Wicidestun cywikisource https://cy.wikisource.org/wiki/Hafan MediaWiki 1.47.0-wmf.6 first-letter Media Arbennig Sgwrs Defnyddiwr Sgwrs Defnyddiwr Wicidestun Sgwrs Wicidestun Delwedd Sgwrs Delwedd MediaWici Sgwrs MediaWici Nodyn Sgwrs Nodyn Cymorth Sgwrs Cymorth Categori Sgwrs Categori Tudalen Sgwrs Tudalen Indecs Sgwrs Indecs TimedText TimedText talk Modiwl Sgwrs modiwl Event Event talk 106 63814 166256 129475 2026-06-12T01:06:05Z AlwynapHuw 1710 166256 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Title=Gardd Eifion |Author=William Williams (Caledfryn) |Publisher=Isaac Foulkes (Llyfrbryf) |Year=1877 |Source=djvu |Image=1 |Progress=X |Pages=<pagelist /> |Remarks= }} [[Categori:Gardd Eifion]] [[Categori:William Williams (Caledfryn)]] [[Categori:Robert Williams (Robert ap Gwilym Ddu)]] [[Categori:Tudalen Indecs]] [[Categori:PD-old]] [[Categori:Barddoniaeth]] [[Categori:Llyfrau 1841]] [[Categori:Adargraffiadau 1877]] jf6ggo2bzke40e9ekvt0koo99r1smky 104 63831 166203 129521 2026-06-11T21:31:12Z AlwynapHuw 1710 166203 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" />{{Center block/s}}</noinclude><poem> Anerch ei Fawrhydi y Brenin Sior IV Diolchgarwch i'r Parch. E. Evans, o Lundain Cywydd dyhuddiant i Dafydd Ddu o Eryri Anerchiad i J. W. Richards, Plas-y-brain, Mon Englynion moesol a diniwaid Dau Englyn oddiwrth ddyall fod y clyw yn trymhau I'r Cardotyn crwydraidd I'r Ehedydd ar ddechreu ei dymor I anerch Dafydd Ionawr I'w argraffu ar lech uwch ben drws Capel Ar ymadawiad Mr. J. M. Thomas o Nefyn Profiad dan wendid iechyd Y cadarn a symudir heb waith llaw I ofyn Pibell Ar briodas Mr. J. M. Thomas, Aberteifi Hirhoedledd yr Awen Englyn i Mr. Evan Davies, Llandysil I'r delyn newydd ei thantio Y Ddanodd Ar adferiad iechyd merch ieuanc I Ddafydd Ddu Eryri Dychymyg a anfonodd Dewi Wyn at R. ab G. Ddu Atebiad darluniadol Ar ymadawiad y Parch. J. Kyffin o Lanystumdwy Pleidgarwch Englyn i ffon Englyn i Mr. J. M. Thomas, Golygydd y Greal I flwch musig I'r Melinydd Ateb i gyfarchiad D. Sanders, Bardd, Merthyr I Dafydd Saunders yn ei henaint, 1839 I Bont Conwy a Phont Menai I Ddewi Wyn yn ei glefyd, 1838 I'r Pruddglwyf Englyn a wnaeth Dewi Wyn yn ei glefyd Ateb i'r unrhyw Beddergryff </poem> {{Div end}} <br><noinclude></noinclude> lw7thjptpkf50982rauumey41k4gngz 166218 166203 2026-06-11T22:50:51Z AlwynapHuw 1710 166218 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" />{{Center block/s}}</noinclude><poem>[[Gardd Eifion/Anerch ei Fawrhydi y Brenin Sior IV|Anerch ei Fawrhydi y Brenin Sior IV]] [[Gardd Eifion/Diolchgarwch i'r Parch. E. Evans, o Lundain|Diolchgarwch i'r Parch. E. Evans, o Lundain]] [[Gardd Eifion/Cywydd dyhuddiant i Dafydd Ddu o Eryri|Cywydd dyhuddiant i Dafydd Ddu o Eryri]] [[Gardd Eifion/Anerchiad i J. W. Richards, Plas-y-brain, Mon|Anerchiad i J. W. Richards, Plas-y-brain, Mon]] [[Gardd Eifion/Englynion moesol a diniwaid|Englynion moesol a diniwaid]] [[Gardd Eifion/Dau Englyn oddiwrth ddyall fod y clyw yn trymhau |Dau Englyn oddiwrth ddyall fod y clyw yn trymhau ]] [[Gardd Eifion/I'r Cardotyn crwydraidd|I'r Cardotyn crwydraidd]] [[Gardd Eifion/I'r Ehedydd ar ddechreu ei dymor|I'r Ehedydd ar ddechreu ei dymor]] [[Gardd Eifion/I anerch Dafydd Ionawr|I anerch Dafydd Ionawr]] [[Gardd Eifion/I'w argraffu ar lech uwch ben drws Capel|I'w argraffu ar lech uwch ben drws Capel]] [[Gardd Eifion/Ar ymadawiad Mr. J. M. Thomas o Nefyn|Ar ymadawiad Mr. J. M. Thomas o Nefyn]] [[Gardd Eifion/Profiad dan wendid iechyd|Profiad dan wendid iechyd]] [[Gardd Eifion/Y cadarn a symudir heb waith llaw|Y cadarn a symudir heb waith llaw]] [[Gardd Eifion/I ofyn Pibell|I ofyn Pibell]] [[Gardd Eifion/Ar briodas Mr. J. M. Thomas, Aberteifi|Ar briodas Mr. J. M. Thomas, Aberteifi]] [[Gardd Eifion/Hirhoedledd yr Awen|Hirhoedledd yr Awen]] [[Gardd Eifion/Englyn i Mr. Evan Davies, Llandysil|Englyn i Mr. Evan Davies, Llandysil]] [[Gardd Eifion/I'r delyn newydd ei thantio |I'r delyn newydd ei thantio ]] [[Gardd Eifion/Y Ddanodd|Y Ddanodd]] [[Gardd Eifion/Ar adferiad iechyd merch ieuanc|Ar adferiad iechyd merch ieuanc]] [[Gardd Eifion/I Ddafydd Ddu Eryri|I Ddafydd Ddu Eryri]] [[Gardd Eifion/Dychymyg a anfonodd Dewi Wyn at R. ab G. Ddu |Dychymyg a anfonodd Dewi Wyn at R. ab G. Ddu ]] [[Gardd Eifion/Atebiad darluniadol|Atebiad darluniadol]] [[Gardd Eifion/Ar ymadawiad y Parch. J. Kyffin o Lanystumdwy|Ar ymadawiad y Parch. J. Kyffin o Lanystumdwy]] [[Gardd Eifion/Pleidgarwch|Pleidgarwch]] [[Gardd Eifion/Englyn i ffon|Englyn i ffon]] [[Gardd Eifion/Englyn i Mr. J. M. Thomas, Golygydd y Greal|Englyn i Mr. J. M. Thomas, Golygydd y Greal]] [[Gardd Eifion/I flwch musig|I flwch musig]] [[Gardd Eifion/I'r Melinydd|I'r Melinydd]] [[Gardd Eifion/Ateb i gyfarchiad D. Sanders, Bardd, Merthyr|Ateb i gyfarchiad D. Sanders, Bardd, Merthyr]] [[Gardd Eifion/I Dafydd Saunders yn ei henaint, 1839|I Dafydd Saunders yn ei henaint, 1839]] [[Gardd Eifion/I Bont Conwy a Phont Menai|I Bont Conwy a Phont Menai]] [[Gardd Eifion/I Ddewi Wyn yn ei glefyd, 1838|I Ddewi Wyn yn ei glefyd, 1838]] [[Gardd Eifion/I'r Pruddglwyf|I'r Pruddglwyf]] [[Gardd Eifion/Englyn a wnaeth Dewi Wyn yn ei glefyd|Englyn a wnaeth Dewi Wyn yn ei glefyd]] [[Gardd Eifion/Ateb i'r unrhyw|Ateb i'r unrhyw]] [[Gardd Eifion/Beddergryff|Beddergryff]] </poem> {{Div end}} <br><noinclude></noinclude> nxs0grjwxc2kxkynofkfd68ngxd7xuf 104 63849 166181 129763 2026-06-11T20:19:50Z AlwynapHuw 1710 166181 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" />{{Center block/s}}</noinclude><poem> {{c|Carolau ac Odlau Moesol}} [[Gardd Eifion/Carol Plygain,—Mesur, "Eluseni Meistress"|Carol Plygain,—Mesur, "Eluseni Meistress"]] [[Gardd Eifion/Carol Newydd,—Mesur, "Cwynfan Brydain"/Carol Newydd,—Mesur, "Cwynfan Brydain"]] [[Gardd Eifion/Carol Plygain,—Mesur, "Hyfrydwch y Brenin Sior"|Carol Plygain,—Mesur, "Hyfrydwch y Brenin Sior"]] [[Gardd Eifion/Carol Plygain,—Mesur, "Difyrwch Gwyr y Gogledd"|Carol Plygain,—Mesur, "Difyrwch Gwyr y Gogledd"]] [[Gardd Eifion/Odlau Moesawl|Odlau Moesawl]] [[Gardd Eifion/Myfyrdodau difrifawl|Myfyrdodau difrifawl]] [[Gardd Eifion/Cerdd,—Mesur, "Gwel yr Adeilad"|Cerdd,—Mesur, "Gwel yr Adeilad"]] [[Gardd Eifion/Penillion i wr ieuanc|Penillion i wr ieuanc]] [[Gardd Eifion/Anerchiad y Dr E P Anwyl, Bryn Adda|Anerchiad y Dr E P Anwyl, Bryn Adda]] [[Gardd Eifion/Penillion i ofyn Siwmp|Penillion i ofyn Siwmp]] {{c|Awdlau, Cywyddau, ac Englynion<br>Coffadwriaethol}} [[Gardd Eifion/Am Jane Eliz Williams, unig ferch yr Awdwr|Am Jane Eliz Williams, unig ferch yr Awdwr]] [[Gardd Eifion/Coffadwriaeth am Mr J R Jones, Ramoth|Coffadwriaeth am Mr J R Jones, Ramoth]] [[Gardd Eifion/Coffadwriaeth am Mr John Williams, Peroriaethydd|Coffadwriaeth am Mr John Williams, Peroriaethydd]] [[Gardd Eifion/Coffadwriaeth am Mrs Anne Evans, Abererch |Coffadwriaeth am Mrs Anne Evans, Abererch ]] [[Gardd Eifion/Dafydd Ionawr a G Owen|Dafydd Ionawr a G Owen]] [[Gardd Eifion/Coffadwriaeth am Dafydd Ionawr|Coffadwriaeth am Dafydd Ionawr]] [[Gardd Eifion/Coffadwriaeth am Dewi Wyn o Eifion |Coffadwriaeth am Dewi Wyn o Eifion ]] [[Gardd Eifion/Coffadwriaeth am Sion Lleyn|Coffadwriaeth am Sion Lleyn]] [[Gardd Eifion/Coffadwriaeth am y Parch J Jones, Nefyn|Coffadwriaeth am y Parch J Jones, Nefyn]] [[Gardd Eifion/Coffadwriaeth am Arglwydd Bucley|Coffadwriaeth am Arglwydd Bucley]] [[Gardd Eifion/Coffadwriaeth am y Parch Edmund Francis|Coffadwriaeth am y Parch Edmund Francis]] [[Gardd Eifion/Coffadwriaeth am y Parch Simon Llwyd|Coffadwriaeth am y Parch Simon Llwyd]] [[Gardd Eifion/Coffadwriaeth am Mr G Thomas, Maentwrog|Coffadwriaeth am Mr G Thomas, Maentwrog]] [[Gardd Eifion/Marwolaeth y Parch J Roberts, Pwllheli|Marwolaeth y Parch J Roberts, Pwllheli]] [[Gardd Eifion/Coffadwriaeth am Ferch Mr Evans, Barcer, Pwllheli|Coffadwriaeth am Ferch Mr Evans, Barcer, Pwllheli]] [[Gardd Eifion/Cyflafan y Gwir|Cyflafan y Gwir]] {{c|Anerchiadau ac Amrywiaethau}} I ofyn Bibl Anerch Syr Joseph Huddart, Bryncir Dyfodiad W Vaughan, Ysw, o Nanau, i'w oed Anerch yr Awen </poem><noinclude>{{Div end}}</noinclude> qo26zv03luot7yrtkppgumxafstom18 166182 166181 2026-06-11T20:21:52Z AlwynapHuw 1710 166182 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" />{{Center block/s}}</noinclude><poem> {{c|Carolau ac Odlau Moesol}} [[Gardd Eifion/Carol Plygain,—Mesur, "Eluseni Meistress"|Carol Plygain,—Mesur, "Eluseni Meistress"]] [[Gardd Eifion/Carol Newydd,—Mesur, "Cwynfan Brydain"|Carol Newydd,—Mesur, "Cwynfan Brydain"]] [[Gardd Eifion/Carol Plygain,—Mesur, "Hyfrydwch y Brenin Sior"|Carol Plygain,—Mesur, "Hyfrydwch y Brenin Sior"]] [[Gardd Eifion/Carol Plygain,—Mesur, "Difyrwch Gwyr y Gogledd"|Carol Plygain,—Mesur, "Difyrwch Gwyr y Gogledd"]] [[Gardd Eifion/Odlau Moesawl|Odlau Moesawl]] [[Gardd Eifion/Myfyrdodau difrifawl|Myfyrdodau difrifawl]] [[Gardd Eifion/Cerdd,—Mesur, "Gwel yr Adeilad"|Cerdd,—Mesur, "Gwel yr Adeilad"]] [[Gardd Eifion/Penillion i wr ieuanc|Penillion i wr ieuanc]] [[Gardd Eifion/Anerchiad y Dr E P Anwyl, Bryn Adda|Anerchiad y Dr E P Anwyl, Bryn Adda]] [[Gardd Eifion/Penillion i ofyn Siwmp|Penillion i ofyn Siwmp]] {{c|Awdlau, Cywyddau, ac Englynion<br>Coffadwriaethol}} [[Gardd Eifion/Am Jane Eliz Williams, unig ferch yr Awdwr|Am Jane Eliz Williams, unig ferch yr Awdwr]] [[Gardd Eifion/Coffadwriaeth am Mr J R Jones, Ramoth|Coffadwriaeth am Mr J R Jones, Ramoth]] [[Gardd Eifion/Coffadwriaeth am Mr John Williams, Peroriaethydd|Coffadwriaeth am Mr John Williams, Peroriaethydd]] [[Gardd Eifion/Coffadwriaeth am Mrs Anne Evans, Abererch |Coffadwriaeth am Mrs Anne Evans, Abererch ]] [[Gardd Eifion/Dafydd Ionawr a G Owen|Dafydd Ionawr a G Owen]] [[Gardd Eifion/Coffadwriaeth am Dafydd Ionawr|Coffadwriaeth am Dafydd Ionawr]] [[Gardd Eifion/Coffadwriaeth am Dewi Wyn o Eifion |Coffadwriaeth am Dewi Wyn o Eifion ]] [[Gardd Eifion/Coffadwriaeth am Sion Lleyn|Coffadwriaeth am Sion Lleyn]] [[Gardd Eifion/Coffadwriaeth am y Parch J Jones, Nefyn|Coffadwriaeth am y Parch J Jones, Nefyn]] [[Gardd Eifion/Coffadwriaeth am Arglwydd Bucley|Coffadwriaeth am Arglwydd Bucley]] [[Gardd Eifion/Coffadwriaeth am y Parch Edmund Francis|Coffadwriaeth am y Parch Edmund Francis]] [[Gardd Eifion/Coffadwriaeth am y Parch Simon Llwyd|Coffadwriaeth am y Parch Simon Llwyd]] [[Gardd Eifion/Coffadwriaeth am Mr G Thomas, Maentwrog|Coffadwriaeth am Mr G Thomas, Maentwrog]] [[Gardd Eifion/Marwolaeth y Parch J Roberts, Pwllheli|Marwolaeth y Parch J Roberts, Pwllheli]] [[Gardd Eifion/Coffadwriaeth am Ferch Mr Evans, Barcer, Pwllheli|Coffadwriaeth am Ferch Mr Evans, Barcer, Pwllheli]] [[Gardd Eifion/Cyflafan y Gwir|Cyflafan y Gwir]] {{c|Anerchiadau ac Amrywiaethau}} I ofyn Bibl Anerch Syr Joseph Huddart, Bryncir Dyfodiad W Vaughan, Ysw, o Nanau, i'w oed Anerch yr Awen </poem><noinclude>{{Div end}}</noinclude> om2hp7sxghjpc4jwn2vq0wb75o0lffq 166204 166182 2026-06-11T21:42:28Z AlwynapHuw 1710 166204 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" />{{Center block/s}}</noinclude><poem> {{c|Carolau ac Odlau Moesol}} [[Gardd Eifion/Carol Plygain,—Mesur, "Eluseni Meistress"|Carol Plygain,—Mesur, "Eluseni Meistress"]] [[Gardd Eifion/Carol Newydd,—Mesur, "Cwynfan Brydain"|Carol Newydd,—Mesur, "Cwynfan Brydain"]] [[Gardd Eifion/Carol Plygain,—Mesur, "Hyfrydwch y Brenin Sior"|Carol Plygain,—Mesur, "Hyfrydwch y Brenin Sior"]] [[Gardd Eifion/Carol Plygain,—Mesur, "Difyrwch Gwyr y Gogledd"|Carol Plygain,—Mesur, "Difyrwch Gwyr y Gogledd"]] [[Gardd Eifion/Odlau Moesawl|Odlau Moesawl]] [[Gardd Eifion/Myfyrdodau difrifawl|Myfyrdodau difrifawl]] [[Gardd Eifion/Cerdd,—Mesur, "Gwel yr Adeilad"|Cerdd,—Mesur, "Gwel yr Adeilad"]] [[Gardd Eifion/Penillion i wr ieuanc|Penillion i wr ieuanc]] [[Gardd Eifion/Anerchiad y Dr E P Anwyl, Bryn Adda|Anerchiad y Dr E P Anwyl, Bryn Adda]] [[Gardd Eifion/Penillion i ofyn Siwmp|Penillion i ofyn Siwmp]] {{c|Awdlau, Cywyddau, ac Englynion<br>Coffadwriaethol}} [[Gardd Eifion/Am Jane Eliz Williams, unig ferch yr Awdwr|Am Jane Eliz Williams, unig ferch yr Awdwr]] [[Gardd Eifion/Coffadwriaeth am Mr J R Jones, Ramoth|Coffadwriaeth am Mr J R Jones, Ramoth]] [[Gardd Eifion/Coffadwriaeth am Mr John Williams, Peroriaethydd|Coffadwriaeth am Mr John Williams, Peroriaethydd]] [[Gardd Eifion/Coffadwriaeth am Mrs Anne Evans, Abererch|Coffadwriaeth am Mrs Anne Evans, Abererch]] [[Gardd Eifion/Coffadwriaeth am Dafydd Ionawr|Coffadwriaeth am Dafydd Ionawr]] [[Gardd Eifion/Dafydd Ionawr a G Owen|Dafydd Ionawr a G Owen]] [[Gardd Eifion/Coffadwriaeth am Dewi Wyn o Eifion |Coffadwriaeth am Dewi Wyn o Eifion ]] [[Gardd Eifion/Coffadwriaeth am Sion Lleyn|Coffadwriaeth am Sion Lleyn]] [[Gardd Eifion/Coffadwriaeth am y Parch J Jones, Nefyn|Coffadwriaeth am y Parch J Jones, Nefyn]] [[Gardd Eifion/Coffadwriaeth am Arglwydd Bucley|Coffadwriaeth am Arglwydd Bucley]] [[Gardd Eifion/Coffadwriaeth am y Parch Edmund Francis|Coffadwriaeth am y Parch Edmund Francis]] [[Gardd Eifion/Coffadwriaeth am y Parch Simon Llwyd|Coffadwriaeth am y Parch Simon Llwyd]] [[Gardd Eifion/Coffadwriaeth am Mr G Thomas, Maentwrog|Coffadwriaeth am Mr G Thomas, Maentwrog]] [[Gardd Eifion/Marwolaeth y Parch J Roberts, Pwllheli|Marwolaeth y Parch J Roberts, Pwllheli]] [[Gardd Eifion/Coffadwriaeth am Ferch Mr Evans, Barcer, Pwllheli|Coffadwriaeth am Ferch Mr Evans, Barcer, Pwllheli]] [[Gardd Eifion/Cyflafan y Gwir|Cyflafan y Gwir]] {{c|Anerchiadau ac Amrywiaethau}} I ofyn Bibl Anerch Syr Joseph Huddart, Bryncir Dyfodiad W Vaughan, Ysw, o Nanau, i'w oed Anerch yr Awen </poem><noinclude>{{Div end}}</noinclude> fitwfbbe8s502uzunhnay0yyxinxhj1 166217 166204 2026-06-11T22:50:20Z AlwynapHuw 1710 166217 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" />{{Center block/s}}</noinclude><poem> {{c|Carolau ac Odlau Moesol}} [[Gardd Eifion/Carol Plygain,—Mesur, "Eluseni Meistress"|Carol Plygain,—Mesur, "Eluseni Meistress"]] [[Gardd Eifion/Carol Newydd,—Mesur, "Cwynfan Brydain"|Carol Newydd,—Mesur, "Cwynfan Brydain"]] [[Gardd Eifion/Carol Plygain,—Mesur, "Hyfrydwch y Brenin Sior"|Carol Plygain,—Mesur, "Hyfrydwch y Brenin Sior"]] [[Gardd Eifion/Carol Plygain,—Mesur, "Difyrwch Gwyr y Gogledd"|Carol Plygain,—Mesur, "Difyrwch Gwyr y Gogledd"]] [[Gardd Eifion/Odlau Moesawl|Odlau Moesawl]] [[Gardd Eifion/Myfyrdodau difrifawl|Myfyrdodau difrifawl]] [[Gardd Eifion/Cerdd,—Mesur, "Gwel yr Adeilad"|Cerdd,—Mesur, "Gwel yr Adeilad"]] [[Gardd Eifion/Penillion i wr ieuanc|Penillion i wr ieuanc]] [[Gardd Eifion/Anerchiad y Dr E P Anwyl, Bryn Adda|Anerchiad y Dr E P Anwyl, Bryn Adda]] [[Gardd Eifion/Penillion i ofyn Siwmp|Penillion i ofyn Siwmp]] {{c|Awdlau, Cywyddau, ac Englynion<br>Coffadwriaethol}} [[Gardd Eifion/Am Jane Eliz Williams, unig ferch yr Awdwr|Am Jane Eliz Williams, unig ferch yr Awdwr]] [[Gardd Eifion/Coffadwriaeth am Mr J R Jones, Ramoth|Coffadwriaeth am Mr J R Jones, Ramoth]] [[Gardd Eifion/Coffadwriaeth am Mr John Williams, Peroriaethydd|Coffadwriaeth am Mr John Williams, Peroriaethydd]] [[Gardd Eifion/Coffadwriaeth am Mrs Anne Evans, Abererch|Coffadwriaeth am Mrs Anne Evans, Abererch]] [[Gardd Eifion/Coffadwriaeth am Dafydd Ionawr|Coffadwriaeth am Dafydd Ionawr]] [[Gardd Eifion/Dafydd Ionawr a G Owen|Dafydd Ionawr a G Owen]] [[Gardd Eifion/Coffadwriaeth am Dewi Wyn o Eifion |Coffadwriaeth am Dewi Wyn o Eifion ]] [[Gardd Eifion/Coffadwriaeth am Sion Lleyn|Coffadwriaeth am Sion Lleyn]] [[Gardd Eifion/Coffadwriaeth am y Parch J Jones, Nefyn|Coffadwriaeth am y Parch J Jones, Nefyn]] [[Gardd Eifion/Coffadwriaeth am Arglwydd Bucley|Coffadwriaeth am Arglwydd Bucley]] [[Gardd Eifion/Coffadwriaeth am y Parch Edmund Francis|Coffadwriaeth am y Parch Edmund Francis]] [[Gardd Eifion/Coffadwriaeth am y Parch Simon Llwyd|Coffadwriaeth am y Parch Simon Llwyd]] [[Gardd Eifion/Coffadwriaeth am Mr G Thomas, Maentwrog|Coffadwriaeth am Mr G Thomas, Maentwrog]] [[Gardd Eifion/Marwolaeth y Parch J Roberts, Pwllheli|Marwolaeth y Parch J Roberts, Pwllheli]] [[Gardd Eifion/Coffadwriaeth am Ferch Mr Evans, Barcer, Pwllheli|Coffadwriaeth am Ferch Mr Evans, Barcer, Pwllheli]] [[Gardd Eifion/Cyflafan y Gwir|Cyflafan y Gwir]] {{c|Anerchiadau ac Amrywiaethau}} [[Gardd Eifion/I ofyn Bibl|I ofyn Bibl]] [[Gardd Eifion/Anerch Syr Joseph Huddart, Bryncir|Anerch Syr Joseph Huddart, Bryncir]] [[Gardd Eifion/Dyfodiad W Vaughan, Ysw, o Nanau, i'w oed|Dyfodiad W Vaughan, Ysw, o Nanau, i'w oed]] [[Gardd Eifion/Anerch yr Awen|Anerch yr Awen]] </poem><noinclude>{{Div end}}</noinclude> svw02tqy6cgnoatrf80rh3o08czc1pz 104 63918 166186 129632 2026-06-11T20:30:43Z AlwynapHuw 1710 166186 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" />{{Center block/s}}</noinclude><poem> Ai hon yw'r wlad lle gwelodd ef Aneirif wyrth y drydedd nef; Fal Moses gynt fu ar y bryn, Yn gwel'd y Ganaan wlad cyn hyn, O! na chawn inau gymhorth llon I weled tegwch y wlad hon. Tyr'd, fy nychymyg, edrych dro, A gwel gyffiniau'r nefol fro; Myrdd uwch yw clod ei harddwych dir Na godidawgrwydd Canaan glir. Os rhaid oedd dringo'r mynydd maith Cyn gwel'd y Ganaan wiw un waith, O! f' enaid, p'le mae d'ymdrech di Am feddu'r wlad sydd well na hi? </poem> {{Div end}} <br> <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{c|{{larger|DYMUNIAD.}}}} {{Center block/s}} <poem> Mi ddymunwn fod heb bechod, Ac yn rhydd oddiwrth fy sorod; Heb ddim llwgwr yn fy natur, Nac i'm galw yn bechadur. O! na fedrwn dawel esgyn, Drwy'r eangder mawr diderfyn, I'r wlad lawn o ryfeddodau, Goruwch ing ac ymgyrch angau. Mi gawn yno wel'd y Person, A groeshoeliwyd rhwng y lladron; A holl fodau gwlad y sylwedd, Yn cyd blygu wrth ei orsedd. Beth pe cawn un olwg eglur, Ar ogoniant ei ddwy natur, Dull ei wedd a'r danllyd goron, Lle bu'r drain a'u pigau llymion. Mi ddymunwn wel'd y dyrfa, Sydd yn iach ar ben eu gyrfa, </poem><section end="bbb"/><noinclude>{{Div end}}</noinclude> fghg6s45legzhki97n8mhvlkae5g42d 104 63972 166187 129720 2026-06-11T20:32:29Z AlwynapHuw 1710 166187 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" />{{Center block/s}}</noinclude><poem> Ar fainc Dafydd, cyfiawn lywydd, Y dirion nef a daear newydd, A'i fawr lywodraeth tra fo chwyth :Ddiorfod byth ni dderfydd. </poem> {{Div end}} <br> <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{c|{{X-larger|ENGLYNION, &c.}}}} {{c|{{larger|SWYDD Y LEFIAID.}}}} {{Center block/s}} <poem> Arswyddawl ddewrweis oeddynt—a holl waith ::Y llwythau'n drwm arnynt; :Priodorion, pryderynt, :Weini'r boeth allor goeth, gynt, Dwyn ger bron Aaron irwaed,—o'r eiddynt, ::Arwyddol gysegrwaed; :A holl nerth y llawn wrthwaed, :A lif wisg Lefi o waed. Bychod na hyrddod yn hwy—ni fynwn, ::A fu'n arferadwy, :Na bod ych mad profadwy, :Neu oes myn yn eisiau mwy? Yn lle eidionau, 'n llu dinerth,—ag wyn, ::Yn ganoedd annghydwerth, :Dyma ben ar bob aberth, :A dyma waed mwy ei werth. Bob tro, llawruddio'r oeddynt,—eu milod, ::Mal yr aml aberthynt; :A phob arfod a ddodynt, :Ing a loes, eirf y groes ynt. </poem> <br><section end="bbb"/><noinclude>{{Div end}}</noinclude> bjuq2xp1bttu7ozp6861x5340y9rykg 104 63993 166183 129762 2026-06-11T20:24:40Z AlwynapHuw 1710 166183 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" />{{Center block/s}}</noinclude><poem> Caiff adael pob rhyw ofid a dichell, llid bradychus, A'i ddwyn o dir caethiwed i nodded ogoneddus. Pan ddel o'r bedd dinystriol, a'r môr a'u lluoedd marwol, {{bwlch|4em}}O! mor gysurol fydd y saint; Gorphwysant mewn tangnefedd yn Sion, union anedd, {{bwlch|4em}}Anwylaf rinwedd nefol fraint; O rif y dyrfa rasol, a ddygir yn fuddugol, {{bwlch|4em}}I feddu'r bythol fyd, uwch ben, O gyrhaedd pob gofidiau, tu draw i'r bedd ac angau, {{bwlch|4em}}B'o chwi a minau'n iach, Amen. </poem> {{Div end}} <br> <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{center block| <poem> Nefolion mwynion ymunant—eu llef, ::A llafar y canant; :Emynau o'u genau gânt, :A'u dwylau a gydeiliant. </poem> }} <br> {{c|{{larger|CAROL PLYGAIN.<br>}}Mesur,—" Hyfrydwch y brenin Sior."}} {{Center block/s}} <poem> Dihunwch, weithion, garedigion, :Yn wiwlon gyda'r wawr, Dadseiniodd hyfryd lef :Telynau'r nef i lawr; Fe gafwyd arwydd fod llawenydd :O newydd yn y nef, Am eni'r Iesu mwyn, Dro addfwyn yn y dref; Angylion a ganasant :Ogoniant, am y gwaith, A'u glân, blygeiniol, gywrain garol :Mewn nefol unol iaith; Bugeiliaid llon, a ddaeth ger bron, :A'r doethion, yn min dydd, Gan gael y Baban gwych, :Hoff wrthrych cywir ffydd; </poem><section end="bbb"/><noinclude>{{Div end}}</noinclude> h9udi1lklykywumh47w0s17yzsy4pzi 104 85805 166120 2026-06-11T14:14:48Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 166120 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" />{{Center block/s}}</noinclude>Cydganed y Cenhedloedd, :Mae'r nefoedd gyda ni, Fe brofwyd purdeb ei ffyddlondeb, :Drwy undeb Un sy Dri, <poem> Rhyfeddol yw daioni Duw :I ddynol ryw, erioed, Gwir Fab ei fynwes fwyn, :Ior addfwyn ini a roed. Hwn ydyw'r achos sy'n ymddangos :Yn agos atom ni, Am eni, gyda'r wawr, :Rhyw frenin mawr ei fri; Ior rhagorol, annherfynol, :Tragwyddol, medd y gair, A gafodd ei ymddwyn :O'r addfwyn forwyn Fair; Ni chafodd le na llety :I'w barchu yn y byd, Er bod i'w feddiant ryfedd lwyddiant, :Ogoniant nef i gyd, Yr Iesu hael, i'r preseb gwael, :Ar drafael ca'dd ei droi; Pan oedd y p'lasau gwych, :Dai clydwych, wedi eu cloi; Disgynodd Iesu hawddgar :I barthau isa'r byd, O blith telynau, hyfryd odlau, :Organau'r nef i gyd, Wel dyma'n awr ryfeddol fawr, :Modd dirfawr i bob dyn, Y natur ddynol gaeth, :A'r nefoedd aeth yn un. Mae'n hysbys ini ei dylodi, :Oen difri, yn ei daith, Dyoddefodd boen a llid, ogle :Mewn gofid, lawer gwaith: </poem><noinclude>{{Div end}}</noinclude> g478d2yoxmj44cvzjx34nqoigdjn34x 166121 166120 2026-06-11T14:16:05Z AlwynapHuw 1710 166121 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" />{{Center block/s}}</noinclude><poem> Cydganed y Cenhedloedd, :Mae'r nefoedd gyda ni, Fe brofwyd purdeb ei ffyddlondeb, :Drwy undeb Un sy Dri, Rhyfeddol yw daioni Duw :I ddynol ryw, erioed, Gwir Fab ei fynwes fwyn, :Ior addfwyn ini a roed. Hwn ydyw'r achos sy'n ymddangos :Yn agos atom ni, Am eni, gyda'r wawr, :Rhyw frenin mawr ei fri; Ior rhagorol, annherfynol, :Tragwyddol, medd y gair, A gafodd ei ymddwyn :O'r addfwyn forwyn Fair; Ni chafodd le na llety :I'w barchu yn y byd, Er bod i'w feddiant ryfedd lwyddiant, :Ogoniant nef i gyd, Yr Iesu hael, i'r preseb gwael, :Ar drafael ca'dd ei droi; Pan oedd y p'lasau gwych, :Dai clydwych, wedi eu cloi; Disgynodd Iesu hawddgar :I barthau isa'r byd, O blith telynau, hyfryd odlau, :Organau'r nef i gyd, Wel dyma'n awr ryfeddol fawr, :Modd dirfawr i bob dyn, Y natur ddynol gaeth, :A'r nefoedd aeth yn un. Mae'n hysbys ini ei dylodi, :Oen difri, yn ei daith, Dyoddefodd boen a llid, ogle :Mewn gofid, lawer gwaith: </poem><noinclude>{{Div end}}</noinclude> s308d67d2i80vlsutpygx4oc44e0siq 104 85806 166122 2026-06-11T14:20:00Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 166122 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|ERAILL,}}}} {{center block| <poem> Ol ar y ddaear, yn ddiau,—ni gawn ::Eginyn a blodau; :Er hyn, ein hedyn, i'w hau, :Ollyngir yn llaw angau. Yr Ion pan ddelo'r enyd, ar ddiwedd, ::O'r ddaear a'n cyfyd; :Bydd dorau beddau y byd :Ar un gair yn agoryd. Oer len ei farwol anedd,—o'i ogylch, ::A egyr ar ddiwedd; :Daw'r afrifawl dorf ryfedd, :Feirwon byd i farn o'r bedd. Pob hedyn a fyn Efe—o'r dulawr, ::A'r dylif, i'r frawdle; :Cywir gesglir, o'r gysgle, :Lychyn at lychyn i'w le. </poem> }} <br> <br> <br> {{c|'''DIWEDD.'''