Dagbani Wikipedia
dagwiki
https://dag.wikipedia.org/wiki/Sol%C9%94%C9%A3u
MediaWiki 1.46.0-wmf.23
first-letter
Miidiya
Diŋ'gahim
Yɛltɔɣa
Ŋun su
Ŋun su yɛltɔɣa
Wikipedia
Wikipedia yɛltɔɣa
Lahabali kɔligu
Lahabali kɔligu yɛltɔɣa
MiidiyaWiki
MiidiyaWiki yɛltɔɣa
Tɛmplet
Tɛmplet yɛltɔɣa
Sɔŋsim
Sɔŋsim yɛltɔɣa
Pubu
Pubu yɛltɔɣa
Salima
Salima yɛltɔɣa
MOS
MOS yɛltɔɣa
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
Solɔɣu
0
1
132573
121473
2026-04-12T02:17:35Z
Minorax
15
132573
wikitext
text/x-wiki
__NOTOC__
<div class="center">{{Top Banner}}</div>
{{-}}
{{Feature Articles All}}
[[Pubu:Solɔɣu]]
aomrg882h9kuw1xagh16e4hng8a6n11
Tɛmplet:Stub
10
8607
132570
41095
2026-04-11T18:24:40Z
~2026-22259-06
8226
132570
wikitext
text/x-wiki
<div class="notice" id="stub">''Lahabali ŋɔ kuli nyɛla '''zaɣa ŋmaa'''.[[File:Wiki letter w.svg|50px]] A ni tooi sɔŋsi Wikipedia ka ti sabi [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=edit}} li ka di yaligi]. ''</div><includeonly>[[Category:Stubs]]</includeonly>
<noinclude>''Lahabali ŋmahi bɛla [[:Category:Stubs]] pubu-pubu yaɣili.''
[[Pubu:Templates]]
</noinclude>
<!-- Please translate into Dagbani. -->
hrlxltyln6k888lsnynpeee6h28wbz6
132571
132570
2026-04-11T18:24:55Z
~2026-22259-06
8226
132571
wikitext
text/x-wiki
<div class="notice" id="stub">[[File:Wiki letter w.svg|50px]] ''Lahabali ŋɔ kuli nyɛla '''zaɣa ŋmaa'''. A ni tooi sɔŋsi Wikipedia ka ti sabi [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=edit}} li ka di yaligi]. ''</div><includeonly>[[Category:Stubs]]</includeonly>
<noinclude>''Lahabali ŋmahi bɛla [[:Category:Stubs]] pubu-pubu yaɣili.''
[[Pubu:Templates]]
</noinclude>
<!-- Please translate into Dagbani. -->
6zphlo91n1ug9o9dhvz6r0ewyrqbn5z
Rolf Peitmann
0
15744
132577
52369
2026-04-12T05:36:05Z
ToadetteEdit
3740
132577
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
''Rolf Peitmann'' [[Germany]] din nyɛ maŋsulunsi tiŋgbani n-be western Europe la<ref>{{Cite web|date=2014-03-21|title=Germany Country Profile - National Geographic Kids|url=https://kids.nationalgeographic.com/geography/countries/article/germany|access-date=2022-11-12|website=Geography|language=en}}</ref> linjima nira ŋun nyɛ [[doo]]. O nyɛla bɛ ni booni shɛba soojanima la puuni yini.
== O pilli ==
== O shikuru baŋsim ==
== O tuma ==
== O daŋ bee o zuliya ==
== Kundivihira ==
[[Pubu: Lahabaya zaa]]
[[Pubu:Germany niriba]]
[[Pubu:Germany linjimanima]]
e5zasq4r51mzuunzgxk4mh4h7l9vv9q
Cairo International Film Festival
0
28569
132575
103945
2026-04-12T05:22:06Z
ToadetteEdit
3740
132575
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|Annual international film festival held in Cairo, Egypt}}
{{Use dmy dates|date=October 2014}}
'''Cairo International Film Festival''' nyɛla yuuni kam shinii chuɣu puhibu din niŋdi [[Cairo Opera House]].<ref>{{Cite web |date=2022-11-13 |title=44th Cairo International Film Festival kicks off on Nov. 13 |url=https://www.egypttoday.com/Article/4/120614/44th-Cairo-International-Film-Festival-kicks-off-on-Nov-13 |access-date=2022-11-14 |website=EgyptToday}}</ref> Di daa pilila yuuni 1976 ka niŋdi yuuni kam tum di ni pili, gbaai yihi yuuni 2011 mini yuuni 2013, ka laɣ'pooli mini siyaasa yɛltɔɣa daa che ka di bi niŋ.<ref name="dailynewsegypt">{{cite web|url=http://dailynewsegypt.com/2012/09/17/the-trouble-with-the-cairo-international-film-festival/|title=The trouble with the Cairo International Film Festival|access-date=18 November 2012|work=Daily News Egypt|date=17 September 2012 }}</ref><ref name="euromedaudiovisuel">{{cite web|url=http://euromedaudiovisuel.net/p.aspx?t=news&mid=21&l=en&did=1621|title=36th Cairo International Film Festival postponed to 2014|access-date=6 April 2014|work=Euromed Audiovisuel|archive-url=https://web.archive.org/web/20141011065033/http://euromedaudiovisuel.net/p.aspx?t=news&mid=21&l=en&did=1621|archive-date=11 October 2014|url-status=dead}}</ref> Di ko n-nyɛ tiŋ'duya shiniinima pina tibu shɛli [[FIAPF]] ni saɣiti Arab mini [[Africa]] yaɣili, ka lahi nyɛ di yuui pam lala yaɣili ŋo.<ref>{{Cite web|title=Roundup: 43rd Cairo Int'l Film Festival opens, attracts about 100 films from over 60 countries|url=http://www.news.cn/english/africa/2021-11/27/c_1310335627.htm|access-date=2021-11-29|website=www.news.cn|archive-date=27 November 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241127055454/http://www.news.cn/english/africa/2021-11/27/c_1310335627.htm|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|title=Cairo Int'l Film Festival to host 11 film premiers during 43rd edition - Film - Arts & Culture|url=https://english.ahram.org.eg/News/437975.aspx|access-date=2021-11-29|website=Ahram Online}}</ref>
==Taarihi==
Cairo International Film Festival (CIFF) nyɛla pina tibu pinaanu din be pubu "A" ni International Federation of Film Producers Associations [[FIAPF]] ni. Dina n-nyɛ kaya ni taɣada shinii chuɣu kurili be [[Arab World]], [[Africa]] ni [[Middle East]].<ref>{{Cite web |title=Cairo's Festivals& Fairs details |url=http://www.cairo.gov.eg/en/Culture/Pages/Cairo%E2%80%99s-Festivals-Fairs-details.aspx?ID=1 |access-date=2022-11-27 |website=www.cairo.gov.eg}}</ref>
Yuuni 2023, Cairo International Film Festival niŋbu din daa yɛn pahi pihinahio ni anu daabi tooi niŋ ka di nyɛ "[[Israel–Hamas war]]" zuɣu. <ref>{{cite news |last1=Vivarelli |first1=Nick |title=Cairo Film Festival Canceled Due to Israel-Hamas War |url=https://variety.com/2023/film/festivals/cairo-film-festival-cancelled-israel-hamas-war-1235760309/ |access-date=6 February 2024 |publisher=Variety |date=18 October 2023}}</ref><ref>{{cite news |last1=Rosser |first1=Michael |title=Cairo film festival cancels 2023 edition due to Israel-Hamas war |url=https://www.screendaily.com/news/cairo-film-festival-cancels-2023-edition-due-to-israel-hamas-war/5187021.article |access-date=6 February 2024 |publisher=Screen Daily |date=18 October 2023}}</ref>
==Awards==
*Pini din du zuɣusaa CIFF n-nyɛ '''[[Golden Pyramid Award]]'' awarded for Best Picture".<ref>{{Cite web|url=https://www.ciff.org.eg/awards/|title=Awards – Cairo International Film Festival|language=en-US|access-date=2019-10-02}}</ref>
*<u>Silver Pyramid</u> MINI <u>Bronze Pyramid Awards</u> zaŋti Best Director mini Best New Director.
*Best Screenplay award zaŋti "Nobel Prize winner" [[Naguib Mahfouz]].
*Pini shɛlli bɛ ni zaŋ [[Faten Hamama]] ŋun nyɛ Egypt kpɛrikpɛrita paɣa yuli nyɛla bɛ ni zaŋ ti shɛli.
*[[FIPRESCI|The International Federation of Film Critics (FIPRESCI) Awards]] nyɛla bɛ ni mooni shɛli chuɣu maa naabu ni.
Di lahi mali pini gahinda tibu yaɣili kamani:
* The Horizons of Arab Cinema Competition, ka ŋun tirili nyɛ Egyptian Filmmakers Syndicate (EFMS), ka tiri Saad Eldin Wahba Award for Best Arabic Film mini [[Salah Abu Seif|Salah Abu Seif Award]] for Best Arab Artistic Contribution.
The International Critics Week Competition for Feature and Documentary Films, ka ŋun tirili nyɛ Egyptian Film Critics Association (EFCA), ka tiri [[Shadi Abdel Salam|Shadi Abdel Salam Award]] for Best Film, awarded zaŋ ti Director, ni Fathy Farag Award for Best Artistic Contribution.
* Cinema of Tomorrow, International Competition (CTIC) for Short Films tiri la [[Youssef Chahine]] Award for Best Short Film, ni The Special Jury Award.
*The Special Jury Award.
===CIFF cash awards===
*Youssef Cherif Rizkallah Award (Audience Award): 20,000$
*Best Arab Film Award: 15,000$ zaŋti ŋu produsi filim maa.
===The International Federation of Film Critics===
*FIPRESCI Award
== Other festival sections ==
* Festival of Festivals –Filimnima di be kompateesa maa ni sabbu kamani ''[[Cannes Film Festival]], [[Berlin Film Festival]], [[Venice Film Festival]] ni din pahi pahi.''
* International Panorama –Tiŋ'duya filin balibu sabi sɔŋ''.''
* New Egyptian Cinema –Egypt shiniinima din yina ''2016/17 sabi sɔŊ.''
* Feature Film Classics – ''Tiŋ'duya shinii gahinda pia sabi sɔŋ.''
* Film Tributes – ''Kpɛtikpɛritiba ban gaŋdu kpaŋsibu.''
* Guest of Honor Film Week, from World Cinema ''.''<ref>{{Cite web |title=Filmmakers, movies from six continents participating in 44th Cairo Int'l Film Festival - Screens - Arts & Culture |url=https://english.ahram.org.eg/News/479568.aspx |access-date=2022-11-14 |website=Ahram Online}}</ref>
== PIna==
===Major award winners===
{|class="wikitable sortable"
|-
!Year
!Best Film (Golden Pyramid)
!Best Director
!Best Actor
!Best Actress
|-
|1991<br>15th||''[[The Object of Beauty]]''||[[Michael Lindsay-Hogg]]<br>for ''[[The Object of Beauty]]''||[[Joaquim de Almeida]]<br>for ''Family Portrait''||Christiane Heinrich<br>for ''Suspicion''
|-
|1992<br>16th||''Those Left Behind''||[[Michael Apted]]<br>for ''[[Thunderheart]]''||[[Ole Lemmeke]]<br>for ''The Naked Trees''||Xiu Jingshuang<br>for ''Those Left Behind''
|-
|1993<br>17th||''Curfew''||[[Nabil Maleh]]<br>for ''The Extras''||[[Andrzej Seweryn]]<br>for ''Amok''||[[Marina Neyolova]]<br>for ''You Are My Only One''
|-
|1994<br>18th||''[[Colonel Chabert (1994 film)|Colonel Chabert]]''||[[Yves Angelo]]<br>for ''[[Colonel Chabert (1994 film)|Colonel Chabert]]''||[[Nour El-Sherif]]<br>for ''A Hot Night''||[[Laila Elwi]]<br>for ''More Love, Less Violence''
|-
|1995<br>19th||''[[The Flor Contemplacion Story]]''||Sergei Masloboischikov<br>for ''Josephine, the Singer and the Mice People''||[[Stephen Rea]]<br>for ''[[Citizen X]]''||[[Nora Aunor]]<br>for ''[[The Flor Contemplacion Story]]''
|-
|1996<br>20th||''A Girl Called Apple''||[[Pantelis Voulgaris]]<br>for ''[[Akropol]]''||Abu Bakr Ezzat<br>for ''The Woman and the Hatchet''||[[Julia Jäger]]<br>for ''Outside Time''
|-
|1997<br>21st||''[[The Chambermaid on the Titanic]]''||[[Bigas Luna]]<br>for ''[[The Chambermaid on the Titanic]]''||Davor Janjić<br>for ''[[Outsider (1997 film)|Outsider]]''||Reem Al-Turki<br>for ''Ceremonial Wedding Dress''
|-
|1998<br>22nd||''[[Malli (film)|Malli]]''||[[Santosh Sivan]]<br>for ''[[Malli (film)|Malli]]''||Paschalis Tsarouhas<br>for ''[[Vasiliki (film)|Vasiliki]]''||[[Mei Ting]]<br>for ''A Time to Remember''
|-
|1999<br>23rd||{''A Major Inconvenience''|| [[Martin Šulík]]<br>for ''Prague Stories'' <small>(Segment: "Pictures from the Visit")</small>||[[Mahmoud Abdel Aziz]]<br>for ''Pleasure Market''||[[Pegah Ahangarani]]<br>for ''The Girl in the Sneakers''
|-
|2000<br>24th||''[[Sigh (film)|Sigh]]''||Roch Stéphanik<br>for ''Stand-by''||[[Zhang Guoli]]<br>for ''[[Sigh (film)|Sigh]]''||[[Xu Fan]]<br>for ''[[Sigh (film)|Sigh]]''<br>[[Dominique Blanc]]<br>for ''Stand-by''
|-
|2001<br>25th|| ''[[Pauline and Paulette]]''||[[Sinișa Dragin]]<br>for ''Everyday God Kisses Us on the Mouth''||[[Paul Freeman (actor)|Paul Freeman]]<br>for ''Morlang''||[[Niki Karimi]]<br>for ''[[The Hidden Half]]''
|-
|2002<br>26th||''The Last Blues''||[[Mrinal Sen]]<br>for ''[[Aamar Bhuvan|My Land]]''||[[Ahmed Zaki (actor)|Ahmed Zaki]]<br>for ''[[Ma'ali al Wazir|His Excellency the Minister]]''||[[Nandita Das]]<br>for ''[[Aamar Bhuvan|My Land]]''<br>[[Katayoun Riahi]]<br>for ''The Last Supper''
|-
|2003<br>27th||''[[The King (2002 film)|The King]]''||Liang Shan<br>for ''The Father''||Song Guofeng<br>for ''The Father''||[[Sandrine Kiberlain]] &<br>[[Sylvie Testud]]<br>for ''[[Sole Sisters]]''
|-
|2004<br>28th||''[[Guardians of the Clouds]]''||[[Héctor Olivera (film director)|Héctor Olivera]]<br>for ''[[Ay Juancito]]''||[[Adrián Navarro]]<br>for ''[[Ay Juancito]]''<br>Sofocles Peppas<br>for ''Dust''||Eszter Bagaméri<br>for ''Guarded Secrets''<br>[[Nelly Karim]]<br>for ''My Soul Mate''
|-
|2005<br>29th<ref>{{cite web|url=http://www.screendaily.com/klaus-haros-film-mother-of-mine-wins-golden-pyramid/4025489.article|title=Klaus Haro's film, Mother of Mine, wins Golden Pyramid|date=2005-12-13|newspaper=Screen Daily|access-date=2015-04-29}}</ref>||''[[Mother of Mine (film)|Mother of Mine]]''||[[Klaus Härö]]<br>for ''[[Mother of Mine (film)|Mother of Mine]]''||Bujar Lako<br>for ''Magic Eye''||[[Maria Lundqvist]]<br>for ''[[Mother of Mine (film)|Mother of Mine]]''
|-
|2006<br>30th<ref>{{cite web|url=http://www.masress.com/en/dailynews/59721|title=Chinese film defies critics and wins the Golden Pyramid|date=2006-12-10|newspaper=Daily News Egypt|access-date=2015-04-29|archive-date=9 February 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190209180828/https://www.masress.com/en/dailynews/59721|url-status=dead}}</ref>||''The Road''|| Khosro Masumi<br>for ''Somewhere Too Far''||Nicolás Mateo<br>for ''Speed Begets Oblivion''||[[Zhang Jingchu]]<br>for ''The Road''
|-
|2007<br>[[31st Cairo International Film Festival|31st]]<ref>{{cite web|url=http://www.masress.com/en/dailynews/107468|title=French war movie sweeps film festival awards |date=2007-12-09|newspaper=Daily News Egypt|access-date=2015-04-29}}</ref>||''[[Intimate Enemies (2007 film)|Intimate Enemies]]''||[[Florent Emilio Siri]]<br>for ''[[Intimate Enemies (2007 film)|Intimate Enemies]]''||[[Albert Dupontel]]<br>for ''[[Intimate Enemies (2007 film)|Intimate Enemies]]''||Marina Magro<br>for ''Opera''<br>Tatyana Lyutaeva<br>for ''Full Scope''
|-
|2008<br>[[32nd Cairo International Film Festival|32nd]]<ref>{{cite web|url=http://english.alarabiya.net/articles/2008/11/29/61062.html|title=Spain and Belgium winners at Cairo film fest|date=2008-11-29|newspaper=Al Arabiya|access-date=2015-04-29}}</ref>||''[[Return to Hansala]]''||[[Pernille Fischer Christensen]]<br>for ''Dancers''||[[Juan Diego Botto]]<br>for ''[[El Greco (2007 film)|El Greco]]''||[[Yolande Moreau]]<br>for ''[[Séraphine (film)|Séraphine]]''
|-
|2009<br>[[33rd Cairo International Film Festival|33rd]]<ref>{{cite web|url=http://www.screendaily.com/festivals/other-festivals/cairo-festival-hands-main-prizes-to-letters-to-father-jacob-and-the-hedgehog/5008473.article|title=Cairo festival hands main prizes to Letters To Father Jacob and The Hedgehog|date=2009-11-23|newspaper=Screen Daily|access-date=2015-04-29}}</ref>||''[[Letters to Father Jacob]]''||[[Mona Achache]]<br>for ''[[The Hedgehog]]''||Fathy Abdel Wahab<br>for ''The Nile Birds''<br>[[Subrat Dutta]]<br>for ''Madholal Keep Walking''||Karolina Piechota<br>for ''Splinters''
|-
|2010<br>[[34th Cairo International Film Festival|34th]]<ref>{{cite web|url=http://www.dailynewsegypt.com/2010/12/10/egypt-sweeps-top-awards-at-cairo-international-film-festival/|title=Egypt sweeps top awards at Cairo International Film Festival|date=2010-12-10|access-date=2015-04-29|newspaper=Daily News Egypt}}</ref>||''[[Lust (2011 film)|Lust]]''||Svetoslav Ovtcharov<br>for ''Voice Over''||[[Amr Waked]] &<br>[[Alessandro Gassman]]<br>for ''[[The Father and the Foreigner]]''||[[Isabelle Huppert]]<br>for ''[[Copacabana (2010 film)|Copacabana]]''<br>[[Sawsan Badr]]<br>for ''[[Lust (2011 film)|Lust]]''
|-
|2012<br>35th<ref>{{cite web|url=http://english.ahram.org.eg/News/60025.aspx|title=35th Cairo International Film Festival closes on a sad note|date=2012-12-08|access-date=2015-04-29|newspaper=Al Ahram}}</ref>||''Rendez-vous in Kiruna''||||Marian Dziędziel<br>for ''The Fifth season of the Year''||Vanessa Di Quattro<br>for ''[[Breach in the Silence]]''
|-
|2014<br>[[36th Cairo International Film Festival|36th]]<ref>{{cite web|url=http://english.ahram.org.eg/NewsContent/5/32/115870/Arts--Culture/Film/th-Cairo-International-Film-Festival-Iranian-film-.aspx|title=36th Cairo International Film Festival: Iranian film Melbourne wins Best Film|date=2014-11-18|access-date=2015-04-29|newspaper=Al Ahram}}</ref>||''Melbourne''||||[[Khaled Abol Naga]]<br>for ''[[Eyes of a Thief]]''||[[Adèle Haenel]]<br>for ''[[Love at First Fight (film)|Love at First Fight]]''
|-
|2015<br>37th||''[[Mediterranea (film)|Mediterranea]]''||[[Dagur Kari]]<br>for ''[[Virgin Mountain]]''||Koudous Seihon<br>for ''[[Mediterranea (film)|Mediterranea]]''||[[Louise Bourgoin]]<br>for ''[[I Am a Soldier]]''
|-
|2016<br>38th||''[[Mimosas (film)|Mimosas]]''||[[Licínio Azevedo]]<br>for ''[[The Train of Salt and Sugar]]''|| Shakib Ben Omar<br>for ''[[Mimosas]]''||[[Nahed El Sebai]]<br>for ''A Day for Women''
|-
|2017<br>39th<ref>{{Cite web |url=https://www.ciff.org.eg/static/en/article.html?id=2057 |title=Prizes of the 39th Cairo International Film Festival (21st- 30th Nov.2017) |access-date=4 March 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180305063726/https://www.ciff.org.eg/static/en/article.html?id=2057 |archive-date=5 March 2018 |url-status=dead }}</ref>||''[[The Intruder (2017 film)|The Intruder]]''||Laura Mora<br>for ''Killing Jesus''||Raouf Ben Amor<br>for ''Tunis By Night''||Diamand Bou Abboud<br>for ''[[Insyriated]]''
|-
|2018<br>40th<ref>{{cite web | url=https://www.ciff.org.eg/ciff-40-result/ | title=Prizes of the 40th Cairo International Film Festival (20- 29 Nov. 2018) | access-date=4 December 2018}}</ref>||''[[A Twelve-Year Night]]''||[[Phuttiphong Aroonpheng]]<br>for ''[[Manta Ray (film)|Manta Ray]]''<br>[[Sergei Loznitsa]]<br>for ''[[Donbass (film)|Donbass]]''||[[Sherif Desoky]]<br>for ''[[Night/Ext]]''||[[Zsófia Szamosi]]<br>for ''[[One Day (2018 film)|One Day]]''
|-
|2019<br>41st<ref>{{cite web | url=https://www.screendaily.com/news/mexicos-i-am-no-longer-here-tunisias-a-son-win-at-cairo-film-festival/5145271.article | title=Mexico's 'I Am No Longer Here,' Tunisia's 'A Son' win at Cairo Film Festival | access-date=30 April 2020}}</ref>||''[[I'm No Longer Here|I Am No Longer Here]]''||[[Bas Devos]]<br>for ''[[Ghost Tropic (film)|Ghost Tropic]]''||[[Juan Daniel Garcia Trevino]]<br>for ''[[I'm No Longer Here|I Am No Longer Here]]''|| [[Judy Ann Santos]]<br>for ''[[Mindanao (film)|Mindanao]]''
|-
| 2020<br>42nd<ref>{{cite web|url=https://cineuropa.org/en/newsdetail/395849/|title=British film ''Limbo'' tops the Golden Pyramid at the 42nd Cairo International Film Festival|work=Cineuropa|first=Ola|last=Salwa|date=15 December 2020|accessdate=20 September 2021}}</ref>
| ''[[Limbo (2020 film)|Limbo]]''
| Ivan I. Tverdovsky<br>for ''Conference''
| [[Yulian Vergov]]<br>for ''German Lessons''
| [[Elham Shahin]]<br>for ''Curfew''<br>Natalya Pavlenkova<br>for ''Conference''
|-
| 2021<br>43rd<ref>{{cite web|url=https://english.ahram.org.eg/NewsContentP/5/445856/Arts--Culture/All-the-winners-of-the-rd-Cairo-International-Film.aspx/|title=All the winners of the 43rd Cairo International Film Festival|work=Ahramonline|first=Eslam|last=Omar|date=6 December 2021|accessdate=10 December 2022}}</ref>
| ''The Hole in the Fence''
| Laura Samani<br>for ''Small Body''
| Mohamed Mamdouh<br>for ''Abu Saddam''
| [[Swamy Rotolo]]<br>for ''[[A Chiara]]''
|-
| 2022<br>44th<ref>{{cite news |last1=Vourlias |first1=Christopher |title=Fiery Palestinian Coming-of-Age Drama ‘Alam’ Wins Top Prize at Cairo Film Festival |url=https://variety.com/2022/film/global/alam-wins-cairo-film-festival-1235440065/ |access-date=6 February 2024 |publisher=Variety |date=23 November 2022}}</ref>
| ''Alam''
| [[Emmanuelle Nicot]]<br>for ''[[Love According to Dalva]]''
| Maher Elkheir for ''The Dam''<br>Mahmoud Bakri for ''Alam''
| Zelda Samson<br>for ''[[Love According to Dalva]]''
|-
| 2024<br>45th<ref>{{cite news |last1=Vivarelli |first1=Nick |title=Cairo Film Festival Canceled Due to Israel-Hamas War |url=https://variety.com/2023/film/festivals/cairo-film-festival-cancelled-israel-hamas-war-1235760309/ |access-date=6 February 2024 |publisher=Variety |date=18 October 2023}}</ref>
|
|
|
|
|}
;
Bɛ ni ti tiŋ'duya kpɛrikpɛriti shɛba pina n-nyɛ [[Marcello Mastroianni]], [[Catherine Deneuve]], [[John Malkovich]], [[Elizabeth Taylor]], [[Morgan Freeman]], [[Sivaji Ganesan]], [[Samuel L. Jackson]], [[Sophia Loren]], [[Claudia Cardinale]], [[Leslie Caron]], [[Richard Gere]], [[Susan Sarandon]], [[Gina Lollobrigida]], [[Peter O'Toole]], [[Omar Sharif]], [[Ornella Muti]], [[Victoria Abril]], [[Shashi Kapoor]], [[Alain Delon]], [[Nicolas Cage]], [[Goldie Hawn]], [[Kurt Russell]], [[Greta Scacchi]], [[Julia Ormond]], [[Mira Sorvino]], [[Khalid Abdalla]], [[Alicia Silverstone]], [[Priscilla Presley]], [[Stuart Townsend]], [[Yolande Moreau]], [[Christopher Lee]], [[Irene Papas]], [[Nora Aunor]], [[Bud Spencer]], [[Tom Berenger]], [[Salma Hayek]], [[Lucy Liu]], [[Juliette Binoche]], [[Dominique Blanc]], [[Charlize Theron]], [[Hilary Swank]] ni [[Adrien Brody]].
Tiŋ'duya dareta shɛba bɛ ni ti pina n-nyɛ [[Robert Wise]], [[Elia Kazan]], [[Vanessa Redgrave]], [[Oliver Stone]], [[Roland Joffe]], [[Carlos Saura]], [[Ismail Merchant]], [[Moustapha Akkad]], [[Gadalla Gubara]] ni [[Michelangelo Antonioni]].
Yuuni CIFF 2004 Best Arab Film Awarddaa zaŋmi ti Egyptian film, [[Inas El-Degheidy]]'s ''Searching for Freedom''. Yuuni 2005 CIFF daa ti la, America kpɛrikpɛrita [[Morgan Freeman]] mini French kpɛrikpɛrita ŋun nyɛ paɣa [[Leslie Caron]]. America kpɛrikpɛrita mini dareta [[Clint Eastwood]]'s ''[[Million Dollar Baby]]'' shinii daa nyɛla bɛ ni niŋ shɛli ka ban be din ni nyɛ Freeman, Eastwood ni[[Hilary Swank]]; ni America dareta [[Vincent Minnelli]]'s classic musical [[An American in Paris (film)|''An American in Paris'']] (1951), ka ban be din ni nyɛ Caron mini [[Gene Kelly]]. CIFF's yuuni 2005 ban yuya daa yina n-lahi nyɛ [[Mohamed Mounir]] mini [[Hanan Turk]] ka di nyɛla bɛ kpaŋmaŋa ni Lebanese dareta [[Jocelyne Saab]]'s [[Dunia (2005 film)|''Dunia'' (2005 film)]] ni. [[Syrian American|Syrian-American]] produsa mini dareta [[Moustapha Akkad]], ŋun daa kpi yuuni 2005 Amman, Jordan, liribu ni gba daa nyɛla bɛ ni teei so yɛla lala yuuni maa. O nyɛla ŋun teeri ''[[Mohammad, Messenger of God]]'' (1976) (U.S. ''The Message'') yɛla pam zaŋ chaŋ Musulunsi adiini yɛla teebu polo, ni "spine-chilling ''Halloween"'' shiniinima din pahi.
==Kundivihira==
{{Reflist}}
== External links ==
* {{Official website|https://www.ciff.org.eg/}}
* [https://www.imdb.com/event/ev0000141/overview/ Cairo International Film Festival] at the [[Internet Movie Database]]
*[http://azam.net/ukhotmovies/film-festivals/cairo-film-festival/ History and background to the Cairo International Film Festival] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200105193710/http://azam.net/ukhotmovies/film-festivals/cairo-film-festival/ |date=5 January 2020 }}
{{Authority control}}
[[Category:Cairo International Film Festival| ]]
[[Category:1976 establishments in Egypt]]
[[Category:Annual events in Egypt]]
[[Category:Film festivals established in 1976]]
[[Category:Film festivals about African cinema]]
[[Category:Autumn events in Egypt]]
lr5r66rytvg3pjngqs4e8wzprz6tic6
List of movie theaters
0
31666
132572
110335
2026-04-11T18:32:43Z
Krok6kola
1047
([[c:GR|GR]]) [[c:COM:FR|File renamed]]: [[File:Artcraft Theatre.jpg]] → [[File:Artcraft Theatre in Franklin, Indiana.jpg]] [[c:COM:FR#FR2|Criterion 2]]
132572
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Dinbɔŋɔ nyɛla sinii lihibu duu yuya din niŋ bayana Wikipedia article nima puuni. A ni tooi lahi n nya [[List of movie theater chains]] din n kaai n gili dunia zaa.
== Armenia ==
{| class='wikitable sortable' style="width:100%"
!Name
!Description
!Country
!Coordinates
!Image
|-
| [[Moscow Cinema]]
| Notable cinema in [[Yerevan]], Armenia
| [[Armenia]]
|
| [[File:Moscow cinema in Yerevan.jpg|center|100px]]
|-
| [[Nairi Cinema]]
| Oldest movie theatre in Yerevan, Armenia
| [[Armenia]]
|
| [[File:Кинотеатр Наири.jpg|center|100px]]
|}
== Bangladesh ==
{| class='wikitable sortable' style="width:100%"
!Name
!Description
!Country
!Coordinates
!Image
|-
| [[Blockbuster Cinemas]]
|
| [[Bangladesh]]
|
| [[File:Blockbuster-cinemas JFP.jpg|center|100px]]
|-
|[[CineScope]]
|First [[mini theater]] in the country
| [[Bangladesh]]
|
|
|-
| [[Lion Cinemas]]
|
| [[Bangladesh]]
|
| [[File:Lion Cinemas.jpg|center|100px]]
|-
| [[Monihar]]
|
| [[Bangladesh]]
|
| [[File:Front view of Monihar Cinema Hall.jpg|center|100px]]
|-
| [[Shyamoli Cinema]]
|
| [[Bangladesh]]
|
|
|-
| [[Star Cineplex]]
|
| [[Bangladesh]]
|
| [[File:Star Cineplex, Bashundhara, Dhaka, Bangladesh.jpg|center|100px]]
|-
|}
== Canada ==
{| class='wikitable sortable' style="width:100%"
!Name
!Description
!Country
!Coordinates
!Image
|-
| [[Cinémathèque québécoise]]
|
| [[Canada]]
| {{Coord|45.5139|-73.5625|display=inline}}
| [[File:Cinematheque quebecoise.JPG|center|100px]]
|-
| [[Corona Theatre]]
| Theatre in Montreal
| [[Canada]]
| {{Coord|45.483055555556|-73.575277777778|display=inline}}
| [[File:Theatre Corona 02.JPG|center|100px]]
|-
| [[Eglinton Theatre]]
|
| [[Canada]]
| {{Coord|43.704444|-79.410556|display=inline}}
| [[File:Eglinton Theatre.jpg|center|100px]]
|-
| [[Garneau Theatre]]
|
| [[Canada]]
| {{Coord|53.5231|-113.512|display=inline}}
| [[File:Garneau Theater 1.jpg|center|100px]]
|-
| [[Rex Theatre (Whitewood)|Rex Theatre]]
|
| [[Canada]]
| {{Coord|50.3298|-102.26697|display=inline}}
|
|-
| [[Royal Cinema]]
|
| [[Canada]]
|
| [[File:The Royal Cinema.jpg|center|100px]]
|}
== Finland ==
{| class='wikitable sortable' style="width:100%"
!Name
!Description
!Country
!Coordinates
!Image
|-
| [[Imatra (cinema)|Imatra]]
|
| [[Finland]]
|
| [[File:Elokuvateatteri Imatran muistomerkki.jpg|center|100px]]
|-
| [[Tennispalatsi]]
| Building in Helsinki, Finland
| [[Finland]]
| {{Coord|60.169722222222|24.930277777778|display=inline}}
| [[File:Tennispalatsi Helsinki.jpg|center|100px]]
|}
== France ==
{| class='wikitable sortable' style="width:100%"
!Name
!Description
!Country
!Coordinates
!Image
|-
| [[Cinéma du Panthéon]]
|
| [[France]]
| {{Coord|48.84751111|2.34228333|display=inline}}
|
|-
| [[L'Arlequin]]
|
| [[France]]
| {{Coord|48.8511107|2.3305178|display=inline}}
| [[File:L'Arlequin.JPG|center|100px]]
|-
| [[L'Idéal Cinéma Jacques Tati|L'Idéal Cinéma démolished]] on 1995
| Movie theater
| [[France]]
| {{Coord|50.33055556|3.25194444|display=inline}}
| [[File:Hôtel du Syndicat des verriers D' Aniche (Idéal Cinéma) démoli en 1993.jpg|center|100px]]
|-
| [[La Géode]]
| Geodesic dome in Paris
| [[France]]
| {{Coord|48.89444444|2.38861111|display=inline}}
| [[File:Parc de la Villette, Geode.jpg|center|100px]]
|-
| [[Le Balzac]]
| Movie theater in Paris
| [[France]]
| {{Coord|48.8726|2.29958|display=inline}}
|
|-
| [[Le Champo]]
|
| [[France]]
| {{Coord|48.85003611|2.34313611|display=inline}}
| [[File:Le Champollion.JPG|center|100px]]
|-
| [[Le Grand Rex]]
| Cinema in Paris, France
| [[France]]
| {{Coord|48.870502777778|2.347725|display=inline}}
| [[File:Legrandrexfacade.jpg|center|100px]]
|-
| [[Max Linder Panorama]]
|
| [[France]]
| {{Coord|48.87136944|2.34486667|display=inline}}
|
|-
| [[Studio des Ursulines|The Studio des Ursulines]]
| Cinema in Paris
| [[France]]
| {{Coord|48.8427|2.3419|display=inline}}
| [[File:Le Studio des Ursulines.JPG|center|100px]]
|}
== Germany ==
{| class='wikitable sortable' style="width:100%"
!Name
!Description
!Country
!Coordinates
!Image
|-
| [[Kino Babylon|Babylon]]
| Movie theater in Berlin, Germany
| [[Germany]]
| {{Coord|52.5258|13.4119|display=inline}}
| [[File:Berlin, Mitte, Rosa-Luxemburg-Strasse 30, Wohnanlage und Kino Babylon.jpg|center|100px]]
|-
| [[Kino International]]
|
| [[Germany]]
| {{Coord|52.5203|13.4228|display=inline}}
| [[File:Berlin, Mitte, Karl-Marx-Allee 33, Kino International.jpg|center|100px]]
|}
== Italy ==
{| class='wikitable sortable' style="width:100%"
!Name
!Description
!Country
!Coordinates
!Image
|-
| [[Teatro Adriano]]
|
| [[Italy]]
| {{Coord|41.905894|12.469771|display=inline}}
| [[File:Prati - teatro Adriano 1040957.JPG|center|100px]]
|-
| [[Teatro Dante (Sansepolcro)|Teatro Dante]]
| Theatre and cinema in Sansepolcro (Italy)
| [[Italy]]
| {{Coord|43.569538888889|12.144119444444|display=inline}}
| [[File:Sansepolcro, Cinema Teatro Dante Fronte.jpg|center|100px]]
|}
== Netherlands ==
{| class='wikitable sortable' style="width:100%"
!Name
!Description
!Country
!Coordinates
!Image
|-
| [[EYE Film Institute Netherlands]]
| Dutch archive and museum for cinema
| [[Netherlands]]
| {{Coord|52.384411|4.900594|display=inline}}
| [[File:EYE Filmmuseum.jpg|center|100px]]
|-
| [[Melkweg]]
|
| [[Netherlands]]
| {{Coord|52.364778|4.881336|display=inline}}
| [[File:MelkwegAmsterdam.jpg|center|100px]]
|-
| [[PandaVision]]
|
| [[Netherlands]]
| {{Coord|51.648719|5.046635|display=inline}}
| [[File:Pandadroom ingang.jpg|center|100px]]
|-
| [[Rialto (theater)|Rialto]]
|
| [[Netherlands]]
| {{Coord|52.353056|4.893889|display=inline}}
| [[File:Rialto Amsterdam.jpg|center|100px]]
|-
| [[Royal Theater Heerlen]]
|
| [[Netherlands]]
| {{Coord|50.88972|5.975|display=inline}}<br/>{{Coord|50.88992|5.97532|display=inline}}
| [[File:BioscoopRoyal1.JPG|center|100px]]
|-
| [[Toneelschuur]]
|
| [[Netherlands]]
| {{Coord|52.381666666667|4.6391666666667|display=inline}}
| [[File:Toneelschuur-Haarlem-Lange-Begijnestraat.jpg|center|100px]]
|-
| [[Tuschinski Theatre|Tuschinski]]
|
| [[Netherlands]]
| {{Coord|52.366111|4.894444|display=inline}}
| [[File:Tuschinski front.jpg|center|100px]]
|}
== Poland ==
{| class='wikitable sortable' style="width:100%"
!Name
!Description
!Country
!Coordinates
!Image
|-
| [[Atlantic (cinema)|Atlantic]]
| Notable cinema in Warsaw, Poland
| [[Poland]]
|
| [[File:Kino Atlantic w Warszawie 2019.jpg|center|100px]]
|}
== Sweden ==
{| class='wikitable sortable' style="width:100%"
!Name
!Description
!Country
!Coordinates
!Image
|-
| [[Astoria (cinema)|Astoria]]
|
| [[Sweden]]
| {{Coord|59.33472222|18.0775|display=inline}}
| [[File:Astoria Nybrogatan 2010.jpg|center|100px]]
|-
| [[Bergakungen]]
|
| [[Sweden]]
| {{Coord|57.70222222|11.98638889|display=inline}}
| [[File:Filmstaden Bergakungen, 2016.JPG|center|100px]]
|-
| [[Cosmonova]]
| IMAX fulldome video theatre in Stockholm, Sweden
| [[Sweden]]
| {{Coord|59.368666666667|18.054444444444|display=inline}}
|
|-
| [[Draken (movie theater)|Draken]]
|
| [[Sweden]]
| {{Coord|59.33166667|18.02694444|display=inline}}
| [[File:Draken 2009a.jpg|center|100px]]
|-
| [[Göta Lejon]]
|
| [[Sweden]]
| {{Coord|59.313692|18.073368|display=inline}}
| [[File:Teater Göta Lejon Stockholm 2008-02-09.JPG|center|100px]]
|-
| [[Maximteatern]]
|
| [[Sweden]]
| {{Coord|59.336944444444|18.088888888889|display=inline}}
| [[File:Maxim ljusskylt 2010.jpg|center|100px]]
|}
== Turkey ==
{| class='wikitable sortable' style="width:100%"
!Name
!Description
!Country
!Coordinates
!Image
|-
| [[Atlas Cinema|Atlas]]
|
| [[Turkey]]
| {{Coord|41.03419|28.97920|display=inline}}
| [[File:Atlas Sineması, İstanbul Sinema Müzesi.jpg|center|100px]]
|-
| [[Emek (movie theater)|Emek]]
|
| [[Turkey]]
| {{Coord|41.03491|28.979697|display=inline}}
|
|}
== United Kingdom ==
{| class='wikitable sortable' style="width:100%"
!Name
!Description
!Country
!Coordinates
!Image
|-
| [[Broadway Cinema]]
|
| [[United Kingdom]]
| {{Coord|52.9543|-1.14383|display=inline}}
| [[File:Nottingham - NG1 - geograph.org.uk - 2909988.jpg|center|100px]]
|-
| [[Castle Cinema]]
|
| [[United Kingdom]]
| {{Coord|51.6208|-3.94139|display=inline}}
| [[File:Castle Cinema.jpg|center|100px]]
|-
| [[Curzon Mayfair Cinema]]
| Cinema in London
| [[United Kingdom]]
| {{Coord|51.506537|-0.148049|display=inline}}
| [[File:Curzon Mayfair, Mayfair, W1 (4298543667).jpg|center|100px]]
|-
| [[Dominion Cinema]]
| Independent cinema in Edinburgh
| [[United Kingdom]]
| {{Coord|55.9308|-3.20861|display=inline}}
| [[File:Dominion Cinema Edinburgh.jpg|center|100px]]
|-
| [[Electric Palace Cinema, Harwich]]
|
| [[United Kingdom]]
| {{Coord|51.9465|1.2888|display=inline}}
| [[File:Electric Palace Cinema.JPG|center|100px]]
|-
| [[Granada Cinema, Woolwich|Granada Cinema]]
| Former Granada movie theatre in Woolwich, South East London.
