Википеди cvwiki https://cv.wikipedia.org/wiki/%D0%A2%C4%95%D0%BF_%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%86%D0%B0 MediaWiki 1.47.0-wmf.1 first-letter Медиа Ятарлă Сӳтсе явасси Хутшăнакан Хутшăнаканăн канашлу страници Википеди Википеди сӳтсе явмалли Ӳкерчĕк Ӳкерчĕке сӳтсе явмалли MediaWiki MediaWiki сӳтсе явмалли Шаблон Шаблона сӳтсе явмалли Пулăшу Пулăшăва сӳтсе явмалли Категори Категорине сӳтсе явмалли TimedText TimedText talk Модуль Обсуждение модуля Event Event talk 0 13809 873870 800885 2026-05-13T04:05:18Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 873870 wikitext text/x-wiki {{Чĕлхе |тĕс = алтай |ят = Пулхăр чĕлхи |тăван ят = |патшалăхсем = |регионсем = |официаллă чĕлхе = |йĕркелевçĕ = |калаçакансен йышĕ = |рейтинг = |статус = |çухалнă = <!-- [[IX]]- ?-->[[XIV]], [[чăваш чĕлхи]] пулса юлнă |категори = [[Еврази чĕлхисем]] |классификаци = [[Алтай чĕлхисем|Алтай çемьи]] : [[Тĕрĕк чĕлхисем|Тĕрĕк турачĕ]] :: [[Пулхăр чĕлхисем|Пулхăр ушкăнĕ]] |çыру = [[пулхăр рунисем]] |ГОСТ 7.75-97 = |ISO1 = |ISO2 = |ISO3 = }} :''[[Пăлхари]]н паянхи чĕлхине шырасан [[пăлхар чĕлхи]] статьяна уçса пăхăр'' '''Пулхăр чĕлхи''' (протопăлхар, прапăлхар, авалхи пăлхарсен чĕлхи, авалхи пăлхар) — темиçе çывăх пĕртăван [[Балкан çурутравĕ|Балканра]], Вăтам [[Атăлçи]] тата [[Çурçĕр Кавказ]]ри [[пулхарсем|пулхар]] йăхĕсен чĕлхи. Пулхăрсен чĕлхи хальхи [[чăваш чĕлхи]]пе пĕрле [[тĕрĕк чĕлхисем|тĕрĕк]] йышĕнчи пулхăр ушкăнне кĕрет. == Истори == '''Малтанхи пулхăр чĕлхи''', [[V ĕмĕр]]те [[Азов тинĕсĕ]]н таврашĕнче сарăлнă, хăй хыççăн çыру палăкĕсене хăварман. == Танай пулхăр чĕлхи == [[File:Bulgar runic letters.png|thumb|250px|П. Добрев çырса кăтартнă [[пăлхар рунисем|Пăлхар рунисен]] 132 палли.]] VII—X ĕмĕрсенче Балканра саралнă. Унăн глосĕсем юлнă, çаплах вăл хальхи Балкан чĕлхисенче, [[хункăр чĕлхи]]не кĕрсе юлнă. == Атăл-пулхăр чĕлхи == [[VIII ĕмĕр]]тенпе '''атăл-пулхар чĕлхи''' [[Атăл]]та саралнă. Арап графикипе çырнă XIII—[[XIV ĕмĕр]]сенчи эпитафисене [[Атăлçи Пăлхар]] çĕрĕсенче тупнă. Çак ротацисăмлă дж-диалект пулать. {| class="wikitable" border="1" style="direction: rtl;" |- !width="100"|Атăл-пулхар сăмахĕ !width="100"|Транслитераци тĕслĕхĕ !width="125"|Хальхи [[чăваш чĕлхи|чăваш]] аналогĕ !width="125"|Хальхи [[Тутар чĕлхи|тутар]] аналогĕ !width="100"|Вырăсла пĕлтерĕшĕ |- | هیر | хир | хĕр | кыз | дочь, девушка |- | اول | авл | ывăл | ул | сын |- | آیح | айх | уйăх (ойăх) | ай | месяц |- | جال | джал | çул (çол, ~кăçал) | ел | год |- | تواتو، تواتة | туату, туата | тăват(тă) | дүрт | четыре |- | آلط، آلطی | алты, алт | ултă (олтă), улт (олт) | алты | шесть |- | جتی، جیات | джиат, дж-ти | çич, çичĕ | җиде | семь |- | سکر | с-к-р | сак(к)ăр | сигез | восемь |- | طحر، طحور | т-хур, т-х-р | тăх(х)ăр | тугыз | девять |- | وان | ван | вун (вон), вунă (вонă) | ун | десять |- | جیریم، جرم | джирим, дж-р-м | çирĕм | егерме | двадцать |- | ووطر | вут-р | вăтăр | утыз | тридцать |- | جور | джур | çĕр | йөз | сто |} == Çав. пекех == * [[Хун чĕлхи]] * [[Хасар чĕлхи]] * [[Авар (тĕрĕк) чĕлхи]] * [[Пулхăр ротацизмĕ]] * [[Пулхăр ламбдаизмĕ]] == Литература == * Булгарский язык // [[БРЭ]]. Т.4. М.,2006. * Benzing J. Das Hunnische, Donaubolgarische und Wolgabolgarische (Sprachreste) // PhTF. T 1, 1959 * Хакимзянов Ф. С. Язык эпитафий волжских булгар. М., 1978 * Хакимзянов Ф. С. Булгарский язык // Языки мира. Тюркские языки. — М., 1997. * Мудрак О. А. Заметки о языке и культуре дунайских булгар // Orientalia et Classica VI, Аспекты компаративистики 1. М., 2005. [http://starling.rinet.ru/Texts/bulgar.pdf pdf] * [http://membes.tripod.com/~Groznijat/pb_lang/suppl.html Inscriptions and Alphabet of the Proto-Bulgarians, by Peter Dobrev]{{Ĕçлемен каçă|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Каçăсем == * [http://www.bulgarlar.com/Toponim/Toponim.html Пулхар топонимĕ] * [http://bulgarizdat.ru/book101.html - Закиев М.З. ЛИНГВОЭТНИЧЕСКИЕ ОСОБЕННОСТИ ВОЛЖСКИХ БУЛГАР – ГЛАВНОГО ЭТНИЧЕСКОГО КОРНЯ ТАТАР] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110702082729/http://www.bulgarizdat.ru/book101.html |date=2011-07-02 }} {{Тĕрĕк чĕлхисем}} [[Категори:Аслă Пăлхар]] [[Категори:Тĕрĕк чĕлхисем]] [[Категори:Вăтам ĕмĕрсенчи чĕлхесем]] [[Категори:Раççей чĕлхисем]] [[Категори:Пӑлхарсем]] ic97usa4rurv65rr7qhaxtitids39ih 0 16852 873881 871377 2026-05-13T09:10:24Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 873881 wikitext text/x-wiki {{урăх пĕлтерĕшсем}} {{ПВ-Раççей |статус = Хула |чăвашла çĕлĕк = Самар |тăван çĕлĕк = {{lang-ru|Самара}} |герб = Coat_of_Arms_of_Samara_(Samara_oblast).png |ялав = Flag_of_Samara_(Samara_oblast).png |герб анлăшĕ = 100 |ялав анлăшĕ = 150 |lat_deg =53 |lat_min =11 |lat_sec =0 |lon_deg =50 |lon_min =07 |lon_sec =0 |CoordAddon = type:city(1152000)_region:RU |CoordScale = |ЯндексКартти = http://maps.yandex.ru/samara |патшлăх картин пысăкăшĕ = 300 |регион = Самар облаçĕ |регион карттин пысăкăшĕ = 200 |район = |район тапăлра = |район карттин пысăкăшĕ = |шалти пайлану = 9 административных районов |пуçлăх тĕсĕ = мэр |пуçлăх = [[Тархов Виктор Александрович|Виктор Тархов]] |никĕсленĕ вăхăт = 1586 çул |пĕрремĕш асăну = 1357 çул |малтанхи ятсем = Куйбышев |статус = |лаптăк = 466 |йышлăх = |çӳллĕш тĕсĕ = |ПВ центрĕн çӳллĕшĕ = 100 |климат = вăтам-континентлă |официаллă чĕлхе = |официаллă чĕлхе-ref = |пурăнан халăх = 1 135 422 | author = | url = | title = | datepublished = | accessdate = |çырав çулĕ = 2008 |Йышлăх = |Агломераци = |наци йышĕ = [[вырăссем]] (83,6 %)<br />[[тутарсем]] (3,9 %)<br />[[чăвашсем]] (3,1 %)<br />[[мордва]] (2,7 %)<br />[[украинсем]] (1,9 %) |конфесси йышĕ = [[православи|православсем]],<br />[[ислам|мăсăльмансем]],<br />[[иуда тĕнĕ|иудейсем]], урăххисем |этнохороним = самарçă,<br />самарçăсем |вăхăт тăрăхĕ = +4 |телефон кочĕ = 846 |почтă индексĕ = |почтă индексĕсем = 443xxx |автомобиль кочĕ = 63, 163 |цифрăллă идентификатор = |категори Commons-ра = Samara |сайт = http://city.samara.ru |сайт чĕлхи = |сайт чĕлхи 2 = |сайт чĕлхи 3 = |сайт чĕлхи 4 = |сайт чĕлхи 5 = |add1n = «Мой город» энциклопедире |add1 = [http://www.mojgorod.ru/samarsk_obl/samara/index.html Samara] |add2n = |add2 = |add3n = |add3 = }} '''Самар''' ({{lang-ru|Самара}}) — [[Раççей Федерацийĕ|Раççейĕн]] пысăк хули, [[Атăл]]ăн сулахай çӳллĕ çыранĕнче [[Самар Луки]] патĕнче, [[Самар (юханшыв)|Самарпа]] [[Сук (юханшыв)|Сук]] юханшывĕсем хушшинче вырнаçнă, [[Самар облаçĕ]]н [[администраци центрĕ]]<ref>[https://timescanner.pro/ru/Samara_Samarskaya_Oblast Самар хули ҫинчен калакан информаци] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210901203802/https://timescanner.pro/ru/Samara_Samarskaya_Oblast |date=2021-09-01 }}</ref>. Совет тапхăрĕнче ([[1935]] кăрлачăн 27-мĕшĕ — [[1991]] çулхи кăрлачăн 25-мĕшĕ) хула '''Ку́йбышев''' ([[Куйбышев Валериан Владимирович|Валериан Куйбышев]] патшалăх тата парти ĕçченĕ) ятлă пулнă. == Администрациллĕ пайлану == Самар тăххăр района пайланса тăрать: * [[Самарăн Промăçлă районĕ|Промăçлă]] (267 пин çын) * [[Самарăн Киров районĕ|Киров]] (228,4 пин çын) * [[Самарăн Совет районĕ|Совет]] (176,8 пин çын) * [[Самарăн Октябрь районĕ|Октябрь]] (108,3 пин çын) * [[Самарăн Чукун çул районĕ|Чукун çул]] (102,3 пин çын) * [[Самарăн Хĕрлĕ тăм районĕ|Хĕрлĕ тăм]] (83,8 пин çын) * [[Самарăн Куйбышев районĕ|Куйбышев]] (79 пин çын) * [[Самарăн Ленин районĕ|Ленин]] (63,2 пин çын) * [[Самарăн Самар районĕ|Самар]] (30,2 пин çын) == Халăхĕ == [[Ӳкерчĕк:Население Самары.PNG||thumb|200px|Халăх йышĕн улшăнăвĕ]] Йышĕ — 1,1581 млн çын (1.01.2008), (Раççейре 6-мĕш вырăнта — [[Мускав]], [[Санкт-Петербург]], [[Çĕн Çĕпĕр]], [[Екатеринбург]]а, [[Чулхула]] хыççăн). Самарта [[2008]] çулхи кăрлач тĕлне 1 миллион 158 пин çын пурăннă. Икĕ тĕпĕллĕ Самара—[[Тольятти]] [[хула агломерацийĕ|агломерацинче]] — [[Новокуйбышевск]], [[Кинель]], [[Чапаевск]], [[Жигулёвск]] — 2,3 млн çын шутланать (РФ 3-мĕш — Мускавпа Санкт-Петербург хыççăн [[2005]] çулта. {| class="standard" |+ Самар хулин халăх йышĕ, çулсемпе (пин çын) !Çул !1897 !1923 !1926 !1939 !1956 !1959 !1962 !1967 !1970 !1973 !1976 !1979 |- |Йышĕ |91.7 |147.4 |172 |390 |760 |806 |881 |992 |1045 |1117 |1162 |1216.2 |- !Çул !1982 !1986 !1989 !1992 !1996 !1998 !2000 !2001 !2003 !2005 !2006 !2007 |- |Йышĕ |1243 |1267 |1254.4 |1239.2 |1208.3 |1160.3 |1156.1 |1143.6 |1157.9 |1133.4 |1143.3 |1139.1 |- !Çул !2008 ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! |- |Йышĕ |1158.1 | | | | | | | | | | | |} '''Наци йышĕ''' <center> {| class="wikitable" class="standard sortable" |+Самар хулин наци йышĕ<ref>Пур Раççейри 2002 çулхи халăх çыравĕ хыпарĕпе</ref> |- ! Халăх ! Йышĕ <br />(çын) ! Пур халăх йышĕ <br />шутĕнче<br /> (%) |- | Вырăссем | 1 036 857 | 88,1 |- | Тутарсем | 40 327 | 3,4 |- | Украинсем | 19 178 | 1,8 |- | Мордвасем | 17 861 | 1,5 |- | Чăвашсем | 15 252 | 1,3 |- | Эрменсем | 7 140 | 0,4 |- | Еврейсем | 5 231 | 0,4 |- | Белоруссем | 4 835 | 0,4 |- | Азербайджансем | 4 468 | 0,4 |- | Пушкăртсем | 1 849 | 0,2 |- | Казахсем | 1 731 | 0,1 |- | Узбексем | 1 618 | 0,1 |- | Нимĕçсем | 1 506 | 0,1 |- | Грузинсем | 1 459 | 0,1 |- | Чикансем | 1 296 | 0,1 |- | Таджиксем | 1 234 | 0,1 |- | Çармăссем | 712 | 0,1 |- | Молдавансем | 665 | 0,1 |- | Чеченсем | 456 | 0,0 |- | Кăркăссем | 391 | 0,0 |- | Урăх халăх çынни, <br />хăш халахне кăтартман | 12 362 | 1,1 |} </center> == Истори == [[Ӳкерчĕк:Samara 002.jpg|thumb|220px|Куйбышев урамĕ хулан историлле пайĕнче (2003 çул)]] == Экономика == === Промăçлăх === [[Ӳкерчĕк:Raketa Samara.jpg|thumb|200px|«Союз» хăпартакан ракета комплексĕн астăвăм палăкĕ]] === Сутă-илӳ === {| class="standard" |+вак сутă-илӳ çаврăнăшĕ (млрд. тенкĕ) !