Кивĕ Арланкасси (Елчĕк районĕ)

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="cv">
  <siteinfo>
    <sitename>Википеди</sitename>
    <dbname>cvwiki</dbname>
    <base>https://cv.wikipedia.org/wiki/%D0%A2%C4%95%D0%BF_%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%86%D0%B0</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.6</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Медиа</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Ятарлă</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Сӳтсе явасси</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Хутшăнакан</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Хутшăнаканăн канашлу страници</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Википеди</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Википеди сӳтсе явмалли</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Ӳкерчĕк</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Ӳкерчĕке сӳтсе явмалли</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">MediaWiki сӳтсе явмалли</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Шаблон</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Шаблона сӳтсе явмалли</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Пулăшу</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Пулăшăва сӳтсе явмалли</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Категори</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Категорине сӳтсе явмалли</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Модуль</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Обсуждение модуля</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Кивĕ Арланкасси (Елчĕк районĕ)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3912</id>
    <revision>
      <id>874641</id>
      <parentid>841987</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T03:07:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>28304</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>874641</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6689" sha1="509ryejyz6fkvyat23ykqqaxlyxok52" xml:space="preserve">{{ПВ-Раççей
 |статус = Ял
 |чăвашла çĕлĕк = Кивĕ Арланкасси
 |тăван çĕлĕк = 
 |герб = Coat of Arms of Chuvashia.svg
 |ялав = Flag of Chuvashia.svg
 |lat_deg =55.038608 
 |lon_deg =47.844099 
 |CoordAddon = type:city(100)_region:RU
 |CoordScale = 
 |ЯндексКартти = 
 |регион карттин пысăкăшĕ = 
 |район карттин пысăкăшĕ = 
 |регион = Чăваш Ен
 |регион тапăлра = Чăваш Ен 
 |район тĕсĕ = Муниципаллă район
 |район = Елчĕк районĕ 
 |район тапăлра = Елчĕк районĕ {{!}}Елчĕк районĕ
 |пурăнан тăрăх тĕсĕ = Ял тăрăхĕ
 |пурăнан тăрăх = Аслă Пăла Тимеш ял тăрăхĕ
 |пурăнан тăрăх тапăлра = Аслă Пăла Тимеш ял тăрăхĕ{{!}} Аслă Пăла Тимеш 
 |пуçлăх = 
|никĕсленĕ вăхăт = 
 |пĕрремĕш асăну = 
 |малтанхи ятсем = 
 |статус = 
 |лаптăк = 
 |ПВ центрĕн çӳллĕшĕ = 
 |пурăнан халăх = 185&lt;ref&gt;[http://std.gmcrosstata.ru/webapi/jsf/guestUserGuide.jsp?tableViewTabForm:_idcl=tableViewTabForm:j_id_jsp_1807425244_41&amp;tableViewTabForm_SUBMIT=1&amp;javax.faces.ViewState=8df2zF%2F30JdRqQUnDyAJB7uPztaProtW9GCDP9riU6vi7I1f5N3Sg5oSn1ZJrQxqsEBHHPL%2BMR9QP9w%2FObfO8XHjGC2iBZu03Ab8VvwoRa7M%2BIlhhvePIinZy34ZldQ3qNO%2FBA%3D%3D# 2010 çулхи çыравăн бази.]&lt;/ref&gt;
 |халăх çыравĕн çулĕ = 2010
 |йышлăх = 
 |агломераци = 
 |наци йышĕ = чăвашсем
 |конфесси йышĕ = 
 |этнохороним = 
 |вăхăт тăрăхĕ =[[UTC+4]]
 |почтă индексĕ = 429392
 |почтă индексĕсем = 
 |телефон кочĕ = 83549
 |автомобиль кочĕ = 21, 121
 |цифрăллă идентификатор = 97255845009
 |категори Commons-ра = 
 |сайт = 
 }}


'''Кивĕ Арланкасси''', — [[Чăваш Ен|Чăваш Енĕн]] [[Чăваш Енĕн Елчĕк районĕ|Елчĕк районĕнчи]] [[ял]]. Ял [[Елчĕк]]рен 23 çухрăмра ларать.
==Халăх йышĕ, ял тытăмĕ==
[[2004]] çулта ялта 94 хуçалăхра 277 çын пурăннă.

2010-мĕш çулхи çыравпа ялта 185 çын, çав шутра 88 арçын, 97 хĕрарăм пурăннă&lt;ref&gt;[https://archive.org/download/Chislmovpn2010| Численность населения городских округов, муниципальных районов, городских и сельских поселений, населенных пунктов Чувашской Республики] &lt;/ref&gt;.
Ялта [[Кивĕ Арланкасси культура çурчĕ|клуб]], [[Кивĕ Арланкасси лавкки|лавкка]], [[Кивĕ Арланкасси фельдшер пункчĕ|фельдшер пункчĕ]], [[Энтепе вăтам шкулĕ]]н пуçламăш классенче вĕренекенсем валли шкул çурчĕ пур.

== Кун-çулĕ ==
Халапсем тăрăх ял ячĕ Арлан сăмахран пулса кайнă. Яла [[XVII ĕмĕр]]те Елчĕк районĕнчи [[Кушка]] ялĕнчен куçса килнĕ çынсем никĕсленĕ. [[1710]] çулта кунта 10 кил, [[1723]] çулта 17 кил пулнă. [[1896]] çулта 40 килте 245 çын пурăннă.

[[1921]] çулхи [[чӳк, 17|чӳк уйăхĕн 17-мĕшĕнче]] [[Пăва уесĕ|Пăва уесне]], кайран вара, уессене пĕтериччен, [[Патăръел уесĕ|Патăръел уесне]] кĕнĕ. [[1918]] çулчен Тимбаево вулăсне, кайран вара [[1927]] çул тарин [[Шăмалак вулăсĕ|Шăмалак вулăсне]] кĕнĕ. 

[[1927]] çулхи [[юпа, 1|юпа уйăхĕн 1-мĕшĕнче]] [[Чăваш Енĕн Кĕçĕн Елчĕк районĕ|Кĕçĕн Елчĕк районне]], [[1935]] çулхи [[çу, 19|çу уйăхĕн 19-мĕшĕ]] хыççăн [[Чăваш Енĕн Елчĕк районĕ|Елчĕк районне]], [[1962]] çулхи [[раштав, 20|раштав уйăхĕн 20-мĕшĕ]] хыççăн [[Чăваш Енĕн Патăръел районĕ|Патăръел районне]] кĕнĕ. [[1965]] çулхи [[пуш, 14|пушăн 14-мĕшĕнче]] хальхи вăхăт таран [[Чăваш Енĕн Елчĕк районĕ|Елчĕк районне]] кĕрет. 

[[1928]] çулта ялта «Комсомолец» колхоза никĕсленĕ. [[1922]] çулта кунта [[Кивĕ Арланкасси пуçламăш шкулĕ|пуçламăш шкула]] (пĕрремĕш вĕрентекенĕ Е.Д. Дмитриева пулнă) уçнă. [[1948]] çулта ялта йывăçран [[Кивĕ Арланкасси культура çурчĕ|культура çуртне]] туса лартнă. [[1964]] çулта яла [[радио]], [[1966]] çулта [[электричество]], [[2004]] çулта [[газ]] кĕртнĕ.

[[Тăван Çĕршывăн Аслă вăрçи]]не ялтан 82 çын тухса кайнă, вĕсенчен 45-ĕшĕ [[вăрçă]]ра пуçне хунă.

== Паллă çынсем ==
* [[Арланов Степан]], чăваш [[сăвăç]]и.
* [[Борлен Борис Леонтьевич]], чăваш [[сăвăç]]и, [[проза|прозăçи]].
==Асăрхавсем==
{{асăрхавсем}}
==Каçăсем==
*[http://zakupki.cap.ru/kladr/book/с.htm Чăваш Ен пурăнан вырăнсем] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170104092055/http://zakupki.cap.ru/kladr/book/%D1%81.htm |date=2017-01-04 }}
* [http://www.enc.cap.ru/?t=world&amp;lnk=984http://enc.cap.ru/?t=world&amp;lnk=1365{{Ĕçлемен каçă|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} С.И. Выйкин, З.А. Трифонова. Чăваш энциклопедийĕ
* [http://chuvash.org/news/12939.html Кивӗ Арланкасси уявне чӑваш тумӗпе тухнӑ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191023050300/http://www.enc.cap.ru/?t=world&amp;lnk=984http%3A%2F%2Fenc.cap.ru%2F%3Ft%3Dworld&amp;lnk=1365 |date=2019-10-23 }}
{{Капăрлатмалла}}
{{Chuvash-geo-stub}}
{{Елчĕк районĕ}}	
[[Категори:Чăваш Енри Елчĕк районĕн ялĕсем]]</text>
      <sha1>509ryejyz6fkvyat23ykqqaxlyxok52</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Елец</title>
    <ns>0</ns>
    <id>17173</id>
    <revision>
      <id>874632</id>
      <parentid>853342</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T15:44:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>28304</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>874632</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5051" sha1="8calcugvaabwzf7uvcadkg0hc9mk2lp" xml:space="preserve">{{Пĕлтерĕшсем|Елец (пĕлтерĕшсем)}}
{{ПВ-Раççей
 |статус                    = Хула
 |вырăсла ячĕ         = Елец
 |тăван ячĕ              = 
 |герб                     = Gerb of Elez.jpg
 |ялав                     =Flag of Yelets.svg
 |ялава ăнлантарни           = Елец ялавĕ
  |lat_deg = 52 |lat_min = 37 |lat_sec = 
  |lon_deg = 38 |lon_min = 28 |lon_sec = 
  |CoordAddon = type:city(112700)_region:RU
  |CoordScale = 
 |регион                   = Липецк облаçĕ
 |регион тапăлра         = 
 |регион карттин пысăкăшĕ     = 300
 |район тĕсĕ               = Хула тăрăхĕ
 |район                    = Елец
 |район тапăлра          = 
 |пурăнан вырăн тĕсĕ          = 
 |пурăнан вырăн                = 
 |пурăнан вырăн тапăлра      = 
 |шалти пайлану       = 
 |пуçлăх тĕсĕ                = 
 |пуçлăх                    = [[Панов Сергей Алексеевич|Сергей Панов]]
 |никĕсленĕ вăхăт           = 
 |пĕрремĕш асăну        = 1146
 |малтанхи ячĕсем            = 
 |статус                 = 
 |лаптăк                = 34
 |ПВ центрĕн çӳллĕшĕ         = 140
 |климат                   = 
  |пурăнан халăх               = {{ӳкĕм}} 108 404&lt;ref&gt;[http://www.gks.ru/free_doc/new_site/perepis2010/perepis_itogi2106.htm Информационные материалы о предварительных итогах Всероссийской переписи населения 2010 года]&lt;/ref&gt;
  |çырав çулĕ            = 2010
  |йышлăх               = 
  |агломераци             = 
  |наци йышĕ     = 
  |конфесси йышĕ = 
  |этнохороним             = ельчансем
 |почтă индексĕ          = 399770—399788
 |телефон кочĕ           = 47467
 |цифрăлла идентификатор   = 42415
 |категори Commons-ра      = Yelets
 |сайт                     = 
}}
[[File:Покровская церковь.jpg|right|thumb|310px|Тасаран та таса Турă Амăш Пукравĕн Чиркĕвĕ]]
[[File:RR5514-0075R 10 рублей биметалл 2011 Древние города России Елец реверс.png|thumb|right|150px|10 руб ([[2011]]) — [[Раççейĕн авалхи хулисем (вак укçа)| Раççейĕн авалхи хулисем]] циклĕн астăвăм вак укçи]]
'''Еле́ц''' — [[раççей]] хули, [[Липецк облаçĕ]]нчи [[Елец районĕ]]н администраци центрĕ.  