}}<noinclude><references/></noinclude> n5301q19rfvsdis68d1589nizzbqg8j 104 85807 166123 2026-06-11T14:30:12Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 166123 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|AR FEDD GWR IEUANC 25 OED.}}}} {{center block| <poem> O'i flodau borau bwriwyd—i oerfedd, ::A'i yrfa orphenwyd; ::Teg loywddyn, ai ti gladdwyd, ::Ameu'r y'm ai yma'r wyd. </poem> }} <br> <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{c|{{mawr|AR FEDD MR. J. R. JONES, RAMOTH.}}}} {{center block| <poem> O'r gro pan ddeuo ryw ddydd,—gyda'r Oen, ::Caiff gadw'r wyl dragywydd; :Ail einioes o lawenydd, :A hir saif i'w aros sydd. </poem> }} <br> <section end="bbb"/> <section begin="ccc"/><section end="ccc"/> <section begin="ddd"/>{{c|{{mawr|YN MYNWENT LLANYSTUMDWY}}<br> AR FEDDLOWRI OWEN, TYDDYN CWCALLT.}} {{center block| <poem> O'r du lawr y daw Lowri,—gwedi'r boen, ::A gado'r bedd difri; :Mae teyrnas addas iddi, ::Dydd heb nos i'w haros hi. </poem> }} <br> <section end="ddd"/> <section begin="eee"/><section end="eee"/> <section begin="fff"/>{{c|{{mawr|AR FEDD GENETH IEUANC I JOHN JONES, ABERCAIN,}}<br> A GLADDWYD YN LLANYSTUMDWY.}} {{center block| <poem> Daw'r dydd mawr, daw gwawr o deg wedd—i'm rhan, ::Daw Mhrynwr disgleirwedd; :A gwên ar ei ogonedd, :Daw'n iach fy nghorph bach o'r bedd. </poem> }} <br> <section end="fff"/> <section begin="ggg"/><section end="ggg"/> <section begin="hhh"/>{{c|{{mawr|AR FEDD CATHERINE HUGHES,}}<br>MERCH CADBEN HUGHES, PWLL Y GATE, NEFYN.}} {{center block| <poem> Cynar i'r ddaear oer, ddu,—ei dodwyd, ::Er didwyll broffesu; :Daw'r pryd y cyfyd Ior cu :Hon i'w lys, anwyl Iesu. </poem> }} <br><section end="hhh"/><noinclude><references/></noinclude> pff7u1fnahedkl146jlraeug0965ekb 104 85808 166124 2026-06-11T15:04:30Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 166124 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" />{{Center block/s}}</noinclude><poem> Pan oedd y gelyn am oresgyn :Y bechgyn oll o'r byd, Hen Herod fawr ei sel, :Oedd frenin uchel fryd; Ei boen a'i ofid beunydd, :Sy'n arwydd eto i ni, O daith y ffyddlon gywir Gristion :Dan bob rhyw greulon gri, I'r Aifft yn gaeth, rhag dyoddef saeth :Gelyniaeth helaeth hir, Yr enwog d'wysog da Aeth o Judea dir; Holl achos ei ofidiau, A'i boenau Et bob un, Oedd llwyr orchfygu nerth y fagddu, :Ac anrhydeddu dyn: Y ffordd yn rhydd i gario'r dydd :O newydd ini wnaed; Er gwaetha uffern gerth, Ni chollir gwerth y gwaed. Dangosodd hynod wir ufydd-dod, :Heb wrthod tra fu byw, Ior hyfryd i fawrhau Rheolau deddfau Duw: Fe gaed tystiolaeth ei athrawiaeth, :Er helaeth eglurhad, Fod Iesu mawr ei hun :Yn un cytun â'r Tad; Ei fywyd oedd lafurus, :A gweddus yn mhob gwaith, Fe wnaeth arwyddion ar y cleifion, :Byddarion, mudion maith: A'i wyrthiau glân, i fawr a mân, :Oedd ddiwahan o hyd, Dan ei awdurdod Ef, :Mae gallu'r nef i gyd. </poem> <br><noinclude>{{Div end}}</noinclude> oiet1cwoqttnh39aim82c9jlps3isg8 104 85809 166125 2026-06-11T15:06:30Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 166125 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" />{{Center block/s}}</noinclude><poem> Fe chwysodd ddafnau cochion, :Oen gwirion, megys gwaed,. Y gwpan sur i'w enaid pur, :Yn chwerw gur a gaed; O'i braidd ei hun, ni safodd un, :I'w ganlyn yn ei gur, Ei fywyd o'i wir fodd :Aberthodd Iesu'n bur. Mae coffadwriaeth o'i farwolaeth, :Yn helaeth i'w fwynhau, Tra byddo oesau'r byd :Pur hyfryd yn parhau; Ei angau marwol oedd ddigonol, :Oen nefol drosom ni; A'r aberth mwya' erioed :A roed ar Galfari. Y goron annhrugarog :Oedd bigog ar ei ben; Fe wnaed i'w pechod gydgyfarfod :A'n Priod ar y pren, Ar Iesu pur ddyoddefodd gur, :A llafur yn ein lle; Drwy anarferol fodd, :Fe grynodd daear gre'. Y ser i gyd ddiflanodd, :A'r wawr a dreiddiodd draw, Pob golwg ffydd a edwyn ddydd :Y llywydd sy gerllaw, Mae gwir iachad i'r enaid cla' :Drwy rinwedd hâd y wraig, Ar groeshoeliedig bren :Fe ddrylliwyd pen y ddraig. Er cael yn helaeth goffadwriaeth :O fuddugoliaeth gu, Y cyfiawn D'wysog hedd, :A chofio'r bedd lle bu: </poem><noinclude>{{Div end}}</noinclude> so87ps8n9ol4p3g3tfcox64zm3yb2gh 104 85810 166126 2026-06-11T15:08:48Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 166126 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" />{{Center block/s}}</noinclude><poem> Gochelwn felly wag ryfygu :Heb etifeddu'r fael, Er d'od o'r Duwdod pur :I wisgo natur wael: Rhaid ini gael tystiolaeth :O'r iachawdwriaeth rad, A gado'n ol arferion ffol, :Yr hen eilunol wlad; A ffoi, mewn pryd, i'r noddfa glyd, :Yn hyfryd i'w twynhau, Cyn bo'r efengyl bur :A'i chysur i'n hiachau. Y sawl sy ganddo brofiad, :A theimlad o'r gwaith hwn, Sy'n gwir adnabod Iesu'n briod, :A'i bechod iddo'n bwn, Pan losgo'r byd, a'i gyfoeth drud, :Caiff brofi hyfryd hedd, A gorphwys gyda'r Oen :Tu draw i boen y bedd. Ymdrechwn beunydd am lawenydd :Tragwyddol sydd i'w gael, A llefwn, hyd y llwch, :Am heddwch Iesu hael; Y mae'r anwylyd mawr yn eiriol :Tragwyddol unol Ior: Nesawn, er maint yw'r llid, :Yn ddiwyd at y ddor. Darfydded holl ryfeloedd, :Drwy leoedd daear lawr, :Tangnefedd fwyngu fo'n teyrnasu, :Heb ail enynu un awr, A'r cledd a f'o i'w gael dan glo, :Ei wisgo yn ei wain, O Frydain aed ar frys :Bob annghysurus sain; </poem><noinclude>{{Div end}}</noinclude> tvmqbiv7sx2v0a2elz4nf1dewtbfkz6 104 85811 166127 2026-06-11T15:13:20Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 166127 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" />{{Center block/s}}</noinclude><poem> A heddwch fo'n ymdaenu, :Ac yn helaethu ei le, A'r byd cyweithas dan ei urddas, Yn addas fel y Ne', I'r Hwn a roes ar bren y groes, Ei anwyl oes i lawr, Y byddo'r mawl i gyd, Hyd ddiwedd byd bob awr. </poem> {{Div end}} <br> <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{c|{{mawr|CAROL PLYGAIN.}}<br>Mesur,—''"Difyrwch Gwyr y Gogledd".''}} {{Center block/s}} <poem> Aed moliant Iesu mawr ar led y ddaear lawr, Terfynau'r byd a welo'r hyfryd wawr; Trigolion daear de'wch, i'w lysoedd nefol ewch, Wel dyma'r pryd, yn hyfryd llawenhewch; Fe anwyd Ceidwad dynolryw, Yn waelaf ddyn, anwylaf Dduw, O'r wyryf hawddgar, forwyn, Oen addfwyn, addfwyn yw; Yr Hwn a welwyd gyda'r wawr, Y mae ei bresenoldeb mawr, Duw unig pob daioni, Yn llenwi nef a llawr. Gadawodd lys ei wlad, er rhoddi gwir ryddhad, I ddynolryw, Oen Duw, ei nefol Dad; Daeth y Mesia mawr, i'w eni gyda'r wawr, Ei haeddiant Ef sy nodded gref, yn awr, Creawdwr pob creadur byw, Ddaeth fel creadur, gwan ei ryw, Duw cadarn didrancedig, A bendigedig yw; Er dyddiau tragwyddoldeb maith, Cyn bod y nef na daear chwaith, 'R oedd ei fynediad allan, Ior diddan ar ei daith. </poem><section end="bbb"/><noinclude>{{Div end}}</noinclude> pnrtyb8abvfpiapf1vhdae85jor335x 166128 166127 2026-06-11T15:13:53Z AlwynapHuw 1710 166128 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" />{{Center block/s}}</noinclude><poem> A heddwch fo'n ymdaenu, :Ac yn helaethu ei le, A'r byd cyweithas dan ei urddas, :Yn addas fel y Ne', I'r Hwn a roes ar bren y groes, :Ei anwyl oes i lawr, Y byddo'r mawl i gyd, :Hyd ddiwedd byd bob awr. </poem> {{Div end}} <br> <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{c|{{mawr|CAROL PLYGAIN.}}<br>Mesur,—''"Difyrwch Gwyr y Gogledd".''}} {{Center block/s}} <poem> Aed moliant Iesu mawr ar led y ddaear lawr, Terfynau'r byd a welo'r hyfryd wawr; Trigolion daear de'wch, i'w lysoedd nefol ewch, Wel dyma'r pryd, yn hyfryd llawenhewch; Fe anwyd Ceidwad dynolryw, Yn waelaf ddyn, anwylaf Dduw, O'r wyryf hawddgar, forwyn, Oen addfwyn, addfwyn yw; Yr Hwn a welwyd gyda'r wawr, Y mae ei bresenoldeb mawr, Duw unig pob daioni, Yn llenwi nef a llawr. Gadawodd lys ei wlad, er rhoddi gwir ryddhad, I ddynolryw, Oen Duw, ei nefol Dad; Daeth y Mesia mawr, i'w eni gyda'r wawr, Ei haeddiant Ef sy nodded gref, yn awr, Creawdwr pob creadur byw, Ddaeth fel creadur, gwan ei ryw, Duw cadarn didrancedig, A bendigedig yw; Er dyddiau tragwyddoldeb maith, Cyn bod y nef na daear chwaith, 'R oedd ei fynediad allan, Ior diddan ar ei daith. </poem><section end="bbb"/><noinclude>{{Div end}}</noinclude> g9upu2k7euku0dgxq3idg61eiqnk85k 166130 166128 2026-06-11T15:16:54Z AlwynapHuw 1710 166130 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" />{{Center block/s}}</noinclude><poem> A heddwch fo'n ymdaenu, :Ac yn helaethu ei le, A'r byd cyweithas dan ei urddas, :Yn addas fel y Ne', I'r Hwn a roes ar bren y groes, :Ei anwyl oes i lawr, Y byddo'r mawl i gyd, :Hyd ddiwedd byd bob awr. </poem> {{Div end}} <br> <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{c|{{mawr|CAROL PLYGAIN.}}<br>Mesur,—''"Difyrwch Gwyr y Gogledd".''}} {{Center block/s}} <poem> Aed moliant Iesu mawr ar led y ddaear lawr, Terfynau'r byd a welo'r hyfryd wawr; Trigolion daear de'wch, i'w lysoedd nefol ewch, Wel dyma'r pryd, yn hyfryd llawenhewch; Fe anwyd Ceidwad dynolryw, Yn waelaf ddyn, anwylaf Dduw, O'r wyryf hawddgar, forwyn, Oen addfwyn, addfwyn yw; Yr Hwn a welwyd gyda'r wawr, Y mae ei bresenoldeb mawr, Duw unig pob daioni, Yn llenwi nef a llawr. Gadawodd lys ei wlad, er rhoddi gwir ryddhad, I ddynolryw, Oen Duw, ei nefol Dad; Daeth y Mesia mawr, i'w eni gyda'r wawr, Ei haeddiant Ef sy nodded gref, yn awr, Creawdwr pob creadur byw, Ddaeth fel creadur, gwan ei ryw, Duw cadarn didrancedig, A bendigedig yw; Er dyddiau tragwyddoldeb maith, Cyn bod y nef na daear chwaith, 'R oedd ei fynediad allan, Ior diddan ar ei daith. </poem> <br><section end="bbb"/><noinclude>{{Div end}}</noinclude> t8a1ho80m6i1zdlw3ahjnl02xy7kem3 104 85812 166129 2026-06-11T15:16:24Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 166129 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" />{{Center block/s}}</noinclude><poem> Gan iddo wisgo cnawd, a d'od i le tylawd, Fe'n ceidw'n fyw, ein Brenin yw a'n Brawd, Hwn ydyw Had y Wraig, sydd ini'n gadarn graig Drwy boenau llym, gorchfygodd rym y ddraig; Fe gân y gwaredigion mwy Dragwyddol glod am farwol glwy', Rho'wn oll i frenin Salem Ein hanthem, gyda hwy; Efe sy'n rhoi ei ras yn rhad, Fe ddaeth a dyn yn un â'i Dad; Mae essaith rhad drugaredd Yn rhyfedd ei barhad. O, cofiwn D'wysog hedd, a'i boenau hyd y bedd, Mae nerth wrth raid i weiniaid yn ei wedd; Ni chafwyd mewn un lle un enw dan y ne', I bobloedd byd yn fywyd ond Efe; O glwyfau'r Oen ar Galfari, Ei waed i'r llawr a roed yn lli', Dyoddefodd rym y gyfraith, A phwys ei heffaith hi; Efe yw'r pen ryfelydd pur, Er bod yn wan o dan y dur, Pyrth Sion a ddatododd, Agorodd yn ei gur. Myfyriwn am y fraint, a'r wobr sydd i'r saint, Mewn byd yn ol, anfeidrol yw ei fraint; Caiff etifeddion ffydd sy'n dyoddef gwres y dydd, Er dwyn y groes feddianu'r einioes rydd; Tangnefedd pur drwy gur a gaed, A'r ffordd i'r nef yn rhydd a wnaed, Mae rhinwedd annherfynol, Tragwyddol yn y gwaed; Nid oes a geidw enaid un, Ond haeddiant lesu mawr ei hun, Hwn ydyw'r ffordd i'r bywyd, Ordeiniwyd i bob dyn. </poem> <br><noinclude>{{Div end}}</noinclude> 6c50s1hpl4qqyxnaafkpbkzn0aw9mvk 104 85813 166131 2026-06-11T15:18:53Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 166131 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" />{{Center block/s}}</noinclude><poem> Erfyniwn gan y Tad wir heddwch a rhyddhad, I'r enaid caeth, drwy'r iachawdwriaeth rad, Gwybyddwn nad yw'r byd, ond gwagedd oll i gyd, Ni phery ei wawr anhydyn fawr o hyd; Dychwelwn o'n estronol wlad, Yn ol i dŷ ein hanwyl Dad, Mae'r Ion er ei ogoniant, Yn rhoi maddeuant rhad; I'r amddiffynfa ceisiwn ffoi, Ac o'n diffrwythder rhaid deffroi, Yr unig Dduw'r gwirionedd, At rinwedd all ein troi. Caiff Sion wan, yn wir, ei dwyn o'r anial dir, Uwch rhwystrau'r byd i'r gwynfyd hyfryd hir, Daw pob credadyn gwan, i orphwys yn ei ran, 'Mhen gronyn bach, o'r loesau'n iach i'r lan; Tragwyddol arfaeth, yn ddilai, A geidw'r etholedig rai, Iacheir eu clwyfau hefyd, A'u bywyd o bob bai, Caiff pawb o'r etholedig had, Yn ddiau, drwy'r addewid rad, O'r maith anialwch dyrys, Eu tywys at eu Tad. Fe darddodd afon gras, er gwaetha'r gelyn cas, A'i ffrydiau llawn, yn beraidd iawn ei blas; Y ffynon hyfryd hon, o bur friwedig fron. Ddaeth i'n glanhau drwy wir effeithiau'r ffon; Myfyriwn am ei farwol loes, A'i boen o'i gryd i ben y groes, Ar gariad rhad drugaredd, Un diwedd byth nid oes; Yn awr mae dyled ar bob dyn, Ddyrchafu llef i'r nef yn un, I'r Hwn sy'n rhoi maddeuant O'i haeddiant mawr ei hun. </poem> <br><noinclude>{{Div end}}</noinclude> 0bgz259z8794p8nmsqb350txadnxsg7 104 85814 166132 2026-06-11T15:26:04Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 166132 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" />{{Center block/s}}</noinclude><poem> Esgynodd T'wysog hedd yn fyw o'r marwol fedd, Yn hardd ei bryd, gwir wynfyd sy yn ei wedd, Gorchfygodd uffern faith, Ior dwyfol, ar ei daith, Bydd iddo fawl tragwyddawl am y gwaith; E roes i lawr ei rasawl oes, Dan boenau llym a grym y groes, Ef yno a ruddíanodd, Dolefodd dan y loes; Mae hyfryd werth ei aberth Ef, O faeth a grym, mewn effaith gref, Yn eiriol dros anwiredd Yn awr ar orsedd nef. Ystyriwn hyn i gyd daw barnydd mawr y byd, O'r nef i lawr, pwy ŵyr yr awr na'r pryd? Meddyliwn am y dydd, a ffown drwy gadarn ffydd, Cyn delo'r awr, a'r llid mor fawr a fydd; Cyd-unwn oll o dan y nef, Yn llawen i ddyrchafu'n llef, I'r Ion am ei diriondeb, A gwedd ei wyneb Ef; Cyd-ro'wn y goron bur ar ben Yr Iesu'n unig îs y nen, Pob genau rhoed ogoniant, A moliant fyth, Amen. </poem> {{Div end}} <br> <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{c|{{mawr|ODLAU MOESAWL.}}}} {{Center block/s}} <poem> O hyd yr oes pechadur wyf, :Dan glwyf, fy nwyf yn afiach; Yn dwyn fy mriwiau dan fy mron, :Archollion pwy erchyllach? O waeledd nerth ni welodd Naf :Tirionaf, neb truanach, Annghofio'n dost, fy nghyfiawn dwr :Gwir roddwr trugareddau; Heb ado drwg y byd a'i drais, :Taer redais at ei rwydau, </poem><section end="bbb"/><noinclude>{{Div end}}</noinclude> t89dovzd9sr7a55u5o5hm7o9km01se3 104 85815 166133 2026-06-11T15:28:45Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 166133 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" />{{Center block/s}}</noinclude><poem> Pob ynfyd naws yn draws a drodd, :Ymledodd dros fy mlodau. Aeth talm, ysywaeth, tan y ser, :O'm hamser hoewber heibio! A'r oes o hyd sy'n dwys fyrhau, :Mae pwys fy oriau'n pasio, A'r corff i'r bedd, naws agwedd swrth, :A dorir wrth ei daro. Owl gwan yw dyn, a gwn nad oes :I'r einioes ond bèr enyd, Tyr angau'r byw, trwy ing i'r bedd, :I orwedd dan ei wryd. Nid oes un nodded, îs y nen, :Na chilen i'w ochelyd. Effeithiau'r codwm, gorthrwn gûr, :Y dolur hwn a'n daliodd, Er Adda hen, ei wraidd o hyd, :Tylwythau'r byd a lethodd; Pob rhan o ddyn, pob rhinwedd dda, :Fu lonwych, a ddiflanodd. :I gario'r boen, daeth Gwr i'r byd, :I enill bywyd ini, Druenus ryw, a'r deyrnas rad :Nad oes diweddiad iddi, Un oll yn wir na allo neb :Gloi wyneb ei goleuni. Ni chyrhaedd saethau angau un :O'r didawl lu nodedig, O dwrf y gwae, mae'r dorf i gyd, :A gwawd y byd gwywedig; Daionus hawl, mewn dinas wych, :Sy glodwych ansigledig. Boed ini fythawl hawl i hon, :Mor lon, yw'r mawr lawenydd, A mwyn iawn gôr o'i mewn yn gwau, :Holl seiniau llais awenydd, </poem><noinclude>{{Div end}}</noinclude> tgdapy2fpw21pcptv0ly0hgvmedxkfy 166134 166133 2026-06-11T15:29:07Z AlwynapHuw 1710 166134 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" />{{Center block/s}}</noinclude><poem> Pob ynfyd naws yn draws a drodd, :Ymledodd dros fy mlodau. Aeth talm, ysywaeth, tan y ser, :O'm hamser hoewber heibio! A'r oes o hyd sy'n dwys fyrhau, :Mae pwys fy oriau'n pasio, A'r corff i'r bedd, naws agwedd swrth, :A dorir wrth ei daro. Owl gwan yw dyn, a gwn nad oes :I'r einioes ond bèr enyd, Tyr angau'r byw, trwy ing i'r bedd, :I orwedd dan ei wryd. Nid oes un nodded, îs y nen, :Na chilen i'w ochelyd. Effeithiau'r codwm, gorthrwn gûr, :Y dolur hwn a'n daliodd, Er Adda hen, ei wraidd o hyd, :Tylwythau'r byd a lethodd; Pob rhan o ddyn, pob rhinwedd dda, :Fu lonwych, a ddiflanodd. I gario'r boen, daeth Gwr i'r byd, :I enill bywyd ini, Druenus ryw, a'r deyrnas rad :Nad oes diweddiad iddi, Un oll yn wir na allo neb :Gloi wyneb ei goleuni. Ni chyrhaedd saethau angau un :O'r didawl lu nodedig, O dwrf y gwae, mae'r dorf i gyd, :A gwawd y byd gwywedig; Daionus hawl, mewn dinas wych, :Sy glodwych ansigledig. Boed ini fythawl hawl i hon, :Mor lon, yw'r mawr lawenydd, A mwyn iawn gôr o'i mewn yn gwau, :Holl seiniau llais awenydd, </poem><noinclude>{{Div end}}</noinclude> 2xw3id6i0zhwklqhkvtoutdm1ir4ifs 104 85816 166135 2026-06-11T15:34:10Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 166135 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" />{{Center block/s}}</noinclude><poem> Ni ddaw i addas deyrnas Duw, :Na diluw na dialydd, Am hyny, 'n wir, dymuno wnaf, :Gofynaf, yn gyfanedd, I'r Ion faddeu'r hyn a fu, :Drwy Iesu, fy holl drosedd, A da i mi, os Duw a'i myn, :Gyfnewid cyn fy niwedd. </poem> {{Div end}} <br> <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{c|{{mawr|MYFYRDODAU DIFRIFAWL.}}<br>Mesur,—"''Leave Land.''" {{Center block/s}} <poem> Fy mrenhin, fy mhrynwr, Gwiw rad, a'm gwaredwr, :Fy nodded, fy nyddiwr, llywiawdwr pob lles, Yn ddiddan, dros ddynion, Tywalltaist, do heilltion, :Ddiferion o finion dy fynwes. Dy gariad, Oen gwirion, At annoeth blant dynion, :Swydd anwyl, sydd union arwyddion o ras; I'n dwyn o law angau, Ni allodd picellau, :Na phoenau, dialeddau, dy luddias. Nid oedd un creadur Cu, moesol, cymesur, :Allasai roi cysur, mae'n eglur i ni; Na neb ond yr unig Iachawdwr parchedig, :O'n cyflwr trancedig, ein codi. Drwy ystyr ei dristyd A'i boenau, bob enyd, :Fu'n dirwyn yn ddiwyd ei fywyd i fedd, Mi glywaf, yn ddilys, Ei lef yn wylofus, :Dan bwysau annghymwys fy nghamwedd. </poem> <br><section end="bbb"/><noinclude>{{Div end}}</noinclude> q4thwwgkt98ddezftb9wq06j61vxqu2 166136 166135 2026-06-11T15:34:26Z AlwynapHuw 1710 166136 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" />{{Center block/s}}</noinclude><poem> Ni ddaw i addas deyrnas Duw, :Na diluw na dialydd, Am hyny, 'n wir, dymuno wnaf, :Gofynaf, yn gyfanedd, I'r Ion faddeu'r hyn a fu, :Drwy Iesu, fy holl drosedd, A da i mi, os Duw a'i myn, :Gyfnewid cyn fy niwedd. </poem> {{Div end}} <br> <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{c|{{mawr|MYFYRDODAU DIFRIFAWL.}}<br>Mesur,—"''Leave Land.''"}} {{Center block/s}} <poem> Fy mrenhin, fy mhrynwr, Gwiw rad, a'm gwaredwr, :Fy nodded, fy nyddiwr, llywiawdwr pob lles, Yn ddiddan, dros ddynion, Tywalltaist, do heilltion, :Ddiferion o finion dy fynwes. Dy gariad, Oen gwirion, At annoeth blant dynion, :Swydd anwyl, sydd union arwyddion o ras; I'n dwyn o law angau, Ni allodd picellau, :Na phoenau, dialeddau, dy luddias. Nid oedd un creadur Cu, moesol, cymesur, :Allasai roi cysur, mae'n eglur i ni; Na neb ond yr unig Iachawdwr parchedig, :O'n cyflwr trancedig, ein codi. Drwy ystyr ei dristyd A'i boenau, bob enyd, :Fu'n dirwyn yn ddiwyd ei fywyd i fedd, Mi glywaf, yn ddilys, Ei lef yn wylofus, :Dan bwysau annghymwys fy nghamwedd. </poem> <br><section end="bbb"/><noinclude>{{Div end}}</noinclude> nw9ocx5sytve9dycia16wjdj0zabaxh 104 85817 166137 2026-06-11T15:39:59Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 166137 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" />{{Center block/s}}</noinclude><poem> Ond er cael ei daro, Is haul, a'i groeshoelio, :A'i roi mewn tir ango, a'i guddio fe'n gaeth; Ni allodd, er hyny, Y diawl a'i ddrwg deulu, :Ddal Iesu ar wely marwolaeth. Boed cof, yn wastadol, O'r dydd tra dedwyddol, :Y daeth y buddugol Ior bywiol o'r bedd; Mae ef wedi esgyn, O gyrhaedd pob gelyn, :I erfyn, gan ofyn tangnefedd. Pe byddai fy mhechod, Cyn amled a'r tywod, :Neu ser y nef uchod, nid gormod y gwaith, I Ti Hollalluog, Er mwyn yr Eneiniog, :Ei faddeu, Ior enwog, ar unwaith. Mi af yn 'w'llysgar, Ar ddiwedd i'r ddaear, :Ond profi'n faddeugar, Duw hygar, dy hedd, A chael yn flaenorol, I'm henaid anfarwol, :Dy nefol, ragorol drugaredd, Dod imi lawenydd, A heddwch na dderfydd, :A gafael o'r newydd, ar grefydd y groes; A chynal fi'n effro Tra b'wyf yn ymdeithio, :Nad imi drwm huno drwy'm heinioes. Pan dreulio fy nyddiau, Anwadal fynydau, :A dirwyn o'm horiau y boreu i ben, Dwg yna'n dragywydd Fy enaid, O Arglwydd, :I fawrlwydd iach ebrwydd uwch wybren. </poem> {{Div end}} <br><noinclude></noinclude> p6ehoz7ot19v61xf0bmtmc6cbdybc74 104 85818 166138 2026-06-11T15:44:37Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 166138 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|CERDD.}}<br>Mesur,—''"Grel yr Adeilad."''}} {{Center block/s}} <poem> Y Llywydd Hollalluog, twr geirwir, Ion trugarog, enwog union, Tydi sy'n gwel'd eithafoedd (mewn goleu) a dirgeloedd dua'r galon; Tydi a roes ar Galfari, fy Ior tragwyddol, dy einioes rasol, Mewn modd rhyfeddol, yn farwol drosof fi, A'th waed i olchi 'mhechod dros byth o'th wyddfod Di; Yn llon te redodd îs dy fron, rhyw afon hyfryd, sef dwfr y bywyd, O archoll waedlyd a phenyd gwayw ffon, 'Rwy'n deisyf cael ty nghlirio cyn imi huno yn hon. Nid oes un feddyginiaeth a'm dwg rhag damnedigaeth i le diogel, Na ffordd i'm diogelu, ond rhinwedd gwaed yr Iesu, a geidw'r isel; Ei oes, dan y greulonaf loes, a'i gorff santeiddiol yn aberth bywiol, Dan glwyfau marwol mor rasol yr ymroes; I farw dan yr hoelion, ar bren y greulon groes: Dan glwy', gruddfanu ar Iesu'r wy', rhag ofn melldithion Y gytraith gyfion am fyw'n afradlon nid oes un moddion mwy, I'm gwneud yn gwbl berffaith oddiwrth eu heffaith hwy. 