Çул !2005 !2006 !2007 |- |Çаврăнăш |96,0 |112,2 |134,8 |} === Транспорт === == Тĕн == === Культура çурчĕсем === {{Тĕп статья|Самар храмĕсем}} [[Ӳкерчĕк:Iversk monast Samara.JPG|200px|thumb|[[Ивер хĕрарăм мăнастăрĕ]]]] Самар — нумай конфесси хули. Кунта чылай [[православи]] чиркĕвĕ, мăнастарь, [[увĕ хăйлалăх|кивĕ йăла]] чиркĕвĕ, [[мечет]], еврей хорал [[синагога|синагоги]], [[католици тĕнĕ|католици]] тата протестант храмĕ, [[баптистсем|баптистсемпе]] [[пятидесятниксем|пятидесятниксен]] кĕлӳ çурчĕ пур, вĕсенчен: * Православи [[Иверти хĕрарăм манастăрĕ]] * Католици [[Иисусăн Тасаран таса чĕри храмĕ (Самар)|Иисусăн Тасаран таса чĕри храмĕ]], вăл [[готика|готика стилĕллĕ]], хулан истори пайĕнче ларать. * Лютерансен [[Таса Георгий храмĕ]] * Мăсăльман [[Самар собор мечетĕ]], 1999 çултанпа [[Европа|Европăра]] чи пысăкки шутланнă<ref>2008 çулхи [[юпа, 17]] «[[Чечня чĕри]]» мечете [[Грозный]] хулинче уçиччен</ref>. * Иудей [[Самар хорал синагоги]], халĕ усă курмаççĕ. === Çăва-масарсем === {{Тĕп статья|Самар çăвисем}} [[Ӳкерчĕк:Ratner's monument in Samara main cemetery.jpg|thumb|200px|right|[[Хула çăви (Самар)|Хула çăвинчи]] [[Ратнер Георгий Львович|Г. Л. Ратнерăн]] вилтăпри çинчи палăкĕ]] Чи пысăк çăвасем: * [[Рубеж çăви]] — 170 пин пытару * [[Хула çави (Самар)]] 128 пин пытару * [[Кăнтăр çăви]] — 87 пин пытару == Ăслăх == '''[[РĂА|Раççей Ăслăх Академийĕ]] шутĕнчи йĕркеленӳлĕхсем:''' * [[РĂА Самар ăслăх тĕпĕ]] * [[РĂА Атăл бассейнĕн экологи институчĕ]] * [[ФИАН|РĂА П. Н. Лебедев ячĕллĕ физика институчĕ]]н Самар филиалĕ * [[Самар ялхуçалăх РЯХĂА Н.М.Тулайков ячĕллĕ ăслăх-тĕпчев институчĕ]] * [[Металлургипе материал тĕпчев А.А.Байков ячĕллĕ институчĕ]]н Атăлçи филиалĕ * [[СПАУ]] çумĕнчи [[Машинсен акустика институчĕ]] * [[Технологипе пахалăх ăслăх-тĕпчев институчĕ]] * [[РĂА Кăткăс системăсене тытса пырас ыйтусен институчĕ]] == Çутĕç == {{main|Самарти аслă пĕлӳ керменĕсем}} == Культура == === Музейсем тата галерейăсем === {{main|Самар музейĕсем}} Халĕ Самарта 20 музей ытла ĕçлет, вĕсенчен ваттисем ячĕллĕ [[Петр Владимирович Алабин|П. В. Алабин]] [[Самар облаçĕн тăван ене тĕпчекен музейĕ]] [[Самар ӳнер музейĕ|Самар облаçĕн ӳнер музейĕ]], Çаплах анчах уçăлнă [[Самар футболĕн музейĕ]]. === Театрсем тата концерт залĕсем === {{main|Самар театрĕсем}} '''Сцена вырăнĕсем'''<br /> [[Ӳкерчĕк:Samara pushkin.JPG|200px|thumb|А. С. Пушкин ячĕллĕ чукун çул ĕçтĕшĕсен культура керменĕ]] === Кинотеатрсем === * '''Cinema кафе''' (Киров проспекчĕ, 156) * '''Звезда''' (Çĕнĕ Сад урамĕ, 106) * '''Кадр''' (кино-клуб, Куйбышев урамĕ 103) * '''Каро-фильм''' (Мускав шоссе 18-мĕш çм) * '''Киномечта''' (ТЦ Парк Хаус, 3 хут, Мускав ш., 81б) * '''Киномост''' (Дыбенко урамĕ, 30) * '''Киноплекс''' (Аэродром урамĕ , 47А) * '''Огонек''' (Киров пр, 156) * '''Ракурс''' (кино-клуб, Вилонов урамĕ, 24) * '''Россия''' (Чернореченская урамĕ, 15) * '''Художественный''' (Куйбышев урамĕ, 105) === Вулавăшсем === {{main|Самар вулавăшĕсем}} == Спорт == == Тĕнче çыхăнăвĕсем == === Партнёр-хуласем === * {{Белоруси ялавĕ}} [[Витебск]] ([[Белоруси]]), çу, 11, 2001 * {{Белоруси ялавĕ}} [[Гомель]] ([[Белоруси]]), çу, 25, 2000 * {{Украина ялавĕ}} [[Днепропетровск]] ([[Украина]]), авăн, 16, 2001 * {{Словени ялавĕ}} [[Копер]] ([[Словени]]), чӳк, 14 2008<ref>http://www.riasamara.ru/rus/news/region/society/article34939.shtml Словени Коперĕ Самарăн партнёрĕ пулса тăчĕ</ref> * {{Итали ялавĕ}} [[Палермо]] ([[Итали]]), авăн, 25, 2008 * {{Украина ялавĕ}} [[Феодоси]] ([[Украина]]) * {{Китай ялавĕ}} [[Чжэнчжоу]] ([[Китай]]), ака, 11, 2002 == Массăллă хыпар хатĕрĕсем == === Инçекурав === * Эфир каналĕсем<br />[[СТС]] (1-мĕш канал), [[Первый канал]] (3-мĕш канал), Терра / [[Рен-ТВ]] (6-мĕш канал), Скат / [[ТНТ]] (7-мĕш канал), [[Россия (телеканал)|Россия]] (9-мĕш канал), [[Домашний]] (11-мĕш канал), [[НТВ]] (21-мĕш канал), [[Пятый]] (23-мĕш канал), [[Культура (телеканал)|Культура]] (25-мĕш канал), Рио / [[ДТВ]] (27-мĕш канал), [[Муз-ТВ]] (35-мĕш канал), ТВ-3 (37-мĕш канал), [[ТВН / Звезда]] (40-мĕш канал), [[ТВ-Центр]] (47-мĕш канал), [[Спорт (телеканал)|Спорт]] (50-мĕш канал) * Кабель инçекуравĕ<br />«[[Волгателеком]]», [http://www.telenettv.ru TeleNet], [http://www.divan-tv.ru Диван ТВ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100919230630/http://divan-tv.ru/ |date=2010-09-19 }}, [http://www.catv-samara.ru Пятый путь] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151019052956/http://catv-samara.ru/ |date=2015-10-19 }} * Спутник инçекуравĕ<br />[[НТВ+]], Триколор-ТВ, [http://www.satv.ru/ Спутник-ТВ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090303112745/http://www.satv.ru/ |date=2009-03-03 }} === Радиостанцисем === <center> {| class="wikitable" style="width:40%; height:70px" class="standard sortable" |+ '''[[Вăтам хумсем|ВХ]] тата [[Кĕске хумсем|КХ]] станцисем''' |- ! Ячĕ ! Частота |- |[[Радио Звезда]] |0.729 МГц |- |[[Радио России]] |0.873 МГц |- |[[Радио Маяк]] |1.143 МГц |} {| class="wikitable" style="width:40%; height:70px" class="standard sortable" |+ '''[[Ультракĕске хумсем|FM]]-диапазон''' |- ! Ячĕ ! Тăтăшлăх |- |[[РСН]] |68.51 МГц |- |[[Радио России]] |70.31 МГц |- |[[Радио Маяк]] |72.05, 92.1 МГц (План) |- |[[Русское радио]] |72.83, 100.3 МГц |- |[[Экспресс FM]] |90.1 МГц |- |[[Милицейская волна]] |90.6 МГц |- |[[Радио 7]] |91.0 МГц |- |[[Юмор FM]] |95.7 МГц (План) |- |[[Радио Скат]] |96.3 МГц |- |[[Ретро FM]] |98.6 МГц |- |[[Эхо Москвы]] |99.1 МГц |- |[[Европа плюс]] |99.9 МГц |- |[[Радио Шансон]] |101.0 МГц |- |[[RECORD]] |101.5 МГц |- |[[Наше радио]] |102.1 МГц |- |[[NRJ]] |102.5 МГц (План) |- |[[DFM]] |102.9 МГц |- |[[Радио Мегаполис]] |103.6 МГц |- |[[Самара-Максимум]] |104.3 МГц |- |[[Авторадио]] |104.8 МГц |- |[[Радио Алла]] |105.4 МГц (План) |- |[[Дорожное радио]] |106.1 МГц |- |[[Love радио]] |106.6 МГц |} </center> === Пресса === «[[ТЕЛЕНЕДЕЛЯ для всей семьи.]]», «[[Самарское обозрение]]», «[[Волжская коммуна]]», «[[Волжская заря]]», «[[Самарские известия]]», «[[Самара. Журнал столицы региона]]», «[[Самарский футбол]]», «[[журнал "Дело"]]», «[[Пульс Поволжья]]», «[[Самарская газета]]», «[[Свежая газета. Самара]]», «[[Ваш выбор - вся Самара]]», «[[Ваш выбор - весь регион]]» тата чылай урăххи те. == Çыхăну == '''Мобил çыхăнăвĕ''' <center> {| class="wikitable" |+ Самар хулинчи мобил çыхăну операторĕсем |- ! Ăру сыпăкĕ ! Мобиллă çыхăну стандарчĕ ! Операторсем |- | 2 | [[GSM]] | [[Билайн]], [[МегаФон]], [[МТС]], [[СМАРТС]] |- | 2,5 | [[GPRS]] | [[Билайн]], [[МегаФон]], [[МТС]], [[СМАРТС]] |- | 2,75 | [[EDGE]] | [[Билайн]], [[МегаФон]], [[МТС]], [[СМАРТС]] |- | 3 | [[CDMA-450]] | [[Волгателеком]] |- | 3,5 | [[3G]], [[HSPDA]] | [[Билайн]] |} </center> '''Стационарлă çыхăну''' [[ВолгаТелеком]], [[Самара-Телеком]], [[Связьинформ]], [[Лада-Телеком]], [[Совинтел]], [[Опти-Телеком]], [[ЭР-Телеком]] тата урăххи те. '''Тетел''' [http://www.catv-samara.ru Пятый путь] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151019052956/http://catv-samara.ru/ |date=2015-10-19 }}, [http://www.samaralan.ru SamaraLan («Сетевые Информационные Системы»)], [http://www.100megabit.ru АИСТ]{{Ĕçлемен каçă|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }},[[ROL]], [http://www.unitline.ru/back/map_region_info.asp?code=63 UNITLINE] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090114114442/http://www.unitline.ru/back/map_region_info.asp?code=63 |date=2009-01-14 }}, [[Telenet]], [[Волгателеком]], [[Крафт-С]], [[Опти-телеком]], [[Самара-интернет]], [[СамараТелеКом]], [[ЭР-Телеком|Дом. Ру]], [[Телком-Самара]], [[Полярная звезда (компания)|Полярная звезда]], [http://www.metromax.ru MetroMax] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210506125614/https://metromax.ru/ |date=2021-05-06 }}, [[Телекоммуникационные системы]], СамТелеком. == Паллă вырăнсем == === Архитектура === [[Ӳкерчĕк:Samara da4a.jpg|thumb|200px|[[Головкин Константин Павлович|К. П. Головкин]] купса дачи, паллă [[Слонсен çурчĕ]]]] {{Тĕп статья|Самар архитектури}} === Палăксем, монументсем === {{Тĕп статья|Самар палăкĕсем}} === Парксем, скверсем === {{Тĕп статья|Самар сачĕсемпе паркĕсем}} * [[Струков сачĕ]] — хулан ватă паркĕ. === Рекреаци === [[Ӳкерчĕк:Samara vertol.JPG|200px|thumb|«Вертолёт лапамĕ»]] == Спорт == '''Баскетбол''' * Баскетбол клубĕ «[[ЦСК ВВС - САМАРА (баскетбол клубĕ, Самар)|ЦСК ВВС — САМАРА]]» ([[1992]] çулта никĕсленĕ<ref>http://bcsamara.ru/index.php?option=com_content&task=view&id=27&Itemid=91 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080803191136/http://bcsamara.ru/index.php?option=com_content&task=view&id=27&Itemid=91 |date=2008-08-03 }}</ref>); '''Сывлăш спорчĕ''' * Самар облаçĕн аэроклубĕ РОСТО ([[2000]] çулта никĕсленĕ<ref>http://www.dropzone.ru/bobrovka.shtml {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100315165857/http://www.dropzone.ru/bobrovka.shtml |date=2010-03-15 }}</ref>); * Самар парапланер клубĕ «Высота» ([[2000]] çулхи [[пуш, 9|пушăн 9-мĕшĕнче]] никĕсленĕ<ref>http://para.saminfo.ru/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131207115909/http://para.saminfo.ru/ |date=2013-12-07 }}</ref>); * Самарти авиаци-спорт клубĕ [[Георгиевка (аэродром)|«Sky Roads»]] ([[1998]] çулхи нарăс уйăхĕнче никĕсленĕ<ref>http://www.dropzone.ru/samara.shtml {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100313151810/http://www.dropzone.ru/samara.shtml |date=2010-03-13 }}</ref>); '''Парăс спорчĕ''' * «[[Самарти юханшыв яхт-клубĕ (юханшыв яхт-клубĕ, Самар)|Самарти юханшыв яхт-клубĕ]]» ([[1908]] çулта никĕсленĕ<ref>http://www.sail-samara.ru/history.php {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120105165437/http://www.sail-samara.ru/history.php |date=2012-01-05 }}</ref>); '''Футбол''' * Профессиллĕ футбол клубĕ «[[Крылья Советов (футбол клубĕ, Самар)|Крылья Советов]]» ([[1942]] çулхи [[ака, 12| акан 12-мĕшĕ]]); * Профессиллĕ футбол клубĕ «[[Юнит (футбол клубĕ, Самар)|Юнит]]» ([[2005]] кăрлач уйăхĕнче никĕсленĕ); '''Хоккей''' * Хоккей клубĕ «[[ЦСК ВВС (Самар) (хоккей клубĕ, Самар)|ЦСК ВВС (Самар)]]» ([[1950]] çулта никĕсленĕ<ref>http://hkcskvvs.ucoz.ru/faq/</ref>); '''Шахмат''' * «Ладья», хулан ачасемпе яшсен спорт центрĕ; === Тăванлă хуласем === * {{АПШ ялавĕ}} [[Сент-Луис]] ([[АПШ]]), 1994 * {{Болгари ялавĕ}} [[Стара-Загора]] ([[Болгари]]), 1992, юпа, 30 * {{Германи ялавĕ}} [[Штутгарт]] ([[Германи]]), 1992, çĕртме, 29 === Ют патшалăхсен консул оффисĕсем === * {{Итали ялавĕ}} Италин Самар облаçĕпе Тутарстанри (Степан Разин урамĕ, 71А) Хисеплĕ Консуллăхĕ * {{Словени ялавĕ}} Словени Республикин «Самар облаçĕ» консул тăрăхĕ Самарти Консуллăхĕ (Мускав шосси, 4А) == Çав. пекех == * [[Портал:Самар]] * [[Самар хула пуçлăхĕсем]] * [[Паллă самарçăсем]] * [[Самарăн хисеплĕ гражданĕсем]] * [[Самар