Dagbani Wikipedia
dagwiki
https://dag.wikipedia.org/wiki/Sol%C9%94%C9%A3u
MediaWiki 1.47.0-wmf.7
first-letter
Miidiya
Diŋ'gahim
Yɛltɔɣa
Ŋun su
Ŋun su yɛltɔɣa
Wikipedia
Wikipedia yɛltɔɣa
Lahabali kɔligu
Lahabali kɔligu yɛltɔɣa
MiidiyaWiki
MiidiyaWiki yɛltɔɣa
Tɛmplet
Tɛmplet yɛltɔɣa
Sɔŋsim
Sɔŋsim yɛltɔɣa
Pubu
Pubu yɛltɔɣa
Salima
Salima yɛltɔɣa
MOS
MOS yɛltɔɣa
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
Ŋun su yɛltɔɣa:Musahfm
3
9710
140726
138817
2026-06-18T12:05:36Z
MediaWiki message delivery
274
/* Thank you for organising Feminism and Folklore 2026 */ new section
140726
wikitext
text/x-wiki
{{Welcome}} [[Ŋun su:Sabon Harshe|Sabon Harshe]] ([[Ŋun su yɛltɔɣa:Sabon Harshe|Yɛltɔɣa]]) 07:37, 26 Silimin gɔli August 2021 (GMT)
== Thanks for organizing Feminism and Folklore ==
Dear Organiser/Jury
Thank you so much for your enormous contribution during the [[:Feminism and Folklore 2022|Feminism and Folklore 2022]] writing competition. We appreciate your time and efforts throughout the competition to bridge cultural and gender gap on Wikipedia. We are sending you a special postcard as a token of our appreciation and gratitude. Please fill out [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeZ5eNggLMULDNupu4LFuTIcDmEyCIRh0QLhElkhkZvAmg0wQ/viewform this form] by July 20th 2022 to receive a postcard from us. We look forward to seeing you in 2023 next year.
Stay safe!
Gaurav Gaikwad.
International Team
Feminism and Folklore
[[Ŋun su:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Ŋun su yɛltɔɣa:MediaWiki message delivery|Yɛltɔɣa]]) 13:50, 10 Silimin gɔli July 2022 (GMT)
<!-- Message sent by User:Rockpeterson@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/wlf1&oldid=23501899 -->
== Invitation to organize Feminism and Folklore 2023 ==
<div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;>
[[File:Feminism and Folklore 2023 logo.svg|centre|550px|frameless]]
::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<center>''{{int:please-translate}}''</center>
Dear {{PAGENAME}},
Christmas Greetings and a Happy New Year 2023,
You are humbly invited to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2023|Feminism and Folklore 2023]]''' writing competition from February 1, 2023, to March 31, 2023. This year, Feminism and Folklore will focus on feminism, women's issues, and gender-focused topics for the project, with a [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2023|Wiki Loves Folklore]] gender gap focus and a folk culture theme on Wikipedia.
You can help Wikipedia's coverage of folklore from your area by writing or improving articles about things like folk festivals, folk dances, folk music, women and queer folklore figures, folk game athletes, women in mythology, women warriors in folklore, witches and witch hunting, fairy tales, and more. Users can help create new articles, expand or translate from a [[:m:Feminism and Folklore 2023/List of Articles|list]] of suggested articles.
Organisers are requested to work on the following action items to sign up their communities for the project:
# Create a page for the contest on the local wiki.
# Set up a fountain tool or dashboard.
# Create the local list and mention the timeline and local and international prizes.
# Request local admins for site notice.
# Link the local page and the fountain/dashboard link on the [[:m:Feminism and Folklore 2023/Project Page|meta project page]].
This year we would be supporting the community's financial aid for Internet and childcare support. This would be provided for the local team including their jury and coordinator team. This support is opt-in and non mandatory. Kindly fill in [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSea81OO0lVgUBd551iIiENXht7BRCISYZlKyBQlemZu_j2OHQ/viewform this Google form] and mark a mail to [mailto:support@wikilovesfolklore.org support@wikilovesfolklore.org] with the subject line starting as [Stipend] Name or Username/Language. The last date to sign up for internet and childcare aid from our team is 20th of January 2023, We encourage the language coordinators to sign up their community on this link by the 25th of January 2023.
Learn more about the contest and prizes on our [[:m:Talk:Feminism and Folklore 2023|project page]]. Feel free to contact us on our [[:m:Talk:Feminism and Folklore 2023/Project Page|meta talk page]] or by email us if you need any assistance.
We look forward to your immense coordination.
Thank you and Best wishes,
[[:m:Feminism and Folklore 2023|Feminism and Folklore 2023 International Team]]
::::Stay connected [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]] [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]]
</div></div>
--[[Ŋun su:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Ŋun su yɛltɔɣa:MediaWiki message delivery|Yɛltɔɣa]]) 10:11, 24 Silimin gɔli December 2022 (GMT)
<!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf&oldid=24282249 -->
== Invitation to Organize Feminism and Folklore 2024 Writing Competition ==
<div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;>
[[File:Feminism and Folklore 2024 logo.svg|centre|550px|frameless]]
::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<center>''{{int:please-translate}}''</center>
Dear {{PAGENAME}},
Hope you are doing well, Wishing you a Happy New Year!.
We extend a heartfelt invitation to you to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2024|Feminism and Folklore 2024]]''' writing competition, which is scheduled to take place from February 1, 2024, to March 31, 2024. This year's edition of Feminism and Folklore will concentrate on feminism, women's issues, and gender-focused topics, aligning with a Wiki Loves Folklore gender gap focus and featuring a folk culture theme on Wikipedia.