'Roedd yr aberthau gwaedlyd yn dangos Crist, bob enyd, dan ddirfawr boenau, Er hyn fe wyddai'r Ceidwad cyn amser ei ddyfodiad ei ddyoddefiadau; Pan fu, mewn loes, er mwyn ei lu, heddychodd ddigter y ddeddf a'i phurder, Gorchfygodd gryfder a nerth y dyfnder du, Pwrcasodd ini fywyd, mewn cyflawn wynfyd cu; </poem><noinclude>{{Div end}}</noinclude> dnzuv3qyqmk6svhav0x7xcp2insat84 104 85819 166139 2026-06-11T15:48:01Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 166139 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" />{{Center block/s}}</noinclude><poem> Gwir fraint, heb annghysurus haint, mewn gwledd na dderfydd, O fewn i geurydd Caersalem Newydd, oes hylwydd fydd i'r saint, Ni wyr un dyn daearol ei annherfynol faint. Dyoddefodd bwys melldithion a gwaith y gyfraith gyfion, mae hyn i'w gofio, I'n dwyn o law cyfiawnder y gwisgodd Iesu'n dyner gnawd am dano; Pob baí ddileuir yn ddilai, gan fod ei ryfedd briodoledd, Sef rhad drugaredd, trwy rinwedd heb ddim trai; Yr Iesu blaenor Isr'el a geidw'r isel rai; Drwy ddawn ardderchog, enwog iawn, mae hedd yn tarddu, i bawb sy'n credu, Dan aden Iesu, ein diogelu gawn, Yn ngwaed yr Oen, mae rhinwedd, i olchi llygredd llawn. Yn wyneb barn ac angau, 'rwy'n gweled hyn mewn goleu, nad wyf ond gwaeledd'; Fy manwl wir ddymuniad yw profi, drwy dy gariad, rad drugaredd; Os doi, Ior tirion i'm par'toi, bydd mawl tragwyddol i'th enw grasol, Am gael rhinweddol, effeithiol nerth i ffoi; I'r ddinas noddfa hyfryd a drefnwyd ini droi; Er gwŷn y cnawd tylawd ei lun, y wir addewid sy'n addo rhyddid, Dan bob rhyw wendid hon yw cadernid dyn, Mae'r gair yn cyd—olygu at hyny yn gytun. O deuwch bechaduriaid, am ddiogelwch enaid, cyn eich huno; Mae rhyddid i'r rhai caethion a noddfa i lofruddion gwaelion gilio; </poem><noinclude>{{Div end}}</noinclude> js58hpg6xvy6kvbbmz1jua7jh3o19hs 104 85820 166140 2026-06-11T15:54:53Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 166140 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" />{{Center block/s}}</noinclude><poem> Pan ddel y gadarn farn ddigel y llyfrau cywir i gyd agorir, Pob gwaith a brofir, llwyr siglir llawer sel; Pob llwyth, pob iaith, ac oedran, pob cryf, a gwan a'i gwel: Clyw gri, Oen Duw, fy enaid i, sef yn deisysu cael ei ddyrchafu Yn fwyn i fynu yn mhlith dy deulu Di, I fawredd byd anfarwol tragwyddol frawdol fri. Crist ydyw'r arch ysbrydol sy'n dwyn y rhai crediniol, dros eirwon dònau; E dreiddia drwy'r tymestloedd hyd oror nef o diroedd y gorthrymderau: I'r lan, fe gynal enaid gwan, er maint terfysgoedd, a grym y dyfroedd, Fe ddwg ei luoedd o'r moroedd, yn y man, A safant mewn gorfoledd, a rhinwedd, yn eu rhan; Daw'r pryd bydd gwerth yr aberth drud, Yn cael eu casglu, trwy gadarn allu' i fynwes Iesu, a'u diogelu i gyd, A'u sicrhau'n dragwyddol mewn annherfynol fyd. </poem> {{Div end}} <br> <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{c|{{mawr|PENILLION}}<br>I wr ieuanc, yn canu'n iach i Wlad ei Enedigaeth, pan oedd ar fyned i'r America.}} {{Center block/s}} <poem> Ffarwel, yn bresenol, i'm gwlad enedigol, :'Rwy'n myn'd yn wirfoddol i fyw, Os gofal Duw cyfion a'm dwg yn gysurlon :Dros donau'r môr eigion mawr yw; I dir annghynefin, pellafoedd Gorllewin, :Hawdd gwybod nad diflin y daith, Tri deuddeg o ganoedd, yn gyflawn filldiroedd, :Yw'r llwybr trwy'r moroedd tra maith; </poem><section end="bbb"/><noinclude>{{Div end}}</noinclude> 7y3zd6zdjqpae943ep75rbqt0iwjwv3 104 85821 166141 2026-06-11T16:00:11Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 166141 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" />{{Center block/s}}</noinclude><poem> Ond gyda boddlonrwydd anturiaf yn ebrwydd, :Dan ofal fy nedwydd fwyn Ior; I'r daith mewn sirioldeb heb ofni trychineb, :Creulondeb llym wyneb y môr. Os llwydda'n gysurol, fy ymdaith bresenol, :A myn'd yn ddedwyddol i dir, Er hyny bydd hiraeth yn nglyn wrth naturiaeth, :Am Gymru wen odiaeth yn wir; Am anwyl gyfeillion, a cheraint mwyneiddlon, :In ngoror gwlad estron bob dydd; Fy serch yn dra pharod a meddwl diymod, :Yn llenwi'r fyfyrdod a fydd; Gwlad Neptune lueddog arweinydd coronog, :A ''Bardus'' gu enwog yn wir; Nid pellder y fordaith all ddiffodd holl effaith :Fy nghariad at dalaeth ein tir. Trysorau tra helaeth sy'n nwylaw Rhagluniaeth, :Er trefnu cynhaliaeth i ni; Ei llwybrau sydd ddyfnion a'i rhyfedd ddirgelion, :Yn esgor ar roddion di ri'; Pwy wyr nad yw trefniad ei ddoniawl ordeiniad, :Ar Gymru'n rhoi galwad yn gu; Fel Israel o'i flinder pan ddaeth y cyfamser, :Bu nerthoedd y dyfnder o'i du; Gwir ryddid cysurol a heddwch sy'n fuddiol, :Tangnefedd mwyneiddiol mewn oes, Mae ysbryd gelynol a llid bradwriaethol, :I'r ddwyfol gu reol yn groes. Os digwydd im' symud i hellter bro alltud, :A chyrhaedd dedwyddyd o'r daith, Blodeued tangnesedd, ar genedl bro Gwynedd, :A llwyddiant ar rinwedd yr iaith; Gwlad Arfon flodeuog a'i chynyrch gwych enwog, :A fyddo'n lluosog ei llwydd, A Duw i'w hamddiffyn rhag cael ei goresgyn, :Na dyfod gau elyn i'w gwydd; </poem><noinclude>{{Div end}}</noinclude> 20l17u9z5eav7s19y0u0ggl8761er8p 104 85822 166142 2026-06-11T16:03:41Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 166142 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" />{{Center block/s}}</noinclude><poem> A minau 'nol myned yn addas o'i nodded, :Er mwyned lloneiddied fy nwy', Mae'n debyg na ddigwydd i'm fanwyl Eifionydd, :Dy weled er mawrlwydd fyth mwy. :Pe gallwn gyrhaeddyd tre' Efrog tra hyfryd, :A'r ffrwythlon dirionfyd sydd draw; Eiddunaf ar fyrder os gwelaf yr amser :Na cherddaf dir Lloegr rhag llaw; Nid ydyw'r byd isod, amserol, ond sorod, :A'i drysor i ddarfod ryw ddydd; Ond teyrnas ddiffuant gu, anwyl gogoniant, :I'r duwiol yn feddiant a fydd, Gobeithio cawn eto er gorfod ymado, :Ail uno i gyd—byncio uwch ben Ogoniant diddiwedd i'r Oen am ei rinwedd, :Yn ngwyddfod y Mawredd, Amen, </poem> {{Div end}} <br> <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{c|{{mawr|ANERCHIAD}}<br>Y Dr. E. P. Anwyl, Bryn Adda, gerllaw Dolgellau,<br>Hydref 31, 1825.}} {{Center block/s}} <poem> Y Doctor Price Anwyl, 'rwy'n disgwyl y daw Hyd atoch yn fusgrell fy llinell o'm llaw, I wneyd y Penillion, pur foddlon wyf fi, Os parant ddywenydd gwych hylwydd i chwi. Chwi roisoch gynghorion i gleifion ein gwlad, A pharod gyffyriau, lwys oleu leshad; A'ch ffordd yn dra medrus i'r rheidus eu rhoi, A deifl bob afiechyd a phenyd i ffoi. :I Ddoctor synwyrgall mewn deall a dysg, Sy'n atal clefydon, fel moddion, i'n mysg; Nid ydyw cân benrydd un arwydd i ni, Ond megys coeg ddirmyg ei chynyg i chwi. </poem> <br> <section end="bbb"/><noinclude>{{Div end}}</noinclude> e74d72b860rmn54gg126jkp4dfe6cnd 166143 166142 2026-06-11T16:04:21Z AlwynapHuw 1710 166143 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" />{{Center block/s}}</noinclude><poem> A minau 'nol myned yn addas o'i nodded, :Er mwyned lloneiddied fy nwy', Mae'n debyg na ddigwydd i'm fanwyl Eifionydd, :Dy weled er mawrlwydd fyth mwy. :Pe gallwn gyrhaeddyd tre' Efrog tra hyfryd, :A'r ffrwythlon dirionfyd sydd draw; Eiddunaf ar fyrder os gwelaf yr amser :Na cherddaf dir Lloegr rhag llaw; Nid ydyw'r byd isod, amserol, ond sorod, :A'i drysor i ddarfod ryw ddydd; Ond teyrnas ddiffuant gu, anwyl gogoniant, :I'r duwiol yn feddiant a fydd, Gobeithio cawn eto er gorfod ymado, :Ail uno i gyd—byncio uwch ben Ogoniant diddiwedd i'r Oen am ei rinwedd, :Yn ngwyddfod y Mawredd, Amen, </poem> {{Div end}} <br> <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{c|{{mawr|ANERCHIAD}}<br>Y Dr. E. P. Anwyl, Bryn Adda, gerllaw Dolgellau,<br>Hydref 31, 1825.}} {{Center block/s}} <poem> Y Doctor Price Anwyl, 'rwy'n disgwyl y daw Hyd atoch yn fusgrell fy llinell o'm llaw, I wneyd y Penillion, pur foddlon wyf fi, Os parant ddywenydd gwych hylwydd i chwi. Chwi roisoch gynghorion i gleifion ein gwlad, A pharod gyffyriau, lwys oleu leshad; A'ch ffordd yn dra medrus i'r rheidus eu rhoi, A deifl bob afiechyd a phenyd i ffoi. I Ddoctor synwyrgall mewn deall a dysg, Sy'n atal clefydon, fel moddion, i'n mysg; Nid ydyw cân benrydd un arwydd i ni, Ond megys coeg ddirmyg ei chynyg i chwi. </poem> <br> <section end="bbb"/><noinclude>{{Div end}}</noinclude> s3wkzzexoz979tfq03bmtmlmyl4ptrw 166144 166143 2026-06-11T16:04:50Z AlwynapHuw 1710 166144 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" />{{Center block/s}}</noinclude><poem> A minau 'nol myned yn addas o'i nodded, :Er mwyned lloneiddied fy nwy', Mae'n debyg na ddigwydd i'm fanwyl Eifionydd, :Dy weled er mawrlwydd fyth mwy. Pe gallwn gyrhaeddyd tre' Efrog tra hyfryd, :A'r ffrwythlon dirionfyd sydd draw; Eiddunaf ar fyrder os gwelaf yr amser :Na cherddaf dir Lloegr rhag llaw; Nid ydyw'r byd isod, amserol, ond sorod, :A'i drysor i ddarfod ryw ddydd; Ond teyrnas ddiffuant gu, anwyl gogoniant, :I'r duwiol yn feddiant a fydd, Gobeithio cawn eto er gorfod ymado, :Ail uno i gyd—byncio uwch ben Ogoniant diddiwedd i'r Oen am ei rinwedd, :Yn ngwyddfod y Mawredd, Amen, </poem> {{Div end}} <br> <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{c|{{mawr|ANERCHIAD}}<br>Y Dr. E. P. Anwyl, Bryn Adda, gerllaw Dolgellau,<br>Hydref 31, 1825.}} {{Center block/s}} <poem> Y Doctor Price Anwyl, 'rwy'n disgwyl y daw Hyd atoch yn fusgrell fy llinell o'm llaw, I wneyd y Penillion, pur foddlon wyf fi, Os parant ddywenydd gwych hylwydd i chwi. Chwi roisoch gynghorion i gleifion ein gwlad, A pharod gyffyriau, lwys oleu leshad; A'ch ffordd yn dra medrus i'r rheidus eu rhoi, A deifl bob afiechyd a phenyd i ffoi. I Ddoctor synwyrgall mewn deall a dysg, Sy'n atal clefydon, fel moddion, i'n mysg; Nid ydyw cân benrydd un arwydd i ni, Ond megys coeg ddirmyg ei chynyg i chwi. </poem> <br> <section end="bbb"/><noinclude>{{Div end}}</noinclude> rb3xou9us7ynf30ikisbjxp6hvxqwn1 104 85823 166145 2026-06-11T16:34:19Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 166145 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" />{{Center block/s}}</noinclude><poem> Os medraf wrth ganu enynu fy nawn, A'ch cael i Eifionydd fawr, lonydd fro lawn, Cewch bob rhyw groesawiad, hoff rodiad yn ffri, A bîr o'n haberoedd a'n llynoedd yn lli. Gadewch y Ddolgellau a'i maglau, wr mwyn, A deuwch wrth reol fesurol fy swyn; Cymerwch eich rhyddid rhag gwendid i'm gwaith, Na fyddwch anfoddus, wr dawnus i'r daith, Cewch wel'd o Garnfadryn i'r Moelwyn, dir maith, Yr Eifl a'r Eryri yn wisgi'r un waith; A gweled y llongau dan chwarae'n dra chwyrn, Yn myn'd tan eu mentyll, mal cestyll eu cyrn. Cawn olrhain hen achau ein tadau'n gytun, Cawn ddarllen Cywyddau ben boreu bob un, Os rhodiwch ein trefydd a'n broydd mewn bri, Gwel'd pont y Borthaethwy a Chonwy gewch chwi. Cawn ddifyr ymgomio, a rhodio'n ben rhydd, A son am farddoniaeth, dda doraeth, bob dydd; A chlywed yr adar mor gerddgar yn gwau, Ar finion afonydd, rhwng dolydd, ein dau. Cewch gerdded o gwmpas, mewn urddas, yn iach, Cewch hela 'sgyfarnog dra bywiog, dro bach, Cewch ganlyn yr enwair heb anair yn bod, Os ceir at y tymor uwch Dwyfor eich dod. Os ceiff fy anerchiad wrandawiad ar dir, Cewch amryw gymdeithion enwogion, yn wir, A pheth sydd ryfeddach, nid hwyrach, at hyn, Cewch glywed per araith da waith Dewi Wyn. </poem> {{Div end}} <br><noinclude><references/></noinclude> nznvkw2qstwn6b9ike8b1wt1318620o 104 85824 166146 2026-06-11T16:48:39Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 166146 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" />{{Center block/s}}</noinclude><poem> Puraf brawd, a'n prif brydydd,—a gem aur ::O gwmwd Eifionydd; :Dewi bach, yn enw Duw bydd, :Galonog o lawenydd. </poem> {{Div end}} <br> <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{c|{{mawr|DEWI WYN YN EI GLEFYD A DDYWEDAI FEL HYN:}}}} {{center block| <poem> Ys, arweiniais ar unwaith,—oes Esau, ::A Belsasar ddiffaith, :Ac i Demas cydymaith,—wyf hafal, :I Saul a Nabal, dan sel anbbaith. </poem> }} <br> <section end="bbb"/> <section begin="ccc"/><section end="ccc"/> <section begin="ddd"/>{{c|{{mawr|ATEB GAN R. ab GWILYM DDU.:}}}} {{center block| <poem> Er cwyno lawer canwaith,—a gweled ::Twyll y galon ddiffaith, :Ni fyn Duw o fewn y daith :Droi neb i dir anobaith, </poem> }} <br> <section end="ddd"/> <section begin="eee"/><section end="eee"/> <section begin="fff"/>{{c|{{mawr|BEDDERGRYFF.<br>}}''Ar fedd gwraig y bu iddi bump o blant; a bu iddynt oll farw yn eu babandod; ac wrth esgor ar y diweddaf, bu hithau farw hefyd; a chladdwyd y chwech yn yr un bedd.'':}} {{center block| <poem> Y pum baban, gwan, teg wedd,—ireiddwych, ::A roddwyd i orwedd; :A'r anwyl fam, yr unwedd, :Is du faen mewn distaw fedd. </poem> }} <br> <section end="fff"/> <section begin="ggg"/><section end="ggg"/> <section begin="hhh"/>{{c|{{mawr|YN MYNWENT LLANGELYNIN, MEIRION,:}}}} {{center block| <poem> Ar ei ol p'am yr wylwn? ei enw, ::Wr anwyl, a barchwn; :Daw'r pryd y cyfyd, cofiwn, :I le uwch haul ei lwch hwn. </poem> }} <br> <section end="hhh"/><noinclude><references/></noinclude> 7rduihxvtcirpt96crmp3s61p5xdqtj 104 85825 166147 2026-06-11T16:52:31Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 166147 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" />{{Center block/s}}</noinclude><poem> ::Eiddil, Ow! Tydfil wyt heb ::Ffrwyth o enau ffraethineb: ::Merthyr ar Ferthyr a fydd, ::Ddyfod gosteg ar Ddafydd, ::Hafal heb atal eto, ::A gall Ner ei adfer o. Diau yr y'm ein deuwedd—mewn henaint, ::Mae'n heinioes ar ddiwedd; :Dwys syniwn nad oes hunedd :I'n mewn byd namyn y bedd. </poem> {{Div end}} <br> <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{c|{{mawr|I BONT CONWY A PHONT MΕΝΑΙ.}}}} {{center block| <poem> Tres a'i gwinedd tros Gonwy,—a hoeliwyd ::Yn hwylus i dramwy; :A thithiaf tros Borthaethwy, :Heb nawdd ysgraff moelgraff mwy. </poem> }} <br> <section end="bbb"/> <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{c|{{mawr|I DDEWI WYN YN EI GLEFYD, 1838,}}}} {{center block| <poem> I Ddewi cyn ei ddiwedd,—y dichon ::Daw iechyd cyfanedd; :Cei di fwy, cyn cau dy fedd, :Na'r cnwd aur cyn dy orwedd, Ond gwylia yn dy galon—draws wyro, ::Wrth drysori Mamon, :Golli meddu gwell moddion, :O ddir hawl na'r ddaear hon. </poem> }} <br> <section end="bbb"/> <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{c|{{mawr|I'R PRUDDGLWYF.}}}} {{Center block/s}} <poem> Anhydyn yw dyn a dwl,—mewn t'wyllwch, ::Mantellir â chwmwl; :Gan y pruddglwyf, penglwyf pŵl, :Sal fydd ac isel feddwl. Llwyr wywodd llaw yr awen,—diamau, ::Mae'r dymher o'i helfen; :Dan alaeth mewn du niwlen, :Marw yw'r pwyll rhwng muriau'r pen. </poem> <br><section end="bbb"/><noinclude>{{Div end}}</noinclude> fs4pi3yvbxwm1s0yywe3tdezpgkt20w 166148 166147 2026-06-11T16:57:10Z AlwynapHuw 1710 166148 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" />{{Center block/s}}</noinclude><poem> Eiddil, Ow! Tydfil wyt heb Ffrwyth o enau ffraethineb: Merthyr ar Ferthyr a fydd, Ddyfod gosteg ar Ddafydd, Hafal heb atal eto, A gall Ner ei adfer o. Diau yr y'm ein deuwedd—mewn henaint, ::Mae'n heinioes ar ddiwedd; :Dwys syniwn nad oes hunedd :I'n mewn byd namyn y bedd. </poem> {{Div end}} <br> <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{c|{{mawr|I BONT CONWY A PHONT MΕΝΑΙ.}}}} {{center block| <poem> Tres a'i gwinedd tros Gonwy,—a hoeliwyd ::Yn hwylus i dramwy; :A thithiaf tros Borthaethwy, :Heb nawdd ysgraff moelgraff mwy. </poem> }} <br> <section end="bbb"/> <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{c|{{mawr|I DDEWI WYN YN EI GLEFYD, 1838,}}}} {{center block| <poem> I Ddewi cyn ei ddiwedd,—y dichon ::Daw iechyd cyfanedd; :Cei di fwy, cyn cau dy fedd, :Na'r cnwd aur cyn dy orwedd, Ond gwylia yn dy galon—draws wyro, ::Wrth drysori Mamon, :Golli meddu gwell moddion, :O ddir hawl na'r ddaear hon. </poem> }} <br> <section end="bbb"/> <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{c|{{mawr|I'R PRUDDGLWYF.}}}} {{Center block/s}} <poem> Anhydyn yw dyn a dwl,—mewn t'wyllwch, ::Mantellir â chwmwl; :Gan y pruddglwyf, penglwyf pŵl, :Sal fydd ac isel feddwl. Llwyr wywodd llaw yr awen,—diamau, ::Mae'r dymher o'i helfen; :Dan alaeth mewn du niwlen, :Marw yw'r pwyll rhwng muriau'r pen. </poem> <br><section end="bbb"/><noinclude>{{Div end}}</noinclude> cdewbnrswwm5w3oyxukdj64xbnbylg8 104 85826 166149 2026-06-11T17:02:07Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 166149 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" />{{Center block/s}}</noinclude><poem> Dogn i fyrdd, digon o fwyd,—a feichir ::O'i gilfachawg gronglwyd; :Ei law wag ni halogwyd, :Dyna was glân dan y wisg lwyd. </poem> {{Div end}} <br> <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{c|{{mawr|ATEB I GYFARCHIAD D. SAUNDERS, BARDD,<br>Merthyr Tydfil, Swydd Forgannwg.}}}} {{center block| <poem> Cu wr ffel, craff ei olwg,—yw Dewi, ::A diwael iaith amlwg; :Cei air da, cywir, di wg, :Mawr genym Fardd Morganwg. Am awenydd, wr manol,—Eifionwys ::Ni fynant eu canmol; :Dyroddwn, Fardd Derwyddol, :Wynion a Duon<ref>Dau Fardd Eifionydd</ref> yn d'ol. Yn Eifion nid annifyr—yw genym ::A gynal iaith bybyr; ::Ac ni chaiff clod fod yn fyr :Am wyrthiau prifon Merthyr. Gwron ein hen gywiriaith—yw Dafydd, :A dyfal orchestwaith; :Er dim, cais ddyfod ar daith :Drwy Wynedd am dro unwaith. </poem> }} <br> <section end="bbb"/> <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{c|{{mawr|I DDAFYDD SAUNDERS YN EI HENAINT, 1839}}}} {{Center block/s}} <poem> Saunders bach, os afiach wyd, Dawn Eden dieneidiwyd; Adfeiliodd gwywodd y gân, Mae'r iaith yn ddi waith weithian, A gloes hir drwy'r eglwys aeth, Mae doniau mewn mudaniaeth: </poem><section end="bbb"/><noinclude>{{Div end}}</noinclude> 3ng43nsxanso9l232lkmogktdxvp0c8 104 85827 166150 2026-06-11T17:08:41Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 166150 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" />{{Center block/s}}</noinclude><poem> Bwriwn bob traul yn barod, Hwyr yw'n dydd, mae'n hawr yn dod. Ein Ior ini a ranodd Yr awen fad, o'i rad rodd; Gwell awen a'i dywenydd, Yma is haul na dim sydd. Eiddo'r Ion, rhoddwr einioes, Hefyd yw'r iechyd a'r oes; Rhoed i'n hawl i fythawl fyd, Dda fuchedd, ddiafiechyd; Gwyl lân yn ngwlad goleuni, Hir oes nef i'n haros ni. </poem> {{Div end}} <br> {{c|{{mawr|ANERCHIAD}}<br>I J. W. RICHARDS, PLAS Y BRAIN, YN MON.}} {{Center block/s}} <poem> I'm câr Sion, o'm cywir serch, Gyraf un gair o f'anerch, Mynych y bu'n dymunaw, Gan gymhell llinell o'm llaw. Deffro, cwyd, brif nwyd, yn awr, Ar bêr ddewisgerdd esgawr; Ymdrwsia â medruswaith, I bellder rhed bolltau'r iaith; Dod, awen, wên dy wyneb, Tirion wyt, oreu o neb; Cu heddyw, cei wahoddiad, I dir Mon, gan awdwr mad Chwilia'r fro yno unawr, O chei drai ar Fenai fawr; O Gaersallawg, gorsylli Yn hawdd ddull ei hansawdd hi; Dos, a'th anrheg deg i'r dyn. Mwyn gyfaill, mae'n ei gofyn; </poem><noinclude>{{Div end}}</noinclude> apk5gegj1g2c70g0ubukef448m6x1tl 166219 166150 2026-06-11T22:58:47Z AlwynapHuw 1710 166219 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" />{{Center block/s}}</noinclude><poem> Bwriwn bob traul yn barod, Hwyr yw'n dydd, mae'n hawr yn dod. Ein Ior ini a ranodd Yr awen fad, o'i rad rodd; Gwell awen a'i dywenydd, Yma is haul na dim sydd. Eiddo'r Ion, rhoddwr einioes, Hefyd yw'r iechyd a'r oes; Rhoed i'n hawl i fythawl fyd, Dda fuchedd, ddiafiechyd; Gwyl lân yn ngwlad goleuni, Hir oes nef i'n haros ni. </poem> {{Div end}} <br> <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{c|{{mawr|ANERCHIAD}}<br>I J. W. RICHARDS, PLAS Y BRAIN, YN MON.}} {{Center block/s}} <poem> I'm câr Sion, o'm cywir serch, Gyraf un gair o f'anerch, Mynych y bu'n dymunaw, Gan gymhell llinell o'm llaw. Deffro, cwyd, brif nwyd, yn awr, Ar bêr ddewisgerdd esgawr; Ymdrwsia â medruswaith, I bellder rhed bolltau'r iaith; Dod, awen, wên dy wyneb, Tirion wyt, oreu o neb; Cu heddyw, cei wahoddiad, I dir Mon, gan awdwr mad Chwilia'r fro yno unawr, O chei drai ar Fenai fawr; O Gaersallawg, gorsylli Yn hawdd ddull ei hansawdd hi; Dos, a'th anrheg deg i'r dyn. Mwyn gyfaill, mae'n ei gofyn; </poem> <section end="bbb"/><noinclude>{{Div end}}</noinclude> 233flxip4ob5a8rfn5vu72b2hzv7u05 166220 166219 2026-06-11T22:59:57Z AlwynapHuw 1710 166220 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" />{{Center block/s}}</noinclude><poem> Bwriwn bob traul yn barod, Hwyr yw'n dydd, mae'n hawr yn dod. Ein Ior ini a ranodd Yr awen fad, o'i rad rodd; Gwell awen a'i dywenydd, Yma is haul na dim sydd. Eiddo'r Ion, rhoddwr einioes, Hefyd yw'r iechyd a'r oes; Rhoed i'n hawl i fythawl fyd, Dda fuchedd, ddiafiechyd; Gwyl lân yn ngwlad goleuni, Hir oes nef i'n haros ni. </poem> {{Div end}} <br> <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{c|{{mawr|ANERCHIAD}}<br>I J. W. RICHARDS, PLAS Y BRAIN, YN MON.}}}} {{Center block/s}} <poem> I'm câr Sion, o'm cywir serch, Gyraf un gair o f'anerch, Mynych y bu'n dymunaw, Gan gymhell llinell o'm llaw. Deffro, cwyd, brif nwyd, yn awr, Ar bêr ddewisgerdd esgawr; Ymdrwsia â medruswaith, I bellder rhed bolltau'r iaith; Dod, awen, wên dy wyneb, Tirion wyt, oreu o neb; Cu heddyw, cei wahoddiad, I dir Mon, gan awdwr mad Chwilia'r fro yno unawr, O chei drai ar Fenai fawr; O Gaersallawg, gorsylli Yn hawdd ddull ei hansawdd hi; Dos, a'th anrheg deg i'r dyn. Mwyn gyfaill, mae'n ei gofyn; </poem><section end="bbb"/><noinclude>{{Div end}}</noinclude> jw259ul9ekzjyg5r0wliklv45gq1hkk 166221 166220 2026-06-11T23:00:16Z AlwynapHuw 1710 166221 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" />{{Center block/s}}</noinclude><poem> Bwriwn bob traul yn barod, Hwyr yw'n dydd, mae'n hawr yn dod. Ein Ior ini a ranodd Yr awen fad, o'i rad rodd; Gwell awen a'i dywenydd, Yma is haul na dim sydd. Eiddo'r Ion, rhoddwr einioes, Hefyd yw'r iechyd a'r oes; Rhoed i'n hawl i fythawl fyd, Dda fuchedd, ddiafiechyd; Gwyl lân yn ngwlad goleuni, Hir oes nef i'n haros ni. </poem> {{Div end}} <br> <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{c|{{mawr|ANERCHIAD<br>I J. W. RICHARDS, PLAS Y BRAIN, YN MON.}}}} {{Center block/s}} <poem> I'm câr Sion, o'm cywir serch, Gyraf un gair o f'anerch, Mynych y bu'n dymunaw, Gan gymhell llinell o'm llaw. Deffro, cwyd, brif nwyd, yn awr, Ar bêr ddewisgerdd esgawr; Ymdrwsia â medruswaith, I bellder rhed bolltau'r iaith; Dod, awen, wên dy wyneb, Tirion wyt, oreu o neb; Cu heddyw, cei wahoddiad, I dir Mon, gan awdwr mad Chwilia'r fro yno unawr, O chei drai ar Fenai fawr; O Gaersallawg, gorsylli Yn hawdd ddull ei hansawdd hi; Dos, a'th anrheg deg i'r dyn. Mwyn gyfaill, mae'n ei gofyn; </poem><section end="bbb"/><noinclude>{{Div end}}</noinclude> owwjvydlk6l1ntkqeliwco5mg7kjl9g 104 85828 166151 2026-06-11T17:11:30Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 166151 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" />{{Center block/s}}</noinclude><poem> Gwna ar frys f'wyllys felly, Wrth achos, a dos i'w dŷ; Teg yw'r iaith, ti a gei rym, A golwg ar fab Gwilym; Cei groeso yno enyd, Lle'n ei fwth a llawen fyd; Siarad dy fad dafodiaith, Dwys ei grym, a dysg yr iaith; Cei o ryw cywir awen Odlau beirdd hyawdl o'i ben. Treiddia'r fro trwyddi ar frys, Trwy ranau tir yr Ynys; Canfyddir yn rhandir hon Feddau yr hen ofyddion; A'u haneddau, cain iddynt, Hen Dderwyddon gwychion gynt; Allorau tan gangau gwydd, A llwyni eu llawenydd. Bu urddas am ei beirddion, A mawl arferawl i Fon; Cei weled lle ganed, gynt, Ydd hynod feirdd a henwynt; Tirion oedd tri aneiddil, Un yn Mon oedd fwy na mil. Trwm it' dramwy Yr orawr rhag loesfawr glwy', Na llwybr unwaith lle bu Oronwy, Ni faethodd gwlad glodadwy, Na daear Mon awdwr mwy; Yno coffeir ei anedd, Ow! mha fan y mae ei fedd? Hugh, a'i farddas hyf urddawl, Pa radd fwy peraidd ei fawl. A Lewis ydoedd wiwlwys awdwr, Cryf ei waith, cywiraf ieithwr, </poem><noinclude>{{Div end}}</noinclude> fog1y9s21agnv1rk85mzy8xurwifh67 104 85829 166152 2026-06-11T17:13:46Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 166152 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" />{{Center block/s}}</noinclude><poem> Cyflawn hoff eurddawn hyfforddwr—beirdd oll, A llwyr rym digoll ramadegwr. Bardd o Geint, beraidd gantawr, A gawn yn Mon, ac enw mawr. Cynwysir eu hanesion, Gorchestfawr am feirdd mawr Mon. Aml oedd rhif y mawlyddion, Yn mhob lle yn mhebyll hon; Prifeirdd yn per farddoni, Aneirif o'i heirif hi; Eu llef ai dros y llif draw, O barth Mon hyd byrth Manaw. Och! weithian, llyna'r gân gu, Y reddf lon ar ddiflanu; Ow! 