урамĕсен ят-йышĕ]] == Каçăсем == {{Commonscat|Samara}} '''Влаçăн муниципаллă органĕсем:''' * [http://city.samara.ru/ Самар хулари тăрăх администрацийĕ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070607220620/http://city.samara.ru/ |date=2007-06-07 }} * [http://zdsamara.ru/ Железнодорожный район администрацийĕ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090616043801/http://www.zdsamara.ru/ |date=2009-06-16 }} * [http://dgh.samara.ru/ Департамент городского хозяйства и экологии администрации городского округа Самара] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090618075950/http://dgh.samara.ru/ |date=2009-06-18 }} * [http://www.gorduma.samara.ru Дума городского округа Самара] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090521172348/http://www.gorduma.samara.ru/ |date=2009-05-21 }} '''Информаци порталĕсем:''' * [http://smbc.ru/ CамарБизнесКонсалтинг] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090430111652/http://smbc.ru/ |date=2009-04-30 }} * [http://www.samru.ru/ www.samru.ru] * [http://www.samara.ru/ www.samara.ru] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090524070924/http://www.samara.ru/ |date=2009-05-24 }} * [http://www.63.ru/ www.63.ru] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090427201502/http://63.ru/ |date=2009-04-27 }} * [http://www.e63.ru/ www.e63.ru] * [http://www.samaratoday.ru/ www.samaratoday.ru] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090613054513/http://www.samaratoday.ru/ |date=2009-06-13 }} * [http://www.i-samara.ru/ www.i-samara.ru] * [http://www.samarapoisk.ru/ www.samarapoisk.ru] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110202062945/http://samarapoisk.ru/ |date=2011-02-02 }} '''Транспорт:''' * [http://samaratrans.info/wiki/index.php/%D0%A1%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%80%D0%B0 Самар «Общественный транспорт Самарской области» сайт çинче] * [http://www.n39map.ru/ Самар GPS-навигатор картти çинче] * [http://fmap.ru/samara/ САамар хулин обществăлла транспорт маршрутне пăхмалли интерактиив карти] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090215051228/http://fmap.ru/samara/ |date=2009-02-15 }} '''Тĕрли''' * [http://www.vsamare.net Самар афиши] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160125094233/http://www.vsamare.net/ |date=2016-01-25 }} * [http://samarapeace2006.narod.ru Cамар сайчĕ] * [http://maps.yandex.ru/samara Самар картти] * [http://www.volga63.ru/ www.volga63.ru, Самарпа Тольятти телефон хыпар кĕнеки] * {{dmoz|World/Russian/Страны_и_регионы/Европа/Россия/Субъекты_Федерации/Самарская_область/Самара/|Самара}} ==Асăрхавсем== {{асăрхавсем}} {{Раççейĕн миллионлă хулисем}} {{Самар облаçĕн хулисем}} {{Атăл çинчи пысăк хуласем}} {{Ĕçри хастарлăх хулисем}} [[Категори:Самар|*]] [[Категори:Атăл çинчи хуласем]] [[Категори:Раççейĕн миллионлă хулисем]] [[Категори:Мегаполиссем]] [[Категори:Раççей хулисем]] n2t5thko0pzkjnbvoe917iqqoj8t036 0 29452 873871 738305 2026-05-13T05:10:28Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 873871 wikitext text/x-wiki '''Раймс''' ({{lang-fr|Reims}})- Вель юханшывра вырнаçнă [[Франци]] хули. Халăх йышĕ: 185 пин çын (2009).[[Шампань-Арденсем|Шампань-Арденсем (провинци)]] енре чи пысăк хула. ==Ячĕ== Авалхи Реймс енче нимĕç халăх (урăх çăлкуçра галл халăх) реми пурнăçнă.Римлянсем реми халăхпа туслă пурăнă.Пирĕн ĕмĕр çитменсен 80-мĕш çулта Дурокорторум хула никĕсленĕ.III-мĕш ĕмĕрте хула Реми ячĕпе паллă. ==Кун-çулĕ== III-мĕш ĕмĕрте реми халăх [[тĕн|тĕне]] кĕнĕ. Чылайăш Франци патшасем [[Реймс соборĕ]]нче корона илнĕ:пĕрремĕш - 496 çулта франк халăхĕн ертӳçи [[Хлодвиг]]. * 7 çу уйăхра [[1945]] çулта [[нимĕç]]сем Реймс хулара Капитуляци Хучĕ ал пуснă. == Культура == ==Паллă вырăнсем== [[Ӳкерчĕк:ReimsCathedral-01s.jpg|thumb|right|250px|Раймс соборĕ]] * [[Раймс соборĕ]]; * [[Марс]] хапхисем (3-мĕш ĕмĕр); * Сен-Реми Аббат чиркӳ (17-мĕш ĕмĕр); * Тау Керменĕ (1498 ç); * [[Жанна д'Арк]] паллăкĕ ; * Авто музейĕ (чылайăш Peugeot,Citroen,Renault маркисем). ==Раймса тăванлă хуласем== * {{ялав|Итали}} [[Флоренци]] ({{lang-it|Firenze}}), [[Итали]] * {{ялав|Конго Республики}} [[Браззавиль]] ({{lang-fr|Brazzaville}}), [[Конго Республики]] * {{ялав|Аслă Британи}} [[Кентербери]], ({{lang-en|Canterbury}}), [[Аслă Британи]] * {{ялав|Австри}} [[Зальцбург]], ({{lang-de|Salzburg}}), [[Австри]] * {{ялав|Германи}} [[Аахен]], ({{lang-de|Aachen}}), [[Германи]] * {{ялав|АПШ}} [[Арлингтон (тăрăх, Виргини)|Арлингтон (Виргини)]] ({{lang-en|Arlington}}), [[АПШ]] * {{ялав|Чехи}} [[Кутна Гора]] ({{lang-cs|Kutná Hora}}), [[Чехи]] ==Паллă çынсем== ==Каçăсем== * [http://ville-reims.fr Реймс хулин официаллă сайчĕ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110423194858/http://ville-reims.fr/ |date=2011-04-23 }} * [http://delarina.info/encyclopaedia/city/Reims/ Реймс хули] * [https://web.archive.org/web/19981206011247/http://www.ville-reims.com/ Официальный сайт города Реймс]{{ref-fr}}{{ref-en}} * [https://www.reims-tourisme.com Официальный сайт о туризме в Реймсе]{{Ĕçлемен каçă|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{ref-fr}}{{ref-en}} * [https://www.inrap.fr/accueil-chercheurs Археологические раскопки Реймса]{{ref-fr}}{{ref-en}} (Национальный институт превентивной археологии, INRAP) * [https://www.cathedrale-reims.com Реймсский собор]{{ref-fr}} {{Жанна д’Арк}} [[Категори:Раймс|*]] [[Категори:Марна департамĕнчи коммунăсем]] [[Категори:Франци супрефектурисем]] 26gwg1tsjdea8hhvnjjcwayoj3v7hg9 0 39823 873877 695346 2026-05-13T07:58:30Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 873877 wikitext text/x-wiki {{Пĕлтерĕшсем|Сăпас уесĕ}} {{Раççей империн уесĕ |ячĕ=Сăпас уесĕ |кĕпĕрне гербĕ=Coat of Arms of Kazan gubernia (Russian empire).png |кĕпĕрне=Хусан кĕпĕрни |герб=Spassk COA (Kazan Governorate) (1781).png |карттă=Kazanskaya_gubernia_Spassky_uezd.png |центр= Пăлхар{{!}}Сăпас |лаптăк=5&nbsp;247,2 [[çухрăм]]² (5&nbsp;974 км²) |пурăнан халăх=175&nbsp;198<ref name="Демоскоп Weekly">{{cite web|url=http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus_gub_97.php?reg=14|title=Демоскоп Weekly. Первая всеобщая перепись населения Российской Империи 1897 г. Наличное население в губерниях, уездах, городах Российской Империи (без Финляндии)|archiveurl=http://www.webcitation.org/61AFHh0fF|archivedate=2011-08-24}}</ref> ([[1897]]) |йĕркеленĕ=[[1781]] |пăрахăçланă=[[1920]] }} '''Сăпас уесĕ''' — [[Хусан кĕпĕрни]]н [[1781]]—[[1920]] çулсенчи администрациллĕ-территориллĕ виçи. Уес хули - [[Пăлхар|Сăпас]]. == Кун-çулĕ == [[Хусан кĕпĕрни]]н йышĕнче Сăпас уесне [[1781]] çулта туса хунă. [[1920]] çулта Сăпас уесне пăрахăçланă, унăн территорине [[Тутар АССР]] йышне [[Сăпас кантонĕ]] ятпа кĕнĕ. == Администрациллĕ пайлану == [[1913]] çулта уесе 14 вулăс кĕнĕ<ref>{{кĕнеке |автор = |пуçелĕк = Волостныя, станичныя, сельскія, гминныя правленія и управленія, а также полицейскіе станы всей Россіи съ обозначеніем мѣста ихъ нахожденія |каçă = http://www.prlib.ru/Lib/pages/item.aspx?itemid=391 |вырăн = Кіевъ |издательство = Изд-во Т-ва Л. М. Фишъ }}</ref>: == Пурăнан халăх == [[Раççей империнчи халăха çырни (1897)|1897 çулта çырнипе]] уесре 175&nbsp;198<ref name="Демоскоп Weekly"/> çын, çав шутра [[вырăссем]] — 58,4 %, [[тутарсем]] — 30,2 %, [[чăвашсем]] — 7,2 %, [[мордвасем]] — 4,1 %, пурăннă. [[Пăлхар|Сăпас]] уес хулинче 2770 çын шутланнă. == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Каçăсем == * Справочник по городу Казани и Казанской губернии на 1920 г. Ч. 1. Центральные, губернские и уездные установления. К., 1920 * [http://maps.southklad.ru/forum/viewtopic.php?f=60&t=215 Карта Спасского уезда Казанской губернии]{{Ĕçлемен каçă|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{Хусан кĕпĕрнин уесĕсем}} {{Ru-gub-stub}} [[Категори:Хусан кĕпĕрнин уесĕсем]] o768k93p3at8ehik6djbxpr1zlo34us 0 53364 873864 683226 2026-05-12T19:39:33Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 873864 wikitext text/x-wiki {{Кинематографист |ят = Татьяна Окуневская |тăван ят = |ӳкерчĕк = |анлăшĕ = 270px |ӳкерчĕке ăнлантарни = |çуралнă чухнехи ят = Татьяна Кирилловна Окуневская |çуралнă вырăн = [[Завидово (чарăну)|станция Завидово]], {{ÇВ|Мускав кĕперни |Мускав кĕпернинче}}, [[Раççей]] |професси = XX ĕмĕрти СССР, Раççей актриси |хастар çулсем = [[1933]]—[[2001]] |тĕлĕ = |киностуди = |чыславсем = {{РСФСР тава тивĕçлĕ артисчĕ|1947}} }} '''Татья́на Кири́лловна Окуне́вская''' ([[пуш, 3]], [[1914]], [[Завидово (чарăну)|Завидово]] — [[çу, 15]], [[2002]], [[Мускав]]) — [[СССР|совет]] тата [[раççей]] актриси, [[РСФСР тава тивĕçлĕ артисчĕ]] ([[1947]]). == Биографи == == Асăрхавсем == {{асăрхавсем|2}} == Каçăсем == * {{imdb name| id=0645809 | name=Татьяна Окуневская}} * [http://www.pseudology.org/people/Okunevskaya_TK.htm Краткая биография Т. Окуневской на сайте Фатеха Вергасова «Псевдология»]{{Ĕçлемен каçă|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{actor-stub}} [[Категори:МАРХИре вĕренсе тухнисем]] [[Категори:Пайăр çынсем:«Ленком» театрĕ]] [[Категори:Ваганьково çăвине пытарнисем]] [[Категори:Лефортово тĕрминче ларнисем]] [[Категори:Москонцерт артисчĕсем]] rmi46kspb0h85z2sdm55lda3tcwazy5 0 60973 873882 870420 2026-05-13T10:02:11Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 873882 wikitext text/x-wiki {{Сăваплă |арлăх = ар |ят = Саров Серафимĕ |ӳкерчĕк = Seraphim of Sarov.jpg |анлăшĕ = 250px |ӳкерчĕке ăнлантарни= Турăш |тĕс = Православи |тĕнчери ят = Прохор Исидорович Мошнин (Машнин) |монахри ят = Серафим |çуралнă вăхăт = 14.1.1833, (2.1.1833) |çуралнă вырăн = {{ÇВ|Курск|Курскра}}, {{ÇВ|Белгород кĕперни|Белгород кĕпернинче}}, [[Раççей империйĕ]] |вилнĕ вăхăт = 2.1.1833 |вилнĕ вырăн = {{ВВ|Саров монастăрĕ|Саровра}}, {{ВВ|Тамбов кĕперни|Тамбов кĕпернинче}}, [[Раççей империйĕ]] |канонланă = [[1903]] çулта, РПЧ Сăваплă синочĕ, [[Николай II]] сĕннипе |хисеплеççĕ = Православире |сăпат = [[преподобные]] |асăну кунĕ = [[кăрлач, 15]] ([[кăрлач, 2]]) [[çурла, 1]] ([[утă, 19]]) |тĕп сăвапĕ = типнĕ ӳчĕ, Сăваплă Виçпĕрлев Серафим-Дивей мăнастăрĕнче; Дивей çăлкуçĕ |ĕçсем = |маттурлă пурăнни = çирĕп [[аскетизм]], [[Столпник|столпничество]] |викиампар = Seraphim of Sarov }} '''Саров Серафи́мĕ''' (тĕнчере '''Про́хор Иси́дорович Мошни́н''', хăшпĕр çăлкуçсенче — '''Машнин'''; [[утă, 19]], [[1754]] (е 1759), [[Курск]] — [[кăрлач, 2]], [[1833]], [[Саров мăнастăрĕ]]) — [[Саров монастăрĕ]]н [[иеромонах]]ĕ, [[Дивей монастăрĕ|Дивей монастăрьне]] никĕслекенĕ тата хӳтĕлекенĕ. [[Вырăс православи чиркĕвĕ|Раççей чиркĕвĕ]] ăна [[1903]] çулта [[Николай II]] патша сĕннипе мухтавланă. Православире чи хисеплĕ [[сăвапли]]сенчен пĕри. == Биографи == [[File:Serafim and a bear.jpg|мини|left|210px|Серафим упана апат çитерет. ''Саров çулĕ'' литографи фрагменчĕ, 1903.]] 