This year we have created two new Tools for the Feminism and Folklore project. The tool is called '''Campwiz'''. This tool is created by the international Tech team of Wiki Loves Folkore especially crafted for Feminism and Folklore project. The tool works as same as fountain or dashboard but has extra abilities required for jury and submission of articles.
To create a new campaign on Campwiz, organizers to follow these steps:
# Go to the tool link: <nowiki>https://tools.wikilovesfolklore.org/</nowiki>
# Select your wiki on which you want to organize the campaign (enter the name or short code, such as "{{CONTENTLANG}}" for {{#language:{{PAGELANGUAGE}}}} {{SITENAME}}).
# Give your campaign a name example "Feminism and Folklore 2024 on {{#language:{{PAGELANGUAGE}}}} {{SITENAME}})".
# Select the start and end dates (note: keep your start date as Feb 1 and end date as March 31).
# Provide a description for your campaign (you can briefly describe the campaign in this section).
# Make sure to keep the checkboxes ticked for "Allow users to submit articles that were not created but expanded." if you want to use the campaign for expanded articles also.
# Keep minimum added bytes as 4000 and minimum added words as 400 and click next.
# In the jury section, keep the checkboxes ticked for "Allow jury members to participate in the campaign" and "Prevent jury members from seeing each other's votes." As per your preference.
# Under the jury search box, type the username of your jury and click on the "+" button to add; you can add multiple jury members.
# Click next to review and then click on save.
With this we have also created a '''Missing article tool'''. This tool identifies articles in the English Wikipedia that are absent from your native language Wikipedia. You can customize your selection criteria, and our tool will provide you with a table displaying the missing articles along with suggested titles. You also have the option to download the list in both CSV and wikitable formats.
Both tools, the Missing Article Tool and the Campwiz Tool, are now available for public use during the Feminism and Folklore campaign. You can find more information about these tools here: <nowiki>https://tools.wikilovesfolklore.org/</nowiki>
There are also some changes in the rules and criteria's. Please go through the rules below.
# '''Minimum Length:''' The expanded or new article should have a minimum of '''''4000 bytes or 400 words''''', ensuring sufficient depth and coverage of the chosen topic. The local organizers are free to choose the minimum length criteria as per needs of their local Wikipedia and must be clearly mention on local project page.
# '''Language Quality:''' Articles should not be poorly machine-translated, ensuring that language quality and readability are maintained at a high standard.
# '''Timeline of Creation or Expansion:''' The article should be created or expanded between 1 February and 31 March, aligning with the specified contest timeline.
# '''Theme Relevance''': Articles should directly address the theme of feminism and folklore, exploring connections between gender, cultural traditions, and intangible heritage.
# '''No Orphaned Articles:''' Articles must not be orphaned, meaning they should be linked from at least one other article to ensure visibility within the Wikipedia ecosystem.
# '''No Copyright violations:''' There should be no copyright violations, and articles should adhere to local Wikipedia policies on notability, ensuring that the content meets the standards for notability.
# '''Adequate references and Citations:''' Each article should include proper references and citations following local Wikipedia policies, ensuring the reliability and credibility of the information presented.
Learn more about the contest details and prizes on our project page [[:m:Feminism and Folklore 2024|here]]. Should you require any assistance, please feel free to contact us on our meta talk page or via email.
We eagerly anticipate your enthusiastic coordination and participation in Feminism and Folklore 2024.
Thank you and Best wishes,
'''Feminism and Folklore 2024 International Team'''
--[[Ŋun su:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Ŋun su yɛltɔɣa:MediaWiki message delivery|Yɛltɔɣa]]) 06:51, 18 Silimin gɔli January 2024 (GMT)
</div></div>
<!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf&oldid=26088038 -->
== Feminism and Folklore 2026 starts soon ==
<div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;">
[[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|centre|550px|frameless]]
::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div>
;Invitation to Organize Feminism and Folklore 2026
Dear Wikimedian,
We thank you for taking an initiative to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]''' writing competition on your local Wikipedia.
The international campaign will run from '''1 February to 31 March 2026''' and aims to improve coverage of feminism, women’s histories, gender-related topics, and folk culture across Wikipedia projects.
;About the Campaign
'''Feminism and Folklore''' is a global writing initiative that complements the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|Wiki Loves Folklore]]''' photography competition. While Wiki Loves Folklore focuses on visual documentation, this writing campaign addresses the '''gender gap on Wikipedia''' by improving encyclopedic content related to folk culture and marginalized voices.
;What Can Participants Write About?
Communities can contribute by creating, expanding, or translating articles related to:
* Folk festivals, rituals, and celebrations
* Folk dances, music, and traditional performances
* Women and queer figures in folklore
* Women in mythology and oral traditions
* Women warriors, witches, and witch-hunting narratives
* Fairy tales, folk stories, and legends
* Folk games, sports, and cultural practices
Participants may work from curated article lists or generate new article suggestions using campaign tools.
;Checklist for Organizers
Organizers are requested to complete the following steps to register their community:
# Create a local project page on your wiki [[:m:Feminism and Folklore/Sample|(see sample)]]
# Set up the campaign using the '''CampWiz''' tool
# Prepare a local article list and clearly mention:
#* Campaign timeline
#* Local and international prizes
# Request a site notice from local administrators [[:mr:Template:SN-FNF|(see sample)]]
# Add your local project page and CampWiz link to the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta project page]]'''
;Campaign Tools
The Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced tools to support organizers and participants:
* '''Article List Generator by Topic''' – Helps identify articles available on English Wikipedia but missing in your local language Wikipedia. The tool allows customized filters and provides downloadable article lists in CSV and wikitable formats.
* '''CampWiz''' – Enables communities to manage writing campaigns effectively, including jury-based evaluation. This will be the third year CampWiz is officially used for Feminism and Folklore.
