĕх Наци курав речĕ, Рим
*«Сăваплă Матфей чĕнни» (1600-мĕш çул патнелле), Сан Луиджи дей Франсези, Рим
*«Фома ĕненменни» (1600-мĕш çул патнелле), Сан-Суси керменĕ, Потсдам
*«Тупăка хуни» (1603-мĕш çул), Апостолсен Пинакотеки, Ватикан
*«Таса хĕр вилни» (1601-1606-мĕш çул), Лувр, Париж  
*«Сăваплă Иероним» (1606-мĕш çул), Боргезе курав речĕ, Рим
*«Эммаусри каçхи апат» (1606-мĕш çул)
*«Давидпа Голиаф»  (1609-мĕш çул патнелле)

== Курав речĕ ==
&lt;gallery&gt;
Baco, por Caravaggio.jpg|''[[Вакх]]''
Michelangelo_Caravaggio_038.jpg|''Сăваплă Петĕре хĕрес çине хуни''
Caravaggio-The Conversion on the Way to Damascus.jpg|''The Conversion on the Way to Damascus'',1601
Michelangelo Merisi da Caravaggio - The Cardsharps.jpg|''The Cardsharps'', c.1594
The Denial of Saint Peter-Caravaggio (1610).jpg|''The Denial of Saint Peter'' c.1610
Caravaggio — The Calling of Saint Matthew.jpg|''Сăваплă Матфей чĕнни''
Caravaggio - Taking of Christ - Odessa.jpg|''Христоса тыткăнлани'' (c. 1602)
La Diseuse de bonne aventure, Caravaggio (Louvre INV 55) 02.jpg|''Пулас шăпана калакан'' c.1594
David and Goliath by Caravaggio.jpg|''[[Давидпа Голиаф]]'' (1599)
Caravaggio - Giuditta e Oloferne (ca. 1599).jpg|''[[Юдифпа Олоферн]]'' (1599-1600)
Sacrifice of Isaac-Caravaggio (Uffizi).jpg|''Исаак ывăлне, Авраама чÿклени'' (1603)
Supper at Emmaus-Caravaggio (1601).jpg|''Эммаусри каçхи апат'' (1601)
Caravaggio incredulity.jpg|''Фома ĕненменни ''
The Entombment of Christ-Caravaggio (c.1602-3).jpg|''Тупăка хуни''
Death of the Virgin-Caravaggio (1606).jpg|''Таса хĕр вилни'' (1604-1606)
Penitent Magdalene-Caravaggio (1594-6).jpg|''[[Maria Magdalene|Магдалина]]'' (c. 1598)
Michelangelo Caravaggio 019.jpg|''[[:it:Canestro di frutta (Caravaggio)|Улма-çырла карçинкки]] ''
Michelangelo Caravaggio 066.jpg|''Дель Розарио Тур амăшĕ'', 1607
Michelangelo Caravaggio 029.jpg|''The Seven Works of Mercy,'' 1607
Michelangelo Caravaggio 021.jpg|''The Beheading of Saint John the Baptist'', 1608
Michelangelo Caravaggio 020.jpg|''Лютня калакан'', 1595
Supper at Emmaus-Caravaggio (1606).jpg|''Эммаусри каçхи апат'', 1606.
Christ at the Column-Caravaggio (c. 1607).jpg|''Христоса асаплантарни''. 1607.
Caravaggio - Cupid as Victor - Google Art Project.jpg|''Omnia vincit Amor'' (1602)
Caravaggio (Michelangelo Merisi) - Ecce Homo - Google Art Project.jpg|''Ку Çын'' 1605
Saint Jerome Writing-Caravaggio (1605-6).jpg|''Сăваплă Иероним'' 
&lt;/gallery&gt;

== Вуламалли ==
*А.Н.Бенуа, &quot;История живописи всех времён и народов&quot;, т.3 - СПб.: &quot;Издательский Дом &quot;Нева&quot;&quot;, 2002.
*Christiane Stukenbrock, Barbara Topper, &quot;1000 masterpieces of european painting&quot;, — h.f.ullman is an imprint of Tandem Verlag GmbH, 2011
*Caravaggio, VEB Verlag der Kunst Dresden, 1989
*Roberto Longhi, Caravaggio, VEB Verlag der Kunst Dresden,1968

== Асăрхавсем ==
{{асăрхавсем}}

== Каçăсем ==

{{Караваджо}}

[[Категори:Пайăр çынсем, алфавитпа]]
[[Категори:Ӳкерçĕсем, алфавитпа]]
[[Категори:1571 çулта çуралнисем]]
[[Категори:1610 çулта вилнисем]]
[[Категори:Италири ӳкерçĕсем]]
[[Категори:Барокко ӳкерçисем]]
[[Категори:Караваджо ӳкерчĕкĕсем|*]]
[[Категори:Пайăр çынсем:Итали]]
[[Категори:Авăнăн 29-мĕшĕнче çуралнисем]]
[[Категори:Утăн 18-мĕшĕнче вилнисем]]
[[Категори:Мальта рыцăрĕсем]]
[[Категори:Караваджизм]]</text>
      <sha1>d0k8ir4vvbmgc2mwtmewjaovx10r21i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Иссел</title>
    <ns>0</ns>
    <id>71225</id>
    <revision>
      <id>872912</id>
      <parentid>832723</parentid>
      <timestamp>2026-04-17T11:49:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>28304</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>872912</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11153" sha1="asda32etnedqe025ezh2umh44q5f5x3" xml:space="preserve">{{ПВ-Раççей
 |статус                   = Ял
 |чăвашла çĕлĕк            = Иссел
 |тăван çĕлĕк              = Иссел
 |герб                     = Coat of arms of Orenburg Oblast.svg
 |ялав                     = Flag of Orenburg Oblast.svg
  |lat_deg = 53|lat_min = 49|lat_sec = 00
  |lon_deg = 53|lon_min = 11|lon_sec = 00
  |CoordAddon = type:city(100)_region:RU
  |CoordScale = 
 |ЯндексКартти             = 
 |регион карттин пысăкăшĕ  = 
 |район карттин пысăкăшĕ   = 
 |регион                   = Ăренпур облаçĕ
 |регион тапăлра           = Ăренпур облаçĕ 
 |район тĕсĕ               = Муниципаллă район
 |район                    = Абдулино районĕ
 |район тапăлра            = Абдулино районĕ{{!}}Абдулино
 |пурăнан тăрăх тĕсĕ       = Ял тăрăхĕ
 |пурăнан тăрăх            = Покровка ял канашĕ (Ăренпур облаçĕ) ял тăрăхĕ
 |пурăнан тăрăх тапăлра    = Покровка ял канашĕ (Ăренпур облаçĕ) ял тăрăхĕ{{!}}Покровка
 |шалти пайлану            = урамсем
 |пуçлăх                   = 
 |никĕсленĕ вăхăт          = 
 |пĕрремĕш асăну           = 
 |малтанхи ятсем           = 
 |статус                   = Ял
 |лаптăк                   = 
 |ПВ центрĕн çӳллĕшĕ       = 228
  |пурăнан халăх           = 
  |халăх çыравĕн çулĕ      = [[2010]]
  |йышлăх                  = 
  |агломераци              = 
  |наци йышĕ               = [[чăвашсем]]
  |конфесси йышĕ           = православсем
  |этнохороним             = исеялсем
 |вăхăт тăрăхĕ             =
 |почтă индексĕ            = 461775
 |почтă индексĕсем         = 
 |телефон кочĕ             = 35355   
 |автомобиль кочĕ          = 56 
 |цифрăллă идентификатор   = 53203822000
 |категори Commons-ра      = 
 |сайт                     = 
}}
'''Иссел''', '''Исеял''' ({{lang-ru|Исайкино}}), — [[Ăренпур облаçĕ]]н [[Абдулино районĕ]]нчи [[ял]]. Çавăн пекех тепĕр чухне '''Исеяль''', '''Исеялĕ''', '''Исъел''' тенисем тĕл пулаççĕ. Анчах та вĕсене вариантсем темелĕх çук. Пурте пĕр япаланах пĕлтереççĕ. 
== Истори ==
{{Цитата пуçламăшĕ}}
{{oq|ru|}} 
{{Цитата вĕçĕ}}

== Ял йышĕ, тытăмĕ ==
[[2010]]-мĕш çулта ялта (?)  [[çын]] пурăннă. 

Урамсем. Вĕсен вырăсла ячĕсем: Заречная улица
Нагорная улица, Парковая улица, Улица Победы, Улица Правды, Речная улица, Тупой переулок, Школьная улица . Чăвашла ятсем паллă мар.
== Тетелте ял пирки мĕн калани&lt;ref&gt;[http://ru.esosedi.org/RU/ORE/8618661/isaykino/  Иссел — Исайкино.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181121045759/http://ru.esosedi.org/RU/ORE/8618661/isaykino/ |date=2018-11-21 }}&lt;/ref&gt; ==
{{Цитата пуçламăшĕ}}
{{oq|ru|13 марта 2012 Зеленый из Тольятти  #-0+
Исайкино - село, находящееся в Абдулинском районе, Оренбургской области...
Исайкино – языческое название Исъел – Иссел основано на реке Мочегай во второй половине 18 века. Первыми жителями села были Исай, Самар, Усман, которые переселились из Похвистневского района, с. Стюхино.
В долине реки Исай образовал село Исайкино, в 3-х км от него поселился Усман (Усманкино), Артамоновка (Ключевка) в 6 км Самаркино основал село Самаркино Асекеевского района.}}&lt;Куçару: &gt; 
{{Цитата вĕçĕ}}
{{Цитата пуçламăшĕ}}
{{oq|ru|09 августа 2012 Дмитрий Башкатов из Москвы  #-0+
Происхождение названия села Исайкино - это не языческое Исъел - Иссел, а Иссель это есть удобно произносимое название села, произошедшее от названия основателя села Исая. Название села Иссель произошло от названия Исай ял (в переводе означающее:село Исая).
Точно таким образом прозошли названия и других чувашских сел:
1. Самаркино (Самарель) - Самар ял (село Самара);
2. Васькино (Васюкель) - Васюк ял (село Васюка,т.е. Василия);
3. Усманкино (смель)(ныне деревня Артамоновка, которое имеет и другое название Ключёвка, т.к. там в своё время был организован колхоз Ключёвка) - Усман ял (село Усмана)
4. Захаркино (Сахарель, другое название бытующее только среди чувашей Срмет) - Захар ял (село Захара);
5. Степановка-1 (Утинкель) - Утинке ял (село Утинка);
6. Степановка-2 (Симелл) - Симен ял (село Симена);
7. Нижний Курмей (Крми) - не знаю;
8. Верхний Курмей (Карми пу) - ....(Голова Курмея);
9. Васильевка ((Чаваш)Сарай-Гир)) - Сар йр (Желтый конь (жеребец)).}}&lt;Куçару: &gt;  
{{Цитата вĕçĕ}}
{{Цитата пуçламăшĕ}}
{{oq|ru|09 августа 2012 Дмитрий Башкатов из Москвы  #-1+
Я вообще-то сам родом из Исайкино (Исель яленчень), живу здесь. Предки наши точнее мой пра-пра-пра-пра дед Егор (Ягурка) со своим 4-х летним сыном Тимофеем (Тимуком) переехал в с. Исайкино из с. Аверкино Похвистневского района Самарской губернии. Затем в с. Исайкино у тимофея родился сын Еремей, у того Николай, у Николая - Григорий, у Григория - Василий, у Василия - Дмитрий (т.е. Я), а у меня сыновья Алексей и Андрей. Имена приведены только по прямой линии.
Адрес нашего села в старину был: Нижневолжский край, Самарская губерния, Бугурусланский уъезд, Коровинская волость, село Исайкино.}}&lt;Куçару: &gt;  
{{Цитата вĕçĕ}}
{{Цитата пуçламăшĕ}}
{{oq|ru|10 мая 2017 Анастасия из Санкт-петербурга  #-0+
Меня тоже заинтересовала эта деревня,год назад я узнала что в этой деревне Исайкина жил мой дед (то есть отец моего папы)звали его Курдов Тимофей 1937 года,его брат Сергей Кудрин и сестра АКСИНЬЯ!!! К сожалению больше ничего нещнаю о них и не видела никогда!очень интересно было бы узнать родных и близких моего папы!}}&lt;Куçару:10, май, 2017, Анастасия, Санкт-Петербург. Мана та çак ял кăсăклантарать, çулталăк каялла пĕлтĕм: кунта ман асатте (аттен ашшĕ) Курдов Тимофей, 1937-мĕш сулхи, тата унпа пĕртăван Сергей Кудрин, Аксинья пурăннă!!! Шел урăх ним те пелместĕп. Нихçан та курман. Аттен тăванĕсемпе çывăх çыннисене лайăхрах пĕлсен аванччĕ.&gt;  
{{Цитата вĕçĕ}}
== Çутĕç тата культура ==
== Паллă çынсем ==
== Вуламалли ==
* Матвеев Г.Б., Иванов В.П. [http://enc.cap.ru/?t=publ&amp;lnk=3931 Чуваши Оренбургские.] — Электронла чăваш энциклопедийĕнчи статья.
* [[Иванов Виталий Петрович|Иванов В. П.]], «Этническая география чувашского народа», Чебоксары, 2003, ISBN 5-7670-1404-3.
* Жакмон А. Чуваши в Оренбург­ской губернии // Московские ведомости. 1890. №45, 70.
* Чуваши Приуралья. Чебоксары, [[1989]].
* Чуваши в Оренбургской области. Оренбург, 1998.
* Иванов В.П., Михайлов Ю.Т. Чувашское население Оренбургского края: формирование этнотерриториальной группы, этнокультура, динамика численности // Чувашский гуманитарный вестник. 2007–2008. №3.
* [[Ягафова Екатерина Андреевна|Ягафова Е.А.]] Чуваши Урало-Поволжья (история и традиционная культура этнотерриториальных групп). Ч., 2007.
== Асăрхавсем ==
{{асăрхавсем}}
== Каçăсем ==
* [http://foto-planeta.com/np/49040/isaykino.html Иссел.]
* [http://www.komandirovka.ru/cities/isajjkino_oren._obl./ Иссел пирки кĕске информаци.]
* [http://www.bankgorodov.ru/place/derevnya_artamonovka Ÿсмел.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230319142646/https://www.bankgorodov.ru/place/derevnya_artamonovka |date=2023-03-19 }}
* [http://www.komandirovka.ru/cities/artamonovkadop/ Ÿсмел пирки кĕскен.]
* [http://www.komandirovka.ru/cities/nikolkino_oren._obl./ Краткая информация о Николькино.]