1754 çулта <ref>Татăшах 1759 çулта çуралнă тени тĕл пулать, анчах та тĕпчевçĕсем ăна йăнăш теççĕ ([http://www.nne.ru/pub.php?id=20 Что и кто стоит за лживыми публикациями о праздновании 250-летия Серафима Саровского] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140527213502/http://www.nne.ru/pub.php?id=20 |date=2014-05-27 }}</ref> [[Курск]]ра, пуян паллă Исидор Мошнин купса тата унăн Агафия арăмĕ çемьинче кун çутине курнă<ref name="days">Раздел «Биография» написан на основе жития преподобного Серафима — [http://days.pravoslavie.ru/Life/life138.htm Преподобный Серафим, Саровский чудотворец]</ref>. Пĕчĕк чухнех ашшĕне çухатнă. 7 çула çитсен [[Сергий-Хусан кафедра соборĕ|Сергий-Хусан соборĕн]] чанĕ çинчен ӳкнĕ пулсан та чĕрĕ юлнă. Яш чухне Прохор йывăр чирленĕ. Амакпа асапланнă чухне ăна тĕлĕкре [[Турă амăшĕ]] сиплнме шанăç панă. Тĕлĕкĕ чăнах пулнă. [[Хĕрес йăтса утни|Хĕрес йăтса утнă]] чухне вĕсен килĕ умĕпе [[Паллă Сăваплă Турă амăш турăшĕ|Паллă Сăваплă Турă амăш турăшне]] йăтса пынă, амăшĕ Прохора урама йăтса тухнă, турăша чуп тутарнă, çакăн хыççăн ача сывалма тытăннă<ref name="days" />. == Хисеплени тата канонизацилени == [[File:La vida de san Serafín.jpg|мини|200px|Саров Серафимĕ, пурăннипе (турăш, XX ĕм. пуçл.)]] [[File:Motovilov.gif|мини|200px|Николай Александрович Мотовилов]] == Асăрхавсем == {{асăрхавсем|2}} == Литература == # {{кĕнеке|автор=Степашкин В. А. |пуçелĕк=Преподобный Серафим Саровский: предания и факты |кăларăм=3-мĕш кăл., тӳр. тата хуш |вырăн=Саров |издательство=ЗАО «ИНФО» |çул=2009 |страниц=264 |тираж=1000 |isbn=978-5-89269-010-2}} # «''Сказания о жизни и подвигах блаженной памяти отца Серафима''». М., 1831 г. # «''Сказание о подвигах Серафима''» // журнал «Маяк», 1845 г. Т. XVI # «''Сказание о подвигах и событиях жизни старца Серафима''». СПб., 1849 г. (составлено по рассказам иеромонаха Иоасафа учителем гимназии Н. Е. Андреевским) # Архимандрит Сергий «''Сказание о старце Серафиме''». 1858 г. # Елагин Н. В. ''«Житие» преподобного Серафима Саровского''. 1863 г. # [[Серафим (Чичагов)|Чичагов Л. М.]], священник «''Летопись Серафимо-Дивеевского монастыря''». 1896 г. # [http://krotov.info/libr_min/24_ch/chich/agov_1903.html Серафим (Чичагов). ''Житие преподобного Серафима, Саровского чудотворца''. 2-е издание, Серафимо-Дивеевский монастырь, 1903 г.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161026204939/http://krotov.info/libr_min/24_ch/chich/agov_1903.html |date=2016-10-26 }} # ''[[Кедров Николай Иванович|Кедров Н. И.]]'' Народный богомолец преподобный Серафим, старец Саровский. — М., 1903 # Денисов Л. И. «''Житие, подвиги, чудеса, духовные наставления и открытие святых мощей преподобного и богоносного отца нашего Серафима, саровского чудотворца''» С историческими очерками Саровской пустыни и женских монастырей, основанных под благодатным воздействием препродобного Серафима. С приложением: I) [[Тропарь|Тропаря]], [[кондак]]а и двух молитвенных воззваний к преп. Серафиму; II) Стихотворения, посвященного памяти преп. Серафима; III) Справки из архива Курской духовной консистории; IV) Указания пути в Саров из разных местностей России. С 60 рисунками, 8 миниатюрами, двумя планами (Саровской пустыни, Дивеевского монастыря) и картой путей в Саров. Составил Л. И. Денисов, действительный член Московского Общества Любителей Духовного Просвещения. Москва. Издание книгопродавца А. Д. Ступина. 1904. # «''Открытие мощей и прославление святого преподобного Серафима Саровского чудотворца''». Типография Т-ва И. Д. Сытина, Валовая улица, свой дом, Москва, 1903 г. # [http://www.pravbeseda.ru/library/index.php?page=book&id=675 Митрополит Вениамин (Федченков). «Всемирный светильник преподобный Серафим Саровский.»]{{Ĕçлемен каçă|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} # [http://serafim-library.btv.ru/GitieSerafima/jitie.html Е.Поселянин. Преподобный Серафим Саровский Чудотворец.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090216075252/http://serafim-library.btv.ru/GitieSerafima/jitie.html |date=2009-02-16 }} # Преподобный Серафим Саровский: Жизнь, чудеса, святыни / Авт.-сост. А.Мацуркевич. М.: Русь-Олимп, Эксмо, 2011. 352 с., ил., Серия «Подарочные издания. Мир православия», 3 000 экз., ISBN 978-5-699-48039-5 # Протоиерей Всеволод Рошко. ''Преподобный Серафим: Саров и Дивеево. Исследования и материалы.'' М., 2001. == Каçăсем == * [http://spiritual.ru/saint/ssar1.html Преподобный Серафим Саровский «''Жизнь и Путь''»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161013211145/http://spiritual.ru/saint/ssar1.html |date=2016-10-13 }} * [http://www.4udel.nne.ru/serafim/jitie.php Житие преподобного Серафима Саровского чудотворца] на сайте [[Серафимо-Дивеевский монастырь|Серафимо-Дивеевского монастыря]] * [http://www.serafimsarovsky.ru/proslsv/ Сайт Оргкомитета по оказанию содействия мероприятиям, связанным с празднованием Русской Православной Церковью 250-летия со дня рождения преподобного Серафима Саровского] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070809112034/http://www.serafimsarovsky.ru/proslsv/ |date=2007-08-09 }} * [http://www.diveevo.ru/serafim/serafim.php3 Житие преподобного Серафима Саровского] * [http://www.bfss.ru/ Благотворительный фонд преподобного Серафима Саровского] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160314163406/http://bfss.ru/ |date=2016-03-14 }} * [http://www.days.ru/Life/life138.htm Преподобный Серафим, Саровский чудотворец на сайте Православие.ru] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060404113543/http://www.days.ru/Life/life138.htm |date=2006-04-04 }} * [http://www.serafim100.ru Веб-портал, посвященный 100-летию канонизации и 250-летию со дня рождения Святого Преподобного Серафима Саровского] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141125211753/http://www.serafim100.ru/ |date=2014-11-25 }} [[Категори:Вырăс православи сăваплисем]] [[Категори:XIX ĕмĕрти христиан сăваплисем]] [[Категори:Хупăнчăксем]] [[Категори:Раççей сăваплисем]] [[Категори:XX ĕмĕрте канонизациленисем]] [[Категори:Чулхула облаçĕнче пытарнисем]] [[Категори:Вырăс православи чиркĕвĕн иеромонахĕсем]] [[Категори:Дивей сăваплисен соборĕ]] jvkvk27q9no5ix0y3rkxe83i67g9gq3 0 84392 873866 809509 2026-05-12T21:34:26Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 873866 wikitext text/x-wiki '''Пĕрлĕх ĕçлевçи''' — пĕрлĕх ĕçĕ-хĕлĕпе тăрмашакан пайăр çын, хăйĕн ирĕкĕпех политика, культура, професси енĕпе кирлĕ пĕрлĕх [[ĕçхĕл]]не туса пыраканскер<ref>Общественный // Толковый словарь русского языка с включением сведений о происхождении слов / [[Институт русского языка имени В. В. Виноградова РАН]]; отв. ред. [[Шведова, Наталия Юльевна|Н. Ю. Шведова]]. — {{М}}: Азбуковник, 2007. — С. 550.</ref>. Пĕрлĕх ĕçлевçин пурнăçне пĕтересшĕн çынна 12 çултан пуçласа 20 çула çити [[ирĕклĕхне чарни|ирĕклĕхне чараççĕ]], ĕмĕрлĕхех ирĕклĕхне чараççĕ е [[Айăпласа вĕлерни|айăпласа вĕлереççĕ]]<ref>[http://www.consultant.ru/popular/ukrf/10_40.html#p4939 Уголовный кодекс Российской Федерации. Статья 277. Посягательство на жизнь государственного или общественного деятеля.]</ref>. Сăмахсарта çырнинчен<ref>[http://samah.chv.su/s/ĕçлевçĕ Чăвашла-вырăсла словарь (1982)]</ref>: {{Цитата|Ĕçлевçĕ — работник, труженик}} == Çав. пекех == * [[Политик]] == Асăрхавсем == {{асăрхавсем|2}} == Литература == * ''[[Беликов Павел Фёдорович|Беликов П. Ф.]]'' [http://grani.agni-age.net/biograph/14_pfb.htm Рерих — общественный деятель] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110909113133/http://grani.agni-age.net/biograph/14_pfb.htm |date=2011-09-09 }} // Грани эпохи. — № 46. — [[2011]]. — [[утă, 12]]. * ''Бриллиантов А. В.'', ''Курганов С. И.'' Комментарий к уголовному кодексу Российской Федерации (постатейный) / Под ред. А. В. Бриллиантова. — {{М}}: Проспект, 2011. — 416 с. — ISBN 978-5-392-02725-5 * ''[[Воровский Вацлав Вацлавович|Орловский П.]]'' [http://dugward.ru/library/turgenev/vorovskiy_turg-obch_deyat.html Тургенев как общественный деятель] // [[Одесское обозрение]]. — [[1908]]. — [[çурла, 23]]. [[Категори:Пĕрлĕх ĕçченĕсем|*]] eqh8yl1y5clf229rjs26awrmaqg6122 0 85294 873868 718438 2026-05-13T01:04:40Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 873868 wikitext text/x-wiki {{Пайăр çын |ят = Аугусто Пиночет |тăван ят = |портрет = Augusto Pinochet foto oficial coloreada.jpg |портрета ăнлантарни = |ĕçлев тĕсĕ = |çуралнă вăхăт = |çуралнă вырăн = |гражданлăх = |пăхăнулăх = |вилнĕ вăхăт = |вилнĕ вырăн = |амăшĕ = |ашшĕ = |упăшка = |арăм = |ачасем = |парнесемпе чыславсем = |сайт = |викиампар = Category: }} '''Аугу́сто Хосе́ Рамо́н Пиноче́т Уга́рте''' ({{lang-es|Augusto José Ramón Pinochet Ugarte}}; 25 чӳк 1915, Вальпараисо, Чили — 10 раштав 2006, Сантьяго, [[Чили]]) — Чили патшалӑх тата ҫар ӗҫченӗ, генерал-капитан. 1973 ҫулхи ҫар влаҫа ҫавӑрса илнӗ май, демократиллӗ социалист президент [[Альенде Сальвадор|Сальвадор Альенде]] ертсе пынӑ правительствинчен тытӑмне туртса илнӗ. == Пурнӑҫӗ == == Ӗҫӗ-хӗлӗ == Пиночета ҫын ирӗклӗхне хӗснишӗн тата репрессисемшӗн хурлаҫҫӗ, ҫав вӑхӑтрах унӑн экономиллӗ политикине ӑнӑҫуллӑ тата прогрессивлӑ тесе ҫӳллӗ шая лартаҫҫӗ. == Вуламалли == *Шевелёв В. Утро Аугусто Пиночета. // Диктаторы и боги. — Ростов-на-Дону: Феникс, 1999. *Габриэль Гарсиа Маркес. Тайные приключения Мигеля Литтина в Чили. (исп. La aventura de Miguel Littín clandestino en Chile). *Кангас С. Чикагские мальчики и чилийское экономическое чудо *Кармен А. Р. Мифотворчество невежд. Сказки дедушки Пиночо и его российских последователей *Маньков С. Христианин, а потом уже всё остальное == Каҫӑсем == * [http://scepsis.ru/library/id_1451.html Из материалов Первого Международного общественного трибунала над чилийской хунтой] * [http://www.josepinera.org/zrespaldo/HOW%20ALLENDE%20DESTROYED%20DEMOCRACY%20IN%20CHILE.pdf «A House Divided. How Allende Destroyed Democracy in Chile».] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200713103454/http://www.josepinera.org/zrespaldo/HOW%20ALLENDE%20DESTROYED%20DEMOCRACY%20IN%20CHILE.pdf |date=2020-07-13 }} «Society», September/October 2005, Vol.42, No 6{{ref-es}} * [http://www.josepinera.com/libros/casa_dividida.htm ''Pinera J.'' «Una Casa Dividida. Cómo el gobierno de Allende destruyó la democracia en Chile»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140210032211/http://www.josepinera.com/libros/casa_dividida.htm |date=2014-02-10 }}{{ref-en}} * [https://www.hoover.org/research/what-pinochet-did-chile What Pinochet Did for Chile] ''Hoover Digest (2007 No. 1)''{{ref-en}} [[Категори:Истори]] [[Категори:Политиксем|*Патшалăхсем]] [[Категори:Политика, патшалăхсемпе|*Политиксем]] iaag5iouytdr20hwcgyhksjt5cx06be 0 93260 873867 716522 2026-05-13T01:03:52Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 873867 wikitext text/x-wiki {{Пайăр çын |ят = Пинеджем I |тăван ят = |портрет = Pinedjem I Karnak.jpg |анлăшĕ = |портрета ăнлантарни = |çуралнă чухнехи ят = |ĕçлев тĕсĕ = мӑчавар |çуралнă вăхăт = |çуралнă вырăн = |гражданлăх = |пăхăнулăх = |вилнĕ вăхăт = |вилнĕ вырăн = |амăшĕ = |ашшĕ = |упăшка = |арăм = |ачасем = |парнесемпе чыславсем = |сайт = |викиампар = Category: }} '''Пинеджем I''' — п. эрч. 1070—1032 ҫулсенче Фивари Амонӑн ҫӳлти мӑчаварӗ тата п. эрч. 1054 ҫултан кӑнтӑр Египетӑн чӑн пуҫлӑхӗ. == Кун-ҫулӗ == == Ӗҫӗ-хӗлӗ == == Вуламалли== *Ad Thijs. Nodjmet A, Daughter of Amenhotep, Wife of Piankh and Mother of Herihor (англ.) // Zeitschrift für Ägyptische Sprache und Altertumskunde. — 2013. — Vol. 140, iss. 1. — P. 53–68. — ISSN 0044-216X. — doi:10.1524/zaes.2013.0005. *John H. Taylor. Nodjmet, Payankh and Herihor: The Early Twenty-First Dynasty Reconsidered (англ.) // Proceeding of the Seventh International Congress of Egyptologists / C.J. Eyre, Leuven. — 1995. — 3 September. — P. 1143-1155. == Каҫӑсем == * [http://ib205.tripod.com/pinudjem-1.html Egypt, Land of Eternity — Pinudjem I] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091123071030/http://ib205.tripod.com/pinudjem-1.html |date=2009-11-23 }} (англ.) {{Авалхи икĕпатсем}} [[Категори:Фараонсем, алфавитпа]] [[Категори:Амонăн çӳлти мăчаварĕсем]] 8pwm4o7qnvrnr71c6gxeduj9u2adssp 0 93741 873872 867182 2026-05-13T05:26:27Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 873872 wikitext text/x-wiki {{Ăсчах | Ят = Борис Викторович Раушенбах | Тăван ят = | Ӳкерчĕк = | Анлăшĕ = | Çуралнă вăхăт = 5 (18) кӑрлач [[1915]] | Çуралнă вырăн = | Вилнĕ вăхăт = 27 пуш [[2001]] | Вилнĕ вырăн = Мускав | Гражданлăх = | Ăслăх сфери = механика | Ăсчах степенĕ = | Ăсчах хисепĕ = | Ĕçлев вырăнĕ = | Альма-матер = | Ăсчах ертӳçи = | Палă вĕренекенсем = | Паллă = | Чыславсемпе парнесем = | Сайт = }} '''Борис Викторович Раушенбах''' (5 [18] кӑрлач 1915, Петроград — 27 пуш 2001, Мускав) — совет тата раҫҫей физикӗ-механикӗ, совет космонавтикин никӗслевҫисенчен пӗри, техникаллӑ ӑҫлӑхсен тухтӑрӗ, профессор. АН СССР Академикӗ (1984; член-пайташӗ 1966). [[Социализм Ĕçĕн Паттăрĕ]] (1990). Ленин парнин лауреачӗ (1960). 1959 ҫултан КПСС пайташӗ. == Кун-ҫулӗ == == Ӗҫӗ-хӗлӗ == *Вибрационное горение. — М.: Физ.-мат. лит., 1961. — 500 с. — 7000 экз. *Управление ориентацией космических аппаратов. — М.: Наука, 1974. *Пространственные построения в древнерусской живописи. — М.: Наука, 1975. — 184 с. *Пространственные построения в живописи: Очерк основных методов. — М.: Наука, 1980. *Системы перспективы в изобразительном искусстве: общая теория перспективы. — М.: Наука, 1986. *Геометрия картины и зрительное восприятие. — М.: Интерпракс, 1994 (2-е изд. — СПб.: Азбука-классика, 2001. — 320 с. — ISBN 5-352-00001-X). *Передача троичного догмата в иконах // Вопросы искусствознания. — № 4. — 1993. *Лекции по механике космического полёта. — М.: МФТИ, 1997. — 188 с. (с соавтором) *Essential Spaceflight Dynamics and Magnetospherics. — Kluwer & Microcosm Publ. — 2003. — 416 p. (с соавторами) == Вуламалли== * Бытие, уходящее в бесконечность. К столетию рождения Бориса Викторовича Раушенбаха / отв. редактор Э. В. Сайко; сост.: Э. В. Сайко, Н. М. Трухан. — М.: МФТИ, 2014.- 349 с.: ил. == Каҫӑсем== * [http://www.math.ru/history/people/Raushenbah Раушенбах Борис Викторович] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210830123918/https://math.ru/history/people/Raushenbah |date=2021-08-30 }} — статья в Математическом энциклопедическом словаре, М., Сов. энциклопедия, 1988 (на сайте math.ru) * [http://rauschenbach.livejournal.com/ Дневник академика Бориса Раушенбаха] * ''Раушенбах Б. В.'' [http://www.pravbeseda.ru/library/index.php?page=book&id=631 «Пристрастие», воспоминания] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110107014354/http://www.pravbeseda.ru/library/index.php?page=book&id=631 |date=2011-01-07 }} * ''Раушенбах Б. В.'' [https://web.archive.org/web/20080306064334/http://www.philosophy.ru/library/vopros/54.html «Логика троичности»] * [https://web.archive.org/web/20080914040322/http://museum.fizteh.ru/gallery/legends/raush/f_2zvmc6/ Лекции Б. В. Раушенбаха в МФТИ по истории древнерусской живописи (октябрь — ноябрь 1979 г.)] * [http://tvroscosmos.ru/frm/vestidata/2011/vesti30_07_11_2.php Правильная ориентация.] Сюжет телестудии Роскосмоса. * [https://www.youtube.com/watch?v=ooFXxcqp-Lk Короткий рассказ Б. В. Раушенбаха о Луне-3] в эпизоде пятого фильма многосерийного фильма «Космический век. Страницы летописи»(ведущий и соавтор Владимир Степанович Губарев) * [http://www.kerc.msk.ru РНИИ] Исследовательский центр имени М. В. Келдыша * ''Георгий Раушенбах'' [http://www.rauschenbach.ru/ru/Dolgiy-put-k-pravoslaviyu Долгий путь к Православию] www.rauschenbach.ru * ''Владимир Щербинин''. [http://www.pravoslavie.ru/jurnal/61355.htm Обыкновенный гений] * ''Юдкевич И.'' [https://regnum.ru/news/innovatio/2368843.html Космос и гуманизм в тени Вавилонской башни] // Regnum.ru, 18.01.2018 c1vp4iqqnvphmvjd84aznamgpp58hod 14 110988 873874 798659 2026-05-13T07:12:41Z Ellodanis5 17302 873874 wikitext text/x-wiki {{catmore|Тулли хисеплĕ умлăн-хыçлăнлăх}} [[Категори:Арифметика функцисем]] [[Категори:Комбинаторика]] [[Категори:Ретсем тата умлăн-хыçлăнлăхсем]] [[Категори:Хисепсем]] 4bje03upt4s05g52evsr00mqx0wr4t3 873875 873874 2026-05-13T07:14:50Z Ellodanis5 17302 873875 wikitext text/x-wiki {{catmore|Тулли хисепсемлĕ умлăн-хыçлăнлăх}} [[Категори:Арифметика функцисем]] [[Категори:Комбинаторика]] [[Категори:Ретсем тата умлăн-хыçлăнлăхсем]] [[Категори:Хисепсем]] 1wjkby1w0t6omwwzbzdm8v0q3qg92o2 0 124373 873857 851557 2026-05-12T14:37:08Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 873857 wikitext text/x-wiki '''Влади́мир Алекса́ндрович Молодцо́в''' (псевдоним — '''Па́вел Влади́мирович Бада́ев'''; [[çĕртме, 5]] [[1911]], [[Сасово]], [[Тамбов кĕпĕрни]], [[Раççей империйĕ]]) — [[утă, 12]], [[1942]], [[Одесса]], [[Украина ССР]]) — [[ССРП|совет]] [[разведчик]]ĕ, [[патшалăх хăрушсăрлăхĕн капитанĕ]]. [[Партизан]], [[Совет Союзĕн Паттăрĕ]] ([[чӳк, 5]] [[1944]], вилнĕ хыççăн)<ref name="SVE">{{Кĕнеке:Советская военная энциклопедия|5|364}}</ref>. [[Тăван Çĕршывăн Аслă вăрçи]]нче оккупацири Одессăра развед-диверси уртине ертсе пынă. [[Румыни Иккĕмĕш Тĕнче вăрçинче|румын]] оккупанчĕсем айăпласа вĕлернĕ. Вилтăпри ăçти паллă мар. == Биографи == [[1911]] çулхи [[çĕртме, 5|çĕртмен 5-мĕшĕнче]] [[Тамбов кĕпĕрни]]нчи [[Сасово|Сасовăра]], чукун çул çинче ĕçлекенсен килйышĕнче çуралнă. Ашшĕ — Александр Георгиевич (1889—1976), амăшĕ — Мария Леонтьевна (1889—1934). 1918 çулта Сасовăри пуçламăш чукун çул шкулне вĕренме кĕнĕ. 1922 çулта вĕсем Мускав кĕпĕрнинчи Прозоровкăна (кайран [[Кратово (Мускав облаçĕ)|Кратовăна]]) куçса кайнă, унтах çичĕ шкулĕнче пĕлӳ илнĕ. [[1926]] çулта [[комсомол]]а кĕнĕ те кĕçех Кратовăри ячейка секретарĕ пулса тăнă. == Асăнмалăх == [[File:Кенотаф Молодцова-Бадаева на аллее Славы в Одессе.jpg|thumb|Мухтав Аллейинчи кенотаф. [[Шевченко паркĕ (Одесса)|Шевченко паркĕ]], Одесса.]] == Чыслани == * [[Совет Союзĕн Паттăрĕ]] (5.11.1944) * [[Ленин орденĕ]]. * [[Хĕрлĕ Ялав орденĕ]] (17.02.1942). * [[«Одессăна хӳтĕленĕшĕн» медаль]] * 1-мĕш степеньлĕ «[[Тăван Çĕршыв вăрçин партизанĕ медаль]]». == Çав. пекех == * [[Молодцов урамĕ]]. * [http://katakomby.odessa.ua/publ/odesskie_katakomby_i_velikaja_otechestvennaja_vojna/8-1-0-69 Одессăри катакомбăсем] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304103758/http://katakomby.odessa.ua/publ/odesskie_katakomby_i_velikaja_otechestvennaja_vojna/8-1-0-69 |date=2016-03-04 }}. * [http://www.rkka.ru/iuniform.htm Форма и знаки различий РККА, ВВС, ВМФ, НКВД (1926-45)]. == Фильмсем == * «[[Совет влаçĕшĕн (фильм)|Солет влаçĕшĕн]]» Горький яч. к/ст., 1956 ç. * «[[Арçын ачана Капитан тенĕ]]» Одесса к/ст., 1973 ç. == Литература == * Большая советская энциклопедия (БСЭ). − М.: [[Большая Российская энциклопедия (издательство)|Советская энциклопедия]], 1970-77. * {{Кĕнеке:Советская военная энциклопедия|5}} * {{Кĕнеке:Герои Советского Союза|2}} * Книга памяти 1941-45. Ряз.обл. в 2-х т. − Рязань : Стиль, 1997. * [[Катаев Валентин Петрович|Катаев В. П.]]