'r gerdd bêr, agwrdd ei bodd, O ethryb ymddyeithriodd; O'i swydd a'i phrif ansoddion, Trosawdd hi fudawdd o Fon; Y ffraethlawn gu ddawn gadd wys, Dyfyniad i Eifionwys; Gwreiddio wnaeth y gerdd yn is, I dir pur daear Peris; A gwyddom fel mae'n gweddu Awenydd i Ddafydd Ddu; Tros y byd rhoes wybodaeth, Enyn yn Nantglyn a wnaeth; Ei chyfnerth, awen ferth, fawr, Feddianodd Dafydd Ionawr. Sion Lleyn, sain llawenydd, Da fu'r dawn, difyr ei dydd. Draw y gwelaf drigolion, Mal caethglud ar ddaear mud Mon; Er llawnder brasder ei bro, A hygar heiniar hono; Bir a gwin, bara gwenith, Geni plant heb gân i'w plith. </poem><noinclude>{{Div end}} <br></noinclude> sqh5flhpulh71ciivruvc7gmbunde4d 104 85830 166153 2026-06-11T17:17:34Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 166153 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" />{{Center block/s}}</noinclude><poem> Henwi yr wyf, hon ar ol, Ynysig annewisol; Er gweled tir a gwlad hardd, Ba wynfyd heb awenfardd? Nid gwiw son am wlad Mon mwy, A thrwm yw it' ei thramwy; Annifyr waith nofio'r dòn, Ar frig y dirfawr eigion, Gad yr orawr floesgfawr flin, Na saf hwnt o'th gysefin; Diddadl y ceir anadl rydd, Awen fwyn yn Eifionydd; Dwyre i'th fangre dirion, Dawn Naf wyt, gad yna Fon. </poem> {{Div end}} <br> {{c|{{mawr|ENGLYNION MOESOL A DINIWAID,}}''A wnaethum wrth rodio ar y ffordd fawr, wrthyf fy hun dan deimlad o'm blinder, llesgedd, a gwendid, newydd gyrhaedd pen y driugeinfed flwydd om hoedran.<br> Rhag. 6, 1826.}}'' {{Center block/s}} <poem> Aeth blodau dyddiau dedwyddion—drosodd, ::D'ryswyd fy nghysuron; :Mae pob lle o'm pabell hon :Ar waeth o lawer, weithion. Boreu o haf, byr ei hynt,—fu nyddiau, ::Fwyneiddied eu helynt; :Heinyf bob dydd ohonynt, :Y down ag awn fel dyn gynt. Dirwynodd oed ar waneg—hyd ugain, ::A'i degwch ireidd-deg, :Taer redodd uwchlaw trideg, :A chwai y daeth i chwe' deg. </poem><noinclude>{{Div end}} <br></noinclude> t4tfuzwy03j3lkzy2depzg7v88u5s27 166154 166153 2026-06-11T17:17:57Z AlwynapHuw 1710 166154 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" />{{Center block/s}}</noinclude><poem> Henwi yr wyf, hon ar ol, Ynysig annewisol; Er gweled tir a gwlad hardd, Ba wynfyd heb awenfardd? Nid gwiw son am wlad Mon mwy, A thrwm yw it' ei thramwy; Annifyr waith nofio'r dòn, Ar frig y dirfawr eigion, Gad yr orawr floesgfawr flin, Na saf hwnt o'th gysefin; Diddadl y ceir anadl rydd, Awen fwyn yn Eifionydd; Dwyre i'th fangre dirion, Dawn Naf wyt, gad yna Fon. </poem> {{Div end}} <br> {{c|{{mawr|ENGLYNION MOESOL A DINIWAID,}}<br>''A wnaethum wrth rodio ar y ffordd fawr, wrthyf fy hun dan deimlad o'm blinder, llesgedd, a gwendid, newydd gyrhaedd pen y driugeinfed flwydd om hoedran.<br> Rhag. 6, 1826.}}'' {{Center block/s}} <poem> Aeth blodau dyddiau dedwyddion—drosodd, ::D'ryswyd fy nghysuron; :Mae pob lle o'm pabell hon :Ar waeth o lawer, weithion. Boreu o haf, byr ei hynt,—fu nyddiau, ::Fwyneiddied eu helynt; :Heinyf bob dydd ohonynt, :Y down ag awn fel dyn gynt. Dirwynodd oed ar waneg—hyd ugain, ::A'i degwch ireidd-deg, :Taer redodd uwchlaw trideg, :A chwai y daeth i chwe' deg. </poem><noinclude>{{Div end}} <br></noinclude> krusc47w14t4vvsovpw88fad6y8pty4 166222 166154 2026-06-11T23:01:23Z AlwynapHuw 1710 166222 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" />{{Center block/s}}</noinclude><poem> Henwi yr wyf, hon ar ol, Ynysig annewisol; Er gweled tir a gwlad hardd, Ba wynfyd heb awenfardd? Nid gwiw son am wlad Mon mwy, A thrwm yw it' ei thramwy; Annifyr waith nofio'r dòn, Ar frig y dirfawr eigion, Gad yr orawr floesgfawr flin, Na saf hwnt o'th gysefin; Diddadl y ceir anadl rydd, Awen fwyn yn Eifionydd; Dwyre i'th fangre dirion, Dawn Naf wyt, gad yna Fon. </poem> {{Div end}} <br> <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{c|{{mawr|ENGLYNION MOESOL A DINIWAID,}}<br>''A wnaethum wrth rodio ar y ffordd fawr, wrthyf fy hun dan deimlad o'm blinder, llesgedd, a gwendid, newydd gyrhaedd pen y driugeinfed flwydd om hoedran.<br> Rhag. 6, 1826.}}'' {{Center block/s}} <poem> Aeth blodau dyddiau dedwyddion—drosodd, ::D'ryswyd fy nghysuron; :Mae pob lle o'm pabell hon :Ar waeth o lawer, weithion. Boreu o haf, byr ei hynt,—fu nyddiau, ::Fwyneiddied eu helynt; :Heinyf bob dydd ohonynt, :Y down ag awn fel dyn gynt. Dirwynodd oed ar waneg—hyd ugain, ::A'i degwch ireidd-deg, :Taer redodd uwchlaw trideg, :A chwai y daeth i chwe' deg. </poem><section end="bbb"/><noinclude>{{Div end}} <br></noinclude> j4j2i8m8bypxt7oaxl7450e5j4abnsu 104 85831 166155 2026-06-11T17:22:01Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 166155 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" />{{Center block/s}}</noinclude><poem> Ces dri'gain cywrain i'm cario,—trwy'r byd, ::Draw i'r bedd a'r amdo; :Odid y caf, trymaf tro, :Gan natur ugain eto. Fan fu wiwlanc penfelyn—ireiddiol, ::A'i ruddiau fel rhosyn; :Hwn heddyw, oedd ddoe'n hoywddyn, :A gwedd dost, gwywodd y dyn. Llawn dri'gain, gywrain eu gwarant,—heb ludd ::O'm blwyddau hedasant; :Fel y niwl o afael nant :Y dison ymadawsant. O bu'n wan faban unwaith,—y gwychaf, ::Wrth gychwyn i ymdaith; :E dry'r dyn, draw ar y daith, :I boen wael maban eilwaith. Ymredodd fy moreudeg—amseroedd, ::Mesurwyd eu hadeg; :Yn iach gân tyth ychwaneg, :Neu gyrhaedd dawn na grudd deg. Gorddwys yw'r hen pan gerddo,—a'i weinion ::Ewynau'n diffygio; :Gormod y benod, tra bo, :Lle rhedodd, allu rhodio. Er mwynhau rhadau rheidiol,—a meddu ::Pob moddion tymhorol, :Ni werthir, yn ei wrthol, :Ddoe i neb ni ddaw yn ol. Pell o'r fan yw'r pwyll a fu,—egni hwn ::Gan henaint a ddarfu; :Ond poen dost wel'd y pen du, :Byr a gwan yn brigwynu. </poem> <br><noinclude>{{Div end}}</noinclude> arydkwlyk235ukxw3h2qw1rxxrxb6tm 104 85832 166156 2026-06-11T17:26:18Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 166156 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" />{{Center block/s}}</noinclude><poem> Ac i'r ffon yr ymfoddlonwyf—bellach, ::A chan bwyll yr elwyf; :Blino wrth rodio'r ydwyf, :Llusgo ar ol, llesghau'r wyf, Y clyw'n wan, drwstan, a drydd,—a'r golwg, ::O!'r gwaelu maent beunydd, :Mawr roddion fy moreuddydd, :Pa les son, yn pylu sydd. Hyll weled y llaw eilwaith—yn crynu, ::Ceir hono'n anmherffaith; :Y dda gân ni ddwg unwaith, :Neu bin du i ben ei daith. Ugeiniau yn mro Gwynedd,—mae cofion, ::O'm cyfoed sy'n gorwedd, :A ddodwyd yn ddiadwedd— :Druain bach, draw yn y bedd. Myned sydd raid i minau,—drwy wendid, ::I'r un daith a'm tadau, :Mae 'mlinion, hwyrion oriau, :A'm nos hir yn ymneshau. Henffych wlad i rad rodio,—a mwynaf ::Man i gael gorphwyso; :Blinder, gorthrymder, na thro, :Ni bydd un, na bedd yno. </poem> {{Div end}} <br> {{c|{{mawr|DAU ENGLYN<br>''A wnaed pan ydoedd yr awdwr yn dysgu y Cantorion ganu Salm, yn y cyfamser y clyw oedd ddrng, yr hyn oedd yn llwyr anfanteisol iddo. Yntau a ddywedodd fel y canlyn.—1817.''}} {{Center block/s}} <poem> Y ddiell babell, heb wybod—imi, ::Ow! dyma hi'n darfod; :Twn yw'r clyw—llwybr tanau'r clod— :A bylawdd, a phob aelod. </poem> <br><noinclude>{{Div end}}</noinclude> bpas0hgxwg04x9ttohaflxt1rz2tpqd 166157 166156 2026-06-11T17:27:55Z AlwynapHuw 1710 166157 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" />{{Center block/s}}</noinclude><poem> Ac i'r ffon yr ymfoddlonwyf—bellach, ::A chan bwyll yr elwyf; :Blino wrth rodio'r ydwyf, :Llusgo ar ol, llesghau'r wyf, Y clyw'n wan, drwstan, a drydd,—a'r golwg, ::O!'r gwaelu maent beunydd, :Mawr roddion fy moreuddydd, :Pa les son, yn pylu sydd. Hyll weled y llaw eilwaith—yn crynu, ::Ceir hono'n anmherffaith; :Y dda gân ni ddwg unwaith, :Neu bin du i ben ei daith. Ugeiniau yn mro Gwynedd,—mae cofion, ::O'm cyfoed sy'n gorwedd, :A ddodwyd yn ddiadwedd— :Druain bach, draw yn y bedd. Myned sydd raid i minau,—drwy wendid, ::I'r un daith a'm tadau, :Mae 'mlinion, hwyrion oriau, :A'm nos hir yn ymneshau. Henffych wlad i rad rodio,—a mwynaf ::Man i gael gorphwyso; :Blinder, gorthrymder, na thro, :Ni bydd un, na bedd yno. </poem> {{Div end}} <br> {{c|{{mawr|DAU ENGLYN}}<br>''A wnaed pan ydoedd yr awdwr yn dysgu y Cantorion ganu Salm, yn y cyfamser y clyw oedd ddrwg, yr hyn oedd yn llwyr anfanteisol iddo. Yntau a ddywedodd fel y canlyn.—1817.''}} {{Center block/s}} <poem> Y ddiell babell, heb wybod—imi, ::Ow! dyma hi'n darfod; :Twn yw'r clyw—llwybr tanau'r clod— :A bylawdd, a phob aelod. </poem> <br><noinclude>{{Div end}}</noinclude> rqe7fn8gho860xpp0x8xi2w9mzr4pbm 166224 166157 2026-06-11T23:04:45Z AlwynapHuw 1710 166224 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" />{{Center block/s}}</noinclude><poem> Ac i'r ffon yr ymfoddlonwyf—bellach, ::A chan bwyll yr elwyf; :Blino wrth rodio'r ydwyf, :Llusgo ar ol, llesghau'r wyf, Y clyw'n wan, drwstan, a drydd,—a'r golwg, ::O!'r gwaelu maent beunydd, :Mawr roddion fy moreuddydd, :Pa les son, yn pylu sydd. Hyll weled y llaw eilwaith—yn crynu, ::Ceir hono'n anmherffaith; :Y dda gân ni ddwg unwaith, :Neu bin du i ben ei daith. Ugeiniau yn mro Gwynedd,—mae cofion, ::O'm cyfoed sy'n gorwedd, :A ddodwyd yn ddiadwedd— :Druain bach, draw yn y bedd. Myned sydd raid i minau,—drwy wendid, ::I'r un daith a'm tadau, :Mae 'mlinion, hwyrion oriau, :A'm nos hir yn ymneshau. Henffych wlad i rad rodio,—a mwynaf ::Man i gael gorphwyso; :Blinder, gorthrymder, na thro, :Ni bydd un, na bedd yno. </poem> {{Div end}} <br> <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{c|{{mawr|DAU ENGLYN}}<br>''A wnaed pan ydoedd yr awdwr yn dysgu y Cantorion ganu Salm, yn y cyfamser y clyw oedd ddrwg, yr hyn oedd yn llwyr anfanteisol iddo. Yntau a ddywedodd fel y canlyn.—1817.''}} {{Center block/s}} <poem> Y ddiell babell, heb wybod—imi, ::Ow! dyma hi'n darfod; :Twn yw'r clyw—llwybr tanau'r clod— :A bylawdd, a phob aelod. </poem> <br> <section end="bbb"/><noinclude>{{Div end}}</noinclude> s72eqw1fwz4oko8mvuy97r6w0vpy1y8 104 85833 166158 2026-06-11T17:33:19Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 166158 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" />{{Center block/s}}</noinclude><poem> Ar redeg i'r bedd yr ydwyf,—myned ::Yn mhob man y byddwyf; :Trwy 'mywyd, lle tramwywyf, :Ni bydd ond y fan na b'wyf. </poem> {{Div end}} <br> <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{c|{{mawr|I'R CARDOTYN CRWYDRAIDD.}}}} {{center block| <poem> Byw yr wyf yn bur ryfedd—bob orig, ::Byw heb aur na mawredd; :Byw'n unig heb un anedd, :Byw'n y byd uwchben y bedd. </poem> }} <br> <section end="bbb"/> <section begin="ccc"/><section end="ccc"/> <section begin="ddd"/>{{c|{{mawr|I'R EHEDYDD AR DDECHREU EI DYMOR.}}}} {{center block| <poem> Dyrcha, anadla i'r nen,— Uchedydd, ::A chwyd hyd yr wybren; :Traidd iach bwnc, trwodd uwch ben, :I lys Duw, lais dy awen. Ac anfon gu lon galenig,—hydraidd ::Adref gerdd blethedig; ::Drwy fyd, o'r wybr dyrfedig, ::Seinied o bell swn dy big. </poem> }} <br> <section end="ddd"/> <section begin="eee"/><section end="eee"/> <section begin="fff"/>{{c|{{mawr|I ANERCH DAFYDD IONAWR.}}}} {{center block| <poem> Beunydd a'i gynydd i ogoniant—Naf, ::A'i nefol urdduniant: :Fal pren pêr, mewn irder nant, :Bo Dafydd, a byw dyfiant. Daioni gwreiddied ynoch,—llyw addas, ::Llwyddiant hir a gaffoch; :At ryddid nef y treiddioch, :A than wlith bendith y b'och. </poem> }} <section end="fff"/><noinclude><references/></noinclude> b779w7iohz90tsl6jrx1jxbb3m07rrc 166228 166158 2026-06-11T23:12:40Z AlwynapHuw 1710 166228 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" />{{Center block/s}}</noinclude><poem> Ar redeg i'r bedd yr ydwyf,—myned ::Yn mhob man y byddwyf; :Trwy 'mywyd, lle tramwywyf, :Ni bydd ond y fan na b'wyf. </poem> {{Div end}} <br> <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{c|{{mawr|I'R CARDOTYN CRWYDRAIDD.}}}} {{center block| <poem> Byw yr wyf yn bur ryfedd—bob orig, ::Byw heb aur na mawredd; :Byw'n unig heb un anedd, :Byw'n y byd uwchben y bedd. </poem> }} <br> <section end="bbb"/> <section begin="ccc"/><section end="ccc"/> <section begin="ddd"/>{{c|{{mawr|I'R EHEDYDD AR DDECHREU EI DYMOR.}}}} {{center block| <poem> Dyrcha, anadla i'r nen,— Uchedydd, ::A chwyd hyd yr wybren; :Traidd iach bwnc, trwodd uwch ben, :I lys Duw, lais dy awen. Ac anfon gu lon galenig,—hydraidd ::Adref gerdd blethedig; ::Drwy fyd, o'r wybr dyrfedig, ::Seinied o bell swn dy big. </poem> }} <br> <section end="ddd"/> <section begin="eee"/><section end="eee"/> <section begin="fff"/>{{c|{{mawr|I ANERCH DAFYDD IONAWR.}}}} {{center block| <poem> Beunydd a'i gynydd i ogoniant—Naf, ::A'i nefol urdduniant: :Fal pren pêr, mewn irder nant, :Bo Dafydd, a byw dyfiant. Daioni gwreiddied ynoch,—llyw addas, ::Llwyddiant hir a gaffoch; :At ryddid nef y treiddioch, :A than wlith bendith y b'och. </poem> }} <br><section end="fff"/><noinclude><references/></noinclude> 65lskv8no0vtocrcdvsz0schampd5as 166232 166228 2026-06-11T23:18:29Z AlwynapHuw 1710 166232 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" />{{Center block/s}}</noinclude><poem> Ar redeg i'r bedd yr ydwyf,—myned ::Yn mhob man y byddwyf; :Trwy 'mywyd, lle tramwywyf, :Ni bydd ond y fan na b'wyf. </poem> {{Div end}} <br> <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{c|{{mawr|I'R CARDOTYN CRWYDRAIDD.}}}} {{center block| <poem> Byw yr wyf yn bur ryfedd—bob orig, ::Byw heb aur na mawredd; :Byw'n unig heb un anedd, :Byw'n y byd uwchben y bedd. </poem> }} <br> <section end="bbb"/> <section begin="ccc"/><section end="ccc"/> <section begin="ddd"/>{{c|{{mawr|I'R EHEDYDD AR DDECHREU EI DYMOR.}}}} {{center block| <poem> Dyrcha, anadla i'r nen,— Uchedydd, ::A chwyd hyd yr wybren; :Traidd iach bwnc, trwodd uwch ben, :I lys Duw, lais dy awen. Ac anfon gu lon galenig,—hydraidd ::Adref gerdd blethedig; :Drwy fyd, o'r wybr dyrfedig, :Seinied o bell swn dy big. </poem> }} <br> <section end="ddd"/> <section begin="eee"/><section end="eee"/> <section begin="fff"/>{{c|{{mawr|I ANERCH DAFYDD IONAWR.}}}} {{center block| <poem> Beunydd a'i gynydd i ogoniant—Naf, ::A'i nefol urdduniant: :Fal pren pêr, mewn irder nant, :Bo Dafydd, a byw dyfiant. Daioni gwreiddied ynoch,—llyw addas, ::Llwyddiant hir a gaffoch; :At ryddid nef y treiddioch, :A than wlith bendith y b'och. </poem> }} <br><section end="fff"/><noinclude><references/></noinclude> sctw43lnczbq9lykraaicsh83tcxa1q 104 85834 166159 2026-06-11T18:24:31Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 166159 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude> {{c|{{mawr|I'W ARGRAFFU UWCH BEN DRWS CAPEL.}}}} {{center block| <poem> Ffyddlondeb, undeb, a bendith,—wych elw, ::A chalon ddiragrith; :Gwylia reddf anhygoel rith, :Mae us gwan yn mysg gwenith. </poem> }} <br> <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{{{AR YMADAWIAD}}<br>Hen gyfaill hybarch yr awdwr, MR. J. M. THOMAS (Hwntw), pan ydoedd ar ei ddychweliad o Arfon i wlad oi enedigaeth, y Deheudir,<br> Rhagfyr, 1823.}} {{Center block/s}} <poem> Ffarwel i dawel flodeuyn,—Tomas, ::Ow! 'r tymhor ar derfyn; :Mae gwaedd oer am y gwiw ddyn, :Drwy annifyr dre' Nefyn. Ba wedd a'n Gwynedd mewn gwarth,—y boddiwn, ::Heb addysg i'n tripharth; :A dwyn ein pen dyn, o'n parth, :Da hebom i'r Deheubarth? Ymachub rhag trwm ochi—Eifionydd, ::O'i fyned os gelli; :Ond O ffei! tod glan Teifi, :A'i gwerdd don o'th gyraedd di. I fynwes gwlad gyfanedd—ei dadau, ::Y didol o'n tiredd; :Chwith yw'r tro, fudo hyd fedd, :Frig einioes o fro Gwynedd. Os braint (a'r ieuaint heb ri),—tre' Nefyn, ::Trwy nifer o flwyddi, :Acw od aeth, Ow! p'le cei di :Athronydd, i'th hir weini? </poem> <br> <section end="bbb"/><noinclude>{{Div end}}</noinclude> f4qcsgflrtkrat1e2youozt9sa2ex67 166161 166159 2026-06-11T18:26:18Z AlwynapHuw 1710 166161 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude> {{c|{{mawr|I'W ARGRAFFU UWCH BEN DRWS CAPEL.}}}} {{center block| <poem> Ffyddlondeb, undeb, a bendith,—wych elw, ::A chalon ddiragrith; :Gwylia reddf anhygoel rith, :Mae us gwan yn mysg gwenith. </poem> }} <br> <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{c|{{Mawr|AR YMADAWIAD}}<br>Hen gyfaill hybarch yr awdwr, MR. J. M. THOMAS (Hwntw), pan ydoedd ar ei ddychweliad o Arfon i wlad oi enedigaeth, y Deheudir,<br> Rhagfyr, 1823.}} {{Center block/s}} <poem> Ffarwel i dawel flodeuyn,—Tomas, ::Ow! 'r tymhor ar derfyn; :Mae gwaedd oer am y gwiw ddyn, :Drwy annifyr dre' Nefyn. Ba wedd a'n Gwynedd mewn gwarth,—y boddiwn, ::Heb addysg i'n tripharth; :A dwyn ein pen dyn, o'n parth, :Da hebom i'r Deheubarth? Ymachub rhag trwm ochi—Eifionydd, ::O'i fyned os gelli; :Ond O ffei! tod glan Teifi, :A'i gwerdd don o'th gyraedd di. I fynwes gwlad gyfanedd—ei dadau, ::Y didol o'n tiredd; :Chwith yw'r tro, fudo hyd fedd, :Frig einioes o fro Gwynedd. Os braint (a'r ieuaint heb ri),—tre' Nefyn, ::Trwy nifer o flwyddi, :Acw od aeth, Ow! p'le cei di :Athronydd, i'th hir weini? </poem> <br> <section end="bbb"/><noinclude>{{Div end}}</noinclude> 8fdzhksut7igsrhhofxiv9uj61gh6ao 104 85835 166160 2026-06-11T18:24:52Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "{{Center block/s}} <poem> Hawddamawr, tramawr bob tro—gawn erchi, ::Yn gynyrchiawl iddo, :Nes ar ben oes hir y bo,—bid iechyd, :Y llwydd di dristyd, llaw Duw da drosto. {{c|{{mawr|PROFIAD DAN WENDID IECHYD.}}}} Iechyd o'i rym yn och a droes;—hynod, ::Ddihoeni mae'r feroes; :Poeni'r wyf min pen awr oes; :Blino ar helbul einioes: Mal blodeuyn gwyn teg wawr, yn gwywo, ::Dan y gawod bwysfawr; :Nid yw einioes ond unawr, :Na dyn... 166160 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{Center block/s}} <poem> Hawddamawr, tramawr bob tro—gawn erchi, ::Yn gynyrchiawl iddo, :Nes ar ben oes hir y bo,—bid iechyd, :Y llwydd di dristyd, llaw Duw da drosto. {{c|{{mawr|PROFIAD DAN WENDID IECHYD.}}}} Iechyd o'i rym yn och a droes;—hynod, ::Ddihoeni mae'r feroes; :Poeni'r wyf min pen awr oes; :Blino ar helbul einioes: Mal blodeuyn gwyn teg wawr, yn gwywo, ::Dan y gawod bwysfawr; :Nid yw einioes ond unawr, :Na dyn i barhau ond awr. Gwyfyn i'w ebargofi, ydyw dyn, ::Hyd ei daith ond gwegi: :Nid oes braidd einioes ini, :Awr yw ein hoes—na wariwn hi! {{c|{{mawr|Y CADARN A SYMUDIR HEB WAITH LLAW.}}}} Ar fyr, wedi hir fawredd,—diaros, ::Daw ereill i'th anedd; :A thi, wr, yn noeth orwedd, :Dan y baich du yn y bedd. {{c|{{mawr|MR. W. JONES O GRICIETH,}}<br>A addawai bibell gorn i'r Bardd ar yr amod iddo wneyd englyn i'w gofyn. A dyma fo:}} Y gwr mwyn, a geir i mi—rwydd bibell, ::Rodd bybyr i'w pherchi? :Aur losgwrn, wrol wisgi, A chorn hardd am ei chern hi. Q {{c|{{mawr|AR BRIODAS MR. J. M. THOMAS, ABERTEIFI,}}}} Llwydded y dda gred yn ddi groes—dan rwym ::Y dyner iau'n ddiloes— :Byd rhwydd,—a chanmlwydd fo'ch oes, :Byw'n unol hyd ben einioes. {{c|{{mawr|HIRHOEDLEDD YR AWEN.}}}} Bywiol echwynol wreichionen,—ddiboen, ::O dda wobr i'w pherehen; :Cyd a byth (nas caid ei ben :Mesur) yw amser Awen. {{c|{{mawr|MR. EVAN DAVIES, LLANDYSIL, CEREDIGION.}}}} Drwy Wynedd geinwedd, dan gwyno—mor drwm ::Ar draed yw trafaelio :Ar Ieuan—buan y bo, :Fel dyn, a 'nifail dano. {{c|{{mawr|I'R DELYN NEWYDD EI THAΝΤΙΟ.}}}} Peiriant i gerddor parawd—areithfa ::Yr wythfys a'r ddwyfawd; :Tery eithaf tri wythawd, :Eurllaes gorft i arllwys gwawd. {{c|{{mawr|Y DDANODD.}}}} Ni bu loes yn f'oes o faint—y ddanodd, ::Naddo, un o'i chymaint; :Och! resyn fod echrysaint, :Nes a dydd yn ysu daint. Q {{c|{{mawr|AR ADFERIAD IECHYD MERCH IEUANC,}}<br>Yr hon a fuasai yn glaf ac yn orweiddiang dros yspaid pum mlynedd, &c.}} Pa ddawn wych uniawn echwynaf,—i b'le ::I ba wlad y treiglaf? :Cerdd lon awenyddion Naf, :A fuddia, ond ni feddaf. I fanol haeddol gyhoeddi,—enw Duw ::Ion a'i deg fawrhydi; :Gwyrth eres yn gorthori, :O'i fwyn nawdd, fy mhoen ddofn i. Pob cur neu ddolur a ddelo—i bawb ::O'i bobl ef i'w blino; :Llesad fydd,—'wyllys Duw fo, :Pe lladdai, pwy all luddio? Os syn y ddyfrys enyd,—a'i dirfing ::I derfyn oes freulyd; :Ior biodd roi'r bywyd, :A wyr ban i'n dwyn o'r byd. Mesuriad fy amserau,—a mudiad ::Fy siomedig oriau; :A phob loes, drwy'r fer oes frau, :Da wyddit cyn bod dyddiau. Pum mlynedd ryfedd, dan ri,—i'w cofio, ::Y cefais fy mhrofi; :Dorodd o'i fawr dosturi, :Yn wyrthiol, adferol fi! Mawr achos am roi iechyd,—a gefais ::I gofio drwy mywyd; :Ei fawrwyrth i'm hadferyd, :Wedi'r boen i rodio'r byd! Nesau y bo'm i'r einioes bur—gwedi ::Gadael pob rhyw lafur; :Yn ddilesg, iach, ddiddolur, :Heb boen na chosb, bai na chur. Q {{c|''Dygwyddodd ar ddamwain pan oeddwn ar ryw dro yn ymweled a'm perthynasau, i'r tywydd droi yn wlybyrog anarferol, fel y liifodd y traeth fel nad oedd modd i fyned trwyodd; a thra'r oeddwn yn gohirio, dygwyddodd i mi yn fy anesmythder ddywedyd fel hyn:''}} A oes le rhydd is law 'rhod—na dwthwn ::I deithiaw i'm trigfod; :Rhag dygwydd i aflwydd ddod, :Meirionydd, fy marw ynod? Af i wyneb Eifionydd,—o Feirion, ::Y fory. neu drenydd; :Caf wlad deg, caf weled dydd, :A môr Lleyn mawr a llonydd. I DDAFYDD DDU ERYRI. Gwr a'i wên ar gywreinwaith—yw Dewi ::Y diwyd fardd perffaith; :Clo eryrawl—clir araith, :Gwedi ei roi i gadw'r iaith. {{c|{{mawr|DEWI WYN}}<br>Pan yn fachgen a anfonai at ei gyfaill R. ab Gwilym Ddu y dychymyg canlynol:}} Mi wn pwy sydd mewn pais aur,—myn'd allan ::Mewn diliad melynaur; :Gwas cethin, mewn gwisg goethaur, :Mewn tŷ llwm a mantell aur. {{c|ATEBWYD YN DDARLUNIADOL FEL HYN:}} Moel iawn granc, melyn ei grys,—llaes egwyd, ::A llais hagr echrys; ::Ar dalar, llamwr dilys, ::Cawr ar fanc, gwr hir ei fys. {{c|{{mawr|YMADAWIAD Y PARCH. JOHN KYFFIN,}}<br>Periglor Llanystumdwy, Ebrill, 1837.}} Y môr du, a mawr dywydd a welir ::Drwy waelod Eifionydd; :Llanystumdwy—mwy fwy fydd :Ei chwerw boen, a'i chri beunydd. O! mynwyd ddwyn ei mwynawl,—dda athro, ::I ni'n ddyeithr hollawl, :O'i gu lesiant eglwysawl, :Lleyn a fo yn llawn o'i fawl. A'i wraig hael, nid gwael fu gwerth—ei nodded, ::I ddyn eiddil, dinerth; :Am golli hon, cwynion certh :A geir acw yn nhref Gricierth. Da i wlad o dylodion—ei cafwyd, ::Cofir am ei roddion; :Y noeth fu'n dilladu'n llon, :Uchelwaed hael ei chalon. Llwyddiant a'i feddiant yn fwy, a gaffer ::I John Kyffin fwyfwy; :Dodwyd y gwr clodadwy :Yn dŵr a phlaid ar dri phlwy'. Yr un ni welir o'i ol—ail iddo, ::Oleuddyn heddychol, :A bu dra phur heb dro ffol, :Ymadaw yn gymodol. Cu lwyddiant a'i coleddo,—ddyn mwynaidd, ::Yn y man y byddo; :Ehed ein bryd, drymllyd dro, :Ar ei ol aed lle'r elo. {{c|{{mawr|PLEIDGARWCH.