Википеди cvwiki https://cv.wikipedia.org/wiki/%D0%A2%C4%95%D0%BF_%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%86%D0%B0 MediaWiki 1.46.0-wmf.26 first-letter Медиа Ятарлă Сӳтсе явасси Хутшăнакан Хутшăнаканăн канашлу страници Википеди Википеди сӳтсе явмалли Ӳкерчĕк Ӳкерчĕке сӳтсе явмалли MediaWiki MediaWiki сӳтсе явмалли Шаблон Шаблона сӳтсе явмалли Пулăшу Пулăшăва сӳтсе явмалли Категори Категорине сӳтсе явмалли TimedText TimedText talk Модуль Обсуждение модуля Event Event talk 0 7871 873441 858357 2026-04-30T17:00:19Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 873441 wikitext text/x-wiki {{Çыравçă |Ят = Çеçпĕл Мишши |Ӳкерчĕк = Sespel.jpg |Ӳкерчĕке ăнлантарни = |Çуралнă чухнехи ят = Михаил Кузьмич Кузьмин |Çуралнă вăхăт = [[1899]] çулхи [[чӳк, 16|чӳкĕн 16-мĕшĕ]] |Çуралнă вырăн = [[File:Flag of the Russian Soviet Federative Socialist Republic.svg|25px]] [[Касаккасси Шĕкĕр]] (халĕ [[Çеçпĕл]]) ялĕ, [[Хусан кĕперни]] (халĕ {{ÇВ|Канаш районĕ|Канаш районĕнче}}, [[Чăваш Ен]]) |Вилнĕ вăхăт = [[1922]] çулхи [[çĕртме, 15|çĕртмен 15-мĕшĕ]] |Вилнĕ вырăн = [[Старогородка]] сали, [[Чернигов облаçĕ]], {{ВВ|Украина ССР|Украинăра}} |Пăхăнулăх = {{Flagicon|USSR}} |Ĕçлев тĕсĕ = [[чăвашсем|чăваш]] [[çыравçă|çыравçи]], [[сăвăç]]и, пĕрлĕх ĕçлевçи |Хастар çулсем = |Тĕлĕ = |Жанр = [[повеç]], [[роман]], [[калав]], [[поэзи]] |Ĕçсен чĕлхи = [[чăваш чĕлхи|чăваш]], [[вырăс чĕлхи|вырăс]] |Викиампар = |Викивулавăш = }} '''Çеçпĕл Мишши''' (''Михаил Кузьмич Сеспель'', 1921-мĕш çулхи авăнчен '''Кузьмин''') ([[1899]] çулхи [[чӳк, 16|чӳк уйăхĕн 16-мĕшĕ]], [[Чăваш Ен]], [[Канаш районĕ]], [[Касаккасси Шĕкĕр]] (халĕ [[Çеçпĕл]]) ялĕ) — [[1922]] çулхи [[çĕртме, 15|çĕртме уйăхĕн 15-мĕшĕ]], [[Украина]], [[Чернигов облаçĕ]], [[Старогородка]] сали) — чăваш литературин классикĕ, сăвă ăсталас реформаторĕ, прозăçă, драматург, тăлмач, ӳкерӳçĕ, патшалăх тата пĕрлĕх ĕçлевçи<ref>[http://nasledie.nbchr.ru/personalii/people/sespel/ Выдающиеся люди Чувашии : Сеспель Михаил (Кузьмин Михаил Кузьмич)]{{Ĕçлемен каçă|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. == Пурнăçĕпе ĕçĕ-хĕлĕ == [[1899]] çулхи [[юпа, 16|чӳк уйăхĕн 16-мĕшĕнче]] [[Канаш районĕ]]нчи [[Касаккасси Шĕкĕр]] (халĕ [[Çеçпĕл]]) ялĕнче çуралнă. [[Шăхасан]]ти икĕ класлă шкулта, [[Теччĕ]]ри вĕрентевçĕсене хатĕрлекен семинарире, [[Мускав]]ра агитаторсемпе пропагандистсен курсĕнче вĕреннĕ. [[1920]] çулта Чăваш облаçне тунă хыççăн ăна РКСМ Чăваш обкомĕн ĕçлекенне, [[Чăваш автономи облаçĕ]]н ревтрибунал пуçлăхне суйланă. Çапла вара вăл Чăваш Енĕн пĕрремĕш "тĕп прокурорĕ" пулса тăнă. Çутĕç пайĕн куçару комиссийĕнче ĕçленĕ. Литература ĕçне [[1916]]-[[1917]] çулсенче Шăхасанта вĕреннĕ вăхăтра тытăннă, алăпа çырнă «[[Çăлтăр (журнал)|Çăлтăр]]» [[журнал]] редакторĕ пулнă, сăвăсем çырнă. [[1921]] çулта сывлăхĕ самай хавшанă хыççăн [[Крым]]ри санаторине кайнă. Сипленнĕ хыççăн Остер уесĕн çĕр уйрăмĕнче ĕçленĕ. Чăваш поэзин хĕрӳллĕ ĕçченĕ [[1922]] çулхи [[çĕртме, 15|çĕртме уйăхĕн 15-мĕшĕнче]] [[Украина|Украинăн]] [[Чернигов облаçĕ]]нчи [[Старогородка]] хулинче çакăнса вилнĕ. == Пултарулăх ĕçĕсем == Революциллĕ хĕрӳлĕхпе вырăсла, чăвашла çырнă малтанхи сăввисем [[1919]] çулта «Знамя революции», «Тетюшские известия», «Канаш» хаçатсенче пичетленнĕ. Унăн сăввисен пĕрремĕш кĕнеки [[1927]] çулта «Хурçă шанчăк» ятпа çапăнса тухнă. [[1928]] çулта Шупашкарта ун «Сăвăсем» ятлă кĕнеки пичетленсе тухать. 1959 çулта — «Ĕçĕсен пухăвĕ». Чăваш чĕлхинчи пусăм нормисене ăсталаса, йĕркене кĕртсе силлабо-тоника меслечĕллĕ поэзие пуçласа янă. Паллă сăввисем: * «Çĕн Кун аки»; * «Хурçă шанчăк»; * «Пуласси». Унăн сăввисене тĕнчери 56 чĕлхе çине куçарнă. == Асăнмалăх == [[File:Şeşpĕl Mišši's gravestone.jpg|thumb|Çеçпĕл Мишши палăкĕ. [[Остер]] хула. {{coord|50.9551017|30.8748651}}]] * [[Çеçпĕл Мишши музейĕ (Шупашкар)|Çеçпĕл Мишши музейĕ]] (Шупашкар) * Сăвăç музейĕ, Канаш районĕ, Çеçпĕл ялĕ. * Сăвăç музейĕ, Шупашкар, Юстици Çурчĕ. * Кăкăр кӳлепи (бюсчĕ), Шупашкар, Ленин проспекчĕ, * Тăван ен тĕпчев музейĕн кĕтесĕ, Тутарстан, Теччĕ хули, Педтехникум. * Çеçпĕл Мишши урамĕ, Шупашкар. * Çеçпĕл Мишши конкурсĕ <ref>[http://chuvash.org/news/7547.html Янрарĕç Çеçпĕл сăввисем]</ref> * [https://chuvash.org/news/15976.html Украинăри чăвашсем Çеçпĕл çуртне туянасшăн]<ref>[http://hypar.ru/cv/ukrainari-yahtashamarsem-cecpel-puranna-curta-tuyanasshan Украинăри йăхташăмăрсем Çеçпĕл пурăннă çурта туянасшăн]</ref> == Сăвăç çинчен == === Кĕнекесем === * Збанацкий, Ю. М. Çеçпĕл : роман / Ю. М. Збанацкий. – Шупашкар : Чăвашиздат, 1963. – 488 с. * Иванов, Н. Поэт хавалĕ : док. очерк / Н. Иванов. – Шупашкар : Чăваш кĕнеке изд–ви, 1984. – 60 с. * Кăвар чĕре : поэт çинчен аса илнисем / В. А. Долгов пухса хатĕрленĕ. – Шупашкар : Чăваш кĕнеке изд–ви, 1979. – 180 с. * Чичканов, П. Н. Кăвар чĕре : Çеçпĕл Мишши Украинăра : биогр. роман–хроника / П. Н. Чичканов. – Шупашкар : Чăвашиздат, 1965. – 284 с. * Бекшанский, П. И. Рассказы о Сеспеле : новеллы, воспоминания, письма, размышления / П. И. Бекшанский.– Чебоксары, 1999. – 67 с. : порт. * Кузьмин, Г. К. Брат мой огнекрылый : воспоминания / Г. К. Кузьмин // Чебоксары, 1999. – 56 с. : порт. * Михаил Сеспель : библиогр. указ. / Чуваш. респ. б– ка им. М. Горького; сост. : Л. Д. Виссарова, Г. Н. Прокопьева. – Чебоксары : Изд–во Чуваш. ОК КПСС, 1989. – 88 с. * Наш Сеспел : стихи, проза, статьи и письма М. К. Сеспеля. Воспоминания о поэте. Посвящения : сб. – Чебоксары, 1999. – 260 с. * Рубис, Н. Н. Встречи с Сеспелем : восп., стихи, письма / Н. Н. Рубис. – Чебоксары, 1999. – 85 с. * Сеспель Мишши : 1899–1989 / сост. А. Хузангай ; худож. Э. Юрьев.– Чебоксары, 1989. – 15 с. : ил. * Сироткин, М. Я. М. К. Сеспель : очерк жизни и творчества / М. Я. Сироткин. – Чебоксары : Чувашгосиздат, 1969. – 43 с. * Основоположник чувашской советской поэзии : учен. зап. / НИИ яз., лит., истории и экономики при Совете Министров Чуваш. АССР. – Чебоксары, 1971. – Вып. 51. – 264 с. * Поэтика Сеспеля : материалы регион. конф., посвящ. 90–летию со дня рождения М. Сеспеля (22–23 нояб. 1989г.) / НИИ яз., лит., истории и экономики при Совете Министров Чуваш. АССР. – Чебоксары, 1991. – 168 с. * Агивер, Х. Хăватлă, çĕн чĕреллĕ çĕн ĕмĕр чăвашĕ // Агивер, Х. Илем тĕкĕрĕ / Х. Агивер.– Шупашкар, 1991.– С.31–33. * Асамат, С. Йывăр шухăшсем...: Çеçпĕл ятне каланă кĕлĕ–хӳхлев / С. Асмат // Ялав. – 1997. –№ 11. – С.103–108. * Давыдов–Анатри, В. Вут чĕреллĕ поэт / В. Давыдов–Анатри // Хыпар. – 2000. – 4 нарăс. * Дмитриев, И. Ирĕке тухнă Çеçпĕл / И. Дмитриев // Хыпар. – 1999. – 12 чӳк. * Дмитриев, И. Çеçпĕл Мишши – вĕçсĕр шырав / И. Дмитриев, Н. Булаткин // Ялав. – 1994. – № 11. – С. 16–17. * Eгоров, В. Ăсчахпа сăвăç пилĕсем / В. Eгоров // Хыпар. – 2003. – 28 çу. * Eфимов, Г. Унра – пĕтĕм халăх чунĕ / Г. Eфимов // Ялав. – 1999. – № 11–12. – С. 77–78. * Иванов, Л. Пĕрремĕш ĕç укçи / Л. Иванов // Çилçунат. – 1996. – № 11. – С. 27. * Иванов, Н. Çĕçпĕлшĕн тăкăннă куççулĕ... / Н. Иванов // Ялав. – 1998. – № 6.– С. 100–107. * Ишутов, Р. Кăвар сирпĕтет чĕлхипе / Р. Ишутов // Хыпар. – 2003. – 27 çĕртме. * Кролькова, П. Çеçпĕл Мишши çырăвĕсем / П. Кролькова // Çамрăксен хаçачĕ. – 2002. – 26 июня – 4 июля (№ 26). – С. 4. * Макарова, E. Çеçпĕл Мишши – чăваш халăхĕн чапĕпе мухтавĕ / E. Макарова // Çилçунат. – 1995. – № 11. – С. 14–15. * Никифоров, А. Хусан тапхăрĕ / А. Никифоров // Ялав. – 1999. – № 11. –12. – С. 90–93. * Петров, К. Ăста юрист, патшалăх ĕçченĕ : Çеçпĕл Мишши çуралнăранпа 98 çул çитнĕ тĕле / К. Петров // Хыпар. – 1997. – 12 чӳк. * Петров, К. Никольскипе Тайăр хавхалантарнă / К. Петров // Хыпар. – 1997. –23 авăн. * Петров, К. Çеçпĕл тымарĕн çичĕ сыпăкĕ / К. Петров // Хыпар. – 1997. – 17 çĕртме. * Петров, К. Çулăмлă публицист / К. Петров // Ялав. – 1994. – № 11. – С. 28–29. * Сементер, Ю. Аван–и, Çеçпĕл! / Ю. Сементер // Чăваш ен. – 10–17 авăн (№ 37). – С. 13. * Сементер, Ю. Çеçпĕл – пирĕн чĕрере / Ю. Сементер // Халăх шкулĕ=Нар. шк. – 1995. – № 1. – С. 93–96. * Сементер, Ю. Чӳк уйăхĕн варринчи çĕрлехи шухăшсем / Ю. Сементер // Чăваш ен. – 1995. – 18–25 чӳк (№46). – С. 13. * Скворцова, Р. “Манăн вил тăпри çине курăк ан шăттăр” / Р. Скворцова // Хыпар. – 1995. – 23 чӳк. * Смирнова, Н. Çеçпĕл çурчĕ “таврăнчĕ“ / Н. Смирнова // Хыпар. – 2003. – 26 нарăc. * Сунтал, М. Çеçпĕл саманчĕ / М. Сунтал // Чăваш хĕрарăмĕ. – 1999. – 13 чӳк (№ 42). – С. 2. * Çеçпĕл çинчен / Н. Рубис, Н. Григорьева, А. çхĕл тата ыт. те. ; В. Дмитриев хатĕрленĕ // Тантăш. – 1997. – 20 чӳк. – С. 2. * Хусанкай, А. Çеçпĕл тата коммунизм идейи / А. Хусанкай // Ялав. – 1994. – № 11. – С. 1. * Шурыгин, В. Çеçпĕл пултарулăхĕнчи икĕ паянлăх / В. Шурыгин // Хыпар. – 1996. – 21 çĕртме. * Юмарт, Г. Çеçпĕл куçарма та шутланă / Геннадий Юмарт // Халăх шкулĕ=Нар. шк. – 2000. – № 1. – С. 20–21. * Юмарт, Г. Çеçпĕл Мишши пурнăçĕпе пултарулăхне малалла тĕпчессин хăш–пĕр ыйтăвĕсем / Геннадий Юмарт // Хыпар. – 2000. – 27 утă. * Юмарт, Г. Çĕнĕ хыпарсем мĕн калаççĕ / Геннадий Юмарт // Хыпар. – 1999. – 16 чӳк. * Яковлев, Ю. “Катаран каç килсен” / Ю. Яковлев // Çамрăксен хаçачĕ. – 1997. – 29 чӳк. – С. 4. * Метин, П. Сатирическая струя в творчестве Сеспеля / П. Метин // Халăх шкулĕ=Нар. шк. – 2000. – № 1. – С. 18–19. * Мильоном стих мой повторен“ // Выдающиеся люди Чувашии.–Чебоксары, 2002. – Т. 1. – С. 146–154. * Семенова, З. Сеспель глазами русских учеников / З. Семенова // Халăх шкулĕ=Нар. шк. – 1997. – № 5–6. – С. 97–99. * Федоров, Н. В. Подвиг и трагедия поэта и гражданина / Н. В. Федоров // Халăх шкулĕ=Нар. шк. – 2000. – № 1. – С. 1–8. * Юхма, М. Миллиона чувашей певец // Юхма, М. Песнь о Чувашии / М. Юхма. – Чебоксары, 1995. – С. 130–134. * П. Афанасьев, «Писатели Чувашии», Шупашкар, [[2006]] [[File:Памятник М.Сеспелю 2.jpg|thumb|Çеçпĕл Мишши палăкĕ. Шупашкар хули]] === Кинофильмсем === * [[Çеçпĕл (фильм)]]<ref>[http://chuvash.org/news/12682.html Фильма кĕменнисем музея лекнĕ]</ref> === Документлӑ фильмсем === * {{YouTube|ItWAjIOmaqc|Тӗрӗслӗх ҫутаттӑр Ҫеҫпӗлӗн ятне}} — [[2020|2020 ҫулхи]] документаллӑ фильм. [[Чăвашла]]. == Вуламалли == * Сироткин М. Я. М.К.Сеспель. Ч., 1949 * Кăвар чĕре. Ш., 1979 * Поэтика Сеспеля. Ч., 1991 == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Каçăсем == * [http://wikisource.org/wiki/Cv/Кăтартмăш:Çеçпĕл_Мишши_сăввисем Çеçпĕл Мишши сăввисем] * [http://chuvash.org/news/12683.html Çеçпĕл Мишшине асăнса унăн сăввисене вуларĕç] * [http://www.irekle.org/articles/i25.html МИХАИЛ СЕСПЕЛЬ КАК ЧУВАШСКИЙ КУЛЬТУРНЫЙ ГЕРОЙ ХХ ВЕКА] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160402140730/http://www.irekle.org/articles/i25.html |date=2016-04-02 }} * [http://chuvash.org/news/10590.html Çеçпĕлĕн çуралнă кунне хатĕр] * [http://gov.cap.ru/SiteMap.aspx?gov_id=1&id=77773 Кузьмин Михаил Кузьмич (Сеспель Мишши)] * [http://chuvash.org/news/14049.html Çеçпĕле Украинăра та чысланă] * [http://chuvash.org/news/10658.html Украинăри блогер Çеçпĕл вил тăпри çине чечек хунă] * [http://chuvash.org/news/14032.html Çеçпĕл Мишшине асăнса митинга пуçтарăннă] * [https://chgtrk.ru/novosti/politika/v-ukrainskom-gorode-oster-snesli-pamyatniki-chuvashskomu-poetu-mihailu-sespelyu/ В украинском городе Остёр снесли памятники чувашскому поэту Михаилу Сеспелю] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221017073535/https://chgtrk.ru/novosti/politika/v-ukrainskom-gorode-oster-snesli-pamyatniki-chuvashskomu-poetu-mihailu-sespelyu/ |date=2022-10-17 }} {{Çеçпĕл Мишши}} [[Категори:Пайăр çынсем:Чăваш Ен]] [[Категори:Пайăр çынсем:Канаш районĕ]] [[Категори:Чăваш çыравçисем]] [[Категори:Чăваш сăвăçисем]] [[Категори:Раççей çыравçисем]] [[Категори:Раççей сăвăçисем]] [[Категори:ССРП çыравçисем]] [[Категори:СССР сăвăçисем]] [[Категори:Çыравçăсем, алфавитпа]] [[Категори:Сăвăçсем, алфавитпа]] [[Категори:Раççей драматургĕсем]] [[Категори:Чăваш драматургĕсем]] [[Категори:Драматургсем, алфавитпа]] [[Категори:ССРП драматургĕсем]] [[Категори:Патшалăх ĕçченĕсем]] [[Категори:Пĕрлĕх ĕçченĕсем]] [[Категори:Тăлмачсем, алфавитпа]] [[Категори:Чăваш тăлмачĕсем]] [[Категори:Раççей тăлмачĕсем]] [[Категори:ССРП тăлмачĕсем]] [[Категори:1899 çулта çуралнисем]] [[Категори:Чӳкĕн 16-мĕшĕнче çуралнисем]] [[Категори:1922 çулта вилнисем]] [[Категори:Çĕртмен 15-мĕшĕнче вилнисем]] gptkpf672nv92cwucwcrcp1u92gnxii 0 16020 873452 873258 2026-04-30T19:51:01Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 873452 wikitext text/x-wiki {|cellpadding="5" cellspacing="1" align="right" style="margin: 5px 5px 5px 1em; border: 1px solid black;" |- ! colspan="2" bgcolor=#8B864E | <font size="+1" color=white>Аджари</font> <font size="+1">აჭარა</font><br /> |- | colspan="2" align="center" | [[Ӳкерчĕк:Batum.jpg|250px|right|Порт Батуми]]<br /> |- ! colspan="2" bgcolor=#CDC673 | Карта |- | [[Ӳкерчĕк:Georgia Ajaria map.png| 250px|right]] |- |} [[File:Ajaria02.png|thumb|right|200px]] [[Ӳкерчĕк:Flag_of_Adjara.svg|thumb|right|200px|Аджари ялавĕ]] '''Аджари автономи республики''' ({{lang-ka|აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკა}}) — [[Грузи]]н аякри кăнтăр-анăçĕнчи авалхи, географи тата политика-администрациллĕ çĕрĕ. == Географи == Кăнтăр енче [[Турци]]пе (121 çм) чикĕленет, анăç тата çурçĕр-анăç çĕрĕсем [[Хура тинĕс]]е тухаççĕ. Аджари лаптăкĕ — 2,9 пин тăваткал çухрăм, пурăнан халăх йышĕ 400 пин çынран ытла ([[грузинсем]]). Аджари территорине çутçанталăк уйрăмлăхĕсем енчен иккĕне пайлама пулать — тинĕсçум тата туçи. Тинĕсçум Аджарире [[субтропиксем|субтропик]] зонăри çулталăкри ăшă вăтам температура (+14,5 градус, çак чухне хĕллехи чи сивĕ уйăхри — кăрлачри — температура +6,5 градус), питĕ нӳрĕклĕ (вăтамран çулта 2500 мм) тата хĕвеллĕ кунсем тăраççĕ. Аджарин çыран çумĕнчи [[Субтропиксем|субтропикĕсем]] нӳрĕк кĕçĕн тĕсне кĕреççĕ, çурçĕр тата Анăç Хура тинĕс çумĕнчи типĕ вăтаçĕр тинĕс тропикĕсенчен уйрăлса тăраççĕ. === Климат === Туçи Аджарире Хура тинĕс сĕмне тусем картлаççĕ, çавăнпа кунти сывлăш типĕрех. Тусен вăтам çӳллĕшĕ: 2000—2500 м. [[Годерс]] (2025 м) урлă [[Батуми]] — [[Ахалцихе]] патшалăх шайĕнчи автомобиль çулĕ иртет. Хулара, тинĕс шайĕнчи 920 м çӳллĕшĕнче, кăрлач уйăхĕнчи вăтам температура +1 градус, утă уйăхĕнче +19 градус. === Гидрографи === Аджарири мĕнпур юханшыв Хура тинĕс бассейнĕ шутне кĕрет. Чи тулли шывлă юханшыв — [[Чорох]], вăрри Грузире вырнаçнă (Чорох Аджари территорипе 26 çм юхать), çаплах Аджари территоринче [[Чорох]]ăн иккĕ юпă пур — [[Аджарисцкали]] тата [[Мачахела]]. Хура тинĕсе [[Кинтриши]], [[Чаквисцкали]], [[Королисцкали]] шывсем юхса кĕреççĕ. Аджарири тулли юханшывсен питĕ пысăк гидроэнергетика потенциалĕ (1,2 млрд кВт çити). == [[Демографи]] == Республикăра юлашки халăх çыравĕпе 333 953 çын (çĕр-шыври 9,0 % халăх) пурăннă. Наци йышĕ, 2014 çулхи халăх çыравĕпе:<ref>[http://pop-stat.mashke.org/georgia-ethnic-loc2014.htm georgia-ethnic-loc2014] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201220100552/http://pop-stat.mashke.org/georgia-ethnic-loc2014.htm |date=2020-12-20 }}</ref> * [[Грузинсем]] : 96,04 % (321 пин) * [[Эрменсем]]: 1,64 % (5,5 пин) * [[Вырăссем]]: 1,10 % (3,7 пин) * [[Украинсем]]: 0,24 % * [[Грексем]]: 0,17 % * Урăххисем: 0,81 % Этноссем хушшинчи хутшăнусем республикăра лăпкă тăраççĕ, [[СССР арканăвĕ|Совет Союзĕ аркансан]] тăван çĕр-шывран чылай çын тухса кайнă, вырăсла калаçакан çынсен шучĕ сахалланнă. [[1989]] çулхи халăх çыравĕпе: * Грузинсем — 82,8 %, * Вырăссем — 7,7 % * Эрменсем — 4,0 % * Ыттисем — 5,5 % [http://slovari.yandex.ru/dict/geography/article/geo/geo1/geo-0040.htm?text=%D0%90%D0%B4%D0%B6%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%8F]{{Ĕçлемен каçă|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} == Кун-çулĕ == [[1921]] çулхи утăн 16-мĕшĕнче [[Аджар АССР]] йĕркеленĕ; хальхи ячĕ — [[1990]] çултанпа. Аджарсен тĕп хули — [[Батуми]] — Грузин тĕп тинĕс порчĕсем.Тинĕсçум зонăра (Кобулети, [[Махинджаури]], [[Гонио]], [[Сарпи]] тата ур.) санатори-сиплев çурчĕсем, ытларах совет тапхăрĕнче тунисем, вырнаçнă. Тусем çинче курортсем ĕçлеççĕ. Аджарири пурăнан халăх — грузин халăхĕн [[аджарсем|аджар]] этносĕ, [[вăтам ĕмĕрсем|вăтам ĕмĕрсенче]] вĕсен хушшинче [[ислам]] анлă сарăлнă. === Тĕнĕ === * 54,5 % аджарсем — грузи православи чиркĕвĕ йăăли-йĕркипе килĕшӳллĕ, * 39,8 % — [[мăсăльмансем]]-[[суннитсем]], * 0,3 % — армян католикĕсем, * 0,04 % — [[католиксем]], * 5 % — атеистсем, ĕненменнисем тата урăххисем.<ref>[http://pop-stat.mashke.org/georgia-religion2014b.htm georgia-religion 2014] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230610154827/http://pop-stat.mashke.org/georgia-religion2014b.htm |date=2023-06-10 }}</ref> Осман тапхăрĕнче, урăх [[крипто-христиансем]] пекех, аджарсем [[ислам]]па [[православи]]е кулленхи пурнăçра хутăштарнă. 