{{Orenb-obl-geo-stub}}
{{Абдулино хула тăрăхĕ}}

[[Категори:Абдрахманово районĕн пурăнан вырăнĕсем]]
[[Категори:Чăвашсем]]</text>
      <sha1>asda32etnedqe025ezh2umh44q5f5x3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Курышов Анатолий Николаевич</title>
    <ns>0</ns>
    <id>121103</id>
    <revision>
      <id>872911</id>
      <parentid>838456</parentid>
      <timestamp>2026-04-16T21:01:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>188</id>
      </contributor>
      <comment>Removing [[:c:File:Толик_Курышов.jpg|Толик_Курышов.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Infrogmation|Infrogmation]] because: per [[:c:Commons:Deletion requests/Files uploaded by Luxferuer|]].</comment>
      <origin>872911</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14065" sha1="5ctpqbhdtqj77vxhyyj8la3cw5822sq" xml:space="preserve">[[File:Stamp of USSR 1535.jpg|thumb|260п|]]
'''Анатолий Николаевич Курышов''' (1931 ç., Тюхминево ялĕ, Пенза облаçĕ, РСФСР, ССРП çур.) — [[Тăван Çĕршывăн Аслă вăрçи]]не (1941 – 1945 ç.) хутшăннăскер, [[Сталинград çапăçăвĕ]] тапхăрĕнче [[Павлов çурчĕ|Павлов çуртне]] хӳтĕленĕ салтаксенчен халĕ пурăнакан фронтовик.

== Биографи ==
Анатоий Курышев 1931 çулта Пенза облаçĕнчи Тюхминево ялĕнче çуралнă.

=== Сталинграда каникула ===
Пиллĕк класс хыççăн çулла «çапкаланса ан çӳретĕр» тесе, Толика иртекен пуйăс çине лартса аккăшĕ патне Сталинграда каникула ирттерме ăсатнă. Колхозра вăй хурса тăрăшнă амăшĕ, фронтри лару-тăру пирки нимĕн те чухламан.

Тольăн Атăл çыранĕнче хĕвел айĕнче ăшăнса выртасси пулайман. Сталинград вăрçă хули пулса тăнă. Çурлан 20-мĕшĕнче хула çине пĕрремĕш бомбăсем ӳкнĕ те çурт-йĕр вут-шара айне пулнă. Килти апăр-тăпăра йăтса Атăл лешьенне каçас тĕллевпе çыран хĕрне чупса çитнĕ халăх хушшинче Толик те пулнă. Ăнчах та арçын ача, Кĕтерне аккăшĕн килйышĕ патне хулана таврăннă. Çурт вырăнĕнче ишĕлчĕксем çуннă. Тӳперен вилĕм тоннă-тоннипех пуç çине ӳкнĕ. Атăл урлă каçă ишĕлсе аннă.

Анатолий армана чупса çитнĕ — унта Гриша куккăшĕн нумай ачи-пăчи тата 10 çулти Андрей пытанса ларнă. Пиллĕк талăк пытанса пурăннă, фрицсем çынсене урама хăваланине, аманнă хĕрлĕ çарçăсене вĕлернине сăнанă. Григорий, юлнă апат-çимĕçе пайланă та çыран хĕрне тарма сĕннĕ. Андрейпе Толик, хырăм выçă та типĕ пулсан та, хӳтлĕхре тухма килĕшмен. Гриша кукка, арăмĕ тата виçĕ ача юханшыв патнелле ыткăннă. Темиçе минутран вĕсене нимĕç пулемёчĕ ураран ӳкернĕ, артиллери кононадине пула вĕсем қăшқарни те илтĕнмен. Çăлăнса юлнă ачасем тепĕр виçĕ талăк чĕтресе ларнă. Шурăмпуç килсен Андрей выçлăха чăтаймасăр чупса тухнă — ăна пĕрре персех вĕлернĕ. Толик арманта пĕчченех юлнă, çĕрле фундамент çумĕнчи вĕлтĕрене çинĕ.

Фашистсем хулана хупăрласа кĕни сакăр кун çитсен вăйран кайнă ача метр хыççăн метр çуртсен ишĕлчĕкĕсем хушшипе совет çыннисене тĕллевпе хырăмпа шунă. Сасартăк ăна такам алли ĕнсе патĕнчен ярса илнĕ те çурт сакайне туртса кĕртнĕ. Çĕр айĕнче Толик: «Сана мĕн, пурнăç йăлăхтарчĕ-и? кунта таврара нимĕçсем! Эп Захарыч мучи. Шăп лар» тенĕ сасăна илтнĕ. Ирхине ват çын ача мăйĕнчи пионер галстукне асăрханă та ăна мусора пăрахма хушнă. Кунтах икĕ арçын ача, аякри кĕтесре аманнă хĕрлĕ çарçăна асăрханă. Çапла Анатолий çĕршыв историне яланлăхах кĕрсе юлнă адреса — кăрлачăн 9-мĕшĕ лапамĕ, 61-мĕш №-лĕ çурт — килсе кĕнĕ.

Кĕçех фрицсем килсе кĕнĕ. Телее пула, аманнă çарçă унченех хамăрăн позицисем еннелле кайнă. Ачасемпе ват çынна тĕкĕнмен. Уйăх вĕçĕнче пирĕн тăватă салтак килсе кĕнĕ. Асли палăртнă: «Павлов сержант. Разведотделени... Эсир кунта шăппăн ларăр, пирĕн ĕçлемелле».

=== [[Павлов çурчĕ]] ===
«Ĕçе» тепĕртакран туса пĕтернĕ. Анатолий Николаевич астунипе, çӳлте гранатăсем сирпĕннĕ, автоматсем хăтлаттарнă, нимĕçсем кăшкăрса тăваттăмĕш этажри чӳречесенчен юхса аннă. Çапах та фрицсем çак объекта çухатнипе килĕшмесĕр пĕр чарăнми пеме тытăннă. Авăнăн 27-мĕшĕнче пуçласа официаллă 58 талăка пынă Павлов çуртне хӳтĕленин тапхăрĕ шутланать. Чӳк уйăхĕ вĕçленичченех паттăр салтаксем тата вĕсен кĕçĕн юнташĕ йĕп-хура тамăкра çапăçнă.

Яков Павлов сержант ярса илнĕ çурта тӳрех «хăрама пĕлмен çынсен карманĕ» туса хурать. Çак бастиона çыравçăсем «сталинградри пирĕн хӳтĕлевĕн пĕрремĕш каси умĕнчи хумçуракан» тесе ят панă. Историри пĕр официаллă статистика мĕне тăрать: кăрлачăн 9-мĕшĕ лапамне штурмланă чухнехипе танлаштарсан пĕтĕм Францие ярса илнĕ чухне фашистсем чĕрĕ вăя темиçе теçетке хут сахалтарах çухатнă.

Командир арçын ачана суранланнă Калинин санинструктора тупса, ăна полк штабне çитсе Елин полковникран хăвăртрах пулăшу ыйтма тапăч пама хушнă. Анчах та полк тӳрех пулăшу ярса парайман, унчен «павловсен» виçĕ талăк хушши пĕр канăçсăр çапăçма тивнĕ.

Пĕрмаях позицисем çине патрон-граната илсе пыракан ачана сержант хĕрхеннĕ. Çапах та Якку Толика теветкеллĕ ĕç — путвалри чӳречерен тухса çывăхри çурт патне çитсе лару-тăрăва сăнама — хушать.

Канализаци люкĕпе Анатолий подъезда çитнĕ. Пĕрремĕш этажри пĕр хваттерте ача сĕтел çинче нимĕç хучĕсене асăрханă. «Çапăçу лăплансан ӳкерчĕк тума юрать» тесе Толик хутсене ярса илнĕ. Çĕрле Толика тыла ăсатас шухăшпа командир нимĕç докуменчĕсемпе, разведчиксемпе пĕрле штаба ăсатнă. Хутсенче нимĕçсем Сталинградăн пĕр районне ярса илес план пулнă. Полк командирĕ Елин полковник фронт лешьенне çитересшĕн калаçнă. Çакна илнĕ çамрăк разведчик, штабран тарнă та шурăмпуç киличчен карман-çурта таврăннă.

Павлов ушкăнĕн вăйĕсем юпа уйăхĕн варринелле пĕтсех пынă. Пулăшăва кĕтмен те. Профиль енчи хӳме йăтăнса аннипе пирĕн позицисем уçăлса кайнă. Халран кайнă суранлă салтаксем çапăçу лăплансан фундамент айĕпе çĕр чавса юнашар подъезда куçса позицисем тăвасшăн пулнă. Анчах та шăтăкĕ питĕ хĕсĕк пулнă. Кунта каллех пионер Курышов пулăшать. Анатолий тăвăр тоннельпе кĕрсе кайнă та пилĕк таран сивĕ шывра тăрса сапёр кĕреçипе çăлăнăç хăвăлне аслăлатнă. 

Чĕрĕ юлнă çарçăсем Толик маттурлăхне пула çĕнĕ позицисене куçнă та юнлă çапăçăва малалла тăснă. Паттăр ĕçне тунă Анатолий Курышов шăнса пăсăлнă, вĕрĕлсе кайнă. Эмел-микстура пулман.

Температура хăпарса кайнă, пыр шыçса кайнă пулсан та Толик çапăçуран тухман. Сталинград çăпăçăвĕн пĕр кунĕнче Анатолин юнашар подъезда çитмелле пулнă. Сирпĕнӳ хумĕпе утса пенĕ ача тăн çухатнă.

Мĕнпур перекен хĕçпăшал хатĕрĕ пенипе 11 çулти ачана хӳтлĕхе туртса кĕнĕ. Ванчăк пионер пуçне амантнă, хăлхине каснă, пуç мимине кисрентернипе пит çинчи мышцăсем хытса ларнă. Салтаксем, хăйсен пурнăçне шеллемесĕр, Толика фронтри лазарет палаткине илсе çитернĕ... 

=== Киле таврăнни ===
Кайран санитари пуйăсĕнче Анатолие Пензăна илсе çитернĕ. Толик амăшĕ, Елизавета Никитична, Кузнецк чукун çул станцинче Сталинград енчен килекен пур пуйăса кĕтнĕ, ывăлне шыранă. 1942 çул вĕçĕнче кăна хăйĕн ывăлне шыраса тупнă. Ватă офицер пуйăс çинчен аманнă арçын ачана хăварма ирĕк панă... 

Килте сипленсе çамрăк çарçăн организмĕ вăя кĕрсе пынă. Çапах та пур те аванах пулман, Анатолий астăвăмне çухтнă. 1946 çулхи хĕлле қăна, темиçе кун шар курнă шока пула амнези иртме пуçланă. 

=== Вăрçă хыççăн ===

=== Тӳре-шара эсреллĕхĕ ===
=== Граждансен инициативи ===
Публикацисем хыççăн çынсем «саккун тулашĕнчи» ветерана хаяр рак чирĕнчен сипленме пулашасшăн пулнă. Çаплах, Краснодар Енре пурнакан Надежда Герасимовна Иванова хăйĕн маçакĕ асăнăвĕсене каласа панă. Сталинград тамăкĕн юлашки кунĕсенче Павлов çуртĕнчен контузи çапнă ачана илсе тухнă та медиксен аллине панă. Вăрçă хыççăн Совет Союзĕн Паттăрĕ Яков Павлов асилнипе, çав çуртра унпа юнашар урăх ача пулман.