Both tools are now available for use in the campaign. '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/ Click here to access the tools]'''
;Learn More & Get Support
For detailed information about rules, timelines, and prizes, please visit the
'''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 project page]]'''.
If you have any questions or need assistance, feel free to reach out via:
* '''[[:m:Talk:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta talk page]]'''
* Email us using details on the contact page.
;Join Us in upcoming office hours
We look forward to your presence in the upcoming office hours where the community and the international Team can interact with each other and know more about the contest. resister yourself for the [[:m:Event:Wiki Loves Folklore 2026 Office Hours|office hours event]].
Thank you and all the best,
'''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 International Team]]'''
----
''Stay connected:''
[[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]
[[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]]
</div></div>
--[[Ŋun su:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Ŋun su yɛltɔɣa:MediaWiki message delivery|Yɛltɔɣa]]) 13:30, 18 Silimin gɔli January 2026 (GMT)
<!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf26&oldid=29948401 -->
== Feminism and Folklore 2026 – Community Organisers & Jury ==
Hello {{PAGENAME}}!,
Thank you for taking the lead in organising '''Feminism and Folklore 2026''' in your community. We truly appreciate your efforts!
To ensure a smooth and successful campaign, please make sure you have:
* Fully completed all details on the [[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Feminism and Folklore 2026 Project Page]]:
* Started promoting the campaign within your community.
* Requested a local administrator to place a '''sitenotice''' about the campaign so users are notified.
* Used the '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/fnf/ Article List Generator Tool]''' and shared the generated article lists with your community.
=== Internet & Childcare Support ===
Community organisers and jury members who require '''internet and childcare support''' (non-mandatory, opt-in, request-only support) should fill the support request form '''by 22 February 2026'''.
'''[https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeutXEF1yTnJfExWUYPIf6SkhcnTgul07BeI-biqT4RE_vsrA/viewform Link to the form]'''
Requests submitted after this date will not be entertained.
=== Important Participation Guidelines ===
* Minimum article size: '''3000 bytes and 300 words''' (final decision may be set by local organisers).
* If your country is not listed on the Article list generator tool, please contact us.
=== Community Engagement ===
* Keep your community active and motivated throughout the campaign.
* Share your achievements and notable articles with us so we can highlight them globally.
* In the support form, please indicate if you would like a '''quick coordination call after the campaign'''.
Let’s make '''Feminism and Folklore''', under the banner of '''#WeTogether''', help bridge the '''gender gap''' and '''folklore gap''' on Wikipedia worldwide. 🌍✊
Thank you for your collaboration!
''If someone from your community organisers or jury has missed this message feel free to share this message with them.''
Feminism and Folklore International Team.
–[[Ŋun su:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Ŋun su yɛltɔɣa:MediaWiki message delivery|Yɛltɔɣa]]) 05:17, 16 Silimin gɔli February 2026 (GMT)
<!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf26&oldid=30083330 -->
== Next Steps and Feedback meeting for Feminism and Folklore Organizers ==
<div style="border:8px maroon ridge; padding:6px;">
[[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|center|550px|frameless]]
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="padding: 1em 2em;">
<div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div>
Dear Organizer,
I hope this message finds you well.
First and foremost, on behalf of the International Team I want to extend my gratitude to you for your efforts in organizing the '''Feminism and Folklore 2026''' campaign on your local Wikipedia. Your contribution has been instrumental in bridging the gender and folk gap on Wikipedia, and we truly appreciate your dedication to this important cause.
As the campaign has ended I wanted to inform you about the next steps. It's time to commence the jury process using the CampWiz or Fountain tool where your campaign was hosted. Please ensure that you update the details of the jury, campaign links and the names of organizers accurately on the [[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|sign-up page]].
Once the jury process is completed, kindly update only the top 3 winners details on the [[:m:Feminism and Folklore 2026/Results|results page]] accordingly. The deadline for jury submission of results is '''April 30, 2026'''. However, if you find that the number of articles is high and you require more time, please don't hesitate to inform us via email or on campaign Meta Wiki talk page. We are more than willing to approve an extension if needed.
Should you encounter any issues with the tools, please feel free to reach out to us on Telegram for assistance.
Your feedback and progress updates are crucial for us to improve the campaign and better understand your community's insights. Therefore, we kindly ask you to spare just an hour to collectively share your progress and achievements with us during our '''[[:m:Event:Feminism and Folklore 2026 Post-Campaign Office Hour|community feedback session]]'''. Your input will greatly assist us in making the campaign more meaningful and impactful.
Thank you once again for your hard work and dedication to the Feminism and Folklore campaign. Your efforts are deeply appreciated, and we look forward to hearing from you soon.
Warm regards,
[[User:Tiven2240|Tiven2240]]
on behalf of Feminism and Folklore International Team
<nowiki>#WeTogether</nowiki>
</div></div>
--[[Ŋun su:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Ŋun su yɛltɔɣa:MediaWiki message delivery|Yɛltɔɣa]]) 11:57, 11 Silimin gɔli April 2026 (GMT)
<!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf26&oldid=30391231 -->
== Final Reminder: Submission of Local Winners for Feminism and Folklore 2026 ==
Dear Feminism and Folklore organiser,
This is a friendly reminder that the deadline for submitting the names and details of your local winners for '''Feminism and Folklore 2026''' is '''5 June 2026'''.
Please ensure that your community's [[:m:Feminism and Folklore 2026/Results|winner information]] is submitted before this date. Communities that do not provide their winner data by the deadline will unfortunately not be eligible for prize distribution, and the international organizing team will not be able to accommodate late submissions received after 5 June 2026.
Thank you for your prompt attention to this matter and for your participation in the campaign.