1990-мĕш тата 2000-мĕш çулсенче аджар халăхне çĕнĕрен христианланă, çак ĕç-пуçа [[Грузин православии чиркĕвĕ]] пулăшнă, халĕ кунта христиансен шучĕ 70 %, мăусăльмансен шучĕ —30 % (80-мĕш çулĕсен вĕçĕнче [[мăсăльмансем]] 70 % шутланнă). == Çавăн пекех == * [[Аджари кризисĕ (2004)]] {{commonscat|Adjara|Аджария}} == Каçăсем == * [http://wiki.laser.ru/index.php/%D0%90%D0%B4%D0%B6%D0%B0%D1%80%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F_%D0%90%D0%A1%D0%A1%D0%A0 Аджари АССР] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081010175537/http://wiki.laser.ru/index.php/%D0%90%D0%B4%D0%B6%D0%B0%D1%80%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F_%D0%90%D0%A1%D0%A1%D0%A0 |date=2008-10-10 }} статья [[ПСЭ]] 1931 г. * [http://www.apsny.ge Çĕнĕ хыпарсем пур Грузирен.] == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} {{Грузин историллĕ облаçĕсем}} [[Категори:Аджари|*]] [[Категори:Грузи çĕрĕсем]] egljcz12qdpu3qrdrwo1pljy49273jz 0 21507 873449 873256 2026-04-30T19:18:57Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 873449 wikitext text/x-wiki {{Вики-проект |title = Абсурдопеди |image = Absurdopedia.jpg |caption = Абсурдопеди логотипĕ |url = http://absurdopedia.net/ |interwiki = Uncyclopedia: |language = Акăлчан |russian = [[wikia:uncyclopedia:yue:ru:|Абсурдопеди]] |founded = Кăрлач, [[2005]] |founder = Джонатан Хуанг |articles = 24988 (акăлч.; юпа, 30 - 2009)<br />2840 вырăс секцинче |engine = [[MediaWiki]] |license = [[Creative Commons]] / [[GNU FDL]] (Тĕрлĕ чĕлхе уйрăмĕсенче) |adv = [[Google AdSense]] }} '''Абсурдопе́ди''' — [[кулăш]]ла [[вики]]-[[энциклопеди]]. Статьисене [[пароди]] евĕрле энциклопеди темипе хайлаççĕ<ref>Тĕслĕх: [http://absurdopedia.net/wiki/Википедия Википеди пирки пароди статьи]</ref>. Пур чĕлхе (акăлчан уйрамĕсĕр пуçне) уйрăмĕ [[GNU FDL]] лицензипе, акăлчан уйрăмĕ — [[Creative Commons]] Attribution-NonCommercial-ShareAlike (CC-BY-NC-SA) 2.0 лицензипе, [[MediaWiki]] движокĕпе ĕçлет. Урăх палăртусем: «Бредопеди», «Анциклопеди», «Нециклопеди». == Пĕтĕмĕшле çырни == == Абсурдопедин вырăс уйрăмĕ == [[2006]] çулхи [[раштав, 12]] Абсурдопедин вырăс уйрăмĕнчи статья шучĕ пинрен иртсе каять. Пиннĕмĕш статья — «[http://absurdopedia.net Молоко]». [[2010]] çӳлхи [[кăрлач, 1]] тĕлне вырăс Абсурдопединче [http://absurdopedia.net/wiki/Служебная:Statistics 2840] статья кĕртнĕ. == Абсурдопеди уйрăмĕсем == {|border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |colspan="3"|'''Uncyclopædia''' — уйрăмсен ят-йышĕ: |- ||ar:||<span class="plainlinks">[http://beidipedia.wikia.com العربية] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081205040805/http://beidipedia.wikia.com/ |date=2008-12-05 }}</span>||ويكيبيدي |- ||ca:||<span class="plainlinks">[http://valenciclopedia.wikia.com Català]{{Ĕçлемен каçă|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</span>||Valenciclopèdia Wiki|Valenciclopèdia |- ||da:||<span class="plainlinks">[http://da.uncyclopedia.wikia.com Dansk]{{Ĕçлемен каçă|date=September 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</span>||Spademanns Leksikon |- ||de:||<span class="plainlinks">[http://de.uncyclopedia.wikia.com Deutsch]{{Ĕçлемен каçă|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</span>||Uncyclopedia.de |- ||el:||<span class="plainlinks">[http://anegkyklopaideia.wikia.com Ελληνικά]{{Ĕçлемен каçă|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</span>||Ανεγκυκλοπαίδεια |- ||en:||<span class="plainlinks">[http://uncyclopedia.org English]</span>||Uncyclopedia |- ||es:||<span class="plainlinks">[http://inciclopedia.wikia.com Español]{{Ĕçлемен каçă|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</span>||Inciclopedia |- ||fi:||<span class="plainlinks">[http://hiki.pedia.ws Suomi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120428105254/http://hiki.pedia.ws/ |date=2012-04-28 }}</span>||Hikipedia |- ||fr:||<span class="plainlinks">[http://desencyclopedie.com Français]</span>||Désencyclopédie |- ||he:||<span class="plainlinks">[http://eincyclopedia.wikia.com עברית]{{Ĕçлемен каçă|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</span>||איןציקלופדיה |- ||hu:||<span class="plainlinks">[http://unciklo.pedia.ws Magyar]{{Ĕçлемен каçă|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</span>||Unciklopédia |- ||it:||<span class="plainlinks">[http://nonciclopedia.wikia.com Italiano] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080516224325/http://nonciclopedia.wikia.com/ |date=2008-05-16 }}</span>||Nonciclopedia |- ||ja:||<span class="plainlinks">[http://ja.uncyclopedia.info 日本語]</span>||アンサイクロペディア |- ||la:||<span class="plainlinks">[http://uncapaedia.org Latina]</span>||Necyclopædia |- ||lo:||<span class="plainlinks">[http://lo.uncyclopedia.info ລາວ]</span>||ໄຣ້ສາລະນຸກົມ |- ||nl:||<span class="plainlinks">[http://onziclo.pedie.info/ Nederlands] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080720014502/http://onziclo.pedie.info/ |date=2008-07-20 }}</span>||Onziclopedie |- ||no:||<span class="plainlinks">[http://ikkepedia.net Norsk]</span>||Ikkepedia |- ||pl:||<span class="plainlinks">[http://nonsensopedia.wikia.com Polski] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070106142723/http://www.nonsensopedia.wikia.com/ |date=2007-01-06 }}</span>||Nonsensopedia |- ||pt:||<span class="plainlinks">[http://desciclo.pedia.ws Português]{{Ĕçлемен каçă|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</span>||Desciclopédia |- ||ru:||<span class="plainlinks">[http://absurdopedia.net Русский]</span>||Абсурдопедия |- ||sv:||<span class="plainlinks">[http://sv.uncyclomedia.org Svenska]{{Ĕçлемен каçă|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</span>||Psyklopedin |- ||th:||<span class="plainlinks">[http://th.uncyclopedia.info ไทย]||ไร้สาระนุกรม |- ||uk:||<span class="plainlinks">[http://inciklopedia.org Українська]</span>||Інциклопедія |- ||zh-tw:||<span class="plainlinks">[http://zh.uncyclopedia.info 中文(正體)]</span>||偽基百科 |- ||zh:||<span class="plainlinks">[http://zh.uncyclopedia.wikia.com 中文] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080704064323/http://zh.uncyclopedia.wikia.com/ |date=2008-07-04 }}</span>||伪基百科 |- ||meta:||<span class="plainlinks"><!-- obsolete http://chronarion.org/unmeta -->[http://meta.uncyclomedia.org/ UnMeta]</span>||Uncyclomedia Foundation |- ||info:||<span class="plainlinks">[http://uncyclopedia.info Babel]||Index |} <!-- Кроме русского и английского разделов Абсурдопедии существуют также [[uncyclopedia:de:|немецкий]], [[uncyclopedia:pl:|польский]]] ... (TODO: дополнить и раскомментировать) --> == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} {{Википеди}} [[Категори:Вики-проектсем]] [[Категори:Абсурдизм]] [[Категори:2005 çулта килнисем]] [[Категори:MediaWiki движокĕн проекчĕсем]] [[Категори:Creative Commons лицензиллĕ ĕçсем]] [[Категори:Ирĕклĕ энциклопедисем]] bc0nsx1szdt9ucnql0vgda5ohodc8nx 0 61518 873450 779703 2026-04-30T19:23:50Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 873450 wikitext text/x-wiki [[Ӳкерчĕк:Akropolis by Leo von Klenze.jpg|мини|справа|[[Афин]]ри Акрополь Лео фон Кленце, реконструкци, 1846.]] '''Авалхи Греци''', '''Эллада''' — [[Грексем|грексен]] [[Европа|Европăн]] кăнтăр-хĕвелтухăçĕнче вырнаçнă авалхи цивилизацийĕ, чи пысăк аталанăвĕ пирĕн эрăчченхи V-IV ĕмĕрсене килет — ку тапхăра историре Классикăллă Греци тенĕ. Авалхи Греци культури хальхи этем цивилизацин çăлкуçĕ пулса тăнă. [[Балкан çурутравĕ|Балкан çурутравĕн]] варринче, [[Эгей тинĕсĕ|Эгей тинĕсĕ]]нчи утравсенче тата Пĕчĕк Азин хĕвеланăç çыранĕнче вырнаçнăсер, Авалхи Греци колонизацине пула вăл кăнтăр [[Итали]]не, Сицилия утравĕпе [[Хура тинĕс]] таври çĕрĕсенче сарăлнă. Авалхи Грецин кун-çулне вăхăтпа пирĕн эрăчченхи III пинçуллăхран пирĕн эрăчченхи I ĕмĕрччен тытса шутлаççĕ. Вăл вăхăтра эллин патшалăхĕсем харпăрлĕхне çухатса [[Авалхи Рим]] патшалăхне кĕнĕ. Грексем хăйсене халĕ те çĕршывне Эллада тесе чĕнеççĕ, хăйсене вара эллинсем теççĕ. «Греци» тесе ятне рим çыннисем панă. == Авалхи Грецин этеплӗхӗ == === Мифологи === {{Main|Авалхи грек халаплăхĕ}}тата{{Main|Авалхи грек тĕнĕ}} == Вуламалли == *Андреев Ю. В. Цена свободы и гармонии: Несколько штрихов к портр. греч. цивилизации СПб.: Алетейя, 1998. *Античная Греция. Проблемы развития полиса [: Сборник статей]. Под ред. Е. С. Голубцовой и др. В 2-х томах. М.: Наука, 1983. *Белох Ю. Греческая история. В 2-х т. — М., 2009. — 480+480 с. *«Древняя Греция» Миронов В. Б., 2006. *ройзен И. История эллинизма. В 3-х т. — СПб., 1995. *Зайков А. В. Место и роль спартанской государственности в древнегреческой цивилизации (теоретический аспект) // Материалы XV Международной научно-практическойконференции Гуманитарного университета. Екатеринбург: Гуманитарный университет, 2012. Т. 1. C. 340—345. *Карышковский П. О. Монеты Ольвии. Киев, 1988. ISBN 5-12-000104-1. *Лурье С. Я. История Греции. — СПб., 1993. — 680 с. *Ляпустин Б. С., Суриков И. Е. Древняя Греция. — М., 2007. — 362 с. *Расширение греческого мира. VIII—VI вв. до н. э. (Кембриджская история древнего мира. Т. III, ч. 3). М.: Ладомир, 2007. ISBN 978-5-86218-467-9 *Тарн В. Эллинистическая цивилизация. — М., 1949. — 376 с. *Хаммонд Н. История Древней Греции. — М., 2008.- 704 с. *Эллинизм: Восток и Запад [: Сборник статей]. — М., 1992. — 384 с. *Эллинизм: Экономика, политика, культура [: Сборник статей]. — М., 1990. — 376 с. *Эллада : Очерки и картины Древней Греции для любителей классической древности и для самообразования / Соч. д-ра Вильгельма Вегнера. — 4-е изд., рус., испр. и знач. доп., под ред. проф. В. И. Модестова. — Санкт-Петербург : т-во М. О. Вольф, ценз. 1900. — IV—X, 1012, VIII с., 9 л. ил., карт. : ил.; 23 *Введение в экономическую историю Древней Греции / А. Тюменев. — Петроград ; Москва : Книга, [1923]. — 48 с.; 17 см. — (Культурно-просветительная библиотека. Третья ступень знания. Сер. Экономическая). *История народов и республик Древней Греции. часть 1 / изложенная Константином Арсеньевым. — в Типографии Медицинскаго Департамента Министерства Внутренних Дел, 1825. — 464 с. *История народов и республик Древней Греции. Часть 2. Содержащая в себе времена от конца войны Пелопонезской до покорения Греции римлянами / изложенная Константином Арсеньевым. — В типографии медицинского департамента Министерства внутренних дел, 1826. — 424 с. *Очерки экономической и социальной истории Древней Греции. Т. 1 : Революция / А. Тюменев. — Петербург : Гос. изд-во, 1920. — [2], 179 с.; 21 см. == Каçăсем == {{Çӳрев |Тема = Авалхи Греци |Викиампар= Category:Ancient Greece }} * [http://www.grekomania.ru/articles/greek-history История Греции] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110702010623/http://www.grekomania.ru/articles/greek-history |date=2011-07-02 }} * [http://www.grekomania.ru/articles/greek-history/10-stone-and-bronze-age Каменный, Бронзовый век] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120626145938/http://www.grekomania.ru/articles/greek-history/10-stone-and-bronze-age |date=2012-06-26 }} * [http://ellada.spb.ru Культура, история, искусство, мифы и личности Древней Греции] * [http://www.sno.pro1.ru/lib/index.htm Библиотека литературы об истории и культуре] * [http://www.greecancient.ru Спарта — древняя Греция] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181124004730/http://greecancient.ru/ |date=2018-11-24 }} * [http://www.yspu.yar.ru/hreader/2/ Афинская демократия] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081229115122/http://www.yspu.yar.ru/hreader/2/ |date=2008-12-29 }} [[Категори:Авалхи Греци]] [[Категори:Истори]] pbbp2cgh7i7dj7tmfrehnxwiroalxxc 0 72369 873467 845207 2026-05-01T06:57:02Z ~2026-26242-08 40003 873467 wikitext text/x-wiki [[File:Western Asia (orthographic projection).svg|thumb|300px|Анăç Ази<ref>Малти Азипе пĕрех, Афганистанпа Синай çурутравне кĕртмесен тата Тухăç Фракине кĕртсен.</ref>]]<!-- не меняйте на карту Western Asia (orthographic projection).svg --> '''Малти А́зи''' (Анăç А́зи, Кăнтăр-Анăç Ази) — кăнтăр-анăç Азири географи регионĕ, хăйĕн шутне, географи енчен, '''Малти Ази''' ([[Кĕçĕн Ази туçи]]), [[Арави çурутравĕ|Арави]] çурутравĕсем тата юнашар [[Вăтаçĕр тинĕсĕ]]н тухăç çыранĕ хĕрринчи территорисем ([[Левант]]), [[Кавказ]] ([[Кавказлешьен]]), [[Эрмен туçи|Эрмен]] тата [[Иран туçи]]сем кĕреççĕ<ref>Хăш чухне [[Копетдаг]]пайне,</ref>, тата [[Месопотам айлăмĕ]]сене кĕртеççĕ; политика енчен, виççĕ региона — [[Çывăх Тухăç]]а (Африка пайĕсĕр), [[Вăтам Тухăç]]а тата [[Кавказлешьен]]не (пайне) хушаççĕ. [[File:Western Asia on the World map.png|thumb|Малти Ази Тĕнче картти çинче]] == Хальхи политикăри пайлану == Халĕ çак регион çакăн пек çĕршывсен çĕрĕсене ытамлать: {{Multicol}} * {{AFG}} <small>(яланхилле Анăç Ази ăнлавне кĕртмеççĕ)</small> * {{AZE}} <small>(кăштах е пурĕпе)</small> * {{ARM}} * {{GEO}} <small>(кăштах е пурĕпе)</small> * {{ISR}} * {{IRN}} {{Multicol-break}} * {{Ялавлани|Кипр}} * {{UAE}} * {{SAU}} * {{TUR}} [[Турци]] <small>(Тухăç [[Фраки]]сĕр пуçне)</small> {{Multicol-end}} [[Кавказлешьен]] патшалăхĕсене - Эрмени, Грузи тата Азербайджан – хăшпĕр çăлкуçсем Тухăç Европăна ([[Европăпа Ази хушшинчи чикĕ]]) кĕртеççĕ. Регион территоринче тĕнчери [[кăштах йышăннă патшалăх]]сем йышлă: * {{Ялавлани|Абхази}} * {{Ялавлани|Çурçĕр Кипр Турккă Республики}} * {{Ялавлани|Кăнтăр Осети Республики}} Çаплах тепĕр йышăнман патшалăх: * {{Ялавлани|ТКР}} Регионри тĕп этнос группписем: {{multicol}} * [[азербайджансем]] * [[ассирисем]] * [[эрменсем]] * [[бахтиарсем]] * [[гилянсем]] * [[грузинсем]] * [[еврейсем]] * [[курдсем]] * [[осетинсем]] {{multicol-break}} * [[лурсем]] * [[мегрелсем]] * [[перссем]] * [[пуштунсем]] * [[талышсем]] * [[турккăсем]] * [[туркомансем]] * [[свансем]] {{multicol-end}} == Литература == * ''Западная Азия''. Серия «Обычаи народов мира». М.: «Мир книги», 2010. 222 с. ISBN 5486035837, 9785486035838 * История Древнего Востока: Зарождение древнейших классовых обществ и первые очаги рабовладельческой цивилизации. Ч. 2: ''Передняя Азия, Египет''. М., 1998. * Лазарев М. С. ''Западная Азия: этнополитическая ситуация'' / Институт востоковедения (Российская академия наук). . М.: «Наука», Издательская фирма «Восточная лит-ра», 1993. 230 с. * Прошин Н. И., Куракова Л. И. ''Зарубежная Азия: общий обзор, Юго-Западная Азия''. Энциклопедия «Страны и народы». М.: «Мысль», 1979. 380 с. * ''Языки мира: Древние реликтовые языки Передней Азии'' / РАН. Институт языкознания. Под ред. Н. Н. Казанского, А. А. Кибрика, Ю. Б. Корякова. — М.: Academia, 2010. == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Каçăсем == * [http://www.megabook.ru/Article.asp?AID=632838 ЗАПАДНАЯ АЗИЯ]{{Ĕçлемен каçă|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} в Мегаэнциклопедии Кирилла и Мефодия * [http://web-atlas.ru/index.php/front-asia Передняя Азия] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171018152037/http://web-atlas.ru/index.php/front-asia |date=2017-10-18 }} на сайте WEB-ATLAS.RU * [http://stylemanual.ngs.org/Intranet/styleman.nsf/b2195c3b07a980d38525665100674e5c/3fcb99599faed7fb852566ab0068ec47?OpenDocument Middle East, West Asia], ''National Geographic Style Manual'', [[National Geographic Society]] {{Регионсем}} [[Категори:Анăç Ази]] 4hjlwvrs7n66qas0r5d9agkw55d000v 0 80774 873460 802333 2026-05-01T03:58:29Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 873460 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |official_name = Бейрут |settlement_type = |image_skyline = Beirut Central District Collage.jpg |image_blank_emblem = |subdivision_name = |coordinates_region = |website = http://www.beirut.gov.lb/ }} '''Пайрут''' ({{lang-ar|بيروت}} Bayrūt, {{lang-hy|Պէյրութ / Բեյրութ}} Beyrut, {{lang-el|Βηρυττός}} Bērytós, {{lang-la|Berytus}}, {{lang-he|ביירות}} Beirut, {{lang-arc|בירות}} Birot, {{lang-fr|Beyrouth}}) — [[Ливан]]ӑн чи пысӑк хули тата тӗп хули. Вӑл ҫурутрав ҫинче, [[Вăтаçĕр тинĕсĕ]] хӗррин варринче вырнаҫнӑ, ҫӗршывӑн тинӗс тӗп порчӗ. Бейрут таврашне тӗп хули тата унӑн [[хулаçум]]ӗ кӗрет. == Вуламалли == *Густерин П. В. Города Арабского Востока. — М.: Восток—Запад, 2007. — 352 с. — (Энциклопедический справочник). — 2000 экз. — ISBN 978-5-478-00729-4. == Каҫӑсем == * [http://www.livan.info Русские в Бейруте]{{Ĕçлемен каçă|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://mirputeshestvii.ru/read/reports/puteshestvie_v_livan_bejrut-2275/ Прогулка по Бейруту] на mirputeshestvii.ru * [http://www.beirut.com/ Beirut City Guide] * [http://www.downtownbeirut.com/ Downtown Beirut] [[Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа]] [[Категори:Хула]] do15tp0hkzaw11z957h3t0s55kmljl3 0 105896 873446 774986 2026-04-30T19:01:27Z Ellodanis5 17302 Ellodanis5 [[Килĕшӳ]] страницӑн ятне [[Килĕшев]] ҫине улӑштарчӗ 774986 wikitext text/x-wiki '''Килĕшӳ''' (нум. х. — ''килĕшÿсем'') — икĕ е темиçе ен (субъект) пĕр-пĕринпе мĕнле те пулин ыйтупа тивĕç-ирĕкле хутшăнусене палăртас, улăштарас е чарса лартас тĕллевпе калаçса татăлса çирĕплетни (фиксацмлени)<ref name="БРЭ"> Договор / Чуковская Е. Э. // Динамика атмосферы — Железнодорожный узел. — М. : Большая российская энциклопедия, 2007. — С. 175—176. — (Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов ; 2004—2017, т. 9). — ISBN 978-5-85270-339-2.</ref>. == Çавăн пекех == * [[Килĕшнĕлĕх]] * [[Килĕшев]] * [[Килĕшевкке]] * [[Кавар]] * [[Каварлашу]] * [[Контракт]] == Асăрхавсем == {{Асăрхавсем}} == Литература == * ''Брагинский М. И., Витрянский В. В.'' Договорное право. М., 2001. Кн. 1: Общие положения. * Гражданское право: В 4 т. / Под ред. Е. А. Суханова. 3-е изд. М., 2006. [[Категори:Килĕшӳсем| ]] j5vnobu6gw8tbrhyxqhc5d73wnisvbh 873448 873446 2026-04-30T19:07:10Z Ellodanis5 17302 873448 wikitext text/x-wiki [[File:Contract for the participation in a television programme, 1975.jpg|thumb|Contract for the participation in a television programme, 1975]] :{{ан арпаштарăр|Килĕшӳ|Килĕшӳпе}} '''Килĕшев''' (нум. х. — ''килĕшевсем'') — икĕ е темиçе ен (субъект) пĕр-пĕринпе мĕнле те пулин ыйтупа тивĕç-ирĕкле хутшăнусене палăртас, улăштарас е чарса лартас тĕллевпе калаçса татăлса çирĕплетни (фиксацмлени)<ref name="БРЭ"> Договор / Чуковская Е. Э. // Динамика атмосферы — Железнодорожный узел. — М. : Большая российская энциклопедия, 2007. — С. 175—176. — (Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов ; 2004—2017, т. 9). — ISBN 978-5-85270-339-2.</ref>. == Çавăн пекех == * [[Килĕшнĕлĕх]] * [[Килĕшӳ]] * [[Килĕшевкке]] * [[Кавар]] * [[Каварлашу]] * [[Контракт]] == Асăрхавсем == {{Асăрхавсем}} == Литература == * ''Брагинский М. И., Витрянский В. В.'' Договорное право. М., 2001. Кн. 1: Общие положения. * Гражданское право: В 4 т. / Под ред. Е. А. Суханова. 