Инициативăна ют çĕршывра та тăснă. Тăнай Пăлхарĕн гражданинĕ Любомир Иванов, Русенри Ангел Кынчев ячĕллĕ университечĕн физикĕ раççей хаçачĕн форумĕн сайтĕнче çапла çырнă: «...Эпĕ хам çапла шутлатăп: РФ Президенчĕ тахçанах мĕн тумаллине тăватех. Нивуштă Кремль секретариатĕнче ĕçлекенсем МИХ-ри çавăн пек паллă материалсене пăхса тăмаççе-ши»?

== Чыслани ==
* {{Хĕрлĕ Çăлтăр орденĕ}}[[Хĕрлĕ Çăлтăр орденĕ]]

== Асăнмалăх ==
=== Театр ӳнерĕнче ===
* {{cite book | title = Поколение гордости и славы | last = Лекомцева | first = Виктория | authorlink = | coauthors = | editor = | editor-link = | year = 2013 | edition = | publisher = Театральное общество КнАм| location = Комсомольск-на-Амуре | isbn = | doi = | pages = | url = https://knam.livejournal.com/182209.html | accessdate = | quote = | lang-hide = | lang = }}

=== „Павлов çуртĕнчи Толик“ ===
• Анатолий Курышова халалланă „Çĕнтерӳ сăн пичĕсем“ проекчĕн мероприятийĕ. 6-пуш-2023 ç., Пенза&lt;ref&gt;[https://commerce-college.ru/news/meropriyatie-tolik-iz-doma-pavlova/ Мероприятие «Толик из дома Павлова»]&lt;/ref&gt;.

== Асăрхавсем ==
{{асăрхавсем}}

== Каçăсем ==
* [https://v102.ru/news/37711.html И один в поле воин]
* [https://penza-ru.livejournal.com/563152.html Толик из Дома Павлова]

[[Категори:Сталинградри çапăçăва хутшăннисем]]
[[Категори:Тăван Çĕршывăн Аслă вăрçине хутшăннисем]]
[[Категори:Тăван Çĕршывăн Аслă вăрçинчи паттăр ачасем]]

[[bg:Анатолий Куришов]]</text>
      <sha1>5ctpqbhdtqj77vxhyyj8la3cw5822sq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Улма</title>
    <ns>0</ns>
    <id>126250</id>
    <revision>
      <id>872900</id>
      <parentid>858100</parentid>
      <timestamp>2026-04-16T16:36:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ellodanis5</username>
        <id>17302</id>
      </contributor>
      <origin>872900</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="799" sha1="jkz0g6uu8pu20qw1euni963t2lndm1b" xml:space="preserve">{{Пĕлтерĕшсем}}
[[Ӳкерчĕк:Sterappel dwarsdrsn.jpg|thumb|right|Улмуççи улми касса пăхсан]]
'''Я́блоко''' ({{lang-la|pomum}}): ку сăмахпа чăваш литература (стандартлă) чĕлхинче пĕртен-пĕр япалана калаççĕ: улмуççин, грушăн, кăтăркасăн, айвăн, кизильникĕн, пилешĕн уйрăм çимĕçĕсене. 

Енчен те улма пĕчĕккĕ пулсан, ăна '''улмашка''' теме май пур (сăмахран, пилешĕнне). 

Улмуççин улмине [[панулми]] теççĕ. 

{{botanic-stub}}
{{Тулаш каçăсем}}

[[Категори:Улмасем]]
[[Категори:Çимĕç (ботаника)]]</text>
      <sha1>jkz0g6uu8pu20qw1euni963t2lndm1b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Навроцкий Кароль</title>
    <ns>0</ns>
    <id>129538</id>
    <revision>
      <id>872896</id>
      <parentid>872854</parentid>
      <timestamp>2026-04-16T15:32:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Max Tenche</username>
        <id>25572</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Чыславсем */</comment>
      <origin>872896</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="27407" sha1="kwwyeg90zv0xmm5qdl5ih0un9i1ovif" xml:space="preserve">{{Политик
| Ят = Навроцкий Кароль 
| Тăван ят = ({{lang-hu|Karol Nawrocki}})
| Ӳкерчĕк = Karol Nawrocki (2025) (cropped).jpg
| Анлăшĕ = 250px
| Ӳкерчĕке ăнлантарни = [[Трамп Дональд|Трамппа]] [[2025]] ҫулхи тӗл пулура
| Çуралнă чухнехи ят = Karol Tadeusz Nawrocki
| Суя ятсем = Tadeusz Batyr
| Çуралнă вăхăт = {{Кӗске дата|1983|03|3}}&lt;ref name=&quot;ҫуралу&quot;&gt;Karol Nawrocki // [https://katalog.bip.ipn.gov.pl/informacje/662786 katalog.bip.ipn.gov.pl]&lt;/ref&gt;
| Çуралнă вырăн = [[Польша Халӑх Республики|ПХР]], [[Гданьск]]&lt;ref name=&quot;ҫуралу&quot;/&gt;
| Вилнĕ вăхăт = 
| Вилнĕ вырăн = 
| Гражданлăх = {{Ялавлани|Польша}}
| Тĕне тытни = 
| Парти = [[Саккун тата тӗрӗслӗх]] (2025)&lt;br/&gt;партисӗр (2025-хальхи)
| Тĕп шухăшсем = [[консерватизм]], [[антилиберализм]], [[сылтӑм антиглобализм]]
| Ĕçлев тĕсĕ = [[политика]], истори ӑсталӑхӗ, [[Польша президенчӗ]]
| Чыславсем = 
| Сайт =
}}

'''Кароль Тадеуш Навроцкий''' ({{lang-pl|Karol Tadeusz Nawrocki}}, {{Кӗске дата|1983|03|3}} ҫур., [[ПХР]], [[Гданьск]]&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=pl|url=https://ipn.gov.pl/en/about-the-institute/the-president-and-deput/8204,Karol-Nawrocki-PhD.html|title=Karol Nawrocki, Ph.D.|author=Institute of National Remembrance|website=Institute of National Remembrance|access-date=2022-07-24|archive-date=2022-06-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20220629064701/https://ipn.gov.pl/en/about-the-institute/the-president-and-deput/8204,Karol-Nawrocki-PhD.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;) — [[Польша|Польшӑн]] пӗрлӗхлӗ те политикӑллӑ ӗҫченӗ, историҫи. {{Тулли дата|2025|08|6}}н [[Польша президенчӗ|Польша Республикин президенчӗ]]&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Stępień|first=Marta|date=2024-11-24|title=Kandydat PiS na prezydenta. Ogłoszono decyzję|url=https://www.polsatnews.pl/wiadomosc/2024-11-24/kandydat-pis-na-prezydenta-jaroslaw-kaczynski-podjal-decyzje/|access-date=2024-11-24|website=[[Polsat News|PolsatNews.pl]]|language=pl|archive-date=2024-11-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20241124153555/https://www.polsatnews.pl/wiadomosc/2024-11-24/kandydat-pis-na-prezydenta-jaroslaw-kaczynski-podjal-decyzje/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

[[2013]]-[[2017]] ҫ. [[Гданьск]]ри [[Наци асӑнӑвӗн институчӗ]]н Пӗрлӗх вӗрентӗвӗн бюровӗн етрӳҫи, [[2011]]-2017 ҫ. [[Седльце (Гданьск)|Гданьскӑн Седльце районӗн]] канашӗн ертӳҫи, 2017-[[2021]] ҫ. Гданьскри [[Иккӗмӗш тӗнче вӑрҫи]]н музейӗн директорӗ, 2021 ҫултан Наци асӑнӑвӗн интитутӗнче ӗҫлет.

Яваплӑ вырӑнсенчи, тавлашура е [[ПНО]] пуххинче пек, [[снюс]]а ҫиекен пек паллӑ&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://nv.ua/lifestyle/prezident-polshi-navrockiy-upotrebil-snyus-vo-vremya-zasedaniya-v-socsetyah-obsuzhdayut-video-50547465.html|title=Президент Польши употребил снюс во время Генассамблеи ООН — момент показали на видео|lang=ru|website=NV|access-date=2025-09-24}}&lt;/ref&gt;.

== Пурнӑҫ ==
=== Ҫамрӑк пурнӑҫпа вӗренӳ ===
{{Тулли дата|1983|03|3}} [[Польша Халӑх Респбулики]]н [[Гданьск|Гданьск хулинче]] ҫуралнӑ. Ашшӗ, Рышард (1949–2008), токарь профессийӗпе «[[Пӗршухӑшлӑх (профпӗрлӗх)|Пӗршухӑшлӑх]]» пайташӗ пулнӑ. Амӑшӗ, Эльжбета, кӗнеке ҫийӗ тӑвакан пулнӑ. Йӑмӑкӗ Нина ятлӑ, [[Краков]]ри ресторанта кондитер ӗҫлет. Пуҫламӑш шкулӗпе аслӑ шкулӗ (4-мӗш нумерлӗ) Гданьскра вӗренсе пӗтернӗ.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web |last=Jarzębski |first=Marcin |title=Kim jest Karol Nawrocki? Wszystkie tajemnice kandydata |trans-title=Who is Karol Nawrocki? All the Secrets of the Candidate |url=https://wszystkoconajwazniejsze.pl/pepites/kim-jest-karol-nawrocki-wszystkie-tajemnice-kandydata/ |access-date=2 June 2025 |website=Wszystko co najważniejsze |language=pl |archive-url=https://web.archive.org/web/20250526085025/https://wszystkoconajwazniejsze.pl/pepites/kim-jest-karol-nawrocki-wszystkie-tajemnice-kandydata/ |archive-date=26 May 2025 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;. [[2003]] ҫулта Гданьскри аслӑ пӗлӳ шкулӗнчи &quot;персоналӑн менеджмент специалисчӗ&quot; специальноҫ илнӗ&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;. [[2003]]-[[2008]] ҫ. [[Гданьск университечӗ|Гданьск университетӗнчи]] истори факультетӗнче магистр степенӗччен вӗренчӗ.&lt;ref&gt;{{cite web |author= |date= 28 April 2021|title=Dr Karol Nawrocki, a graduate of the Faculty of History of the University of Gdańsk, won the competition for the chairperson of IPN |url=https://ug.edu.pl/news/en/1187/dr-karol-nawrocki-graduate-faculty-history-university-gdansk-won-competition-chairperson-ipn |accessdate=23 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210620215815/https://ug.edu.pl/news/en/1187/dr-karol-nawrocki-graduate-faculty-history-university-gdansk-won-competition-chairperson-ipn |archive-date=20 June 2021 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;

Ку университетре те гуманитари пӗлӗвӗсен тухтӑрӗн степенӗ илнӗ, диссертацийӗ «1976–1989 ҫ. [[Эльблонг вайпутлӑхӗ]]нчи коммунизм ертсе пырӑвне хирӗҫӳ»&lt;ref name=&quot;ipn-pres&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;. [[2023|2023 ҫулта]] [[Гданьск политехника университечӗ|Гданьск политехника университетне]] вӗренсе пӗтернӗ&lt;ref&gt;{{cite web|title=Prezes Instytutu Pamięci Narodowej|work=Instytut Pamięci Narodowej |url=https://ipn.gov.pl/pl/o-ipn/struktura/prezes/147361,Prezes-Instytutu-Pamieci-Narodowej.html |access-date=28 April 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210725070456/https://ipn.gov.pl/pl/o-ipn/struktura/prezes/147361,Prezes-Instytutu-Pamieci-Narodowej.html |archive-date=25 July 2021 |url-status=live |last1=Narodowej |first1=Instytut Pamięci }}&lt;/ref&gt;.

=== Карьера пуҫламӑшӗ ===

[[2013]]-[[2017]] ҫ. [[Гданьск]]ри [[Наци асӑнӑвӗн институчӗ (Польша)|Наци асӑнӑвӗн институчӗн]] Пӗрлӗх вӗрентӗвӗн бюровӗн етрӳҫи, [[2011]]-2017 ҫ. [[Седльце (Гданьск)|Гданьскӑн Седльце районӗн]] канашӗн ертӳҫи&lt;ref name=&quot;ipn-pres&quot;&gt;{{cite web |title=Karol Nawrocki, Ph.D. President of the Institute of National Remembrance |website=[[Institute of National Remembrance]] |url=https://ipn.gov.pl/en/about-the-institute/the-president-and-deput/8204,Karol-Nawrocki-PhD.html |access-date=23 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210603081820/https://ipn.gov.pl/en/about-the-institute/the-president-and-deput/8204,Karol-Nawrocki-PhD.html |archive-date=3 June 2021 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;, 2017-[[2021]] ҫ. Гданьскри [[Иккӗмӗш тӗнче вӑрҫи]]н музейӗн директорӗ, 2021 ҫултан Наци асӑнӑвӗн интитутӗнче ӗҫлет, пуҫламӑшран президенчӗн ҫумӗ пек, унтан президент пек.