Best regards,
'''Feminism and Folklore International Organizing Team'''
--[[Ŋun su:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Ŋun su yɛltɔɣa:MediaWiki message delivery|Yɛltɔɣa]]) 02:09, 3 Silimin gɔli June 2026 (GMT)
<!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/wlf2026&oldid=30627457 -->
== Thank you for organising Feminism and Folklore 2026 ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
[[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|right|350px]]
Dear {{PAGENAME}},
Your dedication, coordination, and hard work played a vital role in making this year's [[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore]] campaign successful. We truly appreciate the time and effort you invested in engaging your community and supporting participants.
As we have completed the jury phase and begin planning for next year's campaign, we would like to learn from your experiences. Please complete the organisers' feedback form and share your insights, challenges, and suggestions on how we can improve the campaign.
'''This feedback form is mandatory for all organisers''', as it helps us evaluate the campaign and make meaningful improvements for future editions.
'''Form link [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSf6IsGAsxkTEWTwueyLg-gBjRVlY3g2kTNj3xRhDiILiQnQwQ/viewform?usp=dialog here]'''
Please submit your response by '''25 June 2026'''.
Thank you once again for your invaluable contributions and for helping make Feminism and Folklore a global success. We look forward to working with you again in the future!
Regards,
'''Feminism and Folklore Team'''
--[[Ŋun su:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Ŋun su yɛltɔɣa:MediaWiki message delivery|Yɛltɔɣa]]) 12:05, 18 Silimin gɔli June 2026 (GMT)
</div>
<!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/wlf2026&oldid=30704175 -->
qstsnv57w53qm9455yrpn0bhml4327j
Association of African Universities
0
21624
140791
130083
2026-06-19T10:11:14Z
InternetArchiveBot
118
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
140791
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox organization|name=Association of African Universities|native_name={{native name|ar|اتحاد الجامعات الأفريقية|italics=off}}<br>
{{native name|fr|Association des universités africaines}}<br>
{{native name|pt|Associação das Universidades Africanas}}<br>
{{native name|am|የአፍሪካ ዩኒቨርስቲዎች ማህበር|italics=off}}<br>
{{native name|sw|Chama cha Vyuo Vikuu Afrika}}|logo=Association of African Universities Logo.png|image=OER Africa and AAU MoU (6282294001).jpg|caption=Open air event at the AAU Headquarters in 2011|abbreviation=AAU|formation={{start date|1967|11|12}}|founder=African universities initiated by [[UNESCO]]|location_city=[[Accra]]|location_country=Ghana|origins=1962 UNESCO Summit in [[Antananarivo]], followed by the 1963 [[Khartoum]] preparatory committee meeting|region_served=[[Africa]]|fields=International cooperation in [[higher education]]|website={{URL|https://www.aau.org/}}}}
'''Association of African Universities''' ('''AAU''') ({{lang-ar|اتحاد الجامعات الأفريقية}}, {{lang-fr|Association des universités africaines}}) nyɛla gbansabila Universiti nima laɣingu din be [[Accra]], [[Ghana]]. Ka mali shikuru shɛŋa din be din ni gbansabila tiŋgbana yaɣa zaa, AAU nyɛla din yooi soli ni niriba laɣimbu ni lahabaya wuligibu ni bikura shikuruti ni ni vihigu sodɔlisi.
AAU daa pili la [[Rabat]], [[Morocco]] anashaara goli November biɛɣu pia ni ayi, yuuni 1967, di daa kpami n doli tɛhi suma din daa yina [[United Nations Educational Scientific and Cultural Organization]] (UNESCO) ni daa laɣim laɣingu shɛli [[Antananarivo]], [[Madagascar]] tiŋgbani ni anashaara goli September yuuni 1962. Antananarivo laɣingu ŋɔ daa kpaŋsi la niriba ban be din ni ni bɛ kpa laɣingu din yan mali sɔŋsim ka lahi laɣimdi niriba pam.
Antananarivo tɛha maa daa nyɛla gbansabila kpamba komitii din be bikura shikuruti ni, din daa laɣim Khartoum anashaara goli September yuuni 1963 ka daa yina ni di kpabu zalikpana. Ka bann daa tuui be din ni nyɛ pihita ni anahi, Saha ŋɔ ban be laɣingu maa ni gari ninvuɣi kɔbisita ni pihinahi ban yina tiŋgbana pihinahi ni ayɔbu ni.<ref>[http://www.aau.org/membership/ AAU Member Universities] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161217175011/http://www.aau.org/membership/ |date=2016-12-17 }} (accessed 10 Dec. 2015)</ref>
Laɣingu ŋɔ yooi la soya n-ti vihigu, shaawara, nangbankpeeni, taba laɣimbu ni laɣim tum zaŋ chaŋ shikuru polo. Din nyɛla din sɔŋsi ban be din ni pam ka sɔŋ gbansabila shikuru kara ni so bɔbigu.
Laɣingu ŋɔ nyɛla din gahim ni di tuma polo zaŋ chaŋ shikuru kara kpamba mini zali zaaniba ban be tiŋgbani ŋɔ yaɣa zaa laɣimbu polo ni sochib' shɛŋa din yan lɛbigi gbansabila shikuru kara, kamani di ni buɣsi shɛm be WTO/GATS laɣingu din daa ʒini Ghana anashaara goli April yuuni 2004. Yaha, laɣingu ŋɔ lahi yihi la kpamba ni bɛ lihiri yɛlimuɣisira din nyɛ kpuribu dini ka tiri sɔŋsim mini di malibu ni, ban be din ni mini ban tabiri soŋda.