3-е изд. М., 2006. [[Категори:Килĕшӳсем| ]] [[Категори:Килĕшевсем| ]] kapplriqbmxq8j8rv3a1zyuxu9c28sg 2 114376 873438 873219 2026-04-30T15:59:09Z Max Tenche 25572 /* 7. Вики-ҫуркунне 2026 */ 873438 wikitext text/x-wiki ; Тӗп страница [[Хутшăнакан:Max Tenche|Max Tenche]] Кунта манӑн статьясен ят-йышӗ = Ӑслӑлӑх = == Вӑхӑтпа вырӑнлӑх == # [[2024]] # [[2026]] == Википеди уйрӑмӗсем == # [[Туркмен Википедийӗ]] == Космос == # [[Артемида-2]] == Физика пысӑкӑшӗсем == # [[Тӑваткал километр]] # [[Тӑваткал ҫухрӑм]] = Географи = == АПШ == === Гуам === # [[Орднанс Аннекс]] # [[Ороте ҫурутравӗ]] === Ялавсем === # [[Нью-Йорк ялавĕ]] == Израиль == === Чӗлхесем === # [[Еврей-таджик диалекчӗ]] == Корей (КР/КХДР) == === Чӗлхесем === # [[Корей чӗлхи]] == Патшалӑхсем == ;кунта ПНО пайташӗсем, ҫурма йышӑннӑ, йышӑнман патшалӑхсем # [[Корей Республики]] # [[Корей Халӑх Демократиллӗ Республики]] # [[Сомалиленд]] == РФ == === Сехет тӑрӑхӗсем === # [[Владивосток вӑхӑчӗ]] # [[Екатеринбург вӑхӑчӗ]] # [[Иркутск вӑхӑчӗ]] # [[Калининград вӑхӑчӗ]] # [[Камчатка вӑхӑчӗ]] # [[Красноярск вӑхӑчӗ]] # [[Магадан вӑхӑчӗ]] # [[Мускав вӑхӑчӗ]] # [[Омск вӑхӑчӗ]] # [[Самар вӑхӑчӗ]] # [[Якутск вӑхӑчӗ]] === Раҫҫей географийӗ === # [[Алтай Республикин географийӗ]] === Районсем === ;аймаксем, кантонсем # [[Быстрая районĕ]] # [[Гагарин районӗ (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Екатериновка районӗ]] # [[Елизово районĕ]] # [[Каменка кантонӗ]] # [[Карага районĕ]] # [[Кош-Агач аймакӗ]] # [[Мильково районĕ]] # [[Олютор районĕ]] # [[Онгудай аймакӗ]] # [[Пенжина районĕ]] # [[Петровск районӗ]] # [[Соболево районĕ]] # [[Татищево районӗ]] # [[Тигиль районĕ]] # [[Усть-Большерецк районĕ]] # [[Усть-Камчатск районĕ]] === Субъектсем === # [[Алтай Республики]] # [[Брянск облаҫӗ]] # [[Камчатка Ен]] # [[Карачай-Черкеси]] # [[Хакаси]] # [[Хустӑрма облаҫӗ]] === Тӑрӑхсем === # [[Инçет-Тухăç федераци тăрăхĕ]] # [[Коряк тăрăхĕ]] # [[Çурçĕр-Кавказ федераци тăрăхĕ]] === Чӗлхесем === # [[Абазин чӗлхи]] === Юханшывсем === # [[Оссора (юханшыв)]] === Ял-хула тӑрӑхӗсем === # [[Берёзовка муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Вязовка муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ (Татищево районӗ)]] # [[Вязово ял канашӗ]] # [[Грачёвка муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ]] # [[Идолга муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ]] # [[Новозахаркино муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ (Петровск районӗ)]] # [[Октябрьский муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ (Татищево районӗ)]] # [[Пригородный муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Садовое муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ]] # [[Садовый муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ]] # [[Синенькие муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ (Петровск районӗ)]] # [[Сторожевка муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ]] # [[Ягодная Поляна муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ]] === Ялавсем === # [[Раҫҫей Федерацийӗн патшалӑх геральдика регистрӗ]] # [[Сарӑту облаҫӗн ялавӗсем]] # [[Татищево районӗн ялавӗ]] == Ҫар == # [[Позициллӗ район]] == Ҫӗр == # [[Ҫурҫӗр Ази]] # [[Тухӑҫ Ази]] == Узбекистан == === Вилоятсем === # [[Андижан вилоячӗ]] # [[Джизак вилоячӗ]] # [[Навои вилоячӗ]] # [[Сырдарья вилоячӗ]] === Республикӑсем === # [[Каракалпакстан]] = Кунҫул= # [[Алтай Республикин историйӗ]] = Пайӑр ҫынсем = == Ӑсчахсем == === Биологсем === # [[Иваницкая Людмила Петровна]] # [[Тимирязев Климент Аркадьевич]] == Политикӑҫӑсем == === Польша политикӑҫисем === # [[Навроцкий Кароль]] === РФ политикӑҫисем === ==== Чӑваш Республикин политикӑҫисем ==== # [[Никандрова Надежда Валериановна]] # [[Шпилевая Нина Ивановна]] === ССРП политикӑҫисем === ==== Чӑваш АССР политикӑҫисем ==== # [[Андреева Зоя Ананьевна]] === Узбекистан политикӑҫисем === # '''[[Узбекистан президенчӗ]]''' # [[Мирзиёев Шавкат Миромонович]] == Спортсменсем == # [[Биктимирова Алевтина Вениаминовна]] # [[Григорьева Лидия Николаевна (ҫӑмӑл атлет)]] # [[Иванова Алина Петровна]] # [[Захарова Светлана Владимировна]] # [[Майорова Альбина Геннадьевна]] # [[Моргунова Любовь Васильевна]] # [[Нагорная Дарья Сергеевна]] # [[Романова Ольга Владиславовна]] # [[Соколова Вера Александровна]] # [[Тимофеева Ирина Николаевна]] == Ҫыравҫӑсем == # [[Калитко Екатерина Александровна]] == Хула пуҫлӑхӗсем == # [[Барнаул пуçлăхĕсем]] == Юрӑҫӑсем == # [[Асламас Мария Васильевна]] # [[Денисова Зоя Фёдоровна]] = Пӗлтерӗш хут енӗсем = {{Div col|cols=2}} # [[Агаревка (пӗлтерӗшсем)]] # [[Беседка (пӗлтерӗшсем)]] # [[Беседки (пӗлтерӗшсем)]] # [[Вязовка (пӗлтерӗшсем)]] # [[Вязовка ял тӑрӑхӗ (пӗлтерӗшсем)]] # [[Вязовое ял тӑрӑхӗ (пӗлтерӗшсем)]] # [[Горный Ключ]] # [[Губаревка (пӗлтерӗшсем)]] # [[Елшанка (пӗлтерӗшсем)]] # [[Зеленкино (пӗлтерӗшсем)]] # [[Идолга (пӗлтерӗшсем)]] # [[Ильиновка (пӗлтерӗшсем)]] # [[Каменский (пӗлтерӗшсем)]] # [[Карякино (пӗлтерӗшсем)]] # [[Колки (пӗлтерӗшсем)]] # [[Македоновка (пӗлтерӗшсем)]] # [[Мӑн Каменка (пӗлтерӗшсем)]] # [[Новодубровка (пӗлтерӗшсем)]] # [[Новополье (пӗлтерӗшсем)]] # [[Оркино (пӗлтерӗшсем)]] # [[Оссора]] # [[Синенькие (пӗлтерӗшсем)]] # [[Сторожевка (пӗлтерӗшсем)]] # [[Широкое (пӗлтерӗшсем)]] # [[Шлыковка (пӗлтерӗшсем)]] # [[Ягодная Поляна (пӗлтерӗшсем)]] {{Div col end}} = Политика = == Патшалӑх тӗсӗсем == # [[Нумай нациллӗ патшалӑх]] == Пӗрлешӳсем == # [[Хĕвеланăç Африка патшалăхĕсен экономика пĕрлешĕвĕ]] == Пулӑмсем == # [[Пушкӑртстанти протестсем (2024)]] # [[Чеченсен тата ингушсен депортацийӗ]] == Урӑх == # [[Шалти колонизаци]] = Пурӑнан вырӑнсем = == Инди == # [[Лакхнау]] == Казахстан == # [[Атырау]] == РФ == === Алтай крайӗ === # [[Барнаул]] === Алтай Республики === # [[Горно-Алтайск]] === Архангельск облаҫӗ === # [[Вотлажма хулашӗ]] === Брянск облаҫӗ === # [[Брянск]] === Ингуш Республики === # [[Магас]] === Камчатка крайӗ === # [[Анавгай]] # [[Горный Ключ (Камчатка Ен)]] # [[Елизово]] # [[Мильково (Камчатка Ен)]] # [[Никольское (Камчатка Ен)]] # [[Оссора (паççулкă)]] # [[Палана]] # [[Эссо]] === Карел Республики === # [[Петрозаводск]] === Карачай-Черкес Республики === # [[Черкесск]] === Калмӑк Республики === # [[Элиста]] === Сарӑту облаҫӗ === ==== Воскресенское районӗ ==== {{Div col|cols=2}} # [[Елшанка (Воскресенское районӗ)]] {{Div col end}} ==== Гагарин районӗ ==== {{Div col|cols=2}} # [[Докторовка]] # [[Зеленкино (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Ильиновка (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Каменский (Гагарин районӗ)]] # [[Сторожёвка (Сарӑту облаҫӗ)]] {{Div col end}} ==== Красноармейск районӗ ==== {{Div col|cols=2}} # [[Елшанка (Красноармейск районӗ)]] # [[Каменский (Красноармейск районӗ)]] {{Div col end}} ==== Петровск районӗ ==== {{Div col|cols=2}} # [[Агарёвка (Петровск районӗ)]] # [[Колки (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Новодубровка (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Оркино (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Синенькие (Петровск районӗ)]] # [[Ҫӗнӗ Ӑвӑс]] # [[Ҫӗнӗ Вершаут]] # [[Тутар Пакаевки]] {{Div col end}} ==== Ҫӗнӗ Пурас районӗ ==== {{Div col|cols=2}} # [[Елшанка (Ҫӗнӗ Пурас районӗ)]] {{Div col end}} ==== Татищево районӗ ==== {{Div col|cols=2}} # [[Агарёвка (Татищево районӗ)]] # [[Асамлакан сӑваплӑ Микулай чиркӗвӗ (Октябрьский Городок)]] # [[Беседка (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Бурловино]] # [[Вязовка (Татищево районӗ)]] # [[Гартовка]] # [[Глядковка]] # [[Губарёвка (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Елшанка (Татищево районӗ)]] # [[Идолга (сала)]] # [[Карамышка]] # [[Карякино (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Козий Лоб]] # [[Коминтерн (Татищево районӗ)]] # [[Корсаковка (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Кривопавловка]] # [[Македоновка (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Мӑн Каменка (Татищево районӗ)]] # [[Мизино-Лапшиновка]] # [[Новополье (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Октябрьский Городок]] # [[Петров (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Слепцовка]] # [[Татищево]] # [[Широкое (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Шлыковка (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Ягодная Поляна (Сарӑту облаҫӗ)]] {{Div col end}} === Смулен облаҫӗ === # [[Беседка (Смулен облаҫӗ)]] === Ставрополь крайӗ === # [[Пятигорск]] === Чукотка автономиллӗ округӗ === # [[Анадырь]] == Украина == === Кейӳ облаҫӗ === # [[Беседка (Кейӳ облаҫӗ)]] = Халӑхсем = ===Албансем=== # [[Тава коси]] ===Бацбисем=== # [[Бацбисем]] === Еврейсем === # [[Бухара еврейӗсем]] ===Корейсем=== # [[Корейсем]] ===Чикансем=== # [[Чикан ялавĕ]] = Ӑмӑртусем = # [[Википеди:Вики-çуркунне 2024|Вики-ҫуркунне 2024]] # [[Википеди:Ази уйӑхӗ 2024|Ази уйӑхӗ 2024]] # [[Википеди:Конкурссем/Феминизмпа фольклор/2025|Феминизмпа фольклор 2025]] # [[Википеди:Вики-çуркунне 2025|Вики-ҫуркунне 2025]] # [[Википеди:Ази уйӑхӗ 2025|Ази уйӑхӗ 2025]] # [[Википеди:Конкурссем/Феминизмпа фольклор/2026|Феминизмпа фольклор 2026]] === [[Википеди:Вики-çуркунне 2026|7. Вики-ҫуркунне 2026]] === <small> * [[Шпилевая Нина Ивановна]] {{Ялав|Чӑваш Ен}} * [[Никандрова Надежда Валериановна]] {{Ялав|Чӑваш Ен}} * [[Уляндина Августа Васильевна]] {{Ялав|Чӑваш Ен}} * [[Глянец (ушкӑн)]] {{Ялав|Чӑваш Ен}} * [[Артемида-2]] {{Ялав|АПШ}}+{{Ялав|ЕП}}+{{Ялав|Канада}} * [[Навроцкий Кароль]] {{Ялав|Польша}} * [[Венгрири парламент суйлавӗ (2026)]] {{Ялав|Венгри}} * [[Орбан Виктор]] {{Ялав|Венгри}} * [[Икӗ хӳреллӗ йытӑ партийӗ]] {{Ялав|Венгри}} * [[Фидес — Венгр элтеш пӗрлешӗвӗ]] {{Ялав|Венгри}} * [[Мадьяр Петер]] {{Ялав|Венгри}} * [[Тиса (парти)]] {{Ялав|Венгри}} * [[Тивӗҫлӗх хӗресӗ (Польша)]] {{Ялав|Польша}} * [[«Pro Patria» медаль (Польша)]] {{Ялав|Польша}} * [[Польша ЮӖМ-н «Bene Merito» хисеплӗ палли]] {{Ялав|Польша}} * [[Чикӗ хӗсмечӗн йӗркеленӗренпе вӑтӑр ҫул ҫитнӗ асӑну медалӗ]] {{Ялав|Польша}} * [[«Pro Bono Poloniae» медаль]] {{Ялав|Польша}} * [[Шурӑ Ӑмӑрт орденӗ (Польша)]] {{Ялав|Польша}} * [[Польша Чӗрӗлӗвӗн орденӗ]] {{Ялав|Польша}} * [[«Казахстанти поляксем умӗнчи тивӗҫлӗхшӗн» медаль]] {{Ялав|Польша}}+{{Ялав|Казахстан}} * [[Фидес — ХДХП]] {{Ялав|Венгри}} * [[Дуда Анджей]] {{Ялав|Польша}} * [[Болгарири парламент суйлавӗ (2026)]] {{Ялав|Болгари}} * [[Туск Дональд]] {{Ялав|Польша}} </small> = Ҫӗнетсе ҫырнӑ/нумай тӳрлетнӗ статьясем = # [[Атӑлҫи сӑртлӑхӗ]] # [[Кейӳ облаҫӗ]] # [[Турккӑ Википедийӗ]] # [[Халӑх ҫырса тухӑвӗ]] = Ҫавӑн пек пӑхӑр = * [[Хутшăнакан:Ellodanis5 /СУЙЛАСА ИЛНĔ СТАТЬЯСЕМ]] 4h1487qdrcs99z0wvzsxh4zcis4xh3n 0 114647 873451 871697 2026-04-30T19:45:39Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 873451 wikitext text/x-wiki {{Пӗлтерӗшсем|Агаревка}} {{ПВ64 |ят = Агарёвка |ӳкерчӗк = |Статус = Сала |Муниципаллӑ район = Татищево районӗ |Муниципаллӑ йӗркеленӳ = Вязовка муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ (Татищево районӗ){{!}}Вязовка муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ |Никӗсленӳ вӑхӑчӗ = 1849 |Халӑх йышӗ = 7 |Малтанхи ятсем = |Почта индексӗ = 412184 |ОКАТО кочӗ = 63 246 855 002 |Сехет тӑрӑхӗ = Самар вӑхӑчӗ }} '''Агарёвка''' (''Агаревка'') — [[Сарӑту облаҫӗ]]н ([[РФ]]) [[Татищево районӗ]]нчи [[Вязовка муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ (Татищево районӗ)|Вязовка муниципаллӑ йӗркеленӗвӗнче]] вырнаҫнӑ [[сала]]. == Географи == [[Татищево|Район центрӗнчен]] 32 [[километр]] ҫурҫӗр-тухӑҫалла вырнаҫнӑ. [[Сокурка (юханшыв)|Сокурка]] юханшывӗн хӗрринче лартать<ref name = "TSOS">[https://oldsaratov.ru/sites/default/files/attachments/comments/forum/2020-08/kozinets_s_b_toponimicheskiy_slovar_saratovskoy_oblasti.pdf Козинец С.Б. Топонимический словарь Саратовской области] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211109165817/https://oldsaratov.ru/sites/default/files/attachments/comments/forum/2020-08/kozinets_s_b_toponimicheskiy_slovar_saratovskoy_oblasti.pdf |date=2021-11-09 }}</ref>. == Истори == [[1849|1849 ҫулта]] никӗсленӗ<ref>[http://docs.cntd.ru/document/467707743 Об утверждении реестра административно-территориального деления Саратовской области (с изменениями на 12 апреля 2019 года), Постановление Правительства Саратовской области от 29 октября 2015 года №545-П]</ref>. "Огарёв" — "Агарев" [[улпут]]ӑн ячӗпе хисепленсе тӑнӑ<ref name = "TSOS"></ref>. == Халӑх == {{Пурӑнан халӑх|Агаревка (Татищевский район)}} Салара [[эрменсем]] компактлӑн пурӑнаҫҫӗ. [[2002|2002 ҫулта]] кунта 12 ҫын пурӑннӑ, вӗсенчен 50% — [[эрменсем]], 42% — [[вырӑссем]]<ref>{{Cite web|url=http://www.lingvarium.org/russia/settlem-database.shtml|title=База данных «Этно-языковой состав населённых пунктов России»|author=Коряков Ю.Б.|website=|date=|publisher=|access-date=2020-11-13|archive-date=2017-11-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20171116115903/http://www.lingvarium.org/russia/settlem-database.shtml|deadlink=no}}</ref>. == Асӑрхавсем == {{Асăрхавсем}} == Вуламалли == * {{Cite web|url=http://www.lingvarium.org/russia/settlem-database.shtml|title=База данных «Этно-языковой состав населённых пунктов России»|author=Коряков Ю.Б.|website=|date=|publisher=|access-date=2020-11-13|archive-date=2017-11-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20171116115903/http://www.lingvarium.org/russia/settlem-database.shtml|deadlink=no}} * {{кĕнеке |автор = Козинец С.Б. |пуçелĕк = Сарӑту облаҫӗн топонимиллӗ сӑмахсарӗ |каçă = https://oldsaratov.ru/sites/default/files/attachments/comments/forum/2020-08/kozinets_s_b_toponimicheskiy_slovar_saratovskoy_oblasti.pdf |вырăн = Сарӑту |издательство = "Саратовский справочник" |çул = 2015 |isbn = 978-5-91879-282-7}} == Каҫӑсем == * [http://srtv.old.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/srtv/ru/census_and_researching/census/national_census_2010/score_2010/ Численность и размещение населения Саратовской области. Статистический сборник. 2012] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210908183629/http://srtv.old.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/srtv/ru/census_and_researching/census/national_census_2010/score_2010/ |date=2021-09-08 }} {{Татищево районӗ}} [[Категори:1849 ҫулта никӗсленӗ пурӑнан вырӑнсем]] [[Категори:Татищево районӗнчи пурӑнан вырӑнсем]] [[Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа]] m3mssn64hvowe6bcj6lxnp2nrheh4q5 0 114706 873462 871592 2026-05-01T04:46:48Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 873462 wikitext text/x-wiki {{ПВ64 |ят = Беседка |ӳкерчӗк = |Статус = Хутор |Муниципаллӑ район = Татищево районӗ |Муниципаллӑ йӗркеленӳ = Вязовка муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ (Татищево районӗ){{!}}Вязовка муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ |Никӗсленӳ вӑхӑчӗ = 1900 |Халӑх йышӗ = 4 |Малтанхи ятсем = |Почта индексӗ = 412184 |ОКАТО кочӗ = 63 246 855 003 |Сехет тӑрӑхӗ = Самар вӑхӑчӗ }} {{Пĕлтерĕшсем|Беседка}} '''Беседка''' — [[Сарӑту облаҫӗ]]н ([[РФ]]) [[Татищево районӗ]]нчи [[Вязовка муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ (Татищево районӗ)|Вязовка муниципаллӑ йӗркеленӗвӗнче]] вырнаҫнӑ [[хутор]]. [[Татищево|Татищевӑран]] 40 ҫухрӑм ҫурҫӗр-тухӑҫалла лартнӑ<ref name = "TSOS">[https://oldsaratov.ru/sites/default/files/attachments/comments/forum/2020-08/kozinets_s_b_toponimicheskiy_slovar_saratovskoy_oblasti.pdf Козинец С.Б. Сарӑту облаҫӗн топонимиллӗ сӑмахсарӗ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211109165817/https://oldsaratov.ru/sites/default/files/attachments/comments/forum/2020-08/kozinets_s_b_toponimicheskiy_slovar_saratovskoy_oblasti.pdf |date=2021-11-09 }}</ref>. == Истори == Никӗсленӗвӗн официаллӑ ҫулӗ — [[1900]]<ref>[http://docs.cntd.ru/document/467707743 Об утверждении реестра административно-территориального деления Саратовской области (с изменениями на 12 апреля 2019 года), Постановление Правительства Саратовской области от 29 октября 2015 года №545-П]</ref><ref name = "TSOS"></ref>. == Халӑх == {{Пурăнан халăх| Беседка (Саратовская область) }} [[2002|2002 ҫулта]] кунта 6 ҫын пурӑннӑ, вӗсенчен 100% — [[мордвасем]]<ref>{{Cite web|url=http://www.lingvarium.org/russia/settlem-database.shtml|title=База данных «Этно-языковой состав населённых пунктов России»|author=Коряков Ю.Б.|website=|date=|publisher=|access-date=2020-11-13|archive-date=2017-11-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20171116115903/http://www.lingvarium.org/russia/settlem-database.shtml|deadlink=no}}</ref>. == Асӑрхавсем == {{Асӑрхавсем}} == Вуламалли == * {{Cite web|url=http://www.lingvarium.org/russia/settlem-database.shtml|title=База данных «Этно-языковой состав населённых пунктов России»|author=Коряков Ю.Б.|website=|date=|publisher=|access-date=2020-11-13|archive-date=2017-11-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20171116115903/http://www.lingvarium.org/russia/settlem-database.shtml|deadlink=no}} * ''Козинец С.Б.'' [https://oldsaratov.ru/sites/default/files/attachments/comments/forum/2020-08/kozinets_s_b_toponimicheskiy_slovar_saratovskoy_oblasti.pdf Сарӑту облаҫӗн топонимиллӗ сӑмахсарӗ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211109165817/https://oldsaratov.ru/sites/default/files/attachments/comments/forum/2020-08/kozinets_s_b_toponimicheskiy_slovar_saratovskoy_oblasti.pdf |date=2021-11-09 }} == Каҫӑсем == *[http://srtv.old.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/srtv/ru/census_and_researching/census/national_census_2010/score_2010/ Численность и размещение населения Саратовской области. Статистический сборник. 2012] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210908183629/http://srtv.old.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/srtv/ru/census_and_researching/census/national_census_2010/score_2010/ |date=2021-09-08 }} {{Татищево районӗ}} [[Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа]] [[Категори:1900 ҫулта никӗсленӗ пурӑнан вырӑнсем]] [[Категори:Татищево районӗнчи пурӑнан вырӑнсем]] 14a4m2jrcg8slwz8obrfs88dfkzu7is 0 114724 873468 871594 2026-05-01T07:16:08Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 873468 wikitext text/x-wiki {{ПВ64 |ят = Бурловино |ӳкерчӗк = |Статус = Хутор |Муниципаллӑ район = Татищево районӗ |Муниципаллӑ йӗркеленӳ = Вязовка муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ (Татищево районӗ){{!}}Вязовка муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ |Никӗсленӳ вӑхӑчӗ = 1902 |Халӑх йышӗ = 1 |Малтанхи ятсем = |Почта индексӗ = 412186 |ОКАТО кочӗ = 63 246 855 004 |Сехет тӑрӑхӗ = Самар вӑхӑчӗ }} '''Бурловино''' — [[Сарӑту облаҫӗ]]н ([[РФ]]) [[Татищево районӗ]]нчи [[Вязовка муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ (Татищево районӗ)|Вязовка муниципаллӑ йӗркеленӗвӗнче]] вырнаҫнӑ [[хутор]]. == Тавралӑх == [[Татищево|Татищевӑран]] 30 ҫухрӑм ҫурҫӗр-тухӑҫалла вырнаҫнӑ<ref name = "TSOS">[https://oldsaratov.ru/sites/default/files/attachments/comments/forum/2020-08/kozinets_s_b_toponimicheskiy_slovar_saratovskoy_oblasti.pdf Козинец С.Б. Сарӑту облаҫӗн топонимиллӗ сӑмахсарӗ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211109165817/https://oldsaratov.ru/sites/default/files/attachments/comments/forum/2020-08/kozinets_s_b_toponimicheskiy_slovar_saratovskoy_oblasti.pdf |date=2021-11-09 }}</ref>. == Кунҫул == [[1902|1902 ҫулта]] никӗсленӗ<ref>[http://docs.cntd.ru/document/467707743 Об утверждении реестра административно-территориального деления Саратовской области (с изменениями на 12 апреля 2019 года), Постановление Правительства Саратовской области от 29 октября 2015 года №545-П]</ref><ref name = "TSOS"></ref>. == Халӑх == {{Пурăнан халăх| Бурловино }} == Асӑрхавсем == {{Асӑрхавсем}} == Вуламалли == * {{Cite web|url=http://www.lingvarium.org/russia/settlem-database.shtml|title=База данных «Этно-языковой состав населённых пунктов России»|author=Коряков Ю.Б.|website=|date=|publisher=|access-date=2020-11-13|archive-date=2017-11-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20171116115903/http://www.lingvarium.org/russia/settlem-database.shtml|deadlink=no}} * ''Козинец С.Б.'' [https://oldsaratov.ru/sites/default/files/attachments/comments/forum/2020-08/kozinets_s_b_toponimicheskiy_slovar_saratovskoy_oblasti.pdf Сарӑту облаҫӗн топонимиллӗ сӑмахсарӗ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211109165817/https://oldsaratov.ru/sites/default/files/attachments/comments/forum/2020-08/kozinets_s_b_toponimicheskiy_slovar_saratovskoy_oblasti.pdf |date=2021-11-09 }} == Каҫӑсем == *[http://srtv.old.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/srtv/ru/census_and_researching/census/national_census_2010/score_2010/ Численность и размещение населения Саратовской области. Статистический сборник. 2012] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210908183629/http://srtv.old.