{{Тулли дата|2024|11|24}} «[[Саккун тата тӗрӗслӗх]]» партирен президент постне пӑхӑнман кандидат пек ҫирӗплетнӗ&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://wybory.gov.pl/prezydent2025/pl/kandydat/4279782|title=Wybory Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w 2025 r.|lang=pl|website=wybory.gov.pl|access-date=2025-06-03|archive-date=2025-06-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20250602105215/https://wybory.gov.pl/prezydent2025/pl/kandydat/4279782|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

== Президент суйлавӗ ==
{{Тӗп статья|Польшӑри президент суйлавӗ (2025)}}

[[Польшӑри президент суйлавӗ (2025)|2025 ҫулхи Польшӑри президент суйлавӗнчи]] [[Ҫу, 18|ҫӑвӑн 18-мӗшӗнче]] пӗрремӗш туртан иккӗмӗш вырӑна 29,54 %-пе тухнӑ ([[Тшасковский Рафал|Рафал Тшасковские]] выляса янӑ, вӑл 31,36 %-чен ҫитнӗ)&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.kommersant.ru/doc/7735049|title=Во второй тур президентских выборов в Польше вышли Тшасковский и Навроцкий|lang=ru|website=Коммерсантъ|date=2025-05-19|access-date=2025-08-06}}&lt;/ref&gt;. Иккӗмӗш турта [[Ҫӗртме, 1|ҫӗртмен 1-мӗшӗнче]] 50,89 %-пе суйлава ҫӗнтернӗ&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.bbc.com/russian/articles/c3rpz9gxxwno|title=На выборах президента Польши победил консерватор Навроцкий|lang=ru|website=BBC News Русская служба|date=2025-06-01|access-date=2025-06-02|archive-date=2025-06-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20250602014114/https://www.bbc.com/russian/articles/c3rpz9gxxwno|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.rbc.ua/ukr/news/karol-navrotskiy-peremagae-viborah-polshchi-1748447137.html|title=Кароль Навроцкий побеждает на выборах в Польше кто он и что говорил об Украине|first=|last=|work=[[PlayGround.ru]]|date=2025-06-02|accessdate=2025-06-02|archive-date=2025-06-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20250602012329/https://www.rbc.ua/ukr/news/karol-navrotskiy-peremagae-viborah-polshchi-1748447137.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

== Президентлӗх ==
[[File:Karol Nawrocki speaking after being sworn in on 6 August 2025.jpg|thumb|300px|{{Кӗске дата|2025|08|6}} Кароль Навроцкийӗн унӑн инаугурацинче калать]]
{{Тулли дата|2025|08|6}} [[Польша президенчӗ|президент]] вырӑнне кӗнӗ, ку постра вӑл [[Дуда Анджей|Анжей Дудӑна]] улӑштарнӑ. Ку кунра вӑл Польша хӗҫ-пӑшаллӑ вӑйӗсем умӗнчи церемонире вӑл президент яваплӑхӗ илнӗ&lt;ref&gt;{{cite news |date={{date|2025-08-06|DMY}} |last1=Tomasik |last2=Żelazińska |first1=Michał |first2=Aleksandra |title=Karol Nawrocki zaprzysiężony, przejął zwierzchnictwo nad armią. Tusk: Kaczyński się nie cieszył |url=https://www.polityka.pl/tygodnikpolityka/kraj/2310323,1,karol-nawrocki-zaprzysiezony-przejal-zwierzchnictwo-nad-armia-tusk-kaczynski-sie-nie-cieszyl.read |publisher=[[Polityka]] |access-date=2025-08-12 |lang=pl}}&lt;/ref&gt;.

=== Премьер-министрпе тата ерсте пырупа ҫыхӑнусем ===
Навроцкий президентлӗхӗн пӗрремӗш уйӑхӗсем премьер-министр [[Туск Дональд|Дональд Тускпа]] [[Дональд Тускӑн виҫҫӗмӗш кабинечӗ|ертсе пыракан коалиципе]] хирӗҫӳсем палӑртнӑ&lt;ref&gt;{{bulleted list|{{cite news |date={{date|2025-08-06|DMY}} |last=Baczyński |first=Jerzy |title=Ring wolny. Dudę żegnamy z ulgą i bez żalu, Nawrockiego witamy bez nadziei |url=https://www.polityka.pl/tygodnikpolityka/kraj/2310117,1,ring-wolny-dude-zegnamy-z-ulga-i-bez-zalu-nawrockiego-witamy-bez-nadziei.read |publisher=[[Polityka]] |access-date=2025-08-14}}|{{cite news |date={{date|2025-08-06|DMY}} |last=Długosz |first=Dominika |title=Wojna stała się faktem. Nawrocki zamierza docisnąć rząd wyjątkowo mocno [ANALIZA] |url=https://www.newsweek.pl/polska/polityka/wojna-stala-sie-faktem-nawrocki-zamierza-docisnac-rzad-wyjatkowo-mocno/7qx4ypf |publisher=[[Newsweek Polska]] |archive-url=https://archive.today/20250806115356/https://www.newsweek.pl/polska/polityka/wojna-stala-sie-faktem-nawrocki-zamierza-docisnac-rzad-wyjatkowo-mocno/7qx4ypf |archive-date=2025-08-06 |access-date=2025-08-14}}|{{cite news |date={{date|2025-08-06|DMY}} |last=Michalski |first=Patryk |title=&quot;Polityczna wojna totalna&quot;. Tusk zapowiada, że nie pozwoli Nawrockiemu udawać premiera |url=https://wiadomosci.wp.pl/polityczna-wojna-totalna-tusk-zapowiada-ze-nie-pozwoli-nawrockiemu-udawac-premiera-7186392384559872a |publisher=[[Wirtualna Polska]] |access-date=2025-08-14}}|{{cite news |date={{date|2025-08-06|DMY}} |last=Nizinkiewicz |first=Jacek |title=Prof. Antoni Dudek: Jeśli spełni się największa obawa wobec prezydentury Nawrockiego, to dojdzie do tragedii narodowej |url=https://www.rp.pl/wszyscy-ludzie-prezydenta/art42814811-prof-antoni-dudek-jesli-spelni-sie-najwieksza-obawa-wobec-prezydentury-nawrockiego-to-dojdzie-do-tragedii-narodowej |publisher=[[Rzeczpospolita (newspaper)|Rzeczpospolita]] |access-date=2025-08-26}}|{{cite news |date={{date|2025-08-07|DMY}} |last=Szymański |first=Wojciech |title=Co o Karolu Nawrockim pisze niemiecka prasa? &quot;Głośny, nacjonalistyczny&quot; |url=https://www.rp.pl/polityka/art42822711-co-o-karolu-nawrockim-pisze-niemiecka-prasa-glosny-nacjonalistyczny |publisher=[[Rzeczpospolita (newspaper)|Rzeczpospolita]] |access-date=2025-08-26}}|{{cite news |date={{date|2025-08-21|DMY}} |last=Szacki |first=Wojciech |title=Miesiąc miodowy Nawrockiego. &quot;Będzie twarzą starcia z Tuskiem, powoli zastąpi w tej roli Kaczyńskiego&quot; |url=https://www.polityka.pl/tygodnikpolityka/kraj/2311585,1,miesiac-miodowy-nawrockiego-bedzie-twarza-starcia-z-tuskiem-powoli-zastapi-w-tej-roli-kaczynskiego.read |publisher=[[Polityka]] |access-date=2025-08-23}}|{{cite news |date={{date|2025-11-13|DMY}} |last=Szułdrzyński |first=Michał |title=Michał Szułdrzyński: Totalna wojna na górze, czyli Donald Tusk kontra Karol Nawrocki |url=https://www.rp.pl/komentarze/art43327611-michal-szuldrzynski-totalna-wojna-na-gorze-czyli-donald-tusk-kontra-karol-nawrocki |publisher=[[Rzeczpospolita (newspaper)|Rzeczpospolita]] |access-date=2025-11-13}}}}&lt;/ref&gt;. Кароль Навроцкий Туска [[Польша|Польшӑн]] чи япӑх премьерӗ шутлать, анчах унпа ӗҫлеме хатӗр&lt;ref&gt;{{bulleted list|{{cite news |date={{date|2025-06-13|DMY}} |last=Wyszczelska |first=Adrianna |title=Nawrocki zapytany o pozwy. Zdradził, co zrobi jako prezydent |url=https://www.fakt.pl/polityka/karol-nawrocki-zapowiada-pozwy-w-tle-glosne-afery/yk6kd77 |publisher=[[Fakt]] |quote=Karol Nawrocki uważa, że Donald Tusk to najgorszy premier III RP. Mimo to nie wyklucza współpracy z szefem obecnego rządu. — Oczekuje się od prezydenta i premiera, żeby te emocje względem siebie wygaszali przy sprawach, które są najważniejsze dla Polaków — mówił w wywiadzie dla Wirtualnej Polski. |access-date=2025-09-28}}|{{cite news |date={{date|2025-11-11|DMY}} |last=Mateusz |first=Dolak |title=Nawrocki wprost o Tusku. Wszystko wyemitowała prawicowa stacja |url=https://wiadomosci.wp.pl/nawrocki-wprost-o-tusku-wszystko-wyemitowala-prawicowa-stacja-7220789986397120a |publisher=[[Wirtualna Polska]] |access-date=2025-11-11}}}}&lt;/ref&gt;. Навроцкийӗн тӗллевӗ Туск коалицийӗн арканӑвӗпе срокченхи парламент суйлавӗ пулма пултарать&lt;ref&gt;{{bulleted list|{{cite news |date={{date|2025-06-02|DMY}} |last1=Kucharczyk |last2=Sroczyński |first1=Mateusz |first2=Grzegorz |title=Ostre słowa prof. Antoniego Dudka. Wspomniał o &quot;zmierzchu Donalda Tuska&quot; |url=https://www.rmf24.pl/tylko-w-rmf24/popoludniowa-rozmowa/news-ostre-slowa-prof-antoniego-dudka-wspomnial-o-zmierzchu-donal,nId,7976778 |publisher=[[RMF FM]] |access-date=2025-08-14}}|{{cite news |date={{date|2025-06-02|DMY}} |last=Majmurek |first=Jakub |title=Zwycięstwo Nawrockiego zmienia wszystko. Koalicja może nie przetrwać do 2027 |url=https://www.newsweek.pl/polska/polityka/wybory-prezydenckie-2027-co-oznacza-wygrana-karola-nawrockiego/cmx1xg5 |publisher=[[Newsweek Polska]] |archive-url=https://archive.today/20250602074626/https://www.newsweek.pl/polska/polityka/wybory-prezydenckie-2027-co-oznacza-wygrana-karola-nawrockiego/cmx1xg5 |archive-date=2025-06-02 |access-date=2025-08-14}}|{{cite news |date={{date|2025-08-06|DMY}} |last1=Wróblewski |last2=Baran |first1=Michał |first2=Violetta |title=Nawrocki chce obalić rząd Tuska? &quot;Jasno to określił&quot; |url=https://wiadomosci.wp.pl/nawrocki-obali-rzad-tuska-jasno-to-okreslil-7186291383318657v |publisher=[[Wirtualna Polska]] |access-date=2025-08-14}}}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;governance&quot;&gt;{{bulleted list|{{cite news |date={{date|2025-08-06|DMY}} |last=Bartkiewicz |first=Artur |title=Artur Bartkiewicz: Karol Nawrocki chce być alternatywnym premierem. Rząd ma problem |url=https://www.rp.pl/komentarze/art42815481-artur-bartkiewicz-karol-nawrocki-chce-byc-alternatywnym-premierem-rzad-ma-problem |publisher=[[Rzeczpospolita (newspaper)|Rzeczpospolita]] |access-date=2025-08-27}}|{{cite news |date={{date|2025-08-06|DMY}} |last=Kowalczyk |first=Krzysztof |title=Krzysztof A. Kowalczyk: Prezydent Nawrocki wchodzi w buty premiera |url=https://www.rp.pl/opinie-ekonomiczne/art42815721-krzysztof-a-kowalczyk-prezydent-nawrocki-wchodzi-w-buty-premiera |publisher=[[Rzeczpospolita (newspaper)|Rzeczpospolita]] |access-date=2025-08-26}}|{{cite news |date={{date|2025-08-20|DMY}} |last=Guza |first=Łukasz |title=Łukasz Guza: Kto tworzy prawo |url=https://www.rp.pl/rzecz-o-prawie/art42871711-lukasz-guza-kto-tworzy-prawo |publisher=[[Rzeczpospolita (newspaper)|Rzeczpospolita]] |access-date=2025-08-23}}|{{cite news |date={{date|2025-08-21|DMY}} |last=Imielski |first=Roman |title=Nawrocki chce rządzić naszym państwem |url=https://wyborcza.pl/7,75968,32193005,nawrocki-chce-rzadzic-naszym-panstwem.html |publisher=[[Gazeta Wyborcza]] |access-date=2025-08-23}}|{{cite news |date={{date|2025-08-21|DMY}} |title=Nawrocki niczym Napoleon. Ekspert stawia zaskakującą tezę |url=https://www.wprost.pl/kraj/12103741/nawrocki-a-system-prezydencki-ekspert-nie-zostawia-zludzen.html |publisher=[[Wprost]] |access-date=2025-08-23}}|{{cite news |date={{date|2025-08-25|DMY}} |last=Hartman |first=Jan |title=Nawrocki wziął się do wetowania, chce rządzić Polską. Przekona się wkrótce, jakie to naiwne |url=https://www.polityka.pl/tygodnikpolityka/kraj/2312407,1,nawrocki-wzial-sie-do-wetowania-chce-rzadzic-polska-przekona-sie-wkrotce-jakie-to-naiwne.read |publisher=[[Polityka]] |access-date=2025-08-26}}|{{cite news |date={{date|2025-08-25|DMY}} |last=Szułdrzyński |first=Michał |title=Michał Szułdrzyński: Prezydent Nawrocki chce być nadpremierem. Kolejne weta i testowanie konstytucyjnych reguł gry |url=https://www.rp.pl/komentarze/art42902511-michal-szuldrzynski-prezydent-nawrocki-chce-byc-nadpremierem-kolejne-weta-i-testowanie-konstytucyjnych-regul-gry |publisher=[[Rzeczpospolita (newspaper)|Rzeczpospolita]] |access-date=2025-08-25}}|{{cite news |date={{date|2025-09-03|DMY}} |last=Janicki |first=Mariusz |title=Karolum veto. Nawrocki i PiS triumfują, ale całe to &quot;rumakowanie&quot; wisi na cienkim włosku |url=https://www.polityka.pl/tygodnikpolityka/kraj/2313249,1,karolum-veto-nawrocki-i-pis-triumfuja-ale-cale-to-rumakowanie-wisi-na-cienkim-wlosku.read |publisher=[[Polityka]] |access-date=2025-09-10}}|{{cite news |date={{date|2025-09-09|DMY}} |last=Baczyński |first=Jerzy |title=Było miło, ale już raczej nie będzie. Nawrocki gra w supermana. Może teraz coś przemyśli? |url=https://www.polityka.pl/tygodnikpolityka/kraj/2314125,1,bylo-milo-ale-juz-raczej-nie-bedzie-nawrocki-gra-w-supermana-moze-teraz-cos-przemysli.read?src=mt |publisher=[[Polityka]] |access-date=2025-09-10}}}}&lt;/ref&gt;. Президент премьер-министрпе пӗрремӗш хут {{тулли дата|2025|08|14}} официаллӑ тӗл пулнӑ&lt;ref&gt;{{cite news |date={{date|2025-08-14|DMY}} |last=Czermiński |first=Jakub |title=Spotkanie Karola Nawrockiego i Donalda Tuska. Pierwsza taka rozmowa prezydenta z premierem |url=https://www.rp.pl/polityka/art42856491-spotkanie-karola-nawrockiego-i-donalda-tuska-pierwsza-taka-rozmowa-prezydenta-z-premierem |publisher=[[Rzeczpospolita (newspaper)|Rzeczpospolita]] |access-date=2025-08-14}}&lt;/ref&gt;.