==Промăçлăхĕ==

==Çутĕçĕ==

== Культура ==

== Кун-çулĕ==

== Паллă çынсем ==

* [[Бойко Евгений Иванович]]
* [[Булгаков Сергей Николаевич]]
* [[Бунин Иван Алексеевич]]
* [[Дорохин Николай Иванович]]
* [[Копаев Олег Павлович]]
* [[Лавров Вукол Михайлович]]
* [[Пришвин Михаил Михайлович]]
* [[Романова Тамара Александровна]]
* [[Хренников Тихон Николаевич]]
* [[Жуков Николай Николаевич]]
* [[Алексеев Анатолий Михайлович]]
* [[Невструев Анатолий Николаевич]]

== Асăрхавсем ==
{{асăрхавсем}}

== Каçăсем==
* [http://www.el48.ru/ Елец хулин порталĕ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090103014929/http://www.el48.ru/ |date=2009-01-03 }}
* [http://www.elets-adm.ru/ Елец администрацийĕн официаллă сайчĕ]
* [http://www.elsu.ru/ Елец патшалăх И. А. Бунин ячĕллĕ университечĕ  ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061006145826/http://www.elsu.ru/ |date=2006-10-06 }}
* http://www.yelets.ru/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080512021035/http://www.yelets.ru/ |date=2008-05-12 }}
* [http://www.elets.elsu.ru/ Елец тата елецсем — интернет-издание] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090804004727/http://elets.elsu.ru/ |date=2009-08-04 }}
* [http://heraldicum.narod.ru/russia/subjects/towns/elec.htm Елец гербĕн историйĕ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081029130300/http://heraldicum.narod.ru/russia/subjects/towns/elec.htm |date=2008-10-29 }}
* [http://www.mojgorod.ru/lipeck_obl/elec/index.html Елец «Ман Хула» энциклопедире]

{{Липецк облаçĕ}}
{{Автомагистраль Тан}}
[[Категори:Елец|*]]
[[Категори:Раççей хулисем]]
[[Категори:Липецк облаçĕ]]</text>
      <sha1>8calcugvaabwzf7uvcadkg0hc9mk2lp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Иванов Вячеслав Всеволодович</title>
    <ns>0</ns>
    <id>23719</id>
    <revision>
      <id>874634</id>
      <parentid>822146</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T18:04:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>28304</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>874634</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17279" sha1="6icwkdigrudf754eznsu0syv7d8dmdy" xml:space="preserve">{{пĕр хушаматлисем|Иванов}}
{{Ăсчах 
|Ят                  = Вячеслав Всеволодович Иванов
|Тăван ят       = 
|Фото                 = Ivanov, Viacheslav.JPG
|Анлăшĕ               = 
|Алпусни              = 
|Çуралнă вăхăт        = 21.08.1929
|Çуралнă вырăн       = {{ÇуралнăВырăн|Мускав|Мускавра}}, [[СССР]]
|Вилнĕ вăхăт          = 07.10.2017
|Вилнĕ вырăн         = 
|Гражданлăх          = 
|Ăслăлăх сфери        = [[лингвистика]], [[семиотика]], [[литература тĕпчевĕ]], [[антропологи]]
|Ӗç вырăнĕ         = 
|Ăсчах степенĕ       = {{Ăсчах степенĕ|тухтăр|филологи ăслăлăхĕн}}
|Ăссах хисепĕ        = {{Ăсчах хисепĕ|РĂА|0}}&amp;nbsp;([[2000]])
|Альма-матер          = [[Мускав патшалăх университечĕ]]
|Ăслăлăх ертӳçи = 
|Паллă вĕренекенĕсем   = 
|Паллă         = 
|Чыславсем тата парнесем     = 
{{{!}} style=&quot;background:transparent&quot;
{{!}}{{Ленин парни|1988}} {{!}}{{!}}{{СССР патшалăх парни|1990}}
{{!}}}
|Роспись              = 
|Ширина росписи       = 
|Сайт                 = 
}}

'''Вячесла́в Все́володович Ива́нов''' ([[çурла, 21]] [[1929]], [[Мускав]] — [[юпа, 7]] [[2017]]&lt;ref&gt;[https://www.vesti.ru/doc.html?id=2940898 Ушел из жизни выдающийся ученый Вячеслав Иванов] {{ru icon}}&lt;/ref&gt;) — вырăс, совет тата американ чĕлхеçи, РĂА академикĕ ([[2000]]), [[РÇĂА]] академикĕ ([[1991]]), [[Калифорни университечĕ]]н Славян тата хĕвелтухăç чĕлхисемпе литературисен уйрăмĕн профессорĕ, Лос-Анджелес (UCLA), Тĕнче культурин Институчĕн директорĕ [[МПУ]], Вырăс антропологи шкулĕн директорĕ [[РПГУ]]. 

Вырăс сăвăçин [[Иванов Всеволод Вячеславович|Всеволод Ива́новăн]] ывăлĕ.

== Биографи ==
1929 çулта çурлан 21-мĕшĕнче [[Иванов Всеволод Вячеславович|Всеволод Ива́нов]] çыравçăпа Тамара Владимировна Иванова (Каширина, 1900—1995) тăлмач тата мемуарист çемьинче çуралнă. Ача чухне йывăр чирленĕ (шăмă туберкулёзĕ), çавăнпа та килте пĕлӳ илме тивнĕ; ашшĕн [[Переделкино|Переделкинăри]] дачинче пурăннă май, йĕкĕт [[Пастернак Борис Леонидович|Б. Л. Пастернакпа]], [[Чуковский Корней Иванович|К, И. Чуковскипе]], [[Асмус Валентин Фердинандович|В. Ф. Асмуспа]] тĕлпулнă&lt;ref name=&quot;Ivanova-Kashirina&quot;&gt;''Иванова Т. В.'' [http://pasternak.niv.ru/pasternak/vospominaniya/pasternak-v-vospominaniyah/tamara-ivanova.htm Борис Леонидович Пастернак] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160817223322/http://pasternak.niv.ru/pasternak/vospominaniya/pasternak-v-vospominaniyah/tamara-ivanova.htm |date=2016-08-17 }}&lt;/ref&gt;. 1941—1943 çулсенче эвакуацие [[Ташкент]] хулинче иртернĕ. 1946 çулта шкултан вĕренсе тухнă, 1951 çулта — Мускаври Патшалăх Университечĕн [[МПУ Филологи факультечĕ|филологи факультетне]] (роман-герман уйрăмĕ) вĕренме кĕнĕ. 


2017 çулта юпан 7-мĕшĕнче пурнăçĕн 89-мĕш çулĕнче çут тĕнчерен уйрăлса кайнă&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://facebook.com/maria.phillimore.1/posts/10211079310355690|title=Маша Слоним|publisher=facebook.com|lang=ru|accessdate=2017-10-08}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.rsuh.ru/news/detail.php?ID=225315|title=Новости - РГГУ.РУ|publisher=www.rsuh.ru|accessdate=2017-10-08}}&lt;/ref&gt; в Лос-Анджелесе.

Мускавра [[Новодевичье çăви]]нче ашшĕпе амăшĕ çумĕнче пытарнă&lt;ref&gt;[http://novodevichiynecropol.narod.ru/tmp/tmp_vvivanov.jpg Фото памятника]&lt;/ref&gt;.

== Ăслăх ĕçлĕхĕ ==

== Монографисем ==
* Труды по этимологии индоевропейских и переднеазиатских языков. Т.1. Индоевропейские корни в хеттском языке. М., ЯСК-Знак. 2007. 562 стр. 800 экз. (''кандидатская диссертация, написана в 1955 году, опубликована в 2007 году'')
* ''Иванов Вяч. Вс., Топоров В. Н.'' Санскрит. (Серия «Языки зарубежного Востока и Африки»)  М., ИВЛ. 1960. 134 стр. 1300 экз. (англ.пер. 1968)
* Хеттский язык. (Серия «Языки зарубежного Востока и Африки») М., ИВЛ. 1963. 222 стр. 2100 экз.  2-е изд., доп. М., УРСС. 2001.
* Общеиндоевропейская, праславянская и анатолийская языковые системы. (Сравнительно-типологические очерки). М., Наука. 1965. 298 стр. 2000 экз.
* ''Иванов Вяч. Вс., Топоров В. Н.'' Славянские языковые моделирующие семиотические системы: (Древний период). М., Наука. 1965. 246 стр. 2400 экз.
* ''Иванов Вяч. Вс., Топоров В. Н.'' Исследования в области славянских древностей: (Лексические и фразеологические вопросы реконструкции текстов). М., Наука. 1974. 342 стр. 2600 экз.
* [http://philologos.narod.ru/semiotics/ivanov_semio.htm Очерки по истории семиотики в СССР]. М., Наука. 1976. 303 стр. 5000 экз. (нем.пер.1985)
* Чет и нечет: Асимметрия мозга и знаковых систем. М., Советское радио. 1978. 185 стр. 40000 экз. (Кибернетика) (нем.пер.1983, рум.пер.1986, латыш.перераб.изд. Рига,Зинатне.1990)
* Славянский, балтийский и раннебалканский глагол. Индоевропейские истоки. М., Наука. 1981. 271 стр. 2150 экз.
* История славянских и балканских названий металлов. М., Наука. 1983. 197 стр. 2100 экз.
* [http://ielang.narod.ru/ Иванов Вяч. Вс., Гамкрелидзе Т. В. Индоевропейский язык и индоевропейцы. Реконструкция и историко-типологический анализ праязыка и протокультуры. В 2 т. Тб., 1984. 5000 экз.] = Благовещенск,1998. (engl. trans. by J.Nichols. Berlin; New-York. 1995).
* Взгляд на русский роман в 1992 году. М., Рудомино. 1993. 16 стр.
* Russian Civilization. Уч.пособие. 1994. 109 p.
* The archives of the Russian Orthodox Church of Alaska, Aleutian and Kuril Islands (1794—1912): An attempt at a multisemiotic society. Washington, 1996.
* The Russian orthodox church of Alaska and the Aleutian Islands and its relation to native American traditions — an attempt at a multicultural society, 1794—1912. Washington: Libr. of Congr., 1997
* Хлебњиков и наука. / С рус. према рукопису прев. Радмила Мечанин. Београд,Нар.кн./Алфа. 2003.
* Лингвистика третьего тысячелетия. М., ЯСК. 2004. 177 стр.
* Наука о человеке: введение в современную антропологию. М., РГГУ. 2004. 194 стр.
* Дуальные структуры в антропологии: курс лекций. (Серия «Библиотека РАШ». Вып.2) М., РГГУ. 2008. 329 стр.