== Ban be din ni ==
* [[Ardhi University]]
* [[University of Dar es Salaam]]
* [[Eduardo Mondlane University]]
* [[Islamic University in Uganda]]
* [[Makerere University]]
* [[Muslim University of Morogoro]]
* [[Mzumbe University]]
* [[Open University of Tanzania]]
* [[St. Augustine University of Tanzania]]
* [[Sokoine University of Agriculture]]
* [[Uganda Martyrs University]]
* [[University of the Sacred Heart Gulu]]
* [[Zanzibar University]]
== Lihimi mpahi ==
* [[List of higher education associations and alliances]]
* [[Universities in Africa]]
== Kundivihira ==
{{reflist}}
== Karim pahi ==
* Livsey, Timothy. "Imagining an Imperial Modernity: Universities and the West African Roots of Colonial Development." ''Journal of Imperial and Commonwealth History'' 44.6 (2016): 952–975.
== External links ==
* {{Official website}}
** [https://www.aau.org/subs/membership/ Full list of member universities] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200518003051/https://www.aau.org/subs/membership/ |date=2020-05-18 }}
* [https://aau.org/programmes-and-services/ Programs & Services]
{{Association of African Universities}}{{Authority control}}
{{Africa-university-stub}}
9s4khaspoiaav57r7tdwcot8sp72pce
Stephen Michael Essuah Kofi Ackah
0
25860
140759
103822
2026-06-18T16:35:27Z
Neko-chan
8682
irrlevant
140759
wikitext
text/x-wiki
{{Bio}}
'''Stephen Michael Essuah Kofi Ackah''' nyɛla Ghana siyaasa nira ka nya jintɔri ŋun be [[MPs elected in the Ghanaian parliamentary election, 2016|Seventh Parliament of the Fourth Republic of Ghana]] n zaŋ n-ti Suaman piibupiibu yaɣali din be [[Western Region]] ka nya National Democratic Congress nim puuni yino.<ref name=”mps”>{{Cite web|url=http://www.ghanamps.com/mps/details.php?id=5519|title=Ghana MPs – List of MPs|website=www.ghanamps.com|access-date=2019-02-15}}</ref><ref name=”:0”>{{Cite web|last=UKGCC|date=2018-07-11|title=HON. STEPHEN MICHAEL ESSUAH KOFI ACKAH|url=https://ukgcc.com.gh/hon-stephen-michael-essuah-kofi-ackah/|access-date=2020-08-03|website=UK-Ghana Chamber of Commerce|language=en-US|archive-date=2019-04-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20190427151123/https://ukgcc.com.gh/hon-stephen-michael-essuah-kofi-ackah/|url-status=dead}}</ref>
== Piligu biɛhigu mini shikuru baŋsim bobu ==
Ackah nyɛla ŋun yina Suaman-Dadieso din be [[Western Region]]. O chaŋla o chicha tali shikuru [[Wesley College, Kumasi]] ka daa yi dini chaŋ Specialist Training College (STC), [[Winneba]] ka daa deei o shɛhirili gbaŋ sin nya diploma. O deeila o shɛhirili gbaŋ din nya [[Bachelor of Education]] (Bed) ka jɛndi [[Physical Education]] la [[University of Education, Winneba]] yuuni 2000, ni Executive Masters din jɛndi Governance and Leadership (EMGL) [[Ghana Institute of Management and Public Administration]] (GIMPA) yuuni 2000.<ref name=”:0” />
== Tuma ==
O nyɛla ŋun daa tum [[Ghana Education Service]] GES) ka nya kpɛm paa ni karimba Ejisuman Senior High School.<ref name=”mps” /><ref name=”:0” />
== Siyaasa ==
Ackah daa kpɛ jina duu la silimin goli January 7, 2005 ka nyɛla jintɔri zaŋ n-ti [[Suaman (Ghana parliament constituency)|Suaman]] piibupiibu yaɣali,[[National Democratic Party (Ghana)|National Democratic Party]]. O kuli kpɛ jina duu n pataba siɣim bunahi.<ref name=”STEPHEN”>{{cite web |url=https://ukgcc.com.gh/hon-stephen-michael-essuah-kofi-ackah/ |title=HON. STEPHEN MICHAEL ESSUAH KOFI ACKAH |publisher=UKGCC |accessdate=29 January 2020 |access-date=10 October 2023 |archive-date=27 April 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190427151123/https://ukgcc.com.gh/hon-stephen-michael-essuah-kofi-ackah/ |url-status=dead }}</ref><ref name=”ACKAH”>{{cite web |url=https://www.parliament.gh/mps?mp=229 |title=HON. STEPHEN MICHAEL ESSUAH KOFI ACKAH |publisher=Parliament of Ghana |accessdate=29 January 2020 }}{{Dead link|date=January 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|title=Ghana Election suaman Constituency Results|url=https://www.graphic.com.gh/elections/constituency-details/2016/suaman|access-date=2020-08-03|website=www.graphic.com.gh}}</ref>