}}}} Nid gwir grefydd sydd, ond swn—yn Mhrydain, ::Amrywiadau filiwn; :Taeru cas, a natur cwn, :Pa wyneb heb opiniwn? Dan rhod, nid oes ond un rhyw yn gryfaf, ::Un grefydd, nid amryw; :Nod o barch ar enaid byw :Credadyn, cariad ydyw. Dygwyddodd i Dewi Wyn wrth gydymdaith ag R ab Gwilym Ddu, ofyn iddo paham yr oedd yn cario y fath ffon geinciog ac anolygus rhag cywilydd ei gweled, yntau a'i hatebodd yn ddisyfyd mewn ffordd o wawd, fel hyn: Nid arwain Ynn na Deri—Eifionydd, ::A fynaf eleni; :Pren Celydd, prin y coeli, :A phen aur yw fy ffon i. I MR. J. M. THOMAS, GOLYGYDD Y GREAL. Iechyd yn y byd enbydawl—i chwi, ::A iechyd tragwyddawl; :Gyda'r pêr niter nefawl, :Yn bod fyth mewn byd o fawl. {{c|{{mawr|''I FLWCH MUSIG''<br>}}DYN IEUANC A DDAETH YMA AR DDAMWAIN.}} Soniarus gostus gistan,—gwaith enwog, ::A thanau fal organ; :Llinynog, llawn o anian, :Balch yw o'i gerdd, blwch y gân. {{c|{{mawr|I'R MELINYDD.}}}} Tra bwrio'r tir ei buryd,—molianwn ::Y melinydd tewglyd; :Gwir dawel fo'r gwr diwyd, :Dollwr bach i dwyllo'r byd. Gorfoledd gwr y felin,—was anwyl, ::Yw synwyr ei ewin; :Os difrawd ei flawd, mae'n flin, :Ei osod i gnoi eisin. Dogn i fyrdd, digon o fwyd,—a feichir ::O'i gilfachawg gronglwyd; :Ei law wag ni halogwyd, :Dyna was glân dan y wisg lwyd. </poem> {{Div end}} <br> <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{c|{{mawr|ATEB I GYFARCHIAD D. SAUNDERS, BARDD,<br>Merthyr Tydfil, Swydd Forgannwg.}}}} {{center block| <poem> Cu wr ffel, craff ei olwg,—yw Dewi, ::A diwael iaith amlwg; :Cei air da, cywir, di wg, :Mawr genym Fardd Morganwg. Am awenydd, wr manol,—Eifionwys ::Ni fynant eu canmol; :Dyroddwn, Fardd Derwyddol, :Wynion a Duon<ref>Dau Fardd Eifionydd</ref> yn d'ol. Yn Eifion nid annifyr—yw genym ::A gynal iaith bybyr; ::Ac ni chaiff clod fod yn fyr :Am wyrthiau prifon Merthyr. Gwron ein hen gywiriaith—yw Dafydd, :A dyfal orchestwaith; :Er dim, cais ddyfod ar daith :Drwy Wynedd am dro unwaith. </poem> }} <br> <section end="bbb"/> <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{center blocks}} <poem> Saunders bach, os afiach wyd, Dawn Eden dieneidiwyd; Adfeiliodd gwywodd y gân, Mae'r iaith yn ddi waith weithian, A gloes hir drwy'r eglwys aeth, Mae doniau mewn mudaniaeth: <section end="bbb"/><noinclude><references/></noinclude> btsn7ph2ni2xwmem9xkxwmvv45xow1w 166162 166160 2026-06-11T18:29:17Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 166162 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" />{{Center block/s}}</noinclude><poem> Hawddamawr, tramawr bob tro—gawn erchi, ::Yn gynyrchiawl iddo, :Nes ar ben oes hir y bo,—bid iechyd, :Y llwydd di dristyd, llaw Duw da drosto. </poem> {{Div end}} <br> <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{c|{{mawr|PROFIAD DAN WENDID IECHYD.}}}} {{center block| <poem> Iechyd o'i rym yn och a droes;—hynod, ::Ddihoeni mae'r feroes; :Poeni'r wyf min pen awr oes; :Blino ar helbul einioes: Mal blodeuyn gwyn teg wawr, yn gwywo, ::Dan y gawod bwysfawr; :Nid yw einioes ond unawr, :Na dyn i barhau ond awr. Gwyfyn i'w ebargofi, ydyw dyn, ::Hyd ei daith ond gwegi: :Nid oes braidd einioes ini, :Awr yw ein hoes—na wariwn hi! </poem> }} <br> <section end="bbb"/> <section begin="ccc"/><section end="ccc"/> <section begin="ddd"/>{{c|{{mawr|Y CADARN A SYMUDIR HEB WAITH LLAW.}}}} {{center block| <poem> Ar fyr, wedi hir fawredd,—diaros, ::Daw ereill i'th anedd; :A thi, wr, yn noeth orwedd, :Dan y baich du yn y bedd. </poem> }} <br> <section end="ddd"/> <section begin="eee"/><section end="eee"/> <section begin="fff"/>{{c|{{mawr|MR. W. JONES O GRICIETH,}}<br>A addawai bibell gorn i'r Bardd ar yr amod iddo wneyd englyn i'w gofyn. A dyma fo:}} {{center block| <poem> Y gwr mwyn, a geir i mi—rwydd bibell, ::Rodd bybyr i'w pherchi? :Aur losgwrn, wrol wisgi, A chorn hardd am ei chern hi. </poem> }} <br><section end="fff"/><noinclude><references/></noinclude> fx9q5jgdj2v03arc5smf2n7ldxhepdt 104 85836 166163 2026-06-11T18:33:00Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 166163 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|AR BRIODAS MR. J. M. THOMAS, ABERTEIFI,}}}} {{center block| <poem> Llwydded y dda gred yn ddi groes—dan rwym ::Y dyner iau'n ddiloes— :Byd rhwydd,—a chanmlwydd fo'ch oes, :Byw'n unol hyd ben einioes. </poem> }} <br> <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{c|{{mawr|HIRHOEDLEDD YR AWEN.}}}} {{center block| <poem> Bywiol echwynol wreichionen,—ddiboen, ::O dda wobr i'w pherehen; :Cyd a byth (nas caid ei ben :Mesur) yw amser Awen. </poem> }} <br> <section end="bbb"/> <section begin="ccc"/><section end="ccc"/> <section begin="ddd"/>{{c|{{mawr|MR. EVAN DAVIES, LLANDYSIL, CEREDIGION.}}}} {{center block| <poem> Drwy Wynedd geinwedd, dan gwyno—mor drwm ::Ar draed yw trafaelio :Ar Ieuan—buan y bo, :Fel dyn, a 'nifail dano. </poem> }} <br> <section end="ddd"/> <section begin="fff"/><section end="fff"/> <section begin="ggg"/>{{c|{{mawr|I'R DELYN NEWYDD EI THAΝΤΙΟ.}}}} {{center block| <poem> Peiriant i gerddor parawd—areithfa ::Yr wythfys a'r ddwyfawd; :Tery eithaf tri wythawd, :Eurllaes gorft i arllwys gwawd. </poem> }} <br> <section end="ggg"/> <section begin="hhh"/><section end="hhh"/> <section begin="iii"/>{{c|{{mawr|Y DDANODD.}}}} {{center block| <poem> Ni bu loes yn f'oes o faint—y ddanodd, ::Naddo, un o'i chymaint; :Och! resyn fod echrysaint, :Nes a dydd yn ysu daint. </poem> }} <br><section end="iii"/><noinclude><references/></noinclude> 6z8h3l3rwqziegt3y68eslber5j0zyh 104 85837 166164 2026-06-11T18:34:40Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 166164 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|AR ADFERIAD IECHYD MERCH IEUANC,}}<br>Yr hon a fuasai yn glaf ac yn orweiddiang dros yspaid pum mlynedd, &c.}} {{center block| <poem> Pa ddawn wych uniawn echwynaf,—i b'le ::I ba wlad y treiglaf? :Cerdd lon awenyddion Naf, :A fuddia, ond ni feddaf. I fanol haeddol gyhoeddi,—enw Duw ::Ion a'i deg fawrhydi; :Gwyrth eres yn gorthori, :O'i fwyn nawdd, fy mhoen ddofn i. Pob cur neu ddolur a ddelo—i bawb ::O'i bobl ef i'w blino; :Llesad fydd,—'wyllys Duw fo, :Pe lladdai, pwy all luddio? Os syn y ddyfrys enyd,—a'i dirfing ::I derfyn oes freulyd; :Ior biodd roi'r bywyd, :A wyr ban i'n dwyn o'r byd. Mesuriad fy amserau,—a mudiad ::Fy siomedig oriau; :A phob loes, drwy'r fer oes frau, :Da wyddit cyn bod dyddiau. Pum mlynedd ryfedd, dan ri,—i'w cofio, ::Y cefais fy mhrofi; :Dorodd o'i fawr dosturi, :Yn wyrthiol, adferol fi! Mawr achos am roi iechyd,—a gefais ::I gofio drwy mywyd; :Ei fawrwyrth i'm hadferyd, :Wedi'r boen i rodio'r byd! Nesau y bo'm i'r einioes bur—gwedi ::Gadael pob rhyw lafur; :Yn ddilesg, iach, ddiddolur, :Heb boen na chosb, bai na chur. </poem> }} <br><noinclude><references/></noinclude> dhghkdgbytdsvnvkwv2nt3bj5uztg5r 104 85838 166165 2026-06-11T18:40:39Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 166165 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|''Dygwyddodd ar ddamwain pan oeddwn ar ryw dro yn ymweled a'm perthynasau, i'r tywydd droi yn wlybyrog anarferol, fel y liifodd y traeth fel nad oedd modd i fyned trwyodd; a thra'r oeddwn yn gohirio, dygwyddodd i mi yn fy anesmythder ddywedyd fel hyn:''}} {{center block| <poem> A oes le rhydd is law 'rhod—na dwthwn ::I deithiaw i'm trigfod; :Rhag dygwydd i aflwydd ddod, :Meirionydd, fy marw ynod? Af i wyneb Eifionydd,—o Feirion, ::Y fory. neu drenydd; :Caf wlad deg, caf weled dydd, :A môr Lleyn mawr a llonydd. </poem> }} <br> <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{c|{{mawr|I DDAFYDD DDU ERYRI.}}}} {{center block| <poem> Gwr a'i wên ar gywreinwaith—yw Dewi ::Y diwyd fardd perffaith; :Clo eryrawl—clir araith, :Gwedi ei roi i gadw'r iaith. </poem> }} <br> <section end="bbb"/> <section begin="ccc"/><section end="ccc"/> <section begin="ddd"/>{{c|{{mawr|DEWI WYN}}<br>Pan yn fachgen a anfonai at ei gyfaill R. ab Gwilym Ddu y dychymyg canlynol:}} {{center block| <poem> Mi wn pwy sydd mewn pais aur,—myn'd allan ::Mewn diliad melynaur; :Gwas cethin, mewn gwisg goethaur, :Mewn tŷ llwm a mantell aur. </poem> }} <br> {{c|ATEBWYD YN DDARLUNIADOL FEL HYN:}} {{center block| <poem> Moel iawn granc, melyn ei grys,—llaes egwyd, ::A llais hagr echrys; :Ar dalar, llamwr dilys, :Cawr ar fanc, gwr hir ei fys. </poem> }} <br> <section end="ddd"/> <section begin="eee"/>## ff ##<section end="eee"/><noinclude><references/></noinclude> 4stlkqax74eiozt2ws7i201a35i0070 166257 166165 2026-06-12T02:27:06Z AlwynapHuw 1710 166257 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|''Dygwyddodd ar ddamwain pan oeddwn ar ryw dro yn ymweled a'm perthynasau, i'r tywydd droi yn wlybyrog anarferol, fel y liifodd y traeth fel nad oedd modd i fyned trwyodd; a thra'r oeddwn yn gohirio, dygwyddodd i mi yn fy anesmythder ddywedyd fel hyn:''}} {{center block| <poem> A oes le rhydd is law 'rhod—na dwthwn ::I deithiaw i'm trigfod; :Rhag dygwydd i aflwydd ddod, :Meirionydd, fy marw ynod? Af i wyneb Eifionydd,—o Feirion, ::Y fory. neu drenydd; :Caf wlad deg, caf weled dydd, :A môr Lleyn mawr a llonydd. </poem> }} <br> <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{c|{{mawr|I DDAFYDD DDU ERYRI.}}}} {{center block| <poem> Gwr a'i wên ar gywreinwaith—yw Dewi ::Y diwyd fardd perffaith; :Clo eryrawl—clir araith, :Gwedi ei roi i gadw'r iaith. </poem> }} <br> <section end="bbb"/> <section begin="ccc"/><section end="ccc"/> <section begin="ddd"/>{{c|{{mawr|DEWI WYN}}<br>Pan yn fachgen a anfonai at ei gyfaill R. ab Gwilym Ddu y dychymyg canlynol:}} {{center block| <poem> Mi wn pwy sydd mewn pais aur,—myn'd allan ::Mewn diliad melynaur; :Gwas cethin, mewn gwisg goethaur, :Mewn tŷ llwm a mantell aur. </poem> }} <br> {{c|ATEBWYD YN DDARLUNIADOL FEL HYN:}} {{center block| <poem> Moel iawn granc, melyn ei grys,—llaes egwyd, ::A llais hagr echrys; :Ar dalar, llamwr dilys, :Cawr ar fanc, gwr hir ei fys. </poem> }} <br> <section end="ddd"/><noinclude><references/></noinclude> a9nrz3sdsb7s1c6mbr861gu8jdmo2m9 104 85839 166166 2026-06-11T18:43:27Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 166166 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|YMADAWIAD Y PARCH. JOHN KYFFIN,}}<br>Periglor Llanystumdwy, Ebrill, 1837.}} {{center block| <poem> Y môr du, a mawr dywydd a welir ::Drwy waelod Eifionydd; :Llanystumdwy—mwy fwy fydd :Ei chwerw boen, a'i chri beunydd. O! mynwyd ddwyn ei mwynawl,—dda athro, ::I ni'n ddyeithr hollawl, :O'i gu lesiant eglwysawl, :Lleyn a fo yn llawn o'i fawl. A'i wraig hael, nid gwael fu gwerth—ei nodded, ::I ddyn eiddil, dinerth; :Am golli hon, cwynion certh :A geir acw yn nhref Gricierth. Da i wlad o dylodion—ei cafwyd, ::Cofir am ei roddion; :Y noeth fu'n dilladu'n llon, :Uchelwaed hael ei chalon. Llwyddiant a'i feddiant yn fwy, a gaffer ::I John Kyffin fwyfwy; :Dodwyd y gwr clodadwy :Yn dŵr a phlaid ar dri phlwy'. Yr un ni welir o'i ol—ail iddo, ::Oleuddyn heddychol, :A bu dra phur heb dro ffol, :Ymadaw yn gymodol. Cu lwyddiant a'i coleddo,—ddyn mwynaidd, ::Yn y man y byddo; :Ehed ein bryd, drymllyd dro, :Ar ei ol aed lle'r elo. </poem> }} <br> <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{c|{{mawr|PLEIDGARWCH.}}}} {{Center block/s}} <poem> Nid gwir grefydd sydd, ond swn—yn Mhrydain, ::Amrywiadau filiwn; :Taeru cas, a natur cwn, :Pa wyneb heb opiniwn? </poem> <br><section end="bbb"/><noinclude>{{Div end}}</noinclude> cq7da2plqr1e8do726px13yqzexmyb0 104 85840 166167 2026-06-11T18:48:24Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 166167 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" />{{Center block/s}}</noinclude><poem> Dan rhod, nid oes ond un rhyw yn gryfaf, ::Un grefydd, nid amryw; :Nod o barch ar enaid byw :Credadyn, cariad ydyw. </poem> {{Div end}} <br> <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{c|''Dygwyddodd i Dewi Wyn wrth gydymdaith ag R ab Gwilym Ddu, ofyn iddo paham yr oedd yn cario y fath ffon geinciog ac anolygus rhag cywilydd ei gweled, yntau a'i hatebodd yn ddisyfyd mewn ffordd o wawd, fel hyn:''}} Nid arwain Ynn na Deri—Eifionydd, ::A fynaf eleni; :Pren Celydd, prin y coeli, :A phen aur yw fy ffon i. </poem> }} <br> <section end="bbb"/> <section begin="ccc"/><section end="ccc"/> <section begin="ddd"/>{{c|{{mawr|I MR. J. M. THOMAS, GOLYGYDD Y GREAL.}}}} {{center block| <poem> Iechyd yn y byd enbydawl—i chwi, ::A iechyd tragwyddawl; :Gyda'r pêr nifer nefawl, :Yn bod fyth mewn byd o fawl. </poem> }} <br> <section end="ddd"/> <section begin="eee"/><section end="eee"/> <section begin="fff"/>{{c|{{mawr|''I FLWCH MUSIG''<br>}}DYN IEUANC A DDAETH YMA AR DDAMWAIN.}} Soniarus gostus gistan,—gwaith enwog, ::A thanau fal organ; :Llinynog, llawn o anian, :Balch yw o'i gerdd, blwch y gân. </poem> }} <br> <section end="fff"/> <section begin="ggg"/><section end="ggg"/> <section begin="hhh"/>{{c|{{mawr|I'R MELINYDD.}}}} Tra bwrio'r tir ei buryd,—molianwn ::Y melinydd tewglyd; :Gwir dawel fo'r gwr diwyd, :Dollwr bach i dwyllo'r byd. Gorfoledd gwr y felin,—was anwyl, ::Yw synwyr ei ewin; :Os difrawd ei flawd, mae'n flin, :Ei osod i gnoi eisin. <section end="hhh"/><noinclude><references/></noinclude> 6dpubtubg8ky111vkh3je631ow0jgns 166168 166167 2026-06-11T18:50:53Z AlwynapHuw 1710 166168 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" />{{Center block/s}}</noinclude><poem> Dan rhod, nid oes ond un rhyw yn gryfaf, ::Un grefydd, nid amryw; :Nod o barch ar enaid byw :Credadyn, cariad ydyw. </poem> {{Div end}} <br> <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{c|''Dygwyddodd i Dewi Wyn wrth gydymdaith ag R ab Gwilym Ddu, ofyn iddo paham yr oedd yn cario y fath ffon geinciog ac anolygus rhag cywilydd ei gweled, yntau a'i hatebodd yn ddisyfyd mewn ffordd o wawd, fel hyn:''}} {{Center block| <poem> Nid arwain Ynn na Deri—Eifionydd, ::A fynaf eleni; :Pren Celydd, prin y coeli, :A phen aur yw fy ffon i. </poem> }} <br> <section end="bbb"/> <section begin="ccc"/><section end="ccc"/> <section begin="ddd"/>{{c|{{mawr|I MR. J. M. THOMAS, GOLYGYDD Y GREAL.}}}} {{center block| <poem> Iechyd yn y byd enbydawl—i chwi, ::A iechyd tragwyddawl; :Gyda'r pêr nifer nefawl, :Yn bod fyth mewn byd o fawl. </poem> }} <br> <section end="ddd"/> <section begin="eee"/><section end="eee"/> <section begin="fff"/>{{c|{{mawr|''I FLWCH MUSIG''<br>}}DYN IEUANC A DDAETH YMA AR DDAMWAIN.}} {{Center block| <poem> Soniarus gostus gistan,—gwaith enwog, ::A thanau fal organ; :Llinynog, llawn o anian, :Balch yw o'i gerdd, blwch y gân. </poem> }} <br> <section end="fff"/> <section begin="ggg"/><section end="ggg"/> <section begin="hhh"/>{{c|{{mawr|I'R MELINYDD.}}}} {{Center block/s}} <poem> Tra bwrio'r tir ei buryd,—molianwn ::Y melinydd tewglyd; :Gwir dawel fo'r gwr diwyd, :Dollwr bach i dwyllo'r byd. Gorfoledd gwr y felin,—was anwyl, ::Yw synwyr ei ewin; :Os difrawd ei flawd, mae'n flin, :Ei osod i gnoi eisin. </poem> <br><section end="hhh"/><noinclude>{{Div end}}</noinclude> 141q68knr31e6zm5t0ybwo4pkqpir63 104 85841 166169 2026-06-11T19:14:55Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 166169 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|Y PENILLION ISOD}}<br>A wnaed a'r ddeisyfiad Owen, Llanddeiniolen, i ofyn Siwmp, ''(Coat,)'' gan Syr Edward Llwyd.}} {{center block| <poem> Syr Edward Llwyd ardderchog :Sydd gâr i'n marchog mwyn, Hyd atoch chwi wr mwynaidd :Y dof a'm gwaeledd gwyn; Chwychwi sy'n meddu digon, :A moddion fwy na mwy, A minau'r gwan crwydredig, :Tylawd ac unig wy'. Eich parch sydd yn gyhoeddol, :Ryglyddol drwy bob gwlad, Am amlder rhwydd eich rhoddion :I weinion yn ddi wad. A rowch chwin hygar Hugan, :I'r truar, oreu trefn, Un fuddiol i'w lawn foddio :A dalo i guddio ei gefn? Mae son am eich haeloni :Yn dwyn eich bri ger bron, A'ch clod sydd yn gyhoeddol, :A siriol yr oes hon; A hyn a fydd i'ch enw :Yn barch ac elw gwiw, A phawb yn dweyd am danoch, :Poed hir y byddoch byw. </poem> }} <br><noinclude><references/></noinclude> sifof8nuk5q4g1zjoovtlgi9k4x6bfk 104 85842 166170 2026-06-11T19:19:22Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 166170 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|AWDLAU, &c.}}}} {{c|Am JANE ELIZABETH WILLIAMS unig ferch ac Etifeddes R. ab Gwilym Ddu, yr hon a fu farw o'r Darfodedigaeth, Tach. 3, 1834, yn ddwy flwydd ar bymtheg oed.}} {{Center block/s}} <poem> ::Och! gur, pwy fesur, pa faint ::Yw 'nghwyn mewn ing a henaint! ::At bwy tro'f yn fy ngofid, ::A chael lle i ochel llid! ::Angau arfog, miniog, mawr, ::Ar ei gadfarch ergydfawr, ::Wele yma carlamodd, :::A'i rym ar egni a r'odd; ::Torodd i lawr, drwy fawr feth, ::Ein diddig, unig eneth; ::A mynodd hwnt o'n mynwes, ::Enaid a llygaid ein lles; ::Nid oes, ni fydd, yn oes neb, ::Resyni'n fwy croesineb. ::Y fi, lwydfardd, wyf ledfyw, ::Mawr ei boen, rhwng marw a byw, ::Dirdynwyd ni'n dra dinam, ::Oerodd gwres mynwes ei mham; ::Wylo yr ym lawer awr, ::Diau wylwn hyd elawr; ::Ow! Sian fach, mae'n syn fod, ::Ein t'wsen mewn tŷ isod! ::Dwfn guddiwyd, ataliwyd hi, ::Y man na welwyf mo'ni; ::Llwch y llawr, yn awr, er neb, ::Sy heno dros ei hwyneb. ::Nid oes wên i'w rhieni ::Ar ei hol, er nas gwyr hi; </poem><noinclude>{{Div end}}</noinclude> tqqtpxbp26i5qjkdpfdpmquy6hs6qjv 104 85843 166171 2026-06-11T19:23:00Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 166171 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" />{{Center block/s}}</noinclude><poem> ::Ni ddodir gair toddadwy ::Byth o'r Berch i'm anerch mwy, ::Och, olwg wel'd ei chelain, ::Erchwyn oer, wrth arch ei nhain. Ymholais, crwydrais, mewn cri—och alar! ::Hir chwiliais am dani; :Chwilio'r celloedd oedd eiddi, :A chwilio heb ei chael hi. Gwywais o geudeb wel'd ei gwisgiadau, Llanwai y meddwl o'i llun a'i moddau, Dych'mygion gweigion yn gwau—a'm twyllodd; Hynod amharodd fy ngwan dymherau. Ei llyfrau, wedi ei llafur odiaeth, Im' pan eu gwelwyf mae poen ag alaeth; Llawn oedd mewn darllenyddiaeth,—a hyddysg, Cref iawn o addysg mewn 'sgrifenyddiaeth. Och! arw son, ni chair seinio—un mesur, ::Na musig piano; :Mae'r gerdd anwyl yn wylo, :A'r llaw wen dan grawen gro. At byrth<ref>Eglwys y Berch, neu Abererch, lle'i claddwyd, a briodolir i St. Cawrdaf.</ref> Cawrdaf af o Eifion—i lawr, ::Dan ddoluriau trymion; :Briwiau celyd, braw calon, ::lwyth mawr y'nt yn llethu 'mron, Ochenaid uwch ei hanedd—a roisom, ::Mae'n resyn ei gorwedd; :Lloer iefanc mewn lle rhyfedd, :Gwely di barch—gwaelod bedd. Ow! Sian, ymorphwys enyd—o'n golwg, ::Yn y gwely priddlyd, :Gair a ddaw i'th gyrhaeddyd—o'r dulawr, :I faith, faith, lonfawr, fyth fythol wynfyd. </poem> <br><noinclude>{{Div end}}</noinclude> 5wyrzd38n85lruer4u84n5a7ed03nl1 104 85844 166172 2026-06-11T19:26:03Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 166172 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" />{{Center block/s}}</noinclude><poem> ::Pan fo'r bedd yn agoryd, ::Ddydd barn, ar ddiwedd y byd, ::Daw'r llwch o'r llwch bob liychyn, ::Er marw, ar ddelw yr Ail Ddyn. ::Ow! Sian fach, bellach ni bydd ::I ddoniau fawr ddywenydd; ::Gruddfan, mae fanian, wrth fod, ::Ar abell, un awr hebod. ::Y peswch marwol, pwysig, ::Fu'n erlyn i'w derfyn dig; ::Poethi ac oeri i gyd, ::A'i blinodd, bob ail enyd; ::Chwys afiach, a chas ofid, ::A'i grudd fach dan gryfach gwrid; ::Pob arwyddion, coelion caeth, ::A welid o'i marwolaeth. ::Llawer dengwaith, drymfaith dro, ::Tra sylwn—tro'is i wylo. ::Byr oedd hyd ei bywyd bach, ::Oes fer—Ow! be sy fyrach? ::Goleu y rho'dd eglurhad, ::Hoff a rhyfedd o'i phrofiad. ::Daliodd, o dan bob duloes, ::Hyd ei holaf, lymaf loes; ::A'i gwaedd bur yn gu ddi baid, ::I'r lan, ar ran yr enaid; ::Cyftwynodd o'i bodd tra bu, ::Ef i lwys ofal Iesu; ::A dewis ymadawiad, ::Adre' i glir dir ei gwlad. ::Gwlad rydd, a golud o ras, ::Gwlad gyflawn o diriawn des; ::Gwlad ddiangen, lawen lys, ::Gwlad y gwir, a hir ei hoes. </poem><noinclude>{{Div end}}</noinclude> 3xu1nthulngazwz8ztiadi6vjfs7dmo 104 85845 166173 2026-06-11T19:50:54Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 166173 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" />{{Center block/s}}</noinclude><poem> ::Cael tragwyddol gyd-foli, ::Mewn eilfyd, hyfryd â hi, ::A'n lle fry yn nhŷ fy Nhad, ::Amen, yw fy nymuniad </poem> {{Div end}} <br> <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{c|{{mawr|COFFADWRIAETH}}<br>Am Mr. J. JONES, GWEINIDOG Y BEDYDDWYR YN RAMOTH, &c., SWYDD FEIRION<br>Yr hwn a fu farw Mehefin 27, 1822, yn y 57 flwyddyn o'i oedran. Bu yn Weinidog diwyd a llafurus 34 o flynyddoedd.}} {{c|{{quote|"Gelyniaeth hefyd a osodaf rhyngot ti a'r wraig, a rhwng dy had di a'i had hithau."—Duw.<br><br>"A phawb ar sy yn ewyllysio byw yn dduwiol yn Nghrist Iesu a erlidir,"—PAUL<br><br>"A chas fyddwch gan bawb er mwyn fy enw i."—CRIST.<br><br>"Er dy fwyn di yr ydys yn ein lladd ni "—DAFYDD<br><br>"Ond ni chyll blewyn o'ch pen chwi"—CRIST.<br><br>"A gwybyddwch na syrth dim o air yr Arglwydd i'r ddaear."ELIAS<br><br>"Coffadwriaeth y cyfiawn sydd fendigedig."—SOLOMON.}}}} {{Center block/s}} <poem> Cwynaf ac wylaf o galon,—dostur, ::A dystaw och'neidion; :Trwm ofid, tramwy Eifion, :A gwraidd briw mewn grudd a bron. D'rysu'r wyf, am drosi'r hin,—oll heno, ::O'i llinell gysefin; :Trwm hefyd droi Maihafin, :I rew blwng yr Ionawr blin. Y wir ddawn a urddunwyd;—Ow'r em aur ::O Ramoth a gollwyd! :Fyth, Meirion, fe'th amharwyd, :Coeliaf y son, clwyfus wyd. </poem> <br><section end="bbb"/><noinclude>{{Div end}}</noinclude> gt6ahrzo4dxzrv9edfgooa0zuqrtvuv 104 85846 166174 2026-06-11T19:52:03Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 166174 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" />{{Center block/s}}</noinclude><poem> Colli'r Athro! do, gwae ni o'r dydd hwn ::Huno'r prif ladmerydd; :Och! arwain dan ei chaerydd, :Seren i'w phell siwrnai ffydd. :Pwy i'n bro, pan y b'ai raid, :Uwch Sion mewn achos enaid? :Pen ei oes, Ow! pwy na wyr? :Braw son yn briwo synwyr: :Prudd yw gwedd y praidd, a gwael, :Gwedi iddo eu gadael:— :Dienill i fyd annuw; :A gloes ddofn i eglwys Dduw; :Ow! duodd ei blodeuyn, :Rhy drech i Harlech oedd hyn; :Mewn du rych—mewn daear roth, :Trymaf! hen fynwent Ramoth. :Mae'n wir ni ddiheurir hyn; :Lle nychlyd yw Llanuwchlyn, :Och! drom, ni chair ymgomiaw, :Na difyr lythyr o'i law; :O! daliodd angau dilyth :Yn y bedd, ei enau byth. Bu'n ganwyll uwch ben Gwynedd,—do, Ow! 