| [[United Kingdom]]
|
|
|-
| [[Lewisham Odeon]]
|
| [[United Kingdom]]
|
|
|-
| [[BFI IMAX|London IMAX]]
| IMAX cinema in the South Bank district of London, just north of Waterloo Station
| [[United Kingdom]]
| {{Coord|51.505|-0.11361111111111|display=inline}}
| [[File:London IMAX cinema 2.jpg|center|100px]]
|-
| [[Odeon Cinema, Manchester]]
| Cinema on Oxford Street, Manchester, England
| [[United Kingdom]]
|
| [[File:Odeon Cinema, Manchester.jpg|center|100px]]
|-
| [[Odeon Leicester Square]]
| Cinema which occupies the centre of the eastern side of Leicester Square, London
| [[United Kingdom]]
| {{Coord|51.5106|-0.129167|display=inline}}
| [[File:Leicester Square Odeon.jpg|center|100px]]
|-
| [[Odeon, Kingstanding]]
| Former cinema in north Birmingham, England
| [[United Kingdom]]
| {{Coord|52.5536|-1.885|display=inline}}
| [[File:Kingstanding Odeon.JPG|center|100px]]
|-
| [[Phoenix Cinema]]
| Cinema in East Finchley, London
| [[United Kingdom]]
| {{Coord|51.588504|-0.163706|display=inline}}
| [[File:Phoenix Cinema frontage at night.jpg|center|100px]]
|-
| [[Safari Cinema]]
| Cinema in Croydon, United Kingdom
| [[United Kingdom]]
| {{Coord|51.3825|-0.1075|display=inline}}
|
|-
| [[Savoy Theatre, Monmouth|Savoy Theatre]]
| Theatre in Monmouth, Wales
| [[United Kingdom]]
| {{Coord|51.8129|-2.71452|display=inline}}
| [[File:The Savoy Theatre, Monmouth - geograph.org.uk - 1070497.jpg|center|100px]]
|-
| [[Ultimate Picture Palace]]
| Cinema in east Oxford, England
| [[United Kingdom]]
| {{Coord|51.7488|-1.23935|display=inline}}
| [[File:Oxford UltimatePicturePalace night.jpg|center|100px]]
|}
== United States ==
{| class='wikitable sortable' style="width:100%"
!Name
!Description
!Country
!Coordinates
!Image
|-
| [[Artcraft Theatre]]
| [[Indiana]] ([[Franklin, Indiana|Franklin]])
| [[United States]] of America
| {{Coord|39.4812|-86.055|display=inline}}
| [[File:Artcraft Theatre in Franklin, Indiana.jpg|center|100px]]
|-
| [[Astor Theater (Reading, Pennsylvania)|Astor Theater]]
| [[Pennsylvania]] ([[Reading, Pennsylvania|Reading]])
| [[United States]] of America
|
|
|-
| [[Bleecker Street Cinema]]
| [[New York (state)|New York]] ([[Manhattan]])
| [[United States]] of America
| {{Coord|40.72799|-73.99943|display=inline}}
| [[File:Washington Square Village Bleecker Street Cinema.jpg|center|100px]]
|-
| [[Booth Theater (Independence, Kansas)|Booth Theater]]
| [[Kansas]] ([[Independence, Kansas|Independence]])
| [[United States]] of America
| {{Coord|37.225278|-95.706111|display=inline}}
| [[File:Booth Theater, Independence, KS.jpg|center|100px]]
|-
|[[Cable Car Cinema]]
|[[Rhode Island]] ([[Providence, Rhode Island|Providence]])
|[[United States]] of America
|{{Coord|41.8231469144045|-71.40539259814672|display=inline}}
|[[File:Cable Car Cinema.jpg|center|100x100px]]
|-
| [[Capitol Theater (Burlington, Iowa)|Capitol Theater]]
| [[Iowa]] ([[Burlington, Iowa|Burlington]])
| [[United States]] of America
| {{Coord|40.8094|-91.1031|display=inline}}
| [[File:Capitol Theater - Burlington Iowa.jpg|center|100px]]
|-
| [[Capitol Theatre Building (Flint, Michigan)|Capitol Theatre Building]]
| [[Michigan]] ([[Flint, Michigan|Flint]])
| [[United States]] of America
|
| [[File:Capitol Theatre Flint.jpg|center|100px]]
|-
| [[Castro Theatre]]
| [[California]] ([[San Francisco]])
| [[United States]] of America
| {{Coord|37.762|-122.435|display=inline}}
| [[File:Castro Theater (6016445305).jpg|center|100px]]
|-
| [[Cine Capri]]
| [[Arizona]] ([[Phoenix, Arizona|Phoenix]])
| [[United States]] of America
|
|
|-
| [[Cinema 21]]
| [[Oregon]] ([[Portland, Oregon|Portland]])
| [[United States]] of America
|
| [[File:Cinema 21 (Portland, Oregon).jpg|center|100px]]
|-
| [[Cleveland Cinematheque]]
| [[Ohio]] ([[Cleveland]])
| [[United States]] of America
| {{Coord|41.509|-81.6096|display=inline}}
|
|-
| [[Cliff Theater]]
| [[Colorado]] ([[Wray, Colorado|Wray]])
| [[United States]] of America
| {{Coord|40.0775|-102.22194444|display=inline}}
| [[File:Cliff Theater (Wray) from SW 1.JPG|center|100px]]
|-
| [[Colonial Theatre (South Hill, Virginia)|Colonial Theatre]]
| [[Virginia]] ([[South Hill, Virginia|South Hill]])
| [[United States]] of America
| {{Coord|36.7247|-78.1308|display=inline}}
| [[File:ColonialTheater 9875.jpg|center|100px]]
|-
| [[Congress Theater]]
| [[Illinois]] ([[Chicago]])
| [[United States]] of America
| {{Coord|41.92|-87.6922|display=inline}}
| [[File:Congress Theater Chicago.jpg|center|100px]]
|-
| [[Donk's Theatre]]
| [[Virginia]] ([[Hudgins, Virginia|Hudgins]])
| [[United States]] of America
| {{Coord|37.4714|-76.3264|display=inline}}
| [[File:Donk's.jpg|center|100px]]
|-
| [[Florida Theatre]]
| [[Florida]] ([[Jacksonville, Florida|Jacksonville]])
| [[United States]] of America
| {{Coord|30.326111|-81.655556|display=inline}}
| [[File:Florida Theater at night.jpg|center|100px]]
|-
| [[Fox Theatre (Atlanta)|Fox Theatre]]
| [[Georgia (U.S. state)|Georgia]] ([[Atlanta]])
| [[United States]] of America
| {{Coord|33.7725|-84.385556|display=inline}}
| [[File:Fox Theater night.jpg|center|100px]]
|-
| [[Fox Theatre Inglewood]]
| [[California]] ([[Inglewood, California|Inglewood]])
| [[United States]] of America
|
| [[File:Fox Theater, Inglewood, California.jpg|center|100px]]
|-
| [[Gothic Theatre]]
| [[Colorado]] ([[Englewood, Colorado|Englewood]])
| [[United States]] of America
| {{Coord|39.6576|-104.988|display=inline}}
| [[File:The Gothic Theater (6034645077).jpg|center|100px]]
|-
| [[Los Angeles Theatre]]
| [[California]] ([[Los Angeles]])
| [[United States]] of America
| {{Coord|34.046389|-118.2525|display=inline}}
| [[File:Los Angeles Theater on Broadway, Los Angeles.JPG|center|100px]]
|-
| [[Masonic Temple Theater]]
| [[Iowa]] ([[Mount Pleasant, Iowa|Mount Pleasant]])
| [[United States]] of America
| {{Coord|40.9672|-91.5531|display=inline}}
| [[File:Image The Masonic Temple Theater.jpeg|center|100px]]
|-
| [[Menominee Opera House]]
| [[Michigan]] ([[Menominee, Michigan|Menominee]])
| [[United States]] of America
| {{Coord|45.1033|-87.6028|display=inline}}
|
|-
| [[Newton Theater]]
| [[Washington, D.C.]]
| [[United States]] of America
| {{Coord|38.935556|-76.990833|display=inline}}
| [[File:Newton Theater.jpg|center|100px]]
|-
| [[Northrup Theater]]
| [[Kansas]] ([[Syracuse, Kansas|Syracuse]])
| [[United States]] of America
| {{Coord|37.9842|-101.752|display=inline}}
| [[File:Northrup Theater, Syracuse, KS IMG 5829.JPG|center|100px]]
|-
| [[Oriental Theatre (Milwaukee)|Oriental Theatre]]
| [[Wisconsin]] ([[Milwaukee]])
| [[United States]] of America
| {{Coord|43.0597|-87.8857|display=inline}}
| [[File:Oriental Theatre Milwaukee lobby.jpg|center|100px]]
|-
| [[Palace Theater (Crossville, Tennessee)|Palace Theater]]
| [[Tennessee]] ([[Crossville, Tennessee|Crossville]])
| [[United States]] of America
| {{Coord|35.946944|-85.025833|display=inline}}
| [[File:Palace-theater-crossville-tn1.jpg|center|100px]]
|-
| [[Paramount Theatre (Oakland, California)|Paramount Theatre]]
| [[California]] ([[Oakland, California|Oakland]])
| [[United States]] of America
| {{Coord|37.81|-122.268|display=inline}}
| [[File:Paramount.jpg|center|100px]]
|-
| [[Phoenix Theater]]
| [[California]] ([[Petaluma, California|Petaluma]])
| [[United States]] of America
| {{Coord|38.235|-122.643|display=inline}}
|
|-
| [[Pitts Theatre]]
| [[Virginia]] ([[Culpeper, Virginia|Culpeper]])
| [[United States]] of America
| {{Coord|38.4733|-77.9964|display=inline}}
| [[File:PittsTheatre 3907.jpg|center|100px]]
|-
|[[Royal Theater (St. Petersburg, Florida)|Royal Theater]]
|[[Florida]] ([[St. Petersburg, Florida|St. Petersburg]])
| [[United States]] of America
| {{Coord|27.7597|N|82.6631|W|display=inline}}
|[[File:Royal Theater St. Petersburg FL.png|center|frameless|110x110px]]
|-
| [[Royal Theatre (Benton, Arkansas)|Royal Theatre]]
| [[Arkansas]] ([[Benton, Arkansas|Benton]])
| [[United States]] of America
| {{Coord|34.563055555556|-92.588333333333|display=inline}}
| [[File:Royal Theater, Market St., Benton, AR.JPG|center|100px]]
|-
| [[Senator Theatre]]
| [[Maryland]] ([[Baltimore]])
| [[United States]] of America
| {{Coord|39.3636|-76.6108|display=inline}}
| [[File:Senator Theater.jpg|center|100px]]
|-
| [[Somerville Theatre]]
| [[Massachusetts]] ([[Somerville, Massachusetts|Somerville]])
| [[United States]] of America
| {{Coord|42.39676286|-71.12287903|display=inline}}
| [[File:Somerville Theatre detail.jpg|center|100px]]
|-
| [[St. Johns Twin Cinema]]
| [[Oregon]] ([[Portland, Oregon|Portland]])
| [[United States]] of America
| {{Coord|45.5906|-122.756|display=inline}}
| [[File:St. Johns Cinema.jpg|center|100px]]
|-
| [[Sundance Kabuki]]
| [[California]] ([[San Francisco]])
| [[United States]] of America
| {{Coord|37.785|-122.433|display=inline}}
| [[File:Japantown-AMC-Pagoda.jpg|center|100px]]
|-
| [[The 3-Penny Cinema]]
| [[Illinois]] ([[Chicago]])
| [[United States]] of America
|
|
|-
| [[Tower Theatre (Los Angeles)|Tower Theater]]
| [[California]] ([[Los Angeles]])
| [[United States]] of America
| {{Coord|34.043375|-118.254444|display=inline}}
| [[File:Tower Theater (Los Angeles).jpg|center|100px]]
|-
| [[Uptown Theater (Racine, Wisconsin)|Uptown Theater]]
| [[Wisconsin]] ([[Racine, Wisconsin|Racine]])
| [[United States]] of America
| {{Coord|42.715833333333|-87.798333333333|display=inline}}
| [[File:Uptown Theater, Racine,WI.jpg|center|100px]]
|-
| [[Virginia Theatre (Champaign)|Virginia Theatre]]
| [[Illinois]] ([[Champaign, Illinois|Champaign]])
| [[United States]] of America
| {{Coord|40.117|-88.2455|display=inline}}
| [[File:Virginia Theater Champaign Illinois 4142.jpg|center|100px]]
|-
| [[Vista Theatre (Los Angeles)|Vista Theatre]]
| [[California]] ([[Los Angeles]])
| [[United States]] of America
| {{Coord|34.0984|-118.287|display=inline}}
| [[File:4473 Sunset.JPG|center|100px]]
|-
| [[Warner Theatre (Morgantown, West Virginia)|Warner Theatre]]
| [[West Virginia]] ([[Morgantown, West Virginia|Morgantown]])
| [[United States]] of America
|
| [[File:The Warner Theatre marquee in Morgantown, West Virginia LCCN2015631559.tif|center|100px]]
|-
| [[Williamsburg Cinemas]]
| [[New York (state)|New York]] ([[Brooklyn]])
| [[United States]] of America
| {{Coord|40.714143888889|-73.959858888889|display=inline}}
| [[File:Williamsburg Cinemas.jpg|center|100px]]
|-
| [[New Beverly Cinema]]
| [[California]] ([[Los Angeles]])
| [[United States]] of America
| {{Coord|34.076228|-118.345758|display=inline}}
| [[File:Kill Bill the Whole Bloody Affair screening at the New Beverly.jpg|center|100px]]
|-
| [[Ziegfeld Theatre (1969)|Ziegfeld Theatre]]
| [[New York (state)|New York]] ([[Manhattan]])
| [[United States]] of America
| {{Coord|40.762694444444|-73.978805555556|display=inline}}<br/>{{Coord|40.762777777778|-73.979722222222|display=inline}}
| [[File:Ziegfeld Theatre NYC.jpg|center|100px]]
|}
== Misc ==
{| class='wikitable sortable' style="width:100%"
!Name
!Description
!Country
!Coordinates
!Image
|-
| [[Amouda cinema|Amoudah Cinema fire]]
|
| [[Syria]]
|
|
|-
| [[Coliseum (Barcelona)|Coliseum]]
|
| [[Spain]]
| {{Coord|41.3881|2.16611|display=inline}}
| [[File:ColiseumBarcelona.jpg|center|100px]]
|-
| [[Colosseum Kino]]
|
| [[Norway]]
| {{Coord|59.92963|10.710651|display=inline}}
| [[File:Colosseum kino.jpg|center|100px]]
|-
| [[DHA Cinema]]
|
| [[Pakistan]]
|
|
|-
| [[Faenza theatre]]
| Movie theatre in Bogotá, Colombia
| [[Colombia]]
| {{Coord|4.5975|-74.0718|display=inline}}
| [[File:Teatro Faenza.JPG|center|100px]]
|-
| [[Grand Theatre (Copenhagen)|Grand Theatre]]
| Movie Theater in Copenhagen district Indre By
| [[Denmark]]
| {{Coord|55.6765|12.5709|display=inline}}
| [[File:Grand Teatret, Copenhagen.jpg|center|100px]]
|-
| [[Kings Cross Theatre]]
| Popular Sydney movie theatre 1916–1966.
| [[Australia]]
| {{Coord|-33.875352|151.222067|display=inline}}
| [[File:King's Cross Theatre, Darlinghurst Road, ca. 1920, Hall & Co.jpg|center|100px]]
|-
| [[Rivoli Cinemas|Rivoli Cinema]]
|
| [[Australia]]
|
| [[File:Rivoli Cinema 16.09.18.jpg|center|100px]]
|-
| [[Rossiya Theatre]]
|
| [[Russia]]
| {{Coord|55.766111111111|37.6075|display=inline}}
| [[File:Pushkinsky Cinema 00.jpg|center|100px]]
|}
== A ni tooi lahi n nya ==
* [[Movie theater]]
[[Pubu:List of cinemas]]
2cnto1ard6fz4d5zzmelf3k10tdbpbx
Sɔrilim ŋmaabu
0
32842
132557
132462
2026-04-11T13:46:38Z
Abdul-Rauf Moshie
3942
132557
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox medical condition
|name =Menopause
|synonym =Climacteric
|image =Menopause symbol.jpg
|image_size =
|image_thumbtime =
|alt =
|caption =Symbolic representation of menopause
|pronounce =
|specialty =[[Gynaecology|Gynecology]]
|symptoms =No [[menstrual period]]s for a year<ref name=NIH2013Def>{{cite web|title=Menopause: Overview|url=http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/Pages/default.aspx|publisher=Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development|access-date=8 March 2015|date=2013-06-28|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402111845/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/Pages/default.aspx|archive-date=2 April 2015|df=dmy-all}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150402111845/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/Pages/default.aspx |date=2 April 2015 }}</ref>
|onset =49 to 52 years of age<ref name=Tak2015/>
|duration =
|causes =Usually a natural change, surgery that removes both [[Ovary|ovaries]], some types of [[chemotherapy]]<ref name=NIH2013Con>{{cite web|title=What is menopause?|url=http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/default.aspx|publisher=Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development|access-date=8 March 2015|date=2013-06-28|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150319224154/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/default.aspx|archive-date=19 March 2015|df=dmy-all}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150319224154/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/default.aspx |date=19 March 2015 }}</ref><ref name=NIH2013Ca/>
|risks =
|diagnosis =
|differential =
|prevention =
|treatment =None, lifestyle changes<ref name=NIH2013Tx/>
|medication =[[Hormone replacement therapy|Menopausal hormone therapy]], [[clonidine]], [[gabapentin]], [[selective serotonin reuptake inhibitor]]s<ref name=NIH2013Tx/><ref name=Kra2015/>
|prognosis =
|frequency =
|deaths =
}}
'''sɔrilim ŋmaabu''', din lahi booni shɛli '''climacteric''', nyɛla saha shɛli paɣaba nyɛvuya puuni sɔrilim ni ŋmaari zaa sa, ka di zuɣu che ka be ku lahi tooi dɔɣi . Di tooi zoomi ka di piini yuum pihinu yin ka ni yuum pihinu ni ayi.<ref name="Tak2015">{{Cite journal|vauthors=Takahashi TA, Johnson KM|title=Menopause|journal=The Medical Clinics of North America|volume=99|issue=3|pages=521–34|date=May 2015|pmid=25841598|doi=10.1016/j.mcna.2015.01.006}}</ref> Alaafee tuumbaŋdiba tooi yɛrimi ni sɔrilim ŋmaabu nyɛla paɣaba ban be nya be sɔrilim yuuni pulini.<ref name="Zheng20192">{{cite book|last1=Suster|first1=David|last2=Liu|first2=Martina Z.|last3=Lin|first3=Douglas I.|editor1-last=Zheng|editor1-first=Wenxin|editor2-last=Fadare|editor2-first=Oluwole|editor3-last=Quick|editor3-first=Charles Matthew|editor4-last=Shen|editor4-first=Danhua|editor5-last=Guo|editor5-first=Donghui|title=Gynecologic and Obstetric Pathology|volume=2|date=2019|publisher=Springer|location=Springer|isbn=978-981-13-3018-6|page=96|url=https://books.google.com/books?id=hRegDwAAQBAJ&newbks=0&printsec=frontcover&pg=PA96&dq=&hl=en|language=en|chapter=3. Benign diseases of the ovary|access-date=30 July 2022|archive-date=2 August 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220802001238/https://books.google.com/books?id=hRegDwAAQBAJ&newbks=0&printsec=frontcover&pg=PA96&dq=&hl=en|url-status=live}}</ref> Din tooi lahi yɛli ni di nyɛla ''hormone'' nambu filimbu be ''ovaries'' ni.<ref name="Sie2006">{{Cite book|last=Sievert|first=Lynnette Leidy|title=Menopause : a biocultural perspective|date=2006|publisher=Rutgers University Press|location=New Brunswick, N.J.|isbn=9780813538563|page=81|edition=[Online-Ausg.]|url=https://books.google.com/books?id=fWH606kOGYQC&pg=PA81|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170910181403/https://books.google.com/books?id=fWH606kOGYQC&pg=PA81|archive-date=10 September 2017|df=dmy-all}}</ref> Ninvuɣu shɛba ban niŋ apolisa n yihi be bi'dɔɣiri surugu amaa kana lee mali ''ovaries'', sɔrilim ŋmaabu ni tooi kana lala paɣaba ŋo ka di nyɛla apolIsa ŋo zuɣu bee be hormones nambu filimbu la.<ref name="Sie2006" /> Ti yi dɔli bi'dɔɣiri surugu ŋo yihibu, nahingbana shɛŋa tooi daŋdi kandina ka mani yuum pihinahi ni anu zuɣu nii.<ref>{{Cite book|title=International position paper on women's health and menopause : a comprehensive approach|date=2002|publisher=DIANE Publishing|isbn=9781428905214|page=36|url=https://books.google.com/books?id=NCzYsz6Uv0IC&pg=PA36|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170910181403/https://books.google.com/books?id=NCzYsz6Uv0IC&pg=PA36|archive-date=10 September 2017|df=dmy-all}}</ref>
Yuma din kana pɔi ni sɔrilim ŋmaabu, paɣa sɔrilim nyɛla din tooi be za dede<ref name=NIH2013Sym>{{cite web|title=What are the symptoms of menopause?|url=http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/symptoms.aspx|publisher=Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development|access-date=8 March 2015|date=6 May 2013|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150320015025/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/symptoms.aspx|archive-date=20 March 2015|df=dmy-all}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150320015025/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/symptoms.aspx |date=20 March 2015 }}</ref> din wuhiri ni sɔrilim ŋo ni tooi kana ka yuuigi bee kadi kana ka pora bee kadi kana kadii ka yaa 2bee kadi lahi mali yaa pam tilahi yaɣi ʒimmo zobu polo.<ref name=NIH2013Sym /> Saha ŋo yaa, waligu tooi zoomi kadi yiri paɣaba; din tooi beni ka maa dee sekonsi pihita hali ni minti pia zuɣu ni kadi tooi zoogi kadi kanna ni niŋgbina sohibu, waligu nyeebu, ni niŋgbina paligibu.<ref name=NIH2013Sym /> waligu maa tooi cheriba mi yibu yuuni b ee yuma ayi nyaaŋa. Nahingbana shɛŋa din lahi pahi nyɛla paɣa tooni kuubu, gom saɣi saɣi nti pahi ninsali behigu taɣibu. Nahingbana maa timsim tooi be ni paɣabe ni paya paya.<ref name=PubMed2013>{{cite web|title=Menopause: Overview|url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmedhealth/PMH0072495/|publisher=PubMedHealth|access-date=8 March 2015|date=29 August 2013|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170910181404/https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmedhealth/PMH0072495/|archive-date=10 September 2017|df=dmy-all}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170910181404/https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmedhealth/PMH0072495/ |date=10 September 2017 }}</ref> Din nin ka sɔrilim yeltoɣa zaŋmi chaŋ ti gbagi suhunini doro yeltoɣa, dimboŋo nyɛla din niŋda domin yuma pahibu zuɣu ka di che ka di ka talahi ŋmahinli zaŋti sɔrilim.<ref name=PubMed2013 /> paɣa sheb ni, muɣusigu kamani berim pam zaŋ kpa sɔrilim polo nyɛla din yen baligi bee nche.<ref name=PubMed2013 />
sɔrilim ŋmaabu nyɛla bin sheɣu din nye talahi taƔibu,<ref name="NIH2013Ca">{{cite web|title=What causes menopause?|url=http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/causes.aspx|publisher=Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development|access-date=8 March 2015|date=6 May 2013|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402091652/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/causes.aspx|archive-date=2 April 2015|df=dmy-all}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150402091652/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/causes.aspx|date=2 April 2015}}</ref> din yi nin ka ovaries maa filim nlee zaɣa soƔu.<ref name="Zheng2019">{{cite book|last1=Suster|first1=David|last2=Liu|first2=Martina Z.|last3=Lin|first3=Douglas I.|editor1-last=Zheng|editor1-first=Wenxin|editor2-last=Fadare|editor2-first=Oluwole|editor3-last=Quick|editor3-first=Charles Matthew|editor4-last=Shen|editor4-first=Danhua|editor5-last=Guo|editor5-first=Donghui|title=Gynecologic and Obstetric Pathology|volume=2|date=2019|publisher=Springer|location=Springer|isbn=978-981-13-3018-6|page=96|url=https://books.google.com/books?id=hRegDwAAQBAJ&newbks=0&printsec=frontcover&pg=PA96&dq=&hl=en|language=en|chapter=3. Benign diseases of the ovary|access-date=30 July 2022|archive-date=2 August 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220802001238/https://books.google.com/books?id=hRegDwAAQBAJ&newbks=0&printsec=frontcover&pg=PA96&dq=&hl=en|url-status=live}}</ref> Din tooi lahi kana ninvuƔu sheba ban nuru vari.<ref name="Zheng20192" /><ref>{{cite book|last1=Warren|first1=volume editors, Claudio N. Soares, Michelle|title=The menopausal transition : interface between gynecology and psychiatry|date=2009|publisher=Karger|location=Basel|isbn=978-3805591010|page=73|edition=[Online-Ausg.]}}</ref> Din lahi tahirili na lahi nyƐ opolasa din yihiri ovaries maa bee tima balbu shɛŋa din tibira.<ref name="Zheng20192" /> Ningbuna maa yelimaŊli shee yaa, sɔrilim ŋmaabu kanimina kadi nyɛla ovaries filimbu maa ni zaŋ gbaagi hormones shɛŋa din nye estrogen ni progestrone. hali di yi katibi borli, kpahima zaŋkpa sɔrilim ŋmaabu polo ni tooi boɣisi vienyala hormone galsim ni nye sheli ʒim puuni bee dulim.<ref>{{cite web|title=How do health care providers diagnose menopause?|url=http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/diagnosed.aspx|publisher=Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development|access-date=8 March 2015|date=6 May 2013|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402143650/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/diagnosed.aspx|archive-date=2 April 2015|df=dmy-all}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150402143650/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/diagnosed.aspx|date=2 April 2015}}</ref> sɔrilim ŋmaabu nyɛla din yi di ko ka che menarche, saha sheli bipuɣimbila ni pili o sɔrilim nyebu.<ref>{{cite book|last1=Wood|first1=James|title=Dynamics of Human Reproduction: Biology, Biometry, Demography|publisher=Transaction Publishers|isbn=9780202365701|page=401|chapter-url=https://books.google.com/books?id=I0_SrDBNy24C&pg=PA401|chapter=9|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170910181403/https://books.google.com/books?id=I0_SrDBNy24C&pg=PA401|archive-date=10 September 2017|df=dmy-all}}</ref>
talahi tibbu diyi pala di ni bori sheli.<ref name="NIH2013Tx">{{cite web|title=What are the treatments for other symptoms of menopause?|url=http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/treatments.aspx|publisher=Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development|access-date=8 March 2015|date=2013-06-28|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150320030632/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/treatments.aspx|archive-date=20 March 2015|df=dmy-all}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150320030632/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/treatments.aspx|date=20 March 2015}}</ref> Nahingbana shɛŋa, kaman ni tooi baligi di yi niŊ ka tibi tooi bo.<ref name="NIH2013Tx" /> Zaŋkpa waligu polo, vari nubu chebu,caffeine nti pahi dam tooi nyɛla din veli pam.<ref name="NIH2013Tx" /> Ninsala tooi gbihira du sheli din maa ni bee ka fan beya yoma gba tooi soŋda.<ref name="NIH2013Tx" />Tima gba nyɛla din lahi soŊda: menopausal hormonal therapy (MHT), clonidine, gabapentin, bee selective serotonin reuptake inhibitors.<ref name="NIH2013Tx" /><ref name="Kra2015">{{cite journal|vauthors=Krause MS, Nakajima ST|title=Hormonal and nonhormonal treatment of vasomotor symptoms|journal=Obstetrics and Gynecology Clinics of North America|volume=42|issue=1|pages=163–79|date=March 2015|pmid=25681847|doi=10.1016/j.ogc.2014.09.008}}</ref> Ninsali maŊ dambu (exercise ) gba ni tooi soŋsi gom kalinsi doriti.<ref name="NIH2013Tx" /> din niŊ ka MHT daa nyɛla ti sheli doƔate nim ni daa tiri sheli, ni yi pa nyerla ti sheli din nye talahi zaŊti nahingbana shɛŋa din yi zahara ka timsi pam, din niŋ ka di tooi zooigi ka di muƔusigu shɛŋa da bam na.<ref name="NIH2013Tx" /> Vienyala tibbu ni tibiri sabla zaɣa veli tali na bi tooi yi polo.<ref name=PubMed2013 /> Phytoestrogens baŋsim na dii kani.<ref name="Franco2016">{{cite journal|vauthors=Franco OH, Chowdhury R, Troup J, Voortman T, Kunutsor S, Kavousi M, Oliver-Williams C, Muka T|title=Use of Plant-Based Therapies and Menopausal Symptoms: A Systematic Review and Meta-analysis|journal=JAMA|volume=315|issue=23|pages=2554–63|date=June 2016|pmid=27327802|doi=10.1001/jama.2016.8012|doi-access=free}}</ref>
== References ==
<references />
[[Pubu:Translated from MDWiki]]
clyb7ik6hcnr5974e7p67l9nfpgf83r
132558
132557
2026-04-11T13:47:17Z
Abdul-Rauf Moshie
3942
132558
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox medical condition
|name =Menopause
|synonym =Climacteric
|image =Menopause symbol.jpg
|image_size =
|image_thumbtime =
|alt =
|caption =Symbolic representation of menopause
|pronounce =
|specialty =[[Gynaecology|Gynecology]]
|symptoms =No [[menstrual period]]s for a year<ref name=NIH2013Def>{{cite web|title=Menopause: Overview|url=http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/Pages/default.aspx|publisher=Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development|access-date=8 March 2015|date=2013-06-28|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402111845/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/Pages/default.aspx|archive-date=2 April 2015|df=dmy-all}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150402111845/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/Pages/default.aspx |date=2 April 2015 }}</ref>
|onset =49 to 52 years of age<ref name=Tak2015/>
|duration =
|causes =Usually a natural change, surgery that removes both [[Ovary|ovaries]], some types of [[chemotherapy]]<ref name=NIH2013Con>{{cite web|title=What is menopause?|url=http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/default.aspx|publisher=Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development|access-date=8 March 2015|date=2013-06-28|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150319224154/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/default.aspx|archive-date=19 March 2015|df=dmy-all}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150319224154/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/default.aspx |date=19 March 2015 }}</ref><ref name=NIH2013Ca/>
|risks =
|diagnosis =
|differential =
|prevention =
|treatment =None, lifestyle changes<ref name=NIH2013Tx/>
|medication =[[Hormone replacement therapy|Menopausal hormone therapy]], [[clonidine]], [[gabapentin]], [[selective serotonin reuptake inhibitor]]s<ref name=NIH2013Tx/><ref name=Kra2015/>
|prognosis =
|frequency =
|deaths =
}}
'''sɔrilim ŋmaabu''', din lahi booni shɛli '''climacteric''', nyɛla saha shɛli paɣaba nyɛvuya puuni sɔrilim ni ŋmaari zaa sa, ka di zuɣu che ka be ku lahi tooi dɔɣi . Di tooi zoomi ka di piini yuum pihinu yin ka ni yuum pihinu ni ayi.<ref name="Tak2015">{{Cite journal|vauthors=Takahashi TA, Johnson KM|title=Menopause|journal=The Medical Clinics of North America|volume=99|issue=3|pages=521–34|date=May 2015|pmid=25841598|doi=10.1016/j.mcna.2015.01.006}}</ref> Alaafee tuumbaŋdiba tooi yɛrimi ni sɔrilim ŋmaabu nyɛla paɣaba ban be nya be sɔrilim yuuni pulini.<ref name="Zheng20192">{{cite book|last1=Suster|first1=David|last2=Liu|first2=Martina Z.|last3=Lin|first3=Douglas I.|editor1-last=Zheng|editor1-first=Wenxin|editor2-last=Fadare|editor2-first=Oluwole|editor3-last=Quick|editor3-first=Charles Matthew|editor4-last=Shen|editor4-first=Danhua|editor5-last=Guo|editor5-first=Donghui|title=Gynecologic and Obstetric Pathology|volume=2|date=2019|publisher=Springer|location=Springer|isbn=978-981-13-3018-6|page=96|url=https://books.google.com/books?id=hRegDwAAQBAJ&newbks=0&printsec=frontcover&pg=PA96&dq=&hl=en|language=en|chapter=3. Benign diseases of the ovary|access-date=30 July 2022|archive-date=2 August 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220802001238/https://books.google.com/books?id=hRegDwAAQBAJ&newbks=0&printsec=frontcover&pg=PA96&dq=&hl=en|url-status=live}}</ref> Din tooi lahi yɛli ni di nyɛla ''hormone'' nambu filimbu be ''ovaries'' ni.<ref name="Sie2006">{{Cite book|last=Sievert|first=Lynnette Leidy|title=Menopause : a biocultural perspective|date=2006|publisher=Rutgers University Press|location=New Brunswick, N.J.|isbn=9780813538563|page=81|edition=[Online-Ausg.]|url=https://books.google.com/books?id=fWH606kOGYQC&pg=PA81|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170910181403/https://books.google.com/books?id=fWH606kOGYQC&pg=PA81|archive-date=10 September 2017|df=dmy-all}}</ref> Ninvuɣu shɛba ban niŋ apolisa n yihi be bi'dɔɣiri surugu amaa kana lee mali ''ovaries'', sɔrilim ŋmaabu ni tooi kana lala paɣaba ŋo ka di nyɛla apolIsa ŋo zuɣu bee be hormones nambu filimbu la.<ref name="Sie2006" /> Ti yi dɔli bi'dɔɣiri surugu ŋo yihibu, nahingbana shɛŋa tooi daŋdi kandina ka mani yuum pihinahi ni anu zuɣu nii.<ref>{{Cite book|title=International position paper on women's health and menopause : a comprehensive approach|date=2002|publisher=DIANE Publishing|isbn=9781428905214|page=36|url=https://books.google.com/books?id=NCzYsz6Uv0IC&pg=PA36|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170910181403/https://books.google.com/books?id=NCzYsz6Uv0IC&pg=PA36|archive-date=10 September 2017|df=dmy-all}}</ref>
Yuma din kana pɔi ni sɔrilim ŋmaabu, paɣa sɔrilim nyɛla din tooi be za dede<ref name=NIH2013Sym>{{cite web|title=What are the symptoms of menopause?|url=http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/symptoms.aspx|publisher=Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development|access-date=8 March 2015|date=6 May 2013|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150320015025/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/symptoms.aspx|archive-date=20 March 2015|df=dmy-all}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150320015025/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/symptoms.aspx |date=20 March 2015 }}</ref> din wuhiri ni sɔrilim ŋo ni tooi kana ka yuuigi bee kadi kana ka pora bee kadi kana kadii ka yaa 2bee kadi lahi mali yaa pam tilahi yaɣi ʒimmo zobu polo.<ref name=NIH2013Sym /> Saha ŋo yaa, waligu tooi zoomi kadi yiri paɣaba; din tooi beni ka maa dee sekonsi pihita hali ni minti pia zuɣu ni kadi tooi zoogi kadi kanna ni niŋgbina sohibu, waligu nyeebu, ni niŋgbina paligibu.<ref name=NIH2013Sym /> waligu maa tooi cheriba mi yibu yuuni b ee yuma ayi nyaaŋa. Nahingbana shɛŋa din lahi pahi nyɛla paɣa tooni kuubu, gom saɣi saɣi nti pahi ninsali behigu taɣibu. Nahingbana maa timsim tooi be ni paɣabe ni paya paya.<ref name=PubMed2013>{{cite web|title=Menopause: Overview|url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmedhealth/PMH0072495/|publisher=PubMedHealth|access-date=8 March 2015|date=29 August 2013|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170910181404/https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmedhealth/PMH0072495/|archive-date=10 September 2017|df=dmy-all}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170910181404/https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmedhealth/PMH0072495/ |date=10 September 2017 }}</ref> Din nin ka sɔrilim yɛltoɣa zaŋmi chaŋ ti gbagi suhunini doro yɛltoɣa, dimboŋo nyɛla din niŋda domin yuma pahibu zuɣu ka di che ka di ka talahi ŋmahinli zaŋti sɔrilim.<ref name=PubMed2013 /> paɣa sheb ni, muɣusigu kamani berim pam zaŋ kpa sɔrilim polo nyɛla din yen baligi bee n che.<ref name=PubMed2013 />
sɔrilim ŋmaabu nyɛla bin sheɣu din nye talahi taƔibu,<ref name="NIH2013Ca">{{cite web|title=What causes menopause?|url=http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/causes.aspx|publisher=Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development|access-date=8 March 2015|date=6 May 2013|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402091652/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/causes.aspx|archive-date=2 April 2015|df=dmy-all}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150402091652/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/causes.aspx|date=2 April 2015}}</ref> din yi nin ka ovaries maa filim nlee zaɣa soƔu.<ref name="Zheng2019">{{cite book|last1=Suster|first1=David|last2=Liu|first2=Martina Z.|last3=Lin|first3=Douglas I.|editor1-last=Zheng|editor1-first=Wenxin|editor2-last=Fadare|editor2-first=Oluwole|editor3-last=Quick|editor3-first=Charles Matthew|editor4-last=Shen|editor4-first=Danhua|editor5-last=Guo|editor5-first=Donghui|title=Gynecologic and Obstetric Pathology|volume=2|date=2019|publisher=Springer|location=Springer|isbn=978-981-13-3018-6|page=96|url=https://books.google.com/books?id=hRegDwAAQBAJ&newbks=0&printsec=frontcover&pg=PA96&dq=&hl=en|language=en|chapter=3. Benign diseases of the ovary|access-date=30 July 2022|archive-date=2 August 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220802001238/https://books.google.com/books?id=hRegDwAAQBAJ&newbks=0&printsec=frontcover&pg=PA96&dq=&hl=en|url-status=live}}</ref> Din tooi lahi kana ninvuƔu sheba ban nuru vari.<ref name="Zheng20192" /><ref>{{cite book|last1=Warren|first1=volume editors, Claudio N. Soares, Michelle|title=The menopausal transition : interface between gynecology and psychiatry|date=2009|publisher=Karger|location=Basel|isbn=978-3805591010|page=73|edition=[Online-Ausg.]}}</ref> Din lahi tahirili na lahi nyƐ opolasa din yihiri ovaries maa bee tima balbu shɛŋa din tibira.<ref name="Zheng20192" /> Ningbuna maa yelimaŊli shee yaa, sɔrilim ŋmaabu kanimina kadi nyɛla ovaries filimbu maa ni zaŋ gbaagi hormones shɛŋa din nye estrogen ni progestrone. hali di yi katibi borli, kpahima zaŋkpa sɔrilim ŋmaabu polo ni tooi boɣisi vienyala hormone galsim ni nye sheli ʒim puuni bee dulim.<ref>{{cite web|title=How do health care providers diagnose menopause?|url=http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/diagnosed.aspx|publisher=Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development|access-date=8 March 2015|date=6 May 2013|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402143650/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/diagnosed.aspx|archive-date=2 April 2015|df=dmy-all}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150402143650/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/diagnosed.aspx|date=2 April 2015}}</ref> sɔrilim ŋmaabu nyɛla din yi di ko ka che menarche, saha sheli bipuɣimbila ni pili o sɔrilim nyebu.<ref>{{cite book|last1=Wood|first1=James|title=Dynamics of Human Reproduction: Biology, Biometry, Demography|publisher=Transaction Publishers|isbn=9780202365701|page=401|chapter-url=https://books.google.com/books?id=I0_SrDBNy24C&pg=PA401|chapter=9|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170910181403/https://books.google.com/books?id=I0_SrDBNy24C&pg=PA401|archive-date=10 September 2017|df=dmy-all}}</ref>
talahi tibbu diyi pala di ni bori sheli.<ref name="NIH2013Tx">{{cite web|title=What are the treatments for other symptoms of menopause?|url=http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/treatments.aspx|publisher=Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development|access-date=8 March 2015|date=2013-06-28|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150320030632/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/treatments.aspx|archive-date=20 March 2015|df=dmy-all}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150320030632/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/treatments.aspx|date=20 March 2015}}</ref> Nahingbana shɛŋa, kaman ni tooi baligi di yi niŊ ka tibi tooi bo.<ref name="NIH2013Tx" /> Zaŋkpa waligu polo, vari nubu chebu,caffeine nti pahi dam tooi nyɛla din veli pam.<ref name="NIH2013Tx" /> Ninsala tooi gbihira du sheli din maa ni bee ka fan beya yoma gba tooi soŋda.<ref name="NIH2013Tx" />Tima gba nyɛla din lahi soŊda: menopausal hormonal therapy (MHT), clonidine, gabapentin, bee selective serotonin reuptake inhibitors.<ref name="NIH2013Tx" /><ref name="Kra2015">{{cite journal|vauthors=Krause MS, Nakajima ST|title=Hormonal and nonhormonal treatment of vasomotor symptoms|journal=Obstetrics and Gynecology Clinics of North America|volume=42|issue=1|pages=163–79|date=March 2015|pmid=25681847|doi=10.1016/j.ogc.2014.09.008}}</ref> Ninsali maŊ dambu (exercise ) gba ni tooi soŋsi gom kalinsi doriti.<ref name="NIH2013Tx" /> din niŊ ka MHT daa nyɛla ti sheli doƔate nim ni daa tiri sheli, ni yi pa nyerla ti sheli din nye talahi zaŊti nahingbana shɛŋa din yi zahara ka timsi pam, din niŋ ka di tooi zooigi ka di muƔusigu shɛŋa da bam na.<ref name="NIH2013Tx" /> Vienyala tibbu ni tibiri sabla zaɣa veli tali na bi tooi yi polo.<ref name=PubMed2013 /> Phytoestrogens baŋsim na dii kani.<ref name="Franco2016">{{cite journal|vauthors=Franco OH, Chowdhury R, Troup J, Voortman T, Kunutsor S, Kavousi M, Oliver-Williams C, Muka T|title=Use of Plant-Based Therapies and Menopausal Symptoms: A Systematic Review and Meta-analysis|journal=JAMA|volume=315|issue=23|pages=2554–63|date=June 2016|pmid=27327802|doi=10.1001/jama.2016.8012|doi-access=free}}</ref>
== References ==
<references />
[[Pubu:Translated from MDWiki]]
msm843vnlga797cx0h5kv1n7cxaleew
132559
132558
2026-04-11T13:48:28Z
Abdul-Rauf Moshie
3942
132559
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox medical condition
|name =Menopause
|synonym =Climacteric
|image =Menopause symbol.jpg
|image_size =
|image_thumbtime =
|alt =
|caption =Symbolic representation of menopause