=== Yuuni 2012 piibu- piibu ===
Hon. Ackah nyɛla ninvuɣ so ŋun daa kpaɣiri m-bo [[Suaman (Ghana parliament constituency]]) jintɔri kuɣ zaŋ n-ti [[National Democratic Congress]] yuuni [[2012 Ghanian general election|2012 Ghana nim piibu- piibu]] ka daa di ni kalinli din yiɣisi 9, 588 ka di zani kɔbigi puuni vaabu 63.02% ninvuɣ shɛba ban daa niŋ lala piibu- piibu ŋɔ ni. O daa nya nasara ka che Philip Kwabena Boahen zaŋ n-ti [[New Patriotic Party]] ŋun daa nya kalinli din yiɣisi 5, 454 ka di zani kɔbigi puuni vaabu 35.85% n-ti pahi jintɔra zaŋ n-ti [[Progressive People's Party]] Andrews Boafo daa nya kalinli din yiɣisi 172 ka di zani kɔbigi puuni vaabu 1.13% ninvuɣ shɛba ban daa niŋ piibu- piibu ŋɔ ni.<ref>{{Cite web|last=FM|first=Peace|title=Suaman Constituency Results - Election 2012|url=http://ghanaelections.peacefmonline.com/pages/2012/westernnorth/suaman/|access-date=2023-11-09|website=Ghana Elections - Peace FM}}{{Dead link|date=December 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
=== Yuuni 2016 piibu- piibu ===
Hon. Ackah nyɛla ninvuɣ so ŋun daa lahi kpaɣiri m-bo Suaman piibu- piibu yaɣili zaŋ n-ti New Patriotic Party yuuni [[2016 Ghanaian general election|2016 Ghana nim piibu- piibu]] ka daa di ni kalinli din yiɣisi 6, 185 ka di zani kɔbigi puuni vaabu 47.95% ninvuɣ shɛba ban daa niŋ lala piibu- piibu ŋɔ puuni ni. O daa di la jintɔri kuɣ ŋɔ ka che Christian Baah zaŋ n-ti New Patriotic Party ŋun daa nya kalinli din yiɣisi 6, 173 ka di zani kɔbigi puuni vaabu 47.86%, jintɔra zaŋ n-ti Progressive People's Party Andrews Boafo daa nya kalinli din yiɣisi 466 ka di zani kɔbigi puuni vaabu 3.61% n-ti pahi jintɔra zaŋ n-ti [[Convention People's Party]] Kingsford Quaicoe daa nya kalinli din yiɣisi 74 ka di zani kɔbigi puuni vaabu 0.57% ninvuɣ shɛba ban daa niŋ piibu- piibu ŋɔ puuni. <ref>{{Cite web|last=FM|first=Peace|title=Suaman Constituency Results - Election 2016|url=http://ghanaelections.peacefmonline.com/pages/2016/westernnorth/suaman/|access-date=2023-11-09|website=Ghana Elections - Peace FM}}{{Dead link|date=December 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
Jina duu ni, o nyɛla ŋun tum n-ti komitii bobigu ka mani, Nɛɛma boobu komitii, Local Government ni Rural Development komitii, bipɔla, yiɣijam ni kaya ni ta’ada komitii, ni Special Budget Committee.<ref name=”ACKAH” />
== Maŋmaŋa biɛhigu ==
Ackah nyɛla ŋun niŋ amiliya ka dɔɣi bihi ata. O nyɛla dolodolo nira ka chani Methodist choochi.<ref name=”mps”/>
== Kundivihira ==
[[Pubu:Ghanaian MPs 2017–2021]]
[[Pubu:Ninsala ŋun na be o nyɛvuli ni]]
[[Pubu:National Democratic Congress (Ghana) siyaasa nima]]
[[Pubu:University of Education, Winneba alumni]]
[[Pubu:Ghanaian MPs 2001–2005]]
[[Pubu:Ghanaian MPs 2005–2009]]
[[Pubu:Ghanaian MPs 2009–2013]]
[[Pubu:Ghanaian MPs 2013–2017]]
[[Pubu:Lahabaya zaa]]
s7dwl105m88ccxig5frlu4i9o8kz414
Angklung
0
26364
140790
130078
2026-06-19T09:41:49Z
InternetArchiveBot
118
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
140790
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
The {{Lang|su|'''angklung'''}} ([[Sundanese script|Sundanese]]: {{Sund|ᮃᮀᮊᮣᮥᮀ}}) nyɛla [[musical instrument|binkumdi ŋmɛri niini]] din yina [[Sundanese people|Sundanese niriba]] ban be [[Indonesia]], bɛ mali la[[bamboo|"bamboo]] tubes" mini "bamboo frame" niŋdi li.<ref>{{cite web|title="Indonesian Angklung", Inscribed in 2010 (5.COM) on the Representative List of the Intangible Cultural Heritage of Humanity|url=https://ich.unesco.org/en/RL/indonesian-angklung-00393|publisher= UNESCO |access-date=5 January 2021}}</ref> "Tubes" ŋɔ nyɛla din naɣim ka nyɛ din mali "resonant pitch" ka di lɛbigi [[octave]]s ka ŋmani Western [[handbells]]. Nu'yini nyɛla din gbubi binkumdili ŋɔ gbunni ka nu'yini ŋmɛri li. Waa wari kam zaŋ n-ti {{Lang|su|angklung}} nyɛla ŋun yirina waa ŋɔ ni yim (lihimi [[Kotekan]]).