. За власть Советов. − М.: [[Художественная литература (издательство)|Художественная литература]] , 1956. * Фадеев А. В. Подвиг Одессы. − М.: Политиздат, 1958. * {{кĕнеке |автор = [[Канюка Михаил Сергеевич|Канюка М. С.]] |пуçелĕк = Мужество: (О Герое Советского Союза В. А. Молодцове) |вырăн = М. |издательство = [[Политиздат]] |çул = 1979 |страниц = 80, [4] |сери = [[Герои Советской Родины]] |isbn = |тираж = 200000}} * ''Антонов В. С., [[Карпов Владимир Николаевич|Карпов В. Н.]]'' Разведчики … − М.: [[Молодая гвардия (издательство)|Молодая гвардия]], 2004. ISBN 5-235-02711-6. * ''[[Судоплатов Павел Анатольевич|Судоплатов П. А.]]'' Спецоперации. Лубянка и Кремль… − М.: ОЛМА-ПРЕСС, 1997. ISBN 5-87322-726-8. * ''Попов А. Ю''. НКВД и партизанское движение. − М.: ОЛМА-ПРЕСС, 2003. ISBN 5-224-04328-X. == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Каçăсем == * {{Warheroes|id=2322|author=Осовик Кирилл}} * [https://web.archive.org/web/20100810205131/http://svr.gov.ru/history/molodtsov.htm Биография на сайте Службы внешней разведки России]. * [http://www.palariev.sitecity.ru/ltext_0703163441.phtml?p_ident=ltext_0703163441.p_1106012751 Владимир Александрович Молодцов (Бадаев) — разведчик, организатор разведывательно-диверсионного подполья в оккупированной Одессе] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230925153159/http://palariev.sitecity.ru/ltext_0703163441.phtml?p_ident=ltext_0703163441.p_1106012751 |date=2023-09-25 }}. * [http://www.lyceum52.ru/page65.htm Музей В. А. Молодцова в лицее № 52 г. Рязани]. * [http://rusrand.ru/spring/odessa-geroi-spasshie-chest-goroda Одесса. Герои, спасшие честь города]. * [http://www.tudoy-sudoy.od.ua/pro-istoriiy-i-odessu/vov/partizanskoe-dvijenie-v-odesse А. Бабич «Отряд»]{{Ĕçлемен каçă|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. * [http://molodtsova.3dn.ru/index/geroj_sovetskogo_sojuza_vladimir_molodcov/0-17 Дом культуры им. Молодцова г. Донской Тульской области]. * [http://medvedkovo-juzhnoe.mos.ru/presscenter/news/detail/1901543.html В Южном Медведково открылась памятная доска в честь Героя Советского Союза В. Молодцова] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210925100517/https://medvedkovo-juzhnoe.mos.ru/presscenter/news/detail/1901543.html |date=2021-09-25 }}. * ''[[Хренов Аркадий Фёдорович|Хренов А. Ф.]]'' [https://web.archive.org/web/20110626031528/http://www.victory.mil.ru/lib/books/memo/ Мосты к победе]. − М.: Воениздат, 1982. — 349 с. [[Категори:ССРП разведчикĕсем]] [[Категори:Тăван Çĕршывăн Аслă вăрçинчи партизансем]] [[Категори:ССРП ШĔХК ПХТТ ĕçтешĕсем]] [[Категори:1942 çулта айăпласа вĕлернисем]] oh3n64j4ty77ar91rmas9j1uqyic572 0 128670 873876 868870 2026-05-13T07:15:48Z Ellodanis5 17302 873876 wikitext text/x-wiki [[Ӳкерчĕк:Goteborg ciag Fibonacciego.jpg|thumb|[[Гётеборг]]ри çурт çине [[Фибоначчи хисепĕ|Фибоначчи умлăн-хыçлăнлăхĕнчи]] малтнхи хисепсене ÿкерсе тухнă]] '''Тулли хисепсемлĕ умлăн-хыçлăнлăх''' вăл — [[тулли хисеп]]сенчен çеç тăракан [[умлăн-хыçлăнлăх]] (номерлесе-йĕркелесе тухнă йыш). == Çавăн пекех == * [[Линилле рекуррентлă последовательность]] * [[Тулли хисепсемлĕ умлăн-хыçлăнлăхсен онлайн-энциклопедийĕ]] == Асăрхавсем == {{Асăрхавсем}} == Литература == {{refbegin|colwidth=30em}} * {{статья |ref=Hamkins, Linetsky, Reitz |автор=Joel David Hamkins, David Linetsky, Jonas Reitz |заглавие=Pointwise Definable Models of Set Theory |arxiv=1105.4597 |издание=[[Journal of Symbolic Logic]] |том=78 |выпуск=1 |страницы=139–156 |год=2013 |doi=10.2178/jsl.7801090 |s2cid=43689192 }} *{{статья |автор=А. Г. ДРАГАЛИН, В. А. ЛЮБЕЦКИЙ, В. И. ФУКСОН |ref= ДРАГАЛИН, ЛЮБЕЦКИЙ, ФУКСОН |заглавие=ОПРЕДЕЛИМЫЕ ПОСЛЕДОВАТЕЛЬНОСТИ СЧЕТНЫХ ОРДИНАЛОВ |издание=Доклады Академии наук СССР |год=1971 |том=196 |номер=6 |ссылка=http://lab6.iitp.ru/ru/pub/ru_dan_1971_dlf.pdf |access-date=2025-12-21 }} <br/>Цитата: «Модель ZF мы назовем ''стандартной'', если <math>\varepsilon</math>-отношение в модели является естественным отношением принадлежности между элементами модели, и ''транзитивной'', если все элементы элементов модели сами являются элементами модели» {{refend}} == Каçăсем == *[https://cs.uwaterloo.ca/journals/JIS/ Journal of Integer Sequences]. Articles are freely available online. {{Умлăн-хыçлăнлăхсем тата ретсем|state=collapsed}} [[Категори:Тулли хисепсемлĕ умлăн-хыçлăнлăхсем]] [[Категори:Арифметикăлла функцисем]] [[Категори:Фибоначчи хисепĕсем]] [[Категори:Тулли хисеплĕ умлăн-хыçлăнлăхсем]] 1q2ril8llicnsbtxw2qb1ajk6633qgm 0 129871 873865 873818 2026-05-12T19:52:03Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 2 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 873865 wikitext text/x-wiki [[File:Omaniempire1856.png|thumb|Omaniempire, 1856</br><big>Оман империйĕ [[1856]]-мĕш çул тĕлне. Карттă çинчи çыравсене вырăсла кăтартнă</big><br>{{legend|#D5536D|Оман имперйĕн çĕрĕсем}}{{legend|#F9F500|пĕлтерĕшлĕ хуласем}}{{legend|#52FF4D|факторисем}}]] :{{ан арпаштарăр|Осман империйĕ|Осман империйĕпе}} '''Оман империйĕ'''<ref>Сăмахран, ак çак тĕлте: [https://newsartspb.ru/event/2036/omanskaya-imperiya-aziya-i-afrika Оманская империя: Азия и Африка.]</ref>, е '''Маскат тата Оман султаначĕ пăхăнса тăракан территорисемпе''' ({{lang-ar|سلطنة مسقط وعمان}}) Историлле патшалăх, [[1650]]<ref>Португалсене Маскатран хăваласа янă çул.</ref> — [[1891]]<ref>Маскат тата Оман Аслă Бритни протеторачĕ пулса тăнă çул; Занзибар [[1890]]-мĕш çултанпа унăнах протекторачĕ.</ref>-мĕш çулсенче пулнă (анчах та, тĕрлĕ [[критерий]]семпе, урăхларах та кăтартма пулать). == Тĕп территори == * [[Маскат]] (тĕп хула тата çыранçи территорисем). * Оман (шалти территорисем: [[Оман имамачĕ]], {{lang-ar|عُمان الوسطى}}, ʿUmān al-Wusṭā) * «[[Пиратсен çыранĕ]]» (хальхи ОАЭ) * [[Дофар]] == Пăхăнса тăракан территорисем == Хĕелтухç Африкăн Мозамбикрен çурçĕрехри çĕрсем. Тĕп центр — [[Занзибар]] утравĕсем<ref>[http://www.vokrugsveta.ru/tv/vs/cast/633/ ''Танзания. Занзибар''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121025114417/http://www.vokrugsveta.ru/tv/vs/cast/633/ |date=2012-10-25 }} // [[Вокруг света]]. — 9 сентября 2001 года.</ref>. == [[Еткер]] == Оман империйĕн витĕмĕпе Хĕвелтухăç Африкăра банту йышне кĕрекен суахили чĕлхи анлăн сарăлнă<ref>''Бюттнер, Теа.'' [http://www.africana.ru/lands/tanzania/town_suahili.htm История Африки с древнейших времён] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080609163751/http://www.africana.ru/lands/tanzania/town_suahili.htm |date=2008-06-09 }} // пер. с немецкого. — М.: Наука. — 1981.</ref>. == Литература == * ''Васильев, Леонид'' [www.fictionbook.ru/author/vasilev_leonid_sergeevich/istoriya_v_1_istoriya_vostoka_tom_1/ История Востока: Учеб. по спец. «История». Том 1.] — М.:Высшая школа. — 1994. ISBN 5-06-002909-3 * ''[[Дэвидсон, Бэзил]].'' [http://www.africana.ru/science/davidson_basil/new_discovery00.htm Новое открытие древней Африки] // Пер. с англ. — М.: Издательство восточной литературы, 1962. — С. 315. * ''Чулов, Дмитрий'' [http://www.vokrugsveta.ru/vs/article/77/ Страна чёрных.] — [[Вокруг света]], № 7 (2730). — июль 2001. * ''Bhacker, Reda M.'' Trade and Empire in Muscat and Zanzibar: Roots of British Domination. — Routledge. — 1992. ISBN 0-415-07997-7{{ref|en}} * ''Floor, Willem'' [https://www.amazon.com/dp/1933823127 The Persian Gulf: The Economic and Political History of Five Port Cities, 1500—1730]. — Mage Publishers. — 2006. ISBN 1-933823-12-7{{ref|en}} * ''Halliday, Fred'' [https://web.archive.org/web/20081122160331/http://www.al-bab.com/bys/articles/halliday00.htm Oman and Yemen: an historic re-encounter]. — The British-Yemeni Society, июль 2000.{{ref|en}} * ''Pearson, Michael N.'' [https://www.amazon.com/dp/0801872421/ Port Cities and Intruders: The Swahili Coast, India, and Portugal in the Early Modern Era]. — The Johns Hopkins University Press. — 2002. ISBN 0-8018-7242-1{{ref|en}} * ''Phillips, Wendell'' [https://www.amazon.com/dp/0866850244 Oman. A History] — London: Intl Book Centre. — 1971. ISBN 0-86685-024-4{{ref|en}} * ''Risso, Patricia'' [https://www.amazon.com/dp/0813389119/ Merchants And Faith: Muslim Commerce And Culture In The Indian Ocean]. — Westview Press. — 1995. ISBN 0-8133-8911-9{{ref|en}} * ''Risso, Patricia'' [https://www.amazon.com/dp/0709942044 Oman and Muscat: An Early Modern History]. — Routledge. — 1986. ISBN 0-7099-4204-4{{ref|en}} == Каçăсем == * [http://www.krugosvet.ru/enc/nauki_o_Zemle/geografiya/OMAN.html Оман]{{Ĕçлемен каçă|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, статья в энциклопедии [[Кругосвет]]. * [https://web.archive.org/web/20051204184539/http://www.cultinfo.ru/fulltext/1/001/008/084/342.htm Оман], статья в [[БСЭ|Большой советской энциклопедии]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/428217/Oman Oman], статья в энциклопедии [[Британника]].{{ref|en}} * [https://web.archive.org/web/20080726140723/http://encarta.msn.com/encyclopedia_761561099_7/Oman.html#s28 Oman], статья в энциклопедии [[Encarta]].{{ref|en}} * [http://www.britishempire.co.uk/maproom/oman.htm Oman], статья на сайте britishempire.co.uk{{ref|en}} * [http://www.worldstatesmen.org/Oman.html Хронология истории Омана] на сайте worldstatesmen.org{{ref|en}} * [http://looklex.com/e.o/oman.history.htm Хронология истории Омана] на сайте looklex.com{{ref|en}} * [http://omanwhs.gov.om/hh/glimpse.htm Факсимиле межгосударственных соглашений]{{Ĕçлемен каçă|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Маската и Омана с мировыми державами на сайте omanwhs.gov.om{{ref|en}}{{ref|ar}} * [https://web.archive.org/web/20090330173624/http://www.englishsabla.com/forum/showthread.php?t=42269 Фотографии султанов и принцесс Омана и Занзибара] на сайте englishsabla.com{{ref|en}} * [http://www.zanzibarhistory.org/oman_and_zanzibar.htm Оман и Занзибар] на сайте zanzibarhistory.org{{ref|en}} == Асăрхавсем == {{Асăрхавсем}} {{Внешние ссылки}} {{Экспансионизм}} [[Категори:Оман историлле географийĕ]] [[Категори:Занзибар]] [[Категори:Африкăри историлле патшалăхсем]] [[Категори:Араб çĕршывĕсен историйĕ]] [[Категори:Колонилле Африка]] [[Категори:Колонилле империсем]] [[Категори:1650 мĕш çул]] [[Категори:Тĕнчери территори сутăвĕ]] 3pl3w9335juaa1emejbodgigkxl5vpk 0 129957 873856 2026-05-12T14:34:16Z Ellodanis5 17302 Ҫӗнӗ страница: «'''Чакакан [[факториал]]'''{{sfn|Коганов|2007}} (тепĕр чухне '''аялти''', '''тикĕссĕн чакакан''' е '''пĕчĕкленекен факториал''' теççĕ{{sfn|Ландо|2008}}{{sfn|Трауб|1985|с=106}}), Похгаммер символĕпе усă курса çырсан унăн палăртавĕ çапла пулать :<math>(x)_{n}=x^{\underline{n}}=x(x-1)(x-2)\cdots(x-(n-1))=\prod_{k=1}^{...» 873856 wikitext text/x-wiki '''Чакакан [[факториал]]'''{{sfn|Коганов|2007}} (тепĕр чухне '''аялти''', '''тикĕссĕн чакакан''' е '''пĕчĕкленекен факториал''' теççĕ{{sfn|Ландо|2008}}{{sfn|Трауб|1985|с=106}}), Похгаммер символĕпе усă курса çырсан унăн палăртавĕ çапла пулать :<math>(x)_{n}=x^{\underline{n}}=x(x-1)(x-2)\cdots(x-(n-1))=\prod_{k=1}^{n}(x-(k-1))=\prod_{k=0}^{n-1}(x-k).