|pronounce =
|specialty =[[Gynaecology|Gynecology]]
|symptoms =No [[menstrual period]]s for a year<ref name=NIH2013Def>{{cite web|title=Menopause: Overview|url=http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/Pages/default.aspx|publisher=Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development|access-date=8 March 2015|date=2013-06-28|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402111845/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/Pages/default.aspx|archive-date=2 April 2015|df=dmy-all}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150402111845/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/Pages/default.aspx |date=2 April 2015 }}</ref>
|onset =49 to 52 years of age<ref name=Tak2015/>
|duration =
|causes =Usually a natural change, surgery that removes both [[Ovary|ovaries]], some types of [[chemotherapy]]<ref name=NIH2013Con>{{cite web|title=What is menopause?|url=http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/default.aspx|publisher=Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development|access-date=8 March 2015|date=2013-06-28|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150319224154/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/default.aspx|archive-date=19 March 2015|df=dmy-all}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150319224154/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/default.aspx |date=19 March 2015 }}</ref><ref name=NIH2013Ca/>
|risks =
|diagnosis =
|differential =
|prevention =
|treatment =None, lifestyle changes<ref name=NIH2013Tx/>
|medication =[[Hormone replacement therapy|Menopausal hormone therapy]], [[clonidine]], [[gabapentin]], [[selective serotonin reuptake inhibitor]]s<ref name=NIH2013Tx/><ref name=Kra2015/>
|prognosis =
|frequency =
|deaths =
}}
'''sɔrilim ŋmaabu''', din lahi booni shɛli '''climacteric''', nyɛla saha shɛli paɣaba nyɛvuya puuni sɔrilim ni ŋmaari zaa sa, ka di zuɣu che ka be ku lahi tooi dɔɣi . Di tooi zoomi ka di piini yuum pihinu yin ka ni yuum pihinu ni ayi.<ref name="Tak2015">{{Cite journal|vauthors=Takahashi TA, Johnson KM|title=Menopause|journal=The Medical Clinics of North America|volume=99|issue=3|pages=521–34|date=May 2015|pmid=25841598|doi=10.1016/j.mcna.2015.01.006}}</ref> Alaafee tuumbaŋdiba tooi yɛrimi ni sɔrilim ŋmaabu nyɛla paɣaba ban be nya be sɔrilim yuuni pulini.<ref name="Zheng20192">{{cite book|last1=Suster|first1=David|last2=Liu|first2=Martina Z.|last3=Lin|first3=Douglas I.|editor1-last=Zheng|editor1-first=Wenxin|editor2-last=Fadare|editor2-first=Oluwole|editor3-last=Quick|editor3-first=Charles Matthew|editor4-last=Shen|editor4-first=Danhua|editor5-last=Guo|editor5-first=Donghui|title=Gynecologic and Obstetric Pathology|volume=2|date=2019|publisher=Springer|location=Springer|isbn=978-981-13-3018-6|page=96|url=https://books.google.com/books?id=hRegDwAAQBAJ&newbks=0&printsec=frontcover&pg=PA96&dq=&hl=en|language=en|chapter=3. Benign diseases of the ovary|access-date=30 July 2022|archive-date=2 August 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220802001238/https://books.google.com/books?id=hRegDwAAQBAJ&newbks=0&printsec=frontcover&pg=PA96&dq=&hl=en|url-status=live}}</ref> Din tooi lahi yɛli ni di nyɛla ''hormone'' nambu filimbu be ''ovaries'' ni.<ref name="Sie2006">{{Cite book|last=Sievert|first=Lynnette Leidy|title=Menopause : a biocultural perspective|date=2006|publisher=Rutgers University Press|location=New Brunswick, N.J.|isbn=9780813538563|page=81|edition=[Online-Ausg.]|url=https://books.google.com/books?id=fWH606kOGYQC&pg=PA81|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170910181403/https://books.google.com/books?id=fWH606kOGYQC&pg=PA81|archive-date=10 September 2017|df=dmy-all}}</ref> Ninvuɣu shɛba ban niŋ apolisa n yihi be bi'dɔɣiri surugu amaa kana lee mali ''ovaries'', sɔrilim ŋmaabu ni tooi kana lala paɣaba ŋo ka di nyɛla apolIsa ŋo zuɣu bee be hormones nambu filimbu la.<ref name="Sie2006" /> Ti yi dɔli bi'dɔɣiri surugu ŋo yihibu, nahingbana shɛŋa tooi daŋdi kandina ka mani yuum pihinahi ni anu zuɣu nii.<ref>{{Cite book|title=International position paper on women's health and menopause : a comprehensive approach|date=2002|publisher=DIANE Publishing|isbn=9781428905214|page=36|url=https://books.google.com/books?id=NCzYsz6Uv0IC&pg=PA36|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170910181403/https://books.google.com/books?id=NCzYsz6Uv0IC&pg=PA36|archive-date=10 September 2017|df=dmy-all}}</ref>
Yuma din kana pɔi ni sɔrilim ŋmaabu, paɣa sɔrilim nyɛla din tooi be za dede<ref name=NIH2013Sym>{{cite web|title=What are the symptoms of menopause?|url=http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/symptoms.aspx|publisher=Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development|access-date=8 March 2015|date=6 May 2013|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150320015025/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/symptoms.aspx|archive-date=20 March 2015|df=dmy-all}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150320015025/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/symptoms.aspx |date=20 March 2015 }}</ref> din wuhiri ni sɔrilim ŋo ni tooi kana ka yuuigi bee kadi kana ka pora bee kadi kana kadii ka yaa 2bee kadi lahi mali yaa pam tilahi yaɣi ʒimmo zobu polo.<ref name=NIH2013Sym /> Saha ŋo yaa, waligu tooi zoomi kadi yiri paɣaba; din tooi beni ka maa dee sekonsi pihita hali ni minti pia zuɣu ni kadi tooi zoogi kadi kanna ni niŋgbina sohibu, waligu nyeebu, ni niŋgbina paligibu.<ref name=NIH2013Sym /> waligu maa tooi cheriba mi yibu yuuni b ee yuma ayi nyaaŋa. Nahingbana shɛŋa din lahi pahi nyɛla paɣa tooni kuubu, gom saɣi saɣi nti pahi ninsali behigu taɣibu. Nahingbana maa timsim tooi be ni paɣabe ni paya paya.<ref name=PubMed2013>{{cite web|title=Menopause: Overview|url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmedhealth/PMH0072495/|publisher=PubMedHealth|access-date=8 March 2015|date=29 August 2013|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170910181404/https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmedhealth/PMH0072495/|archive-date=10 September 2017|df=dmy-all}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170910181404/https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmedhealth/PMH0072495/ |date=10 September 2017 }}</ref> Din nin ka sɔrilim yɛltoɣa zaŋmi chaŋ ti gbagi suhunini doro yɛltoɣa, dimboŋo nyɛla din niŋda domin yuma pahibu zuɣu ka di che ka di ka talahi ŋmahinli zaŋti sɔrilim.<ref name=PubMed2013 /> paɣa sheb ni, muɣusigu kamani berim pam zaŋ kpa sɔrilim polo nyɛla din yen baligi bee n che.<ref name=PubMed2013 />
sɔrilim ŋmaabu nyɛla bin sheɣu din nye talahi taƔibu,<ref name="NIH2013Ca">{{cite web|title=What causes menopause?|url=http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/causes.aspx|publisher=Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development|access-date=8 March 2015|date=6 May 2013|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402091652/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/causes.aspx|archive-date=2 April 2015|df=dmy-all}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150402091652/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/causes.aspx|date=2 April 2015}}</ref> din yi nin ka ovaries maa filim nlee zaɣa soƔu.<ref name="Zheng2019">{{cite book|last1=Suster|first1=David|last2=Liu|first2=Martina Z.|last3=Lin|first3=Douglas I.|editor1-last=Zheng|editor1-first=Wenxin|editor2-last=Fadare|editor2-first=Oluwole|editor3-last=Quick|editor3-first=Charles Matthew|editor4-last=Shen|editor4-first=Danhua|editor5-last=Guo|editor5-first=Donghui|title=Gynecologic and Obstetric Pathology|volume=2|date=2019|publisher=Springer|location=Springer|isbn=978-981-13-3018-6|page=96|url=https://books.google.com/books?id=hRegDwAAQBAJ&newbks=0&printsec=frontcover&pg=PA96&dq=&hl=en|language=en|chapter=3. Benign diseases of the ovary|access-date=30 July 2022|archive-date=2 August 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220802001238/https://books.google.com/books?id=hRegDwAAQBAJ&newbks=0&printsec=frontcover&pg=PA96&dq=&hl=en|url-status=live}}</ref> Din tooi lahi kana ninvuƔu sheba ban nuru vari.<ref name="Zheng20192" /><ref>{{cite book|last1=Warren|first1=volume editors, Claudio N. Soares, Michelle|title=The menopausal transition : interface between gynecology and psychiatry|date=2009|publisher=Karger|location=Basel|isbn=978-3805591010|page=73|edition=[Online-Ausg.]}}</ref> Din lahi tahirili na lahi nyƐ opolasa din yihiri ovaries maa bee tima balbu shɛŋa din tibira.<ref name="Zheng20192" /> Ningbuna maa yelimaŊli shee yaa, sɔrilim ŋmaabu kanimina kadi nyɛla ovaries filimbu maa ni zaŋ gbaagi hormones shɛŋa din nye estrogen ni progestrone. hali di yi katibi borli, kpahima zaŋkpa sɔrilim ŋmaabu polo ni tooi boɣisi vienyala hormone galsim ni nye sheli ʒim puuni bee dulim.<ref>{{cite web|title=How do health care providers diagnose menopause?|url=http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/diagnosed.aspx|publisher=Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development|access-date=8 March 2015|date=6 May 2013|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402143650/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/diagnosed.aspx|archive-date=2 April 2015|df=dmy-all}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150402143650/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/diagnosed.aspx|date=2 April 2015}}</ref> sɔrilim ŋmaabu nyɛla din yi di ko ka che menarche, saha sheli bipuɣimbila ni pili o sɔrilim nyebu.<ref>{{cite book|last1=Wood|first1=James|title=Dynamics of Human Reproduction: Biology, Biometry, Demography|publisher=Transaction Publishers|isbn=9780202365701|page=401|chapter-url=https://books.google.com/books?id=I0_SrDBNy24C&pg=PA401|chapter=9|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170910181403/https://books.google.com/books?id=I0_SrDBNy24C&pg=PA401|archive-date=10 September 2017|df=dmy-all}}</ref>
talahi tibbu diyi pala di ni bori sheli.<ref name="NIH2013Tx">{{cite web|title=What are the treatments for other symptoms of menopause?|url=http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/treatments.aspx|publisher=Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development|access-date=8 March 2015|date=2013-06-28|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150320030632/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/treatments.aspx|archive-date=20 March 2015|df=dmy-all}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150320030632/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/treatments.aspx|date=20 March 2015}}</ref> Nahingbana shɛŋa, kaman ni tooi baligi di yi niŊ ka tibi tooi bo.<ref name="NIH2013Tx" /> Zaŋkpa waligu polo, vari nubu chebu,caffeine nti pahi dam tooi nyɛla din veli pam.<ref name="NIH2013Tx" /> Ninsala tooi gbihira du sheli din maa ni bee ka fan beya yoma gba tooi soŋda.<ref name="NIH2013Tx" />Tima gba nyɛla din lahi soŊda: menopausal hormonal therapy (MHT), clonidine, gabapentin, bee selective serotonin reuptake inhibitors.<ref name="NIH2013Tx" /><ref name="Kra2015">{{cite journal|vauthors=Krause MS, Nakajima ST|title=Hormonal and nonhormonal treatment of vasomotor symptoms|journal=Obstetrics and Gynecology Clinics of North America|volume=42|issue=1|pages=163–79|date=March 2015|pmid=25681847|doi=10.1016/j.ogc.2014.09.008}}</ref> Ninsali maŋ dambu gba ni tooi sɔŋsi gom kalinsi doriti.<ref name="NIH2013Tx" /> din niŋ ka MHT daa nyɛla ti sheli doƔate nim ni daa tiri sheli, ni yi pa nyerla ti sheli din nye talahi zaŋti nahingbana shɛŋa din yi zahara ka timsi pam, din niŋ ka di tooi zooigi ka di muƔusigu shɛŋa da bam na.<ref name="NIH2013Tx" /> Vienyala tibbu ni tibiri sabla zaɣa veli tali na bi tooi yi polo.<ref name=PubMed2013 /> Phytoestrogens baŋsim na dii kani.<ref name="Franco2016">{{cite journal|vauthors=Franco OH, Chowdhury R, Troup J, Voortman T, Kunutsor S, Kavousi M, Oliver-Williams C, Muka T|title=Use of Plant-Based Therapies and Menopausal Symptoms: A Systematic Review and Meta-analysis|journal=JAMA|volume=315|issue=23|pages=2554–63|date=June 2016|pmid=27327802|doi=10.1001/jama.2016.8012|doi-access=free}}</ref>
== References ==
<references />
[[Pubu:Translated from MDWiki]]
lhdnlw5zxydg5j1tdk12ixjh3df225j
132560
132559
2026-04-11T13:49:20Z
Abdul-Rauf Moshie
3942
132560
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox medical condition
|name =Menopause
|synonym =Climacteric
|image =Menopause symbol.jpg
|image_size =
|image_thumbtime =
|alt =
|caption =Symbolic representation of menopause
|pronounce =
|specialty =[[Gynaecology|Gynecology]]
|symptoms =No [[menstrual period]]s for a year<ref name=NIH2013Def>{{cite web|title=Menopause: Overview|url=http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/Pages/default.aspx|publisher=Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development|access-date=8 March 2015|date=2013-06-28|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402111845/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/Pages/default.aspx|archive-date=2 April 2015|df=dmy-all}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150402111845/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/Pages/default.aspx |date=2 April 2015 }}</ref>
|onset =49 to 52 years of age<ref name=Tak2015/>
|duration =
|causes =Usually a natural change, surgery that removes both [[Ovary|ovaries]], some types of [[chemotherapy]]<ref name=NIH2013Con>{{cite web|title=What is menopause?|url=http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/default.aspx|publisher=Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development|access-date=8 March 2015|date=2013-06-28|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150319224154/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/default.aspx|archive-date=19 March 2015|df=dmy-all}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150319224154/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/default.aspx |date=19 March 2015 }}</ref><ref name=NIH2013Ca/>
|risks =
|diagnosis =
|differential =
|prevention =
|treatment =None, lifestyle changes<ref name=NIH2013Tx/>
|medication =[[Hormone replacement therapy|Menopausal hormone therapy]], [[clonidine]], [[gabapentin]], [[selective serotonin reuptake inhibitor]]s<ref name=NIH2013Tx/><ref name=Kra2015/>
|prognosis =
|frequency =
|deaths =
}}
'''sɔrilim ŋmaabu''', din lahi booni shɛli '''climacteric''', nyɛla saha shɛli paɣaba nyɛvuya puuni sɔrilim ni ŋmaari zaa sa, ka di zuɣu che ka be ku lahi tooi dɔɣi . Di tooi zoomi ka di piini yuum pihinu yin ka ni yuum pihinu ni ayi.<ref name="Tak2015">{{Cite journal|vauthors=Takahashi TA, Johnson KM|title=Menopause|journal=The Medical Clinics of North America|volume=99|issue=3|pages=521–34|date=May 2015|pmid=25841598|doi=10.1016/j.mcna.2015.01.006}}</ref> Alaafee tuumbaŋdiba tooi yɛrimi ni sɔrilim ŋmaabu nyɛla paɣaba ban be nya be sɔrilim yuuni pulini.<ref name="Zheng20192">{{cite book|last1=Suster|first1=David|last2=Liu|first2=Martina Z.|last3=Lin|first3=Douglas I.|editor1-last=Zheng|editor1-first=Wenxin|editor2-last=Fadare|editor2-first=Oluwole|editor3-last=Quick|editor3-first=Charles Matthew|editor4-last=Shen|editor4-first=Danhua|editor5-last=Guo|editor5-first=Donghui|title=Gynecologic and Obstetric Pathology|volume=2|date=2019|publisher=Springer|location=Springer|isbn=978-981-13-3018-6|page=96|url=https://books.google.com/books?id=hRegDwAAQBAJ&newbks=0&printsec=frontcover&pg=PA96&dq=&hl=en|language=en|chapter=3. Benign diseases of the ovary|access-date=30 July 2022|archive-date=2 August 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220802001238/https://books.google.com/books?id=hRegDwAAQBAJ&newbks=0&printsec=frontcover&pg=PA96&dq=&hl=en|url-status=live}}</ref> Din tooi lahi yɛli ni di nyɛla ''hormone'' nambu filimbu be ''ovaries'' ni.<ref name="Sie2006">{{Cite book|last=Sievert|first=Lynnette Leidy|title=Menopause : a biocultural perspective|date=2006|publisher=Rutgers University Press|location=New Brunswick, N.J.|isbn=9780813538563|page=81|edition=[Online-Ausg.]|url=https://books.google.com/books?id=fWH606kOGYQC&pg=PA81|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170910181403/https://books.google.com/books?id=fWH606kOGYQC&pg=PA81|archive-date=10 September 2017|df=dmy-all}}</ref> Ninvuɣu shɛba ban niŋ apolisa n yihi be bi'dɔɣiri surugu amaa kana lee mali ''ovaries'', sɔrilim ŋmaabu ni tooi kana lala paɣaba ŋo ka di nyɛla apolIsa ŋo zuɣu bee be hormones nambu filimbu la.<ref name="Sie2006" /> Ti yi dɔli bi'dɔɣiri surugu ŋo yihibu, nahingbana shɛŋa tooi daŋdi kandina ka mani yuum pihinahi ni anu zuɣu nii.<ref>{{Cite book|title=International position paper on women's health and menopause : a comprehensive approach|date=2002|publisher=DIANE Publishing|isbn=9781428905214|page=36|url=https://books.google.com/books?id=NCzYsz6Uv0IC&pg=PA36|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170910181403/https://books.google.com/books?id=NCzYsz6Uv0IC&pg=PA36|archive-date=10 September 2017|df=dmy-all}}</ref>
Yuma din kana pɔi ni sɔrilim ŋmaabu, paɣa sɔrilim nyɛla din tooi be za dede<ref name=NIH2013Sym>{{cite web|title=What are the symptoms of menopause?|url=http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/symptoms.aspx|publisher=Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development|access-date=8 March 2015|date=6 May 2013|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150320015025/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/symptoms.aspx|archive-date=20 March 2015|df=dmy-all}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150320015025/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/symptoms.aspx |date=20 March 2015 }}</ref> din wuhiri ni sɔrilim ŋo ni tooi kana ka yuuigi bee kadi kana ka pora bee kadi kana kadii ka yaa 2bee kadi lahi mali yaa pam tilahi yaɣi ʒimmo zobu polo.<ref name=NIH2013Sym /> Saha ŋo yaa, waligu tooi zoomi kadi yiri paɣaba; din tooi beni ka maa dee sekonsi pihita hali ni minti pia zuɣu ni kadi tooi zoogi kadi kanna ni niŋgbina sɔhibu, waligu nyeebu, ni niŋgbina paligibu.<ref name=NIH2013Sym /> waligu maa tooi cheriba mi yibu yuuni b ee yuma ayi nyaaŋa. Nahingbana shɛŋa din lahi pahi nyɛla paɣa tooni kuubu, gom saɣi saɣi nti pahi ninsali behigu taɣibu. Nahingbana maa timsim tooi be ni paɣabe ni paya paya.<ref name=PubMed2013>{{cite web|title=Menopause: Overview|url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmedhealth/PMH0072495/|publisher=PubMedHealth|access-date=8 March 2015|date=29 August 2013|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170910181404/https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmedhealth/PMH0072495/|archive-date=10 September 2017|df=dmy-all}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170910181404/https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmedhealth/PMH0072495/ |date=10 September 2017 }}</ref> Din nin ka sɔrilim yɛltoɣa zaŋmi chaŋ ti gbagi suhunini doro yɛltoɣa, dimboŋo nyɛla din niŋda domin yuma pahibu zuɣu ka di che ka di ka talahi ŋmahinli zaŋti sɔrilim.<ref name=PubMed2013 /> paɣa sheb ni, muɣusigu kamani berim pam zaŋ kpa sɔrilim polo nyɛla din yen baligi bee n che.<ref name=PubMed2013 />
sɔrilim ŋmaabu nyɛla bin sheɣu din nye talahi taƔibu,<ref name="NIH2013Ca">{{cite web|title=What causes menopause?|url=http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/causes.aspx|publisher=Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development|access-date=8 March 2015|date=6 May 2013|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402091652/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/causes.aspx|archive-date=2 April 2015|df=dmy-all}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150402091652/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/causes.aspx|date=2 April 2015}}</ref> din yi nin ka ovaries maa filim nlee zaɣa sɔɣu.<ref name="Zheng2019">{{cite book|last1=Suster|first1=David|last2=Liu|first2=Martina Z.|last3=Lin|first3=Douglas I.|editor1-last=Zheng|editor1-first=Wenxin|editor2-last=Fadare|editor2-first=Oluwole|editor3-last=Quick|editor3-first=Charles Matthew|editor4-last=Shen|editor4-first=Danhua|editor5-last=Guo|editor5-first=Donghui|title=Gynecologic and Obstetric Pathology|volume=2|date=2019|publisher=Springer|location=Springer|isbn=978-981-13-3018-6|page=96|url=https://books.google.com/books?id=hRegDwAAQBAJ&newbks=0&printsec=frontcover&pg=PA96&dq=&hl=en|language=en|chapter=3. Benign diseases of the ovary|access-date=30 July 2022|archive-date=2 August 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220802001238/https://books.google.com/books?id=hRegDwAAQBAJ&newbks=0&printsec=frontcover&pg=PA96&dq=&hl=en|url-status=live}}</ref> Din tooi lahi kana ninvuƔu sheba ban nuru vari.<ref name="Zheng20192" /><ref>{{cite book|last1=Warren|first1=volume editors, Claudio N. Soares, Michelle|title=The menopausal transition : interface between gynecology and psychiatry|date=2009|publisher=Karger|location=Basel|isbn=978-3805591010|page=73|edition=[Online-Ausg.]}}</ref> Din lahi tahirili na lahi nyɛ opolasa din yihiri ovaries maa bee tima balbu shɛŋa din tibira.<ref name="Zheng20192" /> Ningbuna maa yelimaŊli shee yaa, sɔrilim ŋmaabu kanimina kadi nyɛla ovaries filimbu maa ni zaŋ gbaagi hormones shɛŋa din nye estrogen ni progestrone. hali di yi katibi borli, kpahima zaŋkpa sɔrilim ŋmaabu polo ni tooi boɣisi vienyala hormone galsim ni nye sheli ʒim puuni bee dulim.<ref>{{cite web|title=How do health care providers diagnose menopause?|url=http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/diagnosed.aspx|publisher=Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development|access-date=8 March 2015|date=6 May 2013|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402143650/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/diagnosed.aspx|archive-date=2 April 2015|df=dmy-all}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150402143650/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/diagnosed.aspx|date=2 April 2015}}</ref> sɔrilim ŋmaabu nyɛla din yi di ko ka che menarche, saha sheli bipuɣimbila ni pili o sɔrilim nyabu.<ref>{{cite book|last1=Wood|first1=James|title=Dynamics of Human Reproduction: Biology, Biometry, Demography|publisher=Transaction Publishers|isbn=9780202365701|page=401|chapter-url=https://books.google.com/books?id=I0_SrDBNy24C&pg=PA401|chapter=9|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170910181403/https://books.google.com/books?id=I0_SrDBNy24C&pg=PA401|archive-date=10 September 2017|df=dmy-all}}</ref>
talahi tibbu diyi pala di ni bori sheli.<ref name="NIH2013Tx">{{cite web|title=What are the treatments for other symptoms of menopause?|url=http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/treatments.aspx|publisher=Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development|access-date=8 March 2015|date=2013-06-28|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150320030632/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/treatments.aspx|archive-date=20 March 2015|df=dmy-all}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150320030632/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/treatments.aspx|date=20 March 2015}}</ref> Nahingbana shɛŋa, kaman ni tooi baligi di yi niŊ ka tibi tooi bo.<ref name="NIH2013Tx" /> Zaŋkpa waligu polo, vari nubu chebu,caffeine nti pahi dam tooi nyɛla din veli pam.<ref name="NIH2013Tx" /> Ninsala tooi gbihira du sheli din maa ni bee ka fan beya yoma gba tooi soŋda.<ref name="NIH2013Tx" />Tima gba nyɛla din lahi soŊda: menopausal hormonal therapy (MHT), clonidine, gabapentin, bee selective serotonin reuptake inhibitors.<ref name="NIH2013Tx" /><ref name="Kra2015">{{cite journal|vauthors=Krause MS, Nakajima ST|title=Hormonal and nonhormonal treatment of vasomotor symptoms|journal=Obstetrics and Gynecology Clinics of North America|volume=42|issue=1|pages=163–79|date=March 2015|pmid=25681847|doi=10.1016/j.ogc.2014.09.008}}</ref> Ninsali maŋ dambu gba ni tooi sɔŋsi gom kalinsi doriti.<ref name="NIH2013Tx" /> din niŋ ka MHT daa nyɛla ti sheli doƔate nim ni daa tiri sheli, ni yi pa nyerla ti sheli din nye talahi zaŋti nahingbana shɛŋa din yi zahara ka timsi pam, din niŋ ka di tooi zooigi ka di muƔusigu shɛŋa da bam na.<ref name="NIH2013Tx" /> Vienyala tibbu ni tibiri sabla zaɣa veli tali na bi tooi yi polo.<ref name=PubMed2013 /> Phytoestrogens baŋsim na dii kani.<ref name="Franco2016">{{cite journal|vauthors=Franco OH, Chowdhury R, Troup J, Voortman T, Kunutsor S, Kavousi M, Oliver-Williams C, Muka T|title=Use of Plant-Based Therapies and Menopausal Symptoms: A Systematic Review and Meta-analysis|journal=JAMA|volume=315|issue=23|pages=2554–63|date=June 2016|pmid=27327802|doi=10.1001/jama.2016.8012|doi-access=free}}</ref>
== References ==
<references />
[[Pubu:Translated from MDWiki]]
mgh3bkt90u8sunqnxgjapsrxvk2f5jh
132561
132560
2026-04-11T13:50:45Z
Abdul-Rauf Moshie
3942
132561
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox medical condition
|name =Menopause
|synonym =Climacteric
|image =Menopause symbol.jpg
|image_size =
|image_thumbtime =
|alt =
|caption =Symbolic representation of menopause
|pronounce =
|specialty =[[Gynaecology|Gynecology]]
|symptoms =No [[menstrual period]]s for a year<ref name=NIH2013Def>{{cite web|title=Menopause: Overview|url=http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/Pages/default.aspx|publisher=Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development|access-date=8 March 2015|date=2013-06-28|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402111845/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/Pages/default.aspx|archive-date=2 April 2015|df=dmy-all}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150402111845/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/Pages/default.aspx |date=2 April 2015 }}</ref>
|onset =49 to 52 years of age<ref name=Tak2015/>
|duration =
|causes =Usually a natural change, surgery that removes both [[Ovary|ovaries]], some types of [[chemotherapy]]<ref name=NIH2013Con>{{cite web|title=What is menopause?|url=http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/default.aspx|publisher=Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development|access-date=8 March 2015|date=2013-06-28|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150319224154/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/default.aspx|archive-date=19 March 2015|df=dmy-all}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150319224154/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/default.aspx |date=19 March 2015 }}</ref><ref name=NIH2013Ca/>
|risks =
|diagnosis =
|differential =
|prevention =
|treatment =None, lifestyle changes<ref name=NIH2013Tx/>
|medication =[[Hormone replacement therapy|Menopausal hormone therapy]], [[clonidine]], [[gabapentin]], [[selective serotonin reuptake inhibitor]]s<ref name=NIH2013Tx/><ref name=Kra2015/>
|prognosis =
|frequency =
|deaths =
}}
'''sɔrilim ŋmaabu''', nyɛla saha shɛli paɣaba nyɛvuya puuni sɔrilim ni ŋmaari zaa sa, ka di zuɣu che ka be ku lahi tooi dɔɣi . Di tooi zoomi ka di piini yuum pihinu yin ka ni yuum pihinu ni ayi.<ref name="Tak2015">{{Cite journal|vauthors=Takahashi TA, Johnson KM|title=Menopause|journal=The Medical Clinics of North America|volume=99|issue=3|pages=521–34|date=May 2015|pmid=25841598|doi=10.1016/j.mcna.2015.01.006}}</ref> Alaafee tuumbaŋdiba tooi yɛrimi ni sɔrilim ŋmaabu nyɛla paɣaba ban be nya be sɔrilim yuuni pulini.<ref name="Zheng20192">{{cite book|last1=Suster|first1=David|last2=Liu|first2=Martina Z.|last3=Lin|first3=Douglas I.|editor1-last=Zheng|editor1-first=Wenxin|editor2-last=Fadare|editor2-first=Oluwole|editor3-last=Quick|editor3-first=Charles Matthew|editor4-last=Shen|editor4-first=Danhua|editor5-last=Guo|editor5-first=Donghui|title=Gynecologic and Obstetric Pathology|volume=2|date=2019|publisher=Springer|location=Springer|isbn=978-981-13-3018-6|page=96|url=https://books.google.com/books?id=hRegDwAAQBAJ&newbks=0&printsec=frontcover&pg=PA96&dq=&hl=en|language=en|chapter=3. Benign diseases of the ovary|access-date=30 July 2022|archive-date=2 August 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220802001238/https://books.google.com/books?id=hRegDwAAQBAJ&newbks=0&printsec=frontcover&pg=PA96&dq=&hl=en|url-status=live}}</ref> Din tooi lahi yɛli ni di nyɛla ''hormone'' nambu filimbu be ''ovaries'' ni.<ref name="Sie2006">{{Cite book|last=Sievert|first=Lynnette Leidy|title=Menopause : a biocultural perspective|date=2006|publisher=Rutgers University Press|location=New Brunswick, N.J.|isbn=9780813538563|page=81|edition=[Online-Ausg.]|url=https://books.google.com/books?id=fWH606kOGYQC&pg=PA81|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170910181403/https://books.google.com/books?id=fWH606kOGYQC&pg=PA81|archive-date=10 September 2017|df=dmy-all}}</ref> Ninvuɣu shɛba ban niŋ apolisa n yihi be bi'dɔɣiri surugu amaa kana lee mali ''ovaries'', sɔrilim ŋmaabu ni tooi kana lala paɣaba ŋo ka di nyɛla apolIsa ŋo zuɣu bee be hormones nambu filimbu la.<ref name="Sie2006" /> Ti yi dɔli bi'dɔɣiri surugu ŋo yihibu, nahingbana shɛŋa tooi daŋdi kandina ka mani yuum pihinahi ni anu zuɣu nii.<ref>{{Cite book|title=International position paper on women's health and menopause : a comprehensive approach|date=2002|publisher=DIANE Publishing|isbn=9781428905214|page=36|url=https://books.google.com/books?id=NCzYsz6Uv0IC&pg=PA36|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170910181403/https://books.google.com/books?id=NCzYsz6Uv0IC&pg=PA36|archive-date=10 September 2017|df=dmy-all}}</ref>
Yuma din kana pɔi ni sɔrilim ŋmaabu, paɣa sɔrilim nyɛla din tooi be za dede<ref name=NIH2013Sym>{{cite web|title=What are the symptoms of menopause?|url=http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/symptoms.aspx|publisher=Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development|access-date=8 March 2015|date=6 May 2013|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150320015025/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/symptoms.aspx|archive-date=20 March 2015|df=dmy-all}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150320015025/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/symptoms.aspx |date=20 March 2015 }}</ref> din wuhiri ni sɔrilim ŋo ni tooi kana ka yuuigi bee kadi kana ka pora bee kadi kana kadii ka yaa 2bee kadi lahi mali yaa pam tilahi yaɣi ʒimmo zobu polo.<ref name=NIH2013Sym /> Saha ŋo yaa, waligu tooi zoomi kadi yiri paɣaba; din tooi beni ka maa dee sekonsi pihita hali ni minti pia zuɣu ni kadi tooi zoogi kadi kanna ni niŋgbina sɔhibu, waligu nyeebu, ni niŋgbina paligibu.<ref name=NIH2013Sym /> waligu maa tooi cheriba mi yibu yuuni b ee yuma ayi nyaaŋa. Nahingbana shɛŋa din lahi pahi nyɛla paɣa tooni kuubu, gom saɣi saɣi nti pahi ninsali behigu taɣibu. Nahingbana maa timsim tooi be ni paɣabe ni paya paya.<ref name=PubMed2013>{{cite web|title=Menopause: Overview|url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmedhealth/PMH0072495/|publisher=PubMedHealth|access-date=8 March 2015|date=29 August 2013|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170910181404/https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmedhealth/PMH0072495/|archive-date=10 September 2017|df=dmy-all}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170910181404/https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmedhealth/PMH0072495/ |date=10 September 2017 }}</ref> Din nin ka sɔrilim yɛltoɣa zaŋmi chaŋ ti gbagi suhunini doro yɛltoɣa, dimboŋo nyɛla din niŋda domin yuma pahibu zuɣu ka di che ka di ka talahi ŋmahinli zaŋti sɔrilim.<ref name=PubMed2013 /> paɣa sheb ni, muɣusigu kamani berim pam zaŋ kpa sɔrilim polo nyɛla din yen baligi bee n che.<ref name=PubMed2013 />
sɔrilim ŋmaabu nyɛla bin sheɣu din nye talahi taƔibu,<ref name="NIH2013Ca">{{cite web|title=What causes menopause?|url=http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/causes.aspx|publisher=Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development|access-date=8 March 2015|date=6 May 2013|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402091652/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/causes.aspx|archive-date=2 April 2015|df=dmy-all}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150402091652/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/causes.aspx|date=2 April 2015}}</ref> din yi nin ka ovaries maa filim nlee zaɣa sɔɣu.<ref name="Zheng2019">{{cite book|last1=Suster|first1=David|last2=Liu|first2=Martina Z.|last3=Lin|first3=Douglas I.|editor1-last=Zheng|editor1-first=Wenxin|editor2-last=Fadare|editor2-first=Oluwole|editor3-last=Quick|editor3-first=Charles Matthew|editor4-last=Shen|editor4-first=Danhua|editor5-last=Guo|editor5-first=Donghui|title=Gynecologic and Obstetric Pathology|volume=2|date=2019|publisher=Springer|location=Springer|isbn=978-981-13-3018-6|page=96|url=https://books.google.com/books?id=hRegDwAAQBAJ&newbks=0&printsec=frontcover&pg=PA96&dq=&hl=en|language=en|chapter=3. Benign diseases of the ovary|access-date=30 July 2022|archive-date=2 August 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220802001238/https://books.google.com/books?id=hRegDwAAQBAJ&newbks=0&printsec=frontcover&pg=PA96&dq=&hl=en|url-status=live}}</ref> Din tooi lahi kana ninvuƔu sheba ban nuru vari.<ref name="Zheng20192" /><ref>{{cite book|last1=Warren|first1=volume editors, Claudio N. Soares, Michelle|title=The menopausal transition : interface between gynecology and psychiatry|date=2009|publisher=Karger|location=Basel|isbn=978-3805591010|page=73|edition=[Online-Ausg.]}}</ref> Din lahi tahirili na lahi nyɛ opolasa din yihiri ovaries maa bee tima balbu shɛŋa din tibira.<ref name="Zheng20192" /> Ningbuna maa yelimaŊli shee yaa, sɔrilim ŋmaabu kanimina kadi nyɛla ovaries filimbu maa ni zaŋ gbaagi hormones shɛŋa din nye estrogen ni progestrone. hali di yi katibi borli, kpahima zaŋkpa sɔrilim ŋmaabu polo ni tooi boɣisi vienyala hormone galsim ni nye shɛli ʒim puuni bee dulim.<ref>{{cite web|title=How do health care providers diagnose menopause?|url=http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/diagnosed.aspx|publisher=Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development|access-date=8 March 2015|date=6 May 2013|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402143650/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/diagnosed.aspx|archive-date=2 April 2015|df=dmy-all}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150402143650/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/diagnosed.aspx|date=2 April 2015}}</ref> sɔrilim ŋmaabu nyɛla din yi di ko ka che menarche, saha shɛli bipuɣimbila ni pili o sɔrilim nyabu.<ref>{{cite book|last1=Wood|first1=James|title=Dynamics of Human Reproduction: Biology, Biometry, Demography|publisher=Transaction Publishers|isbn=9780202365701|page=401|chapter-url=https://books.google.com/books?id=I0_SrDBNy24C&pg=PA401|chapter=9|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170910181403/https://books.google.com/books?id=I0_SrDBNy24C&pg=PA401|archive-date=10 September 2017|df=dmy-all}}</ref>
talahi tibbu diyi pala di ni bori shɛli.<ref name="NIH2013Tx">{{cite web|title=What are the treatments for other symptoms of menopause?|url=http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/treatments.aspx|publisher=Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development|access-date=8 March 2015|date=2013-06-28|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150320030632/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/treatments.aspx|archive-date=20 March 2015|df=dmy-all}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150320030632/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/treatments.aspx|date=20 March 2015}}</ref> Nahingbana shɛŋa, kaman ni tooi baligi di yi niŋ ka tibi tooi bo.<ref name="NIH2013Tx" /> Zaŋkpa waligu polo, vari nubu chɛbu,caffeine nti pahi dam tooi nyɛla din veli pam.<ref name="NIH2013Tx" /> Ninsala tooi gbihira du shɛli din maa ni bee ka fan beya yoma gba tooi soŋda.<ref name="NIH2013Tx" />Tima gba nyɛla din lahi soŊda: menopausal hormonal therapy (MHT), clonidine, gabapentin, bee selective serotonin reuptake inhibitors.<ref name="NIH2013Tx" /><ref name="Kra2015">{{cite journal|vauthors=Krause MS, Nakajima ST|title=Hormonal and nonhormonal treatment of vasomotor symptoms|journal=Obstetrics and Gynecology Clinics of North America|volume=42|issue=1|pages=163–79|date=March 2015|pmid=25681847|doi=10.1016/j.ogc.2014.09.008}}</ref> Ninsali maŋ dambu gba ni tooi sɔŋsi gom kalinsi doriti.<ref name="NIH2013Tx" /> din niŋ ka MHT daa nyɛla ti shɛli doƔate nim ni daa tiri shɛli, ni yi pa nyerla ti shɛli din nye talahi zaŋti nahingbana shɛŋa din yi zahara ka timsi pam, din niŋ ka di tooi zooigi ka di muƔusigu shɛŋa da bam na.<ref name="NIH2013Tx" /> Viɛnyala tibbu ni tibiri sabla zaɣa veli tali na bi tooi yi polo.<ref name=PubMed2013 /> Phytoestrogens baŋsim na dii kani.<ref name="Franco2016">{{cite journal|vauthors=Franco OH, Chowdhury R, Troup J, Voortman T, Kunutsor S, Kavousi M, Oliver-Williams C, Muka T|title=Use of Plant-Based Therapies and Menopausal Symptoms: A Systematic Review and Meta-analysis|journal=JAMA|volume=315|issue=23|pages=2554–63|date=June 2016|pmid=27327802|doi=10.1001/jama.2016.8012|doi-access=free}}</ref>
== References ==
<references />
[[Pubu:Translated from MDWiki]]
lupvebt3ibfjia72js0630avcihye26
132562
132561
2026-04-11T13:51:33Z
Abdul-Rauf Moshie
3942
132562
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox medical condition
|name =Menopause
|synonym =Climacteric
|image =Menopause symbol.jpg
|image_size =
|image_thumbtime =
|alt =
|caption =Symbolic representation of menopause
|pronounce =
|specialty =[[Gynaecology|Gynecology]]