== Статьясем ==
* [http://kogni.narod.ru/issl.htm Публикации на сайте Русской Антропологической Школы]
* [http://ec-dejavu.ru/g-2/Gnosis.html Россия и гнозис] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120311124705/http://ec-dejavu.ru/g-2/Gnosis.html |date=2012-03-11 }}
* [http://ec-dejavu.ru/p/Publ_V_Vs_Ivanov.html Античное переосмысление архаических мифов] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120312190004/http://ec-dejavu.ru/p/Publ_V_Vs_Ivanov.html |date=2012-03-12 }}
* [http://ec-dejavu.ru/i/Ivanov_Eisenstein.html Эйзенштейн и культуры Японии и Китая] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120312025425/http://ec-dejavu.ru/i/Ivanov_Eisenstein.html |date=2012-03-12 }}
* [http://ec-dejavu.ru/z/Zaum.html Заумь и театр абсурда у Хлебникова и обэриутов в свете современной лингвистической теории] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120311202613/http://ec-dejavu.ru/z/Zaum.html |date=2012-03-11 }}
* [http://ec-dejavu.ru/m/Montage.html#Ivanov Монтаж как принцип построения в культуре первой половины XX в.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120120095651/http://ec-dejavu.ru/m/Montage.html#Ivanov |date=2012-01-20 }}
* Избранные труды по семиотике и истории культуры. М.,Языки русской культуры. 1999-2009-.
* [http://shalamov.ru/research/114/ Аввакумова доля] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121110084602/http://shalamov.ru/research/114/ |date=2012-11-10 }} — статья о [[Шаламов, Варлам Тихонович|Варламе Шаламове]]
** Т.1. Знаковые системы. Кино. Поэтика. 1999.912 с.
*** С.13-140. Разыскания о поэтике Пастернака. От бури к бабочке.
*** С.141-378. Эстетика Эйзенштейна.
*** С.379-602. Нечет и чет. Асимметрия мозга и знаковых систем.
*** С.603-812. Очерки по предыстории и истории семиотики.
*** С.813-909. Список трудов Вяч. Вс. Иванова.
** Т.2. Статьи по русской литературе. 2000.880 с.
** Т.3. Сравнительное литературоведение. Всемирная литература. Стиховедение. М., ЯСК. 2004. 818 стр.
** Т.4. Семиотика культуры, искусства, науки. М., ЯСК. 2007. 794 стр. 800 экз.
** Т.5. Мифология и фольклор. М., Знак. 2009. 372 стр. 1000 экз.
** Т.6. История науки. Недавнее прошлое (XX век). М., Знак. 2009. 384 стр. 800 экз.

== Куçарусем ==
* ''Гюго В.'' Закаты. // Собр. соч. В 15 т. М., ГЛИ. 1953. С.456-460.
* Перевод стихов и эпиграфов в кн.: ''Скотт В.'' Айвенго. М.-Л., Детгиз. 1953. ''Скотт В.'' Квентин Дорвард. М.,1958.
* ''Райнис Я.'' Одинокая вершина. // Избр. произв. Л., 1953. С.98.
* Перевод отдельных стихов: ''Байрон Дж. Г.'' Избранные стихи и поэмы. М., ГЛИ. 1954.
* ''Дельбрюк Б.'' Введение в изучение индоевропейских языков. // Хрестоматия по истории языкознания 19-20 вв. М., 1956. С.177-187.
* ''Ульдалль Х.'' Глоссематика. 1 часть. // [[Новое в лингвистике]]. I. М.,1960.
* ''Тувим Ю.'' 2 стихотворения. // ИЛ. 1963. № 12. С.176.
* ''Хэмп Э.'' Словарь американской лингвистической терминологии. М., 1964. 264 стр.
* ''Лопе де Вега''. Без тайн нет и любви. // Собр. соч. Т.6. М., 1965. С.393-516.
* ''Кьеркегор С.'' Или-или. // История эстетики. Т.3. М., 1967.
* ''Соссюр Ф. де.'' Анаграммы. // Избр. соч. М., 1977.
* Угаритский эпос. // Красные листья. М., 1980. С.568-584.
* ''Бажан М.'' Стихотворение. // Избр. произв. М.,1984. Т.1. С.328-329.
* ''Киплинг Р.'' Стихотворение. // Рассказы. Стихотворения. Л.,1989. С.342.
* Источники по истории хеттов. // Хрестоматия по истории древнего Востока. М.,1963. С.304-329.
* То же. // Хрестоматия по истории древнего Востока. М.,1980.Ч.1. С.263-293.
* Луна, упавшая с неба. Древняя литература Малой Азии. / Пер. с древнемалоазийских языков Вяч. Вс. Иванова. М., ХЛ. 1977. 317 стр. 30000 экз. (книга содержит переводы с хатти, хеттского, аккадского, палайского, хурритского, лувийского, иероглифического лувийского, финикийского, ликийского, лидийского языков)

== Сăвăсем ==
* Стихи разных лет. М., Радуга. 2005. 254 стр.

== Асăрхавсем ==
{{асăрхавсем}}

== Каçăсем ==
* [http://misvitur.livejournal.com/1050.html#cutid1 Вячеслав Всеволодович Ива́новпа калаçнисен пуххи]
* [http://www.humnet.ucla.edu/humnet/slavic/faculty/ivanov_v.html Личная страница на сайте Отдела славянских и восточноевропейских языков и литератур Калифорнийского университета в Лос-Анджелесе] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100630043754/http://www.humnet.ucla.edu/humnet/slavic/faculty/ivanov_v.html |date=2010-06-30 }} {{ref-en}}
* [http://kogni.narod.ru/vvivanov.htm Тĕплĕ кун-çулĕ]
* [http://kogni.ru/news/2008-01-28-34  Пултарулăх Обзор творчества] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140812205754/http://kogni.ru/news/2008-01-28-34 |date=2014-08-12 }}
* [http://www.peoples.ru/science/linguist/ivanov/ Ещё одна биография]
* [http://www.mn.ru/issue.php?2006-39-5 В. В. Иванов. Или человечество по-настоящему объединится, или его не будет] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120112221407/http://www.mn.ru/issue.php?2006-39-5 |date=2012-01-12 }}
* [http://www.yavlinsky.ru/culture/index.phtml?id=520 Великая русская революция 1905 ещё продолжается] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120201033616/http://yavlinsky.ru/culture/index.phtml?id=520 |date=2012-02-01 }}
* {{РĂА ĕçтешĕ|49265|Вячеслав Всеволодович Ивановăн}}
{{Мускаври лингвистикăллă компаративистика шкулĕ}}

[[Категори:Пайăр çынсем:Переделкино]]
[[Категори:Компаративистсем]]
[[Категори:Раççей чĕлхеçисем]]
[[Категори:Раççей хĕвелтухăç тĕпчевçисем]]
[[Категори:Раççей санскрит тĕпчевçисем]]
[[Категори:Раççей филологĕсем]]
[[Категори:Раççей семиотикĕсем]]
[[Категори:Мускав ăсчахĕсем]]
[[Категори:Вырăс савăçисем]]
[[Категори:Мемуаристсем]]
[[Категори:РПГУ вĕрентӳçисем]]
[[Категори:Полиглотсем]]
[[Категори:Индоевропа тĕпчевçисем]]
[[Категори:Хеттологсем]]
[[Категори:Кетологсем]]
[[Категори:Структуралистсем]]
[[Категори:Европăри классика тапхăрĕчченхи чĕлхисем]]
[[Категори:Ăслăлăх пĕрлĕхĕсенчен СССР халăх депутачĕсем]]
[[Категори:Вырăс поэзин тăлмачĕсем]]</text>
      <sha1>6icwkdigrudf754eznsu0syv7d8dmdy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Иммун системи</title>
    <ns>0</ns>
    <id>24869</id>
    <revision>
      <id>874638</id>
      <parentid>813371</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T19:14:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>28304</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>874638</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2437" sha1="9nr20ykdszqg8lz7648uqp48f7qtn4j" xml:space="preserve">[[File:SEM Lymphocyte.jpg|thumb|right|250px|Лимфоцит, çынăн иммун тытăмĕн компоненчĕ. Ӳкерчĕке сканерлă электронлă микроскопа усă курса тунă]]
'''Имму́н систе́ми''' — шыçмак клеткисемпе [[патоген]]сене палăртса тата пĕтерсе çурăм шăммиллĕ чĕр-чунсене  чир-амакран хӳтĕлекен органсемпе тĕртсене пĕрлештерекен кĕçĕн тытăм. Иммун системи тĕрлĕ тĕслĕ нумай чире вăратакана, [[вирус]]ран пуçласа [[гельминт|паразит хурчĕсем]] таранах, вĕсене  харпăр [[клетка|клеткин]] [[биополимерсем|биомолекулисенчен]] уйăрса илет. 

== Иммун механизмĕсен эволюцийĕ ==

== Иммун сиситемин морфологийĕ ==

== Асăрхавсем ==
{{асăрхавсем}}

== Каçăсем ==
{{викиампар-кат|Immunology}}
* [http://obi.img.ras.ru/humbio/immunology/imm-gal/000008da.htm Материалы по иммунологии от Российской Академии Наук] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070223103155/http://obi.img.ras.ru/humbio/immunology/imm-gal/000008da.htm |date=2007-02-23 }}
* [http://www2.ufp.pt/~pedros/qfisio/blood.htm Кровь, Коагуляция, Иммун системи] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060703170109/http://www2.ufp.pt/~pedros/qfisio/blood.htm |date=2006-07-03 }} {{ref-en}}
* [http://supotnitskiy.ru/stat/stat49.htm «К вопросу о месте вич/спид-пандемии среди других инфекционных, эпидемических и пандемических процессов»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101130092249/http://supotnitskiy.ru/stat/stat49.htm |date=2010-11-30 }} Об эволюции взаимоотношений различных звеньев иммунной системы и паразитических микроорганизмов.