</math> '''Ӳсекен факториал''' (тепĕр чухне '''Похгаммер функцийĕ''', '''Похгаммер полиномĕ'''{{sfn|Steffensen|1950|с=8}}, '''çÿлти''', '''тикĕссĕн ӳсекен''' е '''пысклнакан факториал''' теççĕ{{sfn|Ландо|2008}}{{sfn|Трауб|1985|с=106}}), унăн палăртавĕ çапла пулать :<math>x^{(n)}=x^{\overline{n}}=x(x+1)(x+2)\cdots(x+(n-1))=\prod_{k=1}^{n}(x+(k-1))=\prod_{k=0}^{n-1}(x+k). </math> Енчен ''n'' = 0 пулсан, икĕ факториалĕн пĕлтерĕшĕ те 1 шутланать ([[:en: empty product|пушă хутлавлăх]]). == Литература == *Коганов Л.М. Две задачи // Информатика. — 2007. — Вып. 10. *Ландо С.К. Теневое исчисление // Летняя школа «Современная математика». — 2008. — Вып. 2 занятие. Архивировано 15 декабря 2017 года. *Трауб Дж. Итерационные методы решения уравнений. — М.: «Мир», 1985. *Steffensen J. F. Interpolation. — 2nd. — Dover Publications, 1950. — С. 8. — ISBN 0-486-45009-0. *Donald E. Knuth. Two notes on notation // American Mathematical Monthly том=99. — 1992. — Вып. 5. — С. 403–422. — doi:10.2307/2325085. — arXiv:math/9205211. — JSTOR 2325085.. Замечание о символах Похгаммера находится на странице 414. Donald E. Knuth. The Art of Computer Programming. — 3rd ed.. — 1997. — Т. 1. — С. 50. — ISBN 0-201-89683-4. *Дональд Э. Кнут. 1.2.5 Перестановки и факториалы // Искусство программирования. — третье издание. — Вильямс, 2002. — Т. 1 Основные алгоритмы. — ISBN 978-5-8459-1984-7, 978-5-8459-0080-7. *Ronald L. Graham, Donald Knuth, Oren Patashnik. Concrete Mathematics. — Addison-Wesley, Reading MA, 1988. — ISBN 0-201-14236-8. *Peter J. Olver. Classical Invariant Theory. — Cambridge University Press, 1999. — ISBN 0-521-55821-2. *Lucy J. Slater. Generalized Hypergeometric Functions. — Cambridge University Press, 1966. == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Каçăсем == * * [https://www.scribd.com/doc/288367437/A-Compilation-of-Mathematical-Demonstrations, Elementary Proofs] {{Умлăн-хыçлăнлăхсем тата ретсем}} [[Категори:Гамма-функци тата çыхăннă функцисем]] [[Категори:Вĕçлĕ расналăхсем]] [[Категори:Комбинаторика]] [[Категори:Факториалсем тата биномла коэффициентсем]] oyw87aff3viie8cytuva3o784b9qr6i 0 129958 873858 2026-05-12T15:58:22Z Ellodanis5 17302 Ҫӗнӗ страница: «[[File:Sum of reciprocals of primes.svg|thumb|Sum of reciprocals of primes]] '''Кутăнла анат хисепсен речĕ''' [[Рет (математика)|сарăлать]]. Урăхла каласан: :<math>\sum_{p\text{ prime}}\frac1p = \frac12 + \frac13 + \frac15 + \frac17 + \frac1{11} + \frac1{13} + \frac1{17} + \cdots = \infty</math> Ку факта 1737-мĕш çулта [[Эйлер, Леонард|Леонард Эйлер]] ĕненте...» 873858 wikitext text/x-wiki [[File:Sum of reciprocals of primes.svg|thumb|Sum of reciprocals of primes]] '''Кутăнла анат хисепсен речĕ''' [[Рет (математика)|сарăлать]]. Урăхла каласан: :<math>\sum_{p\text{ prime}}\frac1p = \frac12 + \frac13 + \frac15 + \frac17 + \frac1{11} + \frac1{13} + \frac1{17} + \cdots = \infty</math> Ку факта 1737-мĕш çулта [[Эйлер, Леонард|Леонард Эйлер]] ĕнентернĕ{{sfn|Euler|1737|с=160–188}}, == Вуламалли == * William Dunham. Euler The Master of Us All. — MAA, 1999. — P. 61–79. — ISBN 0-88385-328-0. * Leonhard Euler. Various observations concerning infinite series = Variae observationes circa series infinitas // Commentarii Academiae Scientiarum Petropolitanae. — 1737. — Т. 9. * Leonhard Euler. Introductio in analysin infinitorum. Tomus Primus. — Lausanne: Bousquet, 1748. * Mertens F. Ein Beitrag zur analytischer Zahlentheorie // J. Reine Angew. Math.. — 1874. — Т. 78. * Nick Lord. Quick proofs that certain sums of fractions are not integers // The Mathematical Gazette. — 2015. — Т. 99. — doi:10.1017/mag.2014.16. == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Каçăсем == * {{cite web|url=http://www.utm.edu/research/primes/infinity.shtml|first=Chris K. |last=Caldwell |title=There are infinitely many primes, but, how big of an infinity?}} {{Умлăн-хыçлăнлăхсем тата ретсем}} [[Категори:Ретсем]] [[Категори:Ансат хисепсем]] [[Категори:Ансат хисепсем тĕлĕшенчи теоремăсем]] miov203ifh3xaa0r94i6mo7wtcikehn 873859 873858 2026-05-12T15:59:09Z Ellodanis5 17302 Ellodanis5 [[Кутăнла анат хисепсен речĕ]] страницӑн ятне [[Кутăнла ансат хисепсен речĕ]] ҫине улӑштарчӗ 873858 wikitext text/x-wiki [[File:Sum of reciprocals of primes.svg|thumb|Sum of reciprocals of primes]] '''Кутăнла анат хисепсен речĕ''' [[Рет (математика)|сарăлать]]. Урăхла каласан: :<math>\sum_{p\text{ prime}}\frac1p = \frac12 + \frac13 + \frac15 + \frac17 + \frac1{11} + \frac1{13} + \frac1{17} + \cdots = \infty</math> Ку факта 1737-мĕш çулта [[Эйлер, Леонард|Леонард Эйлер]] ĕнентернĕ{{sfn|Euler|1737|с=160–188}}, == Вуламалли == * William Dunham. Euler The Master of Us All. — MAA, 1999. — P. 61–79. — ISBN 0-88385-328-0. * Leonhard Euler. Various observations concerning infinite series = Variae observationes circa series infinitas // Commentarii Academiae Scientiarum Petropolitanae. — 1737. — Т. 9. * Leonhard Euler. Introductio in analysin infinitorum. Tomus Primus. — Lausanne: Bousquet, 1748. * Mertens F. Ein Beitrag zur analytischer Zahlentheorie // J. Reine Angew. Math.. — 1874. — Т. 78. * Nick Lord. Quick proofs that certain sums of fractions are not integers // The Mathematical Gazette. — 2015. — Т. 99. — doi:10.1017/mag.2014.16. == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Каçăсем == * {{cite web|url=http://www.utm.edu/research/primes/infinity.shtml|first=Chris K. |last=Caldwell |title=There are infinitely many primes, but, how big of an infinity?}} {{Умлăн-хыçлăнлăхсем тата ретсем}} [[Категори:Ретсем]] [[Категори:Ансат хисепсем]] [[Категори:Ансат хисепсем тĕлĕшенчи теоремăсем]] miov203ifh3xaa0r94i6mo7wtcikehn 0 129959 873860 2026-05-12T15:59:09Z Ellodanis5 17302 Ellodanis5 [[Кутăнла анат хисепсен речĕ]] страницӑн ятне [[Кутăнла ансат хисепсен речĕ]] ҫине улӑштарчӗ 873860 wikitext text/x-wiki #перенаправление [[Кутăнла ансат хисепсен речĕ]] jpzyadcjwxnfgucr7mkbs80w8u254d4 0 129960 873861 2026-05-12T16:23:16Z Ellodanis5 17302 Ҫӗнӗ страница: «'''Винер речĕ''' ак çакăн пек : <math> Y(x_1, \dots, x_n) = a_0 + \sum\limits_{i=1}^n a_i x_i + \sum\limits_{i=1}^n \sum\limits_{j=i}^n a_{ij} x_i x_j + \sum\limits_{i=1}^n \sum\limits_{j=i}^n \sum\limits_{k=j}^n a_{ijk} x_i x_j x_k + \ldots </math> Кунти <math>Y(x_1, \dots, x_n)</math> — линилле мар функционал. Винер ретне тепĕр чухне Ито сарăмĕ теççĕ. == Çăлкуçсем...» 873861 wikitext text/x-wiki '''Винер речĕ''' ак çакăн пек : <math> Y(x_1, \dots, x_n) = a_0 + \sum\limits_{i=1}^n a_i x_i + \sum\limits_{i=1}^n \sum\limits_{j=i}^n a_{ij} x_i x_j + \sum\limits_{i=1}^n \sum\limits_{j=i}^n \sum\limits_{k=j}^n a_{ijk} x_i x_j x_k + \ldots </math> Кунти <math>Y(x_1, \dots, x_n)</math> — линилле мар функционал. Винер ретне тепĕр чухне Ито сарăмĕ теççĕ. == Çăлкуçсем == * Колмогоров А. Н. Интерполирование и экстраполирование стационарных случайных последовательностей // Изв. АН СССР. Сер. матем., т. 5:1, 1941. — С. 3—14. * Weiner N. The Extrapolation Interpolation and Smoothing of Stationary Time-Series. I. Willey, N.Y., 1949. — 290 p. * Gabor D., Wilby W. R., Woodcock R. A. A universal nonlinear filter, predictor and simulator which optimizes itself by a learning process // Proc. Inst. Electr. Engrs., vol. 108., part B, № 40, 1961. — P. 85—98 == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Каçăсем == * {{cite web|url=http://www.utm.edu/research/primes/infinity.shtml|first=Chris K. |last=Caldwell |title=There are infinitely many primes, but, how big of an infinity?}} {{Умлăн-хыçлăнлăхсем тата ретсем}} [[Категори:Ретсем]] gaensvaducc47fo93fi0yf7c26ab0do 10 129961 873862 2026-05-12T18:36:12Z Ymblanter 7764 Ҫӗнӗ страница: «Плато Мотта-Налунс, Граубюнден, Швейцария» 873862 wikitext text/x-wiki Плато Мотта-Налунс, Граубюнден, Швейцария sj2ai4mn2vxg8scnzqw9ob8ugudmzku 10 129962 873863 2026-05-12T18:37:57Z Ymblanter 7764 Ҫӗнӗ страница: «Scuol-Motta Naluns, 11-10-2024. (actm.) 21.jpg» 873863 wikitext text/x-wiki Scuol-Motta Naluns, 11-10-2024. (actm.) 21.jpg 7p7fzfvviuzrgdc0hhb2gweqydrv42m 0 129963 873869 2026-05-13T03:05:25Z Ellodanis5 17302 Ҫӗнӗ страница: «{{Урăх пĕлтерĕшсем|Дирихле|Дирихле (пĕлтерĕшсем)}} '''Дирихле речĕ''' тесе ак çакнашкал курăмлă [[Рет (математика)|рете]] калаççĕ : <math>\sum_{n=1}^{\infty} \frac{a_n}{n^s},</math> кунти ''s'' тата ''a''_''n'' — [[Комплекслă хисеп|комплекслă хисепсем]], ''n'' = 1, 2, 3, … . == Тĕслĕх == Ĕнтĕ <mat...» 873869 wikitext text/x-wiki {{Урăх пĕлтерĕшсем|Дирихле|Дирихле (пĕлтерĕшсем)}} '''Дирихле речĕ''' тесе ак çакнашкал курăмлă [[Рет (математика)|рете]] калаççĕ : <math>\sum_{n=1}^{\infty} \frac{a_n}{n^s},</math> кунти ''s'' тата ''a''_''n'' — [[Комплекслă хисеп|комплекслă хисепсем]], ''n'' = 1, 2, 3, … . == Тĕслĕх == Ĕнтĕ <math>\operatorname{Re}\,s> 1</math> чухне :<math>\zeta(s) = \sum_{n=1}^\infty \frac{1}{n^s},</math> где <math>\zeta(s)</math> — [[Риман дзета-функцийĕ]]. {{math-stub}} {{Умлăн-хыçлăнлăхсем тата ретсем}} [[Категори:Ретсем]] [[Категори:Хисепсен аналитикăлла теорийĕ]] 8j8rcebf0erwubst8so1iuthqdyvzof 0 129964 873873 2026-05-13T07:09:51Z Ellodanis5 17302 Ҫӗнӗ страница: «[[File:N! v !n.svg|thumb|N! v !n]] '''Çумфакториал''', е '''субфакториал''', <math>!n</math> == Литератур == * Р. Стенли. Перечислительная комбинаторика = Enumerative Combinatorics. — М.: «Мир», 1990. — С. 440. — ISBN 5-03-001348-2. == Каçăсем == {{Wiktionary}} * {{cite web | last = Baez | first = John | author-link = John Baez | year = 2003 | title = Let's get der...» 873873 wikitext text/x-wiki [[File:N! v !n.svg|thumb|N! v !n]] '''Çумфакториал''', е '''субфакториал''', <math>!n</math> == Литератур == * Р. Стенли. Перечислительная комбинаторика = Enumerative Combinatorics. — М.: «Мир», 1990. — С. 440. — ISBN 5-03-001348-2. == Каçăсем == {{Wiktionary}} * {{cite web | last = Baez | first = John | author-link = John Baez | year = 2003 | title = Let's get deranged! | url = http://math.ucr.edu/home/baez/qg-winter2004/derangement.pdf | via = math.ucr.edu }} * {{cite web | last1 = Bogart | first1 = Kenneth P. | last2 = Doyle | first2 = Peter G. | year = 1985 | title = Non-sexist solution of the ménage problem | url = http://www.math.dartmouth.edu/~doyle/docs/menage/menage/menage.html | via = math.dartmouth.edu }} * {{cite web | last = Weisstein | first = E.W. | author-link = Eric W. Weisstein | title = Derangement | publisher = MathWorld / Wolfram Research | url = http://mathworld.wolfram.com/Derangement.html | via = mathworld.wolfram.com }} {{Умлăн-хыçлăнлăхсем тата ретсем}} [[Категори:Умлăн-хыçлăнлăхсем]] [[Категори:Тулли хисеплĕ умлăн-хыçлăнлăхсем]] [[Категори:Çумфакториал]] [[Категори:Факториал]] 5xs704wxfmdzmb2oejh7kqo19h3qujv 0 129965 873878 2026-05-13T08:06:56Z Ellodanis5 17302 Ҫӗнӗ страница: «:''Çакна харпăр театрăн историйĕпе пăтраштармалла мар, ку статья чăваш театрĕ çинчен пĕтĕмĕшле каласа пани'' '''Чăваш театрĕн историйĕ''' == Литертура == * Зарубин А. Н. Зарождение театрального искусства в Чувашском крае: предыстория // Современная гуманитари...» 