The {{Lang|su|angklung}}" nyɛla binshɛli yala niriba pam ni mi amaa din pili luɣ'shɛli nyɛ [[West Java]] mini [[Banten]] provinces din be [[Indonesia]], ka nyɛ [[Sundanese people|Sundanese]] nim ni ŋmɛri shɛli tum yuun kurimbuna ni ha. "The {{Lang|su|angklung}} " mini di binkumda nyɛla diin mali anfaani zaŋ n-ti Sundanese tiŋsi kaya .<ref>{{cite book | last = Spiller | first = Henry | year = 2004 | title = Gamelan: The Traditional Sounds of Indonesia, Volume 1 | page = 140 | publisher = ABC-CLIO | isbn = 9781851095063 | quote = Angklung has become a veritable symbol of Sundanese culture}}</ref> "The {{Lang|su|angklung}}" ŋɔ ŋmɛbu nyɛla din kpaŋsiri laɣim tum mini nangban yini, jilima tibu n-ti pahi ʒilɛli ni biɛhi suŋ kpaŋsibu.<ref name=UNESCO>{{cite web|title="Indonesian Angklung", Inscribed in 2010 (5.COM) on the Representative List of the Intangible Cultural Heritage of Humanity |url=http://www.unesco.org/culture/ich/en/RL/00393 |publisher= UNESCO |access-date=10 October 2014}}</ref>
Silimin gɔli November biɛɣ'pishi ayi ka dali yuuni 2010, [[UNESCO]] nim daa zaŋ la Indonesian {{Lang|su|angklung}} pahi [[Masterpieces of the Oral and Intangible Heritage of Humanity|Masterpiece of the Oral and Intangible Heritage of Humanity]] ka daa kpaŋsi Indonesian niriba mini Indonesian gomnanti ni bɛ gum ka taɣi, ka kpaŋsi di niŋbu din yɛn che ka {{Lang|su|angklung}} niŋbu bi kpi<ref name="UNESCO"/>
== Etymology ==
Bachi ŋɔ {{Lang|su|angklung}} nyɛla din yina [[Sundanese language|Sundanese]] {{Lang|su|angkleung-angkleungan}}, ka di wuhiri {{Lang|su|angklung}} ŋmɛbu ni chani shɛm ni [[Onomatopoeia|onomatopoeic]] {{Not a typo|''klung''}} binkumda din yirina binkumdi ŋmɛri nima maa ni.<ref name="Indonesia travel">{{cite web|url=http://www.indonesia.travel/en/destination/596/saung-angklung-udjo-village-nature-and-culture-in-perfect-harmony/article/89/angklung-harmony-in-a-bamboo-orchestra |title=Angklung : Harmony in a Bamboo Orchestra |access-date=2 October 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140928195329/http://indonesia.travel/en/destination/596/saung-angklung-udjo-village-nature-and-culture-in-perfect-harmony/article/89/angklung-harmony-in-a-bamboo-orchestra |archive-date=28 September 2014 }}</ref>
== Taarihi ==
Lahabali din yina Dr. Groneman wuhiya ni "the {{Lang|su|angklung}}" nyɛla binkumdi ŋmɛri niini sokam ni bora pɔi ni Hindu era.<ref>{{Cite web|url=https://penalis.com/seni-budaya/angklung/|title=Angklung, Warisan Budaya Sunda Kebanggaan Indonesia|website=penalis.com|date=23 May 2021 |language=id-ID|access-date=2021-05-24}}</ref> Lahabali din yina [[Jaap Kunst]] wuhiya ni ka West Java koŋko ka di be, {{Lang|su|angklung}} nyɛla din lahi be [[South Sumatra]] mini [[Kalimantan]]. [[Lampung]], East Java n-ti pahi Central Java.<ref name="Indonesia travel"/>
[[History of Indonesia#Early history|Hindu period]] mini [[Kingdom of Sunda]] saha, bin'ŋmɛri bin ŋɔ daa nyɛla din mali bokaata pam. "The {{Lang|su|angklung}} " nyɛla bɛn daa ŋmɛri shɛli jamdi [[Dewi Sri]], Naawuni so ŋun daa tiri dɔɣim di yɛn che ka o ti ba alaafee ka niŋ alibarika niŋ bɛ tiŋgbani ŋɔ ni.<ref>{{Cite web |url=http://ujungkulon-tour.com/article/banten-angklung-buhun/ |title=Banten Angklung Buhun |access-date=2011-08-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111003172013/http://ujungkulon-tourcom/article/banten-angklung-buhun/ |archive-date=2011-10-03 |url-status=dead }}</ref> The {{Lang|su|angklung}} gba ŋmɛbu wuhiri la jama saha ka lahabali wuhi ni di bɛ lahi ŋmɛ tum 7th century, Kingdom of Sunda. Kingdom of Sunda, di nyɛla din tiri binkumda [[Battle of Bubat]] ni kamani din yɛli shɛm ''[[Kidung Sunda]]''.<ref name=Awi>Awi-Awi Mandiri, ''The Spirit of Angklung'', 2018</ref>
The {{Lang|su|angklung}} shɛli din yuui pam nyɛ {{Lang|su|Angklung Gubrag}}, bɛn daa niŋ shɛli 17th century tiŋ yuli booni Jasinga, [[Bogor]]. The {{Lang|su|angklung}} shɛli din gba yuui nyɛ Sri Baduga Museum, [[Bandung]].<ref name=Awi /> "Th {{Lang|su|angklung}} tradition" din yuui pam yuli booni {{Lang|su|angklung buhun}} ("ancient {{Lang|su|angklung}}") ka yina [[Lebak Regency]], [[Banten]].<ref>{{Cite web|url=https://bantenprov.go.id/index.php?link=dtl&id=3129|archive-url=https://web.archive.org/web/20111002075717/http://bantenprov.go.id/get_page.php?link=dtl&id=3129|url-status= dead|title=Website Resmi Pemerintah Provinsi Banten|archive-date=Oct 2, 2011|website=bantenprov.go.id|access-date=Jan 6, 2021}}</ref> "The {{Lang|su|angklung buhun}}" nyɛla {{Lang|su|angklung}} ŋmɛbu bal'shɛli [[Baduy people|Baduy]] niriba ni ŋmɛraeople of the inland Banten di yi ti niŋ ka bɛ puhiri bindira kpaɣibu chuɣu ''[[seren taun]].''