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/srtv/ru/census_and_researching/census/national_census_2010/score_2010/ |date=2021-09-08 }} {{Татищево районӗ}} [[Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа]] [[Категори:1902 ҫулта никӗсленӗ пурӑнан вырӑнсем]] [[Категори:Татищево районӗнчи пурӑнан вырӑнсем]] kx7w9351bfi0br4b4jl8xk8ok23opo4 0 124453 873444 868696 2026-04-30T18:31:36Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 873444 wikitext text/x-wiki :{{ан арпаштарăр|Юрилле тăн|Юрилле тăнпа, Юрилле ăстăнăн (интеллектăн) пĕр пайĕ пулса тăма пултараканскерпе}} {{Пĕлтерĕшсем}} '''Ăслайланă ăстăн''' ({{lang-en|artificial intelligence; AI}}) анлăрах каласан — [[машина|машинăсен]], тĕслĕхрен [[Компьютер|компьютер системисен]], демонстрацилекен ăстăнĕ, интеллекчĕ. == Ӑс-хакӑл управленийӗн шайӗ == Ӑс-хакӑл управленийӗн аяларах шайӗсене уйӑрса илеҫҫӗ: * 0 шайӗ. Каялла ҫыхӑнтармалли робаст управленийӗ * Шай 1. Адаптаци управленийӗ-0 + параметр шайӗ * Шай 2. Оптимизм управленийӗ - 1 + минимизаци е пахалӑх ӗҫ-хӗлне максимизацилени * Шай 3. Планпа пӑхнӑ управлени - 2 плюс шайӗ паллӑ мар лару-тӑрӑва малтанах планламалли пултарулӑх, имитацилеме тата уҫӑмсӑрлӑха модель тума пултарни == Çавăн пекех == * [[Выляв юрилле интеллект]] * [[Интеллектлĕ килти техника]] * [[CleverBot]] * [[Siri]] * [[Вăйлă тата хавшак юрилле интеллект]] * [[Туслă юрилле интеллект]] * [[Юрилле геном]] * [[Робот]] == Литература == * {{кĕнеке |пай = Компьютер учится и рассуждает (ч. 1) |пуçелĕк = Компьютер обретает разум |оригинал = Artificial Intelligence Computer Images |яваплă = ред. В. Л. Стефанюк |вырăн = Мускав |издательство = [[Мир (издательство)|Мир]] |çул = 1990 |страниц = 240 |isbn = 5-03-001277-X (рус.); ISBN 0705409155 (англ.) |тираж = 100&nbsp;000 }} * {{кĕнеке |автор = Девятков В. В. |пуçелĕк = Системы искусственного интеллекта |яваплă = Тĕп ред. И. Б. Фёдоров |вырăн = М. |издательство = Изд-во МГТУ им. Н. Э. Баумана |çул = 2001 |страниц = 352 |серия = Информатика в техническом университете |isbn = 5-7038-1727-7 |тираж = 3000 }} * {{кĕнеке |автор = Корсаков С.Н. |пуçелĕк = Начертание нового способа исследования при помощи машин, сравнивающих идеи |яваплă = Под ред. А.С. Михайлова |вырăн = М. |издательство = МИФИ |çул = 2009 |страниц = 44 |isbn = 978-5-7262-1108-4 |тираж = 200 |каçă = http://docs.google.com/fileview?id=0B6YE9wdhGopGZWIxYjY4NDQtYTEzYS00ZmEyLWJhNDAtMThiNThjMGM1Njk0&hl=en }} * {{кĕнеке |автор = [[Жданов, Александр Аркадьевич|Жданов А.А.]] |пуçелĕк = Автономный искусственный интеллект |вырăн = М. |издательство = БИНОМ. Лаборатория знаний |çул = 2009 |страниц = 359 |isbn = |тираж = 20&nbsp;000 }} * {{кĕнеке |автор = Лорьер Ж.-Л. |пуçелĕк = Системы искусственного интеллекта |вырăн = М. |издательство = Мир |çул = 1991 |страниц = 568 |isbn = 5-03-001408-X |тираж = 20&nbsp;000 }} * {{кĕнеке |автор = [[Люгер, Джордж Ф.|Люгер Дж. Ф.]] |пуçелĕк = Искусственный интеллект: стратегии и методы решения сложных проблем |оригинал = Artificial Intelligence: Structures and Strategies for Complex Problem Solving |яваплă = Н. Н. Куссуль ред. |кăларăм = 4--мĕш кăл. |вырăн = М. |издательство = [[Вильямс (издательство)|Вильямс]] |çул = 2005 |страниц = 864 |isbn = 5-8459-0437-4 |тираж = 2000 }} * ''Нильсон Н.'' Искусственный интеллект. — М.: Мир, 1973. — 273 с. * ''Петрунин Ю. Ю., Рязанов М. А., Савельев А. В.'' Философия искусственного интеллекта в концепциях нейронаук. (Научная монография). — М.: МАКС Пресс, 2010. — ISBN 978-5-317-03251-7. * {{кĕнеке |автор = [[Рассел Стюарт|Рассел С.]], [[Норвиг Питер|Норвиг П.]] |пуçелĕк = Искусственный интеллект: современный подход |оригинал = Artificial Intelligence: a Modern Approach |яваплă = Пер. с англ. и ред. К. А. Птицына |кăларăм = 2-мĕш кăл. |вырăн = М. |издательство = [[Вильямс (издательство)|Вильямс]] |çул = 2006 |страниц = 1408 |isbn = 5-8459-0887-6 |тираж = 3000 }} * {{кĕнеке |автор = Смолин Д. В. |пуçелĕк = Введение в искусственный интеллект: конспект лекций |вырăн = М. |издательство = ФИЗМАТЛИТ |страниц = 208 |isbn = 5-9221-0513-2 }} * {{кĕнеке |автор = Хант Э. |пуçелĕк = Искусственный интеллект |оригинал = Artificial intelligence |яваплă = Под ред. В. Л. Стефанюка |вырăн = М. |издательство = Мир |çул = 1978 |страниц = 558 |тираж = 17&nbsp;700 |каçă = http://alt-future.narod.ru/Ai2/hunt.rar }} == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Каçăсем == * {{cite web |url = https://ria.ru/20240313/zakon-1932729659.html |title = Европарламент одобрил первый в истории комплексный закон об ИИ |author = |date = 2024-03-13 |website = РИА Новости |access-date = 2024-03-14 |ref = Европарламент одобрил первый в истории комплексный закон об ИИ }} * {{cite web |url = https://www.kommersant.ru/doc/6563283 |title = Европарламент одобрил первый в мире закон о регулировании ИИ |author = |date = 2024-03-13 |website = Коммерсантъ |access-date = 2024-03-14 |ref = Европарламент одобрил первый в мире закон о регулировании ИИ }} * {{cite web |url = https://www.garant.ru/article/1605912/ |title = К вопросу о наличии авторских прав у искусственного интеллекта |author = Анастасия Васильева |date = 2023-02-01 |website = ГАРАНТ.РУ |access-date = 2024-03-13 |ref = К вопросу о наличии авторских прав у искусственного интеллекта }} * {{cite web |url = http://government.ru/docs/all/124098/ |title = Указ Президента Российской Федерации «О развитии искусственного интеллекта в Российской Федерации» |author = |date = 2019-10-10 |website = government.ru |access-date = 2024-03-13 |ref = Указ Президента Российской Федерации от 10 октября 2019 г. № 490 }} * {{cite web |url = http://www.kremlin.ru/acts/bank/45475 |title = Федеральный закон «О проведении эксперимента по установлению специального регулирования в целях создания необходимых условий для разработки и внедрения технологий искусственного интеллекта в субъекте Российской Федерации – городе федерального значения Москве» |author = |date = 2020-04-24 |website = kremlin.ru |access-date = 2024-03-13 |ref = Федеральный закон от 24 апреля 2020 г. № 123-ФЗ }} * {{cite web |url = https://www.economy.gov.ru/material/file/57ff642339b16c479b12030fb5f1b6e3/19082020_2129-p.pdf |title = Распоряжение Правительства Российской Федерации «Об утверждении Концепции развития регулирования отношений в сфере технологий искусственного интеллекта и робототехники на период до 2024 г.» |author = |date = 2020-08-19 |website = economy.gov.ru |access-date = 2024-03-13 |ref = Распоряжение Правительства Российской Федерации от 19 августа 2020 г. № 2120-р }} * {{cite web |url = https://www.vsrf.ru/documents/own/27773/ |title = Постановлении Пленума Верховного Суда Российской Федерации «О применении части <nowiki>четвертой</nowiki> Гражданского кодекса Российской Федерации» |author = |date = 2019-04-23 |website = vsrf.ru |access-date = 2024-03-13 |ref = Постановление Пленума Верховного Суда Российской Федерации от 23 апреля 2019 г. № 10 }} ; Статьясем тата тĕпченĕ ĕçсем * ''Савельев А. В.'' [http://www.sciteclibrary.ru/rus/catalog/pages/7759.html Internet и нейрокомпьютеры как социотехнологические стратегии искусственного мира]{{Ĕçлемен каçă|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://hi-news.ru/research-development/iskusstvennyj-intellekt-chast-pervaya-put-k-sverxintellektu.html Искусственный интеллект. Часть первая. Путь к сверхинтеллекту.] * {{Cite web|url=https://ec.europa.eu/digital-single-market/en/news/ethics-guidelines-trustworthy-ai|title=Ethics guidelines for trustworthy AI|author=[[Европейская комиссия]]|website=|date=2019-04-08|publisher=|lang=en|access-date=2019-05-09}} * [http://www.raai.org/library/library.shtml?link Библиотека РАИИ. Статьи, книги, материалы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211128052559/http://www.raai.org/library/library.shtml?link |date=2021-11-28 }} [http://www.raai.org/ РАИИ Российская ассоциация искусственного интеллекта] (1113 пунктов) ; Лекци курсĕсем * ''Р. В. Шамин''. [http://www.mathnet.ru/conf1243 Курс «Машинное обучение и искусственный интеллект в математике и приложениях»]. НОЦ [[Математический институт имени В. А. Стеклова РАН|Математического института им. В. А. Стеклова РАН]] ; Сăнав статьйисем * {{cite web 2 |url = https://moskvichmag.ru/gorod/iskusstvennyj-intellekt-ne-byvaet-pyanym-mat-terminatorov-olga-uskova/ |author = Дмитрий Леонтьев |authorlink = |title = «Искусственный интеллект не бывает пьяным» — «мать терминаторов» [[Ольга Ускова]] |website = Москвич Mag |websiteurl = https://moskvichmag.ru |type = |date=2022-04-19 |access-date=2022-05-12 |quote = |quoteup = |description = |ref = Дмитрий Леонтьев, Москвич Mag // «Искусственный интеллект не бывает пьяным» — «мать терминаторов» Ольга Ускова, 19 апреля 2022 }} * {{cite web 2 |url = https://www.kommersant.ru/doc/4116776 |author = Александр Леви |title = «Искусственный интеллект — это ядерное топливо для нашего будущего» |subtitle = Первый зампред правления Сбербанка [[Александр Ведяхин]] — в интервью «Ъ FM» |website = «[[Коммерсантъ]]» |date=2019-10-04 |access-date=2022-05-12 |quote = |quoteup = |description = |ref = }} ; Критика * [http://www.raai.org/resurs/interes/AISoloviev.htm А. Соловьёв. Ишкушштвенный интеллект]{{Ĕçлемен каçă|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.nevod.ru/nevod/staff/sae/2003/II.html А. Соловьёв. Ăслайланă ăстăн тахçанах пулса тухнă]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190907225254/http://www.nevod.ru/nevod/staff/sae/2003/II.html |date=2019-09-07 }} {{Тулаш каçăсем}} {{Ăслайланă ăстăн}} [[Категори:Ăслайланă ăстăн|*]] 2osfttt76uyvimmn6ip8pwr2a392y3n 4 129248 873437 873218 2026-04-30T15:57:47Z Max Tenche 25572 /* Пӗтӗмлетӳсем */ хушни 873437 wikitext text/x-wiki {{WAM |header = [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026|Вики-çуркунне 2026]] <div style="margin-right:1em; float:right;">[[File:CEE Spring Logo transparent.svg|250px]]</div> |subheader = 21.03-31.05: Чӑваш Википедине хутшӑннӑ марафон ҫӗршывсем, халӑхсем, ҫутҫанталӑк, истори, Вӑтаҫӗрпе Хӗвелтухӑҫ Европӑн хальхи тата пуласлӑхӗ ҫинчен статьясемпе пуянлатас енӗпе ӗҫленӗ. Проектӑн тӗллевӗпе пӗлтерӗшӗ - кӳршӗсем ҫинчен каласа паракан информацие чӑваш тӗнчинче ӑнланмалла кирлӗ статьясен ят-йышне кĕртсе Чӑваш Википедине пуянлатасси. |body = == Правилӑсем == * Википедире регистрациленнӗ кирек кам та конкурса хутшӑнма пултарать. * Конкурса ҫакнашкал статьясене йышӑнаҫҫӗ: ** Статьяна пуш уйӑхӗн 21-мӗшӗнчен пуҫласа 2026 ҫулхи ҫу уйӑхӗн 31-мӗшӗччен чӑвашла ҫырмалла. ** Статьясем ытти ҫӗршывсемпе е халӑхсемпе ҫыхӑнса тӑмалла. ** Ҫӗнӗ статьяра 150 ытла сӑмах тата 2500 ытла байт пулмалла. ** Кивӗ статьяна 120 сӑмах тата 2000 байт хушмалла. ** Статья пӗлтерӗшлӗ пулмалла, статья ҫӑлкуҫӗсене кӑтартмалла. ** Машинӑпа куҫарни кирлӗ мар. * Призсене, дипломсене тата сертификатсене квалификаци статйисен шучӗпе параҫҫӗ, вӗсен пӗтӗм тӗнчери уйрӑм чӗлхе пайӗнчи вырӑнсенчен килет. * Статьясене тĕрĕслесе тăрас тесен вӗсене аяларахри тапăла вырнаҫтармалла. * 4 статьяна лайӑхлатнӑ/йӗркеленӗ хутшӑнакансем финала тухаҫҫӗ * Тӳресем йышăннине жалоба пама юрамасть. * Сӳтсе явмалли страницӑра тулли статья шаблонӗ вырнаҫать: <pre>{{Вики-çуркунне статйи|çул= |хутшăнакан= | ҫӗршыв = | ҫӗршыв2 = | ҫӗршыв3 = | тема= | тема2= | тема3= }}</pre> |footer = == Хаклав == * Асӑннӑ требованисене тивӗҫтерекен 2500 байтран кая мар е 150 сӑмах калӑпӑшлӑ статьясемшӗн жюри 1 балл хушса хурать; * Ҫав статьясенче хутшӑнакан ҫын хӑйӗн ыйтӑвне пахалӑхлӑн уҫса парать, материала, 2500 байтран е 250 сӑмах калӑпӑшӗпе, викификацилет тата ҫырса кӑтартать, жюри 2 балл илет; * 200 сӑмахран е 3000 байтран иртекен статьясене тата хутшӑнакан, викификацилекен тата пысӑк пахалӑхлӑ материала ҫырса кӑтартакан темӑна туллин уҫса паракан статьясене жюри 3 балл ҫумне хушса хурать; * Балл коэффициентне икӗ хут ӳстерме ҫур ҫултан кая мар регистрациленӗ вӑхӑтпа хутшӑнакансем валли палӑртнӑ. |footer = == Жюри == Конкурса организацилес ĕçе раççей тата ютçĕр викимедийçисем хутшăнма пултараççĕ. Жюри, техник исполнителӗ — {{u|Il Nur}} ([[Хусан]]) |footer = == Мӗн ҫинчен ҫырмалла == [[File:Flag of Albania.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Albania|Албани — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Austria.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Austria|Австри — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Azerbaijan.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Azerbaijan|Азербайджан — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Belarus.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Belarus|Беларуҫ — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Bosnia and Herzegovina.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia_CEE_Spring 2026/Structure/Bosnia and Herzegovina|Боснипе Герцеговина — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Bulgaria.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Bulgaria|Болгари — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Hungary.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Hungary|Венгри — статьясен списокӗ]] [[File:Võro_lipp.png|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Võro|Выру — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Georgia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Georgia|Грузи — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Greece.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Greece|Греци — статьясен списокӗ]] [[File:Erzya Flag.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Erzya|Ирҫесем — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Kazakhstan.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Kazakhstan|Казахстан — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Cyprus.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Cyprus|Кипр — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Kosovo.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Kosovo|Косово — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of the Crimean Tatar people.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Crimean Tatar|Крым тутарӗсем — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Latvia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Latvia|Латви — статьясен списокӗ]] [[File:Flag_of_Lithuania.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Lithuania|Литва — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Malta.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Malta|Мальта — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Poland.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Poland|Польша — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Bashkortostan.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Bashkortostan|Пушкӑртстан — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Romania.svg|40px]]&nbsp;[[File:Flag of Moldova.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Romanian|Румыни тата Молдави — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Republika Srpska.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Republic of Srpska|Серб Республики — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Serbia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Serbia|Серби — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Slovakia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Slovakia|Словаки — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Slovenia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Slovenia|Словени — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Sorbs.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Sorbian|Сорбсем — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of North Macedonia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/North Macedonia|Ҫурҫӗр Македони— статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Tatarstan.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Tatar|Тутарстан — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Turkey.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Turkey|Турци— статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Ukraine.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Ukraine|Украина — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Croatia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Croatia|Хорвати — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Montenegro.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Montenegro|Черногори — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of the Romani people.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Roma|Чикансем (рома) — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Czech Republic.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Czechia|Чехи — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Armenia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Armenia|Эрмени — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Esperanto.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Esperanto|Эсперанто — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Estonia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Estonia|Эстони — статьясен списокӗ]] Ытти конкурссем 2026 ҫулхи Вики-ҫуркунне шайӗнче: [[:meta:Wikimedia CEE Spring 2026/CEE Women|Хӗрарӑмсем]], [[:meta:Wikimedia CEE Spring 2026/CEE_for_Human_Rights|Ҫын прави]], [[:meta:Wikimedia CEE Spring 2026/CEE_Youth|Ҫамрӑксен]]. == Призсем == 400 евро таран. == Жюри == * {{u|Il Nur}} }} == Пӗтӗмлетӳсем == {| class="wikitable sortable" |- align="left" ! Хутшӑнакан ! Статьясем ! Шут ! Баллсем ! Вырӑн |- |{{u|Max Tenche }} |[[Шпилевая Нина Ивановна]]{{*}} [[Никандрова Надежда Валериановна]]{{*}} [[Уляндина Августа Васильевна]]{{*}} [[Глянец (ушкӑн) ]]{{*}} [[Навроцкий Кароль]]{{*}} [[Венгрири парламент суйлавӗ (2026)]]{{*}} [[Орбан Виктор]]{{*}}[[Икӗ хӳреллӗ йытӑ партийӗ]]{{*}} [[Фидес — Венгр элтеш пӗрлешӗвӗ]]{{*}} [[Мадьяр Петер]]{{*}} [[Тиса (парти)]]{{*}} [[Тивӗҫлӗх хӗресӗ (Польша)]] {{*}} [[«Pro Patria» медаль (Польша)]] {{*}} [[Польша ЮӖМ-н «Bene Merito» хисеплӗ палли]] {{*}} [[Чикӗ хӗсмечӗн йӗркеленӗренпе вӑтӑр ҫул ҫитнӗ асӑну медалӗ]] {{*}} [[«Pro Bono Poloniae» медаль]] {{*}} [[Шурӑ Ӑмӑрт орденӗ (Польша)]] {{*}} [[Польша Чӗрӗлӗвӗн орденӗ]] {{*}} [[«Казахстанти поляксем умӗнчи тивӗҫлӗхшӗн» медаль]] {{*}} [[Фидес — ХДХП]] {{*}} [[Дуда Анджей]] {{*}} [[Болгарири парламент суйлавӗ (2026)]] {{*}} [[Туск Дональд]] |23 | | |- |{{u|Ellodanis5}} |[[''Чăваш'' этнонима этимологизацилесси тĕлĕшпе (Н.И. Егоров статйи)]]{{*}} [[Галателла]]{{*}} [[Ахаль айтăварак курăкĕ]]{{*}} [[Ансăр çулçăллă айтăварак курăкĕ]]{{*}} [[Тракри вокалпа инструментсен ансамблĕ (ВИА, 1970-мĕш çулсем)]]{{*}} [[Çурхи шаклапуç ]]{{*}} [[Астра]]{{*}} [[ Симеон Бекбулатович]]{{*}} [[Суя Дмитрий I]]{{*}} [[Ледебур пиçенкки ]]{{*}} [[ Пиçенкке]]{{*}} [[Суя шаклапуç]]{{*}} [[Иранра американ аманатсене тытса илни]]{{*}} [[Тăван ен]]{{*}} [[Австрири парламент суйлавĕ (1919)]]{{*}} [[''Чăваш'' этноним пулса кайни пирки: тĕп верççĕсем тата вĕсен историлле интерпретацийĕ (пĕлтерев тата кĕнеке)]]{{*}} [[Чĕмпĕр хулашĕ]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} |17 | | |- |{{u|Freiheiten }} |[[Азербайджанра журналистсене сериллĕн арестленисем (2023–2025)]]{{*}} [[]] |1 | | |- |} == Тӗнчери статистика == *[[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Statistics|Тӗнчери статистика]] [[Категори:Википеди:Вики-çуркунне 2026]] ncod2kwsa80c6vedg7gr6yczc8xwi2f 0 129538 873433 873023 2026-04-30T15:06:08Z Max Tenche 25572 йӑнӑшсем 873433 wikitext text/x-wiki {{Политик | Ят = Навроцкий Кароль | Тăван ят = ({{lang-pl|Karol Nawrocki}}) | Ӳкерчĕк = Karol Nawrocki (2025) (cropped).jpg | Анлăшĕ = 250px | Ӳкерчĕке ăнлантарни = [[Трамп Дональд|Трамппа]] [[2025]] ҫулхи тӗл пулура | Çуралнă чухнехи ят = Karol Tadeusz Nawrocki | Суя ятсем = Tadeusz Batyr | Çуралнă вăхăт = {{Кӗске дата|1983|03|3}}<ref name="ҫуралу">Karol Nawrocki // [https://katalog.bip.ipn.gov.pl/informacje/662786 katalog.bip.ipn.gov.pl]</ref> | Çуралнă вырăн = [[Польша Халӑх Республики|ПХР]], [[Гданьск]]<ref name="ҫуралу"/> | Вилнĕ вăхăт = | Вилнĕ вырăн = | Гражданлăх = {{Ялавлани|Польша}} | Тĕне тытни = | Парти = [[Саккун тата тӗрӗслӗх]] (2025)<br/>партисӗр (2025-хальхи) | Тĕп шухăшсем = [[консерватизм]], [[антилиберализм]], [[сылтӑм антиглобализм]] | Ĕçлев тĕсĕ = [[политика]], истори ӑсталӑхӗ, [[Польша президенчӗ]] | Чыславсем = | Сайт = }} '''Кароль Тадеуш Навроцкий''' ({{lang-pl|Karol Tadeusz Nawrocki}}, {{Кӗске дата|1983|03|3}} ҫур., [[ПХР]], [[Гданьск]]<ref>{{Cite web|lang=pl|url=https://ipn.gov.pl/en/about-the-institute/the-president-and-deput/8204,Karol-Nawrocki-PhD.html|title=Karol Nawrocki, Ph.D.