'mrawd ::Mae'r hedyn yn gorwedd: :Dienaid yw dy anedd, :Gwywyd fi o gau dy fedd: :Mor dawel oedd ein helynt, :Wrth ddysgu cyd ganu gynt; :Pybyr, a difyr ein dau, :Lliosem, braidd, bob lleisiau; :Trin egwyddor peroriaeth, :Ar oleu gerdd, reol gaeth; :Hwyr aros, lawer noson, :I gyrhaedd dull gwraidd y dôn, :Ond er ffraeth wybodaethau, :Ber yw hynt dyn i barhau; </poem><noinclude>{{Div end}}</noinclude> tg1xh5gvxi5oitqyzzzqix7105hthdn 104 85847 166175 2026-06-11T19:56:22Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 166175 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" />{{Center block/s}}</noinclude><poem> :Dirwyn mae'r cnawd i orwedd, :Nes—nes i fynwes ei fedd. :Mae'n bri eleni ar lawr, ::A fu gynt ein prif gantawr:— Wele i'n oll wylo'n awr;—Och! hydrais, Dwyn y pereiddlais o dan y priddlawr. Arddelwodd fusig, urddol ddyfeisiau, A mynai agoriad mwyn gyweiriau: Dawn Eden ei don nodau—engraftawl, Cafwn sydd ddidawl, cyfansoddiadau. Ese a iawn wyddai ddifinyddiadau. O wiwber ddywenydd, a barddoniaeth: Hoffus agoriad drefn Phisygwriaeth, A uniawn weddai i anianyddiaeth; Dull hylwydd—deall helaeth i'w rhoddi, A'r modd i'w gweini er meddyginiaeth. O b'ai ôl angen yn blingaw—gwerin, ::Agorai ei ddwylaw: :A gwên hael, heb gynhilaw, :Rhwydd i lesg f'ai rhodd ei law. Abwydau gwaelion byd a ogelodd; Mamon annichon, hwn ni chwenychodd! Gw'radwydd Iesu, drwy gred a ddewisodd, Am y dra uchel gamp yr ymdrechodd; Diwyredig, da rodiodd—tra fu fyw; Da y gwyr heddyw'r nôd a gyrhaeddodd. A didawl fwriad y da laturiodd. Ef drwy ei alwad, ac ni fudr elwodd. O wyddorion y byd ymddiheurodd: A'i gau ofergoelion rhwysgfawr gwyliodd. Gwobrau na meflau'r un modd—o'i orchwyl Yn ei law anwyl yma ni lynodd. :Dwyn o'i gell waith doniawg wyr, :Ieithedig hen ddoeth awdwyr: :Mewn ffraethineb, neb yn uwch, :Ni bu gôf neb ogyfuwch. </poem> <br><noinclude>{{Div end}}</noinclude> pfxk9js6zq6qmmsjm4fn612lu5q44oq 104 85848 166176 2026-06-11T19:57:17Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 166176 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" />{{Center block/s}}</noinclude><poem> Fwy yma'n meddu pumiaith—cywirach, ::Yn caru'r Omeriaith? Duwiol awdwr dilediaith, :Goreu rym fu'n geirio'r iaith. : :Agor enaid y gwirionedd, :I'w wrandawyr o iawn duedd, :A'i Dduw'n arwain ei ddawn eurwedd, :A gair miniog vr amynedd. Ynillai aur gnewyllyn,—nef fwnai, ::O fynwes pob testyn: :Arddelwi'r gair a i ddilyn; :Bugail da, heb goelio dyn. Hoenwych ddodawdd hen iach addewidion, O'r pur wirionedd i'r pererinion; A pharodd alar i'w gyd fforddolion, Yma, ddydd einioes, am ei ddyddanion. Ond braidd bychan, gwan, gwena, Ei alwad oedd yn elw da; :Cyfaddas cofio heddyw, :Mae eto'n prif athro'n fyw. :Yn foreu, diau y daeth, :Wr dilys, i'r frawdoliaeth; :Tristyd dros fywyd a fu, :Am i hwn ymwahanu, :A didol o ganol gwyr :Niferadwy hen frodyr. :O raid—neillduaw'r ydoedd, :O ran cydwybod yr oedd; :Dilynai'r duwiol enaid, :Y ddwyfol reol oedd raid. :Gair Duw oedd ei gredo ef, :Hyd a wyddai rhaid addef, :Anhepgor egwyddorion, :Ei lafur iach o lyfr Ion. </poem> <br><noinclude>{{Div end}}</noinclude> 8g9ped2rzn8v97yziat78v07bbszjm2 104 85849 166177 2026-06-11T19:58:03Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 166177 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" />{{Center block/s}}</noinclude><poem> Didol pob traddodiadau—anianol, ::Yn wyneb erlidiau; :Byw ar y gwir beio'r gau, :Ydoedd ei ymroadau. Ow! poenwyd eigion ein pen diwygiwr, O! gan oes wyrawg—heb neb yn gysurwr; Ei enw â gw'radwydd, fel pob iawn gredwr, A fwriwyd allan, fal ofer dwyllwr, Ond beunydd Dofydd fu'n dŵr—yn unig, I gysegredig was ei Greawdydd. :Hir drafeiliodd, o'i fodd, faith :Ddaear Gwynedd oer ganwaith; :Wr enwog, ni farchogai, :Eithr ar droed erioed yr âi :Ei fynych daith gyfanedd, :Ar bob hin, hyd fin ei fedd. :A phwys maith y gwaith i gyd :Fu achos o'i afiechyd; :Arweddai'r llestr pridd diddim, :Drysawr rydd na dderfydd ddim. Hwyr weithian a hiraethol—yw nyddiau, ::Fwyneiddwr mynwesol; :Coffhau d'eiriau awdurel, :Er dim, a fynaf ar d'ol. Ymddaliodd fy meddyliau,—ei reddfol ::Arwyddfawr bregethau; :Caiff hen ardderchog goffhau, :Hyd oes dyn, ei desdynau. ::Seliodd i'w ol oesolion :Hoffus air y gyffes hon:— :"Fod cymhwys ymorphwysiad, :Ei was mwyn ar Iesu mad; :A'i lawn cu, ei unig hawl, :A phoenau'r gwaith gorphenawl: :Y môr o waed, mawr ei werth, :Wynebir yn ei aberth. </poem><noinclude>{{Div end}}</noinclude> c07d4glpovcaxkg9nnt9gwj4v819uh0 104 85850 166178 2026-06-11T19:58:24Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 166178 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{Center block/s}} <poem> :Cenad wen ar adenydd :I'th alw ddaeth i oleu ddydd: :"Dwyre, frawd, ie ar frys, :Hon yw d'awr—hwy nid erys." Byw.—Ai draw y glaniaist o dir gelyniaeth? MARW.—Ie, i wir fedi'r fawr orfodaeth. Byw.— Fry dy ddydd, O! frawd a ddaeth,—a thrwydded ::I feddu gweled y fuddugoliaeth. "I'th le at berffaith lios, :Da, was da," medd Iesu, "dos :I breswyl fy anwylion, :I twynhad fy neau hon; :Ofni trueni nid rhaid, :Neu dòn i flino d'enaid." :Llyna fan, mae'n llawen fod, :Fardd sereiff, fro ddisorod; :Dysg dithau dôn nodau nef, :Llafar gân llyfrau gwiwnef, :Pe clywn sain d'arwyrain rydd, :Adwaenwn dy awenydd. :O! lawened y loewnef, :Uno dawn â'i enaid ef, :I'r Awen, yn un, Ior mad, :Mae'r enw yn ddiymraniad. : :Anthem gu, na bu ei bath, :I Dduw a'r Oen, yn ddi rith; :Achwyn i'w mysg,— Och! na meth, :Uwchlaw'r bedd ni chlywir byth. :Yn fyrdd gwell, ar gân bellach, :Gweined ef ag enaid iach, :Rhyfedd, ddiddiwedd awen, :Mwyn y mawl, Amen, Amen. </poem> {{Div end}} <br><noinclude><references/></noinclude> i18z0bzoth4xefat899a97f1jlxyx06 166199 166178 2026-06-11T21:17:59Z AlwynapHuw 1710 166199 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" />{{Center block/s}}</noinclude><poem> :Cenad wen ar adenydd :I'th alw ddaeth i oleu ddydd: :"Dwyre, frawd, ie ar frys, :Hon yw d'awr—hwy nid erys." Byw.—Ai draw y glaniaist o dir gelyniaeth? MARW.—Ie, i wir fedi'r fawr orfodaeth. Byw.— Fry dy ddydd, O! frawd a ddaeth,—a thrwydded ::I feddu gweled y fuddugoliaeth. "I'th le at berffaith lios, :Da, was da," medd Iesu, "dos :I breswyl fy anwylion, :I twynhad fy neau hon; :Ofni trueni nid rhaid, :Neu dòn i flino d'enaid." :Llyna fan, mae'n llawen fod, :Fardd sereiff, fro ddisorod; :Dysg dithau dôn nodau nef, :Llafar gân llyfrau gwiwnef, :Pe clywn sain d'arwyrain rydd, :Adwaenwn dy awenydd. :O! lawened y loewnef, :Uno dawn â'i enaid ef, :I'r Awen, yn un, Ior mad, :Mae'r enw yn ddiymraniad. : :Anthem gu, na bu ei bath, :I Dduw a'r Oen, yn ddi rith; :Achwyn i'w mysg,— Och! na meth, :Uwchlaw'r bedd ni chlywir byth. :Yn fyrdd gwell, ar gân bellach, :Gweined ef ag enaid iach, :Rhyfedd, ddiddiwedd awen, :Mwyn y mawl, Amen, Amen. </poem> {{Div end}} <br><noinclude><references/></noinclude> lc1vq9p9zt109dv3j4xj6i7hv6vccug 104 85851 166179 2026-06-11T20:01:29Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 166179 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|COFFADW RIAETH}}<br>Am MR. JOHN WILLIAMS, PERORIAETHYDD,<br>O Ddolgellau, yr hwn a fu farW Mawrth 11, 1821.}} {{center block| <poem> Per fiwsig uwch prif oesoedd,—adwaenir, ::A'i donau'n mhob lleoedd; :Hoff rediadau'n ffrwd ydoedd, :Hynod o lawn, Handel oedd. Fe roddes gedyrn fawr addysgiadau I luoedd daear, Ogledd a Deau; Henwn iaith Omer hi yn anthemau, I dduwioledig waith addoliadau; Dywenydd yw ei donau,—a rhyfedd Wyrth hir ogonedd ar nerth organau. :Diboen o hyd y bu'n hau :Rif y ser o fesurau; :Adwaenai a phrofai'n ffraeth, :Rinweddau'r awenyddiaeth; :Ein hyder gwiwber a'i gwel :Yn diengyd, ein da angel, :I fan ei chynefinoedd, :Aeth y gân—can's benthyg oedd. Fel mae clod yn bod, y bydd—ogyfuwch ::I gofio'n hathrawydd; Bri'r ethol beroriaethydd Trwy gred oll, tra gwawrio dydd. </poem> }} <br><noinclude><references/></noinclude> g22h7gh9rjp146yiw55lvpvbqxgq9s6 0 85852 166180 2026-06-11T20:12:28Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title =Gardd Eifion | author =Robert Williams (Robert ap Gwilym Ddu) | andauthor = | translator = | editor =William Williams (Caledfryn) | section = | previous = [[../Carol Plygain,—Mesur, "Eluseni Meistress"|Carol Plygain,—Mesur, "Eluseni Meistress"]] | next = [[../Carol Plygain,—Mesur, "Hyfrydwch y Brenin Sior"|Carol Plygain,—Mesur, "Hyfrydwch y Brenin Sior"]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages in..." 166180 wikitext text/x-wiki {{header | title =Gardd Eifion | author =Robert Williams (Robert ap Gwilym Ddu) | andauthor = | translator = | editor =William Williams (Caledfryn) | section = | previous = [[../Carol Plygain,—Mesur, "Eluseni Meistress"|Carol Plygain,—Mesur, "Eluseni Meistress"]] | next = [[../Carol Plygain,—Mesur, "Hyfrydwch y Brenin Sior"|Carol Plygain,—Mesur, "Hyfrydwch y Brenin Sior"]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Gardd Eifion.djvu" from=66 to=69 tosection="aaa" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Carol Newydd,—Mesur, "Cwynfan Brydain"}} [[Categori:Gardd Eifion]] 85h8ld1g4tcvoohou3p44hmdn1jbw78 0 85853 166184 2026-06-11T20:25:48Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title =Gardd Eifion | author =Robert Williams (Robert ap Gwilym Ddu) | andauthor = | translator = | editor =William Williams (Caledfryn) | section = | previous = [[../Carol Newydd,—Mesur, "Cwynfan Brydain"|Carol Newydd,—Mesur, "Cwynfan Brydain"]] | next = [[../Carol Plygain,—Mesur, "Difyrwch Gwyr y Gogledd"|Carol Plygain,—Mesur, "Difyrwch Gwyr y Gogledd"]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="G..." 166184 wikitext text/x-wiki {{header | title =Gardd Eifion | author =Robert Williams (Robert ap Gwilym Ddu) | andauthor = | translator = | editor =William Williams (Caledfryn) | section = | previous = [[../Carol Newydd,—Mesur, "Cwynfan Brydain"|Carol Newydd,—Mesur, "Cwynfan Brydain"]] | next = [[../Carol Plygain,—Mesur, "Difyrwch Gwyr y Gogledd"|Carol Plygain,—Mesur, "Difyrwch Gwyr y Gogledd"]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Gardd Eifion.djvu" from=69 to=74 fromsection="bbb" tosection="aaa" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Carol Newydd,—Mesur, "Cwynfan Brydain"}} [[Categori:Gardd Eifion]] tkbzaqnggypmqg54v0d0u8u7xxgv9sw 166188 166184 2026-06-11T20:35:11Z AlwynapHuw 1710 166188 wikitext text/x-wiki {{header | title =Gardd Eifion | author =Robert Williams (Robert ap Gwilym Ddu) | andauthor = | translator = | editor =William Williams (Caledfryn) | section = | previous = [[../Carol Newydd,—Mesur, "Cwynfan Brydain"|Carol Newydd,—Mesur, "Cwynfan Brydain"]] | next = [[../Carol Plygain,—Mesur, "Difyrwch Gwyr y Gogledd"|Carol Plygain,—Mesur, "Difyrwch Gwyr y Gogledd"]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Gardd Eifion.djvu" from=69 to=74 fromsection="bbb" tosection="aaa" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Carol Plygain,—Mesur, "Hyfrydwch y Brenin Sior"}} [[Categori:Gardd Eifion]] rtpzm6tyn3uegl8giis3q4zcqd37dv9 0 85854 166185 2026-06-11T20:29:03Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title =Gardd Eifion | author =Robert Williams (Robert ap Gwilym Ddu) | andauthor = | translator = | editor =William Williams (Caledfryn) | section = | previous = | next = | notes =I'w darllen cerdd wrth gerdd gweler [[Gardd Eifion (testun cyfansawdd)]] }} {| style="margin-left: auto; margin-right: auto; border: none;" |- | {{Wicipedia|Robert Williams (Robert ap Gwilym Ddu)}} | {{Wicipedia|William Williams (Caledfryn)}} |} <br> <br> <div st..." 166185 wikitext text/x-wiki {{header | title =Gardd Eifion | author =Robert Williams (Robert ap Gwilym Ddu) | andauthor = | translator = | editor =William Williams (Caledfryn) | section = | previous = | next = | notes =I'w darllen cerdd wrth gerdd gweler [[Gardd Eifion (testun cyfansawdd)]] }} {| style="margin-left: auto; margin-right: auto; border: none;" |- | {{Wicipedia|Robert Williams (Robert ap Gwilym Ddu)}} | {{Wicipedia|William Williams (Caledfryn)}} |} <br> <br> <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Gardd Eifion.djvu" from=1 to=159 /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{PD-old}} [[Categori:Gardd Eifion]] [[Categori:Robert Williams (Robert ap Gwilym Ddu)]] [[Categori:William Williams (Caledfryn)]] [[Categori:Llyfrau 1877]] [[Categori:Llyfrau'r 1870au]] [[Categori:Barddoniaeth]] [[Categori:Testunau cyfansawdd]] s51s80rkd7cy5ftzlclqmo9u31reljl 0 85855 166189 2026-06-11T20:37:37Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title =Gardd Eifion | author =Robert Williams (Robert ap Gwilym Ddu) | andauthor = | translator = | editor =William Williams (Caledfryn) | section = | previous = [[../Carol Plygain,—Mesur, "Hyfrydwch y Brenin Sior"|Carol Plygain,—Mesur, "Hyfrydwch y Brenin Sior"]] | next = [[../Odlau Moesawl|Odlau Moesawl]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Gardd Eifion.djvu" from=69 to=74 fromsection="bbb" to..." 166189 wikitext text/x-wiki {{header | title =Gardd Eifion | author =Robert Williams (Robert ap Gwilym Ddu) | andauthor = | translator = | editor =William Williams (Caledfryn) | section = | previous = [[../Carol Plygain,—Mesur, "Hyfrydwch y Brenin Sior"|Carol Plygain,—Mesur, "Hyfrydwch y Brenin Sior"]] | next = [[../Odlau Moesawl|Odlau Moesawl]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Gardd Eifion.djvu" from=69 to=74 fromsection="bbb" tosection="aaa" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Carol Plygain,—Mesur, "Difyrwch Gwyr y Gogledd"}} [[Categori:Gardd Eifion]] jufy8cbjpl7spa9uyhezzvax7me5i7l 166190 166189 2026-06-11T20:41:00Z AlwynapHuw 1710 166190 wikitext text/x-wiki {{header | title =Gardd Eifion | author =Robert Williams (Robert ap Gwilym Ddu) | andauthor = | translator = | editor =William Williams (Caledfryn) | section = | previous = [[../Carol Plygain,—Mesur, "Hyfrydwch y Brenin Sior"|Carol Plygain,—Mesur, "Hyfrydwch y Brenin Sior"]] | next = [[../Odlau Moesawl|Odlau Moesawl]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Gardd Eifion.djvu" from=74 to=77 fromsection="bbb" tosection="aaa" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Carol Plygain,—Mesur, "Difyrwch Gwyr y Gogledd"}} [[Categori:Gardd Eifion]] pobb1potj0i2bkpw9hhto16fr4ofwsm 0 85856 166191 2026-06-11T20:41:47Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title =Gardd Eifion | author =Robert Williams (Robert ap Gwilym Ddu) | andauthor = | translator = | editor =William Williams (Caledfryn) | section = | previous = [[../Carol Plygain,—Mesur, "Difyrwch Gwyr y Gogledd"|Carol Plygain,—Mesur, "Difyrwch Gwyr y Gogledd"]] | next = [[../Myfyrdodau difrifawl|Myfyrdodau difrifawl]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Gardd Eifion.djvu" from=77 to=79 fromsect..." 166191 wikitext text/x-wiki {{header | title =Gardd Eifion | author =Robert Williams (Robert ap Gwilym Ddu) | andauthor = | translator = | editor =William Williams (Caledfryn) | section = | previous = [[../Carol Plygain,—Mesur, "Difyrwch Gwyr y Gogledd"|Carol Plygain,—Mesur, "Difyrwch Gwyr y Gogledd"]] | next = [[../Myfyrdodau difrifawl|Myfyrdodau difrifawl]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Gardd Eifion.djvu" from=77 to=79 fromsection="bbb" tosection="aaa" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Odlau Moesawl}} [[Categori:Gardd Eifion]] nl56mubicj6fdo4f4s93oydnbb9ob4z 0 85857 166192 2026-06-11T20:43:57Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title =Gardd Eifion | author =Robert Williams (Robert ap Gwilym Ddu) | andauthor = | translator = | editor =William Williams (Caledfryn) | section = | previous = [[../Odlau Moesawl|Odlau Moesawl]] | next = [[../Cerdd,—Mesur, "Gwel yr Adeilad"|Cerdd,—Mesur, "Gwel yr Adeilad"]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Gardd Eifion.djvu" from=79 to=80 fromsection="bbb" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriada..." 166192 wikitext text/x-wiki {{header | title =Gardd Eifion | author =Robert Williams (Robert ap Gwilym Ddu) | andauthor = | translator = | editor =William Williams (Caledfryn) | section = | previous = [[../Odlau Moesawl|Odlau Moesawl]] | next = [[../Cerdd,—Mesur, "Gwel yr Adeilad"|Cerdd,—Mesur, "Gwel yr Adeilad"]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Gardd Eifion.djvu" from=79 to=80 fromsection="bbb" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Myfyrdodau difrifawl}} [[Categori:Gardd Eifion]] 68uwait31tmrxznnvpfxqmlbjhofpx4 0 85858 166193 2026-06-11T20:59:09Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title =Gardd Eifion | author =Robert Williams (Robert ap Gwilym Ddu) | andauthor = | translator = | editor =William Williams (Caledfryn) | section = | previous = [[../Myfyrdodau difrifawl|Myfyrdodau difrifawl]] | next = [[../Penillion i wr ieuanc|Penillion i wr ieuanc"]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Gardd Eifion.djvu" from=81 to=83 tosection="aaa"/> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFA..." 166193 wikitext text/x-wiki {{header | title =Gardd Eifion | author =Robert Williams (Robert ap Gwilym Ddu) | andauthor = | translator = | editor =William Williams (Caledfryn) | section = | previous = [[../Myfyrdodau difrifawl|Myfyrdodau difrifawl]] | next = [[../Penillion i wr ieuanc|Penillion i wr ieuanc"]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Gardd Eifion.djvu" from=81 to=83 tosection="aaa"/> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Cerdd,—Mesur, "Gwel yr Adeilad"}} [[Categori:Gardd Eifion]] 8tc0mcm802yejg6d9f6doo3wtw90kvs 0 85859 166194 2026-06-11T20:59:58Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title =Gardd Eifion | author =Robert Williams (Robert ap Gwilym Ddu) | andauthor = | translator = | editor =William Williams (Caledfryn) | section = | previous = [[../Myfyrdodau difrifawl|Myfyrdodau difrifawl]] | next = [[../Penillion i wr ieuanc|Penillion i wr ieuanc"]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Gardd Eifion.djvu" from=81 to=83 tosection="aaa"/> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFA..." 166194 wikitext text/x-wiki {{header | title =Gardd Eifion | author =Robert Williams (Robert ap Gwilym Ddu) | andauthor = | translator = | editor =William Williams (Caledfryn) | section = | previous = [[../Myfyrdodau difrifawl|Myfyrdodau difrifawl]] | next = [[../Penillion i wr ieuanc|Penillion i wr ieuanc"]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Gardd Eifion.djvu" from=81 to=83 tosection="aaa"/> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Cerdd,—Mesur, "Gwel yr Adeilad"}} [[Categori:Gardd Eifion]] 8tc0mcm802yejg6d9f6doo3wtw90kvs 166195 166194 2026-06-11T21:02:53Z AlwynapHuw 1710 166195 wikitext text/x-wiki {{header | title =Gardd Eifion | author =Robert Williams (Robert ap Gwilym Ddu) | andauthor = | translator = | editor =William Williams (Caledfryn) | section = | previous = [[../Myfyrdodau difrifawl|Myfyrdodau difrifawl]] | next = [[../Anerchiad y Dr E P Anwyl, Bryn Adda|Anerchiad y Dr E P Anwyl, Bryn Adda]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Gardd Eifion.djvu" from=83 to=85 fromsection="bbb" tosection="aaa"/> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Penillion i wr ieuanc}} [[Categori:Gardd Eifion]] cfcgvnyw9dhrrow5aq7neabkm3ermfh 0 85860 166196 2026-06-11T21:04:58Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title =Gardd Eifion | author =Robert Williams (Robert ap Gwilym Ddu) | andauthor = | translator = | editor =William Williams (Caledfryn) | section = | previous = [[../Penillion i wr ieuanc|Penillion i wr ieuanc]] | next = [[../Penillion i ofyn Siwmp|Penillion i ofyn Siwmp]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Gardd Eifion.djvu" from=85 to=86 fromsection="bbb" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}}..." 166196 wikitext text/x-wiki {{header | title =Gardd Eifion | author =Robert Williams (Robert ap Gwilym Ddu) | andauthor = | translator = | editor =William Williams (Caledfryn) | section = | previous = [[../Penillion i wr ieuanc|Penillion i wr ieuanc]] | next = [[../Penillion i ofyn Siwmp|Penillion i ofyn Siwmp]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Gardd Eifion.djvu" from=85 to=86 fromsection="bbb" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Anerchiad y Dr E P Anwyl, Bryn Add}} [[Categori:Gardd Eifion]] fmmcgfzueoef3jr0my5tgw27li7x9rw 0 85861 166197 2026-06-11T21:08:06Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title =Gardd Eifion | author =Robert Williams (Robert ap Gwilym Ddu) | andauthor = | translator = | editor =William Williams (Caledfryn) | section = | previous = [[../Anerchiad y Dr E P Anwyl, Bryn Adda|Anerchiad y Dr E P Anwyl, Bryn Adda]] | next = [[../Am Jane Eliz Williams, unig ferch yr Awdwr|Am Jane Eliz Williams, unig ferch yr Awdwr]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Gardd Eifion.djvu" from=8..." 166197 wikitext text/x-wiki {{header | title =Gardd Eifion | author =Robert Williams (Robert ap Gwilym Ddu) | andauthor = | translator = | editor =William Williams (Caledfryn) | section = | previous = [[../Anerchiad y Dr E P Anwyl, Bryn Adda|Anerchiad y Dr E P Anwyl, Bryn Adda]] | next = [[../Am Jane Eliz Williams, unig ferch yr Awdwr|Am Jane Eliz Williams, unig ferch yr Awdwr]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Gardd Eifion.djvu" from=87 to=87 /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Penillion i ofyn Siwmp}} [[Categori:Gardd Eifion]] 9f4ixy7f4jh0wbymxvgqolreis5mbk1 0 85862 166198 2026-06-11T21:10:41Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title =Gardd Eifion | author =Robert Williams (Robert ap Gwilym Ddu) | andauthor = | translator = | editor =William Williams (Caledfryn) | section = | previous = [[../Penillion i ofyn Siwmp|Penillion i ofyn Siwmpa]] | next = [[../Coffadwriaeth am Mr J R Jones, Ramoth|Coffadwriaeth am Mr J R Jones, Ramoth]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Gardd Eifion.djvu" from=88 to=91 tosection="aaa" /> </div>..." 166198 wikitext text/x-wiki {{header | title =Gardd Eifion | author =Robert Williams (Robert ap Gwilym Ddu) | andauthor = | translator = | editor =William Williams (Caledfryn) | section = | previous = [[../Penillion i ofyn Siwmp|Penillion i ofyn Siwmpa]] | next = [[../Coffadwriaeth am Mr J R Jones, Ramoth|Coffadwriaeth am Mr J R Jones, Ramoth]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Gardd Eifion.djvu" from=88 to=91 tosection="aaa" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Am Jane Eliz Williams, unig ferch yr Awdwr}} [[Categori:Gardd Eifion]] 0dd1kz1mho5lilyc5ctldeh8veeiwyh 166202 166198 2026-06-11T21:24:45Z AlwynapHuw 1710 166202 wikitext text/x-wiki {{header | title =Gardd Eifion | author =Robert Williams (Robert ap Gwilym Ddu) | andauthor = | translator = | editor =William Williams (Caledfryn) | section = | previous = [[../Penillion i ofyn Siwmp|Penillion i ofyn Siwmp]] | next = [[../Coffadwriaeth am Mr J R Jones, Ramoth|Coffadwriaeth am Mr J R Jones, Ramoth]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Gardd Eifion.djvu" from=88 to=91 tosection="aaa" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Am Jane Eliz Williams, unig ferch yr Awdwr}} [[Categori:Gardd Eifion]] dwy0agmj9y3oevyl1f9j14x8li3xbyl 0 85863 166200 2026-06-11T21:20:13Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title =Gardd Eifion | author =Robert Williams (Robert ap Gwilym Ddu) | andauthor = | translator = | editor =William Williams (Caledfryn) | section = | previous = [[../Penillion i ofyn Siwmp|Penillion i ofyn Siwmpa]] | next = [[../Coffadwriaeth am Mr John Williams, Peroriaethydd|Coffadwriaeth am Mr John Williams, Peroriaethydd]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Gardd Eifion.djvu" from=91 to=96 froms..." 