{{Органсен тытăмĕсем}}
{{Иммун системи}}
{{Биологи тĕртĕмĕсем}}
{{biology-stub}}

[[Категори:Иммун системи]]
[[Категори:Иммунологи]]</text>
      <sha1>9nr20ykdszqg8lz7648uqp48f7qtn4j</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Зулу</title>
    <ns>0</ns>
    <id>52214</id>
    <revision>
      <id>874633</id>
      <parentid>844973</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T17:47:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>28304</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>874633</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7533" sha1="9pl6n3a8bzztk7bp5hc8cmy41ogyomh" xml:space="preserve">{{Пĕлтерĕшсем}}
{{Чĕлхе
|тĕс = НК
|ят =   	Зулу
|тăван ят = isi Zulu
|патшалăхсем = 	{{ZAF}}
|регионсем = ытларах [[КваЗулу-Наталь|Ква Зулу-Наталь]], [[Гаутенг]], [[Мпумаланга]] провинцисем
|официаллă чĕлхе = {{ZAF}}
|регулирующая организация = Совет по языку зулу
|калаçакан йышĕ = Тăван чĕлхе: 11 миллион&lt;br /&gt;Иккĕмĕш чĕлхе: 25 миллион
|категори = [[Африка чĕлхисем]]
|классификаци =
[[Нигер-конго чĕлхисем|Нигер-конго макроçемье]]
: [[Бенуэ-конго чĕлхисем|Бенуэ-конго çемье]]
:: [[Банту евĕр чĕлхесем|Банту турачĕ]]
::: [[Банту чĕлхисем|Банту ушкăнĕ]]
:::: [[Кăнтăр банту чĕлхисем|Зона S]]
::::: [[Нгуни чĕлхисем|Нгуни ушкăнĕ]]
|çыру = [[латиница]]
|ГОСТ 7.75–97 =зул 195
|ISO1 = zu
|ISO2 = zul
|ISO3 = zul
}}
[[File:South Africa Zulu speakers proportion map.svg|thumb|КАР: зулу сарăлни, килĕнче зулу чĕлхипе ус куракан пурăнан халăх пайĕ:
{{columns
|col1=
{{legend|#EDF8E9|0–20%}}
{{legend|#BAE4B3|20–40%}}
{{legend|#74C476|40–60%}}
|col2=
{{legend|#31A354|60–80%}}
{{legend|#006D2C|80–100%}}}}]]
'''Зу́лу''', е '''зулу́с чĕлхи''' (тăван. isi Zulu) — [[Банту чĕлхисем|банту чĕлхисен]] [[нгуни]] ушкăнĕнчи чĕлхе, ытларах [[КАР]] территоринче сарăлнă. КАР мĕнпур чĕлхисен хушшинче зулу ĕнтĕ пĕрремĕш чĕлхе пек ытларах сарăлнă (10 млн ытла пĕлекен); ăна çĕршывра пурăнакан çурри таран ăнланать, ăна çывăх  тăванла чĕлхесем: [[коса (чĕлхе)|коса]], [[свати (чĕлхе)|свати]] тата (çурçĕр) [[ндебеле (чĕлхе)|ндебеле]] чĕлхесем &lt;ref&gt;[http://salanguages.com/stats.htm South African Languages | Statistics and graphs]&lt;/ref&gt;.

== Лингвогеографи ==
Калаçакансен ытларахăшĕ КАР вырнаçнă. 2001 çулхи çыравпа 10 677 305 çынăн пĕрремĕш чĕлхи зулу шутланнă. Иккĕмĕш чĕлхе шучĕпе КАР патшалăхĕнче 25 млн яхăн çын пуплет. Çакăнсăр пуçне, вăл кăштах юнашар çĕр-шывсенче:
* [[Лесото]] (248 пин, 1993)
* [[Свазиленд]] (76 пин, 1993)
* [[Малави]] (37,5 пин, 1966)
* [[Мозамбик]] (1 798 пин, 1980)

Çапла, мĕнпур йышĕ 11 млн çитет.

== Асăрхавсем ==
{{асăрхавсем}}

== Вуламалли ==
* Луцков, А. Д. Основы грамматики языка зулу. М.: Восток — Запад, 2003
* Луцков, А. Д. Зулу-русский словарь. Isichazamazwi isizulu — isirashiya. М.: Ленанд, 2014. — С. 288. — ISBN 978-5-9710-1023-4.
* {{кĕнеке
 |автор         = Охотина Н. В.
 |пуçелĕк      = Язык зулу
 |каçă        = 
 |яваплă = Отв. ред. [[Ольдерогге, Дмитрий Алексеевич|Д. А. Ольдерогге]]; Академия наук СССР, Институт народов Азии
 |вырăн         = М.
 |издательство  = Издательство восточной литературы
 |çул          = 1961
 |страниц       = 72
 |сери         = [[Языки зарубежного Востока и Африки]]
 |тираж         = 1&amp;nbsp;500
}}
* Buell, L. C. (2005) ''Issues in Zulu Verbal Morphosyntax'', PhD Thesis, University of California, Los Angeles. [http://www.cs.chalmers.se/~harald2/grammars/zulu.zip (файл .pdf в архиве .zip)]
* Doke, C.M. (1947) ''Text-book of Zulu grammar''. London: Longmans, Green and Co.
* Doke, C.M. (1954) ''The Southern Bantu languages''. London: Longmans, Green and Co.
* Wilkes, Arnett &amp; Nkosi, N. (1996) ''Teach Yourself Zulu''. London: Hooder &amp; Stoughton
* Nyembezi, C.L.S. (1957) ''Learn Zulu''. Pietermaritzburg: Shuter &amp; Shooter.
* Nyembezi, C.L.S. (1970) ''Learn More Zulu''. Pietermaritzburg: Shuter &amp; Shooter.
* Doke, C.M. (1958) ''Zulu-English Vocabulary''. Johannesburg: Witwatersrand University Press.
* Dent, G.R. &amp; Nyembezi, C.L.S. (1959) ''Compact Zulu Dictionary''. Pietermaritzburg: Shuter &amp; Shooter.
* Dent, G.R. &amp; Nyembezi, C.L.S. (1969) ''Scholar’s Zulu Dictionary''. Pietermaritzburg: Shuter &amp; Shooter.
* Doke, C.M. &amp; Vilakazi, B.W. (1948) ''Zulu-English Dictionary''. Johannesburg: Witwatersrand University Press.

== Каçăсем ==
{{Interwiki|code=zu|Ikhasi Elikhulu||зулу|лого=Wikipedia-logo-zu.png}}
{{wiktionarycat|type= языка зулу|category=Зулу}}
{{wiktionary|зулу}}
* [http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=zul Ethnologue] о зулу
* [http://www.lmp.ucla.edu/profiles/profz01.htm UCLA Language Materials Project] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/19970416061941/http://www.lmp.ucla.edu/profiles/profz01.htm |date=1997-04-16 }} Краткое введение
* [http://salanguages.com/isizulu/ SALanguages.com]{{ref-en}} Страница о зулу на сайте. посвящённом языкам ЮАР. Есть также страницы о [http://salanguages.com/fanagalo/ фанагало] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230329132739/http://salanguages.com/fanagalo/ |date=2023-03-29 }} и [http://salanguages.com/isicamtho/ исикамто]
* [http://hum.uchicago.edu/~jagoldsm/ZuluLanguage/index.html Множество подробных материалов] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150315210638/http://hum.uchicago.edu/~jagoldsm/ZuluLanguage/index.html |date=2015-03-15 }} к учебному курсу по зулу в Чикагском университете
* [http://www.newt.clara.co.uk/isizulu/ Sifunda isiZulu!] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050306060945/http://www.newt.clara.co.uk/isizulu/ |date=2005-03-06 }} {{ref-en}} Учебный курс
* [http://isizulu.net/ isiZulu.net Зулу-английский и англо-зулусский словарь], а также краткое пособие по произношению и грамматике. Есть модуль морфологического анализа
* [http://www.websters-online-dictionary.org/definition/Zulu-english/ Небольшой зулу-английский словарь] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20040413044749/http://www.websters-online-dictionary.org/definition/Zulu-english/ |date=2004-04-13 }}
* [https://openlibrary.org/books/OL7000200M/Zulu-English_dictionary/ Зулу-английский словарь. Форматы: PDF, Plain text, DAISY, ePub, DjVu, MOBI] 

=== МИХ ===
* [http://www.isolezwe.co.za/ Isolezwe] хаçат
* Радио [http://www.ukhozifm.co.za/ Ukhozi FM] тетел-трансляципе

{{КАР чĕлхисем}}


[[Категори:Зулуссем]]
[[Категори:Банту чĕлхисем]]
[[Категори:КАР чĕлхисем]]</text>
      <sha1>9pl6n3a8bzztk7bp5hc8cmy41ogyomh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Капица Сергей Петрович</title>
    <ns>0</ns>
    <id>55749</id>
    <revision>
      <id>874639</id>
      <parentid>810215</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T00:41:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>28304</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>874639</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9230" sha1="gmh3ei2m2pzxkjq4jf1xjogsxmel5g5" xml:space="preserve">{{çуралнă вăхăт|4|8|1901}}
{{Ăсчах
|Ят                  = Капица Сергей Петрович
|Тăван ят       = 
|Ӳкерчĕк             = Sergey Kapitsa.jpg
|Анлăшĕ               = 260px
|Ӳкерчĕке ăнлантарни    =
|Алпусни            = 
|Çуралнă вăхăт      = [[1928]], [[нарăс, 14]]
|Çуралнă вырăн      ={{ÇВ|Кембридж|Кембриджра}}, [[Аслă Британи]]
|Вилнĕ вăхăт        = [[2012]], [[авăн, 14]]
|Вилнĕ вырăн        = {{ВВ|Мускав|Мускавра}}, [[Раççей]]
|Гражданлăх         = СССР, Раççей
|Ăслăх сфери        = XX-XXI ĕмĕрсенчи совет физикĕ
|Ĕçлев вырăнĕ       = [[ЦАГИ]], [[МФТИ]], [[РосНОУ]]
|Ăсчах степенĕ      = физика математика ăслăхĕсен тухтăрĕ
|Ăсчах хисепĕ       =  профессор
|Альма-матер        = [[Мускаври авиаци институчĕ]]
|Ăслăх ертӳçи       = 
|Паллă вĕренекенсем =
|Паллă              = XX ĕмĕрти СССР физикĕ, XX ĕмĕрти СССР телеертӳçи, тĕп редактор
|Чыславсемпе парнесем =
{{{!}} style=&quot;background:transparent&quot;
{{!}} {{«Тăван çĕршыв умĕнчи тава тивĕçлĕ ĕçсемшĕн» 4-мĕш степеньлĕ орден}}{{!!}} {{Хисеп орденĕ|2006}}{{!}}}{{{!}} style=&quot;background: transparent&quot;{{!}} {{СССР патшалăх парни|1980}}{{!}} {{Раççей Федераци правительствин парни|2002}}{{!}} {{тэфи}}{{!}}}* [[Калинги парни]] (ЮНЕСКО)* РĂА парни
{{!}}
{{!}}}
|Сайт =
}}

''' Сергей Петрович Капица ''' – (14.02.1928, Кембридж, [[Аслă Британи]]-  14.08.2012, Мускав, [[Раççей]]) - физика математика ăслăхĕсен тухтăрĕ, «Ăслăх тĕнчи» журналăн тĕп редакторĕ, Раççей çут çанталăк ăслăхсен академин вице-президенчĕ, 1973-мĕш çултан &quot;Очевидное-невероятное&quot; тележурнала ертсе пынă.  [[Капица Петр Леонидович]] [[Нобель парни]] лауреачĕн ывăлĕ.