|author=Institute of National Remembrance|website=Institute of National Remembrance|access-date=2022-07-24|archive-date=2022-06-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20220629064701/https://ipn.gov.pl/en/about-the-institute/the-president-and-deput/8204,Karol-Nawrocki-PhD.html|url-status=live}}</ref>) — [[Польша|Польшӑн]] пӗрлӗхлӗ те политикӑллӑ ӗҫченӗ, историҫи. {{Тулли дата|2025|08|6}}н [[Польша президенчӗ|Польша Республикин президенчӗ]]<ref>{{Cite web|last=Stępień|first=Marta|date=2024-11-24|title=Kandydat PiS na prezydenta. Ogłoszono decyzję|url=https://www.polsatnews.pl/wiadomosc/2024-11-24/kandydat-pis-na-prezydenta-jaroslaw-kaczynski-podjal-decyzje/|access-date=2024-11-24|website=[[Polsat News|PolsatNews.pl]]|language=pl|archive-date=2024-11-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20241124153555/https://www.polsatnews.pl/wiadomosc/2024-11-24/kandydat-pis-na-prezydenta-jaroslaw-kaczynski-podjal-decyzje/|url-status=live}}</ref>. [[2013]]-[[2017]] ҫ. [[Гданьск]]ри [[Наци асӑнӑвӗн институчӗ]]н Пӗрлӗх вӗрентӗвӗн бюровӗн етрӳҫи, [[2011]]-2017 ҫ. [[Седльце (Гданьск)|Гданьскӑн Седльце районӗн]] канашӗн ертӳҫи, 2017-[[2021]] ҫ. Гданьскри [[Иккӗмӗш тӗнче вӑрҫи]]н музейӗн директорӗ, 2021 ҫултан Наци асӑнӑвӗн интитутӗнче ӗҫлет. Яваплӑ вырӑнсенчи, тавлашура е [[ПНО]] пуххинче пек, [[снюс]]а ҫиекен пек паллӑ<ref>{{Cite web|url=https://nv.ua/lifestyle/prezident-polshi-navrockiy-upotrebil-snyus-vo-vremya-zasedaniya-v-socsetyah-obsuzhdayut-video-50547465.html|title=Президент Польши употребил снюс во время Генассамблеи ООН — момент показали на видео|lang=ru|website=NV|access-date=2025-09-24}}</ref>. == Пурнӑҫ == === Ҫамрӑк пурнӑҫпа вӗренӳ === {{Тулли дата|1983|03|3}} [[Польша Халӑх Респбулики]]н [[Гданьск|Гданьск хулинче]] ҫуралнӑ. Ашшӗ, Рышард (1949–2008), токарь профессийӗпе «[[Пӗршухӑшлӑх (профпӗрлӗх)|Пӗршухӑшлӑх]]» пайташӗ пулнӑ. Амӑшӗ, Эльжбета, кӗнеке ҫийӗ тӑвакан пулнӑ. Йӑмӑкӗ Нина ятлӑ, [[Краков]]ри ресторанта кондитер ӗҫлет. Пуҫламӑш шкулӗпе аслӑ шкулӗ (4-мӗш нумерлӗ) Гданьскра вӗренсе пӗтернӗ.<ref name=":1">{{Cite web |last=Jarzębski |first=Marcin |title=Kim jest Karol Nawrocki? Wszystkie tajemnice kandydata |trans-title=Who is Karol Nawrocki? All the Secrets of the Candidate |url=https://wszystkoconajwazniejsze.pl/pepites/kim-jest-karol-nawrocki-wszystkie-tajemnice-kandydata/ |access-date=2 June 2025 |website=Wszystko co najważniejsze |language=pl |archive-url=https://web.archive.org/web/20250526085025/https://wszystkoconajwazniejsze.pl/pepites/kim-jest-karol-nawrocki-wszystkie-tajemnice-kandydata/ |archive-date=26 May 2025 |url-status=live}}</ref>. [[2003]] ҫулта Гданьскри аслӑ пӗлӳ шкулӗнчи "персоналӑн менеджмент специалисчӗ" специальноҫ илнӗ<ref name=":1" />. [[2003]]-[[2008]] ҫ. [[Гданьск университечӗ|Гданьск университетӗнчи]] истори факультетӗнче магистр степенӗччен вӗренчӗ.<ref>{{cite web |author= |date= 28 April 2021|title=Dr Karol Nawrocki, a graduate of the Faculty of History of the University of Gdańsk, won the competition for the chairperson of IPN |url=https://ug.edu.pl/news/en/1187/dr-karol-nawrocki-graduate-faculty-history-university-gdansk-won-competition-chairperson-ipn |accessdate=23 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210620215815/https://ug.edu.pl/news/en/1187/dr-karol-nawrocki-graduate-faculty-history-university-gdansk-won-competition-chairperson-ipn |archive-date=20 June 2021 |url-status=live}}</ref> Ку университетре те гуманитари пӗлӗвӗсен тухтӑрӗн степенӗ илнӗ, диссертацийӗ «1976–1989 ҫ. [[Эльблонг вайпутлӑхӗ]]нчи коммунизм ертсе пырӑвне хирӗҫӳ»<ref name="ipn-pres" /><ref name=":1" />. [[2023|2023 ҫулта]] [[Гданьск политехника университечӗ|Гданьск политехника университетне]] вӗренсе пӗтернӗ<ref>{{cite web|title=Prezes Instytutu Pamięci Narodowej|work=Instytut Pamięci Narodowej |url=https://ipn.gov.pl/pl/o-ipn/struktura/prezes/147361,Prezes-Instytutu-Pamieci-Narodowej.html |access-date=28 April 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210725070456/https://ipn.gov.pl/pl/o-ipn/struktura/prezes/147361,Prezes-Instytutu-Pamieci-Narodowej.html |archive-date=25 July 2021 |url-status=live |last1=Narodowej |first1=Instytut Pamięci }}</ref>. === Карьера пуҫламӑшӗ === [[2013]]-[[2017]] ҫ. [[Гданьск]]ри [[Наци асӑнӑвӗн институчӗ (Польша)|Наци асӑнӑвӗн институчӗн]] Пӗрлӗх вӗрентӗвӗн бюровӗн етрӳҫи, [[2011]]-2017 ҫ. [[Седльце (Гданьск)|Гданьскӑн Седльце районӗн]] канашӗн ертӳҫи<ref name="ipn-pres">{{cite web |title=Karol Nawrocki, Ph.D. President of the Institute of National Remembrance |website=[[Institute of National Remembrance]] |url=https://ipn.gov.pl/en/about-the-institute/the-president-and-deput/8204,Karol-Nawrocki-PhD.html |access-date=23 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210603081820/https://ipn.gov.pl/en/about-the-institute/the-president-and-deput/8204,Karol-Nawrocki-PhD.html |archive-date=3 June 2021 |url-status=live}}</ref>, 2017-[[2021]] ҫ. Гданьскри [[Иккӗмӗш тӗнче вӑрҫи]]н музейӗн директорӗ, 2021 ҫултан Наци асӑнӑвӗн интитутӗнче ӗҫлет, пуҫламӑшран президенчӗн ҫумӗ пек, унтан президент пек. {{Тулли дата|2024|11|24}} «[[Саккун тата тӗрӗслӗх]]» партирен президент постне пӑхӑнман кандидат пек ҫирӗплетнӗ<ref>{{Cite web|url=https://wybory.gov.pl/prezydent2025/pl/kandydat/4279782|title=Wybory Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w 2025 r.|lang=pl|website=wybory.gov.pl|access-date=2025-06-03|archive-date=2025-06-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20250602105215/https://wybory.gov.pl/prezydent2025/pl/kandydat/4279782|url-status=live}}</ref>. == Президент суйлавӗ == {{Тӗп статья|Польшӑри президент суйлавӗ (2025)}} [[Польшӑри президент суйлавӗ (2025)|2025 ҫулхи Польшӑри президент суйлавӗнчи]] [[Ҫу, 18|ҫӑвӑн 18-мӗшӗнче]] пӗрремӗш туртан иккӗмӗш вырӑна 29,54 %-пе тухнӑ ([[Тшасковский Рафал|Рафал Тшасковские]] выляса янӑ, вӑл 31,36 %-чен ҫитнӗ)<ref>{{Cite web|url=https://www.kommersant.ru/doc/7735049|title=Во второй тур президентских выборов в Польше вышли Тшасковский и Навроцкий|lang=ru|website=Коммерсантъ|date=2025-05-19|access-date=2025-08-06}}</ref>. Иккӗмӗш турта [[Ҫӗртме, 1|ҫӗртмен 1-мӗшӗнче]] 50,89 %-пе суйлава ҫӗнтернӗ<ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/russian/articles/c3rpz9gxxwno|title=На выборах президента Польши победил консерватор Навроцкий|lang=ru|website=BBC News Русская служба|date=2025-06-01|access-date=2025-06-02|archive-date=2025-06-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20250602014114/https://www.bbc.com/russian/articles/c3rpz9gxxwno|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.rbc.ua/ukr/news/karol-navrotskiy-peremagae-viborah-polshchi-1748447137.html|title=Кароль Навроцкий побеждает на выборах в Польше кто он и что говорил об Украине|first=|last=|work=[[PlayGround.ru]]|date=2025-06-02|accessdate=2025-06-02|archive-date=2025-06-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20250602012329/https://www.rbc.ua/ukr/news/karol-navrotskiy-peremagae-viborah-polshchi-1748447137.html|url-status=live}}</ref>. == Президентлӗх == [[File:Karol Nawrocki speaking after being sworn in on 6 August 2025.jpg|thumb|300px|{{Кӗске дата|2025|08|6}} Кароль Навроцкийӗн унӑн инаугурацинче калать]] {{Тулли дата|2025|08|6}} [[Польша президенчӗ|президент]] вырӑнне кӗнӗ, ку постра вӑл [[Дуда Анджей|Анджей Дудӑна]] улӑштарнӑ. Ку кунра вӑл Польша хӗҫ-пӑшаллӑ вӑйӗсем умӗнчи церемонире вӑл президент яваплӑхӗ илнӗ<ref>{{cite news |date={{date|2025-08-06|DMY}} |last1=Tomasik |last2=Żelazińska |first1=Michał |first2=Aleksandra |title=Karol Nawrocki zaprzysiężony, przejął zwierzchnictwo nad armią. Tusk: Kaczyński się nie cieszył |url=https://www.polityka.pl/tygodnikpolityka/kraj/2310323,1,karol-nawrocki-zaprzysiezony-przejal-zwierzchnictwo-nad-armia-tusk-kaczynski-sie-nie-cieszyl.read |publisher=[[Polityka]] |access-date=2025-08-12 |lang=pl}}</ref>. === Премьер-министрпе тата ерсте пырупа ҫыхӑнусем === Навроцкий президентлӗхӗн пӗрремӗш уйӑхӗсем премьер-министр [[Туск Дональд|Дональд Тускпа]] [[Дональд Тускӑн виҫҫӗмӗш кабинечӗ|ертсе пыракан коалиципе]] хирӗҫӳсем палӑртнӑ<ref>{{bulleted list|{{cite news |date={{date|2025-08-06|DMY}} |last=Baczyński |first=Jerzy |title=Ring wolny. Dudę żegnamy z ulgą i bez żalu, Nawrockiego witamy bez nadziei |url=https://www.polityka.pl/tygodnikpolityka/kraj/2310117,1,ring-wolny-dude-zegnamy-z-ulga-i-bez-zalu-nawrockiego-witamy-bez-nadziei.read |publisher=[[Polityka]] |access-date=2025-08-14}}|{{cite news |date={{date|2025-08-06|DMY}} |last=Długosz |first=Dominika |title=Wojna stała się faktem. Nawrocki zamierza docisnąć rząd wyjątkowo mocno [ANALIZA] |url=https://www.newsweek.pl/polska/polityka/wojna-stala-sie-faktem-nawrocki-zamierza-docisnac-rzad-wyjatkowo-mocno/7qx4ypf |publisher=[[Newsweek Polska]] |archive-url=https://archive.today/20250806115356/https://www.newsweek.pl/polska/polityka/wojna-stala-sie-faktem-nawrocki-zamierza-docisnac-rzad-wyjatkowo-mocno/7qx4ypf |archive-date=2025-08-06 |access-date=2025-08-14}}|{{cite news |date={{date|2025-08-06|DMY}} |last=Michalski |first=Patryk |title="Polityczna wojna totalna". Tusk zapowiada, że nie pozwoli Nawrockiemu udawać premiera |url=https://wiadomosci.wp.pl/polityczna-wojna-totalna-tusk-zapowiada-ze-nie-pozwoli-nawrockiemu-udawac-premiera-7186392384559872a |publisher=[[Wirtualna Polska]] |access-date=2025-08-14}}|{{cite news |date={{date|2025-08-06|DMY}} |last=Nizinkiewicz |first=Jacek |title=Prof. Antoni Dudek: Jeśli spełni się największa obawa wobec prezydentury Nawrockiego, to dojdzie do tragedii narodowej |url=https://www.rp.pl/wszyscy-ludzie-prezydenta/art42814811-prof-antoni-dudek-jesli-spelni-sie-najwieksza-obawa-wobec-prezydentury-nawrockiego-to-dojdzie-do-tragedii-narodowej |publisher=[[Rzeczpospolita (newspaper)|Rzeczpospolita]] |access-date=2025-08-26}}|{{cite news |date={{date|2025-08-07|DMY}} |last=Szymański |first=Wojciech |title=Co o Karolu Nawrockim pisze niemiecka prasa? "Głośny, nacjonalistyczny" |url=https://www.rp.pl/polityka/art42822711-co-o-karolu-nawrockim-pisze-niemiecka-prasa-glosny-nacjonalistyczny |publisher=[[Rzeczpospolita (newspaper)|Rzeczpospolita]] |access-date=2025-08-26}}|{{cite news |date={{date|2025-08-21|DMY}} |last=Szacki |first=Wojciech |title=Miesiąc miodowy Nawrockiego. "Będzie twarzą starcia z Tuskiem, powoli zastąpi w tej roli Kaczyńskiego" |url=https://www.polityka.pl/tygodnikpolityka/kraj/2311585,1,miesiac-miodowy-nawrockiego-bedzie-twarza-starcia-z-tuskiem-powoli-zastapi-w-tej-roli-kaczynskiego.read |publisher=[[Polityka]] |access-date=2025-08-23}}|{{cite news |date={{date|2025-11-13|DMY}} |last=Szułdrzyński |first=Michał |title=Michał Szułdrzyński: Totalna wojna na górze, czyli Donald Tusk kontra Karol Nawrocki |url=https://www.rp.pl/komentarze/art43327611-michal-szuldrzynski-totalna-wojna-na-gorze-czyli-donald-tusk-kontra-karol-nawrocki |publisher=[[Rzeczpospolita (newspaper)|Rzeczpospolita]] |access-date=2025-11-13}}}}</ref>. Кароль Навроцкий Туска [[Польша|Польшӑн]] чи япӑх премьерӗ шутлать, анчах унпа ӗҫлеме хатӗр<ref>{{bulleted list|{{cite news |date={{date|2025-06-13|DMY}} |last=Wyszczelska |first=Adrianna |title=Nawrocki zapytany o pozwy. Zdradził, co zrobi jako prezydent |url=https://www.fakt.pl/polityka/karol-nawrocki-zapowiada-pozwy-w-tle-glosne-afery/yk6kd77 |publisher=[[Fakt]] |quote=Karol Nawrocki uważa, że Donald Tusk to najgorszy premier III RP. Mimo to nie wyklucza współpracy z szefem obecnego rządu. — Oczekuje się od prezydenta i premiera, żeby te emocje względem siebie wygaszali przy sprawach, które są najważniejsze dla Polaków — mówił w wywiadzie dla Wirtualnej Polski. |access-date=2025-09-28}}|{{cite news |date={{date|2025-11-11|DMY}} |last=Mateusz |first=Dolak |title=Nawrocki wprost o Tusku. Wszystko wyemitowała prawicowa stacja |url=https://wiadomosci.wp.pl/nawrocki-wprost-o-tusku-wszystko-wyemitowala-prawicowa-stacja-7220789986397120a |publisher=[[Wirtualna Polska]] |access-date=2025-11-11}}}}</ref>. Навроцкийӗн тӗллевӗ Туск коалицийӗн арканӑвӗпе срокченхи парламент суйлавӗ пулма пултарать<ref>{{bulleted list|{{cite news |date={{date|2025-06-02|DMY}} |last1=Kucharczyk |last2=Sroczyński |first1=Mateusz |first2=Grzegorz |title=Ostre słowa prof. Antoniego Dudka. Wspomniał o "zmierzchu Donalda Tuska" |url=https://www.rmf24.pl/tylko-w-rmf24/popoludniowa-rozmowa/news-ostre-slowa-prof-antoniego-dudka-wspomnial-o-zmierzchu-donal,nId,7976778 |publisher=[[RMF FM]] |access-date=2025-08-14}}|{{cite news |date={{date|2025-06-02|DMY}} |last=Majmurek |first=Jakub |title=Zwycięstwo Nawrockiego zmienia wszystko. Koalicja może nie przetrwać do 2027 |url=https://www.newsweek.pl/polska/polityka/wybory-prezydenckie-2027-co-oznacza-wygrana-karola-nawrockiego/cmx1xg5 |publisher=[[Newsweek Polska]] |archive-url=https://archive.today/20250602074626/https://www.newsweek.pl/polska/polityka/wybory-prezydenckie-2027-co-oznacza-wygrana-karola-nawrockiego/cmx1xg5 |archive-date=2025-06-02 |access-date=2025-08-14}}|{{cite news |date={{date|2025-08-06|DMY}} |last1=Wróblewski |last2=Baran |first1=Michał |first2=Violetta |title=Nawrocki chce obalić rząd Tuska? "Jasno to określił" |url=https://wiadomosci.wp.pl/nawrocki-obali-rzad-tuska-jasno-to-okreslil-7186291383318657v |publisher=[[Wirtualna Polska]] |access-date=2025-08-14}}}}</ref><ref name="governance">{{bulleted list|{{cite news |date={{date|2025-08-06|DMY}} |last=Bartkiewicz |first=Artur |title=Artur Bartkiewicz: Karol Nawrocki chce być alternatywnym premierem. Rząd ma problem |url=https://www.rp.pl/komentarze/art42815481-artur-bartkiewicz-karol-nawrocki-chce-byc-alternatywnym-premierem-rzad-ma-problem |publisher=[[Rzeczpospolita (newspaper)|Rzeczpospolita]] |access-date=2025-08-27}}|{{cite news |date={{date|2025-08-06|DMY}} |last=Kowalczyk |first=Krzysztof |title=Krzysztof A. Kowalczyk: Prezydent Nawrocki wchodzi w buty premiera |url=https://www.rp.pl/opinie-ekonomiczne/art42815721-krzysztof-a-kowalczyk-prezydent-nawrocki-wchodzi-w-buty-premiera |publisher=[[Rzeczpospolita (newspaper)|Rzeczpospolita]] |access-date=2025-08-26}}|{{cite news |date={{date|2025-08-20|DMY}} |last=Guza |first=Łukasz |title=Łukasz Guza: Kto tworzy prawo |url=https://www.rp.pl/rzecz-o-prawie/art42871711-lukasz-guza-kto-tworzy-prawo |publisher=[[Rzeczpospolita (newspaper)|Rzeczpospolita]] |access-date=2025-08-23}}|{{cite news |date={{date|2025-08-21|DMY}} |last=Imielski |first=Roman |title=Nawrocki chce rządzić naszym państwem |url=https://wyborcza.pl/7,75968,32193005,nawrocki-chce-rzadzic-naszym-panstwem.html |publisher=[[Gazeta Wyborcza]] |access-date=2025-08-23}}|{{cite news |date={{date|2025-08-21|DMY}} |title=Nawrocki niczym Napoleon. Ekspert stawia zaskakującą tezę |url=https://www.wprost.pl/kraj/12103741/nawrocki-a-system-prezydencki-ekspert-nie-zostawia-zludzen.html |publisher=[[Wprost]] |access-date=2025-08-23}}|{{cite news |date={{date|2025-08-25|DMY}} |last=Hartman |first=Jan |title=Nawrocki wziął się do wetowania, chce rządzić Polską. Przekona się wkrótce, jakie to naiwne |url=https://www.polityka.pl/tygodnikpolityka/kraj/2312407,1,nawrocki-wzial-sie-do-wetowania-chce-rzadzic-polska-przekona-sie-wkrotce-jakie-to-naiwne.read |publisher=[[Polityka]] |access-date=2025-08-26}}|{{cite news |date={{date|2025-08-25|DMY}} |last=Szułdrzyński |first=Michał |title=Michał Szułdrzyński: Prezydent Nawrocki chce być nadpremierem. Kolejne weta i testowanie konstytucyjnych reguł gry |url=https://www.rp.pl/komentarze/art42902511-michal-szuldrzynski-prezydent-nawrocki-chce-byc-nadpremierem-kolejne-weta-i-testowanie-konstytucyjnych-regul-gry |publisher=[[Rzeczpospolita (newspaper)|Rzeczpospolita]] |access-date=2025-08-25}}|{{cite news |date={{date|2025-09-03|DMY}} |last=Janicki |first=Mariusz |title=Karolum veto. Nawrocki i PiS triumfują, ale całe to "rumakowanie" wisi na cienkim włosku |url=https://www.polityka.pl/tygodnikpolityka/kraj/2313249,1,karolum-veto-nawrocki-i-pis-triumfuja-ale-cale-to-rumakowanie-wisi-na-cienkim-wlosku.read |publisher=[[Polityka]] |access-date=2025-09-10}}|{{cite news |date={{date|2025-09-09|DMY}} |last=Baczyński |first=Jerzy |title=Było miło, ale już raczej nie będzie. Nawrocki gra w supermana. Może teraz coś przemyśli? |url=https://www.polityka.pl/tygodnikpolityka/kraj/2314125,1,bylo-milo-ale-juz-raczej-nie-bedzie-nawrocki-gra-w-supermana-moze-teraz-cos-przemysli.read?src=mt |publisher=[[Polityka]] |access-date=2025-09-10}}}}</ref>. Президент премьер-министрпе пӗрремӗш хут {{тулли дата|2025|08|14}} официаллӑ тӗл пулнӑ<ref>{{cite news |date={{date|2025-08-14|DMY}} |last=Czermiński |first=Jakub |title=Spotkanie Karola Nawrockiego i Donalda Tuska. Pierwsza taka rozmowa prezydenta z premierem |url=https://www.rp.pl/polityka/art42856491-spotkanie-karola-nawrockiego-i-donalda-tuska-pierwsza-taka-rozmowa-prezydenta-z-premierem |publisher=[[Rzeczpospolita (newspaper)|Rzeczpospolita]] |access-date=2025-08-14}}</ref>. == Чыславсем == {| class="wikitable" |- ! Патшалӑх ! colspan="2" |Медаль ! Чыслани ҫулӗ |- | rowspan="8" |{{Ялавлани|Польша}} | [[File:POL Srebrny Krzyż Zasługi BAR.svg|60x60px]] || Кӗмӗл [[Тивӗҫлӗх хӗресӗ (Польша)|Тивӗҫлӗх хӗресӗ]] || {{кӗске дата|2021|10|19}}<ref>{{Cite web |date=19 October 2021 |title=Pałac Prezydencki. Uroczystość wręczenia odznaczeń |url=https://www.prezydent.pl/aktualnosci/ordery-i-odznaczenia/ordery-dla-uczestnikow-powstania-warszawskiego-oraz-osob-pielegnujacych-pamiec-o-najnowszej-historii-polski,39936 |access-date=10 May 2025 |website=prezydent.pl |language=pl |archive-url=https://web.archive.org/web/20211129113812/https://www.prezydent.pl/aktualnosci/ordery-i-odznaczenia/ordery-dla-uczestnikow-powstania-warszawskiego-oraz-osob-pielegnujacych-pamiec-o-najnowszej-historii-polski,39936 |archive-date=29 November 2021 |url-status=live}}</ref> |- | [[File:POL Brązowy Krzyż Zasługi BAR.svg|60x60px]] || Бронза [[Тивӗҫлӗх хӗресӗ (Польша)|Тивӗҫлӗх хӗресӗ]] || {{кӗске дата|2016|11|4}}<ref>{{Cite web |date=30 January 2017 |title=Postanowienie nr rej. 514/2016 Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 4 listopada 2016 r. o nadaniu odznaczeń |url=https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WMP20170000098 |access-date=10 May 2025 |website=[[Internetowy System Aktów Prawnych]] |language=pl |archive-url=https://web.archive.org/web/20200616224326/https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WMP20170000098 |archive-date=16 June 2020 |url-status=live}}</ref> |- | [[File:POL Medal Pro Patria BAR.png|60x60px]] | [[«Pro Patria» медаль (Польша)|Pro Patria медалӗ]] | {{кӗске дата|2018|08|4}}<ref>{{Cite news |last=Narodowej |first=Instytut Pamięci |title="Dziękujemy wam za wolną Polskę". Uroczyste odsłonięcie Pomnika Żołnierzy Wyklętych – Gdańsk, 4 sierpnia 2018 |url=https://ipn.gov.pl/pl/aktualnosci/56206,Dziekujemy-wam-za-wolna-Polske-Uroczyste-odsloniecie-Pomnika-Zolnierzy-Wykletych.