== Чыславсем ==
{| class=&quot;wikitable&quot; 
|-
! Патшалӑх
! colspan=&quot;2&quot; |Медаль
! Чыслани ҫулӗ
|-
| rowspan=&quot;8&quot; |{{Ялавлани|Польша}}
| [[File:POL Srebrny Krzyż Zasługi BAR.svg|60x60px]] || Кӗмӗл [[Тивӗҫлӗх хресчӗ (Польша)|Тивӗҫлӗх хресчӗ]] || {{кӗске дата|2021|10|19}}&lt;ref&gt;{{Cite web |date=19 October 2021 |title=Pałac Prezydencki. Uroczystość wręczenia odznaczeń |url=https://www.prezydent.pl/aktualnosci/ordery-i-odznaczenia/ordery-dla-uczestnikow-powstania-warszawskiego-oraz-osob-pielegnujacych-pamiec-o-najnowszej-historii-polski,39936 |access-date=10 May 2025 |website=prezydent.pl |language=pl |archive-url=https://web.archive.org/web/20211129113812/https://www.prezydent.pl/aktualnosci/ordery-i-odznaczenia/ordery-dla-uczestnikow-powstania-warszawskiego-oraz-osob-pielegnujacych-pamiec-o-najnowszej-historii-polski,39936 |archive-date=29 November 2021 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[File:POL Brązowy Krzyż Zasługi BAR.svg|60x60px]] || Бронза [[Тивӗҫлӗх хресчӗ (Польша)|Тивӗҫлӗх хресчӗ]] || {{кӗске дата|2016|11|4}}&lt;ref&gt;{{Cite web |date=30 January 2017 |title=Postanowienie nr rej. 514/2016 Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 4 listopada 2016 r. o nadaniu odznaczeń |url=https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WMP20170000098 |access-date=10 May 2025 |website=[[Internetowy System Aktów Prawnych]] |language=pl |archive-url=https://web.archive.org/web/20200616224326/https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WMP20170000098 |archive-date=16 June 2020 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[File:POL Medal Pro Patria BAR.png|60x60px]]
| [[«Pro Patria» медаль (Польша)|Pro Patria медалӗ]]
| {{кӗске дата|2018|08|4}}&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Narodowej |first=Instytut Pamięci |title=&quot;Dziękujemy wam za wolną Polskę&quot;. Uroczyste odsłonięcie Pomnika Żołnierzy Wyklętych – Gdańsk, 4 sierpnia 2018 |url=https://ipn.gov.pl/pl/aktualnosci/56206,Dziekujemy-wam-za-wolna-Polske-Uroczyste-odsloniecie-Pomnika-Zolnierzy-Wykletych.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20241127005714/https://ipn.gov.pl/pl/aktualnosci/56206,Dziekujemy-wam-za-wolna-Polske-Uroczyste-odsloniecie-Pomnika-Zolnierzy-Wykletych.html |archive-date=27 November 2024 |access-date=9 June 2025 |work=Instytut Pamięci Narodowej |language=pl |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
| [[File:POL Odznaka Honorowa Bene Merito BAR.svg|60x60px]]
| [[Польша ЮӖМ-н «Bene Merito» хисеплӗ паллӑ|«Bene Merito» хисеплӗ паллӑ]]
| {{кӗске дата|2020|07|9}}&lt;ref&gt;{{Cite web |last=S.A |first=Telewizja Polska |title=Dr Karol Nawrocki odznaczony &quot;Bene Merito&quot; |url=https://gdansk.tvp.pl/48897686/dr-karol-nawrocki-odznaczony-bene-merito |access-date=9 June 2025 |website=gdansk.tvp.pl |language=pl |archive-date=19 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200719002349/https://gdansk.tvp.pl/48897686/dr-karol-nawrocki-odznaczony-bene-merito |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[File:POL Medal 30-lecia Powołania SG BAR.svg|60x60px]]
| [[Чикӗ хӗсмечӗн йӗркеленӗренпе вӑтӑр ҫул ҫитнӗ асӑну медалӗ]]
| {{кӗске дата|2022|09|29}}&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Otwarcie Przystanku Historia IPN przy Nadbużańskim Oddziale SG |url=https://dzieje.pl/wiadomosci/otwarcie-przystanku-historia-ipn-przy-nadbuzanskim-oddziale-sg |access-date=29 June 2025 |website=dzieje.pl |language=pl |archive-date=21 November 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231121142949/https://dzieje.pl/wiadomosci/otwarcie-przystanku-historia-ipn-przy-nadbuzanskim-oddziale-sg |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[File:POL Medal Pro Bono Poloniae BAR.svg|60x60px]]
| [[«Pro Bono Poloniae» медаль]]
| {{кӗске дата|2023|12|4}}&lt;ref&gt;{{Cite web |title=W Belwederze upamiętniono Marszałka Piłsudskiego |url=https://ipn.gov.pl/pl/aktualnosci/194689,W-Belwederze-upamietniono-Marszalka-Pilsudskiego.html |website=ipn.gov.pl |language=pl |archive-date=4 December 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231204145827/https://ipn.gov.pl/pl/aktualnosci/194689,W-Belwederze-upamietniono-Marszalka-Pilsudskiego.html |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[File:POL Order Orła Białego BAR.svg|60x60px]]
|[[Шурӑ Ӑмӑрт орденӗ (Потльша)|Шурӑ Ӑмӑрт орденӗ]] (''[[ex officio]]'')
| {{кӗске дата|2025|08|6}}&lt;ref name=&quot;:5&quot;&gt;{{Cite web |last=Kowalczyk |first=Michał |title=Prezydent Karol Nawrocki podczas uroczystości na Zamku Królewskim w Warszawie objął symboliczne zwierzchnictwo nad Orderem Orła Białego i Orderem Odrodzenia Polski – dwoma najstarszymi cywilnymi odznaczeniami państwowymi. |url=https://niezalezna.pl/polityka/nawrocki-najpiekniejsza-nagrode-za-sluzbe-ojczyznie-mozemy-dostac-od-pana-boga/549186#:~:text=Zgodnie%20z%20ustaw%C4%85%20o%20orderach%20i%20odznaczeniach%2C%20prezydent,I%20i%20przewodniczy%20Kapitule%20jako%20Wielki%20Mistrz%20Orderu. |access-date=9 August 2025 |website=niezalezna.pl |date=12 December 2014 |language=pl}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[File:POL Polonia Restituta Wielki BAR.svg|60x60px]]
|[[Польша чӗрӗлӗвӗн орденӗ]]н аслӑ хресчӗ (''ex officio'')
| {{кӗске дата|2025|08|6}}&lt;ref name=&quot;:5&quot; /&gt;
|-
| rowspan=&quot;8&quot; |{{Ялавлани|Казахстан}}
| [[File:POL_Medal_Za_zasługi_dla_Polaków_w_Kazachstanie_BAR.svg|60x60px]] || [[«Казахстанти поляксем умӗнчи тивӗҫлӗхшӗн» медаль]] || {{кӗске дата|2018|04|30}}&lt;ref name=&quot;:6&quot;&gt;{{Cite web |title = Tydzień Polski w Ałmaty w ramach obchodów 100. rocznicy Odzyskania przez Polskę Niepodległości |date = 30.04.2018 |opublikowany = gov.pl |url = https://www.gov.pl/web/sport/tydzien-polski-w-almaty-w-ramach-obchodow-100-rocznicy-odzyskania-przez-polske-niepodleglosci}}&lt;/ref&gt;
|}

== Ҫавӑн пек пӑхӑр ==
* [[Туск Дональд]]
* [[Дуда Анджей]]

== Асӑрхавсем ==
{{Асӑрхавсем}}

== Каҫӑсем ==

{{Тулаш каҫӑсем}}

[[Категори:Пушăн 3-мĕшĕнче çуралнисем]]
[[Категори:1983 çулта çуралнисем]]
[[Категори:Пайăр çынсем, алфавитпа]]
[[Категори:Польша президенчĕсем]]</text>
      <sha1>kwwyeg90zv0xmm5qdl5ih0un9i1ovif</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>872905</id>
      <parentid>872896</parentid>
      <timestamp>2026-04-16T17:54:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Max Tenche</username>
        <id>25572</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Чыславсем */</comment>
      <origin>872905</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="27407" sha1="qela2smbifr1jpbqu1eer89ek9rkno9" xml:space="preserve">{{Политик
| Ят = Навроцкий Кароль 
| Тăван ят = ({{lang-hu|Karol Nawrocki}})
| Ӳкерчĕк = Karol Nawrocki (2025) (cropped).jpg
| Анлăшĕ = 250px
| Ӳкерчĕке ăнлантарни = [[Трамп Дональд|Трамппа]] [[2025]] ҫулхи тӗл пулура
| Çуралнă чухнехи ят = Karol Tadeusz Nawrocki
| Суя ятсем = Tadeusz Batyr
| Çуралнă вăхăт = {{Кӗске дата|1983|03|3}}&lt;ref name=&quot;ҫуралу&quot;&gt;Karol Nawrocki // [https://katalog.bip.ipn.gov.pl/informacje/662786 katalog.bip.ipn.gov.pl]&lt;/ref&gt;
| Çуралнă вырăн = [[Польша Халӑх Республики|ПХР]], [[Гданьск]]&lt;ref name=&quot;ҫуралу&quot;/&gt;
| Вилнĕ вăхăт = 
| Вилнĕ вырăн = 
| Гражданлăх = {{Ялавлани|Польша}}
| Тĕне тытни = 
| Парти = [[Саккун тата тӗрӗслӗх]] (2025)&lt;br/&gt;партисӗр (2025-хальхи)
| Тĕп шухăшсем = [[консерватизм]], [[антилиберализм]], [[сылтӑм антиглобализм]]
| Ĕçлев тĕсĕ = [[политика]], истори ӑсталӑхӗ, [[Польша президенчӗ]]
| Чыславсем = 
| Сайт =
}}

'''Кароль Тадеуш Навроцкий''' ({{lang-pl|Karol Tadeusz Nawrocki}}, {{Кӗске дата|1983|03|3}} ҫур., [[ПХР]], [[Гданьск]]&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=pl|url=https://ipn.gov.pl/en/about-the-institute/the-president-and-deput/8204,Karol-Nawrocki-PhD.html|title=Karol Nawrocki, Ph.D.|author=Institute of National Remembrance|website=Institute of National Remembrance|access-date=2022-07-24|archive-date=2022-06-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20220629064701/https://ipn.gov.pl/en/about-the-institute/the-president-and-deput/8204,Karol-Nawrocki-PhD.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;) — [[Польша|Польшӑн]] пӗрлӗхлӗ те политикӑллӑ ӗҫченӗ, историҫи. {{Тулли дата|2025|08|6}}н [[Польша президенчӗ|Польша Республикин президенчӗ]]&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Stępień|first=Marta|date=2024-11-24|title=Kandydat PiS na prezydenta. Ogłoszono decyzję|url=https://www.polsatnews.pl/wiadomosc/2024-11-24/kandydat-pis-na-prezydenta-jaroslaw-kaczynski-podjal-decyzje/|access-date=2024-11-24|website=[[Polsat News|PolsatNews.pl]]|language=pl|archive-date=2024-11-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20241124153555/https://www.polsatnews.pl/wiadomosc/2024-11-24/kandydat-pis-na-prezydenta-jaroslaw-kaczynski-podjal-decyzje/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

[[2013]]-[[2017]] ҫ. [[Гданьск]]ри [[Наци асӑнӑвӗн институчӗ]]н Пӗрлӗх вӗрентӗвӗн бюровӗн етрӳҫи, [[2011]]-2017 ҫ. [[Седльце (Гданьск)|Гданьскӑн Седльце районӗн]] канашӗн ертӳҫи, 2017-[[2021]] ҫ. Гданьскри [[Иккӗмӗш тӗнче вӑрҫи]]н музейӗн директорӗ, 2021 ҫултан Наци асӑнӑвӗн интитутӗнче ӗҫлет.