==Ĕçĕсем==
* [[Микротрон]] / С. П. Капица, В. Н. Мелехин, предисловие П. Л. Капицы, Москва, изд-во «Наука», 1969. Тираж 2700 экз, 211 с., УДК 621.384.611.3.
* Оптимальные размеры проб при гамма-активационном анализе / С. П. Капица, Ю. Т. Мартынов, В. Н. Самосюк и др., [[Атомная энергия (журнал)|Атомная энергия]], 1974, т. 37, вып. 4, с. 356—357
* Наука и средства массовой информации. М., 1981.
* {{кĕнеке|пуçелĕк = Парадоксы роста: Законы развития человечества|автор = Капица С.П.|каçă = |isbn = 978-5-9167-1047-2|страницы = 192|çул = 2010|вырăн =  М.|издательство = [[Альпина Нон-фикшн (издательство)|«Альпина Нон-фикшн»]]}}
* [http://www.delphis.ru/journal/article/vzglyad-v-proshloe-i-budushchee Взгляд в прошлое и будущее] // Дельфис. 1999. № 20(4). С.2—6.
* [http://www.i-u.ru/biblio/archive/capica%5Fskolko/ Общая теория роста человечества: Сколько людей жило, живёт и будет жить на Земле] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160217121320/http://www.i-u.ru/biblio/archive/capica%5Fskolko/ |date=2016-02-17 }}. М.: Наука, 1999. ISBN 5-02-008299-6
* Модель роста населения Земли и экономического развития человечества // Вопросы экономики. 2000. № 12.
* [http://scepsis.ru/library/id_1053.html Предисловие к переводу книги «Интеллектуальные уловки» Алана Сокала и Жана Брикмона], 2000
* {{кĕнеке|автор=Капица С. П., Курдюмов С. П., Малинецкий Г. Г.|пуçелĕк=Синергетика и прогнозы будущего|каçă=http://cliodynamics.ru/index.php?option=com_content&amp;task=view&amp;id=66&amp;Itemid=1|кăларăм=3 кăл.|вырăн=М.|издательство=УРСС|çул=2003|серия=Синергетика: от прошлого к будущему|страниц=288}}
* Глобальная демографическая революция и будущее человечества // Новая и новейшая история. 2004. № 4.
* Об ускорении исторического времени // Новая и новейшая история. 2004. № 6.
* Асимптотические методы и их странная интерпретация. //Общественные науки и современность. 2005. № 2. С.162-165.
* Глобальная демографическая революция // Международная жизнь. 2005. № 11. с. 91—105
* Об ускорении исторического времени // [http://urss.ru/cgi-bin/db.pl?cp=&amp;page=Book&amp;id=37137&amp;lang=Ru&amp;blang=ru&amp;list=38 История и математика]. М., 2006. С. 12—30.
* Global population blow-up and after. The demographic revolution and information society. Moscow, 2006.
* Демографическая революция и Россия. М. 2007.
* [http://www.socionauki.ru/journal/articles/129834/ Демографическая революция и Россия]. ''Век глобализации''. Выпуск № 1/2008, С. 128—143.
* Жизнь науки // М.: Тончу, — 2008 г. — 592 с. — ISBN 978-5-91215-035-7.
* Мои воспоминания, Российская политическая энциклопедия, 2008, ISBN 978-5-8243-0976-8.
* {{статья| автор = Капица С. П., Юдин Б. Г. | пуçелĕк = Медицина XXI века: этические проблемы| ссылка = http://www.zpu-journal.ru/zpu/2005_3/Kapitsa&amp;Yudin/9.pdf| издание= [[Знание. Понимание. Умение]]| год= 2005| номер= 3| страницы= 75—79}}

== Чыславсемпе парнесем ==
* [[Калинги парни]] ([[ЮНЕСКО]]) (1979)
* [[СССР патшалăх парни]] (1980) [[Очевидное — невероятное|«Очевидное — невероятное»]] телепередачăна йĕркеленĕшĕн
* [[Раççей ăслăх академийĕ|РĂА]] ăслахсем çинчен уçăмлă каласа панăшăн
* [[Раççей Федераци правительствин парни]] (2002)&lt;ref name=autogenerated1 /&gt;
* [[Хисеп орденĕ (Раççей)|Хисеп орденĕ]] (2006)
* [[Тăван çĕршыв умĕнчи тава тивĕçлĕ ĕçсемшĕн» 4-мĕш степеньлĕ орден (2011)&lt;ref&gt;[http://graph.document.kremlin.ru/page.aspx?1581250 Указ Президента Российской Федерации от 16 ноября 2011 года № 1492] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120103231217/http://graph.document.kremlin.ru/page.aspx?1581250 |date=2012-01-03 }}&lt;/ref&gt;
*РĂА ылтан медалĕ &lt;ref name=&quot;2012-feb-21&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.vesti.ru/doc.html?id=722559&amp;cid=7|title=Сергей Капица первым награжден золотой медалью РАН|publisher=[[vesti.ru]]|date=21.02.2012|archiveurl=http://www.webcitation.org/68e60B5A9|archivedate=2012-06-24}}{{Ĕçлемен каçă|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.ras.ru/about/awards/awdlist.aspx?awdid=179 Золотая медаль за выдающиеся достижения в области пропаганды научных знаний на сайте РАН]&lt;/ref&gt; (2012)

2008-мĕш çулта  нумай çул хушши «[[Очевидное — невероятное]]» передачине ертсе пынăшăн раççей инçеткурăмĕн аталанăвен пайăр ӳсĕмшĕн «[[ТЭФИ]]» ятарлă парнине тивĕçнĕ. С. П. Капица &lt;ref&gt;[http://www.POLIT.ru/science/2008/09/26/kapitsa.html Сергею Капице вручена «ТЭФИ» за личный вклад в развитие российского телевидения] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081204050533/http://www.polit.ru/science/2008/09/26/kapitsa.html |date=2008-12-04 }}&lt;/ref&gt;.

==Каçăсем==
{{Commons|}}

== Асăрхавсем ==
{{асăрхавсем}}

[[Категори:СССР физикĕсем]]</text>
      <sha1>gmh3ei2m2pzxkjq4jf1xjogsxmel5g5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Пьеха Станислав Пятрасович</title>
    <ns>0</ns>
    <id>63863</id>
    <revision>
      <id>874631</id>
      <parentid>873367</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T12:38:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-31098-12</username>
        <id>40331</id>
      </contributor>
      <origin>874631</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7716" sha1="jqkos1r3zlkvlfhkuod51aaahqsgwwj" xml:space="preserve">{{пĕр хушаматлисем|Пьеха}}
{{Мусăкçă
 |Ят               = Стас Пьеха
 |Фото             = Стас Пьеха.jpg
 |Çуралнă_ чухнехи_ят = Станислав Пятрасович Герулис
 |Тулли_ят         = Станислав Пятрасович Пьеха
 |Çуралнă_вăхăт    = [[1980]] [[çурла, 12]]
 |Çуралнă_вырăн    = 
 |Гражданлăх       =  
 |Профессисем      = Раççей юрăçĕ, сăвăçĕ, стиль-[[парикмахер]]ĕ.
 |Инструментсем    = [[гитара]] 
 |Жанрсем          = 
 |Пĕрĕçлĕх         = [[Валерия (юрăç)]] (2004-па), &lt;br&gt; [[Дробыш Виктор|Виктор Дробыш]] (Çăлтăрсен хапрăкĕ хыççăн), &lt;br&gt; [[Лепс Григорий Викторович|Григорий Лепс]] (2007-па), &lt;br&gt; [[Варлей Виктория Юрьевна|Виктория Варлей]] (унăн клипĕнче ӳкерĕннĕ), &lt;br&gt; Павла (2009),&lt;br&gt; [[Слава (юрăç)|Слава]] (2011-па), &lt;br&gt; [[Челси (группа)|Челси]] (2014-па), &lt;br&gt; [[Пьеха Эдита Станиславовна|Эдита Пьеха]] (кукамăшĕ)
 |Сайт             = {{url|stas-pjeha.ru}}
}}
'''Станислав Пятрасович Пье́ха''' (7 çулчен '''Герулис'''&lt;ref name=&quot;segodnya.ua&quot;&gt;[http://www.segodnya.ua/news/12066373.html Дед Лободы готовил революцию с Че Геварой, а Пьеху внук зовет «бабон» | Новости Украины | Кем были дедушки и бабушки известных политиков и артистов. | СЕГОДНЯ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110625113358/http://www.segodnya.ua/news/12066373.html |date=2011-06-25 }}&lt;/ref&gt;) ([[çурла, 12]], [[1980]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url = http://stas-pjeha.ru/the-band/|title = Биография Стаса Пьехи|author = |work = |date = |publisher = }}&lt;/ref&gt;, [[Ленинград]]) — раççей юрăçĕ тата поэчĕ, «Çăлтăрсен хапрăкĕ» проекта хутшăннăскер.

== Дискографи ==
;Студи альбомĕсем
* «Одна звезда» (2005)
* «Иначе» (2008)
* «10» (2013)

== Видеографи ==
{|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size: 90%;&quot; border=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;4&quot; background: #f9f9f9;
|- align=&quot;center&quot;
! style=&quot;background:#B0C4DE;&quot; | Çул
! style=&quot;background:#B0C4DE;&quot; | Клип
! style=&quot;background:#B0C4DE;&quot; | Режиссёр
! style=&quot;background:#B0C4DE;&quot; | Альбом
|-----
| [[2005]]
| «Где буду я»
| Дмитрий Захаров
| «Одна звезда»
|-----
| rowspan=&quot;2&quot; | [[2006]]
| «Расставание» (feat. [[Валерия (юрăç)|Валерия]])
| Федор Бондарчук
| rowspan=&quot;4&quot; | «Иначе»
|-----
| «О тебе»
| Максим Рожков
|-----
| [[2007]]
| «Напиши мне»
| Ирина Миронова
|-----
| rowspan=&quot;2&quot; | [[2008]]
| «Она не твоя» (feat. [[Григорий Лепс]])
| Александр Солоха
|-----
| «На ладони линия»
| Павел Худяков
| «10»
|-----
| [[2009]]
| «Новогодняя» (feat. [[Павла]])
| Владимир Якименко
| Новогодний сингл
|-----
| rowspan=&quot;3&quot; | [[2011]]
| «Я и ты» (feat. [[Слава (юрăç)|Слава]])
| Катя Царик
| «10»
|-----
| «Что тебе подарить» (feat. [[Мила Нитич]])
| Наталья Дума
| Не альбомный сингл
|-----
| «Мы расстались с тобой»
| Владимир Лерт
| rowspan=&quot;3&quot; | «10»
|-----
| [[2012]]
| «Старая история»
| Георгий Волев
|-----
| rowspan=&quot;2&quot; | [[2013]]
| «Девочка на шаре»
| Марат Адельшин
|-----
| «Я с тобой»
| Георгий Волев
| TBA
|-----
| rowspan=&quot;2&quot; | [[2014]]
| «Зелёный омут»
| Георгий Тоидзе
| «10»
|-----
| «Счастье»
| Георгий Волев
| rowspan=&quot;2&quot; | TBA
|-----
| [[2015]]
| «Несовместимая любовь»
| [[Алан Бадоев]]
|-
|[[2016]]
|«Не хватает»
|Евгений Курицын
|
|}

== Чыславсем ==
«[[Ылтăн граммофон]]»:
* [[2004]] — «Одна звезда»
* [[2005]] — «Ты грустишь» ([[Валерия (юрăç)|Валерипе]])
* [[2007]] — «Она не твоя» ([[Лепс Григорий Викторович|Григорий Лепспе]])
* [[2009]] — «На ладони линия»
* [[2010]] — «Я-лист»
* [[2011]] — «Я и ты» ([[Слава (юрăç)|Славăпа]])
* [[2012]] — «Старая история»
* [[2014]] — «Я с тобой»
* 2015 — «Она не твоя»

«[[Çулталăк юрри (фестиваль)|Çулталăқ юрри]]» фестиваль лауреачĕ:
* [[2005]] — «Ты грустишь» ([[Валерия (юрăç)|Валерипе]])
* [[2007]] — «Я подарю тебе», «Она не твоя» ([[Лепс Григорий Викторович|Григорией Лепспе]])
* [[2008]] — «На ладони линия»
* [[2011]] — «Я и ты» (в дуэте со [[Слава (юрăç)|Славăпа]])
* [[2012]] — «Старая история»
* [[MTV Russia Music Awards|MTV Russia Music Awards 2005]], «Паха юрă» номинацире («Ты грустишь» юрă).
* 2009 çулта Стас тата Григорий Лепс [[Муз-ТВ премийĕ 2009|Муз-ТВ премисем]], «Паха дуэт» номинацире.