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20241127005714/https://ipn.gov.pl/pl/aktualnosci/56206,Dziekujemy-wam-za-wolna-Polske-Uroczyste-odsloniecie-Pomnika-Zolnierzy-Wykletych.html |archive-date=27 November 2024 |access-date=9 June 2025 |work=Instytut Pamięci Narodowej |language=pl |url-status=live }}</ref> |- | [[File:POL Odznaka Honorowa Bene Merito BAR.svg|60x60px]] | [[Польша ЮӖМ-н «Bene Merito» хисеплӗ палли|«Bene Merito» хисеплӗ паллӑ]] | {{кӗске дата|2020|07|9}}<ref>{{Cite web |last=S.A |first=Telewizja Polska |title=Dr Karol Nawrocki odznaczony "Bene Merito" |url=https://gdansk.tvp.pl/48897686/dr-karol-nawrocki-odznaczony-bene-merito |access-date=9 June 2025 |website=gdansk.tvp.pl |language=pl |archive-date=19 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200719002349/https://gdansk.tvp.pl/48897686/dr-karol-nawrocki-odznaczony-bene-merito |url-status=live}}</ref> |- | [[File:POL Medal 30-lecia Powołania SG BAR.svg|60x60px]] | [[Чикӗ хӗсмечӗн йӗркеленӗренпе вӑтӑр ҫул ҫитнӗ асӑну медалӗ]] | {{кӗске дата|2022|09|29}}<ref>{{Cite web |title=Otwarcie Przystanku Historia IPN przy Nadbużańskim Oddziale SG |url=https://dzieje.pl/wiadomosci/otwarcie-przystanku-historia-ipn-przy-nadbuzanskim-oddziale-sg |access-date=29 June 2025 |website=dzieje.pl |language=pl |archive-date=21 November 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231121142949/https://dzieje.pl/wiadomosci/otwarcie-przystanku-historia-ipn-przy-nadbuzanskim-oddziale-sg |url-status=live}}</ref> |- | [[File:POL Medal Pro Bono Poloniae BAR.svg|60x60px]] | [[«Pro Bono Poloniae» медаль]] | {{кӗске дата|2023|12|4}}<ref>{{Cite web |title=W Belwederze upamiętniono Marszałka Piłsudskiego |url=https://ipn.gov.pl/pl/aktualnosci/194689,W-Belwederze-upamietniono-Marszalka-Pilsudskiego.html |website=ipn.gov.pl |language=pl |archive-date=4 December 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231204145827/https://ipn.gov.pl/pl/aktualnosci/194689,W-Belwederze-upamietniono-Marszalka-Pilsudskiego.html |url-status=live}}</ref> |- |[[File:POL Order Orła Białego BAR.svg|60x60px]] |[[Шурӑ Ӑмӑрт орденӗ (Польша)|Шурӑ Ӑмӑрт орденӗ]] (''[[ex officio]]'') | {{кӗске дата|2025|08|6}}<ref name=":5">{{Cite web |last=Kowalczyk |first=Michał |title=Prezydent Karol Nawrocki podczas uroczystości na Zamku Królewskim w Warszawie objął symboliczne zwierzchnictwo nad Orderem Orła Białego i Orderem Odrodzenia Polski – dwoma najstarszymi cywilnymi odznaczeniami państwowymi. |url=https://niezalezna.pl/polityka/nawrocki-najpiekniejsza-nagrode-za-sluzbe-ojczyznie-mozemy-dostac-od-pana-boga/549186#:~:text=Zgodnie%20z%20ustaw%C4%85%20o%20orderach%20i%20odznaczeniach%2C%20prezydent,I%20i%20przewodniczy%20Kapitule%20jako%20Wielki%20Mistrz%20Orderu. |access-date=9 August 2025 |website=niezalezna.pl |date=12 December 2014 |language=pl}}</ref> |- |[[File:POL Polonia Restituta Wielki BAR.svg|60x60px]] |[[Польша Чӗрӗлӗвӗн орденӗ]]н Мӑн хресчӗ (''ex officio'') | {{кӗске дата|2025|08|6}}<ref name=":5" /> |- | rowspan="8" |{{Ялавлани|Казахстан}} | [[File:POL_Medal_Za_zasługi_dla_Polaków_w_Kazachstanie_BAR.svg|60x60px]] || [[«Казахстанти поляксем умӗнчи тивӗҫлӗхшӗн» медаль]] || {{кӗске дата|2018|04|30}}<ref name=":6">{{Cite web |title = Tydzień Polski w Ałmaty w ramach obchodów 100. rocznicy Odzyskania przez Polskę Niepodległości |date = 30.04.2018 |opublikowany = gov.pl |url = https://www.gov.pl/web/sport/tydzien-polski-w-almaty-w-ramach-obchodow-100-rocznicy-odzyskania-przez-polske-niepodleglosci}}</ref> |} == Ҫавӑн пек пӑхӑр == * [[Туск Дональд]] * [[Дуда Анджей]] == Асӑрхавсем == {{Асӑрхавсем}} == Каҫӑсем == {{Тулаш каҫӑсем}} [[Категори:Пушăн 3-мĕшĕнче çуралнисем]] [[Категори:1983 çулта çуралнисем]] [[Категори:Пайăр çынсем, алфавитпа]] [[Категори:Польша президенчĕсем]] [[Категори:Польшӑн кӗмӗл Тивӗҫлӗх хӗресӗпе чысланисем]] [[Категори:Польшӑн бронза Тивӗҫлӗх хӗресӗпе чысланисем]] [[Категори:Польшӑн «Pro Patria» медалӗпе чысланисем]] [[Категори:Польша ЮӖМ-н «Bene Merito» хисеплӗ паллипе чысланисем]] [[Категори:Чикӗ хӗсмечӗн йӗркеленӗренпе вӑтӑр ҫул ҫитнӗ асӑну медалӗпе чысланисем]] [[Категори:«Pro Bono Poloniae» медальпе чысланисем]] [[Категори:Польшӑн Шурӑ Ӑмӑрт орденӗн кавалерӗсем]] [[Категори:Польша Чӗрӗлӗвӗн орденӗн Мӑн хӗресӗн кавалерӗсем]] [[Категори:«Казахстанти поляксем умӗнчи тивӗҫлӗхшӗн» медальпе чысланисем]] gn34esnkrd81udoe3qk05iogje52vfb 0 129669 873459 872783 2026-05-01T02:04:56Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 873459 wikitext text/x-wiki {{Пĕлтерĕшсем|Шĕшкĕ (пĕлтерĕшсем)}} {{Taxobox | name = Ахаль шĕшкĕ | image file = Corylus avellana shrub.jpg | regnum = | phylum = | classis = | ordo = | familia = | genus = | species = | subspecies = | latin = Córylus avellána | wikispecies = | commons = | itis = | ncbi = | range map = }} '''Ахаль шĕшкĕ'''<ref name="ДпрСССР">Губанов И. А. и др. Дикорастущие полезные растения СССР / отв. ред. Т. А. Работнов. — М.: Мысль, 1976. — С. 85—88. — 360 с. — (Справочники-определители географа и путешественника).</ref> ({{lang-la|Córylus avellána}}) — {{bt-ruslat|Хурăн йышшисем|Betulaceae}} ямахатри {{bt-ruslat|Шĕшкĕ|Corylus}} ретри (кăкри) уйрăм биологилле тĕс, тĕм е йывăç. Кăкăн [[курăмла тĕсĕ]]<ref name="NCU">{{cite web|url=http://www.bgbm.org/scripts/asp/IAPT/ncugentry.asp?name=Corylus|title=Entry for ''Corylus'' L.|date=1997-09-24|work=NCU-3e. Names in current use for extant plant genera. Electronic version 1.0|lang=en|access-date=2010-11-30|archive-url=https://www.webcitation.org/65JL2drSX?url=http://www.bgbm.org/scripts/asp/IAPT/ncugentry.asp?name=Corylus|archive-date=2012-02-09|url-status=live}}</ref>. == Асăрхавсем == {{Асăрхавсем}} == Каçăсем == {{wiktionary|шĕшкĕ}} * [http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=COAV80 ''Лещина обыкновенная'' на сайте USDA NRCS] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250915070049/https://plants.usda.gov/java/profile?symbol=COAV80 |date=2025-09-15 }}{{ref|en}} * {{Плантариум|11385}} * {{ВТ-ЭСБЕ|Журавли}} {{Тулаш каçăсем}} {{^|12px}} [[Категори:Шĕшкĕ]] [[Категори:Шĕшкĕсем]] [[Категори:Раççейри йывăçсем]] [[Категори:Хурăн йышшисем]] [[Категори:Евразири флора]] [[Категори:Раççейри тĕмсем]] [[Категори:Декоративлă тĕмсем]] [[Категори:Мăйăрлă культурăсем]] ob8rx9lny1ggdemjc8ri0fw49vtmin1 0 129688 873445 872808 2026-04-30T18:58:15Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 873445 wikitext text/x-wiki {{Пĕлтерĕшсем|Мăйăр (пĕлтерĕшсем)}} {{Пĕлтерĕшсем|Аçтăрхан мăйăрĕ (пĕлтерĕшсем)}} {{Taxobox | name = Аçтăрхан мăйăрĕ | image file = Noyer centenaire en automne.JPG | regnum = | phylum = | classis = | ordo = | familia = | genus = | species = | subspecies = | latin = Juglans régia | wikispecies = | commons = | itis = | ncbi = | range map = }} '''Аçтăрхан мăйăрĕ''' ({{lang-la|Júglans régia}}) — {{bt-ruslat|Мăйăр йышшисем|Juglandaceae}} ямахатри Мăйăр [[рет (биологи)|ретри (кăкри)]] ÿсентăран, биологилле [[тĕс (биологи)|тĕс]] == Асăрхавсем == {{Асăрхавсем}} == Каçăсем == {{wiktionary|мăйăр}} * [http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=COAV80 ''Лещина обыкновенная'' на сайте USDA NRCS] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250915070049/https://plants.usda.gov/java/profile?symbol=COAV80 |date=2025-09-15 }}{{ref|en}} * {{Плантариум|11385}} * {{ВТ-ЭСБЕ|Журавли}} {{Тулаш каçăсем}} {{^|12px}} [[Категори:Мăйăр]] [[Категори:Ӳсентăрансем]] [[Категори:Раççейри йывăçсем]] [[Категори:Мăйăр йышшисем]] [[Категори:Евразири флора]] [[Категори:Раççейри флора]] [[Категори:Декоративлă йывăçсем]] [[Категори:Мăйăрлă культурăсем]] [[Категори:Ӳсентăран]] [[Категори:Аçтăрхан мăйăрĕ]] szdf3rx42h0gtyhoh3y60bd37k3pzyj 0 129760 873461 873352 2026-05-01T04:27:28Z Ellodanis5 17302 /* Рецензентсем */ 873461 wikitext text/x-wiki [[File:Ashmarin Alphabet.jpg|560px|thumb|Н. И. Ашмарин чăваш чĕлхин фонетики тĕлĕшпе усă курнă паллăсем]] [[File:Chuvalf1872.jpg|690px|thumb|Патша саманинчи чăваш çырулахĕнчи паллăсем]] [[File:Чуваш.gif|thumb|560px|Хальхи чăваш алфавичĕ (юлашки виçĕ паллăна мĕншĕн «чиксе хуни» паллă мар)]] '''''Чăваш'' этноним пулса кайни пирки: тĕп верççĕсем тата вĕсен историлле интерпретацийĕ''', А.В. Савельев тата Н.С. Мясников 2026-мĕш çулхи февралĕн 6-мĕшĕнче ЧГИГН пĕтĕмлетÿ ăслав çеççĕйĕнче туса панă ăславла [[пĕлтерев]]<ref>[https://www.chgign.ru/a/news/6423.html Ученые ЧГИГН представили доклады на Итоговой сессии, посвященной Дню российской науки]</ref>, çавăн пекех çав ятпах тухнă [[кĕнеке]]<ref>''Савельев А.В., Мясников Н.С.'' [https://www.academia.edu/164559226 К происхождению этнонима чуваш: основные версии и их историческая интерпретация. Чебоксары: ЧГИГН, 2026.] (Альтернативăлла каçă — https://psv4.userapi.com/s/v1/d2/p-pEY6BREnlHsd9j_EVSddhoMO-qM839_Ss63F3Q7v0UGn8Al1B7ygm-W-wDouZdiphTSmEKaT5nWtAdfr8zlMObY3oUcjLmVEmME_jHR4ATnpmzjdcg9gusW_vF8VOAWCJ77Yk/K_proiskhozhdeniyu_etnonima_chuvash_2026.pdf).</ref>. == Авторсем == * А.В. Савельев, [[филологи]] ăслăлăхĕсен кандидачĕ, РАН ОУАЯИЯ ăслăлăх аслă ĕçлевçи ([[Мускав]] хули). * Н.С. Мясников, [[истори]] ăслăлăхĕсен кандидачĕ, ЧГИГН археологилле енĕн ертсе пыракан ăслăлăх ĕçлевçи ([[Шупашкар]] хули). Кĕнеке хуплашки çинче шăпах çак йĕркепе (алфавитпа мар) асăннă. Ку, ахăртнех, пĕрремĕш [[автор]]ăн тÿпи пысăкрах иккенне кăтартать пулĕ. == Ăслăлăх редакторĕ == Э.Е. Лебедев, филологи ăслăлăхĕсен кандидачĕ, ЧГИГН филологилле енĕн ертсе пыракан ăслăлăх ĕçлевçи (Шупашкар хули). == Рецензентсем == * В.В. Напольских<ref>Напольских В.В. Рец. на: Савельев А. В., Мясников Н. С. К происхождению этнонима чуваш: основные версии и их историческая интерпретация / А. В. Савельев, Н. С. Мясников; науч. ред. Э. Е. Лебедев. Чебоксары: ЧГИГН, 2026. 60 с. (Научные доклады / ЧГИГН; вып. 41). С.142-145. // [https://www.chgign.ru/a/news/6516.html Современная гуманитаристика / Modern humanities / Хальхи гуманитаристика. 2026. Т. 2. № 1]</ref>, истори ăслăлăхĕсен [[доктор]]ĕ, УрО РАН ЦИЛИИИА ăслăлах тĕп ĕçлевçи тата ертÿçи, РАН пайташ-корреспонденчĕ ([[Екатеринбург]] хули). * А.В. Дыбо<ref>Дыбо А.В. Рец. на: Савельев А. В., Мясников Н. С. К происхождению этнонима чуваш: основные версии и их историческая интерпретация / А. В. Савельев, Н. С. Мясников; науч. ред. Э. Е. Лебедев. Чебоксары: ЧГИГН, 2026. 60 с. (Научные доклады / ЧГИГН; вып. 41). С.138-141. // [https://www.chgign.ru/a/news/6516.html Современная гуманитаристика / Modern humanities / Хальхи гуманитаристика. 2026. Т. 2. № 1]</ref>, филологи ăслăлăхĕсен докторĕ, РАН ОУАЯИЯ пай пуçлăхĕ, РАН пайташ-корреспонденчĕ (Мускаав хули). * А.С. Сараев, истори ăслăлăхĕсен кандидачĕ, ЧГИГН историлле енĕн ăслăлăх ĕçлевçи (Шупашкар хули). == Лешекки == ''Чăваш'' сăмахăн этимологийĕн темиçе версине тиркевлĕ куçпа пăхса тухнă хыççăн авторсем хайсем чи ăнăçлă тесе шутлакан верси çинче чарăнса тăраççĕ. Этимон — ''лешекки'' пĕлтерĕшлĕ ĕлĕкхи *''çăваç'' сăмах. Çавăнтан пулса кайма пултарнă имĕш. == Çавăн пекех == * [[''Чăваш'' этнонима этимологизацилесси тĕлĕшпе (Н.И. Егоров статйи)]] == Асăрхавсем== {{Асăрхавсем}} == Каçăсем == * [https://chuvash.org/news/18111.html Чӑвашлӑх: Ашмарин, Родионов, Егоров] — Agabazar. * ИГОРЬ ФЁДОРОВ ДМИТРИЙ МАДУРОВ. [https://cheb.mk.ru/articles/2015/07/28/pochemu-seychas-my-nazyvaemsya-chuvashami.html Почему сейчас мы называемся чувашами? История этнонима.] — Московский Комсомолец ЧЕБОКСАРЫ 28.07.2015 В 13:59 ОБЩЕСТВО [[Категори:Николай Иванович Егоров]] [[Категори:Этимологи]] [[Категори:Статьясем]] [[Категори:Вăтам ĕмĕрсем]] 5eetk5hjohvc6cbj6itnzsw1sbhqauu 873463 873461 2026-05-01T04:54:38Z Ellodanis5 17302 873463 wikitext text/x-wiki [[File:Ashmarin Alphabet.jpg|560px|thumb|Н. И. Ашмарин чăваш чĕлхин фонетики тĕлĕшпе усă курнă паллăсем]] [[File:Chuvalf1872.jpg|690px|thumb|Патша саманинчи чăваш çырулахĕнчи паллăсем]] [[File:Чуваш.gif|thumb|560px|Хальхи чăваш алфавичĕ (юлашки виçĕ паллăна мĕншĕн «чиксе хуни» паллă мар)]] '''''Чăваш'' этноним пулса кайни пирки: тĕп верççĕсем тата вĕсен историлле интерпретацийĕ''', А.В. Савельев тата Н.С. Мясников 2026-мĕш çулхи февралĕн 6-мĕшĕнче ЧГИГН пĕтĕмлетÿ ăслав çеççĕйĕнче туса панă ăславла [[пĕлтерев]]<ref>[https://www.chgign.ru/a/news/6423.html Ученые ЧГИГН представили доклады на Итоговой сессии, посвященной Дню российской науки]</ref>, çавăн пекех çав ятпах тухнă [[кĕнеке]]<ref>''Савельев А.В., Мясников Н.С.'' [https://www.academia.edu/164559226 К происхождению этнонима чуваш: основные версии и их историческая интерпретация. Чебоксары: ЧГИГН, 2026.] (Альтернативăлла каçă — https://psv4.userapi.com/s/v1/d2/p-pEY6BREnlHsd9j_EVSddhoMO-qM839_Ss63F3Q7v0UGn8Al1B7ygm-W-wDouZdiphTSmEKaT5nWtAdfr8zlMObY3oUcjLmVEmME_jHR4ATnpmzjdcg9gusW_vF8VOAWCJ77Yk/K_proiskhozhdeniyu_etnonima_chuvash_2026.pdf).</ref>. == Авторсем == * А.В. Савельев, [[филологи]] ăслăлăхĕсен кандидачĕ, РАН ОУАЯИЯ ăслăлăх аслă ĕçлевçи ([[Мускав]] хули). * Н.С. Мясников, [[истори]] ăслăлăхĕсен кандидачĕ, ЧГИГН археологилле енĕн ертсе пыракан ăслăлăх ĕçлевçи ([[Шупашкар]] хули). Кĕнеке хуплашки çинче шăпах çак йĕркепе (алфавитпа мар) асăннă. Ку, ахăртнех, пĕрремĕш [[автор]]ăн тÿпи пысăкрах иккенне кăтартать пулĕ. == Ăслăлăх редакторĕ == Э.Е. Лебедев, филологи ăслăлăхĕсен кандидачĕ, ЧГИГН филологилле енĕн ертсе пыракан ăслăлăх ĕçлевçи (Шупашкар хули). == Рецензентсем == * В.В. Напольских<ref name="Н">Напольских В.В. Рец. на: Савельев А. В., Мясников Н. С. К происхождению этнонима чуваш: основные версии и их историческая интерпретация / А. В. Савельев, Н. С. Мясников; науч. ред. Э. Е. Лебедев. Чебоксары: ЧГИГН, 2026. 60 с. (Научные доклады / ЧГИГН; вып. 41). С.142-145. // [https://www.chgign.ru/a/news/6516.html Современная гуманитаристика / Modern humanities / Хальхи гуманитаристика. 2026. Т. 2. № 1]</ref>, истори ăслăлăхĕсен [[доктор]]ĕ, УрО РАН ЦИЛИИИА ăслăлах тĕп ĕçлевçи тата ертÿçи, РАН пайташ-корреспонденчĕ ([[Екатеринбург]] хули). * А.В. Дыбо<ref name="Д">Дыбо А.В. Рец. на: Савельев А. В., Мясников Н. С. К происхождению этнонима чуваш: основные версии и их историческая интерпретация / А. В. Савельев, Н. С. Мясников; науч. ред. Э. Е. Лебедев. Чебоксары: ЧГИГН, 2026. 60 с. (Научные доклады / ЧГИГН; вып. 41). С.138-141. // [https://www.chgign.ru/a/news/6516.html Современная гуманитаристика / Modern humanities / Хальхи гуманитаристика. 2026. Т. 2. № 1]</ref>, филологи ăслăлăхĕсен докторĕ, РАН ОУАЯИЯ пай пуçлăхĕ, РАН пайташ-корреспонденчĕ (Мускаав хули). * А.С. Сараев, истори ăслăлăхĕсен кандидачĕ, ЧГИГН историлле енĕн ăслăлăх ĕçлевçи (Шупашкар хули). == Лешекки == ''Чăваш'' сăмахăн этимологийĕн темиçе версине тиркевлĕ куçпа пăхса тухнă хыççăн авторсем хайсем чи ăнăçлă тесе шутлакан верси çинче чарăнса тăраççĕ. Этимон — ''лешекки'' пĕлтерĕшлĕ ĕлĕкхи *''çăваç'' сăмах. Çавăнтан пулса кайма пултарнă имĕш. А.В. Дыбо çапла шутлать<ref name="Д"/>: {{Цитата пуçламăшĕ}} {{oq|ru|В заключении к докладу авторы еще раз перечисляют этимологические аргументы, которые приводят их к тому, что наиболее вероятным является возведение этнонима чуваш к неплохо засвидетельствованному по рефлексам ПТю *jogoč ‘находящийся на той (противоположной) стороне’. Этот вывод выглядит хорошо обоснованным. Мы не можем быть уверены, что с обретением нового тюркологического материала данная гипотеза не должна будет смениться какой-то еще, но при настоящем состоянии дел ее следует принять. Историческая интерпретация фактов археологии и источников вполне с нею согласуется}} {{Цитата вĕçĕ}} В.В. Напольских вара çапларах çаврттарса хунă<ref name="Н"/>: {{Цитата пуçламăшĕ}} {{oq|ru|Что касается версии «заречане» для этимологии этнонима чуваш [< тюрк. *jo ač ‘та сторона (реки)’], к которой авторы, по-видимому, приходят в результате своего обзора, она выглядит очень неплохо и, пожалуй, предпочтительно, хотя также оставляет некоторые проблемы. Сама по себе мысль о переселении чувашеязычного населения на правый берег Волги (resp. Итиля) в XV в. в смутное время предшествовавшее формированию Казанского ханства и обозначения этим населением (и, добавлю, их оставшимися на левом берегу соплеменниками) себя как «заречных» жителей вполне приемлема. Сильной стороной этой гипотезы является возможность беспроблемного объяснения мар. suas ‘татарин’ как заимствования из раннего чувашского самоназвания *śăvaś ‘заречные’ (< тюрк. *jo ač), — и таким образом эта версия является единственной, которая объясняет и татарско-чувашский (čuwaš ~ čăvaš), и марийский (suas) этнонимы, отделять которые друг от друга, как уже было сказано, едва ли следует. О}} {{Цитата вĕçĕ}} == Çавăн пекех == * [[''Чăваш'' этнонима этимологизацилесси тĕлĕшпе (Н.И. Егоров статйи)]] == Асăрхавсем== {{Асăрхавсем}} == Каçăсем == * [https://chuvash.org/news/18111.html Чӑвашлӑх: Ашмарин, Родионов, Егоров] — Agabazar. * ИГОРЬ ФЁДОРОВ ДМИТРИЙ МАДУРОВ. [https://cheb.mk.ru/articles/2015/07/28/pochemu-seychas-my-nazyvaemsya-chuvashami.html Почему сейчас мы называемся чувашами? История этнонима.] — Московский Комсомолец ЧЕБОКСАРЫ 28.07.2015 В 13:59 ОБЩЕСТВО [[Категори:Николай Иванович Егоров]] [[Категори:Этимологи]] [[Категори:Статьясем]] [[Категори:Вăтам ĕмĕрсем]] dkbdn9rwx5fl4uhfj86b0kuduxqv4o7 873464 873463 2026-05-01T04:59:13Z Ellodanis5 17302 873464 wikitext text/x-wiki [[File:Ashmarin Alphabet.jpg|560px|thumb|Н. И. Ашмарин чăваш чĕлхин фонетики тĕлĕшпе усă курнă паллăсем]] [[File:Chuvalf1872.jpg|690px|thumb|Патша саманинчи чăваш çырулахĕнчи паллăсем]] [[File:Чуваш.gif|thumb|560px|Хальхи чăваш алфавичĕ (юлашки виçĕ паллăна мĕншĕн «чиксе хуни» паллă мар)]] '''''Чăваш'' этноним пулса кайни пирки: тĕп верççĕсем тата вĕсен историлле интерпретацийĕ''', А.В. Савельев тата Н.С. Мясников 2026-мĕш çулхи февралĕн 6-мĕшĕнче ЧГИГН пĕтĕмлетÿ ăслав çеççĕйĕнче туса панă ăславла [[пĕлтерев]]<ref>[https://www.chgign.ru/a/news/6423.html Ученые ЧГИГН представили доклады на Итоговой сессии, посвященной Дню российской науки]</ref>, çавăн пекех çав ятпах тухнă [[кĕнеке]]<ref>''Савельев А.