|symptoms =No [[menstrual period]]s for a year<ref name=NIH2013Def>{{cite web|title=Menopause: Overview|url=http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/Pages/default.aspx|publisher=Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development|access-date=8 March 2015|date=2013-06-28|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402111845/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/Pages/default.aspx|archive-date=2 April 2015|df=dmy-all}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150402111845/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/Pages/default.aspx |date=2 April 2015 }}</ref>
|onset =49 to 52 years of age<ref name=Tak2015/>
|duration =
|causes =Usually a natural change, surgery that removes both [[Ovary|ovaries]], some types of [[chemotherapy]]<ref name=NIH2013Con>{{cite web|title=What is menopause?|url=http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/default.aspx|publisher=Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development|access-date=8 March 2015|date=2013-06-28|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150319224154/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/default.aspx|archive-date=19 March 2015|df=dmy-all}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150319224154/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/default.aspx |date=19 March 2015 }}</ref><ref name=NIH2013Ca/>
|risks =
|diagnosis =
|differential =
|prevention =
|treatment =None, lifestyle changes<ref name=NIH2013Tx/>
|medication =[[Hormone replacement therapy|Menopausal hormone therapy]], [[clonidine]], [[gabapentin]], [[selective serotonin reuptake inhibitor]]s<ref name=NIH2013Tx/><ref name=Kra2015/>
|prognosis =
|frequency =
|deaths =
}}
'''sɔrilim ŋmaabu''', nyɛla saha shɛli paɣaba nyɛvuya puuni sɔrilim ni ŋmaari zaa sa, ka di zuɣu che ka be ku lahi tooi dɔɣi . Di tooi zoomi ka di piini yuum pihinu yin ka ni yuum pihinu ni ayi.<ref name="Tak2015">{{Cite journal|vauthors=Takahashi TA, Johnson KM|title=Menopause|journal=The Medical Clinics of North America|volume=99|issue=3|pages=521–34|date=May 2015|pmid=25841598|doi=10.1016/j.mcna.2015.01.006}}</ref> Alaafee tuumbaŋdiba tooi yɛrimi ni sɔrilim ŋmaabu nyɛla paɣaba ban be nya be sɔrilim yuuni pulini.<ref name="Zheng20192">{{cite book|last1=Suster|first1=David|last2=Liu|first2=Martina Z.|last3=Lin|first3=Douglas I.|editor1-last=Zheng|editor1-first=Wenxin|editor2-last=Fadare|editor2-first=Oluwole|editor3-last=Quick|editor3-first=Charles Matthew|editor4-last=Shen|editor4-first=Danhua|editor5-last=Guo|editor5-first=Donghui|title=Gynecologic and Obstetric Pathology|volume=2|date=2019|publisher=Springer|location=Springer|isbn=978-981-13-3018-6|page=96|url=https://books.google.com/books?id=hRegDwAAQBAJ&newbks=0&printsec=frontcover&pg=PA96&dq=&hl=en|language=en|chapter=3. Benign diseases of the ovary|access-date=30 July 2022|archive-date=2 August 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220802001238/https://books.google.com/books?id=hRegDwAAQBAJ&newbks=0&printsec=frontcover&pg=PA96&dq=&hl=en|url-status=live}}</ref> Din tooi lahi yɛli ni di nyɛla ''hormone'' nambu filimbu be ''ovaries'' ni.<ref name="Sie2006">{{Cite book|last=Sievert|first=Lynnette Leidy|title=Menopause : a biocultural perspective|date=2006|publisher=Rutgers University Press|location=New Brunswick, N.J.|isbn=9780813538563|page=81|edition=[Online-Ausg.]|url=https://books.google.com/books?id=fWH606kOGYQC&pg=PA81|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170910181403/https://books.google.com/books?id=fWH606kOGYQC&pg=PA81|archive-date=10 September 2017|df=dmy-all}}</ref> Ninvuɣu shɛba ban niŋ apolisa n yihi be bi'dɔɣiri surugu amaa kana lee mali ''ovaries'', sɔrilim ŋmaabu ni tooi kana lala paɣaba ŋo ka di nyɛla apolIsa ŋo zuɣu bee be hormones nambu filimbu la.<ref name="Sie2006" /> Ti yi dɔli bi'dɔɣiri surugu ŋo yihibu, nahingbana shɛŋa tooi daŋdi kandina ka mani yuum pihinahi ni anu zuɣu nii.<ref>{{Cite book|title=International position paper on women's health and menopause : a comprehensive approach|date=2002|publisher=DIANE Publishing|isbn=9781428905214|page=36|url=https://books.google.com/books?id=NCzYsz6Uv0IC&pg=PA36|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170910181403/https://books.google.com/books?id=NCzYsz6Uv0IC&pg=PA36|archive-date=10 September 2017|df=dmy-all}}</ref>
Yuma din kana pɔi ni sɔrilim ŋmaabu, paɣa sɔrilim nyɛla din tooi be za dede<ref name=NIH2013Sym>{{cite web|title=What are the symptoms of menopause?|url=http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/symptoms.aspx|publisher=Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development|access-date=8 March 2015|date=6 May 2013|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150320015025/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/symptoms.aspx|archive-date=20 March 2015|df=dmy-all}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150320015025/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/symptoms.aspx |date=20 March 2015 }}</ref> din wuhiri ni sɔrilim ŋo ni tooi kana ka yuuigi bee kadi kana ka pora bee kadi kana kadii ka yaa 2bee kadi lahi mali yaa pam tilahi yaɣi ʒimmo zobu polo.<ref name=NIH2013Sym /> Saha ŋo yaa, waligu tooi zoomi kadi yiri paɣaba; din tooi beni ka maa dee sekonsi pihita hali ni minti pia zuɣu ni kadi tooi zoogi kadi kanna ni niŋgbina sɔhibu, waligu nyeebu, ni niŋgbina paligibu.<ref name=NIH2013Sym /> waligu maa tooi cheriba mi yibu yuuni b ee yuma ayi nyaaŋa. Nahingbana shɛŋa din lahi pahi nyɛla paɣa tooni kuubu, gom saɣi saɣi nti pahi ninsali behigu taɣibu. Nahingbana maa timsim tooi be ni paɣabe ni paya paya.<ref name=PubMed2013>{{cite web|title=Menopause: Overview|url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmedhealth/PMH0072495/|publisher=PubMedHealth|access-date=8 March 2015|date=29 August 2013|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170910181404/https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmedhealth/PMH0072495/|archive-date=10 September 2017|df=dmy-all}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170910181404/https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmedhealth/PMH0072495/ |date=10 September 2017 }}</ref> Din nin ka sɔrilim yɛltoɣa zaŋmi chaŋ ti gbagi suhunini doro yɛltoɣa, dimboŋo nyɛla din niŋda domin yuma pahibu zuɣu ka di che ka di ka talahi ŋmahinli zaŋti sɔrilim.<ref name=PubMed2013 /> paɣa sheb ni, muɣusigu kamani berim pam zaŋ kpa sɔrilim polo nyɛla din yen baligi bee n che.<ref name=PubMed2013 />
sɔrilim ŋmaabu nyɛla bin sheɣu din nye talahi taƔibu,<ref name="NIH2013Ca">{{cite web|title=What causes menopause?|url=http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/causes.aspx|publisher=Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development|access-date=8 March 2015|date=6 May 2013|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402091652/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/causes.aspx|archive-date=2 April 2015|df=dmy-all}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150402091652/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/causes.aspx|date=2 April 2015}}</ref> din yi nin ka ovaries maa filim nlee zaɣa sɔɣu.<ref name="Zheng2019">{{cite book|last1=Suster|first1=David|last2=Liu|first2=Martina Z.|last3=Lin|first3=Douglas I.|editor1-last=Zheng|editor1-first=Wenxin|editor2-last=Fadare|editor2-first=Oluwole|editor3-last=Quick|editor3-first=Charles Matthew|editor4-last=Shen|editor4-first=Danhua|editor5-last=Guo|editor5-first=Donghui|title=Gynecologic and Obstetric Pathology|volume=2|date=2019|publisher=Springer|location=Springer|isbn=978-981-13-3018-6|page=96|url=https://books.google.com/books?id=hRegDwAAQBAJ&newbks=0&printsec=frontcover&pg=PA96&dq=&hl=en|language=en|chapter=3. Benign diseases of the ovary|access-date=30 July 2022|archive-date=2 August 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220802001238/https://books.google.com/books?id=hRegDwAAQBAJ&newbks=0&printsec=frontcover&pg=PA96&dq=&hl=en|url-status=live}}</ref> Din tooi lahi kana ninvuƔu sheba ban nuru vari.<ref name="Zheng20192" /><ref>{{cite book|last1=Warren|first1=volume editors, Claudio N. Soares, Michelle|title=The menopausal transition : interface between gynecology and psychiatry|date=2009|publisher=Karger|location=Basel|isbn=978-3805591010|page=73|edition=[Online-Ausg.]}}</ref> Din lahi tahirili na lahi nyɛ opolasa din yihiri ovaries maa bee tima balbu shɛŋa din tibira.<ref name="Zheng20192" /> Ningbuna maa yelimaŊli shee yaa, sɔrilim ŋmaabu kanimina kadi nyɛla ovaries filimbu maa ni zaŋ gbaagi hormones shɛŋa din nye estrogen ni progestrone. hali di yi katibi borli, kpahima zaŋkpa sɔrilim ŋmaabu polo ni tooi boɣisi vienyala hormone galsim ni nye shɛli ʒim puuni bee dulim.<ref>{{cite web|title=How do health care providers diagnose menopause?|url=http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/diagnosed.aspx|publisher=Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development|access-date=8 March 2015|date=6 May 2013|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402143650/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/diagnosed.aspx|archive-date=2 April 2015|df=dmy-all}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150402143650/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/diagnosed.aspx|date=2 April 2015}}</ref> sɔrilim ŋmaabu nyɛla din yi di ko ka che menarche, saha shɛli bipuɣimbila ni pili o sɔrilim nyabu.<ref>{{cite book|last1=Wood|first1=James|title=Dynamics of Human Reproduction: Biology, Biometry, Demography|publisher=Transaction Publishers|isbn=9780202365701|page=401|chapter-url=https://books.google.com/books?id=I0_SrDBNy24C&pg=PA401|chapter=9|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170910181403/https://books.google.com/books?id=I0_SrDBNy24C&pg=PA401|archive-date=10 September 2017|df=dmy-all}}</ref>
talahi tibbu diyi pala di ni bori shɛli.<ref name="NIH2013Tx">{{cite web|title=What are the treatments for other symptoms of menopause?|url=http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/treatments.aspx|publisher=Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development|access-date=8 March 2015|date=2013-06-28|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150320030632/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/treatments.aspx|archive-date=20 March 2015|df=dmy-all}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150320030632/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/treatments.aspx|date=20 March 2015}}</ref> Nahingbana shɛŋa, kaman ni tooi baligi di yi niŋ ka tibi tooi bo.<ref name="NIH2013Tx" /> Zaŋkpa waligu polo, vari nubu chɛbu,caffeine nti pahi dam tooi nyɛla din veli pam.<ref name="NIH2013Tx" /> Ninsala tooi gbihira du shɛli din maa ni bee ka fan beya yoma gba tooi soŋda.<ref name="NIH2013Tx" />Tima gba nyɛla din lahi soŊda: ''menopausal hormonal therapy (MHT), clonidine, gabapentin'', bee ''selective serotonin reuptake inhibitors''.<ref name="NIH2013Tx" /><ref name="Kra2015">{{cite journal|vauthors=Krause MS, Nakajima ST|title=Hormonal and nonhormonal treatment of vasomotor symptoms|journal=Obstetrics and Gynecology Clinics of North America|volume=42|issue=1|pages=163–79|date=March 2015|pmid=25681847|doi=10.1016/j.ogc.2014.09.008}}</ref> Ninsali maŋ dambu gba ni tooi sɔŋsi gom kalinsi doriti.<ref name="NIH2013Tx" /> din niŋ ka MHT daa nyɛla ti shɛli doɣate nim ni daa tiri shɛli, ni yi pa nyerla ti shɛli din nye talahi zaŋti nahingbana shɛŋa din yi zahara ka timsi pam, din niŋ ka di tooi zooigi ka di muƔusigu shɛŋa da bam na.<ref name="NIH2013Tx" /> Viɛnyala tibbu ni tibiri sabla zaɣa veli tali na bi tooi yi polo.<ref name=PubMed2013 /> ''Phytoestrogens'' baŋsim na dii kani.<ref name="Franco2016">{{cite journal|vauthors=Franco OH, Chowdhury R, Troup J, Voortman T, Kunutsor S, Kavousi M, Oliver-Williams C, Muka T|title=Use of Plant-Based Therapies and Menopausal Symptoms: A Systematic Review and Meta-analysis|journal=JAMA|volume=315|issue=23|pages=2554–63|date=June 2016|pmid=27327802|doi=10.1001/jama.2016.8012|doi-access=free}}</ref>
== References ==
<references />
[[Pubu:Translated from MDWiki]]
awj45hvcjshigbktamxiq7dfnm7abj7
132564
132562
2026-04-11T13:53:29Z
Abdul-Rauf Moshie
3942
132564
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox medical condition
|name =Menopause
|synonym =Climacteric
|image =Menopause symbol.jpg
|image_size =
|image_thumbtime =
|alt =
|caption =Symbolic representation of menopause
|pronounce =
|specialty =[[Gynaecology|Gynecology]]
|symptoms =No [[menstrual period]]s for a year<ref name=NIH2013Def>{{cite web|title=Menopause: Overview|url=http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/Pages/default.aspx|publisher=Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development|access-date=8 March 2015|date=2013-06-28|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402111845/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/Pages/default.aspx|archive-date=2 April 2015|df=dmy-all}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150402111845/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/Pages/default.aspx |date=2 April 2015 }}</ref>
|onset =49 to 52 years of age<ref name=Tak2015/>
|duration =
|causes =Usually a natural change, surgery that removes both [[Ovary|ovaries]], some types of [[chemotherapy]]<ref name=NIH2013Con>{{cite web|title=What is menopause?|url=http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/default.aspx|publisher=Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development|access-date=8 March 2015|date=2013-06-28|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150319224154/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/default.aspx|archive-date=19 March 2015|df=dmy-all}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150319224154/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/default.aspx |date=19 March 2015 }}</ref><ref name=NIH2013Ca/>
|risks =
|diagnosis =
|differential =
|prevention =
|treatment =None, lifestyle changes<ref name=NIH2013Tx/>
|medication =[[Hormone replacement therapy|Menopausal hormone therapy]], [[clonidine]], [[gabapentin]], [[selective serotonin reuptake inhibitor]]s<ref name=NIH2013Tx/><ref name=Kra2015/>
|prognosis =
|frequency =
|deaths =
}}
'''sɔrilim ŋmaabu''', nyɛla saha shɛli paɣaba nyɛvuya puuni sɔrilim ni ŋmaari zaa sa, ka di zuɣu che ka be ku lahi tooi dɔɣi . Di tooi zoomi ka di piini yuum pihinu yin ka ni yuum pihinu ni ayi.<ref name="Tak2015">{{Cite journal|vauthors=Takahashi TA, Johnson KM|title=Menopause|journal=The Medical Clinics of North America|volume=99|issue=3|pages=521–34|date=May 2015|pmid=25841598|doi=10.1016/j.mcna.2015.01.006}}</ref> Alaafee tuumbaŋdiba tooi yɛrimi ni sɔrilim ŋmaabu nyɛla paɣaba ban be nya be sɔrilim yuuni pulini.<ref name="Zheng20192">{{cite book|last1=Suster|first1=David|last2=Liu|first2=Martina Z.|last3=Lin|first3=Douglas I.|editor1-last=Zheng|editor1-first=Wenxin|editor2-last=Fadare|editor2-first=Oluwole|editor3-last=Quick|editor3-first=Charles Matthew|editor4-last=Shen|editor4-first=Danhua|editor5-last=Guo|editor5-first=Donghui|title=Gynecologic and Obstetric Pathology|volume=2|date=2019|publisher=Springer|location=Springer|isbn=978-981-13-3018-6|page=96|url=https://books.google.com/books?id=hRegDwAAQBAJ&newbks=0&printsec=frontcover&pg=PA96&dq=&hl=en|language=en|chapter=3. Benign diseases of the ovary|access-date=30 July 2022|archive-date=2 August 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220802001238/https://books.google.com/books?id=hRegDwAAQBAJ&newbks=0&printsec=frontcover&pg=PA96&dq=&hl=en|url-status=live}}</ref> Din tooi lahi yɛli ni di nyɛla ''hormone'' nambu filimbu be ''ovaries'' ni.<ref name="Sie2006">{{Cite book|last=Sievert|first=Lynnette Leidy|title=Menopause : a biocultural perspective|date=2006|publisher=Rutgers University Press|location=New Brunswick, N.J.|isbn=9780813538563|page=81|edition=[Online-Ausg.]|url=https://books.google.com/books?id=fWH606kOGYQC&pg=PA81|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170910181403/https://books.google.com/books?id=fWH606kOGYQC&pg=PA81|archive-date=10 September 2017|df=dmy-all}}</ref> Ninvuɣu shɛba ban niŋ apolisa n yihi be bi'dɔɣiri surugu amaa kana lee mali ''ovaries'', sɔrilim ŋmaabu ni tooi kana lala paɣaba ŋo ka di nyɛla apolIsa ŋo zuɣu bee be hormones nambu filimbu la.<ref name="Sie2006" /> Ti yi dɔli bi'dɔɣiri surugu ŋo yihibu, nahingbana shɛŋa tooi daŋdi kandina ka mani yuum pihinahi ni anu zuɣu nii.<ref>{{Cite book|title=International position paper on women's health and menopause : a comprehensive approach|date=2002|publisher=DIANE Publishing|isbn=9781428905214|page=36|url=https://books.google.com/books?id=NCzYsz6Uv0IC&pg=PA36|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170910181403/https://books.google.com/books?id=NCzYsz6Uv0IC&pg=PA36|archive-date=10 September 2017|df=dmy-all}}</ref>
Yuma din kana pɔi ni sɔrilim ŋmaabu, paɣa sɔrilim nyɛla din tooi be za dede<ref name=NIH2013Sym>{{cite web|title=What are the symptoms of menopause?|url=http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/symptoms.aspx|publisher=Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development|access-date=8 March 2015|date=6 May 2013|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150320015025/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/symptoms.aspx|archive-date=20 March 2015|df=dmy-all}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150320015025/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/symptoms.aspx |date=20 March 2015 }}</ref> din wuhiri ni sɔrilim ŋo ni tooi kana ka yuuigi bee kadi kana ka pora bee kadi kana kadii ka yaa 2bee kadi lahi mali yaa pam tilahi yaɣi ʒimmo zobu polo.<ref name=NIH2013Sym /> Saha ŋo yaa, waligu tooi zoomi kadi yiri paɣaba; din tooi beni ka maa dee sekonsi pihita hali ni minti pia zuɣu ni kadi tooi zoogi kadi kanna ni niŋgbina sɔhibu, waligu nyeebu, ni niŋgbina paligibu.<ref name=NIH2013Sym /> waligu maa tooi cheriba mi yibu yuuni b ee yuma ayi nyaaŋa. Nahingbana shɛŋa din lahi pahi nyɛla paɣa tooni kuubu, gom saɣi saɣi nti pahi ninsali behigu taɣibu. Nahingbana maa timsim tooi be ni paɣabe ni paya paya.<ref name=PubMed2013>{{cite web|title=Menopause: Overview|url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmedhealth/PMH0072495/|publisher=PubMedHealth|access-date=8 March 2015|date=29 August 2013|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170910181404/https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmedhealth/PMH0072495/|archive-date=10 September 2017|df=dmy-all}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170910181404/https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmedhealth/PMH0072495/ |date=10 September 2017 }}</ref> Din nin ka sɔrilim yɛltoɣa zaŋmi chaŋ ti gbagi suhunini doro yɛltoɣa, dimboŋo nyɛla din niŋda domin yuma pahibu zuɣu ka di che ka di ka talahi ŋmahinli zaŋti sɔrilim.<ref name=PubMed2013 /> paɣa sheb ni, muɣusigu kamani berim pam zaŋ kpa sɔrilim polo nyɛla din yen baligi bee n che.<ref name=PubMed2013 />
sɔrilim ŋmaabu nyɛla bin sheɣu din nye talahi taƔibu,<ref name="NIH2013Ca">{{cite web|title=What causes menopause?|url=http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/causes.aspx|publisher=Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development|access-date=8 March 2015|date=6 May 2013|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402091652/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/causes.aspx|archive-date=2 April 2015|df=dmy-all}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150402091652/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/causes.aspx|date=2 April 2015}}</ref> din yi nin ka ovaries maa filim nlee zaɣa sɔɣu.<ref name="Zheng2019">{{cite book|last1=Suster|first1=David|last2=Liu|first2=Martina Z.|last3=Lin|first3=Douglas I.|editor1-last=Zheng|editor1-first=Wenxin|editor2-last=Fadare|editor2-first=Oluwole|editor3-last=Quick|editor3-first=Charles Matthew|editor4-last=Shen|editor4-first=Danhua|editor5-last=Guo|editor5-first=Donghui|title=Gynecologic and Obstetric Pathology|volume=2|date=2019|publisher=Springer|location=Springer|isbn=978-981-13-3018-6|page=96|url=https://books.google.com/books?id=hRegDwAAQBAJ&newbks=0&printsec=frontcover&pg=PA96&dq=&hl=en|language=en|chapter=3. Benign diseases of the ovary|access-date=30 July 2022|archive-date=2 August 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220802001238/https://books.google.com/books?id=hRegDwAAQBAJ&newbks=0&printsec=frontcover&pg=PA96&dq=&hl=en|url-status=live}}</ref> Din tooi lahi kana ninvuƔu sheba ban nuru vari.<ref name="Zheng20192" /><ref>{{cite book|last1=Warren|first1=volume editors, Claudio N. Soares, Michelle|title=The menopausal transition : interface between gynecology and psychiatry|date=2009|publisher=Karger|location=Basel|isbn=978-3805591010|page=73|edition=[Online-Ausg.]}}</ref> Din lahi tahirili na lahi nyɛ opolasa din yihiri ovaries maa bee tima balbu shɛŋa din tibira.<ref name="Zheng20192" /> Ningbuna maa yelimaŊli shee yaa, sɔrilim ŋmaabu kanimina kadi nyɛla ovaries filimbu maa ni zaŋ gbaagi hormones shɛŋa din nye estrogen ni progestrone. hali di yi katibi borli, kpahima zaŋkpa sɔrilim ŋmaabu polo ni tooi boɣisi vienyala hormone galsim ni nye shɛli ʒim puuni bee dulim.<ref>{{cite web|title=How do health care providers diagnose menopause?|url=http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/diagnosed.aspx|publisher=Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development|access-date=8 March 2015|date=6 May 2013|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402143650/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/diagnosed.aspx|archive-date=2 April 2015|df=dmy-all}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150402143650/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/diagnosed.aspx|date=2 April 2015}}</ref> sɔrilim ŋmaabu nyɛla din yi di ko ka che menarche, saha shɛli bipuɣimbila ni pili o sɔrilim nyabu.<ref>{{cite book|last1=Wood|first1=James|title=Dynamics of Human Reproduction: Biology, Biometry, Demography|publisher=Transaction Publishers|isbn=9780202365701|page=401|chapter-url=https://books.google.com/books?id=I0_SrDBNy24C&pg=PA401|chapter=9|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170910181403/https://books.google.com/books?id=I0_SrDBNy24C&pg=PA401|archive-date=10 September 2017|df=dmy-all}}</ref>
talahi tibbu diyi pala di ni bori shɛli.<ref name="NIH2013Tx">{{cite web|title=What are the treatments for other symptoms of menopause?|url=http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/treatments.aspx|publisher=Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development|access-date=8 March 2015|date=2013-06-28|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150320030632/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/treatments.aspx|archive-date=20 March 2015|df=dmy-all}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150320030632/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/treatments.aspx|date=20 March 2015}}</ref> Nahingbana shɛŋa, kaman ni tooi baligi di yi niŋ ka tibi tooi bo.<ref name="NIH2013Tx" /> Zaŋkpa waligu polo bee vari nubu chɛbu bee ''caffeine'' nti pahi dam tooi nyɛla din veli pam.<ref name="NIH2013Tx" /> Ninsala tooi gbihira du shɛli din maa ni bee ka fan beya yoma gba tooi soŋda.<ref name="NIH2013Tx" />Tima gba nyɛla din lahi soŊda: ''menopausal hormonal therapy (MHT), clonidine, gabapentin'', bee ''selective serotonin reuptake inhibitors''.<ref name="NIH2013Tx" /><ref name="Kra2015">{{cite journal|vauthors=Krause MS, Nakajima ST|title=Hormonal and nonhormonal treatment of vasomotor symptoms|journal=Obstetrics and Gynecology Clinics of North America|volume=42|issue=1|pages=163–79|date=March 2015|pmid=25681847|doi=10.1016/j.ogc.2014.09.008}}</ref> Ninsali maŋ dambu gba ni tooi sɔŋsi gom kalinsi doriti.<ref name="NIH2013Tx" /> din niŋ ka MHT daa nyɛla ti shɛli doɣate nim ni daa tiri shɛli, ni yi pa nyerla ti shɛli din nye talahi zaŋti nahingbana shɛŋa din yi zahara ka timsi pam, din niŋ ka di tooi zooigi ka di muƔusigu shɛŋa da bam na.<ref name="NIH2013Tx" /> Viɛnyala tibbu ni tibiri sabla zaɣa veli tali na bi tooi yi polo.<ref name=PubMed2013 /> ''Phytoestrogens'' baŋsim na dii kani.<ref name="Franco2016">{{cite journal|vauthors=Franco OH, Chowdhury R, Troup J, Voortman T, Kunutsor S, Kavousi M, Oliver-Williams C, Muka T|title=Use of Plant-Based Therapies and Menopausal Symptoms: A Systematic Review and Meta-analysis|journal=JAMA|volume=315|issue=23|pages=2554–63|date=June 2016|pmid=27327802|doi=10.1001/jama.2016.8012|doi-access=free}}</ref>
== References ==
<references />
[[Pubu:Translated from MDWiki]]
lkbqxoijn3gm3eru05832mof12okesb
132565
132564
2026-04-11T13:55:33Z
Abdul-Rauf Moshie
3942
132565
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox medical condition
|name =Menopause
|synonym =Climacteric
|image =Menopause symbol.jpg
|image_size =
|image_thumbtime =
|alt =
|caption =Symbolic representation of menopause
|pronounce =
|specialty =[[Gynaecology|Gynecology]]
|symptoms =No [[menstrual period]]s for a year<ref name=NIH2013Def>{{cite web|title=Menopause: Overview|url=http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/Pages/default.aspx|publisher=Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development|access-date=8 March 2015|date=2013-06-28|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402111845/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/Pages/default.aspx|archive-date=2 April 2015|df=dmy-all}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150402111845/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/Pages/default.aspx |date=2 April 2015 }}</ref>
|onset =49 to 52 years of age<ref name=Tak2015/>
|duration =
|causes =Usually a natural change, surgery that removes both [[Ovary|ovaries]], some types of [[chemotherapy]]<ref name=NIH2013Con>{{cite web|title=What is menopause?|url=http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/default.aspx|publisher=Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development|access-date=8 March 2015|date=2013-06-28|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150319224154/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/default.aspx|archive-date=19 March 2015|df=dmy-all}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150319224154/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/default.aspx |date=19 March 2015 }}</ref><ref name=NIH2013Ca/>
|risks =
|diagnosis =
|differential =
|prevention =
|treatment =None, lifestyle changes<ref name=NIH2013Tx/>
|medication =[[Hormone replacement therapy|Menopausal hormone therapy]], [[clonidine]], [[gabapentin]], [[selective serotonin reuptake inhibitor]]s<ref name=NIH2013Tx/><ref name=Kra2015/>
|prognosis =
|frequency =
|deaths =
}}
'''sɔrilim ŋmaabu''', nyɛla saha shɛli paɣaba nyɛvuya puuni sɔrilim ni ŋmaari zaa sa, ka di zuɣu che ka be ku lahi tooi dɔɣi . Di tooi zoomi ka di piini yuum pihinu yin ka ni yuum pihinu ni ayi.<ref name="Tak2015">{{Cite journal|vauthors=Takahashi TA, Johnson KM|title=Menopause|journal=The Medical Clinics of North America|volume=99|issue=3|pages=521–34|date=May 2015|pmid=25841598|doi=10.1016/j.mcna.2015.01.006}}</ref> Alaafee tuumbaŋdiba tooi yɛrimi ni sɔrilim ŋmaabu nyɛla paɣaba ban be nya be sɔrilim yuuni pulini.<ref name="Zheng20192">{{cite book|last1=Suster|first1=David|last2=Liu|first2=Martina Z.|last3=Lin|first3=Douglas I.|editor1-last=Zheng|editor1-first=Wenxin|editor2-last=Fadare|editor2-first=Oluwole|editor3-last=Quick|editor3-first=Charles Matthew|editor4-last=Shen|editor4-first=Danhua|editor5-last=Guo|editor5-first=Donghui|title=Gynecologic and Obstetric Pathology|volume=2|date=2019|publisher=Springer|location=Springer|isbn=978-981-13-3018-6|page=96|url=https://books.google.com/books?id=hRegDwAAQBAJ&newbks=0&printsec=frontcover&pg=PA96&dq=&hl=en|language=en|chapter=3. Benign diseases of the ovary|access-date=30 July 2022|archive-date=2 August 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220802001238/https://books.google.com/books?id=hRegDwAAQBAJ&newbks=0&printsec=frontcover&pg=PA96&dq=&hl=en|url-status=live}}</ref> Din tooi lahi yɛli ni di nyɛla ''hormone'' nambu filimbu be ''ovaries'' ni.<ref name="Sie2006">{{Cite book|last=Sievert|first=Lynnette Leidy|title=Menopause : a biocultural perspective|date=2006|publisher=Rutgers University Press|location=New Brunswick, N.J.|isbn=9780813538563|page=81|edition=[Online-Ausg.]|url=https://books.google.com/books?id=fWH606kOGYQC&pg=PA81|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170910181403/https://books.google.com/books?id=fWH606kOGYQC&pg=PA81|archive-date=10 September 2017|df=dmy-all}}</ref> Ninvuɣu shɛba ban niŋ apolisa n yihi be bi'dɔɣiri surugu amaa kana lee mali ''ovaries'', sɔrilim ŋmaabu ni tooi kana lala paɣaba ŋo ka di nyɛla apolIsa ŋo zuɣu bee be hormones nambu filimbu la.<ref name="Sie2006" /> Ti yi dɔli bi'dɔɣiri surugu ŋo yihibu, nahingbana shɛŋa tooi daŋdi kandina ka mani yuum pihinahi ni anu zuɣu nii.<ref>{{Cite book|title=International position paper on women's health and menopause : a comprehensive approach|date=2002|publisher=DIANE Publishing|isbn=9781428905214|page=36|url=https://books.google.com/books?id=NCzYsz6Uv0IC&pg=PA36|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170910181403/https://books.google.com/books?id=NCzYsz6Uv0IC&pg=PA36|archive-date=10 September 2017|df=dmy-all}}</ref>
Yuma din kana pɔi ni sɔrilim ŋmaabu, paɣa sɔrilim nyɛla din tooi be za dede<ref name=NIH2013Sym>{{cite web|title=What are the symptoms of menopause?|url=http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/symptoms.aspx|publisher=Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development|access-date=8 March 2015|date=6 May 2013|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150320015025/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/symptoms.aspx|archive-date=20 March 2015|df=dmy-all}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150320015025/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/symptoms.aspx |date=20 March 2015 }}</ref> din wuhiri ni sɔrilim ŋo ni tooi kana ka yuuigi bee kadi kana ka pora bee kadi kana kadii ka yaa 2bee kadi lahi mali yaa pam tilahi yaɣi ʒimmo zobu polo.<ref name=NIH2013Sym /> Saha ŋo yaa, waligu tooi zoomi kadi yiri paɣaba; din tooi beni ka maa dee sekonsi pihita hali ni minti pia zuɣu ni kadi tooi zoogi kadi kanna ni niŋgbina sɔhibu, waligu nyeebu, ni niŋgbina paligibu.<ref name=NIH2013Sym /> waligu maa tooi cheriba mi yibu yuuni b ee yuma ayi nyaaŋa. Nahingbana shɛŋa din lahi pahi nyɛla paɣa tooni kuubu, gom saɣi saɣi nti pahi ninsali behigu taɣibu. Nahingbana maa timsim tooi be ni paɣabe ni paya paya.<ref name=PubMed2013>{{cite web|title=Menopause: Overview|url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmedhealth/PMH0072495/|publisher=PubMedHealth|access-date=8 March 2015|date=29 August 2013|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170910181404/https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmedhealth/PMH0072495/|archive-date=10 September 2017|df=dmy-all}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170910181404/https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmedhealth/PMH0072495/ |date=10 September 2017 }}</ref> Din nin ka sɔrilim yɛltoɣa zaŋmi chaŋ ti gbagi suhunini doro yɛltoɣa, dimboŋo nyɛla din niŋda domin yuma pahibu zuɣu ka di che ka di ka talahi ŋmahinli zaŋti sɔrilim.<ref name=PubMed2013 /> paɣa sheb ni, muɣusigu kamani berim pam zaŋ kpa sɔrilim polo nyɛla din yen baligi bee n che.<ref name=PubMed2013 />
sɔrilim ŋmaabu nyɛla bin sheɣu din nye talahi taƔibu,<ref name="NIH2013Ca">{{cite web|title=What causes menopause?|url=http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/causes.aspx|publisher=Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development|access-date=8 March 2015|date=6 May 2013|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402091652/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/causes.aspx|archive-date=2 April 2015|df=dmy-all}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150402091652/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/causes.aspx|date=2 April 2015}}</ref> din yi nin ka ovaries maa filim nlee zaɣa sɔɣu.<ref name="Zheng2019">{{cite book|last1=Suster|first1=David|last2=Liu|first2=Martina Z.|last3=Lin|first3=Douglas I.|editor1-last=Zheng|editor1-first=Wenxin|editor2-last=Fadare|editor2-first=Oluwole|editor3-last=Quick|editor3-first=Charles Matthew|editor4-last=Shen|editor4-first=Danhua|editor5-last=Guo|editor5-first=Donghui|title=Gynecologic and Obstetric Pathology|volume=2|date=2019|publisher=Springer|location=Springer|isbn=978-981-13-3018-6|page=96|url=https://books.google.com/books?id=hRegDwAAQBAJ&newbks=0&printsec=frontcover&pg=PA96&dq=&hl=en|language=en|chapter=3. Benign diseases of the ovary|access-date=30 July 2022|archive-date=2 August 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220802001238/https://books.google.com/books?id=hRegDwAAQBAJ&newbks=0&printsec=frontcover&pg=PA96&dq=&hl=en|url-status=live}}</ref> Din tooi lahi kana ninvuƔu sheba ban nuru vari.<ref name="Zheng20192" /><ref>{{cite book|last1=Warren|first1=volume editors, Claudio N. Soares, Michelle|title=The menopausal transition : interface between gynecology and psychiatry|date=2009|publisher=Karger|location=Basel|isbn=978-3805591010|page=73|edition=[Online-Ausg.]}}</ref> Din lahi tahirili na lahi nyɛ opolasa din yihiri ovaries maa bee tima balbu shɛŋa din tibira.<ref name="Zheng20192" /> Ningbuna maa yelimaŊli shee yaa, sɔrilim ŋmaabu kanimina kadi nyɛla ovaries filimbu maa ni zaŋ gbaagi hormones shɛŋa din nye estrogen ni progestrone. hali di yi katibi borli, kpahima zaŋkpa sɔrilim ŋmaabu polo ni tooi boɣisi vienyala hormone galsim ni nye shɛli ʒim puuni bee dulim.<ref>{{cite web|title=How do health care providers diagnose menopause?|url=http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/diagnosed.aspx|publisher=Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development|access-date=8 March 2015|date=6 May 2013|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402143650/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/diagnosed.aspx|archive-date=2 April 2015|df=dmy-all}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150402143650/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/diagnosed.aspx|date=2 April 2015}}</ref> sɔrilim ŋmaabu nyɛla din yi di ko ka che menarche, saha shɛli bipuɣimbila ni pili o sɔrilim nyabu.<ref>{{cite book|last1=Wood|first1=James|title=Dynamics of Human Reproduction: Biology, Biometry, Demography|publisher=Transaction Publishers|isbn=9780202365701|page=401|chapter-url=https://books.google.com/books?id=I0_SrDBNy24C&pg=PA401|chapter=9|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170910181403/https://books.google.com/books?id=I0_SrDBNy24C&pg=PA401|archive-date=10 September 2017|df=dmy-all}}</ref>
talahi tibbu diyi pala di ni bori shɛli.<ref name="NIH2013Tx">{{cite web|title=What are the treatments for other symptoms of menopause?|url=http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/treatments.aspx|publisher=Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development|access-date=8 March 2015|date=2013-06-28|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150320030632/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/treatments.aspx|archive-date=20 March 2015|df=dmy-all}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150320030632/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/treatments.aspx|date=20 March 2015}}</ref> Nahingbana shɛŋa, kaman ni tooi baligi di yi niŋ ka tibi tooi bo.<ref name="NIH2013Tx" /> Zaŋkpa waligu polo bee vari nubu chɛbu bee ''caffeine'' nti pahi dam tooi nyɛla din veli pam.<ref name="NIH2013Tx" /> Ninsala tooi gbihira du shɛli din maa ni bee ka fan beya yoma gba tooi soŋda.<ref name="NIH2013Tx" />Tima gba nyɛla din lahi soŊda: ''menopausal hormonal therapy (MHT), clonidine, gabapentin'', bee ''selective serotonin reuptake inhibitors''.<ref name="NIH2013Tx" /><ref name="Kra2015">{{cite journal|vauthors=Krause MS, Nakajima ST|title=Hormonal and nonhormonal treatment of vasomotor symptoms|journal=Obstetrics and Gynecology Clinics of North America|volume=42|issue=1|pages=163–79|date=March 2015|pmid=25681847|doi=10.1016/j.ogc.2014.09.008}}</ref> Ninsali maŋ dambu gba ni tooi sɔŋsi gom kalinsi dɔriti.<ref name="NIH2013Tx" /> din niŋ ka MHT daa nyɛla ti shɛli doɣate nim ni daa tiri shɛli, ni yi pa nyerla ti shɛli din nye talahi zaŋti nahingbana shɛŋa din yi zahara ka timsi pam, din niŋ ka di tooi zooigi ka di muɣusigu shɛŋa da bam na.<ref name="NIH2013Tx" /> Viɛnyala tibbu ni tibiri sabla zaɣa veli tali na bi tooi yi polo.<ref name=PubMed2013 /> ''Phytoestrogens'' baŋsim na dii kani.<ref name="Franco2016">{{cite journal|vauthors=Franco OH, Chowdhury R, Troup J, Voortman T, Kunutsor S, Kavousi M, Oliver-Williams C, Muka T|title=Use of Plant-Based Therapies and Menopausal Symptoms: A Systematic Review and Meta-analysis|journal=JAMA|volume=315|issue=23|pages=2554–63|date=June 2016|pmid=27327802|doi=10.1001/jama.2016.8012|doi-access=free}}</ref>
== References ==
<references />
[[Pubu:Translated from MDWiki]]
q7ryoskmr5pl03q2cuo91pk54hjkc30
132566
132565
2026-04-11T13:57:41Z
Abdul-Rauf Moshie
3942
Abdul-Rauf Moshie chama yaɣili [[Menopause]] to [[Sɔrilim ŋmaabu]]: Misspelled title: DAG translated version
132565
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox medical condition
|name =Menopause
|synonym =Climacteric
|image =Menopause symbol.jpg
|image_size =
|image_thumbtime =
|alt =
|caption =Symbolic representation of menopause
|pronounce =