Яваплӑ вырӑнсенчи, тавлашура е [[ПНО]] пуххинче пек, [[снюс]]а ҫиекен пек паллӑ&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://nv.ua/lifestyle/prezident-polshi-navrockiy-upotrebil-snyus-vo-vremya-zasedaniya-v-socsetyah-obsuzhdayut-video-50547465.html|title=Президент Польши употребил снюс во время Генассамблеи ООН — момент показали на видео|lang=ru|website=NV|access-date=2025-09-24}}&lt;/ref&gt;.

== Пурнӑҫ ==
=== Ҫамрӑк пурнӑҫпа вӗренӳ ===
{{Тулли дата|1983|03|3}} [[Польша Халӑх Респбулики]]н [[Гданьск|Гданьск хулинче]] ҫуралнӑ. Ашшӗ, Рышард (1949–2008), токарь профессийӗпе «[[Пӗршухӑшлӑх (профпӗрлӗх)|Пӗршухӑшлӑх]]» пайташӗ пулнӑ. Амӑшӗ, Эльжбета, кӗнеке ҫийӗ тӑвакан пулнӑ. Йӑмӑкӗ Нина ятлӑ, [[Краков]]ри ресторанта кондитер ӗҫлет. Пуҫламӑш шкулӗпе аслӑ шкулӗ (4-мӗш нумерлӗ) Гданьскра вӗренсе пӗтернӗ.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web |last=Jarzębski |first=Marcin |title=Kim jest Karol Nawrocki? Wszystkie tajemnice kandydata |trans-title=Who is Karol Nawrocki? All the Secrets of the Candidate |url=https://wszystkoconajwazniejsze.pl/pepites/kim-jest-karol-nawrocki-wszystkie-tajemnice-kandydata/ |access-date=2 June 2025 |website=Wszystko co najważniejsze |language=pl |archive-url=https://web.archive.org/web/20250526085025/https://wszystkoconajwazniejsze.pl/pepites/kim-jest-karol-nawrocki-wszystkie-tajemnice-kandydata/ |archive-date=26 May 2025 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;. [[2003]] ҫулта Гданьскри аслӑ пӗлӳ шкулӗнчи &quot;персоналӑн менеджмент специалисчӗ&quot; специальноҫ илнӗ&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;. [[2003]]-[[2008]] ҫ. [[Гданьск университечӗ|Гданьск университетӗнчи]] истори факультетӗнче магистр степенӗччен вӗренчӗ.&lt;ref&gt;{{cite web |author= |date= 28 April 2021|title=Dr Karol Nawrocki, a graduate of the Faculty of History of the University of Gdańsk, won the competition for the chairperson of IPN |url=https://ug.edu.pl/news/en/1187/dr-karol-nawrocki-graduate-faculty-history-university-gdansk-won-competition-chairperson-ipn |accessdate=23 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210620215815/https://ug.edu.pl/news/en/1187/dr-karol-nawrocki-graduate-faculty-history-university-gdansk-won-competition-chairperson-ipn |archive-date=20 June 2021 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;

Ку университетре те гуманитари пӗлӗвӗсен тухтӑрӗн степенӗ илнӗ, диссертацийӗ «1976–1989 ҫ. [[Эльблонг вайпутлӑхӗ]]нчи коммунизм ертсе пырӑвне хирӗҫӳ»&lt;ref name=&quot;ipn-pres&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;. [[2023|2023 ҫулта]] [[Гданьск политехника университечӗ|Гданьск политехника университетне]] вӗренсе пӗтернӗ&lt;ref&gt;{{cite web|title=Prezes Instytutu Pamięci Narodowej|work=Instytut Pamięci Narodowej |url=https://ipn.gov.pl/pl/o-ipn/struktura/prezes/147361,Prezes-Instytutu-Pamieci-Narodowej.html |access-date=28 April 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210725070456/https://ipn.gov.pl/pl/o-ipn/struktura/prezes/147361,Prezes-Instytutu-Pamieci-Narodowej.html |archive-date=25 July 2021 |url-status=live |last1=Narodowej |first1=Instytut Pamięci }}&lt;/ref&gt;.

=== Карьера пуҫламӑшӗ ===

[[2013]]-[[2017]] ҫ. [[Гданьск]]ри [[Наци асӑнӑвӗн институчӗ (Польша)|Наци асӑнӑвӗн институчӗн]] Пӗрлӗх вӗрентӗвӗн бюровӗн етрӳҫи, [[2011]]-2017 ҫ. [[Седльце (Гданьск)|Гданьскӑн Седльце районӗн]] канашӗн ертӳҫи&lt;ref name=&quot;ipn-pres&quot;&gt;{{cite web |title=Karol Nawrocki, Ph.D. President of the Institute of National Remembrance |website=[[Institute of National Remembrance]] |url=https://ipn.gov.pl/en/about-the-institute/the-president-and-deput/8204,Karol-Nawrocki-PhD.html |access-date=23 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210603081820/https://ipn.gov.pl/en/about-the-institute/the-president-and-deput/8204,Karol-Nawrocki-PhD.html |archive-date=3 June 2021 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;, 2017-[[2021]] ҫ. Гданьскри [[Иккӗмӗш тӗнче вӑрҫи]]н музейӗн директорӗ, 2021 ҫултан Наци асӑнӑвӗн интитутӗнче ӗҫлет, пуҫламӑшран президенчӗн ҫумӗ пек, унтан президент пек.

{{Тулли дата|2024|11|24}} «[[Саккун тата тӗрӗслӗх]]» партирен президент постне пӑхӑнман кандидат пек ҫирӗплетнӗ&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://wybory.gov.pl/prezydent2025/pl/kandydat/4279782|title=Wybory Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w 2025 r.|lang=pl|website=wybory.gov.pl|access-date=2025-06-03|archive-date=2025-06-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20250602105215/https://wybory.gov.pl/prezydent2025/pl/kandydat/4279782|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

== Президент суйлавӗ ==
{{Тӗп статья|Польшӑри президент суйлавӗ (2025)}}

[[Польшӑри президент суйлавӗ (2025)|2025 ҫулхи Польшӑри президент суйлавӗнчи]] [[Ҫу, 18|ҫӑвӑн 18-мӗшӗнче]] пӗрремӗш туртан иккӗмӗш вырӑна 29,54 %-пе тухнӑ ([[Тшасковский Рафал|Рафал Тшасковские]] выляса янӑ, вӑл 31,36 %-чен ҫитнӗ)&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.kommersant.ru/doc/7735049|title=Во второй тур президентских выборов в Польше вышли Тшасковский и Навроцкий|lang=ru|website=Коммерсантъ|date=2025-05-19|access-date=2025-08-06}}&lt;/ref&gt;. Иккӗмӗш турта [[Ҫӗртме, 1|ҫӗртмен 1-мӗшӗнче]] 50,89 %-пе суйлава ҫӗнтернӗ&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.bbc.com/russian/articles/c3rpz9gxxwno|title=На выборах президента Польши победил консерватор Навроцкий|lang=ru|website=BBC News Русская служба|date=2025-06-01|access-date=2025-06-02|archive-date=2025-06-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20250602014114/https://www.bbc.com/russian/articles/c3rpz9gxxwno|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.rbc.ua/ukr/news/karol-navrotskiy-peremagae-viborah-polshchi-1748447137.html|title=Кароль Навроцкий побеждает на выборах в Польше кто он и что говорил об Украине|first=|last=|work=[[PlayGround.ru]]|date=2025-06-02|accessdate=2025-06-02|archive-date=2025-06-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20250602012329/https://www.rbc.ua/ukr/news/karol-navrotskiy-peremagae-viborah-polshchi-1748447137.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

== Президентлӗх ==
[[File:Karol Nawrocki speaking after being sworn in on 6 August 2025.jpg|thumb|300px|{{Кӗске дата|2025|08|6}} Кароль Навроцкийӗн унӑн инаугурацинче калать]]
{{Тулли дата|2025|08|6}} [[Польша президенчӗ|президент]] вырӑнне кӗнӗ, ку постра вӑл [[Дуда Анджей|Анжей Дудӑна]] улӑштарнӑ. Ку кунра вӑл Польша хӗҫ-пӑшаллӑ вӑйӗсем умӗнчи церемонире вӑл президент яваплӑхӗ илнӗ&lt;ref&gt;{{cite news |date={{date|2025-08-06|DMY}} |last1=Tomasik |last2=Żelazińska |first1=Michał |first2=Aleksandra |title=Karol Nawrocki zaprzysiężony, przejął zwierzchnictwo nad armią. Tusk: Kaczyński się nie cieszył |url=https://www.polityka.pl/tygodnikpolityka/kraj/2310323,1,karol-nawrocki-zaprzysiezony-przejal-zwierzchnictwo-nad-armia-tusk-kaczynski-sie-nie-cieszyl.read |publisher=[[Polityka]] |access-date=2025-08-12 |lang=pl}}&lt;/ref&gt;.