В., Мясников Н.С.'' [https://www.academia.edu/164559226 К происхождению этнонима чуваш: основные версии и их историческая интерпретация. Чебоксары: ЧГИГН, 2026.] (Альтернативăлла каçă — https://psv4.userapi.com/s/v1/d2/p-pEY6BREnlHsd9j_EVSddhoMO-qM839_Ss63F3Q7v0UGn8Al1B7ygm-W-wDouZdiphTSmEKaT5nWtAdfr8zlMObY3oUcjLmVEmME_jHR4ATnpmzjdcg9gusW_vF8VOAWCJ77Yk/K_proiskhozhdeniyu_etnonima_chuvash_2026.pdf).</ref>. == Авторсем == * А.В. Савельев, [[филологи]] ăслăлăхĕсен кандидачĕ, РАН ОУАЯИЯ ăслăлăх аслă ĕçлевçи ([[Мускав]] хули). * Н.С. Мясников, [[истори]] ăслăлăхĕсен кандидачĕ, ЧГИГН археологилле енĕн ертсе пыракан ăслăлăх ĕçлевçи ([[Шупашкар]] хули). Кĕнеке хуплашки çинче шăпах çак йĕркепе (алфавитпа мар) асăннă. Ку, ахăртнех, пĕрремĕш [[автор]]ăн тÿпи пысăкрах иккенне кăтартать пулĕ. == Ăслăлăх редакторĕ == Э.Е. Лебедев, филологи ăслăлăхĕсен кандидачĕ, ЧГИГН филологилле енĕн ертсе пыракан ăслăлăх ĕçлевçи (Шупашкар хули). == Рецензентсем == * В.В. Напольских<ref name="Н">Напольских В.В. Рец. на: Савельев А. В., Мясников Н. С. К происхождению этнонима чуваш: основные версии и их историческая интерпретация / А. В. Савельев, Н. С. Мясников; науч. ред. Э. Е. Лебедев. Чебоксары: ЧГИГН, 2026. 60 с. (Научные доклады / ЧГИГН; вып. 41). С.142-145. // [https://www.chgign.ru/a/news/6516.html Современная гуманитаристика / Modern humanities / Хальхи гуманитаристика. 2026. Т. 2. № 1]</ref>, истори ăслăлăхĕсен [[доктор]]ĕ, УрО РАН ЦИЛИИИА ăслăлах тĕп ĕçлевçи тата ертÿçи, РАН пайташ-корреспонденчĕ ([[Екатеринбург]] хули). * А.В. Дыбо<ref name="Д">Дыбо А.В. Рец. на: Савельев А. В., Мясников Н. С. К происхождению этнонима чуваш: основные версии и их историческая интерпретация / А. В. Савельев, Н. С. Мясников; науч. ред. Э. Е. Лебедев. Чебоксары: ЧГИГН, 2026. 60 с. (Научные доклады / ЧГИГН; вып. 41). С.138-141. // [https://www.chgign.ru/a/news/6516.html Современная гуманитаристика / Modern humanities / Хальхи гуманитаристика. 2026. Т. 2. № 1]</ref>, филологи ăслăлăхĕсен докторĕ, РАН ОУАЯИЯ пай пуçлăхĕ, РАН пайташ-корреспонденчĕ (Мускаав хули). * А.С. Сараев, истори ăслăлăхĕсен кандидачĕ, ЧГИГН историлле енĕн ăслăлăх ĕçлевçи (Шупашкар хули). == Лешекки == ''Чăваш'' сăмахăн этимологийĕн темиçе версине тиркевлĕ куçпа пăхса тухнă хыççăн авторсем хайсем чи ăнăçлă тесе шутлакан верси çинче чарăнса тăраççĕ. Этимон — ''лешекки'' пĕлтерĕшлĕ ĕлĕкхи *''çăваç'' сăмах. Çавăнтан пулса кайма пултарнă имĕш. [[File:Anna Dybo.jpg|thumb|left|Anna Dybo]] А.В. Дыбо çапла шутлать<ref name="Д"/>: {{Цитата пуçламăшĕ}} {{oq|ru|В заключении к докладу авторы еще раз перечисляют этимологические аргументы, которые приводят их к тому, что наиболее вероятным является возведение этнонима чуваш к неплохо засвидетельствованному по рефлексам ПТю *jogoč ‘находящийся на той (противоположной) стороне’. Этот вывод выглядит хорошо обоснованным. Мы не можем быть уверены, что с обретением нового тюркологического материала данная гипотеза не должна будет смениться какой-то еще, но при настоящем состоянии дел ее следует принять. Историческая интерпретация фактов археологии и источников вполне с нею согласуется}} {{Цитата вĕçĕ}} В.В. Напольских вара çапларах çаврттарса хунă<ref name="Н"/>: {{Цитата пуçламăшĕ}} {{oq|ru|Что касается версии «заречане» для этимологии этнонима чуваш [< тюрк. *jo ač ‘та сторона (реки)’], к которой авторы, по-видимому, приходят в результате своего обзора, она выглядит очень неплохо и, пожалуй, предпочтительно, хотя также оставляет некоторые проблемы. Сама по себе мысль о переселении чувашеязычного населения на правый берег Волги (resp. Итиля) в XV в. в смутное время предшествовавшее формированию Казанского ханства и обозначения этим населением (и, добавлю, их оставшимися на левом берегу соплеменниками) себя как «заречных» жителей вполне приемлема. Сильной стороной этой гипотезы является возможность беспроблемного объяснения мар. suas ‘татарин’ как заимствования из раннего чувашского самоназвания *śăvaś ‘заречные’ (< тюрк. *jo ač), — и таким образом эта версия является единственной, которая объясняет и татарско-чувашский (čuwaš ~ čăvaš), и марийский (suas) этнонимы, отделять которые друг от друга, как уже было сказано, едва ли следует.}} {{Цитата вĕçĕ}} == Çавăн пекех == * [[''Чăваш'' этнонима этимологизацилесси тĕлĕшпе (Н.И. Егоров статйи)]] == Асăрхавсем== {{Асăрхавсем}} == Каçăсем == * [https://chuvash.org/news/18111.html Чӑвашлӑх: Ашмарин, Родионов, Егоров] — Agabazar. * ИГОРЬ ФЁДОРОВ ДМИТРИЙ МАДУРОВ. [https://cheb.mk.ru/articles/2015/07/28/pochemu-seychas-my-nazyvaemsya-chuvashami.html Почему сейчас мы называемся чувашами? История этнонима.] — Московский Комсомолец ЧЕБОКСАРЫ 28.07.2015 В 13:59 ОБЩЕСТВО [[Категори:Николай Иванович Егоров]] [[Категори:Этимологи]] [[Категори:Статьясем]] [[Категори:Вăтам ĕмĕрсем]] e9sh7hqonz51dzg5586s53secmhqwmc 873465 873464 2026-05-01T05:52:53Z Ellodanis5 17302 873465 wikitext text/x-wiki [[File:Ashmarin Alphabet.jpg|560px|thumb|Н. И. Ашмарин чăваш чĕлхин фонетики тĕлĕшпе усă курнă паллăсем (тен, пурте мар)]] [[File:Chuvalf1872.jpg|690px|thumb|Патша саманинчи чăваш çырулахĕнчи паллăсем]] [[File:Чуваш.gif|thumb|560px|Хальхи чăваш алфавичĕ (юлашки виçĕ паллăна мĕншĕн «чиксе хуни» паллă мар)]] '''''Чăваш'' этноним пулса кайни пирки: тĕп верççĕсем тата вĕсен историлле интерпретацийĕ''', А.В. Савельев тата Н.С. Мясников 2026-мĕш çулхи февралĕн 6-мĕшĕнче ЧГИГН пĕтĕмлетÿ ăслав çеççĕйĕнче туса панă ăславла [[пĕлтерев]]<ref>[https://www.chgign.ru/a/news/6423.html Ученые ЧГИГН представили доклады на Итоговой сессии, посвященной Дню российской науки]</ref>, çавăн пекех çав ятпах тухнă [[кĕнеке]]<ref>''Савельев А.В., Мясников Н.С.'' [https://www.academia.edu/164559226 К происхождению этнонима чуваш: основные версии и их историческая интерпретация. Чебоксары: ЧГИГН, 2026.] (Альтернативăлла каçă — https://psv4.userapi.com/s/v1/d2/p-pEY6BREnlHsd9j_EVSddhoMO-qM839_Ss63F3Q7v0UGn8Al1B7ygm-W-wDouZdiphTSmEKaT5nWtAdfr8zlMObY3oUcjLmVEmME_jHR4ATnpmzjdcg9gusW_vF8VOAWCJ77Yk/K_proiskhozhdeniyu_etnonima_chuvash_2026.pdf).</ref>. == Авторсем == * А.В. Савельев, [[филологи]] ăслăлăхĕсен кандидачĕ, РАН ОУАЯИЯ ăслăлăх аслă ĕçлевçи ([[Мускав]] хули). * Н.С. Мясников, [[истори]] ăслăлăхĕсен кандидачĕ, ЧГИГН археологилле енĕн ертсе пыракан ăслăлăх ĕçлевçи ([[Шупашкар]] хули). Кĕнеке хуплашки çинче шăпах çак йĕркепе (алфавитпа мар) асăннă. Ку, ахăртнех, пĕрремĕш [[автор]]ăн тÿпи пысăкрах иккенне кăтартать пулĕ. == Ăслăлăх редакторĕ == Э.Е. Лебедев, филологи ăслăлăхĕсен кандидачĕ, ЧГИГН филологилле енĕн ертсе пыракан ăслăлăх ĕçлевçи (Шупашкар хули). == Рецензентсем == * В.В. Напольских<ref name="Н">Напольских В.В. Рец. на: Савельев А. В., Мясников Н. С. К происхождению этнонима чуваш: основные версии и их историческая интерпретация / А. В. Савельев, Н. С. Мясников; науч. ред. Э. Е. Лебедев. Чебоксары: ЧГИГН, 2026. 60 с. (Научные доклады / ЧГИГН; вып. 41). С.142-145. // [https://www.chgign.ru/a/news/6516.html Современная гуманитаристика / Modern humanities / Хальхи гуманитаристика. 2026. Т. 2. № 1]</ref>, истори ăслăлăхĕсен [[доктор]]ĕ, УрО РАН ЦИЛИИИА ăслăлах тĕп ĕçлевçи тата ертÿçи, РАН пайташ-корреспонденчĕ ([[Екатеринбург]] хули). * А.В. Дыбо<ref name="Д">Дыбо А.В. Рец. на: Савельев А. В., Мясников Н. С. К происхождению этнонима чуваш: основные версии и их историческая интерпретация / А. В. Савельев, Н. С. Мясников; науч. ред. Э. Е. Лебедев. Чебоксары: ЧГИГН, 2026. 60 с. (Научные доклады / ЧГИГН; вып. 41). С.138-141. // [https://www.chgign.ru/a/news/6516.html Современная гуманитаристика / Modern humanities / Хальхи гуманитаристика. 2026. Т. 2. № 1]</ref>, филологи ăслăлăхĕсен докторĕ, РАН ОУАЯИЯ пай пуçлăхĕ, РАН пайташ-корреспонденчĕ (Мускаав хули). * А.С. Сараев, истори ăслăлăхĕсен кандидачĕ, ЧГИГН историлле енĕн ăслăлăх ĕçлевçи (Шупашкар хули). == Лешекки == ''Чăваш'' сăмахăн этимологийĕн темиçе версине тиркевлĕ куçпа пăхса тухнă хыççăн авторсем хайсем чи ăнăçлă тесе шутлакан верси çинче чарăнса тăраççĕ. Этимон — ''лешекки'' пĕлтерĕшлĕ ĕлĕкхи *''çăваç'' сăмах. Çавăнтан пулса кайма пултарнă имĕш. [[File:Anna Dybo.jpg|thumb|left|А.В. Дыбо]] А.В. Дыбо çапла шутлать<ref name="Д"/>: {{Цитата пуçламăшĕ}} {{oq|ru|В заключении к докладу авторы еще раз перечисляют этимологические аргументы, которые приводят их к тому, что наиболее вероятным является возведение этнонима чуваш к неплохо засвидетельствованному по рефлексам ПТю *jogoč ‘находящийся на той (противоположной) стороне’. Этот вывод выглядит хорошо обоснованным. Мы не можем быть уверены, что с обретением нового тюркологического материала данная гипотеза не должна будет смениться какой-то еще, но при настоящем состоянии дел ее следует принять. Историческая интерпретация фактов археологии и источников вполне с нею согласуется}} {{Цитата вĕçĕ}} <big><Кĕске куçару: Тюркологире çĕнĕ материалсем тупăнсан, чăваш этноним лешекки пĕлтерĕшрен тухнă тени, тен, сĕврĕлме те пултарĕ, анчах хальхи тăрăмра ку гипотезăна йышăнма кирлĕ.></big> В.В. Напольских вара çапларах çаврттарса хунă<ref name="Н"/>: {{Цитата пуçламăшĕ}} {{oq|ru|Что касается версии «заречане» для этимологии этнонима чуваш [< тюрк. *jo ač ‘та сторона (реки)’], к которой авторы, по-видимому, приходят в результате своего обзора, она выглядит очень неплохо и, пожалуй, предпочтительно, хотя также оставляет некоторые проблемы. Сама по себе мысль о переселении чувашеязычного населения на правый берег Волги (resp. Итиля) в XV в. в смутное время предшествовавшее формированию Казанского ханства и обозначения этим населением (и, добавлю, их оставшимися на левом берегу соплеменниками) себя как «заречных» жителей вполне приемлема. Сильной стороной этой гипотезы является возможность беспроблемного объяснения мар. suas ‘татарин’ как заимствования из раннего чувашского самоназвания *śăvaś ‘заречные’ (< тюрк. *jo ač), — и таким образом эта версия является единственной, которая объясняет и татарско-чувашский (čuwaš ~ čăvaš), и марийский (suas) этнонимы, отделять которые друг от друга, как уже было сказано, едва ли следует.}} {{Цитата вĕçĕ}} <big><Кĕске куçару: Авторсем лешекки пĕлтерĕше тĕпе хума сĕннин вăйлă енĕ вăл — çармăс чĕлхинчи suas ‘тутар’ этнонима тĕпĕ-йĕрĕпе ăнлантарма пултарассийĕ.></big> == Çавăн пекех == * [[''Чăваш'' этнонима этимологизацилесси тĕлĕшпе (Н.И. Егоров статйи)]] == Асăрхавсем== {{Асăрхавсем}} == Каçăсем == * [https://chuvash.org/news/18111.html Чӑвашлӑх: Ашмарин, Родионов, Егоров] — Agabazar. * ИГОРЬ ФЁДОРОВ ДМИТРИЙ МАДУРОВ. [https://cheb.mk.ru/articles/2015/07/28/pochemu-seychas-my-nazyvaemsya-chuvashami.html Почему сейчас мы называемся чувашами? История этнонима.] — Московский Комсомолец ЧЕБОКСАРЫ 28.07.2015 В 13:59 ОБЩЕСТВО [[Категори:Николай Иванович Егоров]] [[Категори:Этимологи]] [[Категори:Статьясем]] [[Категори:Вăтам ĕмĕрсем]] oiboh8qd6pb9lxmyd7mtqcjqytr73qe 0 129835 873453 873358 2026-04-30T21:26:41Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 873453 wikitext text/x-wiki [[File:Silane-2D.svg|thumb|Silane-2D]] '''Альтернативăлла биохими''' — теорисемпе гипотезăсен йышĕ == Литература == * ''Топунов А. Ф., Шумаев К. Б.'' Альтернативная биохимия и распространенность жизни. Вестник САО. 2006. Т. 60-61. * ''Хоровиц Н.'' Поиски жизни в Солнечной системе. Пер. с англ. канд. биол. наук В. А. Отрощенко под ред. д-ра биол. наук М. С. Крицкого. {{М.}}, «Мир», 1988, с. 77—79. * [http://elementy.ru/lib/430578 Пол Дэвис. Чужие среди своих.] — В поисках свидетельств того, что жизнь на Земле возникала не раз, учёные внимательно исследуют экологические ниши, где могли бы обитать микроорганизмы, радикально отличающиеся от тех, которые нам так хорошо знакомы. «В МИРЕ НАУКИ», март 2008 № 3 * membrana: [http://www.membrana.ru/particle/16743 Химики показали путь к неорганической жизни]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130323101445/http://www.membrana.ru/particle/16743 |date=2013-03-23 }} == Каçăсем == * {{Cite journal |last1=Bains |first1=William |date=2004 |title=Many Chemistries Could Be Used to Build Living Systems |journal=Astrobiology |volume=4 |issue=2 |pages=137–167 |bibcode=2004AsBio...4..137B |doi=10.1089/153110704323175124 |pmid=15253836 |s2cid=27477952}} * [http://www.faqs.org/faqs/astronomy/faq/part6/section-16.html Astronomy FAQ] ([https://web.archive.org/web/20250822143157/http://www.faqs.org/faqs/astronomy/faq/part6/section-16.html archive]) {{Тулаш каçăсем}} [[Категори:Биохими]] [[Категори:Биологири гипотезăсем]] [[Категори:Астробиологи]] [[Категори:Химири гипотезăсем]] [[Категори:Астрономири гипотезăсем]] [[Категори:Физикăри гипотезăсем]] a3odxf96l942tcldemkngj6rlyomc4c 0 129846 873458 873388 2026-04-30T23:41:58Z Xqbot 2635 исправление двойного перенаправления на [[Казахстан гербĕ]] 873458 wikitext text/x-wiki #перенаправление [[Казахстан гербĕ]] a38sysdthphbexwved1ayu9ls302pih 1 129847 873457 873390 2026-04-30T23:41:53Z Xqbot 2635 исправление двойного перенаправления на [[Сӳтсе явасси:Казахстан гербĕ]] 873457 wikitext text/x-wiki #перенаправление [[Сӳтсе явасси:Казахстан гербĕ]] m7yjtfifl29i5dr7ioyldsyjsguvvk3 0 129857 873430 2026-04-30T14:44:43Z Ellodanis5 17302 Ҫӗнӗ страница: «[[File:Graduated Cylinders and Beaker filled with Chemical Compounds.jpg|thumb|Graduated Cylinders and Beaker filled with Chemical Compounds]] '''Йĕпе хими''' ({{lang-en|wet chemical methods}}) — нано- тата ультрадисперслă органикăлла мар [[мыма]]сене шыври е шыври мар [[ирĕлчĕк]]сенчен хатĕрлессин меслечĕсем тĕлĕшпе калакан [[жаргон]]...» 873430 wikitext text/x-wiki [[File:Graduated Cylinders and Beaker filled with Chemical Compounds.jpg|thumb|Graduated Cylinders and Beaker filled with Chemical Compounds]] '''Йĕпе хими''' ({{lang-en|wet chemical methods}}) — нано- тата ультрадисперслă органикăлла мар [[мыма]]сене шыври е шыври мар [[ирĕлчĕк]]сенчен хатĕрлессин меслечĕсем тĕлĕшпе калакан [[жаргон]]ла, анчах та çирĕпленнĕ ят. == Çавăн пекех == * [[Çемçе хими]] == Каçăсем == * {{Cite news | publisher = [[C&EN]] | title = Phoenix Tastes Water Ice On Mars | author = Elizabeth K. Wilson | url = http://pubs.acs.org/cen/news/86/i31/8631news6.html}} * {{Cite journal |last=Beck |first=Charles M. II. |date=February 15, 1994 |title=Classical Analysis: A Look at the Past, Present, and Future |url=https://pubs.acs.org/doi/10.1021/ac00076a718 |journal=[[Analytical Chemistry (journal)|Anal. Chem.]] |volume=66 |issue=4 |doi=10.1021/ac00076a718 |pages=224A–239A|s2cid=242506938 |url-access=subscription }} [[Категори:Нанотехнологи]] [[Категори:Хими уйрăмĕсем]] [[Категори:Биохимия]] 58gqnlj4miw422t0j8b7fa6okxl1seb 873431 873430 2026-04-30T14:45:46Z Ellodanis5 17302 873431 wikitext text/x-wiki [[File:Graduated Cylinders and Beaker filled with Chemical Compounds.jpg|thumb|Graduated Cylinders and Beaker filled with Chemical Compounds]] '''Йĕпе хими''' ({{lang-en|wet chemical methods}}) — нано- тата ультрадисперслă органикăлла мар [[мыма]]сене шыври е шыври мар [[ирĕлчĕк]]сенчен хатĕрлессин меслечĕсем тĕлĕшпе калакан [[жаргон]]ла, анчах та çирĕпленнĕ ят. == Çавăн пекех == * [[Çемçе хими]] == Каçăсем == * {{Cite news | publisher = [[C&EN]] | title = Phoenix Tastes Water Ice On Mars | author = Elizabeth K. Wilson | url = http://pubs.acs.org/cen/news/86/i31/8631news6.html}} * {{Cite journal |last=Beck |first=Charles M. II. |date=February 15, 1994 |title=Classical Analysis: A Look at the Past, Present, and Future |url=https://pubs.acs.org/doi/10.1021/ac00076a718 |journal=[[Analytical Chemistry (journal)|Anal. Chem.]] |volume=66 |issue=4 |doi=10.1021/ac00076a718 |pages=224A–239A|s2cid=242506938 |url-access=subscription }} [[Категори:Нанотехнологи]] [[Категори:Хими уйрăмĕсем]] [[Категори:Биохими]] 3gmh55u378d9cko5ncsfkwot2f5zzfb 0 129858 873432 2026-04-30T15:02:39Z Ellodanis5 17302 Ҫӗнӗ страница: «[[File:Гидротермальный синтез.jpg|thumb|Гидротермаллĕ синтез майĕпе (çемçе хими шутне кĕрет) майлашăннă TiO₂ кристалл]] '''Çемçе хими''' ({{lang-en|soft chemistry}}) — пысăк температурăсене тата пысăк пусăмсене сахал (минимумла) усă курса хытă фазăллă йăмлăхсене хатĕрл...» 873432 wikitext text/x-wiki [[File:Гидротермальный синтез.jpg|thumb|Гидротермаллĕ синтез майĕпе (çемçе хими шутне кĕрет) майлашăннă TiO₂ кристалл]] '''Çемçе хими''' ({{lang-en|soft chemistry}}) — пысăк температурăсене тата пысăк пусăмсене сахал (минимумла) усă курса хытă фазăллă йăмлăхсене хатĕрлессин химилле меслечĕсем тĕлĕшпе калакан [[жаргон]]ла, анчах та çирĕпленнĕ ят. == Çавăн пекех == * [[Йĕпе хими]] ({{lang-en|wet chemical methods}}) == Каçăсем == * {{Cite news | publisher = [[C&EN]] | title = Phoenix Tastes Water Ice On Mars | author = Elizabeth K. Wilson | url = http://pubs.acs.org/cen/news/86/i31/8631news6.html}} * {{Cite journal |last=Beck |first=Charles M. II. |date=February 15, 1994 |title=Classical Analysis: A Look at the Past, Present, and Future |url=https://pubs.acs.org/doi/10.1021/ac00076a718 |journal=[[Analytical Chemistry (journal)|Anal. Chem.]] |volume=66 |issue=4 |doi=10.1021/ac00076a718 |pages=224A–239A|s2cid=242506938 |url-access=subscription }} {{chem-stub}} [[Категори:Хими уйрăмĕсем]] [[Категори:Биохими]] e3039bp5536s32x82h1rftaz726bvqm 0 129859 873434 2026-04-30T15:48:32Z Max Tenche 25572 [[Европа футбол чемпионачĕ 2012]] ҫине куҫарни 873434 wikitext text/x-wiki #redirect [[Европа футбол чемпионачĕ 2012]] c67d15yvmfu8otnmrrmycj2gup1kixq 0 129860 873435 2026-04-30T15:55:20Z Max Tenche 25572 Ҫӗнӗ страница: «{{Политик | Ят = Туск Дональд | Тăван ят = ({{lang-pl|Donald Franciszek Tusk}}) | Ӳкерчĕк = Donald_Tusk_2025_(2).jpg | Анлăшĕ = 250px | Ӳкерчĕке ăнлантарни = [[2025]] ҫулта | Çуралнă чухнехи ят = | Суя ятсем = | Çуралнă вăхăт = {{Кӗске дата|1957|04|22}} | Çуралнă вырăн = [[Польша Халӑх Республики|ПХР]], Гдань...» 