166200 wikitext text/x-wiki {{header | title =Gardd Eifion | author =Robert Williams (Robert ap Gwilym Ddu) | andauthor = | translator = | editor =William Williams (Caledfryn) | section = | previous = [[../Penillion i ofyn Siwmp|Penillion i ofyn Siwmpa]] | next = [[../Coffadwriaeth am Mr John Williams, Peroriaethydd|Coffadwriaeth am Mr John Williams, Peroriaethydd]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Gardd Eifion.djvu" from=91 to=96 fromsection="bbb" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Am Jane Eliz Williams, unig ferch yr Awdwr}} [[Categori:Gardd Eifion]] [[Categori:J. R. Jones, Ramoth]] edsne01dwuvsr9whkmkb0sq8xbjvqqy 166201 166200 2026-06-11T21:24:24Z AlwynapHuw 1710 166201 wikitext text/x-wiki {{header | title =Gardd Eifion | author =Robert Williams (Robert ap Gwilym Ddu) | andauthor = | translator = | editor =William Williams (Caledfryn) | section = | previous = [[../Am Jane Eliz Williams, unig ferch yr Awdwr|Am Jane Eliz Williams, unig ferch yr Awdwr]] | next = [[../Coffadwriaeth am Mr John Williams, Peroriaethydd|Coffadwriaeth am Mr John Williams, Peroriaethydd]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Gardd Eifion.djvu" from=91 to=96 fromsection="bbb" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Coffadwriaeth am Mr J R Jones, Ramoth}} [[Categori:Gardd Eifion]] [[Categori:J. R. Jones, Ramoth]] h4rj0u91fz7t519r6ekyk727vdl573j 0 85864 166205 2026-06-11T21:42:47Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title =Gardd Eifion | author =Robert Williams (Robert ap Gwilym Ddu) | andauthor = | translator = | editor =William Williams (Caledfryn) | section = | previous = [[../Coffadwriaeth am Mr J R Jones, Ramoth|Coffadwriaeth am Mr J R Jones, Ramoth]] | next = [[../Coffadwriaeth am Mrs Anne Evans, Abererch|Coffadwriaeth am Mrs Anne Evans, Abererch]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Gardd Eifion.djvu" from..." 166205 wikitext text/x-wiki {{header | title =Gardd Eifion | author =Robert Williams (Robert ap Gwilym Ddu) | andauthor = | translator = | editor =William Williams (Caledfryn) | section = | previous = [[../Coffadwriaeth am Mr J R Jones, Ramoth|Coffadwriaeth am Mr J R Jones, Ramoth]] | next = [[../Coffadwriaeth am Mrs Anne Evans, Abererch|Coffadwriaeth am Mrs Anne Evans, Abererch]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Gardd Eifion.djvu" from=97 to=97 /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Coffadwriaeth am Mr John Williams, Peroriaethydd}} [[Categori:Gardd Eifion]] ap83144hecwnv4hlbk5ew1v5ysbyh70 104 85865 166206 2026-06-11T21:48:37Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 166206 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|COFFADWRIAETH<br>Am ANNE EVANS, PRIOD JOHN EVANS,<br>ABERERCH, EIFIONYDD}}<br>Yr hon ydoedd ferch Mr. John Owen, Crafnant, Llanfair, yn Meirionydd; bu farw Ebril 8, 1818. Ei hoedran 34.}} {{center block| <poem> How lov'd, how valu'd, once, avails thee not, To whom related, or by whom begot, A heap of dust alone remains of thee, 'Tis all thou art and so the proud shall be." </poem> }} <br> {{Center block/s}} <poem> Och! wylo bu'm uwchlaw bedd Un gywiraf fu'n gorwedd; Er o'i hol wylo'r heli, Galon hael, nis gwelwn hi; Ow! myned heb ymanerch Obry i fro Abererch. Digwydd trist i'r gym'dogaeth, A phraw dwfn i'w phriod aeth; Lleyn drist sydd â llen drosti, O! duodd awr ei dydd hi; Braw o fewn bro Eifionydd, A thrist fron i Feirion fydd; Y dirion fam, drwy iawn fodd, Ei theg wr, doeth a garodd. A'i theulu mân, dianaf, Yn bedwar cymhar eu caf, I gychwyn mewn teg iechyd, Druain bach, dan droion byd; A Duw'r hedd hyd fedd a fo, Yn yr iawn a'u harweinio. Diau mai gwael flodeuyn, Byr ei dwf, a brau yw dyn; Va wyneb terfyn einioes, I estyn awr dyn nid oes </poem> <br><noinclude>{{Div end}}</noinclude> 31ivunfsowfc6bbakszeiqxzcm1846g 104 85866 166207 2026-06-11T21:50:17Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 166207 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" />{{Center block/s}}</noinclude><poem> Na thir cudd in', na thŵr cau, I ddiengyd yn nydd angau; Y fun hael oedd fwyn i'w heinioes, Hunodd yn mlodeu ei hoes; I weiniaid, pwy adwaenodd Un lloer hael, fai'n well ei rhodd? Bri hon a gaiff hir barhau, Synwyr ac elusenau; Mwyn oedd ac amyneddol, Hynod ei pharch, di nwyd ffol; Cysur difesur a fu, A thawelaidd i'w theulu. Er trymed y golled gaeth, Weled awr ei marwolaeth, Buddiol in' yw boddloni, Ys Duw a wnaeth, dysdawn ni. Treuliodd ei hoes yn foesol, Ni chair ei hanair o'i hol; O Feirion i Eifionydd Y daeth yn moreu ei dydd, Yn wraig dda—un rywiawg ddoeth, Iach, ifanc, lawn ei chyfoeth. O Grafnant, mwyniant ei modd, A'u rhyw enwog yr hanodd; Daliwn hyn, dilyn ei hach, Mi a allwn yn mhellach; O lin i lin, hyd flaenawr Tudur mwyn, a'r Tewdwr mawr; Nid pell yn y llinell hon, Glana llaif, yw Glyn Llifon; Ac Archddeon Meirionydd, Gwr o ddawn goreu i'w ddydd. Oferedd im' fyfyriaw Ar wych drefn yr achau draw: I ddaear gudd, dan ddôr gau, Heb ochel daw pob achau. </poem> <br><noinclude>{{Div end}}</noinclude> mk6gnh2glczcs4bvuxwot7duvontj0t 104 85867 166208 2026-06-11T21:51:17Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 166208 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" />{{Center block/s}}</noinclude><poem> Er wylo'r dagrau heli, Ein chwaer hon, gwn na chair hi, Wele byrth anfarwol bau, Uwch annedwydd och'neidiau: Lle mae hyder tynerawl, Ei bod fyth mewn byd o fawl. Dringwn, ehedwn yn hy' Drwy wybren o dir obry; :Yno ei cawn o fewn côr, Heb len, ar wedd ei Blaenor: Clywn sain tra chywrain ei cherdd, Dysgwn ei pharadwysgerdd: Tonau rhwydd, tanau rhuddaur, Dwy law noeth ar delyn aur! Y byd a'i lwgr enbydol, A phoenau'r angau ar ol: Diau'n chwaer, dan ei choron, Onid hardd yw enaid hon? O rhodiwn fel mae'n rheidiol, I fro'r hedd fry ar ei hol, Diau yr awn wedi'r oes Ar ol Ann i'r ail einioes. </poem> {{Div end}} <br> <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{c|{{mawr|COFFADW RIAETH}}<br>Am MR. D. RICHARDS (Dafydd Ionawr),}}<br>Bu farw Mai 11, 1827, ac a gladdwyd yn mynnent Dolgellau; oed 75.}} {{c|"HWY PERY CLOD NA GOLUD."}} {{Center block/s}} <poem> Gwyfo'r wyf—gwae fi o'r awr Y llynedd golli Ionawr: Beth a wnaf ar ol Dafydd? Mae'n syndod ddarfod ei ddydd! </poem> <br><section end="bbb"/><noinclude>{{Div end}}</noinclude> hc070w519y11sp989tjirfw0mihpxi5 166209 166208 2026-06-11T21:53:25Z AlwynapHuw 1710 166209 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" />{{Center block/s}}</noinclude><poem> Er wylo'r dagrau heli, Ein chwaer hon, gwn na chair hi, Wele byrth anfarwol bau, Uwch annedwydd och'neidiau: Lle mae hyder tynerawl, Ei bod fyth mewn byd o fawl. Dringwn, ehedwn yn hy' Drwy wybren o dir obry; :Yno ei cawn o fewn côr, Heb len, ar wedd ei Blaenor: Clywn sain tra chywrain ei cherdd, Dysgwn ei pharadwysgerdd: Tonau rhwydd, tanau rhuddaur, Dwy law noeth ar delyn aur! Y byd a'i lwgr enbydol, A phoenau'r angau ar ol: Diau'n chwaer, dan ei choron, Onid hardd yw enaid hon? O rhodiwn fel mae'n rheidiol, I fro'r hedd fry ar ei hol, Diau yr awn wedi'r oes Ar ol Ann i'r ail einioes. </poem> {{Div end}} <br> <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{c|{{mawr|COFFADWRIAETH<br>Am MR. D. RICHARDS (Dafydd Ionawr),}}<br>''Bu farw Mai 11, 1827, ac a gladdwyd yn mynnent Dolgellau; oed 75.''}} {{c|"HWY PERY CLOD NA GOLUD."}} {{Center block/s}} <poem> Gwyfo'r wyf—gwae fi o'r awr Y llynedd golli Ionawr: Beth a wnaf ar ol Dafydd? Mae'n syndod ddarfod ei ddydd! </poem> <br><section end="bbb"/><noinclude>{{Div end}}</noinclude> ldkhb1wagiuwvkdaehe7uv561aqlt5m 104 85868 166210 2026-06-11T22:01:07Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 166210 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" />{{Center block/s}}</noinclude><poem> Deuodd i mi dywydd mawr Eleni ar ol Ionawr; Dydd o niwl—deuodd y nos, Dydd ochain—on'd oedd achos? Aethus amorth ei symud, Braidd in' fyw a'n bardd yn fud; O'i ol od awn i wylo, Uwchlaw ei fedd, ni chlyw fo; O gofynwn gysunair, Ni ddaw dim—ni ddywed air. Y marw at farw a fwriwyd, Synu yr y'm os Ionawr wyd: Ow! Meirion lwys—mae'r hen wlad Am Ddafydd yn ymddifad: A drwg ei fod a'i drigias Mewn glyn, o dan y maen glas Y prawf o'i waith pur a fydd I'r ail dŵf ar ol Dafydd, Er cof am wyrth Jehofa— Mewn helaeth farddoniaeth dda; Mae'n anhawdd in' mewn uniaith Gael cryfach amgenach gwaith: A'i beraidd enw, bardd Ionawr, Erys fyth hyd yr oes fawr; Ni adawodd, ddyn duwiol, Dafydd ei eilfydd o'i ol. Mwy ei rym na Homer oedd, Liên Athen, llawn o ieithoedd; Helicon ffynon hoff wawd, A drosodd ei dw'r isawd: Ac O! mawr waedd Cymru wen, Ow! ddu niwaid ddwyn awen. Braidd yn iach un o'n beirdd ni, Drwy oror gwlad Eryr, </poem><noinclude>{{Div end}}</noinclude> iximq044xiby3a9ey5g5e3e1mjuen5j 104 85869 166211 2026-06-11T22:02:01Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 166211 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{Center block/s}} <poem>Gwel'd yr y'm y glod a'r iaith, Mewn dim, yn myned ymaith: Sarhau y gerdd—sy er gwaeth, A braw ddwyn ein barddoniaeth. Och! Wynedd, yn iach wenu, Ni bydd dawn yn y bedd du: Yr awen ber yno baid, Eithr hyn, ni thaw yr enaid; I'r wreichionen ddibenyd, Nid yw boen newid ei byd: Aeth hon i lon oleunef, Ar oes hir i'w aros ef. </poem> {{Div end}} <br> <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{c|DAFYDD IONAWR a GORONWY OWEN.}} {{c|Gwybydded y ddarllenydd mai ar gyfer yr un amser o'r flwyddyn y ganwyd Mr D. Richards a Mr G. Owen, sef yn mis Ionawr; a dyna yr achos iddo gyfenwi ei hun yn Ddafydd Ionawr, &c hyny y dywedai R. ab Gwilym Ddu fel y canlyn:}} {{center block| <poem> Caed blodau gorau ac aeron—gynau, ::Yn ein Gwynedd ffrwythlon, :Ganwyd Ionawr mawr Meirion :Yr un mis a Gronwy Mon. </poem> }} <br> {{c|Dywedwyd fal hyn ar ol Mr Gronwy Owen, herwydd na wyddis yn sicr yn mha le y claddwyd ef; rhai a ddywedant mai yn Llan Andreas, Virginia; ereill a wrthddywedant hyny;—ac felly methwyd a chael iawn wybodaeth hollol, er maint a ymholwyd am y lle mae yn gorwedd, hyd yn hyn.}} {{center block| <poem> Am Gronwy mawr rinwedd—Mon a geir ::Mewn garwaf ddihunedd; :Yno coffeir ei anedd; :Ow! 'mha fan y mae ei fedd? </poem> }} <br> <section end="bbb"/><noinclude><references/></noinclude> 6hfsmzhopns75xt5fr49nuucnanbawn 166213 166211 2026-06-11T22:26:24Z AlwynapHuw 1710 166213 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" />{{Center block/s}}</noinclude><poem>Gwel'd yr y'm y glod a'r iaith, Mewn dim, yn myned ymaith: Sarhau y gerdd—sy er gwaeth, A braw ddwyn ein barddoniaeth. Och! Wynedd, yn iach wenu, Ni bydd dawn yn y bedd du: Yr awen ber yno baid, Eithr hyn, ni thaw yr enaid; I'r wreichionen ddibenyd, Nid yw boen newid ei byd: Aeth hon i lon oleunef, Ar oes hir i'w aros ef. </poem> {{Div end}} <br> <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{c|DAFYDD IONAWR a GORONWY OWEN.}} {{c|Gwybydded y ddarllenydd mai ar gyfer yr un amser o'r flwyddyn y ganwyd Mr D. Richards a Mr G. Owen, sef yn mis Ionawr; a dyna yr achos iddo gyfenwi ei hun yn Ddafydd Ionawr, &c hyny y dywedai R. ab Gwilym Ddu fel y canlyn:}} {{center block| <poem> Caed blodau gorau ac aeron—gynau, ::Yn ein Gwynedd ffrwythlon, :Ganwyd Ionawr mawr Meirion :Yr un mis a Gronwy Mon. </poem> }} <br> {{c|Dywedwyd fal hyn ar ol Mr Gronwy Owen, herwydd na wyddis yn sicr yn mha le y claddwyd ef; rhai a ddywedant mai yn Llan Andreas, Virginia; ereill a wrthddywedant hyny;—ac felly methwyd a chael iawn wybodaeth hollol, er maint a ymholwyd am y lle mae yn gorwedd, hyd yn hyn.}} {{center block| <poem> Am Gronwy mawr rinwedd—Mon a geir ::Mewn garwaf ddihunedd; :Yno coffeir ei anedd; :Ow! 'mha fan y mae ei fedd? </poem> }} <br> <section end="bbb"/><noinclude><references/></noinclude> dtak5dc0jys9v2tvsx0w5e02acvd4ce 0 85870 166212 2026-06-11T22:25:21Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title =Gardd Eifion | author =Robert Williams (Robert ap Gwilym Ddu) | andauthor = | translator = | editor =William Williams (Caledfryn) | section = | previous = [[../Coffadwriaeth am Mr John Williams, Peroriaethydd|Coffadwriaeth am Mr John Williams, Peroriaethydd]] | next = [[../Coffadwriaeth am Dafydd Ionawr|Coffadwriaeth am Dafydd Ionawr]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Gardd Eifion.djvu" from..." 166212 wikitext text/x-wiki {{header | title =Gardd Eifion | author =Robert Williams (Robert ap Gwilym Ddu) | andauthor = | translator = | editor =William Williams (Caledfryn) | section = | previous = [[../Coffadwriaeth am Mr John Williams, Peroriaethydd|Coffadwriaeth am Mr John Williams, Peroriaethydd]] | next = [[../Coffadwriaeth am Dafydd Ionawr|Coffadwriaeth am Dafydd Ionawr]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Gardd Eifion.djvu" from=97 to=97 /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Coffadwriaeth am Mrs Anne Evans, Abererch}} [[Categori:Gardd Eifion]] 3kx665t53dqekwyuqydzjbmq9qeet9l 166214 166212 2026-06-11T22:28:02Z AlwynapHuw 1710 166214 wikitext text/x-wiki {{header | title =Gardd Eifion | author =Robert Williams (Robert ap Gwilym Ddu) | andauthor = | translator = | editor =William Williams (Caledfryn) | section = | previous = [[../Coffadwriaeth am Mr John Williams, Peroriaethydd|Coffadwriaeth am Mr John Williams, Peroriaethydd]] | next = [[../Coffadwriaeth am Dafydd Ionawr|Coffadwriaeth am Dafydd Ionawr]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Gardd Eifion.djvu" from=98 to=100 tosection="aaa" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Coffadwriaeth am Mrs Anne Evans, Abererch}} [[Categori:Gardd Eifion]] 28qwbw60qk9q98uh2cm8glndph59nfn 0 85871 166215 2026-06-11T22:31:59Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title =Gardd Eifion | author =Robert Williams (Robert ap Gwilym Ddu) | andauthor = | translator = | editor =William Williams (Caledfryn) | section = | previous = [[../Coffadwriaeth am Mrs Anne Evans, Abererch|Coffadwriaeth am Mrs Anne Evans, Abererch]] | next = [[../Dafydd Ionawr a G Owen|Dafydd Ionawr a G Owen]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Gardd Eifion.djvu" from=100 to=102 fromsection="bbb"..." 166215 wikitext text/x-wiki {{header | title =Gardd Eifion | author =Robert Williams (Robert ap Gwilym Ddu) | andauthor = | translator = | editor =William Williams (Caledfryn) | section = | previous = [[../Coffadwriaeth am Mrs Anne Evans, Abererch|Coffadwriaeth am Mrs Anne Evans, Abererch]] | next = [[../Dafydd Ionawr a G Owen|Dafydd Ionawr a G Owen]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Gardd Eifion.djvu" from=100 to=102 fromsection="bbb" tosection="aaa" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Coffadwriaeth am Dafydd Ionawr}} [[Categori:Gardd Eifion]] [[Categori:David Richards (Dafydd Ionawr)]] ecxd2ume5t0anb3azwm38gc41klw71v 0 85872 166216 2026-06-11T22:43:25Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title =Gardd Eifion | author =Robert Williams (Robert ap Gwilym Ddu) | andauthor = | translator = | editor =William Williams (Caledfryn) | section = | previous = [[../Coffadwriaeth am Dafydd Ionawr|Coffadwriaeth am Dafydd Ionawr]] | next = [[../Coffadwriaeth am Dewi Wyn o Eifion|Coffadwriaeth am Dewi Wyn o Eifion]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Gardd Eifion.djvu" from=102 to=102 fromsection="bbb..." 166216 wikitext text/x-wiki {{header | title =Gardd Eifion | author =Robert Williams (Robert ap Gwilym Ddu) | andauthor = | translator = | editor =William Williams (Caledfryn) | section = | previous = [[../Coffadwriaeth am Dafydd Ionawr|Coffadwriaeth am Dafydd Ionawr]] | next = [[../Coffadwriaeth am Dewi Wyn o Eifion|Coffadwriaeth am Dewi Wyn o Eifion]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Gardd Eifion.djvu" from=102 to=102 fromsection="bbb" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Dafydd Ionawr a G Owen}} [[Categori:Gardd Eifion]] [[Categori:David Richards (Dafydd Ionawr)]] [[Categori:Goronwy Owen]] imc7yrm53f1q6kaix80osljl2anwfqc 0 85873 166223 2026-06-11T23:02:00Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title =Gardd Eifion | author =Robert Williams (Robert ap Gwilym Ddu) | andauthor = | translator = | editor =William Williams (Caledfryn) | section = | previous = [[../Cywydd dyhuddiant i Dafydd Ddu o Eryri|Cywydd dyhuddiant i Dafydd Ddu o Eryri]] | next = [[../Coffadwriaeth am Dewi Wyn o Eifion|Coffadwriaeth am Dewi Wyn o Eifion]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Gardd Eifion.djvu" from=137 to=140..." 166223 wikitext text/x-wiki {{header | title =Gardd Eifion | author =Robert Williams (Robert ap Gwilym Ddu) | andauthor = | translator = | editor =William Williams (Caledfryn) | section = | previous = [[../Cywydd dyhuddiant i Dafydd Ddu o Eryri|Cywydd dyhuddiant i Dafydd Ddu o Eryri]] | next = [[../Coffadwriaeth am Dewi Wyn o Eifion|Coffadwriaeth am Dewi Wyn o Eifion]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Gardd Eifion.djvu" from=137 to=140 fromsection="bbb" tosection="aaa" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Anerchiad i J. W. Richards, Plas-y-brain, Mon}} [[Categori:Gardd Eifion]] 1t63p1bx2xlyrhazdqmx1amqrjal7ax 166226 166223 2026-06-11T23:09:21Z AlwynapHuw 1710 166226 wikitext text/x-wiki {{header | title =Gardd Eifion | author =Robert Williams (Robert ap Gwilym Ddu) | andauthor = | translator = | editor =William Williams (Caledfryn) | section = | previous = [[../Cywydd dyhuddiant i Dafydd Ddu o Eryri|Cywydd dyhuddiant i Dafydd Ddu o Eryri]] | next = [[../Englynion moesol a diniwaid|Englynion moesol a diniwaid]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Gardd Eifion.djvu" from=137 to=140 fromsection="bbb" tosection="aaa" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Anerchiad i J. W. Richards, Plas-y-brain, Mon}} [[Categori:Gardd Eifion]] bpz5nfj5m675t6u911eu1z0c49hepvb 0 85874 166225 2026-06-11T23:06:56Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title =Gardd Eifion | author =Robert Williams (Robert ap Gwilym Ddu) | andauthor = | translator = | editor =William Williams (Caledfryn) | section = | previous = [[../Coffadwriaeth am Dewi Wyn o Eifionn|Coffadwriaeth am Dewi Wyn o Eifion]] | next = [[../Dau Englyn oddiwrth ddyall fod y clyw yn trymhau|Dau Englyn oddiwrth ddyall fod y clyw yn trymhau]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Gardd Eifion.d..." 166225 wikitext text/x-wiki {{header | title =Gardd Eifion | author =Robert Williams (Robert ap Gwilym Ddu) | andauthor = | translator = | editor =William Williams (Caledfryn) | section = | previous = [[../Coffadwriaeth am Dewi Wyn o Eifionn|Coffadwriaeth am Dewi Wyn o Eifion]] | next = [[../Dau Englyn oddiwrth ddyall fod y clyw yn trymhau|Dau Englyn oddiwrth ddyall fod y clyw yn trymhau]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Gardd Eifion.djvu" from=140 to=142 fromsection="bbb" tosection="aaa" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Englynion moesol a diniwaid}} [[Categori:Gardd Eifion]] b6fqon2rwkeeur31fypcrrhgnxol2ix 166227 166225 2026-06-11T23:10:26Z AlwynapHuw 1710 166227 wikitext text/x-wiki {{header | title =Gardd Eifion | author =Robert Williams (Robert ap Gwilym Ddu) | andauthor = | translator = | editor =William Williams (Caledfryn) | section = | previous = [[../Anerchiad i J. W. Richards, Plas-y-brain, Mon|Anerchiad i J. W. Richards, Plas-y-brain, Mon]] | next = [[../Dau Englyn oddiwrth ddyall fod y clyw yn trymhau|Dau Englyn oddiwrth ddyall fod y clyw yn trymhau]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Gardd Eifion.djvu" from=140 to=142 fromsection="bbb" tosection="aaa" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Englynion moesol a diniwaid}} [[Categori:Gardd Eifion]] mcbwg844m0u1os53mbr7jtmwuoxv1d0 0 85875 166229 2026-06-11T23:13:20Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title =Gardd Eifion | author =Robert Williams (Robert ap Gwilym Ddu) | andauthor = | translator = | editor =William Williams (Caledfryn) | section = | previous = [[../Englynion moesol a diniwaid|Englynion moesol a diniwaid]] | next = [[../I'r Cardotyn crwydraidd|I'r Cardotyn crwydraidd]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Gardd Eifion.djvu" from=142 to=143 fromsection="bbb" tosection="aaa" /> </div>..." 166229 wikitext text/x-wiki {{header | title =Gardd Eifion | author =Robert Williams (Robert ap Gwilym Ddu) | andauthor = | translator = | editor =William Williams (Caledfryn) | section = | previous = [[../Englynion moesol a diniwaid|Englynion moesol a diniwaid]] | next = [[../I'r Cardotyn crwydraidd|I'r Cardotyn crwydraidd]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Gardd Eifion.djvu" from=142 to=143 fromsection="bbb" tosection="aaa" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Dau Englyn oddiwrth ddyall fod y clyw yn trymhau}} [[Categori:Gardd Eifion]] 2upef1yeyxq08cv8ok2rryml5hvjnse 0 85876 166230 2026-06-11T23:15:50Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title =Gardd Eifion | author =Robert Williams (Robert ap Gwilym Ddu) | andauthor = | translator = | editor =William Williams (Caledfryn) | section = | previous = [[../Dau Englyn oddiwrth ddyall fod y clyw yn trymhau|Dau Englyn oddiwrth ddyall fod y clyw yn trymhau]] | next = [[../I'r Ehedydd ar ddechreu ei dymor|I'r Ehedydd ar ddechreu ei dymor]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Gardd Eifion.djvu"..." 166230 wikitext text/x-wiki {{header | title =Gardd Eifion | author =Robert Williams (Robert ap Gwilym Ddu) | andauthor = | translator = | editor =William Williams (Caledfryn) | section = | previous = [[../Dau Englyn oddiwrth ddyall fod y clyw yn trymhau|Dau Englyn oddiwrth ddyall fod y clyw yn trymhau]] | next = [[../I'r Ehedydd ar ddechreu ei dymor|I'r Ehedydd ar ddechreu ei dymor]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Gardd Eifion.djvu" from=143 to=143 fromsection="bbb" tosection="ccc" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Dau Englyn oddiwrth ddyall fod y clyw yn trymhau}} [[Categori:Gardd Eifion]] ddgv2sz4ni74dqomsl7kw9l0vysgmjg 166231 166230 2026-06-11T23:16:36Z AlwynapHuw 1710 166231 wikitext text/x-wiki {{header | title =Gardd Eifion | author =Robert Williams (Robert ap Gwilym Ddu) | andauthor = | translator = | editor =William Williams (Caledfryn) | section = | previous = [[../Dau Englyn oddiwrth ddyall fod y clyw yn trymhau|Dau Englyn oddiwrth ddyall fod y clyw yn trymhau]] | next = [[../I'r Ehedydd ar ddechreu ei dymor|I'r Ehedydd ar ddechreu ei dymor]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Gardd Eifion.djvu" from=143 to=143 fromsection="bbb" tosection="ccc" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:I'r Cardotyn crwydraidd}} [[Categori:Gardd Eifion]] 5wgsbsf6bfstlrhavo6plasff7em7un 0 85877 166233 2026-06-11T23:19:12Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title =Gardd Eifion | author =Robert Williams (Robert ap Gwilym Ddu) | andauthor = | translator = | editor =William Williams (Caledfryn) | section = | previous = [[../I'r Cardotyn crwydraidd|I'r Cardotyn crwydraidd]] | next = [[../I anerch Dafydd Ionawr|I anerch Dafydd Ionawr]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Gardd Eifion.djvu" from=143 to=143 fromsection="ddd" tosection="eee" /> </div> ==Nodiad..." 