|specialty =[[Gynaecology|Gynecology]]
|symptoms =No [[menstrual period]]s for a year<ref name=NIH2013Def>{{cite web|title=Menopause: Overview|url=http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/Pages/default.aspx|publisher=Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development|access-date=8 March 2015|date=2013-06-28|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402111845/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/Pages/default.aspx|archive-date=2 April 2015|df=dmy-all}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150402111845/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/Pages/default.aspx |date=2 April 2015 }}</ref>
|onset =49 to 52 years of age<ref name=Tak2015/>
|duration =
|causes =Usually a natural change, surgery that removes both [[Ovary|ovaries]], some types of [[chemotherapy]]<ref name=NIH2013Con>{{cite web|title=What is menopause?|url=http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/default.aspx|publisher=Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development|access-date=8 March 2015|date=2013-06-28|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150319224154/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/default.aspx|archive-date=19 March 2015|df=dmy-all}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150319224154/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/default.aspx |date=19 March 2015 }}</ref><ref name=NIH2013Ca/>
|risks =
|diagnosis =
|differential =
|prevention =
|treatment =None, lifestyle changes<ref name=NIH2013Tx/>
|medication =[[Hormone replacement therapy|Menopausal hormone therapy]], [[clonidine]], [[gabapentin]], [[selective serotonin reuptake inhibitor]]s<ref name=NIH2013Tx/><ref name=Kra2015/>
|prognosis =
|frequency =
|deaths =
}}
'''sɔrilim ŋmaabu''', nyɛla saha shɛli paɣaba nyɛvuya puuni sɔrilim ni ŋmaari zaa sa, ka di zuɣu che ka be ku lahi tooi dɔɣi . Di tooi zoomi ka di piini yuum pihinu yin ka ni yuum pihinu ni ayi.<ref name="Tak2015">{{Cite journal|vauthors=Takahashi TA, Johnson KM|title=Menopause|journal=The Medical Clinics of North America|volume=99|issue=3|pages=521–34|date=May 2015|pmid=25841598|doi=10.1016/j.mcna.2015.01.006}}</ref> Alaafee tuumbaŋdiba tooi yɛrimi ni sɔrilim ŋmaabu nyɛla paɣaba ban be nya be sɔrilim yuuni pulini.<ref name="Zheng20192">{{cite book|last1=Suster|first1=David|last2=Liu|first2=Martina Z.|last3=Lin|first3=Douglas I.|editor1-last=Zheng|editor1-first=Wenxin|editor2-last=Fadare|editor2-first=Oluwole|editor3-last=Quick|editor3-first=Charles Matthew|editor4-last=Shen|editor4-first=Danhua|editor5-last=Guo|editor5-first=Donghui|title=Gynecologic and Obstetric Pathology|volume=2|date=2019|publisher=Springer|location=Springer|isbn=978-981-13-3018-6|page=96|url=https://books.google.com/books?id=hRegDwAAQBAJ&newbks=0&printsec=frontcover&pg=PA96&dq=&hl=en|language=en|chapter=3. Benign diseases of the ovary|access-date=30 July 2022|archive-date=2 August 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220802001238/https://books.google.com/books?id=hRegDwAAQBAJ&newbks=0&printsec=frontcover&pg=PA96&dq=&hl=en|url-status=live}}</ref> Din tooi lahi yɛli ni di nyɛla ''hormone'' nambu filimbu be ''ovaries'' ni.<ref name="Sie2006">{{Cite book|last=Sievert|first=Lynnette Leidy|title=Menopause : a biocultural perspective|date=2006|publisher=Rutgers University Press|location=New Brunswick, N.J.|isbn=9780813538563|page=81|edition=[Online-Ausg.]|url=https://books.google.com/books?id=fWH606kOGYQC&pg=PA81|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170910181403/https://books.google.com/books?id=fWH606kOGYQC&pg=PA81|archive-date=10 September 2017|df=dmy-all}}</ref> Ninvuɣu shɛba ban niŋ apolisa n yihi be bi'dɔɣiri surugu amaa kana lee mali ''ovaries'', sɔrilim ŋmaabu ni tooi kana lala paɣaba ŋo ka di nyɛla apolIsa ŋo zuɣu bee be hormones nambu filimbu la.<ref name="Sie2006" /> Ti yi dɔli bi'dɔɣiri surugu ŋo yihibu, nahingbana shɛŋa tooi daŋdi kandina ka mani yuum pihinahi ni anu zuɣu nii.<ref>{{Cite book|title=International position paper on women's health and menopause : a comprehensive approach|date=2002|publisher=DIANE Publishing|isbn=9781428905214|page=36|url=https://books.google.com/books?id=NCzYsz6Uv0IC&pg=PA36|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170910181403/https://books.google.com/books?id=NCzYsz6Uv0IC&pg=PA36|archive-date=10 September 2017|df=dmy-all}}</ref>
Yuma din kana pɔi ni sɔrilim ŋmaabu, paɣa sɔrilim nyɛla din tooi be za dede<ref name=NIH2013Sym>{{cite web|title=What are the symptoms of menopause?|url=http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/symptoms.aspx|publisher=Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development|access-date=8 March 2015|date=6 May 2013|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150320015025/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/symptoms.aspx|archive-date=20 March 2015|df=dmy-all}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150320015025/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/symptoms.aspx |date=20 March 2015 }}</ref> din wuhiri ni sɔrilim ŋo ni tooi kana ka yuuigi bee kadi kana ka pora bee kadi kana kadii ka yaa 2bee kadi lahi mali yaa pam tilahi yaɣi ʒimmo zobu polo.<ref name=NIH2013Sym /> Saha ŋo yaa, waligu tooi zoomi kadi yiri paɣaba; din tooi beni ka maa dee sekonsi pihita hali ni minti pia zuɣu ni kadi tooi zoogi kadi kanna ni niŋgbina sɔhibu, waligu nyeebu, ni niŋgbina paligibu.<ref name=NIH2013Sym /> waligu maa tooi cheriba mi yibu yuuni b ee yuma ayi nyaaŋa. Nahingbana shɛŋa din lahi pahi nyɛla paɣa tooni kuubu, gom saɣi saɣi nti pahi ninsali behigu taɣibu. Nahingbana maa timsim tooi be ni paɣabe ni paya paya.<ref name=PubMed2013>{{cite web|title=Menopause: Overview|url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmedhealth/PMH0072495/|publisher=PubMedHealth|access-date=8 March 2015|date=29 August 2013|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170910181404/https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmedhealth/PMH0072495/|archive-date=10 September 2017|df=dmy-all}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170910181404/https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmedhealth/PMH0072495/ |date=10 September 2017 }}</ref> Din nin ka sɔrilim yɛltoɣa zaŋmi chaŋ ti gbagi suhunini doro yɛltoɣa, dimboŋo nyɛla din niŋda domin yuma pahibu zuɣu ka di che ka di ka talahi ŋmahinli zaŋti sɔrilim.<ref name=PubMed2013 /> paɣa sheb ni, muɣusigu kamani berim pam zaŋ kpa sɔrilim polo nyɛla din yen baligi bee n che.<ref name=PubMed2013 />
sɔrilim ŋmaabu nyɛla bin sheɣu din nye talahi taƔibu,<ref name="NIH2013Ca">{{cite web|title=What causes menopause?|url=http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/causes.aspx|publisher=Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development|access-date=8 March 2015|date=6 May 2013|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402091652/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/causes.aspx|archive-date=2 April 2015|df=dmy-all}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150402091652/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/causes.aspx|date=2 April 2015}}</ref> din yi nin ka ovaries maa filim nlee zaɣa sɔɣu.<ref name="Zheng2019">{{cite book|last1=Suster|first1=David|last2=Liu|first2=Martina Z.|last3=Lin|first3=Douglas I.|editor1-last=Zheng|editor1-first=Wenxin|editor2-last=Fadare|editor2-first=Oluwole|editor3-last=Quick|editor3-first=Charles Matthew|editor4-last=Shen|editor4-first=Danhua|editor5-last=Guo|editor5-first=Donghui|title=Gynecologic and Obstetric Pathology|volume=2|date=2019|publisher=Springer|location=Springer|isbn=978-981-13-3018-6|page=96|url=https://books.google.com/books?id=hRegDwAAQBAJ&newbks=0&printsec=frontcover&pg=PA96&dq=&hl=en|language=en|chapter=3. Benign diseases of the ovary|access-date=30 July 2022|archive-date=2 August 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220802001238/https://books.google.com/books?id=hRegDwAAQBAJ&newbks=0&printsec=frontcover&pg=PA96&dq=&hl=en|url-status=live}}</ref> Din tooi lahi kana ninvuƔu sheba ban nuru vari.<ref name="Zheng20192" /><ref>{{cite book|last1=Warren|first1=volume editors, Claudio N. Soares, Michelle|title=The menopausal transition : interface between gynecology and psychiatry|date=2009|publisher=Karger|location=Basel|isbn=978-3805591010|page=73|edition=[Online-Ausg.]}}</ref> Din lahi tahirili na lahi nyɛ opolasa din yihiri ovaries maa bee tima balbu shɛŋa din tibira.<ref name="Zheng20192" /> Ningbuna maa yelimaŊli shee yaa, sɔrilim ŋmaabu kanimina kadi nyɛla ovaries filimbu maa ni zaŋ gbaagi hormones shɛŋa din nye estrogen ni progestrone. hali di yi katibi borli, kpahima zaŋkpa sɔrilim ŋmaabu polo ni tooi boɣisi vienyala hormone galsim ni nye shɛli ʒim puuni bee dulim.<ref>{{cite web|title=How do health care providers diagnose menopause?|url=http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/diagnosed.aspx|publisher=Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development|access-date=8 March 2015|date=6 May 2013|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402143650/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/diagnosed.aspx|archive-date=2 April 2015|df=dmy-all}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150402143650/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/diagnosed.aspx|date=2 April 2015}}</ref> sɔrilim ŋmaabu nyɛla din yi di ko ka che menarche, saha shɛli bipuɣimbila ni pili o sɔrilim nyabu.<ref>{{cite book|last1=Wood|first1=James|title=Dynamics of Human Reproduction: Biology, Biometry, Demography|publisher=Transaction Publishers|isbn=9780202365701|page=401|chapter-url=https://books.google.com/books?id=I0_SrDBNy24C&pg=PA401|chapter=9|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170910181403/https://books.google.com/books?id=I0_SrDBNy24C&pg=PA401|archive-date=10 September 2017|df=dmy-all}}</ref>
talahi tibbu diyi pala di ni bori shɛli.<ref name="NIH2013Tx">{{cite web|title=What are the treatments for other symptoms of menopause?|url=http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/treatments.aspx|publisher=Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development|access-date=8 March 2015|date=2013-06-28|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150320030632/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/treatments.aspx|archive-date=20 March 2015|df=dmy-all}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150320030632/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/treatments.aspx|date=20 March 2015}}</ref> Nahingbana shɛŋa, kaman ni tooi baligi di yi niŋ ka tibi tooi bo.<ref name="NIH2013Tx" /> Zaŋkpa waligu polo bee vari nubu chɛbu bee ''caffeine'' nti pahi dam tooi nyɛla din veli pam.<ref name="NIH2013Tx" /> Ninsala tooi gbihira du shɛli din maa ni bee ka fan beya yoma gba tooi soŋda.<ref name="NIH2013Tx" />Tima gba nyɛla din lahi soŊda: ''menopausal hormonal therapy (MHT), clonidine, gabapentin'', bee ''selective serotonin reuptake inhibitors''.<ref name="NIH2013Tx" /><ref name="Kra2015">{{cite journal|vauthors=Krause MS, Nakajima ST|title=Hormonal and nonhormonal treatment of vasomotor symptoms|journal=Obstetrics and Gynecology Clinics of North America|volume=42|issue=1|pages=163–79|date=March 2015|pmid=25681847|doi=10.1016/j.ogc.2014.09.008}}</ref> Ninsali maŋ dambu gba ni tooi sɔŋsi gom kalinsi dɔriti.<ref name="NIH2013Tx" /> din niŋ ka MHT daa nyɛla ti shɛli doɣate nim ni daa tiri shɛli, ni yi pa nyerla ti shɛli din nye talahi zaŋti nahingbana shɛŋa din yi zahara ka timsi pam, din niŋ ka di tooi zooigi ka di muɣusigu shɛŋa da bam na.<ref name="NIH2013Tx" /> Viɛnyala tibbu ni tibiri sabla zaɣa veli tali na bi tooi yi polo.<ref name=PubMed2013 /> ''Phytoestrogens'' baŋsim na dii kani.<ref name="Franco2016">{{cite journal|vauthors=Franco OH, Chowdhury R, Troup J, Voortman T, Kunutsor S, Kavousi M, Oliver-Williams C, Muka T|title=Use of Plant-Based Therapies and Menopausal Symptoms: A Systematic Review and Meta-analysis|journal=JAMA|volume=315|issue=23|pages=2554–63|date=June 2016|pmid=27327802|doi=10.1001/jama.2016.8012|doi-access=free}}</ref>
== References ==
<references />
[[Pubu:Translated from MDWiki]]
q7ryoskmr5pl03q2cuo91pk54hjkc30
132568
132566
2026-04-11T14:00:52Z
Abdul-Rauf Moshie
3942
132568
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox medical condition
|name =Menopause
|synonym =Climacteric
|image =Menopause symbol.jpg
|image_size =
|image_thumbtime =
|alt =
|caption =Symbolic representation of menopause
|pronounce =
|specialty =[[Gynaecology|Gynecology]]
|symptoms =No [[menstrual period]]s for a year<ref name=NIH2013Def>{{cite web|title=Menopause: Overview|url=http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/Pages/default.aspx|publisher=Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development|access-date=8 March 2015|date=2013-06-28|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402111845/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/Pages/default.aspx|archive-date=2 April 2015|df=dmy-all}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150402111845/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/Pages/default.aspx |date=2 April 2015 }}</ref>
|onset =49 to 52 years of age<ref name=Tak2015/>
|duration =
|causes =Usually a natural change, surgery that removes both [[Ovary|ovaries]], some types of [[chemotherapy]]<ref name=NIH2013Con>{{cite web|title=What is menopause?|url=http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/default.aspx|publisher=Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development|access-date=8 March 2015|date=2013-06-28|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150319224154/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/default.aspx|archive-date=19 March 2015|df=dmy-all}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150319224154/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/default.aspx |date=19 March 2015 }}</ref><ref name=NIH2013Ca/>
|risks =
|diagnosis =
|differential =
|prevention =
|treatment =None, lifestyle changes<ref name=NIH2013Tx/>
|medication =[[Hormone replacement therapy|Menopausal hormone therapy]], [[clonidine]], [[gabapentin]], [[selective serotonin reuptake inhibitor]]s<ref name=NIH2013Tx/><ref name=Kra2015/>
|prognosis =
|frequency =
|deaths =
}}
'''sɔrilim ŋmaabu''', nyɛla saha shɛli paɣaba nyɛvuya puuni sɔrilim ni ŋmaari zaa sa, ka di zuɣu che ka be ku lahi tooi dɔɣi . Di tooi zoomi ka di piini yuum pihinu yin ka ni yuum pihinu ni ayi.<ref name="Tak2015">{{Cite journal|vauthors=Takahashi TA, Johnson KM|title=Menopause|journal=The Medical Clinics of North America|volume=99|issue=3|pages=521–34|date=May 2015|pmid=25841598|doi=10.1016/j.mcna.2015.01.006}}</ref> Alaafee tuumbaŋdiba tooi yɛrimi ni sɔrilim ŋmaabu nyɛla paɣaba ban be nya be sɔrilim yuuni pulini.<ref name="Zheng20192">{{cite book|last1=Suster|first1=David|last2=Liu|first2=Martina Z.|last3=Lin|first3=Douglas I.|editor1-last=Zheng|editor1-first=Wenxin|editor2-last=Fadare|editor2-first=Oluwole|editor3-last=Quick|editor3-first=Charles Matthew|editor4-last=Shen|editor4-first=Danhua|editor5-last=Guo|editor5-first=Donghui|title=Gynecologic and Obstetric Pathology|volume=2|date=2019|publisher=Springer|location=Springer|isbn=978-981-13-3018-6|page=96|url=https://books.google.com/books?id=hRegDwAAQBAJ&newbks=0&printsec=frontcover&pg=PA96&dq=&hl=en|language=en|chapter=3. Benign diseases of the ovary|access-date=30 July 2022|archive-date=2 August 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220802001238/https://books.google.com/books?id=hRegDwAAQBAJ&newbks=0&printsec=frontcover&pg=PA96&dq=&hl=en|url-status=live}}</ref> Din tooi lahi yɛli ni di nyɛla ''hormone'' nambu filimbu be ''ovaries'' ni.<ref name="Sie2006">{{Cite book|last=Sievert|first=Lynnette Leidy|title=Menopause : a biocultural perspective|date=2006|publisher=Rutgers University Press|location=New Brunswick, N.J.|isbn=9780813538563|page=81|edition=[Online-Ausg.]|url=https://books.google.com/books?id=fWH606kOGYQC&pg=PA81|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170910181403/https://books.google.com/books?id=fWH606kOGYQC&pg=PA81|archive-date=10 September 2017|df=dmy-all}}</ref> Ninvuɣu shɛba ban niŋ apolisa n yihi be bi'dɔɣiri surugu amaa kana lee mali ''ovaries'', sɔrilim ŋmaabu ni tooi kana lala paɣaba ŋo ka di nyɛla apolIsa ŋo zuɣu bee be hormones nambu filimbu la.<ref name="Sie2006" /> Ti yi dɔli bi'dɔɣiri surugu ŋo yihibu, nahingbana shɛŋa tooi daŋdi kandina ka mani yuum pihinahi ni anu zuɣu nii.<ref>{{Cite book|title=International position paper on women's health and menopause : a comprehensive approach|date=2002|publisher=DIANE Publishing|isbn=9781428905214|page=36|url=https://books.google.com/books?id=NCzYsz6Uv0IC&pg=PA36|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170910181403/https://books.google.com/books?id=NCzYsz6Uv0IC&pg=PA36|archive-date=10 September 2017|df=dmy-all}}</ref>
Yuma din kana pɔi ni sɔrilim ŋmaabu, paɣa sɔrilim nyɛla din tooi be za dede<ref name=NIH2013Sym>{{cite web|title=What are the symptoms of menopause?|url=http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/symptoms.aspx|publisher=Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development|access-date=8 March 2015|date=6 May 2013|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150320015025/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/symptoms.aspx|archive-date=20 March 2015|df=dmy-all}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150320015025/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/symptoms.aspx |date=20 March 2015 }}</ref> din wuhiri ni sɔrilim ŋo ni tooi kana ka yuuigi bee kadi kana ka pora bee kadi kana kadii ka yaa 2bee kadi lahi mali yaa pam tilahi yaɣi ʒimmo zobu polo.<ref name=NIH2013Sym /> Saha ŋo yaa, waligu tooi zoomi kadi yiri paɣaba; din tooi beni ka maa dee sekonsi pihita hali ni minti pia zuɣu ni kadi tooi zoogi kadi kanna ni niŋgbina sɔhibu, waligu nyeebu, ni niŋgbina paligibu.<ref name=NIH2013Sym /> waligu maa tooi cheriba mi yibu yuuni b ee yuma ayi nyaaŋa. Nahingbana shɛŋa din lahi pahi nyɛla paɣa tooni kuubu, gom saɣi saɣi nti pahi ninsali behigu taɣibu. Nahingbana maa timsim tooi be ni paɣabe ni paya paya.<ref name=PubMed2013>{{cite web|title=Menopause: Overview|url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmedhealth/PMH0072495/|publisher=PubMedHealth|access-date=8 March 2015|date=29 August 2013|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170910181404/https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmedhealth/PMH0072495/|archive-date=10 September 2017|df=dmy-all}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170910181404/https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmedhealth/PMH0072495/ |date=10 September 2017 }}</ref> Din nin ka sɔrilim yɛltoɣa zaŋmi chaŋ ti gbagi suhunini doro yɛltoɣa, dimboŋo nyɛla din niŋda domin yuma pahibu zuɣu ka di che ka di ka talahi ŋmahinli zaŋti sɔrilim.<ref name=PubMed2013 /> paɣa sheb ni, muɣusigu kamani berim pam zaŋ kpa sɔrilim polo nyɛla din yen baligi bee n che.<ref name=PubMed2013 />
sɔrilim ŋmaabu nyɛla bin sheɣu din nye talahi taƔibu,<ref name="NIH2013Ca">{{cite web|title=What causes menopause?|url=http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/causes.aspx|publisher=Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development|access-date=8 March 2015|date=6 May 2013|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402091652/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/causes.aspx|archive-date=2 April 2015|df=dmy-all}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150402091652/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/causes.aspx|date=2 April 2015}}</ref> din yi nin ka ovaries maa filim nlee zaɣa sɔɣu.<ref name="Zheng2019">{{cite book|last1=Suster|first1=David|last2=Liu|first2=Martina Z.|last3=Lin|first3=Douglas I.|editor1-last=Zheng|editor1-first=Wenxin|editor2-last=Fadare|editor2-first=Oluwole|editor3-last=Quick|editor3-first=Charles Matthew|editor4-last=Shen|editor4-first=Danhua|editor5-last=Guo|editor5-first=Donghui|title=Gynecologic and Obstetric Pathology|volume=2|date=2019|publisher=Springer|location=Springer|isbn=978-981-13-3018-6|page=96|url=https://books.google.com/books?id=hRegDwAAQBAJ&newbks=0&printsec=frontcover&pg=PA96&dq=&hl=en|language=en|chapter=3. Benign diseases of the ovary|access-date=30 July 2022|archive-date=2 August 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220802001238/https://books.google.com/books?id=hRegDwAAQBAJ&newbks=0&printsec=frontcover&pg=PA96&dq=&hl=en|url-status=live}}</ref> Din tooi lahi kana ninvuƔu sheba ban nuru vari.<ref name="Zheng20192" /><ref>{{cite book|last1=Warren|first1=volume editors, Claudio N. Soares, Michelle|title=The menopausal transition : interface between gynecology and psychiatry|date=2009|publisher=Karger|location=Basel|isbn=978-3805591010|page=73|edition=[Online-Ausg.]}}</ref> Din lahi tahirili na lahi nyɛ opolasa din yihiri ovaries maa bee tima balbu shɛŋa din tibira.<ref name="Zheng20192" /> Ningbuna maa yelimaŊli shee yaa, sɔrilim ŋmaabu kanimina kadi nyɛla ovaries filimbu maa ni zaŋ gbaagi hormones shɛŋa din nye estrogen ni progestrone. hali di yi katibi borli, kpahima zaŋkpa sɔrilim ŋmaabu polo ni tooi boɣisi vienyala hormone galsim ni nye shɛli ʒim puuni bee dulim.<ref>{{cite web|title=How do health care providers diagnose menopause?|url=http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/diagnosed.aspx|publisher=Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development|access-date=8 March 2015|date=6 May 2013|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402143650/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/diagnosed.aspx|archive-date=2 April 2015|df=dmy-all}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150402143650/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/diagnosed.aspx|date=2 April 2015}}</ref> sɔrilim ŋmaabu nyɛla din yi di ko ka che menarche, saha shɛli bipuɣimbila ni pili o sɔrilim nyabu.<ref>{{cite book|last1=Wood|first1=James|title=Dynamics of Human Reproduction: Biology, Biometry, Demography|publisher=Transaction Publishers|isbn=9780202365701|page=401|chapter-url=https://books.google.com/books?id=I0_SrDBNy24C&pg=PA401|chapter=9|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170910181403/https://books.google.com/books?id=I0_SrDBNy24C&pg=PA401|archive-date=10 September 2017|df=dmy-all}}</ref>
talahi tibbu diyi pala di ni bori shɛli.<ref name="NIH2013Tx">{{cite web|title=What are the treatments for other symptoms of menopause?|url=http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/treatments.aspx|publisher=Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development|access-date=8 March 2015|date=2013-06-28|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150320030632/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/treatments.aspx|archive-date=20 March 2015|df=dmy-all}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150320030632/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/treatments.aspx|date=20 March 2015}}</ref> Nahingbana shɛŋa, kaman ni tooi baligi di yi niŋ ka tibi tooi bo.<ref name="NIH2013Tx" /> Zaŋkpa waligu polo bee vari nubu chɛbu bee ''caffeine'' nti pahi dam tooi nyɛla din veli pam.<ref name="NIH2013Tx" /> Ninsala tooi gbihira du shɛli din maa ni bee ka fan beya yoma gba tooi soŋda.<ref name="NIH2013Tx" />Tima gba nyɛla din lahi soŊda: ''menopausal hormonal therapy (MHT), clonidine, gabapentin'', bee ''selective serotonin reuptake inhibitors''.<ref name="NIH2013Tx" /><ref name="Kra2015">{{cite journal|vauthors=Krause MS, Nakajima ST|title=Hormonal and nonhormonal treatment of vasomotor symptoms|journal=Obstetrics and Gynecology Clinics of North America|volume=42|issue=1|pages=163–79|date=March 2015|pmid=25681847|doi=10.1016/j.ogc.2014.09.008}}</ref> Ninsali maŋ dambu gba ni tooi sɔŋsi gom kalinsi dɔriti.<ref name="NIH2013Tx" /> din niŋ ka MHT daa nyɛla ti shɛli doɣate nim ni daa tiri shɛli, ni yi pa nyerla ti shɛli din nye talahi zaŋti nahingbana shɛŋa din yi zahara ka timsi pam, din niŋ ka di tooi zooigi ka di muɣusigu shɛŋa da bam na.<ref name="NIH2013Tx" /> Viɛnyala tibbu ni tibiri sabla zaɣa veli tali na bi tooi yi polo.<ref name=PubMed2013 /> ''Phytoestrogens'' baŋsim na dii kani.<ref name="Franco2016">{{cite journal|vauthors=Franco OH, Chowdhury R, Troup J, Voortman T, Kunutsor S, Kavousi M, Oliver-Williams C, Muka T|title=Use of Plant-Based Therapies and Menopausal Symptoms: A Systematic Review and Meta-analysis|journal=JAMA|volume=315|issue=23|pages=2554–63|date=June 2016|pmid=27327802|doi=10.1001/jama.2016.8012|doi-access=free}}</ref>
<references />
[[Pubu:Translated from MDWiki]]
a23mxnjhql4i0y4q8xr0d3bxw2ta8at
132569
132568
2026-04-11T14:04:43Z
Abdul-Rauf Moshie
3942
132569
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox medical condition
|name =Menopause
|synonym =Climacteric
|image =Menopause symbol.jpg
|image_size =
|image_thumbtime =
|alt =
|caption =Symbolic representation of menopause
|pronounce =
|specialty =[[Gynaecology|Gynecology]]
|symptoms =No [[menstrual period]]s for a year<ref name=NIH2013Def>{{cite web|title=Menopause: Overview|url=http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/Pages/default.aspx|publisher=Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development|access-date=8 March 2015|date=2013-06-28|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402111845/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/Pages/default.aspx|archive-date=2 April 2015|df=dmy-all}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150402111845/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/Pages/default.aspx |date=2 April 2015 }}</ref>
|onset =49 to 52 years of age<ref name=Tak2015/>
|duration =
|causes =Usually a natural change, surgery that removes both [[Ovary|ovaries]], some types of [[chemotherapy]]<ref name=NIH2013Con>{{cite web|title=What is menopause?|url=http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/default.aspx|publisher=Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development|access-date=8 March 2015|date=2013-06-28|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150319224154/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/default.aspx|archive-date=19 March 2015|df=dmy-all}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150319224154/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/default.aspx |date=19 March 2015 }}</ref><ref name=NIH2013Ca/>
|risks =
|diagnosis =
|differential =
|prevention =
|treatment =None, lifestyle changes<ref name=NIH2013Tx/>
|medication =[[Hormone replacement therapy|Menopausal hormone therapy]], [[clonidine]], [[gabapentin]], [[selective serotonin reuptake inhibitor]]s<ref name=NIH2013Tx/><ref name=Kra2015/>
|prognosis =
|frequency =
|deaths =
}}
'''sɔrilim ŋmaabu''', nyɛla saha shɛli paɣaba nyɛvuya puuni sɔrilim ni ŋmaari zaa sa, ka di zuɣu che ka be ku lahi tooi dɔɣi . Di tooi zoomi ka di piini yuum pihinu yin ka ni yuum pihinu ni ayi.<ref name="Tak2015">{{Cite journal|vauthors=Takahashi TA, Johnson KM|title=Menopause|journal=The Medical Clinics of North America|volume=99|issue=3|pages=521–34|date=May 2015|pmid=25841598|doi=10.1016/j.mcna.2015.01.006}}</ref> Alaafee tuumbaŋdiba tooi yɛrimi ni sɔrilim ŋmaabu nyɛla paɣaba ban be nya be sɔrilim yuuni pulini.<ref name="Zheng20192">{{cite book|last1=Suster|first1=David|last2=Liu|first2=Martina Z.|last3=Lin|first3=Douglas I.|editor1-last=Zheng|editor1-first=Wenxin|editor2-last=Fadare|editor2-first=Oluwole|editor3-last=Quick|editor3-first=Charles Matthew|editor4-last=Shen|editor4-first=Danhua|editor5-last=Guo|editor5-first=Donghui|title=Gynecologic and Obstetric Pathology|volume=2|date=2019|publisher=Springer|location=Springer|isbn=978-981-13-3018-6|page=96|url=https://books.google.com/books?id=hRegDwAAQBAJ&newbks=0&printsec=frontcover&pg=PA96&dq=&hl=en|language=en|chapter=3. Benign diseases of the ovary|access-date=30 July 2022|archive-date=2 August 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220802001238/https://books.google.com/books?id=hRegDwAAQBAJ&newbks=0&printsec=frontcover&pg=PA96&dq=&hl=en|url-status=live}}</ref> Din tooi lahi yɛli ni di nyɛla ''hormone'' nambu filimbu be ''ovaries'' ni.<ref name="Sie2006">{{Cite book|last=Sievert|first=Lynnette Leidy|title=Menopause : a biocultural perspective|date=2006|publisher=Rutgers University Press|location=New Brunswick, N.J.|isbn=9780813538563|page=81|edition=[Online-Ausg.]|url=https://books.google.com/books?id=fWH606kOGYQC&pg=PA81|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170910181403/https://books.google.com/books?id=fWH606kOGYQC&pg=PA81|archive-date=10 September 2017|df=dmy-all}}</ref> Ninvuɣu shɛba ban niŋ apolisa n yihi be bi'dɔɣiri surugu amaa kana lee mali ''ovaries'', sɔrilim ŋmaabu ni tooi kana lala paɣaba ŋo ka di nyɛla apolIsa ŋo zuɣu bee be hormones nambu filimbu la.<ref name="Sie2006" /> Ti yi dɔli bi'dɔɣiri surugu ŋo yihibu, nahingbana shɛŋa tooi daŋdi kandina ka mani yuum pihinahi ni anu zuɣu nii.<ref>{{Cite book|title=International position paper on women's health and menopause : a comprehensive approach|date=2002|publisher=DIANE Publishing|isbn=9781428905214|page=36|url=https://books.google.com/books?id=NCzYsz6Uv0IC&pg=PA36|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170910181403/https://books.google.com/books?id=NCzYsz6Uv0IC&pg=PA36|archive-date=10 September 2017|df=dmy-all}}</ref>
Yuma din kana pɔi ni sɔrilim ŋmaabu, paɣa sɔrilim nyɛla din tooi be za dede<ref name=NIH2013Sym>{{cite web|title=What are the symptoms of menopause?|url=http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/symptoms.aspx|publisher=Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development|access-date=8 March 2015|date=6 May 2013|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150320015025/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/symptoms.aspx|archive-date=20 March 2015|df=dmy-all}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150320015025/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/symptoms.aspx |date=20 March 2015 }}</ref> din wuhiri ni sɔrilim ŋo ni tooi kana ka yuuigi bee kadi kana ka pora bee kadi kana kadii ka yaa 2bee kadi lahi mali yaa pam tilahi yaɣi ʒimmo zobu polo.<ref name=NIH2013Sym /> Saha ŋo yaa, waligu tooi zoomi kadi yiri paɣaba; din tooi beni ka maa dee sekonsi pihita hali ni minti pia zuɣu ni kadi tooi zoogi kadi kanna ni niŋgbina sɔhibu, waligu nyeebu, ni niŋgbina paligibu.<ref name=NIH2013Sym /> waligu maa tooi cheriba mi yibu yuuni b ee yuma ayi nyaaŋa. Nahingbana shɛŋa din lahi pahi nyɛla paɣa tooni kuubu, gom saɣi saɣi nti pahi ninsali behigu taɣibu. Nahingbana maa timsim tooi be ni paɣabe ni paya paya.<ref name=PubMed2013>{{cite web|title=Menopause: Overview|url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmedhealth/PMH0072495/|publisher=PubMedHealth|access-date=8 March 2015|date=29 August 2013|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170910181404/https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmedhealth/PMH0072495/|archive-date=10 September 2017|df=dmy-all}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170910181404/https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmedhealth/PMH0072495/ |date=10 September 2017 }}</ref> Din nin ka sɔrilim yɛltoɣa zaŋmi chaŋ ti gbagi suhunini doro yɛltoɣa, dimboŋo nyɛla din niŋda domin yuma pahibu zuɣu ka di che ka di ka talahi ŋmahinli zaŋti sɔrilim.<ref name=PubMed2013 /> paɣa sheb ni, muɣusigu kamani berim pam zaŋ kpa sɔrilim polo nyɛla din yen baligi bee n che.<ref name=PubMed2013 />
sɔrilim ŋmaabu nyɛla bin sheɣu din nye talahi taƔibu,<ref name="NIH2013Ca">{{cite web|title=What causes menopause?|url=http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/causes.aspx|publisher=Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development|access-date=8 March 2015|date=6 May 2013|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402091652/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/causes.aspx|archive-date=2 April 2015|df=dmy-all}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150402091652/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/causes.aspx|date=2 April 2015}}</ref> din yi nin ka ovaries maa filim nlee zaɣa sɔɣu.<ref name="Zheng2019">{{cite book|last1=Suster|first1=David|last2=Liu|first2=Martina Z.|last3=Lin|first3=Douglas I.|editor1-last=Zheng|editor1-first=Wenxin|editor2-last=Fadare|editor2-first=Oluwole|editor3-last=Quick|editor3-first=Charles Matthew|editor4-last=Shen|editor4-first=Danhua|editor5-last=Guo|editor5-first=Donghui|title=Gynecologic and Obstetric Pathology|volume=2|date=2019|publisher=Springer|location=Springer|isbn=978-981-13-3018-6|page=96|url=https://books.google.com/books?id=hRegDwAAQBAJ&newbks=0&printsec=frontcover&pg=PA96&dq=&hl=en|language=en|chapter=3. Benign diseases of the ovary|access-date=30 July 2022|archive-date=2 August 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220802001238/https://books.google.com/books?id=hRegDwAAQBAJ&newbks=0&printsec=frontcover&pg=PA96&dq=&hl=en|url-status=live}}</ref> Din tooi lahi kana ninvuƔu sheba ban nuru vari.<ref name="Zheng20192" /><ref>{{cite book|last1=Warren|first1=volume editors, Claudio N. Soares, Michelle|title=The menopausal transition : interface between gynecology and psychiatry|date=2009|publisher=Karger|location=Basel|isbn=978-3805591010|page=73|edition=[Online-Ausg.]}}</ref> Din lahi tahirili na lahi nyɛ opolasa din yihiri ovaries maa bee tima balbu shɛŋa din tibira.<ref name="Zheng20192" /> Ningbuna maa yelimaŊli shee yaa, sɔrilim ŋmaabu kanimina kadi nyɛla ovaries filimbu maa ni zaŋ gbaagi hormones shɛŋa din nye estrogen ni progestrone. hali di yi katibi borli, kpahima zaŋkpa sɔrilim ŋmaabu polo ni tooi boɣisi vienyala hormone galsim ni nye shɛli ʒim puuni bee dulim.<ref>{{cite web|title=How do health care providers diagnose menopause?|url=http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/diagnosed.aspx|publisher=Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development|access-date=8 March 2015|date=6 May 2013|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402143650/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/diagnosed.aspx|archive-date=2 April 2015|df=dmy-all}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150402143650/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/diagnosed.aspx|date=2 April 2015}}</ref> sɔrilim ŋmaabu nyɛla din yi di ko ka che menarche, saha shɛli bipuɣimbila ni pili o sɔrilim nyabu.<ref>{{cite book|last1=Wood|first1=James|title=Dynamics of Human Reproduction: Biology, Biometry, Demography|publisher=Transaction Publishers|isbn=9780202365701|page=401|chapter-url=https://books.google.com/books?id=I0_SrDBNy24C&pg=PA401|chapter=9|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170910181403/https://books.google.com/books?id=I0_SrDBNy24C&pg=PA401|archive-date=10 September 2017|df=dmy-all}}</ref>
talahi tibbu diyi pala di ni bori shɛli.<ref name="NIH2013Tx">{{cite web|title=What are the treatments for other symptoms of menopause?|url=http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/treatments.aspx|publisher=Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development|access-date=8 March 2015|date=2013-06-28|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150320030632/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/treatments.aspx|archive-date=20 March 2015|df=dmy-all}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150320030632/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/menopause/conditioninfo/Pages/treatments.aspx|date=20 March 2015}}</ref> Nahingbana shɛŋa, kaman ni tooi baligi di yi niŋ ka tibi tooi bo.<ref name="NIH2013Tx" /> Zaŋkpa waligu polo bee vari nubu chɛbu bee ''caffeine'' nti pahi dam tooi nyɛla din veli pam.<ref name="NIH2013Tx" /> Ninsala tooi gbihira du shɛli din maa ni bee ka fan beya yoma gba tooi soŋda.<ref name="NIH2013Tx" />Tima gba nyɛla din lahi soŊda: ''menopausal hormonal therapy (MHT), clonidine, gabapentin'', bee ''selective serotonin reuptake inhibitors''.<ref name="NIH2013Tx" /><ref name="Kra2015">{{cite journal|vauthors=Krause MS, Nakajima ST|title=Hormonal and nonhormonal treatment of vasomotor symptoms|journal=Obstetrics and Gynecology Clinics of North America|volume=42|issue=1|pages=163–79|date=March 2015|pmid=25681847|doi=10.1016/j.ogc.2014.09.008}}</ref> Ninsali maŋ dambu gba ni tooi sɔŋsi gom kalinsi dɔriti.<ref name="NIH2013Tx" /> din niŋ ka MHT daa nyɛla ti shɛli doɣate nim ni daa tiri shɛli, ni yi pa nyerla ti shɛli din nye talahi zaŋti nahingbana shɛŋa din yi zahara ka timsi pam, din niŋ ka di tooi zooigi ka di muɣusigu shɛŋa da bam na.<ref name="NIH2013Tx" /> Viɛnyala tibbu ni tibiri sabla zaɣa veli tali na bi tooi yi polo.<ref name=PubMed2013 /> ''Phytoestrogens'' baŋsim na dii kani.<ref name="Franco2016">{{cite journal|vauthors=Franco OH, Chowdhury R, Troup J, Voortman T, Kunutsor S, Kavousi M, Oliver-Williams C, Muka T|title=Use of Plant-Based Therapies and Menopausal Symptoms: A Systematic Review and Meta-analysis|journal=JAMA|volume=315|issue=23|pages=2554–63|date=June 2016|pmid=27327802|doi=10.1001/jama.2016.8012|doi-access=free}}</ref>
== Kunduvihira ==
<references />
[[Pubu:Translated from MDWiki]]
lgt3up3q40q95kvm8loe0u5louc4cgk
Vulvar cancer
0
32884
132539
130453
2026-04-11T12:28:47Z
Abdul-Rauf Moshie
3942
132539
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox medical condition
|name =Vulvar cancer
|synonym =
|image =Gynecology - (1918) (14750388526).jpg
|image_size =
|image_thumbtime =
|alt =
|caption =Drawing of cancer of the clitoris with spread to the groin