873435 wikitext text/x-wiki {{Политик | Ят = Туск Дональд | Тăван ят = ({{lang-pl|Donald Franciszek Tusk}}) | Ӳкерчĕк = Donald_Tusk_2025_(2).jpg | Анлăшĕ = 250px | Ӳкерчĕке ăнлантарни = [[2025]] ҫулта | Çуралнă чухнехи ят = | Суя ятсем = | Çуралнă вăхăт = {{Кӗске дата|1957|04|22}} | Çуралнă вырăн = [[Польша Халӑх Республики|ПХР]], [[Гданьск]] | Вилнĕ вăхăт = | Вилнĕ вырăн = | Гражданлăх = {{Ялавлани|Польша}} | Тĕне тытни = | Парти = [[Либераллӑ-демократиллӗ конгресс]] (1990–1994)<br/>[[Ирӗклӗх пӗрлешӗвӗ (Польша)|Ирӗклӗх пӗрлешӗвӗ]] (1994–2001)<br/>[[Элтеш платформи]] (2001–2025)<br/>йӗ [[Элтеш коалицийӗ (парти)|Элтеш коалицийӗ]] (2025 ҫултан) | Тĕп шухăшсем = | Ĕçлев тĕсĕ = [[политика]], истори ӑсталӑхӗ, [[Польша премьер-министрӗ]] | Чыславсем = | Сайт = }} '''Дональд Францишек Туск''' ({{lang-pl|Donald Franciszek Tusk}}; {{Кӗске дата|1957|04|22}}, [[Польша Халӑх Республики|ПХР]], [[Гданьск]] ҫур.) — [[поляксем|поляк]] [[политик]]ӗ тата иториҫи, [[2023|2023 ҫултан]] [[Польша премьер-министрӗ]], ку ӗҫре вӑл [[2007]]-[[2014|2014 ҫ.]] пулнӑ та. [[2014]]-[[2019|2019 ҫ]]. Туск [[Европа канашӗ]]н ертӳҫи тата [[2019]]-[[2022|2022 ҫ.]] [[Европа халӑх партийӗ ушкӑнӗ]]н пуҫлӑхӗ пулнӑ. Вӑл [[Элтеш платформи]]н (ЭП) йӗркелекенсенчен пӗри, тата нумай вӑхӑт Туск ку парти пуҫлӑхӗ пулнӑ: [[2003]]-[[2014|2014 ҫ.]] тата [[2021]]-[[2025|2025 ҫ.]], анчах унтан ЭП партийӗ [[Элтеш коалицийӗ (парти)|Элтеш коалицине]] пӗрлешнӗ (ЭК). [[Виҫҫӗмӗш Польша Республики]]н историнчи вӑл премьер-министрӗн ӗҫӗнче чи вӑрӑм пулнӑ тата пулма малалла пырать. Дональд Туск политикӑра [[1989|1989 ҫултан]] хутшӑнать, вӑл ик-виҫ политикӑллӑ партисен йӗркелекенӗ, тӗслӗхрен ирӗклӗ пасара туртӑнакан [[Либераллӑ-демократиллӗ конгресс]] (ЛДК). [[1991|1991 ҫулта]] вӑл Польша [[Сейм]]не пӗрремӗш хут кӗнӗ, анчах [[1993|1993 ҫулта]] хӑй вырӑна ҫухатнӑ. [[1994|1994 ҫултан]] ЛДК [[Демократиллӗ пӗрешӳ (Польша)|Демократиллӗ пӗрешӳпе]] пӗрлешса [[Ирӗклӗх пӗрлешӗвӗ (Польша)|Ирӗклӗх пӗрлешӗвӗ]] йӗркеленӗ. [[1997|1997 ҫулта]] Туск [[Польша Сеначӗ|Сената]] кӗнӗ тата унӑн ертӳҫин ҫумӗ пулса тӑнӑ. [[2001|2001 ҫулта]] вӑл тепӗр сылтӑм-центризм [[либераллӑ-консерватизм]] ЭП партине йӗркелекенсенчен пӗри пулса тӑнӑ тата Сейме, унӑн ертӳҫин ҫумӗ пулса тӑрас, тепӗр хут кӗнӗ<ref>{{cite news |url=https://www.britannica.com/biography/Donald-Tusk |title=Donald Tusk |date=29 October 2017 |archive-date=29 October 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171029175914/https://www.britannica.com/biography/Donald-Tusk |url-status=live }}</ref>. [[2005|2005 ҫулхи]] [[Польша|Польшӑри]] [[Польшӑри президент суйлавӗ (2005)|президент]] тата [[Польшӑри парламент суйлавӗ (2005)|парламент суйлавӗнче]] Дональд Туск выляса янӑ. [[Польшӑри парламент суйлавӗ (2007)|2007 ҫулхи парламент суйлавӗнче]] унӑн ЭП партийӗ ҫӗнтернӗ, тата Туск Польша премьер-министрӗ пулса тӑнӑ. [[Польшӑри парламент суйлавӗ (2011)|2011 ҫулхи суйлавра]] ҫӗнетсе ҫӗнтернӗ, Польшӑн коммунизм хыҫҫӑнхи политикинче ку пӗрремӗш хут ҫӗнетсе суйлану<ref name="PSL want to continue coalition in next year's general election">{{cite news|title=PSL want to continue coalition in next year's general election|url=http://www.thenews.pl/national/?id=143700|publisher=[[Polskie Radio]]|date=18 November 2010|access-date=20 December 2010|archive-date=6 April 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120406143549/http://www.thenews.pl/national/?id=143700|url-status=live}}</ref>. [[2014|2014 ҫулта]] [[Европа канашӗ]]н президент ӗҫне каяс тесе вӑл Польша политикинчен тухнӑ. [[2015|2015 ҫулхи]] [[Польшӑри президент суйлавӗ (2015)|президент]] тата [[Польшӑри парламент суйлавӗ (2015)|парламент суйлавӗнче]] Тусксӑр Элтеш платформи выляса янӑ, лидерлӗхе [[Саккун тата тӗрӗслӗх]] (СтТ) партийӗ кӗрет. Европа канашӗн президенчӗ ӗҫӗнче вӑл [[2019|2019 ҫулччен]] пулнӑ, унтан [[2021|2021 ҫулччен]] вӑл [[Европа халӑх партийӗ ушкӑнӗ]]н ертӳҫи пулнӑ. 2021 ҫулта вӑл Польшӑна таврӑнать тата Элтеш платформин пуҫлӑхӗ пулса тӑрать. [[Польшӑри парламент суйлавӗ (2023)|2023 ҫулхи парламент суйлавӗнче]] 157 вырӑн илсе Сеймри иккӗмӗш политикӑллӑ вӑй пулса тӑрать. [[Раштав, 11|Раштавӑн 11-мӗшӗнче]] президентпе лартнӑ Польша премьер-министрӗ [[Моравецкий Матеуш|Матеуш Моравецкий]] ӗненӳ вотумне илментен Сейм йышӑнӑвӗпе Дональд Туск, виҫҫӗмӗш хут, Польша премьер-министрӗн ӗҫне суйланнӑ. [[Раштав, 13|Раштавӑн 13-мӗшӗнче]] [[Дональд Тускӑн виҫҫӗмӗш кабинечӗ|унӑн кабинет]] ӗҫе кӗрсе СтТ партийӗн 8 ҫуллӑ ертсе пынин срокӗ вӗҫленӗ<ref>{{Cite news |last=Higgins |first=Andrew |date=11 December 2023 |title=Donald Tusk Chosen as Poland's Prime Minister After Rival Is Rejected |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2023/12/11/world/europe/poland-donald-tusk-government.html |access-date=11 December 2023 |issn=0362-4331 |archive-date=11 December 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231211214554/https://www.nytimes.com/2023/12/11/world/europe/poland-donald-tusk-government.html |url-status=live }}</ref>. Тускӑн пӗрремӗш срокӗнче патшалӑх секторне пӗчӗклетнӗрен тата цифрӑлатнӑран хӑя либераллӑ реалист тата технократ пек кӑтартнӑ. [[2012 ҫулхи футболӑн Европа чемпионачӗ|Польша Евро-2012]] йӗркеленес тесе Туск инфраструктурӑна, чукуҫ ҫула пысӑклатнӑ. Тускӑн иккӗмӗш срокӗнче тӗрлӗрен харкашу, пурнӑҫланман сӑмах пани тата 2012-2014 ҫ. экономика ӳснин чарни Польша пӗрлӗхӗнчи пулӑшнине сахаллатнӑ<ref name="auto">{{Cite news|url = https://www.economist.com/europe/2012/10/27/tusk-tusk|title = Tusk, tusk|newspaper = The Economist|date = 27 October 2012|access-date = 20 August 2021|archive-date = 20 August 2021|archive-url = https://web.archive.org/web/20210820044150/https://www.economist.com/europe/2012/10/27/tusk-tusk|url-status = live}}</ref>. 2023 ҫулта премьер-министр ӗҫне таврӑнса Туск хӑйӗн виҫҫӗмӗш срокӗнче суд системине реформӑланӑ тата Польшӑпа [[Европа пӗрлешӗвӗ]] хушшинчи ҫыхӑнусем лайӑхлатнӑ. [[Украинӑна Раҫҫей тапӑнса кӗни|Раҫҫейӗн Украинӑна тапӑнса кӗнинчен]] Туск иккӗмӗше пулӑшма малалла пырать. 2024 ҫулта Дональд Туск сылтӑм шухӑшӗсем тӑрӑх йышӑнусем тивӗҫтерет: легальсӗр миграцие хирӗҫӳ, патшалӑх чиккисен хӑрушсӑрлӑхӗн приоритечӗ ([[Беларуҫ-Польша чикки]] урлӑ каякан мигрантсем валли хӳтлӗх ирӗкне чарни). == Ҫавӑн пек пӑхӑр == * [[Навроцкий Кароль]] * [[Дуда Анджей]] == Асӑрхавсем == {{Асӑрхавсем}} == Каҫӑсем == {{Тулаш каҫӑсем}} [[Категори:Акан 22-мĕшĕнче çуралнисем]] [[Категори:1957 çулта çуралнисем]] [[Категори:Пайăр çынсем, алфавитпа]] [[Категори:Политиксем, алфавитпа]] 33rkp0jcvahitct8oki3hmy8hyb7qzp 873440 873435 2026-04-30T16:01:16Z Max Tenche 25572 йӑнӑшсем 873440 wikitext text/x-wiki {{Политик | Ят = Туск Дональд | Тăван ят = ({{lang-pl|Donald Franciszek Tusk}}) | Ӳкерчĕк = Donald_Tusk_2025_(2).jpg | Анлăшĕ = 250px | Ӳкерчĕке ăнлантарни = [[2025]] ҫулта | Çуралнă чухнехи ят = | Суя ятсем = | Çуралнă вăхăт = {{Кӗске дата|1957|04|22}} | Çуралнă вырăн = [[Польша Халӑх Республики|ПХР]], [[Гданьск]] | Вилнĕ вăхăт = | Вилнĕ вырăн = | Гражданлăх = {{Ялавлани|Польша}} | Тĕне тытни = | Парти = [[Либераллӑ-демократиллӗ конгресс]] (1990–1994)<br/>[[Ирӗклӗх пӗрлешӗвӗ (Польша)|Ирӗклӗх пӗрлешӗвӗ]] (1994–2001)<br/>[[Элтеш платформи]] (2001–2025)<br/>йӗ [[Элтеш коалицийӗ (парти)|Элтеш коалицийӗ]] (2025 ҫултан) | Тĕп шухăшсем = | Ĕçлев тĕсĕ = [[политика]], истори ӑсталӑхӗ, [[Польша премьер-министрӗ]] | Чыславсем = | Сайт = }} '''Дональд Францишек Туск''' ({{lang-pl|Donald Franciszek Tusk}}; {{Кӗске дата|1957|04|22}}, [[Польша Халӑх Республики|ПХР]], [[Гданьск]] ҫур.) — [[поляксем|поляк]] [[политик]]ӗ тата [[историк|историҫи]], [[2023|2023 ҫултан]] [[Польша премьер-министрӗ]], ку ӗҫре вӑл [[2007]]-[[2014|2014 ҫ.]] пулнӑ та. [[2014]]-[[2019|2019 ҫ]]. Туск [[Европа канашӗ]]н ертӳҫи тата [[2019]]-[[2022|2022 ҫ.]] [[Европа халӑх партийӗ ушкӑнӗ]]н пуҫлӑхӗ пулнӑ. Вӑл [[Элтеш платформи]]н (ЭП) йӗркелекенсенчен пӗри, тата нумай вӑхӑт Туск ку парти пуҫлӑхӗ пулнӑ: [[2003]]-[[2014|2014 ҫ.]] тата [[2021]]-[[2025|2025 ҫ.]], анчах унтан ЭП партийӗ [[Элтеш коалицийӗ (парти)|Элтеш коалицине]] пӗрлешнӗ (ЭК). [[Виҫҫӗмӗш Польша Республики]]н историнчи вӑл премьер-министрӗн ӗҫӗнче чи вӑрӑм пулнӑ тата пулма малалла пырать. Дональд Туск политикӑра [[1989|1989 ҫултан]] хутшӑнать, вӑл ик-виҫ политикӑллӑ партисен йӗркелекенӗ, тӗслӗхрен ирӗклӗ пасара туртӑнакан [[Либераллӑ-демократиллӗ конгресс]] (ЛДК). [[1991|1991 ҫулта]] вӑл Польша [[Сейм]]не пӗрремӗш хут кӗнӗ, анчах [[1993|1993 ҫулта]] хӑй вырӑна ҫухатнӑ. [[1994|1994 ҫултан]] ЛДК [[Демократиллӗ пӗрешӳ (Польша)|Демократиллӗ пӗрешӳпе]] пӗрлешса [[Ирӗклӗх пӗрлешӗвӗ (Польша)|Ирӗклӗх пӗрлешӗвӗ]] йӗркеленӗ. [[1997|1997 ҫулта]] Туск [[Польша Сеначӗ|Сената]] кӗнӗ тата унӑн ертӳҫин ҫумӗ пулса тӑнӑ. [[2001|2001 ҫулта]] вӑл тепӗр сылтӑм-центризм [[либераллӑ-консерватизм]] ЭП партине йӗркелекенсенчен пӗри пулса тӑнӑ тата Сейме, унӑн ертӳҫин ҫумӗ пулса тӑрас, тепӗр хут кӗнӗ<ref>{{cite news |url=https://www.britannica.com/biography/Donald-Tusk |title=Donald Tusk |date=29 October 2017 |archive-date=29 October 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171029175914/https://www.britannica.com/biography/Donald-Tusk |url-status=live }}</ref>. [[2005|2005 ҫулхи]] [[Польша|Польшӑри]] [[Польшӑри президент суйлавӗ (2005)|президент]] тата [[Польшӑри парламент суйлавӗ (2005)|парламент суйлавӗнче]] Дональд Туск выляса янӑ. [[Польшӑри парламент суйлавӗ (2007)|2007 ҫулхи парламент суйлавӗнче]] унӑн ЭП партийӗ ҫӗнтернӗ, тата Туск Польша премьер-министрӗ пулса тӑнӑ. [[Польшӑри парламент суйлавӗ (2011)|2011 ҫулхи суйлавра]] ҫӗнетсе ҫӗнтернӗ, Польшӑн коммунизм хыҫҫӑнхи политикинче ку пӗрремӗш хут ҫӗнетсе суйлану<ref name="PSL want to continue coalition in next year's general election">{{cite news|title=PSL want to continue coalition in next year's general election|url=http://www.thenews.pl/national/?id=143700|publisher=[[Polskie Radio]]|date=18 November 2010|access-date=20 December 2010|archive-date=6 April 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120406143549/http://www.thenews.pl/national/?id=143700|url-status=live}}</ref>. [[2014|2014 ҫулта]] [[Европа канашӗ]]н президент ӗҫне каяс тесе вӑл Польша политикинчен тухнӑ. [[2015|2015 ҫулхи]] [[Польшӑри президент суйлавӗ (2015)|президент]] тата [[Польшӑри парламент суйлавӗ (2015)|парламент суйлавӗнче]] Тусксӑр Элтеш платформи выляса янӑ, лидерлӗхе [[Саккун тата тӗрӗслӗх]] (СтТ) партийӗ кӗрет. Европа канашӗн президенчӗ ӗҫӗнче вӑл [[2019|2019 ҫулччен]] пулнӑ, унтан [[2021|2021 ҫулччен]] вӑл [[Европа халӑх партийӗ ушкӑнӗ]]н ертӳҫи пулнӑ. 2021 ҫулта вӑл Польшӑна таврӑнать тата Элтеш платформин пуҫлӑхӗ пулса тӑрать. [[Польшӑри парламент суйлавӗ (2023)|2023 ҫулхи парламент суйлавӗнче]] 157 вырӑн илсе Сеймри иккӗмӗш политикӑллӑ вӑй пулса тӑрать. [[Раштав, 11|Раштавӑн 11-мӗшӗнче]] президентпе лартнӑ Польша премьер-министрӗ [[Моравецкий Матеуш|Матеуш Моравецкий]] ӗненӳ вотумне илментен Сейм йышӑнӑвӗпе Дональд Туск, виҫҫӗмӗш хут, Польша премьер-министрӗн ӗҫне суйланнӑ. [[Раштав, 13|Раштавӑн 13-мӗшӗнче]] [[Дональд Тускӑн виҫҫӗмӗш кабинечӗ|унӑн кабинет]] ӗҫе кӗрсе СтТ партийӗн 8 ҫуллӑ ертсе пынин срокӗ вӗҫленӗ<ref>{{Cite news |last=Higgins |first=Andrew |date=11 December 2023 |title=Donald Tusk Chosen as Poland's Prime Minister After Rival Is Rejected |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2023/12/11/world/europe/poland-donald-tusk-government.html |access-date=11 December 2023 |issn=0362-4331 |archive-date=11 December 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231211214554/https://www.nytimes.com/2023/12/11/world/europe/poland-donald-tusk-government.html |url-status=live }}</ref>. Тускӑн пӗрремӗш срокӗнче патшалӑх секторне пӗчӗклетнӗрен тата цифрӑлатнӑран хӑя либераллӑ реалист тата технократ пек кӑтартнӑ. [[2012 ҫулхи футболӑн Европа чемпионачӗ|Польша Евро-2012]] йӗркеленес тесе Туск инфраструктурӑна, чукуҫ ҫула пысӑклатнӑ. Тускӑн иккӗмӗш срокӗнче тӗрлӗрен харкашу, пурнӑҫланман сӑмах пани тата 2012-2014 ҫ. экономика ӳснин чарни Польша пӗрлӗхӗнчи пулӑшнине сахаллатнӑ<ref name="auto">{{Cite news|url = https://www.economist.com/europe/2012/10/27/tusk-tusk|title = Tusk, tusk|newspaper = The Economist|date = 27 October 2012|access-date = 20 August 2021|archive-date = 20 August 2021|archive-url = https://web.archive.org/web/20210820044150/https://www.economist.com/europe/2012/10/27/tusk-tusk|url-status = live}}</ref>. 2023 ҫулта премьер-министр ӗҫне таврӑнса Туск хӑйӗн виҫҫӗмӗш срокӗнче суд системине реформӑланӑ тата Польшӑпа [[Европа пӗрлешӗвӗ]] хушшинчи ҫыхӑнусем лайӑхлатнӑ. [[Украинӑна Раҫҫей тапӑнса кӗни|Раҫҫейӗн Украинӑна тапӑнса кӗнинчен]] Туск иккӗмӗше пулӑшма малалла пырать. 2024 ҫулта Дональд Туск сылтӑм шухӑшӗсем тӑрӑх йышӑнусем тивӗҫтерет: легальсӗр миграцие хирӗҫӳ, патшалӑх чиккисен хӑрушсӑрлӑхӗн приоритечӗ ([[Беларуҫ-Польша чикки]] урлӑ каякан мигрантсем валли хӳтлӗх ирӗкне чарни). == Ҫавӑн пек пӑхӑр == * [[Навроцкий Кароль]] * [[Дуда Анджей]] == Асӑрхавсем == {{Асӑрхавсем}} == Каҫӑсем == {{Тулаш каҫӑсем}} [[Категори:Акан 22-мĕшĕнче çуралнисем]] [[Категори:1957 çулта çуралнисем]] [[Категори:Пайăр çынсем, алфавитпа]] [[Категори:Политиксем, алфавитпа]] fgj5fuoofzhr9zetqcsonae3ak4bwir 1 129861 873436 2026-04-30T15:56:04Z Max Tenche 25572 Ҫӗнӗ страница: «{{Вики-çуркунне статйи|çул= 2026|хутшăнакан=Max Tenche | ҫӗршыв =Польша | ҫӗршыв2 = | ҫӗршыв3 = | тема=политика | тема2= | тема3= }}» 873436 wikitext text/x-wiki {{Вики-çуркунне статйи|çул= 2026|хутшăнакан=Max Tenche | ҫӗршыв =Польша | ҫӗршыв2 = | ҫӗршыв3 = | тема=политика | тема2= | тема3= }} arogibvec0tq2k2368u17wq31zvpn3l 0 129862 873439 2026-04-30T16:00:07Z Max Tenche 25572 [[Туск Дональд]] ҫине куҫарни 873439 wikitext text/x-wiki #redirect [[Туск Дональд]] lpgxmp8y26icgzo5jl8uebbml28ctir 10 129863 873442 2026-04-30T18:03:24Z Ymblanter 7764 Ҫӗнӗ страница: «Поля в горах Нилгири около Утакаманда, Тамилнад, Индия» 873442 wikitext text/x-wiki Поля в горах Нилгири около Утакаманда, Тамилнад, Индия sq2mqxjl6tc1s9683b76xuiwcl6t1i3 10 129864 873443 2026-04-30T18:03:49Z Ymblanter 7764 Ҫӗнӗ страница: «Fields Hazy Mountains Marlimund Ooty Nilgiris Aug25 A7CR 07258.jpg» 873443 wikitext text/x-wiki Fields Hazy Mountains Marlimund Ooty Nilgiris Aug25 A7CR 07258.jpg nzyc4hjedf60dl7zgzvj49lrv2pbuba 0 129865 873447 2026-04-30T19:01:27Z Ellodanis5 17302 Ellodanis5 [[Килĕшӳ]] страницӑн ятне [[Килĕшев]] ҫине улӑштарчӗ 873447 wikitext text/x-wiki #перенаправление [[Килĕшев]] eowbfrp1fyu8hrnbjs5tm0029knc08w 0 129866 873454 2026-04-30T21:35:41Z Ellodanis5 17302 Ҫӗнӗ страница: « '''Функцилле тăхăм''', [[математика|математикăра]] тата теорилле физикăра — [[ен тĕлĕшри тăхăм]] тенине анлăлатни. == Литература == * Леви П. Конкретные проблемы функционального анализа. — М.: Наука, 1967. — 509 с. == Урăх çăлкуçсем == * N. N. Bogoliubov, A. A. Logunov, I. T. Todorov (1975): Int...» 873454 wikitext text/x-wiki '''Функцилле тăхăм''', [[математика|математикăра]] тата теорилле физикăра — [[ен тĕлĕшри тăхăм]] тенине анлăлатни. == Литература == * Леви П. Конкретные проблемы функционального анализа. — М.: Наука, 1967. — 509 с. == Урăх çăлкуçсем == * N. N. Bogoliubov, A. A. Logunov, I. T. Todorov (1975): Introduction to Axiomatic Quantum Field Theory. Reading, Mass.: W. A. Benjamin, Advanced Book Program. * N. N. Bogoliubov, A. A. Logunov, A. I. Oksak, I. T. Todorov (1990): General Principles of Quantum Field Theory. Kluwer Academic Publishers, Dordrecht [Holland]; Boston. ISBN 0-7923-0540-X. ISBN 978-0-7923-0540-8. [[Категори:Функцилле анализ]] [[Категори:Математикăлла физика]] [[Категори:Дифференциаллă операторсем]] 2fnmedo9z78oy7o8fygn9sakfzx9w41 873455 873454 2026-04-30T21:40:15Z Ellodanis5 17302 873455 wikitext text/x-wiki '''Функцилле тăхăм''', [[математика|математикăра]] тата теорилле физикăра — [[ен тĕлĕшри тăхăм]] тенине анлăлатни. == Литература == * Леви П. Конкретные проблемы функционального анализа. — М.: Наука, 1967. — 509 с. == Урăх çăлкуçсем == * "Functional derivative", Encyclopedia of Mathematics, EMS Press, 2001 [1994]. [[Категори:Функцилле анализ]] [[Категори:Математикăлла физика]] [[Категори:Дифференциаллă операторсем]] iqhj5k33adlm4t9n18u851h571p45hr 0 129867 873456 2026-04-30T21:55:30Z Ellodanis5 17302 Ҫӗнӗ страница: «:''Çавăн пекех пăхăр: '''[[Криминаллă сăпат харкамлăхĕ]]''''' '''Криминологири сăлтавлăх''' ('''Криминаллăхăн детерминанчĕсем''') Сăлтавлăх тата малсăлтавлăх (сăлтавлăх — конкретлă хистев, малсăлтавлăх — пулса тăнă лару-тăру). == Литература == * Криминология: Уче...» 873456 wikitext text/x-wiki :''Çавăн пекех пăхăр: '''[[Криминаллă сăпат харкамлăхĕ]]''''' '''Криминологири сăлтавлăх''' ('''Криминаллăхăн детерминанчĕсем''') Сăлтавлăх тата малсăлтавлăх (сăлтавлăх — конкретлă хистев, малсăлтавлăх — пулса тăнă лару-тăру). == Литература == * Криминология: Учебник для вузов / Под общ. ред. А. И. Долговой. М., 2001. 848 с. ISBN 5-89123-545-5. * Криминология: Учебник / И. Я. Козаченко, К. В. Корсаков. М., 2011. 304 с. ISBN 978-5-91768-209-9. * Криминология: Учебник / Под ред. Н. Ф. Кузнецовой, В. В. Лунеева. М., 2004. 640 с. ISBN 5-466-00019-1. * Кудрявцев В. Н. Причинность в криминологии. О структуре индивидуального преступного поведения. М., 1968, 2007. ISBN 978-5-48201-516-2. * Кузнецова Н. Ф. Проблемы криминологической детерминации. М., 1984. 208 с. {{Криминологи}} [[Категори:Криминологи]] d8c7on3t5irm52f663tazf0fifo31p5 0 129868 873466 2026-05-01T06:15:22Z Ellodanis5 17302 Ҫӗнӗ страница: «[[File:Jean Louis Ernest Meissonier (1815-1891) - The Hired Assassins (Les Bravi) - P327 - The Wallace Collection.jpg|thumb|The Hired Assassins, (Jean Louis) Ernest Meissonier, 1852, from the Wallace Collection]] '''Кĕрĕшнĕ вĕлеревçĕ''', е '''ки́ллер''' ({{lang-en|killer}} — «вĕлеревçĕ») == Каçăсем == {{Викисловарь|киллер}} * [https://posmotre.li/%D0%9D%D0%B0%D1%91%D0%BC%D0%BD%D1%8B%D0%B9_%D1%83%D...» 873466 wikitext text/x-wiki [[File:Jean Louis Ernest Meissonier (1815-1891) - The Hired Assassins (Les Bravi) - P327 - The Wallace Collection.jpg|thumb|The Hired Assassins, (Jean Louis) Ernest Meissonier, 1852, from the Wallace Collection]] '''Кĕрĕшнĕ вĕлеревçĕ''', е '''ки́ллер''' ({{lang-en|killer}} — «вĕлеревçĕ») == Каçăсем == {{Викисловарь|киллер}} * [https://posmotre.li/%D0%9D%D0%B0%D1%91%D0%BC%D0%BD%D1%8B%D0%B9_%D1%83%D0%B1%D0%B8%D0%B9%D1%86%D0%B0 Наёмный убийца] {{Внешние ссылки}} [[Категори:Кĕрĕшнĕ вĕлеревçĕсем| ]] [[Категори:Киллер]] bngs2pymtw2xa7zs9evh0j9v9xvzkvv 0 129869 873469 2026-05-01T08:14:21Z Ellodanis5 17302 Ҫӗнӗ страница: «{{Пĕлтерĕшсем|Кĕрĕшнĕ ĕçлевçĕ (фильм)}} [[Ӳкерчĕк:Batraki XIX-XX.jpg|thumb|right|300пкс|Кĕрĕшнĕ ĕçлевçĕсем (XIX ĕмĕр — XX ĕмĕр пуçламăшĕ)]] [[Ӳкерчĕк:Migrant worker of china.jpg|мини|300x300пкс|Кĕрĕшнĕ ĕçлевçĕсем]] '''Кĕрĕшнĕ ĕçлевçĕ''' — [[Йĕркелĕм (хуçалăх субъекчĕ)|йĕркелĕм]]ре, организаци...» 873469 wikitext text/x-wiki {{Пĕлтерĕшсем|Кĕрĕшнĕ ĕçлевçĕ (фильм)}} [[Ӳкерчĕк:Batraki XIX-XX.jpg|thumb|right|300пкс|Кĕрĕшнĕ ĕçлевçĕсем (XIX ĕмĕр — XX ĕмĕр пуçламăшĕ)]] [[Ӳкерчĕк:Migrant worker of china.jpg|мини|300x300пкс|Кĕрĕшнĕ ĕçлевçĕсем]] '''Кĕрĕшнĕ ĕçлевçĕ''' — [[Йĕркелĕм (хуçалăх субъекчĕ)|йĕркелĕм]]ре, [[организаци]]ре тата урăх тĕлте мĕнле те пулин ĕçсене пурнăçлама йышăннă [[çын]] ([[харкамлăхла сăпат]]). == Литература == * * [[s:Кустарная перепись 1894-95 года в Пермской губернии (Ленин)/Статья вторая/V|V. Крупные и мелкие заведения. — Доходы кустарей, Кустарная перепись 1894/95 года в Пермской губернии и общие вопросы «кустарной» промышленности, Владимир Ильич Ленин.]] * Приказ Министра обороны Российской Федерации от 26 июля 2010 г. № 1010 «О дополнительных мерах по повышению эффективности использования фондов денежного довольствия военнослужащих и оплаты труда лиц гражданского персонала Вооружённых Сил Российской Федерации». == Каçăсем == * [http://bd.fom.ru/report/map/az/0-9/177_4056/dd011708 Понятие «Наёмный работник»]. {{Тулаш каçăсем}} [[Категори:Капитализм]] [[Категори:Экономика терминĕсем]] [[Категори:Çар тивĕç-ирĕкĕ| ]] 1dn43o9bp21somn3cvjv34bwcwf940b