873878 wikitext text/x-wiki :''Çакна харпăр театрăн историйĕпе пăтраштармалла мар, ку статья чăваш театрĕ çинчен пĕтĕмĕшле каласа пани'' '''Чăваш театрĕн историйĕ''' == Литертура == * Зарубин А. Н. Зарождение театрального искусства в Чувашском крае: предыстория // Современная гуманитаристика. 2026. Т. 2. № 1. С. 107 — 120 [[Категори:Чăваш театрĕн историйĕ]] [[Категори:Тетр]] qf3dqn0fioezos8ciox8j9s9eqp3k2d 873879 873878 2026-05-13T08:07:36Z Ellodanis5 17302 873879 wikitext text/x-wiki :''Çакна харпăр театрăн историйĕпе пăтраштармалла мар, ку статья чăваш театрĕ çинчен пĕтĕмĕшле каласа пани'' '''Чăваш театрĕн историйĕ''' == Литертура == * Зарубин А. Н. Зарождение театрального искусства в Чувашском крае: предыстория // Современная гуманитаристика. 2026. Т. 2. № 1. С. 107 — 120 [[Категори:Чăваш театрĕн историйĕ]] [[Категори:Театр]] e9ggwcpy99jzgrli4rsb56gop5a9o4n 873880 873879 2026-05-13T08:22:27Z Ellodanis5 17302 873880 wikitext text/x-wiki :''Çакна харпăр театрăн историйĕпе пăтраштармалла мар, ку статья чăваш театрĕ çинчен пĕтĕмĕшле каласа пани'' '''Чăваш театрĕн историйĕ''' == Литертура == * Акцорин В. А. К вопросу об истории народного театра поволжских и приуральских финно-угорских народов // Вопросы финно-угроведения. 1970. Вып. 5. С. 183 — 191 * Васильев К. М. Воспоминания // Явление театра народу: сборник статей и материалов: к 100-летию Чувашского государственного академического драматического театра им. К. В. Иванова / сост. и науч. ред. М. Г. Кондратьев. Чебоксары: ЧГИГН, 2018. C. 236 — 275. * Данилов Д. Молодость театра: (первые этапы истории Чувашского драматического театра им. К. В. Иванова) // Дружба. 1984. № 1 (46). С. 234 — 273. * Дмитриев И. А. Этнотеатральные формы в чувашском обряде. Чебоксары: ЧГИГН, 1998. 280 c. * Зарубин А. Н. Зарождение театрального искусства в Чувашском крае: предыстория // Современная гуманитаристика. 2026. Т. 2. № 1. С. 107 — 120 * Римова Е. Д. О Чувашском советском передвижном театре внешкольного подотдела Чебоксарского уездного отдела народного образования со дня организации 15 декабря 1919 г. по 10 июня 1920 г. // Явление театра народу: сборник статей и материалов: к 100-летию Чувашского государственного академического драматического театра им. К. В. Иванова / сост. и науч. ред. М. Г. Кондратьев. Чебоксары: ЧГИГН, 2018. C. 213 — 217 * Салмин А. К. Праздники, обряды и верования чувашского народа. Чебоксары: Чуваш. кн. изд-во, 2016. 687 c. [[Категори:Чăваш театрĕн историйĕ]] [[Категори:Театр]] pj9bz5xjbbvdo9h3udxo3z7meco90m4 873884 873880 2026-05-13T10:57:36Z Ellodanis5 17302 873884 wikitext text/x-wiki :''Çакна харпăр театрăн историйĕпе пăтраштармалла мар, ку статья чăваш театрĕ çинчен пĕтĕмĕшле каласа пани'' '''Чăваш театрĕн историйĕ''' тени, чăн малтанах, чăваш халăхĕн йăли-йĕрки театтăрла ормăсемпе те çхннине те курмаллине пĕлтерет; ĕнтĕ çавăнтан пуçлса каймалла та<ref>Данилов. Асăннă çăлкуç.</ref><ref>Дмитриев. Асăннă çăлкуç.</ref><ref>Салмин. Асăннă çăлкуç.</ref>. == Литертура == * Акцорин В. А. К вопросу об истории народного театра поволжских и приуральских финно-угорских народов // Вопросы финно-угроведения. 1970. Вып. 5. С. 183 — 191 * Васильев К. М. Воспоминания // Явление театра народу: сборник статей и материалов: к 100-летию Чувашского государственного академического драматического театра им. К. В. Иванова / сост. и науч. ред. М. Г. Кондратьев. Чебоксары: ЧГИГН, 2018. C. 236 — 275. * Данилов Д. Молодость театра: (первые этапы истории Чувашского драматического театра им. К. В. Иванова) // Дружба. 1984. № 1 (46). С. 234 — 273. * Дмитриев И. А. Этнотеатральные формы в чувашском обряде. Чебоксары: ЧГИГН, 1998. 280 c. * Зарубин А. Н. Зарождение театрального искусства в Чувашском крае: предыстория // Современная гуманитаристика. 2026. Т. 2. № 1. С. 107 — 120 * Римова Е. Д. О Чувашском советском передвижном театре внешкольного подотдела Чебоксарского уездного отдела народного образования со дня организации 15 декабря 1919 г. по 10 июня 1920 г. // Явление театра народу: сборник статей и материалов: к 100-летию Чувашского государственного академического драматического театра им. К. В. Иванова / сост. и науч. ред. М. Г. Кондратьев. Чебоксары: ЧГИГН, 2018. C. 213 — 217 * Салмин А. К. Праздники, обряды и верования чувашского народа. Чебоксары: Чуваш. кн. изд-во, 2016. 687 c. == Асăрхавсем == {{Асăрхавсем}} [[Категори:Чăваш театрĕн историйĕ]] [[Категори:Театр]] obriqs73rntrs2a54e24abuyj7sg7a5 873885 873884 2026-05-13T11:19:43Z Ellodanis5 17302 873885 wikitext text/x-wiki [[File:P culture.svg|thumb|]] :''Çакна харпăр театрăн историйĕпе пăтраштармалла мар, ку статья чăваш театрĕ çинчен пĕтĕмĕшле каласа пани'' '''Чăваш театрĕн историйĕ''' тени, чăн малтанах, чăваш халăхĕн йăли-йĕрки театтăрла формăсемпе те çыхннине те курмаллине пĕлтерет; ĕнтĕ çавăнтан пуçлса каймалла та<ref>Данилов. Асăннă çăлкуç.</ref><ref>Дмитриев. Асăннă çăлкуç.</ref><ref>Салмин. Асăннă çăлкуç.</ref><ref>Мадуров Д. Ф. Традиционное декоративное искусство и праздники чувашей // Гипотезы. Исследования. Теории. — Чебоксары, Чувашское книжное издательство, 2004. — 287 с. ISBN 5-7670-1347-0[2]</ref>. == Литертура == * Акцорин В. А. К вопросу об истории народного театра поволжских и приуральских финно-угорских народов // Вопросы финно-угроведения. 1970. Вып. 5. С. 183 — 191 * Васильев К. М. Воспоминания // Явление театра народу: сборник статей и материалов: к 100-летию Чувашского государственного академического драматического театра им. К. В. Иванова / сост. и науч. ред. М. Г. Кондратьев. Чебоксары: ЧГИГН, 2018. C. 236 — 275. * Данилов Д. Молодость театра: (первые этапы истории Чувашского драматического театра им. К. В. Иванова) // Дружба. 1984. № 1 (46). С. 234 — 273. * Дмитриев И. А. Этнотеатральные формы в чувашском обряде. Чебоксары: ЧГИГН, 1998. 280 c. * Зарубин А. Н. Зарождение театрального искусства в Чувашском крае: предыстория // Современная гуманитаристика. 2026. Т. 2. № 1. С. 107 — 120 * Римова Е. Д. О Чувашском советском передвижном театре внешкольного подотдела Чебоксарского уездного отдела народного образования со дня организации 15 декабря 1919 г. по 10 июня 1920 г. // Явление театра народу: сборник статей и материалов: к 100-летию Чувашского государственного академического драматического театра им. К. В. Иванова / сост. и науч. ред. М. Г. Кондратьев. Чебоксары: ЧГИГН, 2018. C. 213 — 217 * Салмин А. К. Праздники, обряды и верования чувашского народа. Чебоксары: Чуваш. кн. изд-во, 2016. 687 c. == Асăрхавсем == {{Асăрхавсем}} [[Категори:Чăваш театрĕн историйĕ]] [[Категори:Театр]] hbcmstmp2md86zda2vs7dha2b55qrek 0 129966 873883 2026-05-13T10:13:35Z Ellodanis5 17302 Ҫӗнӗ страница: «{{Пĕлтерĕшсем|Гамма}} [[Ӳкерчĕк:Gamma plot.svg|thumb|right|325px|Чăн улшăнавçăллă гамма-функцин графикĕ]] '''Гамма-функци''' — [[математика|математикăлла]] [[функци (математика)|функци]]. [[Леонард Эйлер|Леонард Эйлер]] кĕртнĕ, епле паллă тăвасси Лежандр, Адриен Мари|Лежанд...» 873883 wikitext text/x-wiki {{Пĕлтерĕшсем|Гамма}} [[Ӳкерчĕк:Gamma plot.svg|thumb|right|325px|Чăн улшăнавçăллă гамма-функцин графикĕ]] '''Гамма-функци''' — [[математика|математикăлла]] [[функци (математика)|функци]]. [[Леонард Эйлер|Леонард Эйлер]] кĕртнĕ, епле паллă тăвасси [[Лежандр, Адриен Мари|Лежандр]] ячĕпе çыхăннă<ref name="Davis">{{статья |заглавие=Leonhard Euler's Integral: A Historical Profile of the Gamma Function |издание=[[American Mathematical Monthly]] |том=66 |номер=10 |страницы=849—869 |ссылка=http://mathdl.maa.org/mathDL/22/?pa=content&sa=viewDocument&nodeId=3104 |access-date=2016-12-03 |doi=10.2307/2309786 |jstor=2309786 |язык=en |тип=journal |автор=Davis, P. J. |год=1959 |archive-date=2012-11-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121107190256/http://mathdl.maa.org/mathDL/22/?pa=content&sa=viewDocument&nodeId=3104 }}</ref>. == Асăрхавсем == {{Асăрхавсем}} == Литература == * В. Я. Арсенин. ''Математическая физика: основные уравнения и специальные функции'', глава X, сс. 225—233. Наука, [[Москва]], 1966. * * М. А. Евграфов. ''Аналитические функции'', глава VI, сс. 267—273. Наука, Москва, 1968. * М. А. Евграфов и др. ''Сборник задач по теории аналитических функций'', сс. 307—316. Наука, Москва, 1969. * Г. М. Фихтенгольц. ''Курс дифференциального и интегрального исчисления'' (7-е изд.), глава XIV, сс. 750—794. Наука, Москва, 1969. * А. И. Маркушевич. ''Теория аналитических функций'' (2-е изд.), том 2, сс. 303—324. Наука, Москва, 1968. * Н. Н. Лебедев. ''Специальные функции и их приложения'' (2-е изд.), глава I, сс. 11—27. ФМ, Москва, 1963. * А. Ф. Никифоров и В. Б. Уваров. ''Специальные функции математической физики'', сс. 263—268. Наука, Москва, 1978. * Пагурова В. И. Таблицы неполной гамма-функции. (Редактор Диткин В. А.). Москва, Изд-во ВЦ АН СССР, 1963. 236 с. ** Л. Н. Большев. [http://www.mathnet.ru/php/archive.phtml?wshow=paper&jrnid=zvmmf&paperid=9070&option_lang=rus В. И. Пагурова. Таблицы неполной гамма-функции. Рецензия] // Ж. вычисл. матем. и матем. физ., 4:5 (1964), 977—978 * R. Campbell. ''Les intégrales eulériennes et leurs applications'', Dunod, Paris, 1966. * M. Godefroy. ''La fonction Gamma; Théorie, Histoire, Bibliographie'', Gauthier-Villars, Paris, 1901. * N. Nielson. ''Handbuch der Theorie der Gammafunktion'', Teubner, Leipzig, 1906. {{Тулаш каçăсем}} [[Категори:Ятарлă функцисем]] [[Категори:Леонард Эйлер]] 4pvxaunjwwbqglo4hvhoskgfzbpfmqz