=== Премьер-министрпе тата ерсте пырупа ҫыхӑнусем ===
Навроцкий президентлӗхӗн пӗрремӗш уйӑхӗсем премьер-министр [[Туск Дональд|Дональд Тускпа]] [[Дональд Тускӑн виҫҫӗмӗш кабинечӗ|ертсе пыракан коалиципе]] хирӗҫӳсем палӑртнӑ&lt;ref&gt;{{bulleted list|{{cite news |date={{date|2025-08-06|DMY}} |last=Baczyński |first=Jerzy |title=Ring wolny. Dudę żegnamy z ulgą i bez żalu, Nawrockiego witamy bez nadziei |url=https://www.polityka.pl/tygodnikpolityka/kraj/2310117,1,ring-wolny-dude-zegnamy-z-ulga-i-bez-zalu-nawrockiego-witamy-bez-nadziei.read |publisher=[[Polityka]] |access-date=2025-08-14}}|{{cite news |date={{date|2025-08-06|DMY}} |last=Długosz |first=Dominika |title=Wojna stała się faktem. Nawrocki zamierza docisnąć rząd wyjątkowo mocno [ANALIZA] |url=https://www.newsweek.pl/polska/polityka/wojna-stala-sie-faktem-nawrocki-zamierza-docisnac-rzad-wyjatkowo-mocno/7qx4ypf |publisher=[[Newsweek Polska]] |archive-url=https://archive.today/20250806115356/https://www.newsweek.pl/polska/polityka/wojna-stala-sie-faktem-nawrocki-zamierza-docisnac-rzad-wyjatkowo-mocno/7qx4ypf |archive-date=2025-08-06 |access-date=2025-08-14}}|{{cite news |date={{date|2025-08-06|DMY}} |last=Michalski |first=Patryk |title=&quot;Polityczna wojna totalna&quot;. Tusk zapowiada, że nie pozwoli Nawrockiemu udawać premiera |url=https://wiadomosci.wp.pl/polityczna-wojna-totalna-tusk-zapowiada-ze-nie-pozwoli-nawrockiemu-udawac-premiera-7186392384559872a |publisher=[[Wirtualna Polska]] |access-date=2025-08-14}}|{{cite news |date={{date|2025-08-06|DMY}} |last=Nizinkiewicz |first=Jacek |title=Prof. Antoni Dudek: Jeśli spełni się największa obawa wobec prezydentury Nawrockiego, to dojdzie do tragedii narodowej |url=https://www.rp.pl/wszyscy-ludzie-prezydenta/art42814811-prof-antoni-dudek-jesli-spelni-sie-najwieksza-obawa-wobec-prezydentury-nawrockiego-to-dojdzie-do-tragedii-narodowej |publisher=[[Rzeczpospolita (newspaper)|Rzeczpospolita]] |access-date=2025-08-26}}|{{cite news |date={{date|2025-08-07|DMY}} |last=Szymański |first=Wojciech |title=Co o Karolu Nawrockim pisze niemiecka prasa? &quot;Głośny, nacjonalistyczny&quot; |url=https://www.rp.pl/polityka/art42822711-co-o-karolu-nawrockim-pisze-niemiecka-prasa-glosny-nacjonalistyczny |publisher=[[Rzeczpospolita (newspaper)|Rzeczpospolita]] |access-date=2025-08-26}}|{{cite news |date={{date|2025-08-21|DMY}} |last=Szacki |first=Wojciech |title=Miesiąc miodowy Nawrockiego. &quot;Będzie twarzą starcia z Tuskiem, powoli zastąpi w tej roli Kaczyńskiego&quot; |url=https://www.polityka.pl/tygodnikpolityka/kraj/2311585,1,miesiac-miodowy-nawrockiego-bedzie-twarza-starcia-z-tuskiem-powoli-zastapi-w-tej-roli-kaczynskiego.read |publisher=[[Polityka]] |access-date=2025-08-23}}|{{cite news |date={{date|2025-11-13|DMY}} |last=Szułdrzyński |first=Michał |title=Michał Szułdrzyński: Totalna wojna na górze, czyli Donald Tusk kontra Karol Nawrocki |url=https://www.rp.pl/komentarze/art43327611-michal-szuldrzynski-totalna-wojna-na-gorze-czyli-donald-tusk-kontra-karol-nawrocki |publisher=[[Rzeczpospolita (newspaper)|Rzeczpospolita]] |access-date=2025-11-13}}}}&lt;/ref&gt;. Кароль Навроцкий Туска [[Польша|Польшӑн]] чи япӑх премьерӗ шутлать, анчах унпа ӗҫлеме хатӗр&lt;ref&gt;{{bulleted list|{{cite news |date={{date|2025-06-13|DMY}} |last=Wyszczelska |first=Adrianna |title=Nawrocki zapytany o pozwy. Zdradził, co zrobi jako prezydent |url=https://www.fakt.pl/polityka/karol-nawrocki-zapowiada-pozwy-w-tle-glosne-afery/yk6kd77 |publisher=[[Fakt]] |quote=Karol Nawrocki uważa, że Donald Tusk to najgorszy premier III RP. Mimo to nie wyklucza współpracy z szefem obecnego rządu. — Oczekuje się od prezydenta i premiera, żeby te emocje względem siebie wygaszali przy sprawach, które są najważniejsze dla Polaków — mówił w wywiadzie dla Wirtualnej Polski. |access-date=2025-09-28}}|{{cite news |date={{date|2025-11-11|DMY}} |last=Mateusz |first=Dolak |title=Nawrocki wprost o Tusku. Wszystko wyemitowała prawicowa stacja |url=https://wiadomosci.wp.pl/nawrocki-wprost-o-tusku-wszystko-wyemitowala-prawicowa-stacja-7220789986397120a |publisher=[[Wirtualna Polska]] |access-date=2025-11-11}}}}&lt;/ref&gt;. Навроцкийӗн тӗллевӗ Туск коалицийӗн арканӑвӗпе срокченхи парламент суйлавӗ пулма пултарать&lt;ref&gt;{{bulleted list|{{cite news |date={{date|2025-06-02|DMY}} |last1=Kucharczyk |last2=Sroczyński |first1=Mateusz |first2=Grzegorz |title=Ostre słowa prof. Antoniego Dudka. Wspomniał o &quot;zmierzchu Donalda Tuska&quot; |url=https://www.rmf24.pl/tylko-w-rmf24/popoludniowa-rozmowa/news-ostre-slowa-prof-antoniego-dudka-wspomnial-o-zmierzchu-donal,nId,7976778 |publisher=[[RMF FM]] |access-date=2025-08-14}}|{{cite news |date={{date|2025-06-02|DMY}} |last=Majmurek |first=Jakub |title=Zwycięstwo Nawrockiego zmienia wszystko. Koalicja może nie przetrwać do 2027 |url=https://www.newsweek.pl/polska/polityka/wybory-prezydenckie-2027-co-oznacza-wygrana-karola-nawrockiego/cmx1xg5 |publisher=[[Newsweek Polska]] |archive-url=https://archive.today/20250602074626/https://www.newsweek.pl/polska/polityka/wybory-prezydenckie-2027-co-oznacza-wygrana-karola-nawrockiego/cmx1xg5 |archive-date=2025-06-02 |access-date=2025-08-14}}|{{cite news |date={{date|2025-08-06|DMY}} |last1=Wróblewski |last2=Baran |first1=Michał |first2=Violetta |title=Nawrocki chce obalić rząd Tuska? &quot;Jasno to określił&quot; |url=https://wiadomosci.wp.pl/nawrocki-obali-rzad-tuska-jasno-to-okreslil-7186291383318657v |publisher=[[Wirtualna Polska]] |access-date=2025-08-14}}}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;governance&quot;&gt;{{bulleted list|{{cite news |date={{date|2025-08-06|DMY}} |last=Bartkiewicz |first=Artur |title=Artur Bartkiewicz: Karol Nawrocki chce być alternatywnym premierem. Rząd ma problem |url=https://www.rp.pl/komentarze/art42815481-artur-bartkiewicz-karol-nawrocki-chce-byc-alternatywnym-premierem-rzad-ma-problem |publisher=[[Rzeczpospolita (newspaper)|Rzeczpospolita]] |access-date=2025-08-27}}|{{cite news |date={{date|2025-08-06|DMY}} |last=Kowalczyk |first=Krzysztof |title=Krzysztof A. Kowalczyk: Prezydent Nawrocki wchodzi w buty premiera |url=https://www.rp.pl/opinie-ekonomiczne/art42815721-krzysztof-a-kowalczyk-prezydent-nawrocki-wchodzi-w-buty-premiera |publisher=[[Rzeczpospolita (newspaper)|Rzeczpospolita]] |access-date=2025-08-26}}|{{cite news |date={{date|2025-08-20|DMY}} |last=Guza |first=Łukasz |title=Łukasz Guza: Kto tworzy prawo |url=https://www.rp.pl/rzecz-o-prawie/art42871711-lukasz-guza-kto-tworzy-prawo |publisher=[[Rzeczpospolita (newspaper)|Rzeczpospolita]] |access-date=2025-08-23}}|{{cite news |date={{date|2025-08-21|DMY}} |last=Imielski |first=Roman |title=Nawrocki chce rządzić naszym państwem |url=https://wyborcza.pl/7,75968,32193005,nawrocki-chce-rzadzic-naszym-panstwem.html |publisher=[[Gazeta Wyborcza]] |access-date=2025-08-23}}|{{cite news |date={{date|2025-08-21|DMY}} |title=Nawrocki niczym Napoleon. Ekspert stawia zaskakującą tezę |url=https://www.wprost.pl/kraj/12103741/nawrocki-a-system-prezydencki-ekspert-nie-zostawia-zludzen.html |publisher=[[Wprost]] |access-date=2025-08-23}}|{{cite news |date={{date|2025-08-25|DMY}} |last=Hartman |first=Jan |title=Nawrocki wziął się do wetowania, chce rządzić Polską. Przekona się wkrótce, jakie to naiwne |url=https://www.polityka.pl/tygodnikpolityka/kraj/2312407,1,nawrocki-wzial-sie-do-wetowania-chce-rzadzic-polska-przekona-sie-wkrotce-jakie-to-naiwne.read |publisher=[[Polityka]] |access-date=2025-08-26}}|{{cite news |date={{date|2025-08-25|DMY}} |last=Szułdrzyński |first=Michał |title=Michał Szułdrzyński: Prezydent Nawrocki chce być nadpremierem. Kolejne weta i testowanie konstytucyjnych reguł gry |url=https://www.rp.pl/komentarze/art42902511-michal-szuldrzynski-prezydent-nawrocki-chce-byc-nadpremierem-kolejne-weta-i-testowanie-konstytucyjnych-regul-gry |publisher=[[Rzeczpospolita (newspaper)|Rzeczpospolita]] |access-date=2025-08-25}}|{{cite news |date={{date|2025-09-03|DMY}} |last=Janicki |first=Mariusz |title=Karolum veto. Nawrocki i PiS triumfują, ale całe to &quot;rumakowanie&quot; wisi na cienkim włosku |url=https://www.polityka.pl/tygodnikpolityka/kraj/2313249,1,karolum-veto-nawrocki-i-pis-triumfuja-ale-cale-to-rumakowanie-wisi-na-cienkim-wlosku.read |publisher=[[Polityka]] |access-date=2025-09-10}}|{{cite news |date={{date|2025-09-09|DMY}} |last=Baczyński |first=Jerzy |title=Było miło, ale już raczej nie będzie. Nawrocki gra w supermana. Może teraz coś przemyśli? |url=https://www.polityka.pl/tygodnikpolityka/kraj/2314125,1,bylo-milo-ale-juz-raczej-nie-bedzie-nawrocki-gra-w-supermana-moze-teraz-cos-przemysli.read?src=mt |publisher=[[Polityka]] |access-date=2025-09-10}}}}&lt;/ref&gt;. Президент премьер-министрпе пӗрремӗш хут {{тулли дата|2025|08|14}} официаллӑ тӗл пулнӑ&lt;ref&gt;{{cite news |date={{date|2025-08-14|DMY}} |last=Czermiński |first=Jakub |title=Spotkanie Karola Nawrockiego i Donalda Tuska. Pierwsza taka rozmowa prezydenta z premierem |url=https://www.rp.pl/polityka/art42856491-spotkanie-karola-nawrockiego-i-donalda-tuska-pierwsza-taka-rozmowa-prezydenta-z-premierem |publisher=[[Rzeczpospolita (newspaper)|Rzeczpospolita]] |access-date=2025-08-14}}&lt;/ref&gt;.