== Асăрхавсем ==
{{асăрхавсем|2}}

== Каçăсем ==
* [http://www.stas-pjeha.ru Официаллă сайт]
* [http://instagram.com/wolfieha Стас на сайте Инстаграм ]
* [http://www.stihi.ru/author.html?stat5544 Стихи Стаса Пьехи на сайте stihi.ru]
* [http://www.rusradio.ru/artists/all/8877/ Стас Пьеха на «Русском радио»]{{Ĕçлемен каçă|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* {{thankyou.ru|http://thankyou.ru/music/pop/stas|Стас Пьеха}}
* {{lastfm|Стас Пьеха|Стаса Пьехи}}
* {{music.yandex|167053|Стаса Пьехи}}
* {{vk.com|id35057592|Стаса Пьехи}} &lt;!-- подтверждённая страница, есть птичка--&gt;
* [http://redstarmusic.ru/#/Artist_07056c79-72a0-457e-9e6c-613d38c6781b.aspx Страница на портале Красная звезда] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170811152209/http://redstarmusic.ru/#/Artist_07056c79-72a0-457e-9e6c-613d38c6781b.aspx |date=2017-08-11 }}
* [https://twitter.com/StasPieha  Твиттер певца]
* [https://plus.google.com/113329530405750462832/posts Goodle+ Оф.аккаунт]
* [https://www.facebook.com/sobaka.odnako Оф.аккаунт на Фейсбук ]
* [http://www.youtube.com/channel/UC4443JZOaPwYrqMkgwI_NeA Официальный аккаунт на Youtube]
* [http://www.aprilclubnews.com/content/lifestyle/presentation/1195-stas-pekha-provel-prezentatsiyu-inache Стас Пьеха провел презентацию «Иначе»]

[[Категори:Çăлтăрсен хапрăкĕ (Раççей)]]
[[Категори:Пьеха — Броневицкисем|Станислав Пятрасович]]
[[Категори:Раççей поп-вокалисчĕсем]]</text>
      <sha1>jqkos1r3zlkvlfhkuod51aaahqsgwwj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Идиолект</title>
    <ns>0</ns>
    <id>80130</id>
    <revision>
      <id>874637</id>
      <parentid>663412</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T18:31:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>28304</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>874637</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2071" sha1="50dgdpzlpudltcmcwvxz21xk5zara01" xml:space="preserve">'''Идиолект''' — [[чĕлхе]]н уйрăм [[çын]] усă куракан варианчĕ.
== Вуламалли ==
{{wiktionary|идиолект}}
* [http://plato.stanford.edu/entries/idiolects/ Idiolect] // [[Stanford Encyclopedia of Philosophy]] {{ref-en}}
* Sandra Hansen: Als Sprachwissenschaftler auf Verbrecherjagd. Die forensische Linguistik beim Bundeskriminalamt. scienzz-magazin. 15. August 2006.
* Andin Tegen: Profiler Raimund Drommel: Der Sprache des Verbrechens auf der Spur. Die Zeit. Ausgabe 4/2011.
* * В.&amp;nbsp;А.&amp;nbsp;Виноградов. ''Идиолект''. Лингвистический энциклопедический словарь, Москва, Советская энциклопедия, 1990.{{ref-ru}}
* Волощук В. І. [http://lib.chdu.edu.ua/pdf/naukpraci/philology/2008/92-79-1.pdf Індивідуальний авторський стиль, ідіолект, ідіостиль: питання термінології] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161019115605/http://lib.chdu.edu.ua/pdf/naukpraci/philology/2008/92-79-1.pdf |date=2016-10-19 }} // Наукові праці. Том 92. Випуск 79 Філологія. Мовознавство
* Коткова Л. І. [http://nbuv.gov.ua/UJRN/Nzfn_2012_2_8 Ідіостиль, індивідуальний стиль і ідіолект: проблеми розмежування] / Л.&amp;nbsp;І.&amp;nbsp;Коткова // Наукові записки [Ніжинського державного університету ім. Миколи Гоголя]. Сер. : Філологічні науки.&amp;nbsp;— 2012.&amp;nbsp;— Кн. 2.&amp;nbsp;— С. 26-29.
== Каçăсем ==
* [http://plato.stanford.edu/entries/idiolects/ Stanford Encyclopedia of Philosophy entry]
* [http://www.odlt.org The Online Dictionary of Language Terminology]
{{Чĕлхе тата чĕлхесем}}
{{ling-stub}}

[[Категори:Диалектологи]]
[[Категори:Социолингвистика]]
[[Категори:Лингвистика]]</text>
      <sha1>50dgdpzlpudltcmcwvxz21xk5zara01</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Карабах вăрçи</title>
    <ns>0</ns>
    <id>85719</id>
    <revision>
      <id>874640</id>
      <parentid>801405</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T00:46:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>28304</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>874640</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3304" sha1="4yb8mag7g4huuwbjium58h8yr2cvzwz" xml:space="preserve">:''Ку ăнлава '''[[Карабах хирĕçтăрăвĕ]]''' тенипе пăтраштармалла мар''
:''2020-мĕш  çулхи Карабах вăрçи çинчен '''[[Туçи Карабахри хĕçпăшаллă хирĕçтăру (2020)]]''' статьяна пăхăр''


[[File:Az-qa-location-es.svg|thumb|Карабах вăрçи ([[1992]]-[[1994]]) вĕçленнĕ чухнехи лару-тăрăва кăтартакан [[карттă]]]]
'''Карабах вăрçи''' ({{lang-az|Qarabağ müharibəsi}}, {{lang-hy|Ղարաբաղյան պատերազմ}}), '''Арца́х вăрçи''' ({{lang-hy|Արցախյան պատերազմ}})  — [[Туçи Карабах]]а тата ун таврашĕнчи çĕрсене тытса тăрссишĕн [[1992]]-[[1994]]-мĕш çулсенче пулса иртнĕ вăрçă.
== Каçăсем ==
{{Commons category|Nagorno-Karabakh War}}
* [http://www.Artsakh.Org.UK: Articles and Photography on Artsakh/Nagorno-Karabakh — War and its Legacy, from Russell Pollard UK Photojournalist]
* [http://www.mountainous-karabakh.org: Information Site about Nagorno-Karabakh, history and background of the present-day conflict, maps and resolutions]
* [http://alertnet.org/db/crisisprofiles/NK_CON.htm?v=in_detail Crisis Briefing Nagorno-Karabakh] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090909155734/http://www.alertnet.org/db/crisisprofiles/NK_CON.htm?v=in_detail |date=2009-09-09 }} From [http://alertnet.org/ Reuters Alertnet] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090311155456/http://www.alertnet.org/ |date=2009-03-11 }}
* [http://www.globalsecurity.org/military/world/war/nagorno-karabakh.htm Military Analysis of the Nagorno-Karabakh conflict] by GlobalSecurity.org
* [https://web.archive.org/web/20070311053930/http://www.icbl.org/lm/2005/nagorno-karabakh.html A 2005 report on the status of undetonated land mines in Nagorno-Karabakh] compiled by the [[International Campaign to Ban Landmines]]
* [http://www.rferl.org/featuresarticle/2006/02/908366e9-f535-4958-9383-09f351a1ef0c.html A chronology of the events of Nagorno-Karabakh from 1988 to Present] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080613094730/http://www.rferl.org/featuresarticle/2006/02/908366e9-f535-4958-9383-09f351a1ef0c.html |date=2008-06-13 }} by Radio Free Europe/Radio Liberty
* [http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/country_profiles/3658938.stm Regions and territories: Nagorno-Karabakh] Overview of the region by the BBC
* {{YouTube|nLrrG1q2Uzo|A Story of People in War and Peace: Preview}} — a documentary film by Armenia’s Vardan Hovhannisyan, who won the prize for best new documentary filmmaker at the 2007 Tribeca Film Festival in New York, about the conflict in Nagorno-Karabakh.
* [http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/country_profiles/3658938.stm BBC News, Regions and Territories- Nagorno-Karabakh]
* [https://www.washingtonpost.com/news/monkey-cage/wp/2016/04/06/will-war-erupt-in-nagorny-karabakh-here-are-the-5-things-you-need-to-know/ Here are the 5 thi

{{Куçармалла|en|Nagorno-Karabakh War}}

[[Категори:Вăрçăсем]]
[[Категори:Армени]]
[[Категори:Азербайджан]]
[[Категори:Кавказ]]
[[Категори:Кăнтăр Кавказ]]</text>
      <sha1>4yb8mag7g4huuwbjium58h8yr2cvzwz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Комсомол</title>
    <ns>0</ns>
    <id>92102</id>
    <revision>
      <id>874644</id>
      <parentid>855150</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T06:05:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>28304</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>874644</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9176" sha1="igou8y1m9hw1lt29wyxda292qs2p2ev" xml:space="preserve">'''Комсомол (ВЛКСМ)''' — ССКП çамрăксен организацийĕ. '''Раççейри çамрăк коммунистсен пĕрлешĕвне (РÇКП)''' 1918 çулхи [[юпа, 29|юпан 29-мĕшĕнче]] йĕркеленĕ&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://tass.ru/kosmos/5731959|title=Рогозин отметил важную роль комсомола в развитии советской космической промышленности|publisher=[[ТАСС]]|accessdate=2020-01-08|lang=ru}}&lt;/ref&gt;; [[1924]] çулта РÇКП [[Ленин Владимир Ильич|В. И. Ленин]] ятне панă — '''Раççейри çамрăк ленин коммунисчĕсен пĕрлешĕвĕ (РÇЛКП)'''. [[1926]] çулхи пуш уйăхĕнче, [[1922]] çулта [[Совет Социализм Республикисен Пĕрлешĕвĕ|ССРП]] туса хунă хыççăн, РÇЛКП Пĕтĕм Пĕрлешӳри çамрăк ленин коммунисчĕсен пĕрлешĕвĕ (ПÇЛКП) пулса тăрать.