166233 wikitext text/x-wiki {{header | title =Gardd Eifion | author =Robert Williams (Robert ap Gwilym Ddu) | andauthor = | translator = | editor =William Williams (Caledfryn) | section = | previous = [[../I'r Cardotyn crwydraidd|I'r Cardotyn crwydraidd]] | next = [[../I anerch Dafydd Ionawr|I anerch Dafydd Ionawr]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Gardd Eifion.djvu" from=143 to=143 fromsection="ddd" tosection="eee" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:I'r Ehedydd ar ddechreu ei dymor}} [[Categori:Gardd Eifion]] 0ztyfigvua1rn3pwaz8x2cfwthdduve 0 85878 166234 2026-06-11T23:23:24Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title =Gardd Eifion | author =Robert Williams (Robert ap Gwilym Ddu) | andauthor = | translator = | editor =William Williams (Caledfryn) | section = | previous = [[../I'r Ehedydd ar ddechreu ei dymor|I'r Ehedydd ar ddechreu ei dymor]] | next = [[../I'w argraffu ar lech uwch ben drws Capel|I'w argraffu ar lech uwch ben drws Capel]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Gardd Eifion.djvu" from=143 to=143..." 166234 wikitext text/x-wiki {{header | title =Gardd Eifion | author =Robert Williams (Robert ap Gwilym Ddu) | andauthor = | translator = | editor =William Williams (Caledfryn) | section = | previous = [[../I'r Ehedydd ar ddechreu ei dymor|I'r Ehedydd ar ddechreu ei dymor]] | next = [[../I'w argraffu ar lech uwch ben drws Capel|I'w argraffu ar lech uwch ben drws Capel]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Gardd Eifion.djvu" from=143 to=143 fromsection="fff" " /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:I anerch Dafydd Ionawr}} [[Categori:Gardd Eifion]] [[Categori:David Richards (Dafydd Ionawr)]] 83l0tq0n2ei4c6migvek11uwkq86d6j 0 85879 166235 2026-06-11T23:27:39Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title =Gardd Eifion | author =Robert Williams (Robert ap Gwilym Ddu) | andauthor = | translator = | editor =William Williams (Caledfryn) | section = | previous = [[../I anerch Dafydd Ionawr|I anerch Dafydd Ionawr]] | next = [[../Ar ymadawiad Mr. J. M. Thomas o Nefyn|Ar ymadawiad Mr. J. M. Thomas o Nefyn]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Gardd Eifion.djvu" from=144 to=144 tosection="aaa" /> </div..." 166235 wikitext text/x-wiki {{header | title =Gardd Eifion | author =Robert Williams (Robert ap Gwilym Ddu) | andauthor = | translator = | editor =William Williams (Caledfryn) | section = | previous = [[../I anerch Dafydd Ionawr|I anerch Dafydd Ionawr]] | next = [[../Ar ymadawiad Mr. J. M. Thomas o Nefyn|Ar ymadawiad Mr. J. M. Thomas o Nefyn]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Gardd Eifion.djvu" from=144 to=144 tosection="aaa" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:I'w argraffu ar lech uwch ben drws Capel}} [[Categori:Gardd Eifion]] 2j69ncpbrtlfc4kfb88bmejt12n29z8 0 85880 166236 2026-06-11T23:30:26Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title =Gardd Eifion | author =Robert Williams (Robert ap Gwilym Ddu) | andauthor = | translator = | editor =William Williams (Caledfryn) | section = | previous = [[../I'w argraffu ar lech uwch ben drws Capel|I'w argraffu ar lech uwch ben drws Capel]] | next = [[../Profiad dan wendid iechyd|Profiad dan wendid iechyd]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Gardd Eifion.djvu" from=144 to=145 fromsection="b..." 166236 wikitext text/x-wiki {{header | title =Gardd Eifion | author =Robert Williams (Robert ap Gwilym Ddu) | andauthor = | translator = | editor =William Williams (Caledfryn) | section = | previous = [[../I'w argraffu ar lech uwch ben drws Capel|I'w argraffu ar lech uwch ben drws Capel]] | next = [[../Profiad dan wendid iechyd|Profiad dan wendid iechyd]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Gardd Eifion.djvu" from=144 to=145 fromsection="bbb" tosection="aaa" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Ar ymadawiad Mr. J. M. Thomas o Nefyn}} [[Categori:Gardd Eifion]] p7o0c8vxmbe1doh6ptobf6yjt8vfsae 0 85881 166237 2026-06-11T23:36:30Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title =Gardd Eifion | author =Robert Williams (Robert ap Gwilym Ddu) | andauthor = | translator = | editor =William Williams (Caledfryn) | section = | previous = [[../Ar ymadawiad Mr. J. M. Thomas o Nefyn|Ar ymadawiad Mr. J. M. Thomas o Nefyn]] | next = [[../Y cadarn a symudir heb waith llaw|Y cadarn a symudir heb waith llaw]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Gardd Eifion.djvu" from=145 to=145 from..." 166237 wikitext text/x-wiki {{header | title =Gardd Eifion | author =Robert Williams (Robert ap Gwilym Ddu) | andauthor = | translator = | editor =William Williams (Caledfryn) | section = | previous = [[../Ar ymadawiad Mr. J. M. Thomas o Nefyn|Ar ymadawiad Mr. J. M. Thomas o Nefyn]] | next = [[../Y cadarn a symudir heb waith llaw|Y cadarn a symudir heb waith llaw]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Gardd Eifion.djvu" from=145 to=145 fromsection="bbb" tosection="ccc" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Profiad dan wendid iechyd}} [[Categori:Gardd Eifion]] nkrm8dj0bxyxqs2ezy10uxn3kie3q8n 0 85882 166238 2026-06-11T23:39:10Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title =Gardd Eifion | author =Robert Williams (Robert ap Gwilym Ddu) | andauthor = | translator = | editor =William Williams (Caledfryn) | section = | previous = [[../Profiad dan wendid iechyd|Profiad dan wendid iechyd]] | next = [[../I ofyn Pibell|I ofyn Pibell]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Gardd Eifion.djvu" from=145 to=145 fromsection="ddd" tosection="eee" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeir..." 166238 wikitext text/x-wiki {{header | title =Gardd Eifion | author =Robert Williams (Robert ap Gwilym Ddu) | andauthor = | translator = | editor =William Williams (Caledfryn) | section = | previous = [[../Profiad dan wendid iechyd|Profiad dan wendid iechyd]] | next = [[../I ofyn Pibell|I ofyn Pibell]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Gardd Eifion.djvu" from=145 to=145 fromsection="ddd" tosection="eee" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Y cadarn a symudir heb waith llaw}} [[Categori:Gardd Eifion]] 2jo19w6f5rvd0a4g9o8dzzdn3oucoj6 0 85883 166239 2026-06-11T23:41:26Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title =Gardd Eifion | author =Robert Williams (Robert ap Gwilym Ddu) | andauthor = | translator = | editor =William Williams (Caledfryn) | section = | previous = [[../Y cadarn a symudir heb waith llaw|Y cadarn a symudir heb waith llaw]] | next = [[../Ar briodas Mr. J. M. Thomas, Aberteifi|Ar briodas Mr. J. M. Thomas, Aberteifi]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Gardd Eifion.djvu" from=145 to=145 fr..." 166239 wikitext text/x-wiki {{header | title =Gardd Eifion | author =Robert Williams (Robert ap Gwilym Ddu) | andauthor = | translator = | editor =William Williams (Caledfryn) | section = | previous = [[../Y cadarn a symudir heb waith llaw|Y cadarn a symudir heb waith llaw]] | next = [[../Ar briodas Mr. J. M. Thomas, Aberteifi|Ar briodas Mr. J. M. Thomas, Aberteifi]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Gardd Eifion.djvu" from=145 to=145 fromsection="fff" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:I ofyn Pibell}} [[Categori:Gardd Eifion]] ltc2qxyjayxwe7sv2nhubjqeamvoh7y 104 85884 166240 2026-06-12T00:16:58Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 166240 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|COFFADWRIAETH<br>AM Y DIWEDDAR FARDD GODIDOG, DEWI WYN O EIFION,}}Yr hwn a ymadawodd o'r fuchedd drancedig hon, Ionawr 17, 1841, yn 56 mlwydd oed. Rhoddwyd ei ran farwol i orwedd yn Mynwent Llangybi.}} {{Center block/s}} <poem> Gwae oror wag Eryri,—gwae ganoedd, ::Gwg Ionawr ddaeth ini: :Och! Wynedd, yn iach enwi :Iaith na dawn i'th enaid di. Gyrwyd i ni flaguryn—o ardd Duw, ::Iraidd deg blanigyn, :A'r nodd a rodd o'i wreiddyn :Yw da waith ein Dewi Wyn. Tyr Eifion ei bron am ein brawd,—a'i gwaedd ::Mal gweddw am briawd; :Gwae randir hon gan gryndawd, :Mawr dy loes, hen Gymru dlawd. Mae'r enaid yn merwino—am Ddafydd, ::Ymddifad wyf hebddo; :A'r galon bur yn curo, :A hir ddeil o'i herwydd o. Gwae fi, rhaid boddi dan bwys—poen gyfyng, ::Pan gofiwyf ei orphwys; :A deoliad y wiwlwys :Awen o'r Gaerwen i'r gwys. Gwyddom am ei gywyddau,—a gwiwdeb ::Ei gedyrn linellau; :Pob cydsain gywrain yn gwau :Anadlant yn eu awdlau. </poem> <br><noinclude>{{Div end}}</noinclude> 19492rykz97wmm6i5vt3fc6xz6g00wm 166241 166240 2026-06-12T00:17:21Z AlwynapHuw 1710 166241 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|COFFADWRIAETH<br>AM Y DIWEDDAR FARDD GODIDOG, DEWI WYN O EIFION,}}<br>Yr hwn a ymadawodd o'r fuchedd drancedig hon, Ionawr 17, 1841, yn 56 mlwydd oed. Rhoddwyd ei ran farwol i orwedd yn Mynwent Llangybi.}} {{Center block/s}} <poem> Gwae oror wag Eryri,—gwae ganoedd, ::Gwg Ionawr ddaeth ini: :Och! Wynedd, yn iach enwi :Iaith na dawn i'th enaid di. Gyrwyd i ni flaguryn—o ardd Duw, ::Iraidd deg blanigyn, :A'r nodd a rodd o'i wreiddyn :Yw da waith ein Dewi Wyn. Tyr Eifion ei bron am ein brawd,—a'i gwaedd ::Mal gweddw am briawd; :Gwae randir hon gan gryndawd, :Mawr dy loes, hen Gymru dlawd. Mae'r enaid yn merwino—am Ddafydd, ::Ymddifad wyf hebddo; :A'r galon bur yn curo, :A hir ddeil o'i herwydd o. Gwae fi, rhaid boddi dan bwys—poen gyfyng, ::Pan gofiwyf ei orphwys; :A deoliad y wiwlwys :Awen o'r Gaerwen i'r gwys. Gwyddom am ei gywyddau,—a gwiwdeb ::Ei gedyrn linellau; :Pob cydsain gywrain yn gwau :Anadlant yn eu awdlau. </poem> <br><noinclude>{{Div end}}</noinclude> 5nzxuilbdex7a3ymxp2bnq4j83gsqw1 104 85885 166242 2026-06-12T00:19:35Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 166242 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" />{{Center block/s}}</noinclude><poem> Dawn Eden a'i dynododd uwch eraill, ::A chywrain ymadrodd: :Dilafur y dylifodd :Yr iaith o'i ben wrth ei bodd. Hwn fydd mawr bob awr tra bo—urdduniant ::I farddoniaeth Cymro: :Er bedd erchyll, dywyll do, :Ei enw ni chuddir yno. Ar fyd beirdd anorfod ben,—mawr ydoedd ::Ymherawdwr Awen: :I'w ddyddiau, ofydd addien, :Gymhar hardd i Gomer hen. Mewn gorhoen o'i boen dybenawl,—o'r ing, ::Drwy angau'n fuddugawl: :Unodd ei gerdd awenawl :A beirddion gwynion y gwawl. </poem> {{Div end}} <br> <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{c|{{mawr|COFFADWRIAETH<br>Am SION ROBERTS Y BARDD (Sion Lleyn),}}<br>Yr hwn a drengodd Mai 7, 1817, yn 68 oed.}} {{Center block/s}} <poem> Gwae L'yn, nid gwiw eleni, Eithr du oll yw'th awyr di; Pa dymhestl ddiddestl a ddaeth Ar dir dy briodoriaeth? Dilewyd anadl awen, Ys yw'r bardd a'i oes ar ben; Mae'r iaith wedi marw weithion, Er y sydd, o bu farw Sion; Wylais swrn, pan glywais o Ddwyn awen i Ddeneio.<ref>Enw yr Eglwys lle claddwyd ef.</ref> </poem> <section end="bbb"/><noinclude>{{Div end}}</noinclude> mgu4yjrmxyj8j1y3go1ez25zavczdho 104 85886 166243 2026-06-12T00:23:31Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 166243 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" />{{Center block/s}}</noinclude><poem> Mae'n alar am anwylyd, I'w hoff ddyweddi o hyd; Och! wael fun, uwchlaw ei fedd, Wylo dw'r wel'd ei orwedd; Hunaw o Sion, hyny sydd Wae o fewn i Eifionydd: Ei fywyd, o'r byd i ben, Ddifodwyd gan Ddafaden;<ref>Dafad Wyllt.</ref> Gwae fi aros gyferyd, A'r bedd i gyniwair byd. Dyn oedd am adnewyddu Y gerdd fwyn i'r graddau fu; Ymroadur mawr ydoedd, A dwfn ei fyfyrdod oedd. Ni ddeil awen o ddwylaw Angau trwm i ddiengyd draw; Fe t'ai urddawl, pa farddas A dry fin ei gleddyf glas? Hen addysg awenyddol A saif i rai fo ar ol; Emynau teg awdlau gynt, Cofnodau cyfain ydynt: Ardderchog oediog awdwr, O'r hen feirdd yr hynaf wr; Ond bid un yr oed y bo, Duw a fyn wneud a fyno. Na ymyrwn â'n marwol Ddyn hwn—na wylwn o'i ol: Ffyddlawn a boddlawn y bu Yn ei oes dan iau Iesu: Marw! mawr elw yr alwad I'w ddwyn fry i dŷ ei Dad, I wau cu odlau cydlef A llon awenyddion nef: Cai'r Ion yn foddlon i fawl, Llais brawd y llu ysbrydawl. </poem> <br><noinclude>{{Div end}}</noinclude> onur5orxxb6us2cf7o7sx1ifehitysj 104 85887 166244 2026-06-12T00:25:16Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 166244 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" />{{Center block/s}}</noinclude><poem> Iddo Ef, cyd addefant Y mawl ar bob dwyfawl dant; Prydant am y priodwaed, Yr un gerdd am rin y gwaed: Yno Sion, fu was anwyl, Gwedi ei gur caiff gadw gwyl </poem> {{Div end}} <br> <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{c|{{mawr|COFFADWRIAETH<br>AM Y DIWEDDAR BARCH. JOHN JONES,}}<br> Gweinidog yr Efengyl yn Nefyn, &c., Swydd Gaernarfon. Bu farw Rhagfyr 31, 1826.}} Yr oedd Mr J. Jones, yn ddyn ieuanc prydferth, genedigol o Swydd Garedigion, o ymarweddiad moesol, a diargyhoedd; o ran ei ddawn yn boblogaidd ac yn hynod o lithrig a hyawdl ei ymadrodd, yn bregethwr treiddgar a deallus ar ei destynau, ac yn cael ei ystyried fel dyn tra chyfrifol gan bawb yn gyffredin, hefyd yn deilwng o amgen cofiant o lawer na'r mawrnad byr hwn. Ei oedran 29. {{Center block/s}} <poem> Briw dur a dolur dilon—eirf angau, ::Ow'r efengyl dirion; :Brad gwelwch! briw hyd galon :Im' er y sydd—marw yw Sion. O, f'enaid! gwae Eifionydd—dduo haul ::Ddoe o'i hynt ysplenydd: :Dwyn a gwyro dan gaerydd :Hwn ar daith haner y dydd. Trwy Eglwysydd trig loesau, —trwy Wynedd, ::Trwy anwyl hen dadau: :Trom y loes sy'n tra amlhau :Trwy duedd tir y Dehau. I Arfon oer dòn yw'r dydd,—i Nefyn ::Mae'n ofid a cherydd: :Mawr wylo am areilydd, :Arwyl fawr o'i ol a fydd. </poem><section end="bbb"/><noinclude>{{Div end}}</noinclude> 1z6vii4ymb502q24ks0wm7ax90gowmd 166246 166244 2026-06-12T00:26:09Z AlwynapHuw 1710 166246 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" />{{Center block/s}}</noinclude><poem> Iddo Ef, cyd addefant Y mawl ar bob dwyfawl dant; Prydant am y priodwaed, Yr un gerdd am rin y gwaed: Yno Sion, fu was anwyl, Gwedi ei gur caiff gadw gwyl </poem> {{Div end}} <br> <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{c|{{mawr|COFFADWRIAETH<br>AM Y DIWEDDAR BARCH. JOHN JONES,}}<br> Gweinidog yr Efengyl yn Nefyn, &c., Swydd Gaernarfon. Bu farw Rhagfyr 31, 1826.}} Yr oedd Mr J. Jones, yn ddyn ieuanc prydferth, genedigol o Swydd Garedigion, o ymarweddiad moesol, a diargyhoedd; o ran ei ddawn yn boblogaidd ac yn hynod o lithrig a hyawdl ei ymadrodd, yn bregethwr treiddgar a deallus ar ei destynau, ac yn cael ei ystyried fel dyn tra chyfrifol gan bawb yn gyffredin, hefyd yn deilwng o amgen cofiant o lawer na'r mawrnad byr hwn. Ei oedran 29. {{Center block/s}} <poem> Briw dur a dolur dilon—eirf angau, ::Ow'r efengyl dirion; :Brad gwelwch! briw hyd galon :Im' er y sydd—marw yw Sion. O, f'enaid! gwae Eifionydd—dduo haul ::Ddoe o'i hynt ysplenydd: :Dwyn a gwyro dan gaerydd :Hwn ar daith haner y dydd. Trwy Eglwysydd trig loesau, —trwy Wynedd, ::Trwy anwyl hen dadau: :Trom y loes sy'n tra amlhau :Trwy duedd tir y Dehau. I Arfon oer dòn yw'r dydd,—i Nefyn ::Mae'n ofid a cherydd: :Mawr wylo am areilydd, :Arwyl fawr o'i ol a fydd. </poem> <br><section end="bbb"/><noinclude>{{Div end}}</noinclude> tg8pye22gfucb8adzkc0i4g15atyu9e 104 85888 166245 2026-06-12T00:25:50Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 166245 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" />{{Center block/s}}</noinclude><poem> Wrth addysg areithyddion,—wrth eglur ::Erthyglau'r gwir dystion; :Wrth eiriau, yn nerth Aaron, :A llyfr saint, llefarai Sion. Rhwyddineb y rhyw ddynol—oedd enwog ::Yn ei ddawn serchiadol: :Ond am ei enw dymunol :Cofio'r y'm—ac ef ar ol. Traidd rhyw lef fawr gref i'r gro,—geilw Iesu ::I gael ei was ato; :Ddyn anwyl, a'i ddwyn yno, :I ail fyd yn ei law fo. </poem> {{Div end}} <br> <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{c|{{mawr|COFFADW RIAETH<br>AM YR ANRHYDEDDUS ARGLWYDD BWCLEY,<br>BARON HILL,}}<br>Bu farw Maihafin 19, 1822.}} {{center block| <poem> Ow marw! Ow marw! o'r mawrion.—fu oer glwyf ::Arglwydd Bwcley dirion; :Wylaw orfu ael Arfon, :Galar mawr glywir y' Mon. Diluw ydoedd i dlodion—ei golli, ::A gwall i'w frodorion; :Hoew lyw goleu, hael galon, :Un o'i ail mwy ni wel Mon. Pan dorwyd pen awduron,—a'r synwyr ::O'r Senedd a'i choron, :Ei man wag am enwogion, :Mae'n fud mwy, anafwyd Mon. Dygwyd at odidawgion—ryglyddiant ::Arglwyddawl ei berson, :Farchawg hirhoedlawg, rhadlon, :Oedd wr mawr—i ddaear Mon. </poem> }} <br><section end="bbb"/><noinclude><references/></noinclude> 4c9tp67w9ff92hbco1qiu6ikbbmphfd 0 85889 166247 2026-06-12T00:30:48Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title =Gardd Eifion | author =Robert Williams (Robert ap Gwilym Ddu) | andauthor = | translator = | editor =William Williams (Caledfryn) | section = | previous = [[../Dafydd Ionawr a G Owen|Dafydd Ionawr a G Owen]] | next = [[../Coffadwriaeth am Sion Lleyn|Coffadwriaeth am Sion Lleyn]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Gardd Eifion.djvu" from=103 to=104 tosection="aaa" /> </div> ==Nodiadau== {{Cy..." 166247 wikitext text/x-wiki {{header | title =Gardd Eifion | author =Robert Williams (Robert ap Gwilym Ddu) | andauthor = | translator = | editor =William Williams (Caledfryn) | section = | previous = [[../Dafydd Ionawr a G Owen|Dafydd Ionawr a G Owen]] | next = [[../Coffadwriaeth am Sion Lleyn|Coffadwriaeth am Sion Lleyn]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Gardd Eifion.djvu" from=103 to=104 tosection="aaa" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Coffadwriaeth am Dewi Wyn o Eifion}} [[Categori:Gardd Eifion]] rvn4p9hyjlc3fjw387zvh2sfhetyekf 166248 166247 2026-06-12T00:35:12Z AlwynapHuw 1710 166248 wikitext text/x-wiki {{header | title =Gardd Eifion | author =Robert Williams (Robert ap Gwilym Ddu) | andauthor = | translator = | editor =William Williams (Caledfryn) | section = | previous = [[../Dafydd Ionawr a G Owen|Dafydd Ionawr a G Owen]] | next = [[../Coffadwriaeth am Sion Lleyn|Coffadwriaeth am Sion Lleyn]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Gardd Eifion.djvu" from=103 to=104 tosection="aaa" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Coffadwriaeth am Dewi Wyn o Eifion}} [[Categori:Gardd Eifion]] [[Categori:David Owen (Dewi Wyn o Eifion)]] m0m7ymlniadc4z8k0j8hhshzaqagxgf 0 85890 166249 2026-06-12T00:39:05Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title =Gardd Eifion | author =Robert Williams (Robert ap Gwilym Ddu) | andauthor = | translator = | editor =William Williams (Caledfryn) | section = | previous = [[../Coffadwriaeth am Dewi Wyn o Eifion|Coffadwriaeth am Dewi Wyn o Eifionn]] | next = [[../Coffadwriaeth am y Parch J Jones, Nefyn|Coffadwriaeth am y Parch J Jones, Nefyn]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Gardd Eifion.djvu" from=104 to=1..." 166249 wikitext text/x-wiki {{header | title =Gardd Eifion | author =Robert Williams (Robert ap Gwilym Ddu) | andauthor = | translator = | editor =William Williams (Caledfryn) | section = | previous = [[../Coffadwriaeth am Dewi Wyn o Eifion|Coffadwriaeth am Dewi Wyn o Eifionn]] | next = [[../Coffadwriaeth am y Parch J Jones, Nefyn|Coffadwriaeth am y Parch J Jones, Nefyn]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Gardd Eifion.djvu" from=104 to=106 fromsection="aaa" tosection="aaa" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Coffadwriaeth am Sion Lleyn}} [[Categori:Gardd Eifion]] [[Categori:John Roberts (Siôn Lleyn)]] 5agx3ddl9cleavzstui99nfpyknu4vz 0 85891 166250 2026-06-12T00:41:07Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title =Gardd Eifion | author =Robert Williams (Robert ap Gwilym Ddu) | andauthor = | translator = | editor =William Williams (Caledfryn) | section = | previous = [[../Coffadwriaeth am Sion Lleyn|Coffadwriaeth am Sion Lleyn]] | next = [[../Coffadwriaeth am Arglwydd Bucley|Coffadwriaeth am Arglwydd Bucley]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Gardd Eifion.djvu" from=106 to=107 fromsection="aaa" tosectio..." 166250 wikitext text/x-wiki {{header | title =Gardd Eifion | author =Robert Williams (Robert ap Gwilym Ddu) | andauthor = | translator = | editor =William Williams (Caledfryn) | section = | previous = [[../Coffadwriaeth am Sion Lleyn|Coffadwriaeth am Sion Lleyn]] | next = [[../Coffadwriaeth am Arglwydd Bucley|Coffadwriaeth am Arglwydd Bucley]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Gardd Eifion.djvu" from=106 to=107 fromsection="aaa" tosection="aaa" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:CCoffadwriaeth am y Parch J Jones, Nefyn}} [[Categori:Gardd Eifion]] 544aeyixr7nrn0fg3mez297kv5cnblj 166251 166250 2026-06-12T00:47:46Z AlwynapHuw 1710 166251 wikitext text/x-wiki {{header | title =Gardd Eifion | author =Robert Williams (Robert ap Gwilym Ddu) | andauthor = | translator = | editor =William Williams (Caledfryn) | section = | previous = [[../Coffadwriaeth am Sion Lleyn|Coffadwriaeth am Sion Lleyn]] | next = [[../Coffadwriaeth am Arglwydd Bucley|Coffadwriaeth am Arglwydd Bucley]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Gardd Eifion.djvu" from=106 to=107 fromsection="aaa" tosection="aaa" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Coffadwriaeth am y Parch J Jones, Nefyn}} [[Categori:Gardd Eifion]] 0avtci25q1gp5uhj0kpwtgbw3230wwa 0 85892 166252 2026-06-12T00:49:38Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title =Gardd Eifion | author =Robert Williams (Robert ap Gwilym Ddu) | andauthor = | translator = | editor =William Williams (Caledfryn) | section = | previous = [[../Coffadwriaeth am y Parch J Jones, Nefyn|Coffadwriaeth am y Parch J Jones, Nefyn]] | next = [[../Coffadwriaeth am y Parch Edmund Francis|Coffadwriaeth am y Parch Edmund Francis]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Gardd Eifion.djvu" from..." 166252 wikitext text/x-wiki {{header | title =Gardd Eifion | author =Robert Williams (Robert ap Gwilym Ddu) | andauthor = | translator = | editor =William Williams (Caledfryn) | section = | previous = [[../Coffadwriaeth am y Parch J Jones, Nefyn|Coffadwriaeth am y Parch J Jones, Nefyn]] | next = [[../Coffadwriaeth am y Parch Edmund Francis|Coffadwriaeth am y Parch Edmund Francis]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Gardd Eifion.djvu" from=107 to=107 fromsection="aaa" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Coffadwriaeth am Arglwydd Bucley}} [[Categori:Gardd Eifion]] t3ksyrdn1eag7dfw1ewb7za0vh1x6nk 14 85893 166253 2026-06-12T00:53:09Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "[[Categori:Llyfrau]]" 166253 wikitext text/x-wiki [[Categori:Llyfrau]] 5hjqu4tmcnck6r16cer2dopbr7fldfz 166254 166253 2026-06-12T01:05:45Z AlwynapHuw 1710 166254 wikitext text/x-wiki [[Categori:Adargraffiadau]] my5pge91prjdjy2q02mdbyx3vdl8g7i 14 85894 166255 2026-06-12T01:06:01Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "[[Categori:Llyfrau]]" 166255 wikitext text/x-wiki [[Categori:Llyfrau]] 5hjqu4tmcnck6r16cer2dopbr7fldfz