|pronounce =
|specialty =[[Gynecology]]
|symptoms =Lump, itchiness, changes in the skin, or bleeding of the vulva<ref name=NCI2019Tx/>
|onset =After the age of 45<ref name=SEER2019/>
|duration =
|causes =
|risks =[[Vulvar intraepithelial neoplasia]] (VIN), [[Human papillomavirus infection|HPV infection]], [[genital warts]], smoking, many sexual partners<ref name=NCI2019Tx/><ref name=Sam2019/>
|diagnosis =[[Physical examination]], [[tissue biopsy]]<ref name=NCI2019Tx/>
|differential =[[Lichen sclerosus]], [[hyperplasia]]<ref name=NCI2019Pro/>
|prevention =[[HPV vaccine|HPV vaccination]]<ref name=Sig2017/>
|treatment =Surgery, [[radiation therapy]], [[chemotherapy]], [[biologic therapy]]<ref name=NCI2019Tx/>
|medication =
|prognosis =[[Five-year survival]] ~ 71% (US 2015)<ref name=SEER2019/>
|frequency =44,200 (2018)<ref name=IARC2018/><!-- incidence -->
|deaths =15,200 (2018)<ref name=IARC2018/>
}}
'''Vulvar yɔɣu''' nyɛla cancer sheli din gbaari vulva, paɣaba tooni yibi na maa.<ref name="NCI2019Tx">{{Cite web|title=Vulvar Cancer Treatment|url=https://www.cancer.gov/types/vulvar/patient/vulvar-treatment-pdq|website=National Cancer Institute|access-date=31 May 2019|language=en|date=9 April 2019|archive-date=30 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190530232443/https://www.cancer.gov/types/vulvar/patient/vulvar-treatment-pdq|url-status=live}}</ref> Di tooi nyɛla din gbaari paɣaba tooni nyiri gola.<ref name="NCI2019Tx" /> DI dii be zoogi zaŊ gbaaigi tooni nyiri gola zaa sa maa, zinguli, bee payaba tooni ningbimbima.<ref name="NCI2019Tx" /> Nahingbana nye, morilim laasabu, zagsigu, taƔibu zaŊkpa ningbina polo, bee Ʒim yibu vulva puuni.<ref name="NCI2019Tx" />
Din tooi zoogi ka di tahirila na nye vulva intraepithelial neoplasia (VIN), HPV infection, genital warts, vari nubu nti pahi dabba pam laɣimbu ni.<ref name="NCI2019Tx" /><ref name="Sam2019">{{Cite journal|vauthors=Sam A, George J, Mathew B|title=Less Common Gynecologic Malignancies: An Integrative Review|journal=Seminars in Oncology Nursing|volume=35|issue=2|pages=175–181|date=April 2019|pmid=30867101|doi=10.1016/j.soncn.2019.02.004}}</ref> Vulva cancer nim tooi nyɛla squamous cell cancers ka di tooi pu paya paya zaŋ gbaagi HPV.<ref name="WHOblue2020">{{Cite book|title=Female genital tumours: WHO Classification of Tumours|url=https://publications.iarc.fr/Book-And-Report-Series/Who-Classification-Of-Tumours/Female-Genital-Tumours-2020|year=2020|editor-last=WHO Classification of Tumours Editorial Board|publisher=International Agency for Research on Cancer|location=Lyon (France)|edition=5th|volume=4|isbn=978-92-832-4504-9|chapter=10. Tumours of the vulva|pages=420-449|access-date=2022-06-24|archive-date=2022-06-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20220617072036/https://publications.iarc.fr/Book-And-Report-Series/Who-Classification-Of-Tumours/Female-Genital-Tumours-2020|url-status=live}}</ref> Din lahi pahi nye adenocarcinoma, melanoma, sarcoma, nti pahi basal cell carcinoma.<ref name="Sam2019" /> zahimbu tooi nyɛla din mali ninneesim zaŋkpa ningbaina lihibu zuƔu ka tooi nye yalimaŋli tissue biopsy puuni.<ref name="NCI2019Tx" /> vihigu beɣubeɣu pala din niŋ talahi.<ref name="Sam2019" />
taƔabu ni tooi gbaaigi HPV vaccination.<ref name="Sig2017">{{Cite journal|vauthors=Signorelli C, Odone A, Ciorba V, Cella P, Audisio RA, Lombardi A, Mariani L, Mennini FS, Pecorelli S, Rezza G, Zuccotti GV, Peracino A|display-authors=6|title=Human papillomavirus 9-valent vaccine for cancer prevention: a systematic review of the available evidence|journal=Epidemiology and Infection|volume=145|issue=10|pages=1962–1982|date=July 2017|pmid=28446260|pmc=5974698|doi=10.1017/S0950268817000747}}</ref> tibiri suma ni tooi gbaaigi opalasa, radiation therapy, chemoterapy, nti pahi biologic therapy.<ref name="NCI2019Tx" /> Vulva cancer daa gbaa la ninvuɣu 44,200 ka tooi che ka ninvuɣ 15,200 koŋ be nyevuya yuuni 2018 pulini.<ref name="IARC2018">{{Cite web|title=Cancer today|url=http://gco.iarc.fr/today/online-analysis-table?v=2018&mode=cancer&mode_population=continents&population=900&populations=900&key=asr&sex=0&cancer=39&type=0&statistic=5&prevalence=0&population_group=0&ages_group%5B%5D=0&ages_group%5B%5D=17&nb_items=5&group_cancer=1&include_nmsc=1&include_nmsc_other=1|website=IARC|access-date=30 May 2019|language=en|archive-date=27 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190527015010/http://gco.iarc.fr/today/online-analysis-table?v=2018&mode=cancer&mode_population=continents&population=900&populations=900&key=asr&sex=0&cancer=39&type=0&statistic=5&prevalence=0&population_group=0&ages_group[]=0&ages_group[]=17&nb_items=5&group_cancer=1&include_nmsc=1&include_nmsc_other=1|url-status=live}}</ref> United States sa, di tooi yi polo gbahiri ninvuƔu 6,070 ka di che ka ninvuɣu 1,280 tooi koŊdi be nyevuya.<ref name="SEER2019" /> Di tooi zoomi kadi kanna yum pihinahi ni anu nyaaŊa.<ref name="SEER2019" /> Yuma anu tiligimsim rates zaŋkpa vulva cancer polo nyɛla din nye 71% yuuni 2015 pulini.<ref name="SEER2019">{{Cite web|title=Cancer of the Vulva - Cancer Stat Facts|url=https://seer.cancer.gov/statfacts/html/vulva.html|website=SEER|access-date=30 May 2019|language=en|archive-date=16 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190716023128/https://seer.cancer.gov/statfacts/html/vulva.html|url-status=live}}</ref> DI nyaasi lee nyɛla din wuhiri ni di zooya paagi lymph nodes.<ref name="NCI2019Pro">{{Cite web|title=Vulvar Cancer Treatment|url=https://www.cancer.gov/types/vulvar/hp/vulvar-treatment-pdq|website=National Cancer Institute|access-date=31 May 2019|language=en|date=1 February 2019|archive-date=4 April 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150404192856/http://www.cancer.gov/cancertopics/pdq/treatment/vulvar/HealthProfessional|url-status=live}}</ref>
== References ==
<references />
[[Pubu:Translated from MDWiki]]
qte5pqizr2jx1u9m7xl8zkahnc8ymkk
132540
132539
2026-04-11T12:30:49Z
Abdul-Rauf Moshie
3942
132540
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox medical condition
|name =Vulvar cancer
|synonym =
|image =Gynecology - (1918) (14750388526).jpg
|image_size =
|image_thumbtime =
|alt =
|caption =Drawing of cancer of the clitoris with spread to the groin
|pronounce =
|specialty =[[Gynecology]]
|symptoms =Lump, itchiness, changes in the skin, or bleeding of the vulva<ref name=NCI2019Tx/>
|onset =After the age of 45<ref name=SEER2019/>
|duration =
|causes =
|risks =[[Vulvar intraepithelial neoplasia]] (VIN), [[Human papillomavirus infection|HPV infection]], [[genital warts]], smoking, many sexual partners<ref name=NCI2019Tx/><ref name=Sam2019/>
|diagnosis =[[Physical examination]], [[tissue biopsy]]<ref name=NCI2019Tx/>
|differential =[[Lichen sclerosus]], [[hyperplasia]]<ref name=NCI2019Pro/>
|prevention =[[HPV vaccine|HPV vaccination]]<ref name=Sig2017/>
|treatment =Surgery, [[radiation therapy]], [[chemotherapy]], [[biologic therapy]]<ref name=NCI2019Tx/>
|medication =
|prognosis =[[Five-year survival]] ~ 71% (US 2015)<ref name=SEER2019/>
|frequency =44,200 (2018)<ref name=IARC2018/><!-- incidence -->
|deaths =15,200 (2018)<ref name=IARC2018/>
}}
'''Vulvar yɔɣu''' nyɛla yɔɣu shɛli din gbaari vulva, paɣaba tooni yibi na maa.<ref name="NCI2019Tx">{{Cite web|title=Vulvar Cancer Treatment|url=https://www.cancer.gov/types/vulvar/patient/vulvar-treatment-pdq|website=National Cancer Institute|access-date=31 May 2019|language=en|date=9 April 2019|archive-date=30 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190530232443/https://www.cancer.gov/types/vulvar/patient/vulvar-treatment-pdq|url-status=live}}</ref> Di tooi nyɛla din gbaari paɣaba tooni nyiri gɔla.<ref name="NCI2019Tx" /> Di dii be zoogi zaŋ gbaagi tooni nyiri gɔla zaa sa maa, zinguli, bee payaba tooni ningbimbima.<ref name="NCI2019Tx" /> Nahingbana nye, morilim laasabu, zagsigu, taƔibu zaŊkpa ningbina polo, bee Ʒim yibu vulva puuni.<ref name="NCI2019Tx" />
Din tooi zoogi ka di tahirila na nye vulva intraepithelial neoplasia (VIN), HPV infection, genital warts, vari nubu nti pahi dabba pam laɣimbu ni.<ref name="NCI2019Tx" /><ref name="Sam2019">{{Cite journal|vauthors=Sam A, George J, Mathew B|title=Less Common Gynecologic Malignancies: An Integrative Review|journal=Seminars in Oncology Nursing|volume=35|issue=2|pages=175–181|date=April 2019|pmid=30867101|doi=10.1016/j.soncn.2019.02.004}}</ref> Vulva cancer nim tooi nyɛla squamous cell cancers ka di tooi pu paya paya zaŋ gbaagi HPV.<ref name="WHOblue2020">{{Cite book|title=Female genital tumours: WHO Classification of Tumours|url=https://publications.iarc.fr/Book-And-Report-Series/Who-Classification-Of-Tumours/Female-Genital-Tumours-2020|year=2020|editor-last=WHO Classification of Tumours Editorial Board|publisher=International Agency for Research on Cancer|location=Lyon (France)|edition=5th|volume=4|isbn=978-92-832-4504-9|chapter=10. Tumours of the vulva|pages=420-449|access-date=2022-06-24|archive-date=2022-06-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20220617072036/https://publications.iarc.fr/Book-And-Report-Series/Who-Classification-Of-Tumours/Female-Genital-Tumours-2020|url-status=live}}</ref> Din lahi pahi nye adenocarcinoma, melanoma, sarcoma, nti pahi basal cell carcinoma.<ref name="Sam2019" /> zahimbu tooi nyɛla din mali ninneesim zaŋkpa ningbaina lihibu zuƔu ka tooi nye yalimaŋli tissue biopsy puuni.<ref name="NCI2019Tx" /> vihigu beɣubeɣu pala din niŋ talahi.<ref name="Sam2019" />
taƔabu ni tooi gbaaigi HPV vaccination.<ref name="Sig2017">{{Cite journal|vauthors=Signorelli C, Odone A, Ciorba V, Cella P, Audisio RA, Lombardi A, Mariani L, Mennini FS, Pecorelli S, Rezza G, Zuccotti GV, Peracino A|display-authors=6|title=Human papillomavirus 9-valent vaccine for cancer prevention: a systematic review of the available evidence|journal=Epidemiology and Infection|volume=145|issue=10|pages=1962–1982|date=July 2017|pmid=28446260|pmc=5974698|doi=10.1017/S0950268817000747}}</ref> tibiri suma ni tooi gbaaigi opalasa, radiation therapy, chemoterapy, nti pahi biologic therapy.<ref name="NCI2019Tx" /> Vulva cancer daa gbaa la ninvuɣu 44,200 ka tooi che ka ninvuɣ 15,200 koŋ be nyevuya yuuni 2018 pulini.<ref name="IARC2018">{{Cite web|title=Cancer today|url=http://gco.iarc.fr/today/online-analysis-table?v=2018&mode=cancer&mode_population=continents&population=900&populations=900&key=asr&sex=0&cancer=39&type=0&statistic=5&prevalence=0&population_group=0&ages_group%5B%5D=0&ages_group%5B%5D=17&nb_items=5&group_cancer=1&include_nmsc=1&include_nmsc_other=1|website=IARC|access-date=30 May 2019|language=en|archive-date=27 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190527015010/http://gco.iarc.fr/today/online-analysis-table?v=2018&mode=cancer&mode_population=continents&population=900&populations=900&key=asr&sex=0&cancer=39&type=0&statistic=5&prevalence=0&population_group=0&ages_group[]=0&ages_group[]=17&nb_items=5&group_cancer=1&include_nmsc=1&include_nmsc_other=1|url-status=live}}</ref> United States sa, di tooi yi polo gbahiri ninvuƔu 6,070 ka di che ka ninvuɣu 1,280 tooi koŊdi be nyevuya.<ref name="SEER2019" /> Di tooi zoomi kadi kanna yum pihinahi ni anu nyaaŊa.<ref name="SEER2019" /> Yuma anu tiligimsim rates zaŋkpa vulva cancer polo nyɛla din nye 71% yuuni 2015 pulini.<ref name="SEER2019">{{Cite web|title=Cancer of the Vulva - Cancer Stat Facts|url=https://seer.cancer.gov/statfacts/html/vulva.html|website=SEER|access-date=30 May 2019|language=en|archive-date=16 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190716023128/https://seer.cancer.gov/statfacts/html/vulva.html|url-status=live}}</ref> DI nyaasi lee nyɛla din wuhiri ni di zooya paagi lymph nodes.<ref name="NCI2019Pro">{{Cite web|title=Vulvar Cancer Treatment|url=https://www.cancer.gov/types/vulvar/hp/vulvar-treatment-pdq|website=National Cancer Institute|access-date=31 May 2019|language=en|date=1 February 2019|archive-date=4 April 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150404192856/http://www.cancer.gov/cancertopics/pdq/treatment/vulvar/HealthProfessional|url-status=live}}</ref>
== References ==
<references />
[[Pubu:Translated from MDWiki]]
gn6aus5j0dygyomrsmeyld5gq2zf2ul
132541
132540
2026-04-11T12:36:21Z
Abdul-Rauf Moshie
3942
132541
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox medical condition
|name =Vulvar cancer
|synonym =
|image =Gynecology - (1918) (14750388526).jpg
|image_size =
|image_thumbtime =
|alt =
|caption =Drawing of cancer of the clitoris with spread to the groin
|pronounce =
|specialty =[[Gynecology]]
|symptoms =Lump, itchiness, changes in the skin, or bleeding of the vulva<ref name=NCI2019Tx/>
|onset =After the age of 45<ref name=SEER2019/>
|duration =
|causes =
|risks =[[Vulvar intraepithelial neoplasia]] (VIN), [[Human papillomavirus infection|HPV infection]], [[genital warts]], smoking, many sexual partners<ref name=NCI2019Tx/><ref name=Sam2019/>
|diagnosis =[[Physical examination]], [[tissue biopsy]]<ref name=NCI2019Tx/>
|differential =[[Lichen sclerosus]], [[hyperplasia]]<ref name=NCI2019Pro/>
|prevention =[[HPV vaccine|HPV vaccination]]<ref name=Sig2017/>
|treatment =Surgery, [[radiation therapy]], [[chemotherapy]], [[biologic therapy]]<ref name=NCI2019Tx/>
|medication =
|prognosis =[[Five-year survival]] ~ 71% (US 2015)<ref name=SEER2019/>
|frequency =44,200 (2018)<ref name=IARC2018/><!-- incidence -->
|deaths =15,200 (2018)<ref name=IARC2018/>
}}
'''Vulvar yɔɣu''' nyɛla yɔɣu shɛli din gbaari vulva, paɣaba tooni yibi na maa.<ref name="NCI2019Tx">{{Cite web|title=Vulvar Cancer Treatment|url=https://www.cancer.gov/types/vulvar/patient/vulvar-treatment-pdq|website=National Cancer Institute|access-date=31 May 2019|language=en|date=9 April 2019|archive-date=30 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190530232443/https://www.cancer.gov/types/vulvar/patient/vulvar-treatment-pdq|url-status=live}}</ref> Di tooi nyɛla din gbaari paɣaba tooni nyiri gɔla.<ref name="NCI2019Tx" /> Di dii be zoogi zaŋ gbaagi tooni nyiri gɔla zaa sa maa, zinguli, bee payaba tooni ningbimbima.<ref name="NCI2019Tx" /> Nahingbana nye, mɔrilim laasabu, zaɣisigu, taɣibu zaŋkpa ningbina polo, bee Ʒim yibu vulva puuni.<ref name="NCI2019Tx" />
Din tooi zoogi ka di tahirila na nye vulva intraepithelial neoplasia (VIN), HPV infection, genital warts, vari nubu nti pahi dabba pam laɣimbu ni.<ref name="NCI2019Tx" /><ref name="Sam2019">{{Cite journal|vauthors=Sam A, George J, Mathew B|title=Less Common Gynecologic Malignancies: An Integrative Review|journal=Seminars in Oncology Nursing|volume=35|issue=2|pages=175–181|date=April 2019|pmid=30867101|doi=10.1016/j.soncn.2019.02.004}}</ref> Vulva cancer nim tooi nyɛla squamous cell cancers ka di tooi pu paya paya zaŋ gbaagi HPV.<ref name="WHOblue2020">{{Cite book|title=Female genital tumours: WHO Classification of Tumours|url=https://publications.iarc.fr/Book-And-Report-Series/Who-Classification-Of-Tumours/Female-Genital-Tumours-2020|year=2020|editor-last=WHO Classification of Tumours Editorial Board|publisher=International Agency for Research on Cancer|location=Lyon (France)|edition=5th|volume=4|isbn=978-92-832-4504-9|chapter=10. Tumours of the vulva|pages=420-449|access-date=2022-06-24|archive-date=2022-06-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20220617072036/https://publications.iarc.fr/Book-And-Report-Series/Who-Classification-Of-Tumours/Female-Genital-Tumours-2020|url-status=live}}</ref> Din lahi pahi nye adenocarcinoma, melanoma, sarcoma, nti pahi basal cell carcinoma.<ref name="Sam2019" /> zahimbu tooi nyɛla din mali ninneesim zaŋkpa ningbaina lihibu zuƔu ka tooi nye yalimaŋli tissue biopsy puuni.<ref name="NCI2019Tx" /> vihigu beɣubeɣu pala din niŋ talahi.<ref name="Sam2019" />
taƔabu ni tooi gbaaigi HPV vaccination.<ref name="Sig2017">{{Cite journal|vauthors=Signorelli C, Odone A, Ciorba V, Cella P, Audisio RA, Lombardi A, Mariani L, Mennini FS, Pecorelli S, Rezza G, Zuccotti GV, Peracino A|display-authors=6|title=Human papillomavirus 9-valent vaccine for cancer prevention: a systematic review of the available evidence|journal=Epidemiology and Infection|volume=145|issue=10|pages=1962–1982|date=July 2017|pmid=28446260|pmc=5974698|doi=10.1017/S0950268817000747}}</ref> tibiri suma ni tooi gbaaigi opalasa, radiation therapy, chemoterapy, nti pahi biologic therapy.<ref name="NCI2019Tx" /> Vulva cancer daa gbaa la ninvuɣu 44,200 ka tooi che ka ninvuɣ 15,200 koŋ be nyevuya yuuni 2018 pulini.<ref name="IARC2018">{{Cite web|title=Cancer today|url=http://gco.iarc.fr/today/online-analysis-table?v=2018&mode=cancer&mode_population=continents&population=900&populations=900&key=asr&sex=0&cancer=39&type=0&statistic=5&prevalence=0&population_group=0&ages_group%5B%5D=0&ages_group%5B%5D=17&nb_items=5&group_cancer=1&include_nmsc=1&include_nmsc_other=1|website=IARC|access-date=30 May 2019|language=en|archive-date=27 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190527015010/http://gco.iarc.fr/today/online-analysis-table?v=2018&mode=cancer&mode_population=continents&population=900&populations=900&key=asr&sex=0&cancer=39&type=0&statistic=5&prevalence=0&population_group=0&ages_group[]=0&ages_group[]=17&nb_items=5&group_cancer=1&include_nmsc=1&include_nmsc_other=1|url-status=live}}</ref> United States sa, di tooi yi polo gbahiri ninvuƔu 6,070 ka di che ka ninvuɣu 1,280 tooi koŊdi be nyevuya.<ref name="SEER2019" /> Di tooi zoomi kadi kanna yum pihinahi ni anu nyaaŊa.<ref name="SEER2019" /> Yuma anu tiligimsim rates zaŋkpa vulva cancer polo nyɛla din nye 71% yuuni 2015 pulini.<ref name="SEER2019">{{Cite web|title=Cancer of the Vulva - Cancer Stat Facts|url=https://seer.cancer.gov/statfacts/html/vulva.html|website=SEER|access-date=30 May 2019|language=en|archive-date=16 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190716023128/https://seer.cancer.gov/statfacts/html/vulva.html|url-status=live}}</ref> DI nyaasi lee nyɛla din wuhiri ni di zooya paagi lymph nodes.<ref name="NCI2019Pro">{{Cite web|title=Vulvar Cancer Treatment|url=https://www.cancer.gov/types/vulvar/hp/vulvar-treatment-pdq|website=National Cancer Institute|access-date=31 May 2019|language=en|date=1 February 2019|archive-date=4 April 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150404192856/http://www.cancer.gov/cancertopics/pdq/treatment/vulvar/HealthProfessional|url-status=live}}</ref>
== References ==
<references />
[[Pubu:Translated from MDWiki]]
end67ore05h82396b3328qf8pk3gkn1
132542
132541
2026-04-11T12:38:17Z
Abdul-Rauf Moshie
3942
132542
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox medical condition
|name =Vulvar cancer
|synonym =
|image =Gynecology - (1918) (14750388526).jpg
|image_size =
|image_thumbtime =
|alt =
|caption =Drawing of cancer of the clitoris with spread to the groin
|pronounce =
|specialty =[[Gynecology]]
|symptoms =Lump, itchiness, changes in the skin, or bleeding of the vulva<ref name=NCI2019Tx/>
|onset =After the age of 45<ref name=SEER2019/>
|duration =
|causes =
|risks =[[Vulvar intraepithelial neoplasia]] (VIN), [[Human papillomavirus infection|HPV infection]], [[genital warts]], smoking, many sexual partners<ref name=NCI2019Tx/><ref name=Sam2019/>
|diagnosis =[[Physical examination]], [[tissue biopsy]]<ref name=NCI2019Tx/>
|differential =[[Lichen sclerosus]], [[hyperplasia]]<ref name=NCI2019Pro/>
|prevention =[[HPV vaccine|HPV vaccination]]<ref name=Sig2017/>
|treatment =Surgery, [[radiation therapy]], [[chemotherapy]], [[biologic therapy]]<ref name=NCI2019Tx/>
|medication =
|prognosis =[[Five-year survival]] ~ 71% (US 2015)<ref name=SEER2019/>
|frequency =44,200 (2018)<ref name=IARC2018/><!-- incidence -->
|deaths =15,200 (2018)<ref name=IARC2018/>
}}
'''Vulvar yɔɣu''' nyɛla yɔɣu shɛli din gbaari vulva, paɣaba tooni yibi na maa.<ref name="NCI2019Tx">{{Cite web|title=Vulvar Cancer Treatment|url=https://www.cancer.gov/types/vulvar/patient/vulvar-treatment-pdq|website=National Cancer Institute|access-date=31 May 2019|language=en|date=9 April 2019|archive-date=30 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190530232443/https://www.cancer.gov/types/vulvar/patient/vulvar-treatment-pdq|url-status=live}}</ref> Di tooi nyɛla din gbaari paɣaba tooni nyiri gɔla.<ref name="NCI2019Tx" /> Di dii be zoogi zaŋ gbaagi tooni nyiri gɔla zaa sa maa, zinguli, bee payaba tooni ningbimbima.<ref name="NCI2019Tx" /> Nahingbana nye, mɔrilim laasabu, zaɣisigu, taɣibu zaŋkpa ningbina polo, bee Ʒim yibu vulva puuni.<ref name="NCI2019Tx" />
Din tooi zoogi tahirila na n nye ''vulva intraepithelial neoplasia (VIN)'' bee ''HPV infection'' bee ''genital warts'', vari nyubu nti pahi dabba pam laɣimbu ni.<ref name="NCI2019Tx" /><ref name="Sam2019">{{Cite journal|vauthors=Sam A, George J, Mathew B|title=Less Common Gynecologic Malignancies: An Integrative Review|journal=Seminars in Oncology Nursing|volume=35|issue=2|pages=175–181|date=April 2019|pmid=30867101|doi=10.1016/j.soncn.2019.02.004}}</ref> Vulva cancer nim tooi nyɛla squamous cell cancers ka di tooi pu paya paya zaŋ gbaagi HPV.<ref name="WHOblue2020">{{Cite book|title=Female genital tumours: WHO Classification of Tumours|url=https://publications.iarc.fr/Book-And-Report-Series/Who-Classification-Of-Tumours/Female-Genital-Tumours-2020|year=2020|editor-last=WHO Classification of Tumours Editorial Board|publisher=International Agency for Research on Cancer|location=Lyon (France)|edition=5th|volume=4|isbn=978-92-832-4504-9|chapter=10. Tumours of the vulva|pages=420-449|access-date=2022-06-24|archive-date=2022-06-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20220617072036/https://publications.iarc.fr/Book-And-Report-Series/Who-Classification-Of-Tumours/Female-Genital-Tumours-2020|url-status=live}}</ref> Din lahi pahi nye adenocarcinoma, melanoma, sarcoma, nti pahi basal cell carcinoma.<ref name="Sam2019" /> zahimbu tooi nyɛla din mali ninneesim zaŋkpa ningbaina lihibu zuƔu ka tooi nye yalimaŋli tissue biopsy puuni.<ref name="NCI2019Tx" /> vihigu beɣubeɣu pala din niŋ talahi.<ref name="Sam2019" />
taƔabu ni tooi gbaaigi HPV vaccination.<ref name="Sig2017">{{Cite journal|vauthors=Signorelli C, Odone A, Ciorba V, Cella P, Audisio RA, Lombardi A, Mariani L, Mennini FS, Pecorelli S, Rezza G, Zuccotti GV, Peracino A|display-authors=6|title=Human papillomavirus 9-valent vaccine for cancer prevention: a systematic review of the available evidence|journal=Epidemiology and Infection|volume=145|issue=10|pages=1962–1982|date=July 2017|pmid=28446260|pmc=5974698|doi=10.1017/S0950268817000747}}</ref> tibiri suma ni tooi gbaaigi opalasa, radiation therapy, chemoterapy, nti pahi biologic therapy.<ref name="NCI2019Tx" /> Vulva cancer daa gbaa la ninvuɣu 44,200 ka tooi che ka ninvuɣ 15,200 koŋ be nyevuya yuuni 2018 pulini.<ref name="IARC2018">{{Cite web|title=Cancer today|url=http://gco.iarc.fr/today/online-analysis-table?v=2018&mode=cancer&mode_population=continents&population=900&populations=900&key=asr&sex=0&cancer=39&type=0&statistic=5&prevalence=0&population_group=0&ages_group%5B%5D=0&ages_group%5B%5D=17&nb_items=5&group_cancer=1&include_nmsc=1&include_nmsc_other=1|website=IARC|access-date=30 May 2019|language=en|archive-date=27 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190527015010/http://gco.iarc.fr/today/online-analysis-table?v=2018&mode=cancer&mode_population=continents&population=900&populations=900&key=asr&sex=0&cancer=39&type=0&statistic=5&prevalence=0&population_group=0&ages_group[]=0&ages_group[]=17&nb_items=5&group_cancer=1&include_nmsc=1&include_nmsc_other=1|url-status=live}}</ref> United States sa, di tooi yi polo gbahiri ninvuƔu 6,070 ka di che ka ninvuɣu 1,280 tooi koŊdi be nyevuya.<ref name="SEER2019" /> Di tooi zoomi kadi kanna yum pihinahi ni anu nyaaŊa.<ref name="SEER2019" /> Yuma anu tiligimsim rates zaŋkpa vulva cancer polo nyɛla din nye 71% yuuni 2015 pulini.<ref name="SEER2019">{{Cite web|title=Cancer of the Vulva - Cancer Stat Facts|url=https://seer.cancer.gov/statfacts/html/vulva.html|website=SEER|access-date=30 May 2019|language=en|archive-date=16 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190716023128/https://seer.cancer.gov/statfacts/html/vulva.html|url-status=live}}</ref> DI nyaasi lee nyɛla din wuhiri ni di zooya paagi lymph nodes.<ref name="NCI2019Pro">{{Cite web|title=Vulvar Cancer Treatment|url=https://www.cancer.gov/types/vulvar/hp/vulvar-treatment-pdq|website=National Cancer Institute|access-date=31 May 2019|language=en|date=1 February 2019|archive-date=4 April 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150404192856/http://www.cancer.gov/cancertopics/pdq/treatment/vulvar/HealthProfessional|url-status=live}}</ref>
== References ==
<references />
[[Pubu:Translated from MDWiki]]
5ru11kyl5kiu8ideix3rlxjggh9tfsd
132543
132542
2026-04-11T12:40:54Z
Abdul-Rauf Moshie
3942
132543
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox medical condition
|name =Vulvar cancer
|synonym =
|image =Gynecology - (1918) (14750388526).jpg
|image_size =
|image_thumbtime =
|alt =
|caption =Drawing of cancer of the clitoris with spread to the groin
|pronounce =
|specialty =[[Gynecology]]
|symptoms =Lump, itchiness, changes in the skin, or bleeding of the vulva<ref name=NCI2019Tx/>
|onset =After the age of 45<ref name=SEER2019/>
|duration =
|causes =
|risks =[[Vulvar intraepithelial neoplasia]] (VIN), [[Human papillomavirus infection|HPV infection]], [[genital warts]], smoking, many sexual partners<ref name=NCI2019Tx/><ref name=Sam2019/>
|diagnosis =[[Physical examination]], [[tissue biopsy]]<ref name=NCI2019Tx/>
|differential =[[Lichen sclerosus]], [[hyperplasia]]<ref name=NCI2019Pro/>
|prevention =[[HPV vaccine|HPV vaccination]]<ref name=Sig2017/>
|treatment =Surgery, [[radiation therapy]], [[chemotherapy]], [[biologic therapy]]<ref name=NCI2019Tx/>
|medication =
|prognosis =[[Five-year survival]] ~ 71% (US 2015)<ref name=SEER2019/>
|frequency =44,200 (2018)<ref name=IARC2018/><!-- incidence -->
|deaths =15,200 (2018)<ref name=IARC2018/>
}}
'''Vulvar yɔɣu''' nyɛla yɔɣu shɛli din gbaari vulva, paɣaba tooni yibi na maa.<ref name="NCI2019Tx">{{Cite web|title=Vulvar Cancer Treatment|url=https://www.cancer.gov/types/vulvar/patient/vulvar-treatment-pdq|website=National Cancer Institute|access-date=31 May 2019|language=en|date=9 April 2019|archive-date=30 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190530232443/https://www.cancer.gov/types/vulvar/patient/vulvar-treatment-pdq|url-status=live}}</ref> Di tooi nyɛla din gbaari paɣaba tooni nyiri gɔla.<ref name="NCI2019Tx" /> Di dii be zoogi zaŋ gbaagi tooni nyiri gɔla zaa sa maa, zinguli, bee payaba tooni ningbimbima.<ref name="NCI2019Tx" /> Nahingbana nye, mɔrilim laasabu, zaɣisigu, taɣibu zaŋkpa ningbina polo, bee Ʒim yibu vulva puuni.<ref name="NCI2019Tx" />
Din tooi zoogi tahirila na n nye ''vulva intraepithelial neoplasia (VIN)'' bee ''HPV infection'' bee ''genital warts'', vari nyubu nti pahi dabba pam laɣimbu ni.<ref name="NCI2019Tx" /><ref name="Sam2019">{{Cite journal|vauthors=Sam A, George J, Mathew B|title=Less Common Gynecologic Malignancies: An Integrative Review|journal=Seminars in Oncology Nursing|volume=35|issue=2|pages=175–181|date=April 2019|pmid=30867101|doi=10.1016/j.soncn.2019.02.004}}</ref> Vulva yɔɣu nim tooi nyɛla ''squamous cell'' yɔɣus ka di tooi pu paya paya zaŋ gbaagi HPV.<ref name="WHOblue2020">{{Cite book|title=Female genital tumours: WHO Classification of Tumours|url=https://publications.iarc.fr/Book-And-Report-Series/Who-Classification-Of-Tumours/Female-Genital-Tumours-2020|year=2020|editor-last=WHO Classification of Tumours Editorial Board|publisher=International Agency for Research on Cancer|location=Lyon (France)|edition=5th|volume=4|isbn=978-92-832-4504-9|chapter=10. Tumours of the vulva|pages=420-449|access-date=2022-06-24|archive-date=2022-06-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20220617072036/https://publications.iarc.fr/Book-And-Report-Series/Who-Classification-Of-Tumours/Female-Genital-Tumours-2020|url-status=live}}</ref> Din lahi pahi nye adenocarcinoma, melanoma, sarcoma, nti pahi ''basal cell carcinoma''.<ref name="Sam2019" /> zahimbu tooi nyɛla din mali ninneesim zaŋkpa ningbaina lihibu zuɣu ka tooi nye yalimaŋli tissue biopsy puuni.<ref name="NCI2019Tx" /> vihigu beɣubeɣu pala din niŋ talahi.<ref name="Sam2019" />
taƔabu ni tooi gbaaigi HPV vaccination.<ref name="Sig2017">{{Cite journal|vauthors=Signorelli C, Odone A, Ciorba V, Cella P, Audisio RA, Lombardi A, Mariani L, Mennini FS, Pecorelli S, Rezza G, Zuccotti GV, Peracino A|display-authors=6|title=Human papillomavirus 9-valent vaccine for cancer prevention: a systematic review of the available evidence|journal=Epidemiology and Infection|volume=145|issue=10|pages=1962–1982|date=July 2017|pmid=28446260|pmc=5974698|doi=10.1017/S0950268817000747}}</ref> tibiri suma ni tooi gbaaigi opalasa, radiation therapy, chemoterapy, nti pahi biologic therapy.<ref name="NCI2019Tx" /> Vulva yɔɣu daa gbaa la ninvuɣu 44,200 ka tooi che ka ninvuɣ 15,200 koŋ be nyevuya yuuni 2018 pulini.<ref name="IARC2018">{{Cite web|title=Cancer today|url=http://gco.iarc.fr/today/online-analysis-table?v=2018&mode=cancer&mode_population=continents&population=900&populations=900&key=asr&sex=0&cancer=39&type=0&statistic=5&prevalence=0&population_group=0&ages_group%5B%5D=0&ages_group%5B%5D=17&nb_items=5&group_cancer=1&include_nmsc=1&include_nmsc_other=1|website=IARC|access-date=30 May 2019|language=en|archive-date=27 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190527015010/http://gco.iarc.fr/today/online-analysis-table?v=2018&mode=cancer&mode_population=continents&population=900&populations=900&key=asr&sex=0&cancer=39&type=0&statistic=5&prevalence=0&population_group=0&ages_group[]=0&ages_group[]=17&nb_items=5&group_cancer=1&include_nmsc=1&include_nmsc_other=1|url-status=live}}</ref> United States sa, di tooi yi polo gbahiri ninvuƔu 6,070 ka di che ka ninvuɣu 1,280 tooi koŊdi be nyevuya.<ref name="SEER2019" /> Di tooi zoomi kadi kanna yum pihinahi ni anu nyaaŊa.<ref name="SEER2019" /> Yuma anu tiligimsim rates zaŋkpa vulva yɔɣu polo nyɛla din nye 71% yuuni 2015 pulini.<ref name="SEER2019">{{Cite web|title=Cancer of the Vulva - Cancer Stat Facts|url=https://seer.cancer.gov/statfacts/html/vulva.html|website=SEER|access-date=30 May 2019|language=en|archive-date=16 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190716023128/https://seer.cancer.gov/statfacts/html/vulva.html|url-status=live}}</ref> DI nyaasi lee nyɛla din wuhiri ni di zooya paagi lymph nodes.<ref name="NCI2019Pro">{{Cite web|title=Vulvar Cancer Treatment|url=https://www.cancer.gov/types/vulvar/hp/vulvar-treatment-pdq|website=National Cancer Institute|access-date=31 May 2019|language=en|date=1 February 2019|archive-date=4 April 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150404192856/http://www.cancer.gov/cancertopics/pdq/treatment/vulvar/HealthProfessional|url-status=live}}</ref>
== References ==
<references />
[[Pubu:Translated from MDWiki]]
sw3uzte0pjux1wyi5fpsq26dxug0205
132544
132543
2026-04-11T12:42:20Z
Abdul-Rauf Moshie
3942
132544
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox medical condition
|name =Vulvar cancer
|synonym =
|image =Gynecology - (1918) (14750388526).jpg
|image_size =
|image_thumbtime =
|alt =
|caption =Drawing of cancer of the clitoris with spread to the groin
|pronounce =
|specialty =[[Gynecology]]
|symptoms =Lump, itchiness, changes in the skin, or bleeding of the vulva<ref name=NCI2019Tx/>
|onset =After the age of 45<ref name=SEER2019/>
|duration =
|causes =
|risks =[[Vulvar intraepithelial neoplasia]] (VIN), [[Human papillomavirus infection|HPV infection]], [[genital warts]], smoking, many sexual partners<ref name=NCI2019Tx/><ref name=Sam2019/>
|diagnosis =[[Physical examination]], [[tissue biopsy]]<ref name=NCI2019Tx/>
|differential =[[Lichen sclerosus]], [[hyperplasia]]<ref name=NCI2019Pro/>
|prevention =[[HPV vaccine|HPV vaccination]]<ref name=Sig2017/>
|treatment =Surgery, [[radiation therapy]], [[chemotherapy]], [[biologic therapy]]<ref name=NCI2019Tx/>
|medication =
|prognosis =[[Five-year survival]] ~ 71% (US 2015)<ref name=SEER2019/>
|frequency =44,200 (2018)<ref name=IARC2018/><!-- incidence -->
|deaths =15,200 (2018)<ref name=IARC2018/>
}}
'''Vulvar yɔɣu''' nyɛla yɔɣu shɛli din gbaari vulva, paɣaba tooni yibi na maa.<ref name="NCI2019Tx">{{Cite web|title=Vulvar Cancer Treatment|url=https://www.cancer.gov/types/vulvar/patient/vulvar-treatment-pdq|website=National Cancer Institute|access-date=31 May 2019|language=en|date=9 April 2019|archive-date=30 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190530232443/https://www.cancer.gov/types/vulvar/patient/vulvar-treatment-pdq|url-status=live}}</ref> Di tooi nyɛla din gbaari paɣaba tooni nyiri gɔla.<ref name="NCI2019Tx" /> Di dii be zoogi zaŋ gbaagi tooni nyiri gɔla zaa sa maa, zinguli, bee payaba tooni ningbimbima.<ref name="NCI2019Tx" /> Nahingbana nye, mɔrilim laasabu, zaɣisigu, taɣibu zaŋkpa ningbina polo, bee Ʒim yibu vulva puuni.<ref name="NCI2019Tx" />
Din tooi zoogi tahirila na n nye ''vulva intraepithelial neoplasia (VIN)'' bee ''HPV infection'' bee ''genital warts'', vari nyubu nti pahi dabba pam laɣimbu ni.<ref name="NCI2019Tx" /><ref name="Sam2019">{{Cite journal|vauthors=Sam A, George J, Mathew B|title=Less Common Gynecologic Malignancies: An Integrative Review|journal=Seminars in Oncology Nursing|volume=35|issue=2|pages=175–181|date=April 2019|pmid=30867101|doi=10.1016/j.soncn.2019.02.004}}</ref> Vulva yɔɣu shɛhiranima shɛŋa n nye ''squamous cell'' yɔɣu ka di tooi pu paya paya zaŋ gbaagi HPV.<ref name="WHOblue2020">{{Cite book|title=Female genital tumours: WHO Classification of Tumours|url=https://publications.iarc.fr/Book-And-Report-Series/Who-Classification-Of-Tumours/Female-Genital-Tumours-2020|year=2020|editor-last=WHO Classification of Tumours Editorial Board|publisher=International Agency for Research on Cancer|location=Lyon (France)|edition=5th|volume=4|isbn=978-92-832-4504-9|chapter=10. Tumours of the vulva|pages=420-449|access-date=2022-06-24|archive-date=2022-06-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20220617072036/https://publications.iarc.fr/Book-And-Report-Series/Who-Classification-Of-Tumours/Female-Genital-Tumours-2020|url-status=live}}</ref> Din lahi pahi nye adenocarcinoma, melanoma, sarcoma, nti pahi ''basal cell carcinoma''.<ref name="Sam2019" /> zahimbu tooi nyɛla din mali ninneesim zaŋkpa ningbaina lihibu zuɣu ka tooi nye yalimaŋli tissue biopsy puuni.<ref name="NCI2019Tx" /> vihigu beɣubeɣu pala din niŋ talahi.<ref name="Sam2019" />
taƔabu ni tooi gbaaigi HPV vaccination.<ref name="Sig2017">{{Cite journal|vauthors=Signorelli C, Odone A, Ciorba V, Cella P, Audisio RA, Lombardi A, Mariani L, Mennini FS, Pecorelli S, Rezza G, Zuccotti GV, Peracino A|display-authors=6|title=Human papillomavirus 9-valent vaccine for cancer prevention: a systematic review of the available evidence|journal=Epidemiology and Infection|volume=145|issue=10|pages=1962–1982|date=July 2017|pmid=28446260|pmc=5974698|doi=10.1017/S0950268817000747}}</ref> tibiri suma ni tooi gbaaigi opalasa, radiation therapy, chemoterapy, nti pahi biologic therapy.<ref name="NCI2019Tx" /> Vulva yɔɣu daa gbaa la ninvuɣu 44,200 ka tooi che ka ninvuɣ 15,200 koŋ be nyevuya yuuni 2018 pulini.<ref name="IARC2018">{{Cite web|title=Cancer today|url=http://gco.iarc.fr/today/online-analysis-table?v=2018&mode=cancer&mode_population=continents&population=900&populations=900&key=asr&sex=0&cancer=39&type=0&statistic=5&prevalence=0&population_group=0&ages_group%5B%5D=0&ages_group%5B%5D=17&nb_items=5&group_cancer=1&include_nmsc=1&include_nmsc_other=1|website=IARC|access-date=30 May 2019|language=en|archive-date=27 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190527015010/http://gco.iarc.fr/today/online-analysis-table?v=2018&mode=cancer&mode_population=continents&population=900&populations=900&key=asr&sex=0&cancer=39&type=0&statistic=5&prevalence=0&population_group=0&ages_group[]=0&ages_group[]=17&nb_items=5&group_cancer=1&include_nmsc=1&include_nmsc_other=1|url-status=live}}</ref> United States sa, di tooi yi polo gbahiri ninvuƔu 6,070 ka di che ka ninvuɣu 1,280 tooi koŊdi be nyevuya.<ref name="SEER2019" /> Di tooi zoomi kadi kanna yum pihinahi ni anu nyaaŊa.<ref name="SEER2019" /> Yuma anu tiligimsim rates zaŋkpa vulva yɔɣu polo nyɛla din nye 71% yuuni 2015 pulini.<ref name="SEER2019">{{Cite web|title=Cancer of the Vulva - Cancer Stat Facts|url=https://seer.cancer.gov/statfacts/html/vulva.html|website=SEER|access-date=30 May 2019|language=en|archive-date=16 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190716023128/https://seer.cancer.gov/statfacts/html/vulva.html|url-status=live}}</ref> DI nyaasi lee nyɛla din wuhiri ni di zooya paagi lymph nodes.<ref name="NCI2019Pro">{{Cite web|title=Vulvar Cancer Treatment|url=https://www.cancer.gov/types/vulvar/hp/vulvar-treatment-pdq|website=National Cancer Institute|access-date=31 May 2019|language=en|date=1 February 2019|archive-date=4 April 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150404192856/http://www.cancer.gov/cancertopics/pdq/treatment/vulvar/HealthProfessional|url-status=live}}</ref>
== References ==
<references />
[[Pubu:Translated from MDWiki]]
5wn3plh3ptf58ib8cgjlmapz42q6fjx
132546
132544
2026-04-11T12:49:30Z
Abdul-Rauf Moshie
3942
132546
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox medical condition
|name =Vulvar cancer
|synonym =
|image =Gynecology - (1918) (14750388526).jpg
|image_size =
|image_thumbtime =
|alt =
|caption =Drawing of cancer of the clitoris with spread to the groin
|pronounce =
|specialty =[[Gynecology]]
|symptoms =Lump, itchiness, changes in the skin, or bleeding of the vulva<ref name=NCI2019Tx/>
|onset =After the age of 45<ref name=SEER2019/>
|duration =