== Чыславсем ==
{| class=&quot;wikitable&quot; 
|-
! Патшалӑх
! colspan=&quot;2&quot; |Медаль
! Чыслани ҫулӗ
|-
| rowspan=&quot;8&quot; |{{Ялавлани|Польша}}
| [[File:POL Srebrny Krzyż Zasługi BAR.svg|60x60px]] || Кӗмӗл [[Тивӗҫлӗх хӗресӗ (Польша)|Тивӗҫлӗх хӗресӗ]] || {{кӗске дата|2021|10|19}}&lt;ref&gt;{{Cite web |date=19 October 2021 |title=Pałac Prezydencki. Uroczystość wręczenia odznaczeń |url=https://www.prezydent.pl/aktualnosci/ordery-i-odznaczenia/ordery-dla-uczestnikow-powstania-warszawskiego-oraz-osob-pielegnujacych-pamiec-o-najnowszej-historii-polski,39936 |access-date=10 May 2025 |website=prezydent.pl |language=pl |archive-url=https://web.archive.org/web/20211129113812/https://www.prezydent.pl/aktualnosci/ordery-i-odznaczenia/ordery-dla-uczestnikow-powstania-warszawskiego-oraz-osob-pielegnujacych-pamiec-o-najnowszej-historii-polski,39936 |archive-date=29 November 2021 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[File:POL Brązowy Krzyż Zasługi BAR.svg|60x60px]] || Бронза [[Тивӗҫлӗх хӗресӗ (Польша)|Тивӗҫлӗх хӗресӗ]] || {{кӗске дата|2016|11|4}}&lt;ref&gt;{{Cite web |date=30 January 2017 |title=Postanowienie nr rej. 514/2016 Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 4 listopada 2016 r. o nadaniu odznaczeń |url=https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WMP20170000098 |access-date=10 May 2025 |website=[[Internetowy System Aktów Prawnych]] |language=pl |archive-url=https://web.archive.org/web/20200616224326/https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WMP20170000098 |archive-date=16 June 2020 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[File:POL Medal Pro Patria BAR.png|60x60px]]
| [[«Pro Patria» медаль (Польша)|Pro Patria медалӗ]]
| {{кӗске дата|2018|08|4}}&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Narodowej |first=Instytut Pamięci |title=&quot;Dziękujemy wam za wolną Polskę&quot;. Uroczyste odsłonięcie Pomnika Żołnierzy Wyklętych – Gdańsk, 4 sierpnia 2018 |url=https://ipn.gov.pl/pl/aktualnosci/56206,Dziekujemy-wam-za-wolna-Polske-Uroczyste-odsloniecie-Pomnika-Zolnierzy-Wykletych.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20241127005714/https://ipn.gov.pl/pl/aktualnosci/56206,Dziekujemy-wam-za-wolna-Polske-Uroczyste-odsloniecie-Pomnika-Zolnierzy-Wykletych.html |archive-date=27 November 2024 |access-date=9 June 2025 |work=Instytut Pamięci Narodowej |language=pl |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
| [[File:POL Odznaka Honorowa Bene Merito BAR.svg|60x60px]]
| [[Польша ЮӖМ-н «Bene Merito» хисеплӗ паллӑ|«Bene Merito» хисеплӗ паллӑ]]
| {{кӗске дата|2020|07|9}}&lt;ref&gt;{{Cite web |last=S.A |first=Telewizja Polska |title=Dr Karol Nawrocki odznaczony &quot;Bene Merito&quot; |url=https://gdansk.tvp.pl/48897686/dr-karol-nawrocki-odznaczony-bene-merito |access-date=9 June 2025 |website=gdansk.tvp.pl |language=pl |archive-date=19 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200719002349/https://gdansk.tvp.pl/48897686/dr-karol-nawrocki-odznaczony-bene-merito |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[File:POL Medal 30-lecia Powołania SG BAR.svg|60x60px]]
| [[Чикӗ хӗсмечӗн йӗркеленӗренпе вӑтӑр ҫул ҫитнӗ асӑну медалӗ]]
| {{кӗске дата|2022|09|29}}&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Otwarcie Przystanku Historia IPN przy Nadbużańskim Oddziale SG |url=https://dzieje.pl/wiadomosci/otwarcie-przystanku-historia-ipn-przy-nadbuzanskim-oddziale-sg |access-date=29 June 2025 |website=dzieje.pl |language=pl |archive-date=21 November 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231121142949/https://dzieje.pl/wiadomosci/otwarcie-przystanku-historia-ipn-przy-nadbuzanskim-oddziale-sg |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| [[File:POL Medal Pro Bono Poloniae BAR.svg|60x60px]]
| [[«Pro Bono Poloniae» медаль]]
| {{кӗске дата|2023|12|4}}&lt;ref&gt;{{Cite web |title=W Belwederze upamiętniono Marszałka Piłsudskiego |url=https://ipn.gov.pl/pl/aktualnosci/194689,W-Belwederze-upamietniono-Marszalka-Pilsudskiego.html |website=ipn.gov.pl |language=pl |archive-date=4 December 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231204145827/https://ipn.gov.pl/pl/aktualnosci/194689,W-Belwederze-upamietniono-Marszalka-Pilsudskiego.html |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[File:POL Order Orła Białego BAR.svg|60x60px]]
|[[Шурӑ Ӑмӑрт орденӗ (Потльша)|Шурӑ Ӑмӑрт орденӗ]] (''[[ex officio]]'')
| {{кӗске дата|2025|08|6}}&lt;ref name=&quot;:5&quot;&gt;{{Cite web |last=Kowalczyk |first=Michał |title=Prezydent Karol Nawrocki podczas uroczystości na Zamku Królewskim w Warszawie objął symboliczne zwierzchnictwo nad Orderem Orła Białego i Orderem Odrodzenia Polski – dwoma najstarszymi cywilnymi odznaczeniami państwowymi. |url=https://niezalezna.pl/polityka/nawrocki-najpiekniejsza-nagrode-za-sluzbe-ojczyznie-mozemy-dostac-od-pana-boga/549186#:~:text=Zgodnie%20z%20ustaw%C4%85%20o%20orderach%20i%20odznaczeniach%2C%20prezydent,I%20i%20przewodniczy%20Kapitule%20jako%20Wielki%20Mistrz%20Orderu. |access-date=9 August 2025 |website=niezalezna.pl |date=12 December 2014 |language=pl}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[File:POL Polonia Restituta Wielki BAR.svg|60x60px]]
|[[Польша чӗрӗлӗвӗн орденӗ]]н аслӑ хресчӗ (''ex officio'')
| {{кӗске дата|2025|08|6}}&lt;ref name=&quot;:5&quot; /&gt;
|-
| rowspan=&quot;8&quot; |{{Ялавлани|Казахстан}}
| [[File:POL_Medal_Za_zasługi_dla_Polaków_w_Kazachstanie_BAR.svg|60x60px]] || [[«Казахстанти поляксем умӗнчи тивӗҫлӗхшӗн» медаль]] || {{кӗске дата|2018|04|30}}&lt;ref name=&quot;:6&quot;&gt;{{Cite web |title = Tydzień Polski w Ałmaty w ramach obchodów 100. rocznicy Odzyskania przez Polskę Niepodległości |date = 30.04.2018 |opublikowany = gov.pl |url = https://www.gov.pl/web/sport/tydzien-polski-w-almaty-w-ramach-obchodow-100-rocznicy-odzyskania-przez-polske-niepodleglosci}}&lt;/ref&gt;
|}

== Ҫавӑн пек пӑхӑр ==
* [[Туск Дональд]]
* [[Дуда Анджей]]

== Асӑрхавсем ==
{{Асӑрхавсем}}

== Каҫӑсем ==

{{Тулаш каҫӑсем}}

[[Категори:Пушăн 3-мĕшĕнче çуралнисем]]
[[Категори:1983 çулта çуралнисем]]
[[Категори:Пайăр çынсем, алфавитпа]]
[[Категори:Польша президенчĕсем]]</text>
      <sha1>qela2smbifr1jpbqu1eer89ek9rkno9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Вăрман мăйăрĕ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>129713</id>
    <revision>
      <id>872897</id>
      <timestamp>2026-04-16T15:45:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ellodanis5</username>
        <id>17302</id>
      </contributor>
      <comment>Ҫӗнӗ страница: «[[File:Owoce Orzech laskowy.jpg|thumb|]] {{Пĕлтерĕшсем|Мăйăр (пĕлтерĕшсем)}} {{Пĕлтерĕшсем|Фундук}}  '''Вăрман мăйăрĕ''' — [[Шĕшкĕ]] текен кăка кĕрекен ÿсентăрансен (мĕнпурĕ 20 биологилле тĕс) çимĕçĕ.  {{Викисловарь|мăйăр}} {{Внешние ссылки}} {{Куçармалла|fr|Noisette}}  Категори:Хурăн йыш...»</comment>
      <origin>872897</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="610" sha1="44m4sglyrxon48wyaa0rjoe2m546ee7" xml:space="preserve">[[File:Owoce Orzech laskowy.jpg|thumb|]]
{{Пĕлтерĕшсем|Мăйăр (пĕлтерĕшсем)}}
{{Пĕлтерĕшсем|Фундук}}

'''Вăрман мăйăрĕ''' — [[Шĕшкĕ]] текен кăка кĕрекен ÿсентăрансен (мĕнпурĕ 20 биологилле тĕс) çимĕçĕ.

{{Викисловарь|мăйăр}}
{{Внешние ссылки}}
{{Куçармалла|fr|Noisette}}

[[Категори:Хурăн йышшисем]]
[[Категори:Çимĕç (ботаника)]]
[[Категори:Çиме юрăхлă мăйăрсем тата вăрăсем]]</text>
      <sha1>44m4sglyrxon48wyaa0rjoe2m546ee7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Категори:Çимĕç (ботаника)</title>
    <ns>14</ns>
    <id>129714</id>
    <revision>
      <id>872898</id>
      <timestamp>2026-04-16T16:10:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ellodanis5</username>
        <id>17302</id>
      </contributor>
      <comment>Ҫӗнӗ страница: «{{Catmore|Ҫимӗҫ (ботаника)}} [[Категори:Çимĕç (ботаника)]]»</comment>
      <origin>872898</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="92" sha1="pdjzt7lxnn943gonvov51l70gzlqgs6" xml:space="preserve">{{Catmore|Ҫимӗҫ (ботаника)}}
[[Категори:Çимĕç (ботаника)]]</text>
      <sha1>pdjzt7lxnn943gonvov51l70gzlqgs6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Полякла</title>
    <ns>0</ns>
    <id>129715</id>
    <redirect title="Поляк чĕлхи" />
    <revision>
      <id>872902</id>
      <timestamp>2026-04-16T16:51:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Max Tenche</username>
        <id>25572</id>
      </contributor>
      <comment>[[Поляк чĕлхи]] ҫине куҫарни</comment>
      <origin>872902</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="35" sha1="t37wakwbbcw4zlmqj0hrqishyrcrweo" xml:space="preserve">#redirect [[Поляк чĕлхи]]</text>
      <sha1>t37wakwbbcw4zlmqj0hrqishyrcrweo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Пăрçа (ботаникăлла çимĕç)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>129716</id>
    <revision>
      <id>872903</id>
      <timestamp>2026-04-16T16:56:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ellodanis5</username>
        <id>17302</id>
      </contributor>
      <comment>Ҫӗнӗ страница: «{{Пĕлтерĕшсем|Пăрçа (пĕлтерĕшсем)}} [[Ӳкерчĕк:NCI peas in pod.jpg|мини|]] [[Ӳкерчĕк:Carobs.JPG|мини|250x250пкс|]] '''Пăрçа''' ({{Lang-la|legumen}}), [[Карпологи|карпологире]] —  [[çимĕç (ботаника)|çимĕç]] тĕлĕшĕ, &lt;!--характерный для растений семейства {{bt-ruslat|бобовые{{!}}бобовых|Fabaceae}}&lt;ref name=&quot;BSE3&quot;&gt;{{Б...»</comment>
      <origin>872903</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="767" sha1="nbpr5khwtizjpwbj90d83kl1fwrza1t" xml:space="preserve">{{Пĕлтерĕшсем|Пăрçа (пĕлтерĕшсем)}}
[[Ӳкерчĕк:NCI peas in pod.jpg|мини|]]
[[Ӳкерчĕк:Carobs.JPG|мини|250x250пкс|]]
'''Пăрçа''' ({{Lang-la|legumen}}), [[Карпологи|карпологире]] —  [[çимĕç (ботаника)|çимĕç]] тĕлĕшĕ, &lt;!--характерный для растений семейства {{bt-ruslat|бобовые{{!}}бобовых|Fabaceae}}&lt;ref name=&quot;BSE3&quot;&gt;{{БСЭ3|статья=Боб|том=3|страницы=}}&lt;/ref&gt;{{Sfn|БРЭ|2005}}{{Sfn|Девятов, Зернов|2023|страницы=83}},--&gt;

== Каçăсем ==
{{Тулаш каçăсем|Растения}}
[[Категори:Çимĕç (ботаника)]]
[[Категори:Карпологи]]</text>
      <sha1>nbpr5khwtizjpwbj90d83kl1fwrza1t</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>872904</id>
      <parentid>872903</parentid>
      <timestamp>2026-04-16T17:38:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ellodanis5</username>
        <id>17302</id>
      </contributor>
      <origin>872904</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="848" sha1="agemvab6cum37jptf7e8zllgw6eafsr" xml:space="preserve">{{Пĕлтерĕшсем|Пăрçа (пĕлтерĕшсем)}}
[[Ӳкерчĕк:NCI peas in pod.jpg|мини|]]
[[Ӳкерчĕк:Carobs.JPG|мини|250x250пкс|]]
'''Пăрçа''' ({{Lang-la|legumen}}), [[Карпологи|карпологире]] — ботаникăлла  [[çимĕç (ботаника)|çимĕç]] тĕлĕшĕ, &lt;!--характерный для растений семейства {{bt-ruslat|бобовые{{!}}бобовых|Fabaceae}}&lt;ref name=&quot;BSE3&quot;&gt;{{БСЭ3|статья=Боб|том=3|страницы=}}&lt;/ref&gt;{{Sfn|БРЭ|2005}}{{Sfn|Девятов, Зернов|2023|страницы=83}},--&gt;
== Çавăн пекех ==
* [[Пăрçа (çимĕç)]]

== Каçăсем ==
{{Тулаш каçăсем|Растения}}
[[Категори:Çимĕç (ботаника)]]
[[Категори:Карпологи]]</text>
      <sha1>agemvab6cum37jptf7e8zllgw6eafsr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблон:Potd/2026-04-22 (cv)</title>
    <ns>10</ns>
    <id>129717</id>
    <revision>
      <id>872906</id>
      <timestamp>2026-04-16T18:21:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ymblanter</username>
        <id>7764</id>
      </contributor>
      <comment>Ҫӗнӗ страница: «Кукушковый воробьиный сыч, национальный парк Казиранга, Ассам, Индия»</comment>
      <origin>872906</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="126" sha1="d1mkzn6hm9tzpa9o9zo2t8y9tjx2w6l" xml:space="preserve">Кукушковый воробьиный сыч, национальный парк Казиранга, Ассам, Индия</text>
      <sha1>d1mkzn6hm9tzpa9o9zo2t8y9tjx2w6l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблон:Potd/2026-04-22</title>
    <ns>10</ns>
    <id>129718</id>
    <revision>
      <id>872907</id>
      <timestamp>2026-04-16T18:22:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ymblanter</username>
        <id>7764</id>
      </contributor>
      <comment>Ҫӗнӗ страница: «Asian Barred Owlet in Kaziranga National Park March 2025 by Tisha Mukherjee 01.jpg»</comment>
      <origin>872907</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="82" sha1="3w5vkfhmjt98iobqq63qkyehtdtuxmm" xml:space="preserve">Asian Barred Owlet in Kaziranga National Park March 2025 by Tisha Mukherjee 01.jpg</text>
      <sha1>3w5vkfhmjt98iobqq63qkyehtdtuxmm</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>