== Истори ==
== Комсомолпа çыхăннă ятсем ==
=== Географире ===
=== Филателире ===

== Литература ==
* ''Вергасов Ф.'' [www.pseudology.org/Mironenko/VLKSM.htm Всесоюзный Ленинский Коммунистический союз молодёжи (ВЛКСМ)]
* Комсомолу — 80 / Под ред. [[Криворученко Владимир Константинович|В. К. Криворученко]], [[Ручкин Борис Александрович|Б. А. Ручкина]]. М., 1999.
* ''Королёв А. А.'' [http://www.zpu-journal.ru/e-zpu/2008/6/Korolev_Komsomol/ «Поздний» Комсомол и «раннее» предпринимательство] // Информационный гуманитарный портал «[[Знание. Понимание. Умение]]». 2008. № 6 — История.
* ''[[Криворученко Владимир Константинович|Криворученко В. К.]]'' В тисках сталинщины. Трагедия комсомола. М., 1991;
* ''[[Криворученко Владимир Константинович|Криворученко В. К.]], Родионов В. А., Татарионов О. В.'' Молодёжное движение в России и Советском Союзе: уроки истории. М., 1997;
* ''[[Криворученко, Владимир Константинович|Криворученко В. К.]]'' [http://www.zpu-journal.ru/e-zpu/2008/6/Krivoruchenko_Kosarev/ Александр Васильевич Косарев. К биографии генерального секретаря ЦК ВЛКСМ, жертве сталинизма] // Информационный гуманитарный портал «[[Знание. Понимание. Умение]]». 2008. № 6 — История.
* ''[[Криворученко Владимир Константинович|Криворученко В. К.]]'' [http://www.zpu-journal.ru/e-zpu/2008/6/Krivoruchenko/ Внутрисоюзная демократия в ВЛКСМ в 20-30-х годах: слова и дела] // Информационный гуманитарный портал «[[Знание. Понимание. Умение]]». 2008. № 6 — История.
* ''[[Криворученко Владимир Константинович|Криворученко В. К.]]'' [http://www.zpu-journal.ru/e-zpu/2008/6/Krivoruchenko_KSM/ Каким он был? Некоторые факты об истории ВЛКСМ. Год 1987-й] // Информационный гуманитарный портал «[[Знание. Понимание. Умение]]». 2008. № 6 — История.

* {{кĕнеке|автор=[[Криворученко Владимир Константинович|Криворученко В. К.]] |пуçелĕк=Молодёжь, комсомол, общество 30-х годов XX столетия: к проблеме репрессий в молодёжной среде |каçă=http://mosgu.ru/nauchnaya/publications/2011/monographs/Youth_Komsomol_Society_of_the_1930s.pdf |яваплă=Б. Н. Гайдин |кăларăм=Научная монография |вырăн=М. |издательство=Московский гуманитарный университет |çул=2011 |страниц=166}}
* {{кĕнеке|автор=[[Мухамеджанов Мансур Михайлович|Мухамеджанов М. М.]]|пуçелĕк=Комсомол: последние десять лет (1981—1991)|каçă=http://www.zpu-journal.ru/e-zpu/2008/6/Mukhamedzhanov_Komsomol/|кăларăм=Информационный гуманитарный портал «[[Знание. Понимание. Умение]]»|çул=2008|номер=6 — История}}
* {{статья|автор=[[Мухамеджанов Мансур Михайлович|Мухамеджанов М. М.]]|пуçелĕк=Объективные и субъективные факторы самороспуска ВЛКСМ|каçă=http://www.zpu-journal.ru/e-zpu/2013/4/Mukhamedzhanov_Dissolution-of-Komsomol/|кăларăм=Информационный гуманитарный портал «[[Знание. Понимание. Умение]]»|çул=2013|номер=4 (июль — август)}}
* Очерки истории ВЛКСМ / Под ред. В. К. Криворученко, А. А. Галагана. Саратов, 1991. Ч. 1-2;
* {{статья|автор=[[Ручкин Борис Александрович|Ручкин Б. А.]]|пуçелĕк=Комсомольская элита в советский и постсоветский периоды развития страны|каçă=http://www.zpu-journal.ru/e-zpu/2010/6/Ruchkin_Komsomol_Elite/|кăларăм=Электронный журнал «[[Знание. Понимание. Умение]]»|çул=2010|номер=6 — История}}
* {{кĕнеке|пуçелĕк=Памятники героям-комсомольцам: иллюстрированное справочное издание, посвященное 65-летию [[День Победы|Победы]] в Великой Отечественной войне |яваплă=рук. авт. колл.: [[Ручкин Борис Александрович|Б. А. Ручкин]]; сост. В. И. Десятерик, Б. А. Ручкин, В. Б. Арсентьев; отв. ред. В. И. Десятерик |вырăн=М. |издательство=Изд-во [[Московский государственный гуманитарный университет|Моск. гуманит. ун-та]] |çул=2010 |страниц=188 |isbn=978-5-98079-612-9 |тираж=200}}
* {{кĕнеке |автор= Доманк А. С.|пуçелĕк= Знаки воинской доблести|вырăн= М.|издательство= Патриот|çул= 1990|страниц= 132|страницы= |isbn= 5-7030-0186-2|ref= }} (о наградных знаках ЦК ВЛКСМ)

== Асăрхавсем ==
{{асăрхавсем}}

== Каçăсем ==
* [https://web.archive.org/web/20171116131601/http://rksm.ru/ Официальный сайт Российского Коммунистического Союза Молодёжи]
* [http://www.skmrf.ru/ Официальный сайт Союза коммунистической молодёжи Российской Федерации] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210616175641/http://skmrf.ru/ |date=2021-06-16 }}
* [http://www.molmuseum.ru/index.html Музей истории молодёжного движения]
* [http://ruslit.traumlibrary.net//book/mayakovsky-pss13-10/mayakovsky-pss13-10.html#work002002 Владимир Маяковский «Лозунги к комсомольской перекличке. Готовься! Целься!»] Полное собрание сочинений. Том 10. Стихотворения 1929—1930 гг.
* [http://arthur.at.ua/blog/2009-01-16-31 Комсомольцы 60-х годов комсомольцам 2018 года] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111112075500/http://arthur.at.ua/blog/2009-01-16-31 |date=2011-11-12 }}
* [https://lenta.ru/articles/2021/09/27/ideology/ «Там люди тупо зарабатывали деньги». 30 лет назад в СССР исчез комсомол. Как его уничтожили ложь и жажда наживы?]

{{Тулаш каçăсем}}

[[Категори:Комсомол| ]]
[[Категори:Раççей коммунизмĕ]]
[[Категори:Владимир Ленина чысласа ят панă объектсем]]
[[Категори:Комсомол организацисем]]
[[Категори:Пĕтĕм Пĕрлешӳри организацисем]]
[[Категори:Совет идеологийĕ]]</text>
      <sha1>igou8y1m9hw1lt29wyxda292qs2p2ev</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Кропоткин Пётр Алекссевич</title>
    <ns>0</ns>
    <id>121383</id>
    <revision>
      <id>874645</id>
      <parentid>864335</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T07:30:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>28304</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>874645</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13777" sha1="5z1ba5m6akxnwzm4rmzko9hh3e73jc8" xml:space="preserve">{{Философ
|ят = Пётр Алекссевич Кропоткин
|портрет = Kropotkin1.jpg
|портрета ăнлантарни = &lt;small&gt;П. А. Кропоткин 1880-мĕш çулсенче&lt;/small&gt;
|çуралнă чухнехи ят = Пётр Алексеевич Кропоткин
|суя ятсем = ''Пётр Алексеев''&lt;ref&gt;Пётр Алексеев. Вестник Европы. 1998. Кн. 3. С. 6.&lt;/ref&gt;
|çуралнă вăхăт = 1842, чӳк, 27
|çуралнă вырăн = {{ÇВ|Мускав|Мускавра}}, [[Мускав кĕпӗрни]], [[Раҫҫей империйĕ]]
|вилнĕ вăхăт = [[1921]], [[нарӑс, 8]] 
|вилнĕ вырăн = {{ВВ|Дмитров|Дмитровра}}, [[Мускав кĕпӗрни]], [[РСФСР]]
|шкул = [[XIX ĕмĕрти философи]], [[XX ĕмĕрти философи]]
|тĕлĕ = [[анархизм]]
|кăсăксем = [[коопераци]], [[пĕрнепĕрпулăшу]], [[ĕçлев]], [[влаç]], [[федерализм]], [[географи]], [[истори]], [[этика]], [[социаллă философи]], [[политикăри философи]]
|шухăшсем = [[анархо-коммунизм]], [[эволюци]]» факторĕ евĕрлĕ «[[пĕрнепĕрпулăшу]] 
|викивулавăш = Peter Kropotkin
}}
'''Петĕр Алексеевич Кропоткин''' ([[Вырăс чĕлхи|выр.]] Пётр Алексеевич Кропоткин) — паллӑ революционер-анархист, географ-тĕпчевçĕ, анархист, этика тĕпчевçи.

[[Кропоткинсем|Кропоткин]] кнеç йăхĕнчен.

== Биографи ==

== Çав. пекех ==
* [[Анархизм]]
* [[Социаллă анархизм]]
* [[Анархо-коммунизм]]
* [[Кропоткин комитечĕ]]

== Библиографи ==

== Литература ==
* ''Акай Л.'' [https://ru.theanarchistlibrary.org/library/lora-akaj-kakov-je-nastoyaschij-kropotkin Каков же настоящий Кропоткин?]
* ''Баландин Р. К.''. [http://www.krotov.info/libr_min/11_k/ro/potkin_1.htm Анархия — это свобода] // Кропоткин П. А. Анархия: Сборник / Сост. и предисловие Р. К. Баландина. — М.: Айрис-пресс, 2002.
* ''[[Брешко-Брешковская Екатерина Константиновна|Брешковская Е. К.]]'' [https://web.archive.org/web/20100724074250/http://spb-anarchists.anho.org/00brech.htm Три анархиста: П. А. Кропоткин, Мост и Луиза Мишель]
* ''[[Будницкий Олег Витальевич|Будницкий О. В.]]'' [http://new-anarchy.narod.ru/kropotkinterror.htm П. А. Кропоткин и проблема революционного терроризма]
* ''Грузман Г.'' [http://ricolor.org/history/eng/enciklop/kropotkin/g1/ Князь П. А. Кропоткин — кузнец интеллектуальной славы России] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240805195803/http://ricolor.org/history/eng/enciklop/kropotkin/g1/ |date=2024-08-05 }}. // Загубленные гении России.
* ''Гордон А. В.'' [http://oldcancer.narod.ru/150PAK/1-06Gordon.htm Кропоткин в российской рецепции Великой Французской революции]
* ''Гроссман-Рощин И.'' [http://www.magister.msk.ru/library/philos/grosi001.htm К критике основ учения П. А. Кропоткина] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200612062726/http://www.magister.msk.ru/library/philos/grosi001.htm |date=2020-06-12 }}
* ''[[Дамье, Вадим Валерьевич|Дамье В.]], Рублёв Д.'' [http://magazines.russ.ru/nz/2009/5/da6.html Экономические взгляды Петра Кропоткина и вызовы XXI века] // Неприкосновенный запас. — 2009. — № 5(67).
* ''Дамье В.'' [http://aitrus.info/node/5151 Петр Кропоткин: судьба революционера]
* ''Дамье В.'' [http://aitrus.info/node/86 Развитие анархо-коммунизма Кропоткина] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180205180145/http://aitrus.info/node/86 |date=2018-02-05 }}
* ''Дамье В.'' [http://aitrus.info/node/1276 Элизе Реклю, Пётр Кропоткин и анархистский коммунизм]
* ''Дамье В.'' [http://www.aitrus.info/node/4550 Кропоткин и биология аутопоэзиса]
* {{кĕнеке|автор= Вадим Дамье, Дмитрий Рублев|пуçелĕк=Петр Кропоткин: Жизнь анархиста| вырăн=М.|издательство= {{Nobr|Альпина нон-фикшн}} |çул=2022|страниц=  |isbn=978-5-00139-566-9 |ref=  Дамье, Рублев}}
* {{ВТ-ЭСБЕ|Кропоткин, Петр Алексеевич}}
* ''Маркин В. А.'' [https://books.google.ru/books?id=mPK6JoCsqVEC&amp;printsec=frontcover «Неизвестный Кропоткин»]. — «Олма-пресс», [[2002]]. — ISBN 5-224-02746-2.
* ''Мкртичян А. А.'' [http://www.krotov.info/history/19/1890_10_2/1842_kropotrin.htm П. А. КРОПОТКИН И ЗАПАДНАЯ ЕВРОПА Оп.: Новая и новейшая история. 1991. № 2.]
* ''Пирумова Н. М.'' [http://vivovoco.astronet.ru/VV/BOOKS/KROPOTKIN/INTRO.HTM Пётр Кропоткин]. — {{М.}}: Наука, 1972.
* [[Постников Алексей Владимирович|Постников А. В.]] [http://oldcancer.narod.ru/150PAK/4-06Postnikov.htm Картография в творчестве П. А. Кропоткина] // П. А. Кропоткин и современность. М., 1993. — С. 80-92.
* ''[[Рахманинова Мария Дмитриевна|Рахманинова М. Д.]]'' [http://vphil.ru/index.php?option=com_content&amp;task=view&amp;id=746 Кропоткин и Штирнер: современность как точка встречи полюсов анархизма] // [[Вопросы философии]]. — 2013, № 4. — С. 99-111.
* Старостин Е. В. Библиографический указатель: «П. А. Кропоткин» — Москва: 1980. Выпуски 1 и 2.
* ''Сухов А. Д.'' П. А. Кропоткин в истории русской философии // Философские науки. 2013. № 4. — с. 33—45
* [https://iphras.ru/uplfile/root/biblio/2007/Sukhov_1.pdf ''Сухов А. Д.'' П. А. Кропоткин как философ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240517214407/https://www.iphras.ru/uplfile/root/biblio/2007/Sukhov_1.pdf |date=2024-05-17 }}: [монография] / Российская акад. наук, Ин-т философии. — Москва: ИФ РАН, 2007. — 144 с.
* [http://oldcancer.narod.ru/150PAK/index.html Труды международной научной конференции, посвящённой 150-летию со дня рождения П. А. Кропоткина]. Москва, Дмитров, С.-Петербург, 9-15 декабря 1992. — Вып. 1-4. — {{М.}}, 1995—2002.
* {{кĕнеке|автор = [[Ударцев Сергей Фёдорович|Ударцев С. Ф.]] |пуçелĕк = Кропоткин |вырăн = М. |издательство = Юридическая литература |çул = 1989 |страниц = 144 |сери = [[Из истории политической и правовой мысли]] |isbn = 5-7260-0100-1 |тираж = }}
* ''[[Шуб Давид Натанович|Шуб Д.]]''[https://web.archive.org/web/20090319060745/http://www.hronos.km.ru/libris/lib_sh/shub16.html Политические деятели России (1850-х—1920-х гг.) Кропоткин и Ленин]
* ''Jensen Albert'' Peter Krapotkin, hans liv och idéer. Revolutionens förkämpar. — Stockholm: Axel Holmström, 1921.
* ''Müller Gotelind'' China, Kropotkin und der Anarchismus. — Wiesbaden: Harrassowitz Verlag, 2001.