|causes =
|risks =[[Vulvar intraepithelial neoplasia]] (VIN), [[Human papillomavirus infection|HPV infection]], [[genital warts]], smoking, many sexual partners<ref name=NCI2019Tx/><ref name=Sam2019/>
|diagnosis =[[Physical examination]], [[tissue biopsy]]<ref name=NCI2019Tx/>
|differential =[[Lichen sclerosus]], [[hyperplasia]]<ref name=NCI2019Pro/>
|prevention =[[HPV vaccine|HPV vaccination]]<ref name=Sig2017/>
|treatment =Surgery, [[radiation therapy]], [[chemotherapy]], [[biologic therapy]]<ref name=NCI2019Tx/>
|medication =
|prognosis =[[Five-year survival]] ~ 71% (US 2015)<ref name=SEER2019/>
|frequency =44,200 (2018)<ref name=IARC2018/><!-- incidence -->
|deaths =15,200 (2018)<ref name=IARC2018/>
}}
'''Vulvar yɔɣu''' nyɛla yɔɣu shɛli din gbaari vulva, paɣaba tooni yibi na maa.<ref name="NCI2019Tx">{{Cite web|title=Vulvar Cancer Treatment|url=https://www.cancer.gov/types/vulvar/patient/vulvar-treatment-pdq|website=National Cancer Institute|access-date=31 May 2019|language=en|date=9 April 2019|archive-date=30 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190530232443/https://www.cancer.gov/types/vulvar/patient/vulvar-treatment-pdq|url-status=live}}</ref> Di tooi nyɛla din gbaari paɣaba tooni nyiri gɔla.<ref name="NCI2019Tx" /> Di dii be zoogi zaŋ gbaagi tooni nyiri gɔla zaa sa maa, zinguli, bee payaba tooni ningbimbima.<ref name="NCI2019Tx" /> Nahingbana nye, mɔrilim laasabu, zaɣisigu, taɣibu zaŋkpa ningbina polo, bee Ʒim yibu vulva puuni.<ref name="NCI2019Tx" />
Din tooi zoogi tahirila na n nye ''vulva intraepithelial neoplasia (VIN)'' bee ''HPV infection'' bee ''genital warts'', vari nyubu nti pahi dabba pam laɣimbu ni.<ref name="NCI2019Tx" /><ref name="Sam2019">{{Cite journal|vauthors=Sam A, George J, Mathew B|title=Less Common Gynecologic Malignancies: An Integrative Review|journal=Seminars in Oncology Nursing|volume=35|issue=2|pages=175–181|date=April 2019|pmid=30867101|doi=10.1016/j.soncn.2019.02.004}}</ref> Vulva yɔɣu shɛhiranima shɛŋa n nye ''squamous cell'' yɔɣu ka di tooi pu paya paya zaŋ gbaagi HPV.<ref name="WHOblue2020">{{Cite book|title=Female genital tumours: WHO Classification of Tumours|url=https://publications.iarc.fr/Book-And-Report-Series/Who-Classification-Of-Tumours/Female-Genital-Tumours-2020|year=2020|editor-last=WHO Classification of Tumours Editorial Board|publisher=International Agency for Research on Cancer|location=Lyon (France)|edition=5th|volume=4|isbn=978-92-832-4504-9|chapter=10. Tumours of the vulva|pages=420-449|access-date=2022-06-24|archive-date=2022-06-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20220617072036/https://publications.iarc.fr/Book-And-Report-Series/Who-Classification-Of-Tumours/Female-Genital-Tumours-2020|url-status=live}}</ref> Din lahi pahi nye adenocarcinoma, melanoma, sarcoma, nti pahi ''basal cell carcinoma''.<ref name="Sam2019" /> Doro ŋɔ zahimbu tooi nyɛla din mali ninneesim zaŋkpa ningbina lihibu zuɣu ka tooi nye yalimaŋli ''tissue biopsy'' puuni.<ref name="NCI2019Tx" /> Vihigu bieɣukam pala din niŋ talahi.<ref name="Sam2019" />
Taɣabu ni tooi gbaaigi ''HPV vaccination''.<ref name="Sig2017">{{Cite journal|vauthors=Signorelli C, Odone A, Ciorba V, Cella P, Audisio RA, Lombardi A, Mariani L, Mennini FS, Pecorelli S, Rezza G, Zuccotti GV, Peracino A|display-authors=6|title=Human papillomavirus 9-valent vaccine for cancer prevention: a systematic review of the available evidence|journal=Epidemiology and Infection|volume=145|issue=10|pages=1962–1982|date=July 2017|pmid=28446260|pmc=5974698|doi=10.1017/S0950268817000747}}</ref> Tibiri suma ni tooi gbaaigi opalasa bee ''radiation therapy,'' bee ''chemoterapy'' nti pahi tibbu din dɔli ningbina maa biɛhigu.<ref name="NCI2019Tx" /> Vulva yɔɣu daa gbaa la ninvuɣu 44,200 ka tooi che ka ninvuɣ 15,200 koŋ be nyevuya yuuni 2018 pulini.<ref name="IARC2018">{{Cite web|title=Cancer today|url=http://gco.iarc.fr/today/online-analysis-table?v=2018&mode=cancer&mode_population=continents&population=900&populations=900&key=asr&sex=0&cancer=39&type=0&statistic=5&prevalence=0&population_group=0&ages_group%5B%5D=0&ages_group%5B%5D=17&nb_items=5&group_cancer=1&include_nmsc=1&include_nmsc_other=1|website=IARC|access-date=30 May 2019|language=en|archive-date=27 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190527015010/http://gco.iarc.fr/today/online-analysis-table?v=2018&mode=cancer&mode_population=continents&population=900&populations=900&key=asr&sex=0&cancer=39&type=0&statistic=5&prevalence=0&population_group=0&ages_group[]=0&ages_group[]=17&nb_items=5&group_cancer=1&include_nmsc=1&include_nmsc_other=1|url-status=live}}</ref> United States sa, di tooi yi polo gbahiri ninvuƔu 6,070 ka di che ka ninvuɣu 1,280 tooi koŊdi be nyevuya.<ref name="SEER2019" /> Di tooi zoomi kadi kanna yum pihinahi ni anu nyaaŊa.<ref name="SEER2019" /> Yuma anu tiligimsim rates zaŋkpa vulva yɔɣu polo nyɛla din nye 71% yuuni 2015 pulini.<ref name="SEER2019">{{Cite web|title=Cancer of the Vulva - Cancer Stat Facts|url=https://seer.cancer.gov/statfacts/html/vulva.html|website=SEER|access-date=30 May 2019|language=en|archive-date=16 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190716023128/https://seer.cancer.gov/statfacts/html/vulva.html|url-status=live}}</ref> DI nyaasi lee nyɛla din wuhiri ni di zooya paagi lymph nodes.<ref name="NCI2019Pro">{{Cite web|title=Vulvar Cancer Treatment|url=https://www.cancer.gov/types/vulvar/hp/vulvar-treatment-pdq|website=National Cancer Institute|access-date=31 May 2019|language=en|date=1 February 2019|archive-date=4 April 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150404192856/http://www.cancer.gov/cancertopics/pdq/treatment/vulvar/HealthProfessional|url-status=live}}</ref>
== References ==
<references />
[[Pubu:Translated from MDWiki]]
2cuicbc1sxvcl2l3ylo5ili0jh608k5
132547
132546
2026-04-11T12:54:06Z
Abdul-Rauf Moshie
3942
132547
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox medical condition
|name =Vulvar cancer
|synonym =
|image =Gynecology - (1918) (14750388526).jpg
|image_size =
|image_thumbtime =
|alt =
|caption =Drawing of cancer of the clitoris with spread to the groin
|pronounce =
|specialty =[[Gynecology]]
|symptoms =Lump, itchiness, changes in the skin, or bleeding of the vulva<ref name=NCI2019Tx/>
|onset =After the age of 45<ref name=SEER2019/>
|duration =
|causes =
|risks =[[Vulvar intraepithelial neoplasia]] (VIN), [[Human papillomavirus infection|HPV infection]], [[genital warts]], smoking, many sexual partners<ref name=NCI2019Tx/><ref name=Sam2019/>
|diagnosis =[[Physical examination]], [[tissue biopsy]]<ref name=NCI2019Tx/>
|differential =[[Lichen sclerosus]], [[hyperplasia]]<ref name=NCI2019Pro/>
|prevention =[[HPV vaccine|HPV vaccination]]<ref name=Sig2017/>
|treatment =Surgery, [[radiation therapy]], [[chemotherapy]], [[biologic therapy]]<ref name=NCI2019Tx/>
|medication =
|prognosis =[[Five-year survival]] ~ 71% (US 2015)<ref name=SEER2019/>
|frequency =44,200 (2018)<ref name=IARC2018/><!-- incidence -->
|deaths =15,200 (2018)<ref name=IARC2018/>
}}
'''Vulvar yɔɣu''' nyɛla yɔɣu shɛli din gbaari vulva, paɣaba tooni yibi na maa.<ref name="NCI2019Tx">{{Cite web|title=Vulvar Cancer Treatment|url=https://www.cancer.gov/types/vulvar/patient/vulvar-treatment-pdq|website=National Cancer Institute|access-date=31 May 2019|language=en|date=9 April 2019|archive-date=30 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190530232443/https://www.cancer.gov/types/vulvar/patient/vulvar-treatment-pdq|url-status=live}}</ref> Di tooi nyɛla din gbaari paɣaba tooni nyiri gɔla.<ref name="NCI2019Tx" /> Di dii be zoogi zaŋ gbaagi tooni nyiri gɔla zaa sa maa, zinguli, bee payaba tooni ningbimbima.<ref name="NCI2019Tx" /> Nahingbana nye, mɔrilim laasabu, zaɣisigu, taɣibu zaŋkpa ningbina polo, bee Ʒim yibu vulva puuni.<ref name="NCI2019Tx" />
Din tooi zoogi tahirila na n nye ''vulva intraepithelial neoplasia (VIN)'' bee ''HPV infection'' bee ''genital warts'', vari nyubu nti pahi dabba pam laɣimbu ni.<ref name="NCI2019Tx" /><ref name="Sam2019">{{Cite journal|vauthors=Sam A, George J, Mathew B|title=Less Common Gynecologic Malignancies: An Integrative Review|journal=Seminars in Oncology Nursing|volume=35|issue=2|pages=175–181|date=April 2019|pmid=30867101|doi=10.1016/j.soncn.2019.02.004}}</ref> Vulva yɔɣu shɛhiranima shɛŋa n nye ''squamous cell'' yɔɣu ka di tooi pu paya paya zaŋ gbaagi HPV.<ref name="WHOblue2020">{{Cite book|title=Female genital tumours: WHO Classification of Tumours|url=https://publications.iarc.fr/Book-And-Report-Series/Who-Classification-Of-Tumours/Female-Genital-Tumours-2020|year=2020|editor-last=WHO Classification of Tumours Editorial Board|publisher=International Agency for Research on Cancer|location=Lyon (France)|edition=5th|volume=4|isbn=978-92-832-4504-9|chapter=10. Tumours of the vulva|pages=420-449|access-date=2022-06-24|archive-date=2022-06-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20220617072036/https://publications.iarc.fr/Book-And-Report-Series/Who-Classification-Of-Tumours/Female-Genital-Tumours-2020|url-status=live}}</ref> Din lahi pahi nye adenocarcinoma, melanoma, sarcoma, nti pahi ''basal cell carcinoma''.<ref name="Sam2019" /> Doro ŋɔ zahimbu tooi nyɛla din mali ninneesim zaŋkpa ningbina lihibu zuɣu ka tooi nye yalimaŋli ''tissue biopsy'' puuni.<ref name="NCI2019Tx" /> Vihigu bieɣukam pala din niŋ talahi.<ref name="Sam2019" />
Taɣabu ni tooi gbaaigi ''HPV vaccination''.<ref name="Sig2017">{{Cite journal|vauthors=Signorelli C, Odone A, Ciorba V, Cella P, Audisio RA, Lombardi A, Mariani L, Mennini FS, Pecorelli S, Rezza G, Zuccotti GV, Peracino A|display-authors=6|title=Human papillomavirus 9-valent vaccine for cancer prevention: a systematic review of the available evidence|journal=Epidemiology and Infection|volume=145|issue=10|pages=1962–1982|date=July 2017|pmid=28446260|pmc=5974698|doi=10.1017/S0950268817000747}}</ref> Tibiri suma ni tooi gbaaigi opalasa bee ''radiation therapy,'' bee ''chemoterapy'' nti pahi tibbu din dɔli ningbina maa biɛhigu.<ref name="NCI2019Tx" /> Vulva yɔɣu daa gbaa la ninvuɣu 44,200 ka tooi che ka ninvuɣ 15,200 koŋ bɛ nyevuya yuuni 2018 pulini.<ref name="IARC2018">{{Cite web|title=Cancer today|url=http://gco.iarc.fr/today/online-analysis-table?v=2018&mode=cancer&mode_population=continents&population=900&populations=900&key=asr&sex=0&cancer=39&type=0&statistic=5&prevalence=0&population_group=0&ages_group%5B%5D=0&ages_group%5B%5D=17&nb_items=5&group_cancer=1&include_nmsc=1&include_nmsc_other=1|website=IARC|access-date=30 May 2019|language=en|archive-date=27 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190527015010/http://gco.iarc.fr/today/online-analysis-table?v=2018&mode=cancer&mode_population=continents&population=900&populations=900&key=asr&sex=0&cancer=39&type=0&statistic=5&prevalence=0&population_group=0&ages_group[]=0&ages_group[]=17&nb_items=5&group_cancer=1&include_nmsc=1&include_nmsc_other=1|url-status=live}}</ref> Ayi liɣi United States tingbani ni, di tooi yi polo gbahiri ninvuɣu 6,070 ka di che ka ninvuɣu 1,280 tooi koŋdi bɛ nyevuya.<ref name="SEER2019" /> Di tooi zoomi kadi kanna yum pihinahi ni anu nyaaŋa.<ref name="SEER2019" /> Salo ban nye yuma anu tiligimsim zaŋkpa vulva yɔɣu polo nyɛla din nye 71% yuuni 2015 pulini.<ref name="SEER2019">{{Cite web|title=Cancer of the Vulva - Cancer Stat Facts|url=https://seer.cancer.gov/statfacts/html/vulva.html|website=SEER|access-date=30 May 2019|language=en|archive-date=16 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190716023128/https://seer.cancer.gov/statfacts/html/vulva.html|url-status=live}}</ref> .<ref name="NCI2019Pro">{{Cite web|title=Vulvar Cancer Treatment|url=https://www.cancer.gov/types/vulvar/hp/vulvar-treatment-pdq|website=National Cancer Institute|access-date=31 May 2019|language=en|date=1 February 2019|archive-date=4 April 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150404192856/http://www.cancer.gov/cancertopics/pdq/treatment/vulvar/HealthProfessional|url-status=live}}</ref>
== References ==
<references />
[[Pubu:Translated from MDWiki]]
6n21p3aici91iurx33dqb0o3ndntyeu
132548
132547
2026-04-11T12:57:02Z
Abdul-Rauf Moshie
3942
132548
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox medical condition
|name =Vulvar cancer
|synonym =
|image =Gynecology - (1918) (14750388526).jpg
|image_size =
|image_thumbtime =
|alt =
|caption =Drawing of cancer of the clitoris with spread to the groin
|pronounce =
|specialty =[[Gynecology]]
|symptoms =Lump, itchiness, changes in the skin, or bleeding of the vulva<ref name=NCI2019Tx/>
|onset =After the age of 45<ref name=SEER2019/>
|duration =
|causes =
|risks =[[Vulvar intraepithelial neoplasia]] (VIN), [[Human papillomavirus infection|HPV infection]], [[genital warts]], smoking, many sexual partners<ref name=NCI2019Tx/><ref name=Sam2019/>
|diagnosis =[[Physical examination]], [[tissue biopsy]]<ref name=NCI2019Tx/>
|differential =[[Lichen sclerosus]], [[hyperplasia]]<ref name=NCI2019Pro/>
|prevention =[[HPV vaccine|HPV vaccination]]<ref name=Sig2017/>
|treatment =Surgery, [[radiation therapy]], [[chemotherapy]], [[biologic therapy]]<ref name=NCI2019Tx/>
|medication =
|prognosis =[[Five-year survival]] ~ 71% (US 2015)<ref name=SEER2019/>
|frequency =44,200 (2018)<ref name=IARC2018/><!-- incidence -->
|deaths =15,200 (2018)<ref name=IARC2018/>
}}
'''Vulvar yɔɣu''' nyɛla yɔɣu shɛli din gbaari vulva, paɣaba tooni yibi na maa.<ref name="NCI2019Tx">{{Cite web|title=Vulvar Cancer Treatment|url=https://www.cancer.gov/types/vulvar/patient/vulvar-treatment-pdq|website=National Cancer Institute|access-date=31 May 2019|language=en|date=9 April 2019|archive-date=30 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190530232443/https://www.cancer.gov/types/vulvar/patient/vulvar-treatment-pdq|url-status=live}}</ref> Di tooi nyɛla din gbaari paɣaba tooni nyiri gɔla.<ref name="NCI2019Tx" /> Di dii be zoogi zaŋ gbaagi tooni nyiri gɔla zaa sa maa, zinguli, bee payaba tooni ningbimbima.<ref name="NCI2019Tx" /> Nahingbana nye, mɔrilim laasabu, zaɣisigu, taɣibu zaŋkpa ningbina polo, bee Ʒim yibu vulva puuni.<ref name="NCI2019Tx" />
Din tooi zoogi tahirila na n nye ''vulva intraepithelial neoplasia (VIN)'' bee ''HPV infection'' bee ''genital warts'', vari nyubu nti pahi dabba pam laɣimbu ni.<ref name="NCI2019Tx" /><ref name="Sam2019">{{Cite journal|vauthors=Sam A, George J, Mathew B|title=Less Common Gynecologic Malignancies: An Integrative Review|journal=Seminars in Oncology Nursing|volume=35|issue=2|pages=175–181|date=April 2019|pmid=30867101|doi=10.1016/j.soncn.2019.02.004}}</ref> Vulva yɔɣu shɛhiranima shɛŋa n nye ''squamous cell'' yɔɣu ka di tooi pu paya paya zaŋ gbaagi HPV.<ref name="WHOblue2020">{{Cite book|title=Female genital tumours: WHO Classification of Tumours|url=https://publications.iarc.fr/Book-And-Report-Series/Who-Classification-Of-Tumours/Female-Genital-Tumours-2020|year=2020|editor-last=WHO Classification of Tumours Editorial Board|publisher=International Agency for Research on Cancer|location=Lyon (France)|edition=5th|volume=4|isbn=978-92-832-4504-9|chapter=10. Tumours of the vulva|pages=420-449|access-date=2022-06-24|archive-date=2022-06-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20220617072036/https://publications.iarc.fr/Book-And-Report-Series/Who-Classification-Of-Tumours/Female-Genital-Tumours-2020|url-status=live}}</ref> Din lahi pahi nye adenocarcinoma, melanoma, sarcoma, nti pahi ''basal cell carcinoma''.<ref name="Sam2019" /> Doro ŋɔ zahimbu tooi nyɛla din mali ninneesim zaŋkpa ningbina lihibu zuɣu ka tooi nye yalimaŋli ''tissue biopsy'' puuni.<ref name="NCI2019Tx" /> Vihigu bieɣukam pala din niŋ talahi.<ref name="Sam2019" />
Taɣabu ni tooi gbaaigi ''HPV vaccination''.<ref name="Sig2017">{{Cite journal|vauthors=Signorelli C, Odone A, Ciorba V, Cella P, Audisio RA, Lombardi A, Mariani L, Mennini FS, Pecorelli S, Rezza G, Zuccotti GV, Peracino A|display-authors=6|title=Human papillomavirus 9-valent vaccine for cancer prevention: a systematic review of the available evidence|journal=Epidemiology and Infection|volume=145|issue=10|pages=1962–1982|date=July 2017|pmid=28446260|pmc=5974698|doi=10.1017/S0950268817000747}}</ref> Tibiri suma ni tooi gbaaigi opalasa bee ''radiation therapy,'' bee ''chemoterapy'' nti pahi tibbu din dɔli ningbina maa biɛhigu.<ref name="NCI2019Tx" /> Vulva yɔɣu daa gbaa la ninvuɣu 44,200 ka tooi che ka ninvuɣ 15,200 koŋ bɛ nyevuya yuuni 2018 pulini.<ref name="IARC2018">{{Cite web|title=Cancer today|url=http://gco.iarc.fr/today/online-analysis-table?v=2018&mode=cancer&mode_population=continents&population=900&populations=900&key=asr&sex=0&cancer=39&type=0&statistic=5&prevalence=0&population_group=0&ages_group%5B%5D=0&ages_group%5B%5D=17&nb_items=5&group_cancer=1&include_nmsc=1&include_nmsc_other=1|website=IARC|access-date=30 May 2019|language=en|archive-date=27 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190527015010/http://gco.iarc.fr/today/online-analysis-table?v=2018&mode=cancer&mode_population=continents&population=900&populations=900&key=asr&sex=0&cancer=39&type=0&statistic=5&prevalence=0&population_group=0&ages_group[]=0&ages_group[]=17&nb_items=5&group_cancer=1&include_nmsc=1&include_nmsc_other=1|url-status=live}}</ref> Ayi liɣi United States tingbani ni, di tooi yi polo gbahiri ninvuɣu 6,070 ka di che ka ninvuɣu 1,280 tooi koŋdi bɛ nyevuya.<ref name="SEER2019" /> Di tooi zoomi kadi kanna yum pihinahi ni anu nyaaŋa.<ref name="SEER2019" /> Salo ban nye yuma anu tiligimsim zaŋkpa vulva yɔɣu polo nyɛla din nye 71% yuuni 2015 pulini.<ref name="SEER2019">{{Cite web|title=Cancer of the Vulva - Cancer Stat Facts|url=https://seer.cancer.gov/statfacts/html/vulva.html|website=SEER|access-date=30 May 2019|language=en|archive-date=16 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190716023128/https://seer.cancer.gov/statfacts/html/vulva.html|url-status=live}}</ref>Doro ŋɔ yɛligƆla caŋmi jandi di yi ti zoogi n-paagi ''lymph nodes'' ningbuŋ ni.<ref name="NCI2019Pro">{{Cite web|title=Vulvar Cancer Treatment|url=https://www.cancer.gov/types/vulvar/hp/vulvar-treatment-pdq|website=National Cancer Institute|access-date=31 May 2019|language=en|date=1 February 2019|archive-date=4 April 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150404192856/http://www.cancer.gov/cancertopics/pdq/treatment/vulvar/HealthProfessional|url-status=live}}</ref>
== References ==
<references />
[[Pubu:Translated from MDWiki]]
0susr9bcao5k73o30hhdl2df34e4v5u
132549
132548
2026-04-11T12:58:37Z
Abdul-Rauf Moshie
3942
132549
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox medical condition
|name =Vulvar cancer
|synonym =
|image =Gynecology - (1918) (14750388526).jpg
|image_size =
|image_thumbtime =
|alt =
|caption =Drawing of cancer of the clitoris with spread to the groin
|pronounce =
|specialty =[[Gynecology]]
|symptoms =Lump, itchiness, changes in the skin, or bleeding of the vulva<ref name=NCI2019Tx/>
|onset =After the age of 45<ref name=SEER2019/>
|duration =
|causes =
|risks =[[Vulvar intraepithelial neoplasia]] (VIN), [[Human papillomavirus infection|HPV infection]], [[genital warts]], smoking, many sexual partners<ref name=NCI2019Tx/><ref name=Sam2019/>
|diagnosis =[[Physical examination]], [[tissue biopsy]]<ref name=NCI2019Tx/>
|differential =[[Lichen sclerosus]], [[hyperplasia]]<ref name=NCI2019Pro/>
|prevention =[[HPV vaccine|HPV vaccination]]<ref name=Sig2017/>
|treatment =Surgery, [[radiation therapy]], [[chemotherapy]], [[biologic therapy]]<ref name=NCI2019Tx/>
|medication =
|prognosis =[[Five-year survival]] ~ 71% (US 2015)<ref name=SEER2019/>
|frequency =44,200 (2018)<ref name=IARC2018/><!-- incidence -->
|deaths =15,200 (2018)<ref name=IARC2018/>
}}
'''Vulvar yɔɣu''' nyɛla yɔɣu shɛli din gbaari vulva, paɣaba tooni yibi na maa.<ref name="NCI2019Tx">{{Cite web|title=Vulvar Cancer Treatment|url=https://www.cancer.gov/types/vulvar/patient/vulvar-treatment-pdq|website=National Cancer Institute|access-date=31 May 2019|language=en|date=9 April 2019|archive-date=30 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190530232443/https://www.cancer.gov/types/vulvar/patient/vulvar-treatment-pdq|url-status=live}}</ref> Di tooi nyɛla din gbaari paɣaba tooni nyiri gɔla.<ref name="NCI2019Tx" /> Di dii be zoogi zaŋ gbaagi tooni nyiri gɔla zaa sa maa, zinguli, bee payaba tooni ningbimbima.<ref name="NCI2019Tx" /> Nahingbana nye, mɔrilim laasabu, zaɣisigu, taɣibu zaŋkpa ningbina polo, bee Ʒim yibu vulva puuni.<ref name="NCI2019Tx" />
Din tooi zoogi tahirila na n nye ''vulva intraepithelial neoplasia (VIN)'' bee ''HPV infection'' bee ''genital warts'', vari nyubu nti pahi dabba pam laɣimbu ni.<ref name="NCI2019Tx" /><ref name="Sam2019">{{Cite journal|vauthors=Sam A, George J, Mathew B|title=Less Common Gynecologic Malignancies: An Integrative Review|journal=Seminars in Oncology Nursing|volume=35|issue=2|pages=175–181|date=April 2019|pmid=30867101|doi=10.1016/j.soncn.2019.02.004}}</ref> Vulva yɔɣu shɛhiranima shɛŋa n nye ''squamous cell'' yɔɣu ka di tooi pu paya paya zaŋ gbaagi HPV.<ref name="WHOblue2020">{{Cite book|title=Female genital tumours: WHO Classification of Tumours|url=https://publications.iarc.fr/Book-And-Report-Series/Who-Classification-Of-Tumours/Female-Genital-Tumours-2020|year=2020|editor-last=WHO Classification of Tumours Editorial Board|publisher=International Agency for Research on Cancer|location=Lyon (France)|edition=5th|volume=4|isbn=978-92-832-4504-9|chapter=10. Tumours of the vulva|pages=420-449|access-date=2022-06-24|archive-date=2022-06-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20220617072036/https://publications.iarc.fr/Book-And-Report-Series/Who-Classification-Of-Tumours/Female-Genital-Tumours-2020|url-status=live}}</ref> Din lahi pahi nye adenocarcinoma, melanoma, sarcoma, nti pahi ''basal cell carcinoma''.<ref name="Sam2019" /> Doro ŋɔ zahimbu tooi nyɛla din mali ninneesim zaŋkpa ningbina lihibu zuɣu ka tooi nye yalimaŋli ''tissue biopsy'' puuni.<ref name="NCI2019Tx" /> Vihigu bieɣukam pala din niŋ talahi.<ref name="Sam2019" />
Taɣabu ni tooi gbaaigi ''HPV vaccination''.<ref name="Sig2017">{{Cite journal|vauthors=Signorelli C, Odone A, Ciorba V, Cella P, Audisio RA, Lombardi A, Mariani L, Mennini FS, Pecorelli S, Rezza G, Zuccotti GV, Peracino A|display-authors=6|title=Human papillomavirus 9-valent vaccine for cancer prevention: a systematic review of the available evidence|journal=Epidemiology and Infection|volume=145|issue=10|pages=1962–1982|date=July 2017|pmid=28446260|pmc=5974698|doi=10.1017/S0950268817000747}}</ref> Tibiri suma ni tooi gbaaigi opalasa bee ''radiation therapy,'' bee ''chemoterapy'' nti pahi tibbu din dɔli ningbina maa biɛhigu.<ref name="NCI2019Tx" /> Vulva yɔɣu daa gbaa la ninvuɣu 44,200 ka tooi che ka ninvuɣ 15,200 koŋ bɛ nyevuya yuuni 2018 pulini.<ref name="IARC2018">{{Cite web|title=Cancer today|url=http://gco.iarc.fr/today/online-analysis-table?v=2018&mode=cancer&mode_population=continents&population=900&populations=900&key=asr&sex=0&cancer=39&type=0&statistic=5&prevalence=0&population_group=0&ages_group%5B%5D=0&ages_group%5B%5D=17&nb_items=5&group_cancer=1&include_nmsc=1&include_nmsc_other=1|website=IARC|access-date=30 May 2019|language=en|archive-date=27 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190527015010/http://gco.iarc.fr/today/online-analysis-table?v=2018&mode=cancer&mode_population=continents&population=900&populations=900&key=asr&sex=0&cancer=39&type=0&statistic=5&prevalence=0&population_group=0&ages_group[]=0&ages_group[]=17&nb_items=5&group_cancer=1&include_nmsc=1&include_nmsc_other=1|url-status=live}}</ref> Ayi liɣi United States tingbani ni, di tooi yi polo gbahiri ninvuɣu 6,070 ka di che ka ninvuɣu 1,280 tooi koŋdi bɛ nyevuya.<ref name="SEER2019" /> Di tooi zoomi kadi kanna yum pihinahi ni anu nyaaŋa.<ref name="SEER2019" /> Doro ŋɔ yuma anu sali ningbuŋ ni tiligimsim nyɛla din nye 71 kɔbgu puuni, yuuni 2015 pulini.<ref name="SEER2019">{{Cite web|title=Cancer of the Vulva - Cancer Stat Facts|url=https://seer.cancer.gov/statfacts/html/vulva.html|website=SEER|access-date=30 May 2019|language=en|archive-date=16 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190716023128/https://seer.cancer.gov/statfacts/html/vulva.html|url-status=live}}</ref>Doro ŋɔ yɛligƆla caŋmi jandi di yi ti zoogi n-paagi ''lymph nodes'' ningbuŋ ni.<ref name="NCI2019Pro">{{Cite web|title=Vulvar Cancer Treatment|url=https://www.cancer.gov/types/vulvar/hp/vulvar-treatment-pdq|website=National Cancer Institute|access-date=31 May 2019|language=en|date=1 February 2019|archive-date=4 April 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150404192856/http://www.cancer.gov/cancertopics/pdq/treatment/vulvar/HealthProfessional|url-status=live}}</ref>
== References ==
<references />
[[Pubu:Translated from MDWiki]]
jtomdvovyuyedh6nk270qy31m85qjqv
132550
132549
2026-04-11T12:58:56Z
Abdul-Rauf Moshie
3942
132550
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox medical condition
|name =Vulvar cancer
|synonym =
|image =Gynecology - (1918) (14750388526).jpg
|image_size =
|image_thumbtime =
|alt =
|caption =Drawing of cancer of the clitoris with spread to the groin
|pronounce =
|specialty =[[Gynecology]]
|symptoms =Lump, itchiness, changes in the skin, or bleeding of the vulva<ref name=NCI2019Tx/>
|onset =After the age of 45<ref name=SEER2019/>
|duration =
|causes =
|risks =[[Vulvar intraepithelial neoplasia]] (VIN), [[Human papillomavirus infection|HPV infection]], [[genital warts]], smoking, many sexual partners<ref name=NCI2019Tx/><ref name=Sam2019/>
|diagnosis =[[Physical examination]], [[tissue biopsy]]<ref name=NCI2019Tx/>
|differential =[[Lichen sclerosus]], [[hyperplasia]]<ref name=NCI2019Pro/>
|prevention =[[HPV vaccine|HPV vaccination]]<ref name=Sig2017/>
|treatment =Surgery, [[radiation therapy]], [[chemotherapy]], [[biologic therapy]]<ref name=NCI2019Tx/>
|medication =
|prognosis =[[Five-year survival]] ~ 71% (US 2015)<ref name=SEER2019/>
|frequency =44,200 (2018)<ref name=IARC2018/><!-- incidence -->
|deaths =15,200 (2018)<ref name=IARC2018/>
}}
'''Vulvar yɔɣu''' nyɛla yɔɣu shɛli din gbaari vulva, paɣaba tooni yibi na maa.<ref name="NCI2019Tx">{{Cite web|title=Vulvar Cancer Treatment|url=https://www.cancer.gov/types/vulvar/patient/vulvar-treatment-pdq|website=National Cancer Institute|access-date=31 May 2019|language=en|date=9 April 2019|archive-date=30 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190530232443/https://www.cancer.gov/types/vulvar/patient/vulvar-treatment-pdq|url-status=live}}</ref> Di tooi nyɛla din gbaari paɣaba tooni nyiri gɔla.<ref name="NCI2019Tx" /> Di dii be zoogi zaŋ gbaagi tooni nyiri gɔla zaa sa maa, zinguli, bee payaba tooni ningbimbima.<ref name="NCI2019Tx" /> Nahingbana nye, mɔrilim laasabu, zaɣisigu, taɣibu zaŋkpa ningbina polo, bee Ʒim yibu vulva puuni.<ref name="NCI2019Tx" />
Din tooi zoogi tahirila na n nye ''vulva intraepithelial neoplasia (VIN)'' bee ''HPV infection'' bee ''genital warts'', vari nyubu nti pahi dabba pam laɣimbu ni.<ref name="NCI2019Tx" /><ref name="Sam2019">{{Cite journal|vauthors=Sam A, George J, Mathew B|title=Less Common Gynecologic Malignancies: An Integrative Review|journal=Seminars in Oncology Nursing|volume=35|issue=2|pages=175–181|date=April 2019|pmid=30867101|doi=10.1016/j.soncn.2019.02.004}}</ref> Vulva yɔɣu shɛhiranima shɛŋa n nye ''squamous cell'' yɔɣu ka di tooi pu paya paya zaŋ gbaagi HPV.<ref name="WHOblue2020">{{Cite book|title=Female genital tumours: WHO Classification of Tumours|url=https://publications.iarc.fr/Book-And-Report-Series/Who-Classification-Of-Tumours/Female-Genital-Tumours-2020|year=2020|editor-last=WHO Classification of Tumours Editorial Board|publisher=International Agency for Research on Cancer|location=Lyon (France)|edition=5th|volume=4|isbn=978-92-832-4504-9|chapter=10. Tumours of the vulva|pages=420-449|access-date=2022-06-24|archive-date=2022-06-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20220617072036/https://publications.iarc.fr/Book-And-Report-Series/Who-Classification-Of-Tumours/Female-Genital-Tumours-2020|url-status=live}}</ref> Din lahi pahi nye adenocarcinoma, melanoma, sarcoma, nti pahi ''basal cell carcinoma''.<ref name="Sam2019" /> Doro ŋɔ zahimbu tooi nyɛla din mali ninneesim zaŋkpa ningbina lihibu zuɣu ka tooi nye yalimaŋli ''tissue biopsy'' puuni.<ref name="NCI2019Tx" /> Vihigu bieɣukam pala din niŋ talahi.<ref name="Sam2019" />
Taɣabu ni tooi gbaaigi ''HPV vaccination''.<ref name="Sig2017">{{Cite journal|vauthors=Signorelli C, Odone A, Ciorba V, Cella P, Audisio RA, Lombardi A, Mariani L, Mennini FS, Pecorelli S, Rezza G, Zuccotti GV, Peracino A|display-authors=6|title=Human papillomavirus 9-valent vaccine for cancer prevention: a systematic review of the available evidence|journal=Epidemiology and Infection|volume=145|issue=10|pages=1962–1982|date=July 2017|pmid=28446260|pmc=5974698|doi=10.1017/S0950268817000747}}</ref> Tibiri suma ni tooi gbaaigi opalasa bee ''radiation therapy,'' bee ''chemoterapy'' nti pahi tibbu din dɔli ningbina maa biɛhigu.<ref name="NCI2019Tx" /> Vulva yɔɣu daa gbaa la ninvuɣu 44,200 ka tooi che ka ninvuɣ 15,200 koŋ bɛ nyevuya yuuni 2018 pulini.<ref name="IARC2018">{{Cite web|title=Cancer today|url=http://gco.iarc.fr/today/online-analysis-table?v=2018&mode=cancer&mode_population=continents&population=900&populations=900&key=asr&sex=0&cancer=39&type=0&statistic=5&prevalence=0&population_group=0&ages_group%5B%5D=0&ages_group%5B%5D=17&nb_items=5&group_cancer=1&include_nmsc=1&include_nmsc_other=1|website=IARC|access-date=30 May 2019|language=en|archive-date=27 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190527015010/http://gco.iarc.fr/today/online-analysis-table?v=2018&mode=cancer&mode_population=continents&population=900&populations=900&key=asr&sex=0&cancer=39&type=0&statistic=5&prevalence=0&population_group=0&ages_group[]=0&ages_group[]=17&nb_items=5&group_cancer=1&include_nmsc=1&include_nmsc_other=1|url-status=live}}</ref> Ayi liɣi United States tingbani ni, di tooi yi polo gbahiri ninvuɣu 6,070 ka di che ka ninvuɣu 1,280 tooi koŋdi bɛ nyevuya.<ref name="SEER2019" /> Di tooi zoomi kadi kanna yum pihinahi ni anu nyaaŋa.<ref name="SEER2019" /> Doro ŋɔ yuma anu sali ningbuŋ ni tiligimsim nyɛla din nye 71 kɔbgu puuni, yuuni 2015 pulini.<ref name="SEER2019">{{Cite web|title=Cancer of the Vulva - Cancer Stat Facts|url=https://seer.cancer.gov/statfacts/html/vulva.html|website=SEER|access-date=30 May 2019|language=en|archive-date=16 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190716023128/https://seer.cancer.gov/statfacts/html/vulva.html|url-status=live}}</ref>Doro ŋɔ yɛligɔla caŋmi jandi di yi ti zoogi n-paagi ''lymph nodes'' ningbuŋ ni.<ref name="NCI2019Pro">{{Cite web|title=Vulvar Cancer Treatment|url=https://www.cancer.gov/types/vulvar/hp/vulvar-treatment-pdq|website=National Cancer Institute|access-date=31 May 2019|language=en|date=1 February 2019|archive-date=4 April 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150404192856/http://www.cancer.gov/cancertopics/pdq/treatment/vulvar/HealthProfessional|url-status=live}}</ref>
== References ==
<references />
[[Pubu:Translated from MDWiki]]
8ushlmrw91adifvle1fbfpl0xz2xlbf
Cystocele
0
32886
132545
132487
2026-04-11T12:48:24Z
Jahibia
2003
132545
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox medical condition
| name = Cystocele
| synonym = Dulim surugu din mirigi yina<ref name=NIH2014/>
| image = Cysctocele hariadhi.svg
| image_size =
| image_thumbtime =
| alt =
| caption = Dulim surugu din yina paƔa tooni bombu
| pronounce = {{IPAc-en|ˈ|s|ɪ|s|t|ə|s|iː|l}} {{respell|SIS|tə-seel}}
| specialty = [[Dulim yaɣili]], [[Paɣa tali yaɣili]]
| symptoms = Muɣisigu zaŋkana dulim dulimbu sheei, dulim kpalindi dulinsuriguni dulim dulimbu nyaaŋa, [[dulim yibuna yiriŋ hali di yi ti niŋ ka niri kohim]], <ref name=NIH2014/>
| onset =
| duration =
| causes =
| risks = [[Doɣim]], [[baanjira kpaŋbu]], [[kohingu din bi naara]], bin timsa kpiɣibu, nira ŋun galisi yaɣi<ref name=NIH2014/>
| diagnosis = Di dolila nahingbana ni doɣite ni yɛn vihi ka nye binshɛli a ni<ref name=NIH2014/>
| differential = [[Bartholin's cyst|Bartholin cyst]], [[nabothian cyst]], [[urethral diverticulum]]<ref>{{cite book|last1=Federle|first1=Michael P.|last2=Tublin|first2=Mitchell E.|last3=Raman|first3=Siva P.|title=ExpertDDx: Abdomen and Pelvis E-Book|date=2016|publisher=Elsevier Health Sciences|isbn=9780323443128|page=626 |url=https://books.google.ca/books?id=YbgcDQAAQBAJ&pg=PA626 |language=en|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20171025074533/https://books.google.ca/books?id=YbgcDQAAQBAJ&pg=PA626|archive-date=2017-10-25}}</ref>
| prevention =
| treatment = Biɛhi shɛŋa taɣibu, tima din firiti paɣa tooni, apoleesa<ref name=NIH2014/>
| medication =
| prognosis =
| frequency = ~33% paɣaba ban yaɣi yuun pihita<ref name=Fir2014/>
| deaths =
}}
'''cystocele''', bɛ ni lahi booni shɛli dulim surugu din mirigi yi na (prolapsed bladder), nyela tibbu yaɣali muɣusigu shɛli din che ka paɣa dulim surigu (bladder) mirigi yina o tooni.<ref name="NIH2014">{{Cite web|title=Cystocele (Prolapsed Bladder)|url=https://www.niddk.nih.gov/health-information/urologic-diseases/bladder-control-problems-women/cystocele-prolapsed-bladder|website=National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases|access-date=25 October 2017|date=March 2014|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20171004190143/https://www.niddk.nih.gov/health-information/urologic-diseases/bladder-control-problems-women/cystocele-prolapsed-bladder|archive-date=4 October 2017}}</ref><ref name="Fir2014">{{Cite book|last=Firoozi|first=Farzeen|title=Female Pelvic Surgery|date=2014|publisher=Springer|isbn=9781493915040|page=73|url=https://books.google.ca/books?id=1fvYBAAAQBAJ&pg=PA72|language=en|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20171025075543/https://books.google.ca/books?id=1fvYBAAAQBAJ&pg=PA72|archive-date=2017-10-25}}</ref> pam ni tooi ka nahingbana.<ref name="Hof2012p647">{{Cite book|title=Williams gynecology|last=Williams|first=J. Whitridge|date=2012|publisher=McGraw-Hill Medical|editor-last=Hoffman|editor-first=Barbara L.|isbn=9780071716727|edition=2nd|location=New York|pages=647–653|oclc=779244257}}</ref> Saha shɛli di ni tooi tahi muɣisigu zaŋ kpa dulim dulimbu polo, bee dulim dulimbu yiriŋ.<ref name="NIH2014" /> Di yi niŋ ka niri dulim surugu mirigi yina o tooni, c, din tooi tahi yeli gola na, ka di puuni shɛli nye, di ni tooi che ka doriti zaŋ chaŋ niri dulim surugu ni din pahi niŋ bayaana, ka saha shɛŋa gba ka dulim dulimbu niŋ tom n ti lala nira maa, ka laɣisira dooni o saɣanga ni.<ref name="NIH2014" /><ref name="hami">{{Cite journal|last=Hamid|first=Rizwan|last2=Losco|first2=Giovanni|date=2014-09-01|title=Pelvic Organ Prolapse-Associated Cystitis|journal=Current Bladder Dysfunction Reports|language=en|volume=9|issue=3|pages=175–180|doi=10.1007/s11884-014-0249-4|pmid=25170365|pmc=4137160|issn=1931-7212}}</ref> <ref>{{Cite news|url=https://www.merckmanuals.com/professional/gynecology-and-obstetrics/pelvic-relaxation-syndromes/cystoceles,-urethroceles,-enteroceles,-and-rectoceles|title=Cystoceles, Urethroceles, Enteroceles, and Rectoceles – Gynecology and Obstetrics – Merck Manuals Professional Edition|last=|first=|date=February 2017|work=Merck Manuals Professional Edition|access-date=2017-12-18|language=en-US|archive-date=2017-12-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20171223042620/https://www.merckmanuals.com/professional/gynecology-and-obstetrics/pelvic-relaxation-syndromes/cystoceles,-urethroceles,-enteroceles,-and-rectoceles|url-status=live}}</ref> Cystocele ŋo nyela din ni tooi boogi nira nyɛvuli toon tibo beei o alaafei.<ref>{{Cite web|url=http://www.clevelandclinic.org/health/health-info/docs/6000/6022.asp?index=15468|title=Cystocele (Fallen Bladder)|website=www.clevelandclinic.org|access-date=2017-12-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20171229112223/http://www.clevelandclinic.org/health/health-info/docs/6000/6022.asp?index=15468|archive-date=2017-12-29|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Deng|first=Donna Y.|last2=Rutman|first2=Matthew|last3=Rodriguez|first3=Larissa|last4=Raz|first4=Shlomo|date=2005-09-01|title=Correction of cystocele|journal=BJU International|language=en|volume=96|issue=4|pages=691–709|doi=10.1111/j.1464-410x.2005.05760.x|issn=1464-410X|pmid=16104940}}</ref>
Daliri din tahiri li na shɛŋa n nye :bi doɣiligu, baanjira yi kpaŋ ka di yibu na niŋ tom, kohingu din yuugi ka bi taɣira, kuriti bee bin timsa kpiɣubu, bi yi yihi niri doɣim surugu, doɣilim bee daŋ soli, nti pahi ningbuna nabgibu tilahi yaɣi.<ref name="NIH2014" /><ref name="Bag2016">{{Cite book|title=Atlas of pelvic anatomy and gynecologic surgery|last=Baggish|first=Michael S.|publisher=Elsevier|last2=Karram|first2=Mickey M.|year=2016|isbn=9780323225526|edition=4th|location=Philadelphia, PA|pages=599–646|oclc=929893382}}</ref><ref name="Hof2012p647" /> Din tahiri lala ŋo nyɛmi, di yi niŋ ka jila din be paɣa dulim surugu mini o tooni sunsuni nye din koŋ yaa bee ka di choɣisi.<ref name="NIH2014" /> Poi ka bi naan yi yɛli ni so mali li, bɛ malila nahingbana din be lala nira maa ni, ka lahi zahim lala nira maa.<ref name="NIH2014" />
Di yi niŋ ka nahingbana bi galisi, di mali soŋsim ni nira che bin timsa kpiɣibu nti pahi tuun kpema tumbu.<ref name="NIH2014" /> Di mi yi niŋ ka di nahingbana galisi, din wuhiri ni doro maa mali yaa, tima din firiti tooni, diɛma ni yiɣijam zaŋ jɛndi paɣa tooni dahimbu , bee apoleesa nyɛla din gba yen mali soŋsim. <ref name="NIH2014" /> Lala doro ŋo nyɛla din zoogi paɣaba ban yuma galisi ni.<ref name="NIH2014" /> Di yi pu niriba ban mali doro ŋo buta zuɣuni, vaabu yim nyɛla paɣaba ban yuma yaɣi yuun'pihinu.
== References ==
<references />
[[Pubu:Translated from MDWiki]]
stqx1rvu9rv9tf5g2de7chfgj3uoww8
Uterine prolapse
0
32887
132551
130480
2026-04-11T13:21:35Z
Abdul-Rauf Moshie
3942
132551
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox medical condition
|name =Uterine prolapse
|synonym =Pelvic organ prolapse, prolapse of the uterus (womb), female genital prolapse, uterine descensus, uterine eversion
|image =Uterine prolapse hariadhi.svg
|image_size =
|image_thumbtime =
|alt =
|caption =Drawing of a uterine prolapse
|pronounce =
|specialty =[[Gynecology]]
|symptoms =Vaginal fullness, [[pain with sex]], trouble urinating, [[urinary incontinence]], [[constipation]]<ref name=Mer2017/>
|onset =Gradual<ref name=Cul2007/>
|duration =
|causes =
|risks =[[Pregnancy]], [[childbirth]], [[obesity]], [[constipation]], chronic cough<ref name=Fer2016/>
|diagnosis =Based on [[pelvic examination|examination]]<ref name=Mer2017/>
|differential =[[Vaginal cancer]], a long [[cervix]]<ref name=Mer2017/><ref name=Fer2016/>
|prevention =
|treatment =[[Pessary]], [[hormone replacement therapy]], surgery<ref name=Mer2017/><ref name=Fer2016/>
|medication =
|prognosis =
|frequency =About 14% of women<ref name=Cul2007/>
|deaths =
}}
'''Uterine prolapse''' nyɛla uterus ni sheerina bee nkanna paɣaba tooni.<ref name="Mer2017">{{Cite web|title=Uterine and Vaginal Prolapse - Gynecology and Obstetrics|url=https://www.merckmanuals.com/professional/gynecology-and-obstetrics/pelvic-relaxation-syndromes/uterine-and-vaginal-prolapse|website=Merck Manuals Professional Edition|access-date=15 October 2018|date=February 2017|archive-date=15 October 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181015153042/https://www.merckmanuals.com/professional/gynecology-and-obstetrics/pelvic-relaxation-syndromes/uterine-and-vaginal-prolapse|url-status=live}}</ref> Nahingbana nye paɣaba tooni palibu, berim zaŋ kpa doo ni paƔa laɣimbu polo, dulim dulimbu muɣisigu, urinary incontinence, bee constipation.<ref name="Mer2017" /> DI tooi kperila yoƔu saƔa ni be niŊ zaŋ kpa di polo.<ref name="Cul2007">{{Cite book|last=Culligan|first=Patrick J.|last2=Goldberg|first2=Roger P.|title=Urogynecology in Primary Care|date=2007|publisher=Springer Science & Business Media|isbn=9781846281679|page=5|url=https://books.google.ca/books?id=Gu5xcMEOUc8C&pg=PA5|language=en|access-date=15 October 2018|archive-date=15 October 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181015192250/https://books.google.ca/books?id=Gu5xcMEOUc8C&pg=PA5|url-status=live}}</ref> nyaaga berim ni paƔa tooni Ʒim yibu gba ni tooi kana.<ref name="Fer2016">{{Cite book|last=Ferri|first=Fred F.|title=Ferri's Clinical Advisor 2016 E-Book: 5 Books in 1|date=2015|publisher=Elsevier Health Sciences|isbn=9780323378222|page=939|url=https://books.google.ca/books?id=bbLSCQAAQBAJ&pg=PA939|language=en|access-date=15 October 2018|archive-date=27 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210827174938/https://books.google.ca/books?id=bbLSCQAAQBAJ&pg=PA939|url-status=live}}</ref>
Daliri din tyahirili na nye puli kpuƔubu, bia doɣim, timsim pam niŋbu, constipation, ni kohingu din yuuigi kabi taɣira.<ref name="Fer2016" /> Zahimbu tooi nyɛla din be dahimbu puuni.<ref name="Mer2017" /> Di nyɛla kamani pelvic organ mirigibu, ni small bowel prolapse.<ref name="BMJ2018">{{Cite web|title=Uterine prolapse - Symptoms, diagnosis and treatment|url=https://bestpractice.bmj.com/topics/en-us/659|website=BMJ Best Practice|access-date=15 October 2018|language=en-us|archive-date=15 October 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181015192337/https://bestpractice.bmj.com/topics/en-us/659|url-status=live}}</ref>.<ref name="Fer2016" />.<ref name="Mer2017" /><ref name="Fer2016" />.<ref name="Mer2017" /><ref name="Cul2007" />.<ref name="Fer2016" /><ref name="Fer2016" />
== References ==
<references />
[[Pubu:Translated from MDWiki]]
eyter054y9jj2288kl98zjms9hae72d
132552
132551
2026-04-11T13:28:35Z
Abdul-Rauf Moshie
3942
132552
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox medical condition
|name =Uterine prolapse
|synonym =Pelvic organ prolapse, prolapse of the uterus (womb), female genital prolapse, uterine descensus, uterine eversion
|image =Uterine prolapse hariadhi.svg
|image_size =
|image_thumbtime =
|alt =
|caption =Drawing of a uterine prolapse
|pronounce =
|specialty =[[Gynecology]]
|symptoms =Vaginal fullness, [[pain with sex]], trouble urinating, [[urinary incontinence]], [[constipation]]<ref name=Mer2017/>
|onset =Gradual<ref name=Cul2007/>
|duration =
|causes =
|risks =[[Pregnancy]], [[childbirth]], [[obesity]], [[constipation]], chronic cough<ref name=Fer2016/>
|diagnosis =Based on [[pelvic examination|examination]]<ref name=Mer2017/>
|differential =[[Vaginal cancer]], a long [[cervix]]<ref name=Mer2017/><ref name=Fer2016/>
|prevention =
|treatment =[[Pessary]], [[hormone replacement therapy]], surgery<ref name=Mer2017/><ref name=Fer2016/>
|medication =
|prognosis =
|frequency =About 14% of women<ref name=Cul2007/>
|deaths =
}}
'''Uterine prolapse''' nyɛla uterus ni sheerina bee nkanna paɣaba tooni.<ref name="Mer2017">{{Cite web|title=Uterine and Vaginal Prolapse - Gynecology and Obstetrics|url=https://www.merckmanuals.com/professional/gynecology-and-obstetrics/pelvic-relaxation-syndromes/uterine-and-vaginal-prolapse|website=Merck Manuals Professional Edition|access-date=15 October 2018|date=February 2017|archive-date=15 October 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181015153042/https://www.merckmanuals.com/professional/gynecology-and-obstetrics/pelvic-relaxation-syndromes/uterine-and-vaginal-prolapse|url-status=live}}</ref> Nahingbana nye paɣaba tooni palibu, berim zaŋ kpa doo ni paɣa laɣimbu polo, dulim dulimbu muɣisigu, urinary incontinence, bee constipation.<ref name="Mer2017" /> DI tooi kperila yoƔu saƔa ni be niŊ zaŋ kpa di polo.<ref name="Cul2007">{{Cite book|last=Culligan|first=Patrick J.|last2=Goldberg|first2=Roger P.|title=Urogynecology in Primary Care|date=2007|publisher=Springer Science & Business Media|isbn=9781846281679|page=5|url=https://books.google.ca/books?id=Gu5xcMEOUc8C&pg=PA5|language=en|access-date=15 October 2018|archive-date=15 October 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181015192250/https://books.google.ca/books?id=Gu5xcMEOUc8C&pg=PA5|url-status=live}}</ref> nyaaga berim ni paƔa tooni Ʒim yibu gba ni tooi kana.<ref name="Fer2016">{{Cite book|last=Ferri|first=Fred F.|title=Ferri's Clinical Advisor 2016 E-Book: 5 Books in 1|date=2015|publisher=Elsevier Health Sciences|isbn=9780323378222|page=939|url=https://books.google.ca/books?id=bbLSCQAAQBAJ&pg=PA939|language=en|access-date=15 October 2018|archive-date=27 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210827174938/https://books.google.ca/books?id=bbLSCQAAQBAJ&pg=PA939|url-status=live}}</ref>
Daliri din tyahirili na nye puli kpuƔubu, bia doɣim, timsim pam niŋbu, constipation, ni kohingu din yuuigi kabi taɣira.<ref name="Fer2016" /> Zahimbu tooi nyɛla din be dahimbu puuni.<ref name="Mer2017" /> Di nyɛla kamani pelvic organ mirigibu, ni small bowel prolapse.<ref name="BMJ2018">{{Cite web|title=Uterine prolapse - Symptoms, diagnosis and treatment|url=https://bestpractice.bmj.com/topics/en-us/659|website=BMJ Best Practice|access-date=15 October 2018|language=en-us|archive-date=15 October 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181015192337/https://bestpractice.bmj.com/topics/en-us/659|url-status=live}}</ref>.<ref name="Fer2016" />.<ref name="Mer2017" /><ref name="Fer2016" />.<ref name="Mer2017" /><ref name="Cul2007" />.<ref name="Fer2016" /><ref name="Fer2016" />
== References ==
<references />
[[Pubu:Translated from MDWiki]]
jdbkm4z4f4ct4tlu27upb1ko9thax5n
132553
132552
2026-04-11T13:30:59Z
Abdul-Rauf Moshie
3942
132553
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox medical condition
|name =Uterine prolapse
|synonym =Pelvic organ prolapse, prolapse of the uterus (womb), female genital prolapse, uterine descensus, uterine eversion
|image =Uterine prolapse hariadhi.svg
|image_size =
|image_thumbtime =
|alt =
|caption =Drawing of a uterine prolapse
|pronounce =
|specialty =[[Gynecology]]
|symptoms =Vaginal fullness, [[pain with sex]], trouble urinating, [[urinary incontinence]], [[constipation]]<ref name=Mer2017/>
|onset =Gradual<ref name=Cul2007/>
|duration =
|causes =
|risks =[[Pregnancy]], [[childbirth]], [[obesity]], [[constipation]], chronic cough<ref name=Fer2016/>
|diagnosis =Based on [[pelvic examination|examination]]<ref name=Mer2017/>
|differential =[[Vaginal cancer]], a long [[cervix]]<ref name=Mer2017/><ref name=Fer2016/>
|prevention =
|treatment =[[Pessary]], [[hormone replacement therapy]], surgery<ref name=Mer2017/><ref name=Fer2016/>
|medication =
|prognosis =
|frequency =About 14% of women<ref name=Cul2007/>
|deaths =
}}
'''Uterine prolapse''' nyɛla uterus ni sheerina bee nkanna paɣaba tooni.<ref name="Mer2017">{{Cite web|title=Uterine and Vaginal Prolapse - Gynecology and Obstetrics|url=https://www.merckmanuals.com/professional/gynecology-and-obstetrics/pelvic-relaxation-syndromes/uterine-and-vaginal-prolapse|website=Merck Manuals Professional Edition|access-date=15 October 2018|date=February 2017|archive-date=15 October 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181015153042/https://www.merckmanuals.com/professional/gynecology-and-obstetrics/pelvic-relaxation-syndromes/uterine-and-vaginal-prolapse|url-status=live}}</ref> Nahingbana nye paɣaba tooni palibu, berim zaŋ kpa doo ni paɣa laɣimbu polo, dulim dulimbu muɣisigu, dulim zaɣisi yibina, bee yɔɣu zaɣisi yibina.<ref name="Mer2017" /> DI tooi kperila yoƔu saƔa ni be niŊ zaŋ kpa di polo.<ref name="Cul2007">{{Cite book|last=Culligan|first=Patrick J.|last2=Goldberg|first2=Roger P.|title=Urogynecology in Primary Care|date=2007|publisher=Springer Science & Business Media|isbn=9781846281679|page=5|url=https://books.google.ca/books?id=Gu5xcMEOUc8C&pg=PA5|language=en|access-date=15 October 2018|archive-date=15 October 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181015192250/https://books.google.ca/books?id=Gu5xcMEOUc8C&pg=PA5|url-status=live}}</ref> nyaaga berim ni paƔa tooni Ʒim yibu gba ni tooi kana.<ref name="Fer2016">{{Cite book|last=Ferri|first=Fred F.|title=Ferri's Clinical Advisor 2016 E-Book: 5 Books in 1|date=2015|publisher=Elsevier Health Sciences|isbn=9780323378222|page=939|url=https://books.google.ca/books?id=bbLSCQAAQBAJ&pg=PA939|language=en|access-date=15 October 2018|archive-date=27 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210827174938/https://books.google.ca/books?id=bbLSCQAAQBAJ&pg=PA939|url-status=live}}</ref>
Daliri din tyahirili na nye puli kpuƔubu, bia doɣim, timsim pam niŋbu, constipation, ni kohingu din yuuigi kabi taɣira.<ref name="Fer2016" /> Zahimbu tooi nyɛla din be dahimbu puuni.<ref name="Mer2017" /> Di nyɛla kamani pelvic organ mirigibu, ni small bowel prolapse.<ref name="BMJ2018">{{Cite web|title=Uterine prolapse - Symptoms, diagnosis and treatment|url=https://bestpractice.bmj.com/topics/en-us/659|website=BMJ Best Practice|access-date=15 October 2018|language=en-us|archive-date=15 October 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181015192337/https://bestpractice.bmj.com/topics/en-us/659|url-status=live}}</ref>.<ref name="Fer2016" />.<ref name="Mer2017" /><ref name="Fer2016" />.<ref name="Mer2017" /><ref name="Cul2007" />.<ref name="Fer2016" /><ref name="Fer2016" />
== References ==
<references />
[[Pubu:Translated from MDWiki]]
346uhc4q2z4lqbtzw80prnm0ogeu32j
132554
132553
2026-04-11T13:33:34Z
Abdul-Rauf Moshie
3942
132554
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox medical condition
|name =Uterine prolapse
|synonym =Pelvic organ prolapse, prolapse of the uterus (womb), female genital prolapse, uterine descensus, uterine eversion
|image =Uterine prolapse hariadhi.svg
|image_size =
|image_thumbtime =
|alt =
|caption =Drawing of a uterine prolapse
|pronounce =
|specialty =[[Gynecology]]
|symptoms =Vaginal fullness, [[pain with sex]], trouble urinating, [[urinary incontinence]], [[constipation]]<ref name=Mer2017/>
|onset =Gradual<ref name=Cul2007/>
|duration =
|causes =
|risks =[[Pregnancy]], [[childbirth]], [[obesity]], [[constipation]], chronic cough<ref name=Fer2016/>
|diagnosis =Based on [[pelvic examination|examination]]<ref name=Mer2017/>
|differential =[[Vaginal cancer]], a long [[cervix]]<ref name=Mer2017/><ref name=Fer2016/>
|prevention =
|treatment =[[Pessary]], [[hormone replacement therapy]], surgery<ref name=Mer2017/><ref name=Fer2016/>
|medication =
|prognosis =
|frequency =About 14% of women<ref name=Cul2007/>
|deaths =
}}
'''Uterine prolapse''' nyɛla uterus ni sheerina bee nkanna paɣaba tooni.<ref name="Mer2017">{{Cite web|title=Uterine and Vaginal Prolapse - Gynecology and Obstetrics|url=https://www.merckmanuals.com/professional/gynecology-and-obstetrics/pelvic-relaxation-syndromes/uterine-and-vaginal-prolapse|website=Merck Manuals Professional Edition|access-date=15 October 2018|date=February 2017|archive-date=15 October 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181015153042/https://www.merckmanuals.com/professional/gynecology-and-obstetrics/pelvic-relaxation-syndromes/uterine-and-vaginal-prolapse|url-status=live}}</ref> Nahingbana nye paɣaba tooni palibu, bɛrim zaŋ kpa doo ni paɣa laɣimbu polo, dulim dulimbu muɣisigu, dulim zaɣisi yibina, bee yɔɣu zaɣisi yibina.<ref name="Mer2017" /> DI tooi kperila yoɣu saƔa ni be niŋ zaŋ kpa di polo.<ref name="Cul2007">{{Cite book|last=Culligan|first=Patrick J.|last2=Goldberg|first2=Roger P.|title=Urogynecology in Primary Care|date=2007|publisher=Springer Science & Business Media|isbn=9781846281679|page=5|url=https://books.google.ca/books?id=Gu5xcMEOUc8C&pg=PA5|language=en|access-date=15 October 2018|archive-date=15 October 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181015192250/https://books.google.ca/books?id=Gu5xcMEOUc8C&pg=PA5|url-status=live}}</ref> Yaaŋa bɛrim ni paɣa tooni Ʒim yibu gba ni tooi kana.<ref name="Fer2016">{{Cite book|last=Ferri|first=Fred F.|title=Ferri's Clinical Advisor 2016 E-Book: 5 Books in 1|date=2015|publisher=Elsevier Health Sciences|isbn=9780323378222|page=939|url=https://books.google.ca/books?id=bbLSCQAAQBAJ&pg=PA939|language=en|access-date=15 October 2018|archive-date=27 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210827174938/https://books.google.ca/books?id=bbLSCQAAQBAJ&pg=PA939|url-status=live}}</ref>
Daliri din tahirili na n nye puli kpuɣubu, bia dɔɣim, timsim pam niŋbu bee ŋmɛlimbu, yɔɣu zaɣisi yibina, ni kɔhingu din yuugi kabi taɣira.<ref name="Fer2016" /> Zahimbu tooi nyɛla din be dahimbu puuni.<ref name="Mer2017" /> Di nyɛla kamani pelvic organ mirigibu, ni small bowel prolapse.<ref name="BMJ2018">{{Cite web|title=Uterine prolapse - Symptoms, diagnosis and treatment|url=https://bestpractice.bmj.com/topics/en-us/659|website=BMJ Best Practice|access-date=15 October 2018|language=en-us|archive-date=15 October 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181015192337/https://bestpractice.bmj.com/topics/en-us/659|url-status=live}}</ref>.<ref name="Fer2016" />.<ref name="Mer2017" /><ref name="Fer2016" />.<ref name="Mer2017" /><ref name="Cul2007" />.<ref name="Fer2016" /><ref name="Fer2016" />
== References ==
<references />
[[Pubu:Translated from MDWiki]]
inds0ziye7ijm0u98hx63blsrmxjkij
132555
132554
2026-04-11T13:36:38Z
Abdul-Rauf Moshie
3942
132555
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox medical condition
|name =Uterine prolapse
|synonym =Pelvic organ prolapse, prolapse of the uterus (womb), female genital prolapse, uterine descensus, uterine eversion
|image =Uterine prolapse hariadhi.svg
|image_size =
|image_thumbtime =
|alt =
|caption =Drawing of a uterine prolapse
|pronounce =
|specialty =[[Gynecology]]
|symptoms =Vaginal fullness, [[pain with sex]], trouble urinating, [[urinary incontinence]], [[constipation]]<ref name=Mer2017/>
|onset =Gradual<ref name=Cul2007/>
|duration =
|causes =
|risks =[[Pregnancy]], [[childbirth]], [[obesity]], [[constipation]], chronic cough<ref name=Fer2016/>
|diagnosis =Based on [[pelvic examination|examination]]<ref name=Mer2017/>
|differential =[[Vaginal cancer]], a long [[cervix]]<ref name=Mer2017/><ref name=Fer2016/>
|prevention =
|treatment =[[Pessary]], [[hormone replacement therapy]], surgery<ref name=Mer2017/><ref name=Fer2016/>
|medication =
|prognosis =
|frequency =About 14% of women<ref name=Cul2007/>
|deaths =
}}
'''Uterine prolapse''' nyɛla uterus ni sheerina bee nkanna paɣaba tooni.<ref name="Mer2017">{{Cite web|title=Uterine and Vaginal Prolapse - Gynecology and Obstetrics|url=https://www.merckmanuals.com/professional/gynecology-and-obstetrics/pelvic-relaxation-syndromes/uterine-and-vaginal-prolapse|website=Merck Manuals Professional Edition|access-date=15 October 2018|date=February 2017|archive-date=15 October 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181015153042/https://www.merckmanuals.com/professional/gynecology-and-obstetrics/pelvic-relaxation-syndromes/uterine-and-vaginal-prolapse|url-status=live}}</ref> Nahingbana nye paɣaba tooni palibu, bɛrim zaŋ kpa doo ni paɣa laɣimbu polo, dulim dulimbu muɣisigu, dulim zaɣisi yibina, bee yɔɣu zaɣisi yibina.<ref name="Mer2017" /> DI tooi kperila yoɣu saƔa ni be niŋ zaŋ kpa di polo.<ref name="Cul2007">{{Cite book|last=Culligan|first=Patrick J.|last2=Goldberg|first2=Roger P.|title=Urogynecology in Primary Care|date=2007|publisher=Springer Science & Business Media|isbn=9781846281679|page=5|url=https://books.google.ca/books?id=Gu5xcMEOUc8C&pg=PA5|language=en|access-date=15 October 2018|archive-date=15 October 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181015192250/https://books.google.ca/books?id=Gu5xcMEOUc8C&pg=PA5|url-status=live}}</ref> Yaaŋa bɛrim ni paɣa tooni Ʒim yibu gba ni tooi kana.<ref name="Fer2016">{{Cite book|last=Ferri|first=Fred F.|title=Ferri's Clinical Advisor 2016 E-Book: 5 Books in 1|date=2015|publisher=Elsevier Health Sciences|isbn=9780323378222|page=939|url=https://books.google.ca/books?id=bbLSCQAAQBAJ&pg=PA939|language=en|access-date=15 October 2018|archive-date=27 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210827174938/https://books.google.ca/books?id=bbLSCQAAQBAJ&pg=PA939|url-status=live}}</ref>
Daliri din tahirili na n nye puli kpuɣubu, bia dɔɣim, timsim pam niŋbu bee ŋmɛlimbu, yɔɣu zaɣisi yibina, ni kɔhingu din yuugi kabi taɣira.<ref name="Fer2016" /> Doro ŋɔ zahimbu tooi nyɛla din be dahimbu puuni.<ref name="Mer2017" /> Di nyɛla kamani yaɣasani ningbuŋ nima mirigii yina, ni small bowel prolapse.<ref name="BMJ2018">{{Cite web|title=Uterine prolapse - Symptoms, diagnosis and treatment|url=https://bestpractice.bmj.com/topics/en-us/659|website=BMJ Best Practice|access-date=15 October 2018|language=en-us|archive-date=15 October 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181015192337/https://bestpractice.bmj.com/topics/en-us/659|url-status=live}}</ref>.<ref name="Fer2016" />.<ref name="Mer2017" /><ref name="Fer2016" />.<ref name="Mer2017" /><ref name="Cul2007" />.<ref name="Fer2016" /><ref name="Fer2016" />
== References ==
<references />
[[Pubu:Translated from MDWiki]]
l1vs3d4192lt0elw9wrmk2btoj0u76x
132556
132555
2026-04-11T13:37:25Z
Abdul-Rauf Moshie
3942
132556
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox medical condition
|name =Uterine prolapse
|synonym =Pelvic organ prolapse, prolapse of the uterus (womb), female genital prolapse, uterine descensus, uterine eversion
|image =Uterine prolapse hariadhi.svg
|image_size =
|image_thumbtime =
|alt =
|caption =Drawing of a uterine prolapse
|pronounce =
|specialty =[[Gynecology]]
|symptoms =Vaginal fullness, [[pain with sex]], trouble urinating, [[urinary incontinence]], [[constipation]]<ref name=Mer2017/>
|onset =Gradual<ref name=Cul2007/>
|duration =
|causes =
|risks =[[Pregnancy]], [[childbirth]], [[obesity]], [[constipation]], chronic cough<ref name=Fer2016/>
|diagnosis =Based on [[pelvic examination|examination]]<ref name=Mer2017/>
|differential =[[Vaginal cancer]], a long [[cervix]]<ref name=Mer2017/><ref name=Fer2016/>
|prevention =
|treatment =[[Pessary]], [[hormone replacement therapy]], surgery<ref name=Mer2017/><ref name=Fer2016/>
|medication =
|prognosis =
|frequency =About 14% of women<ref name=Cul2007/>
|deaths =
}}
'''Uterine prolapse''' nyɛla uterus ni sheerina bee nkanna paɣaba tooni.<ref name="Mer2017">{{Cite web|title=Uterine and Vaginal Prolapse - Gynecology and Obstetrics|url=https://www.merckmanuals.com/professional/gynecology-and-obstetrics/pelvic-relaxation-syndromes/uterine-and-vaginal-prolapse|website=Merck Manuals Professional Edition|access-date=15 October 2018|date=February 2017|archive-date=15 October 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181015153042/https://www.merckmanuals.com/professional/gynecology-and-obstetrics/pelvic-relaxation-syndromes/uterine-and-vaginal-prolapse|url-status=live}}</ref> Nahingbana nye paɣaba tooni palibu, bɛrim zaŋ kpa doo ni paɣa laɣimbu polo, dulim dulimbu muɣisigu, dulim zaɣisi yibina, bee yɔɣu zaɣisi yibina.<ref name="Mer2017" /> DI tooi kperila yoɣu saƔa ni be niŋ zaŋ kpa di polo.<ref name="Cul2007">{{Cite book|last=Culligan|first=Patrick J.|last2=Goldberg|first2=Roger P.|title=Urogynecology in Primary Care|date=2007|publisher=Springer Science & Business Media|isbn=9781846281679|page=5|url=https://books.google.ca/books?id=Gu5xcMEOUc8C&pg=PA5|language=en|access-date=15 October 2018|archive-date=15 October 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181015192250/https://books.google.ca/books?id=Gu5xcMEOUc8C&pg=PA5|url-status=live}}</ref> Yaaŋa bɛrim ni paɣa tooni Ʒim yibu gba ni tooi kana.<ref name="Fer2016">{{Cite book|last=Ferri|first=Fred F.|title=Ferri's Clinical Advisor 2016 E-Book: 5 Books in 1|date=2015|publisher=Elsevier Health Sciences|isbn=9780323378222|page=939|url=https://books.google.ca/books?id=bbLSCQAAQBAJ&pg=PA939|language=en|access-date=15 October 2018|archive-date=27 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210827174938/https://books.google.ca/books?id=bbLSCQAAQBAJ&pg=PA939|url-status=live}}</ref>
Daliri din tahirili na n nye puli kpuɣubu, bia dɔɣim, timsim pam niŋbu bee ŋmɛlimbu, yɔɣu zaɣisi yibina, ni kɔhingu din yuugi kabi taɣira.<ref name="Fer2016" /> Doro ŋɔ zahimbu tooi nyɛla din be dahimbu puuni.<ref name="Mer2017" /> Di nyɛla kamani yaɣasani ningbuŋ nima mirigii yina nti pahi ni binnyɔri gba mirigii yina.<ref name="BMJ2018">{{Cite web|title=Uterine prolapse - Symptoms, diagnosis and treatment|url=https://bestpractice.bmj.com/topics/en-us/659|website=BMJ Best Practice|access-date=15 October 2018|language=en-us|archive-date=15 October 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181015192337/https://bestpractice.bmj.com/topics/en-us/659|url-status=live}}</ref>.<ref name="Fer2016" />.<ref name="Mer2017" /><ref name="Fer2016" />.<ref name="Mer2017" /><ref name="Cul2007" />.<ref name="Fer2016" /><ref name="Fer2016" />
== References ==
<references />
[[Pubu:Translated from MDWiki]]
nw61oby5j6k1bwgqnt5ige8xq9nyoe6
132563
132556
2026-04-11T13:52:43Z
Abdul-Rauf Moshie
3942
132563
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox medical condition
|name =Uterine prolapse
|synonym =Pelvic organ prolapse, prolapse of the uterus (womb), female genital prolapse, uterine descensus, uterine eversion
|image =Uterine prolapse hariadhi.svg
|image_size =
|image_thumbtime =
|alt =
|caption =Drawing of a uterine prolapse
|pronounce =
|specialty =[[Gynecology]]
|symptoms =Vaginal fullness, [[pain with sex]], trouble urinating, [[urinary incontinence]], [[constipation]]<ref name=Mer2017/>
|onset =Gradual<ref name=Cul2007/>
|duration =
|causes =
|risks =[[Pregnancy]], [[childbirth]], [[obesity]], [[constipation]], chronic cough<ref name=Fer2016/>
|diagnosis =Based on [[pelvic examination|examination]]<ref name=Mer2017/>
|differential =[[Vaginal cancer]], a long [[cervix]]<ref name=Mer2017/><ref name=Fer2016/>
|prevention =
|treatment =[[Pessary]], [[hormone replacement therapy]], surgery<ref name=Mer2017/><ref name=Fer2016/>
|medication =
|prognosis =
|frequency =About 14% of women<ref name=Cul2007/>
|deaths =
}}
'''Uterine prolapse''' nyɛla paɣa dɔɣim surugu ni sheerina bee n kanna paɣaba tooni.<ref name="Mer2017">{{Cite web|title=Uterine and Vaginal Prolapse - Gynecology and Obstetrics|url=https://www.merckmanuals.com/professional/gynecology-and-obstetrics/pelvic-relaxation-syndromes/uterine-and-vaginal-prolapse|website=Merck Manuals Professional Edition|access-date=15 October 2018|date=February 2017|archive-date=15 October 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181015153042/https://www.merckmanuals.com/professional/gynecology-and-obstetrics/pelvic-relaxation-syndromes/uterine-and-vaginal-prolapse|url-status=live}}</ref> Nahingbana nye paɣaba tooni palibu, bɛrim zaŋ kpa doo ni paɣa laɣimbu polo, dulim dulimbu muɣisigu, dulim zaɣisi yibina, bee yɔɣu zaɣisi yibina.<ref name="Mer2017" /> DI tooi kperila yoɣu saƔa ni be niŋ zaŋ kpa di polo.<ref name="Cul2007">{{Cite book|last=Culligan|first=Patrick J.|last2=Goldberg|first2=Roger P.|title=Urogynecology in Primary Care|date=2007|publisher=Springer Science & Business Media|isbn=9781846281679|page=5|url=https://books.google.ca/books?id=Gu5xcMEOUc8C&pg=PA5|language=en|access-date=15 October 2018|archive-date=15 October 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181015192250/https://books.google.ca/books?id=Gu5xcMEOUc8C&pg=PA5|url-status=live}}</ref> Yaaŋa bɛrim ni paɣa tooni Ʒim yibu gba ni tooi kana.<ref name="Fer2016">{{Cite book|last=Ferri|first=Fred F.|title=Ferri's Clinical Advisor 2016 E-Book: 5 Books in 1|date=2015|publisher=Elsevier Health Sciences|isbn=9780323378222|page=939|url=https://books.google.ca/books?id=bbLSCQAAQBAJ&pg=PA939|language=en|access-date=15 October 2018|archive-date=27 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210827174938/https://books.google.ca/books?id=bbLSCQAAQBAJ&pg=PA939|url-status=live}}</ref>
Daliri din tahirili na n nye puli kpuɣubu, bia dɔɣim, timsim pam niŋbu bee ŋmɛlimbu, yɔɣu zaɣisi yibina, ni kɔhingu din yuugi kabi taɣira.<ref name="Fer2016" /> Doro ŋɔ zahimbu tooi nyɛla din be dahimbu puuni.<ref name="Mer2017" /> Di nyɛla kamani yaɣasani ningbuŋ nima mirigii yina nti pahi ni binnyɔri gba mirigii yina.<ref name="BMJ2018">{{Cite web|title=Uterine prolapse - Symptoms, diagnosis and treatment|url=https://bestpractice.bmj.com/topics/en-us/659|website=BMJ Best Practice|access-date=15 October 2018|language=en-us|archive-date=15 October 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181015192337/https://bestpractice.bmj.com/topics/en-us/659|url-status=live}}</ref>.<ref name="Fer2016" />.<ref name="Mer2017" /><ref name="Fer2016" />.<ref name="Mer2017" /><ref name="Cul2007" />.<ref name="Fer2016" /><ref name="Fer2016" />
== References ==
<references />
[[Pubu:Translated from MDWiki]]
1kw19wwes7xy3x6g5hevb2vo7hzhwvr
Menopause
0
33005
132567
2026-04-11T13:57:41Z
Abdul-Rauf Moshie
3942
Abdul-Rauf Moshie chama yaɣili [[Menopause]] to [[Sɔrilim ŋmaabu]]: Misspelled title: DAG translated version
132567
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Sɔrilim ŋmaabu]]
n98h27t7kuzw9lbunbz22qc37280xdg
Ŋun su yɛltɔɣa:Mariam Tiyumba
3
33006
132574
2026-04-12T04:52:02Z
CeylonChingu
7882
/* Welcome to Wiki Project Med! */ new section
132574
wikitext
text/x-wiki
== Welcome to Wiki Project Med! ==
{| cellspacing="8" cellpadding="0" style="width:100%; clear:both; margin:0.5em auto; background-color:#EAF2FF; border:1px solid #4a0000;"
| [[File:Medical translation.svg|250x250px]]
|
Hi '''{{PAGENAME}}'''!
Thank you for your recent contributions to [[mdwiki:WikiProjectMed:Wiki_Project_Med_Foundation|Wiki Project Med]].
We are glad to have you as part of our translation task force, helping make reliable medical information accessible to more people worldwide, both online and offline.
Please check this onboarding course [https://sites.google.com/wikiprojectmed.org/mdwiki-onboarding-course/] to learn more about our translation process.
'''After every translation, please ensure the following steps are done:'''
*Confirm that you have chosen the best title or properly translated the title.
*Add suitable categories.
*Check that the infobox is correctly translated and complete.
*Make sure you have followed your language-specific Wikipedia guidelines.
*After publishing your translation, if you receive any comments from the reviewers please reply and coordinate with them.
Following this checklist helps us collaborate positively and effectively with local Wikipedia reviewers. If you have any questions or need support, please feel free to get in touch.
Thank you for contributing your time and skills to this important work.
-- '''[[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med Foundation]]''' Team
|} [[Ŋun su:CeylonChingu|CeylonChingu]] ([[Ŋun su yɛltɔɣa:CeylonChingu|Yɛltɔɣa]]) 04:52, 12 Silimin gɔli April 2026 (GMT)
sx72durwertzrp3xadnwd16ebeg5gzg