== Асăрхавсем ==
{{асăрхавсем}}

== Каçăсем ==
* [https://www.prlib.ru/collections/697132 Коллекции Президентской библиотеки имени Б. Н. Ельцина: П. А. Кропоткин (1842—1921)]
* [https://www.youtube.com/watch?v=9KDvxYiwd-8 Похороны П. А. Кропоткина (документальная кинохроника)]
* [https://web.archive.org/web/20080516182814/http://www.agrorede.org.br/ceca/Piotr/pk.html Похороны П. А. Кропоткина. Москва. 13 февраля 1921 года. (21 фото)]{{мертвая ссылка |url=http://www.agrorede.org.br/ceca/Piotr/pk.html |id=20080516182814}}
* [http://autotravel.ru/phalbum/10147/046.html Усадьба Кропоткиных] в [[Урусово (Липецкая область)]]
* [http://www.komcity.ru/wiki/Кропоткин_Петр_Александрович Статья о Кропоткине на komcity.ru]{{Ĕçлемен каçă|date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Недоступная ссылка|date=2018-10|bot=InternetArchiveBot }}
* [http://vikent.ru/enc/5940/ Последние годы князя П. А. Кропоткина в России]
* [http://frezer38.narod.ru/ Дом-музей П. А. Кропоткина]
* [http://kropotkin.ru/ Виртуальный музей П. А. Кропоткина]
* [http://oldcancer.narod.ru/alphab.htm#K Работы П. А. Кропоткина] в библиотеке А. Бирюкова
* [http://oldcancer.narod.ru/bibliogr/PAK_biblio-1980-1.htm Прижизненные издания трудов П. А. Кропоткина]
* [http://oldcancer.narod.ru/bibliogr/PAK_biblio-1980-1.htm Посмертные издания трудов П. А. Кропоткина. Статьи в Encyclopaedia Britannica]
* [https://web.archive.org/web/20180209063259/https://tvereparhia.ru/biblioteka-2/k/3249-kropotkin-p-a Труды П. А. Кропоткина на сайте Тверской епархии]
* [https://project1917.ru/heroes/petr-kropotkin Петр Кропоткин] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210228181212/https://project1917.ru/heroes/petr-kropotkin |date=2021-02-28 }} на сайте [[1917. Свободная история|Проекта1917]]
* [http://higeo.ginras.ru/view-record.php?tbl=person&amp;id=703 Библиография по естественным наукам] {{ИС РАН}}
* [https://www.youtube.com/playlist?list=PLXSHfOyQYte8azRI8NoJVpoCu4CsPKCSW Князь Кропоткин. Аудио-книги.] Alphabet/Youtube
* ''Ярослав Леонтьев, Наталья Портнова.'' [https://echo.msk.ru/programs/cenapobedy/2785336-echo/ 100 лет со дня смерти «апостола анархизма» князя Петра Кропоткина.] Программа «Цена революции» на радиостанции «Эхо Москвы». 7 февраля 2021 года
* ''Ярослав Леонтьев, Дмитрий Рублев.'' [https://echo.msk.ru/programs/cenapobedy/2789602-echo/ Загадки судьбы Петра Кропоткина.] Программа «Цена революции» на радиостанции «Эхо Москвы». 14 февраля 2021 года

{{Тулаш каçăсем}}
{{-}}{{Пётр Кропоткин}}
{{Анархизм}}

[[Категори:1842 çулта çуралнисем]]
[[Категори:Чӳкĕн 27-мĕшĕнче çуралнисем]]
[[Категори:1921 çулта вилнисем]]
[[Категори:Нарăсăн 8-мĕшĕнче вилнисем]]
[[Категори:Раççей империнчи офицерсем]]
[[Категори:Раççей империнчи географсем]]
[[Категори:Раççей империнчи философсем]]
[[Категори:Раççей империнчи журналистсем]]
[[Категори:Раççей империнчи публицистсем]]
[[Категори:Раççей империнчи мемуаристсем]]
[[Категори:Раççей империнчи анархистсем]]
[[Категори:Раççей империнчи революционерсем]]
[[Категори:Францири революционерсем]]
[[Категори:Францири анархистсем]]
[[Категори:Аслă Британири историксем]]
[[Категори:Аслă Британири литература пĕлевçисем]]
[[Категори:Социаллă анархистсем]]
[[Категори:Анархо-коммунистсем]]
[[Категори:Эволюционистсем]]
[[Категори:Политикăри философсем]]
[[Категори:Çĕпĕр тĕпчевçисем]]
[[Категори:Франци революцин историкĕсем]]
[[Категори:Мускаври 1-мĕш гимназире вĕренсе тухнисем]]
[[Категори:Паж корпусĕнче вĕренсе тухнисем]]
[[Категори:Новодевичье çăвинче пытарнисем]]
[[Категори:Пайăр çынсем:Этика]]
[[Категори:Кропоткинсем|Пётр Алексеевич]]</text>
      <sha1>5z1ba5m6akxnwzm4rmzko9hh3e73jc8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблон:Potd/2026-06-20 (cv)</title>
    <ns>10</ns>
    <id>130190</id>
    <revision>
      <id>874635</id>
      <timestamp>2026-06-14T18:22:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ymblanter</username>
        <id>7764</id>
      </contributor>
      <comment>Ҫӗнӗ страница: «Цветок герани кроваво-красной, садовый резерват Йонкерваллеи, Фриске Маррен, Фрисландия, Нидерланды»</comment>
      <origin>874635</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="184" sha1="bb1zz5kvdkiukvhtt8f63unxrl65lxp" xml:space="preserve">Цветок герани кроваво-красной, садовый резерват Йонкерваллеи, Фриске Маррен, Фрисландия, Нидерланды</text>
      <sha1>bb1zz5kvdkiukvhtt8f63unxrl65lxp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблон:Potd/2026-06-20</title>
    <ns>10</ns>
    <id>130191</id>
    <revision>
      <id>874636</id>
      <timestamp>2026-06-14T18:23:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ymblanter</username>
        <id>7764</id>
      </contributor>
      <comment>Ҫӗнӗ страница: «Geranium sanguineum, 27-06-2024. (actm.).jpg»</comment>
      <origin>874636</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="44" sha1="f257adulo3ceiqj8uskihdrsqdaiilx" xml:space="preserve">Geranium sanguineum, 27-06-2024. (actm.).jpg</text>
      <sha1>f257adulo3ceiqj8uskihdrsqdaiilx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Геоцентрла координатсем</title>
    <ns>0</ns>
    <id>130192</id>
    <revision>
      <id>874642</id>
      <timestamp>2026-06-15T05:35:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ellodanis5</username>
        <id>17302</id>
      </contributor>
      <comment>Ҫӗнӗ страница: «[[File:Ecef coordinates.svg|thumb|Shows the ECEF coordinates (x, y, z)]]  '''Геоцентрла координатсем''', [[Çĕр]] чăмăрĕ пуçлав пулса тăракан тытăм.   [[Категори:Координаатсен тытăмĕсем]] [[Категори:Геоцентрла координатсем]]»</comment>
      <origin>874642</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="337" sha1="qqz35jabom03fzt0l7q0vb63tr4qams" xml:space="preserve">[[File:Ecef coordinates.svg|thumb|Shows the ECEF coordinates (x, y, z)]]

'''Геоцентрла координатсем''', [[Çĕр]] чăмăрĕ пуçлав пулса тăракан тытăм. 

[[Категори:Координаатсен тытăмĕсем]]
[[Категори:Геоцентрла координатсем]]</text>
      <sha1>qqz35jabom03fzt0l7q0vb63tr4qams</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>874643</id>
      <parentid>874642</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T05:36:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ellodanis5</username>
        <id>17302</id>
      </contributor>
      <origin>874643</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="344" sha1="nxm4nrdl56ouqzgiy0m78aupdvyk5o4" xml:space="preserve">[[File:Ecef coordinates.svg|thumb|Shows the ECEF coordinates (x, y, z)]]

'''Геоцентрла координатсем''' (ECEF), [[Çĕр]] чăмăрĕ пуçлав пулса тăракан тытăм. 

[[Категори:Координаатсен тытăмĕсем]]
[[Категори:Геоцентрла координатсем]]</text>
      <sha1>nxm4nrdl56ouqzgiy0m78aupdvyk5o4</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>