<gallery mode="packed" widths="150" heights="140" perrow="5">
File:Baduy van de residentie Banten, West-Java, Jannes Theodorus Bik (attributed to), c. 1816 - c. 1846.jpg|<small>An illustration of a Baduy man playing a [[calung]] by Jannes Theodorus Bik, c. 1816–1846.</small>
File:Émile Bayard - Joueurs d'angklong.jpg|<small>{{Lang|su|Angklung}} players in [[West Java]] by French illustrator [[Émile Bayard]] (1837-1891).</small>
File:COLLECTIE TROPENMUSEUM Angklung-spelers Garoet West-Java TMnr 60013728.jpg|<small>{{Lang|su|Angklung}} players in [[Garut]], [[West Java]], before 1904</small>
</gallery>
<gallery mode="packed">
File:COLLECTIE TROPENMUSEUM Muzikanten met angklungs en tifa's Batavia TMnr 10017848.jpg|<small>{{Lang|su|Angklung}} performance in [[Batavia, Dutch East Indies|Batavia]] (now Jakarta), c. 1910–1930.</small>
File:Angklung (2315119130).jpg|<small>{{Lang|su|Angklung}} display.</small>
File:Bali, gamelan player 2.jpg|<small>{{Lang|su|Calung [[Bali]] (Rindhik)}}, [[Indonesia]].</small>
File:Pentas Seni Calung Menghibur Warga, Malam Kesenian 17 Agustus.jpg|<small>{{Lang|su|Calung jinjing}} performance in [[West Java]], [[Indonesia]].</small>
</gallery>
==Gallery==
<gallery mode="packed">
File:COLLECTIE TROPENMUSEUM Jonge danser begeleid door anklungspelers Garoet TMnr 60019214.jpg|<small>Young dancer accompanied by angklung players in [[Baduy people|Baduy]], [[Banten]]. c. 1910-1930.</small>
File:COLLECTIE TROPENMUSEUM Angklungspelers TMnr 10017815.jpg|<small>{{Lang|su|Angklung}} players, [[Indonesia]], 1949.</small>
File:COLLECTIE TROPENMUSEUM Angklungorkest van de Christelijke basisschool Paulus I TMnr 20000363.jpg|<small>{{Lang|su|Angklung}} Orchestra, [[Indonesia]] in 1971.</small>
File:COLLECTIE TROPENMUSEUM Jonge angklungspelers West-Java TMnr 10017867.jpg|<small>Sundanese boys playing the ''angklung'' in 1918.</small>
File:COLLECTIE TROPENMUSEUM Kinderen bij angkloengspelers aan het meer van Bagendit. TMnr 60007815.jpg|<small>Children with angklung players at Lake Bagendit.</small>
File:COLLECTIE TROPENMUSEUM Javaanse angkloengspelers en gemaskerde dansers TMnr 10004858.jpg|<small>{{Lang|su|Angklung}} and dancers.</small>
File:Mari bermain Angklung.jpg|<small>Playing Angklung.</small>
File:Saung Angklung Udjo.JPG|<small>{{Lang|su|Angklung}} orchestra at Saung Angklung Udjo, Indonesia.</small>
File:Angklung-kolintang.jpg|<small>{{Lang|su|Angklung calung}} performance in [[Frankfurt]], [[Germany]].</small>
File:Kelompok musik calung di Malioboro.jpg|<small>{{Lang|su|Angklung toel}} performance in [[Malioboro]] street in [[Yogyakarta]].</small>
File:Mkif angklung.jpg|<small>MKIF Angklung Group performance in [[Germany]].</small>
</gallery>
== Lihimi m-pahi ==
{{Portal|Music|Indonesia}}
* [[Music of Indonesia]]
* [[Gamelan]]
* [[Talempong]]
== Kundivihira ==
{{Reflist}}
== Tooni Karimbu ==
* {{cite book |title=Balinese Music |url=https://books.google.com/books?id=T6oTAQAAIAAJ&q=balinese+music|first=Michael |last=Tenzer |year=1998 |author-link=Michael Tenzer |location=Hong Kong |publisher=Periplus Eds |isbn=9789625931692}}
<!--* ''[http://www.cseas.niu.edu/outreach/angklung.html Can You Shake It? The Angklung of Southeast Asia]'' by Prof. Kuo-Huang Han, School of Music, Northern Illinois University-->
== External links ==
{{Commons category|Angklung}}
* [https://ich.unesco.org/en/RL/indonesian-angklung-00393 UNESCO: Indonesian Angklung]
*[https://web.archive.org/web/20060519203523/http://www.gsj.org/gsj/index.cfm?fuseaction=Window.DisplayDescription&Entity=Description&EntityID=2 Gamelan Sekar Jaya (excerpt about angklung)] from [[Michael Tenzer]]'s book ''Balinese Music''
*[https://web.archive.org/web/20160304102248/http://www.gsj.org/windha/swf/tabuh_telu.swf Musical sample] composed by [[I Nyoman Windha]]
*[http://www.angklung-udjo.co.id/ Saung Angklung Udjo]
*[https://web.archive.org/web/20120722110028/http://www.sabilulungan.org/angklungde/ Angklung Orchester Hamburg, Germany (2003/2004)]
*[https://web.archive.org/web/20150101110002/http://angklung-web-institute.com/ Angklung Web Institute]
*[https://web.archive.org/web/20081007235031/http://www.angklung.org/ Lancaster Angklung Orchestra, Lancaster, UK]
*[https://web.archive.org/web/20081008062947/http://www.sabilulungan.org/angklung3/ Angklung Hamburg]
*[http://angklung3.org/ Keluarga Paduan Angklung SMA Negeri 3 Bandung] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141016194356/http://angklung3.org/ |date=2014-10-16 }}
{{Gamelan}}
{{Indonesia UNESCO's Intangible Cultural Heritage}}
{{UNESCO Oral and Intangible music}}
{{UNESCO Representative List of the Intangible Cultural Heritage of Humanity}}
{{percussion}}
{{Indonesian musical instruments}}
{{Authority control}}
[[Pubu: Lahabaya zaa]]
[[Pubu: Wiki World Heritage 2023]]
[[Pubu:Gamelan ensembles and genres]]
[[Pubu:Gamelan instruments]]
[[Pubu:Idiophones]]
[[Pubu:Indonesian musical instruments]]
[[Pubu:Music of West Java]]
[[Pubu:Indonesian culture]]
[[Pubu:Sundanese culture]]
[[Pubu:Intangible Cultural Heritage of Humanity]]
[[Pubu:Masterpieces of the Oral and Intangible Heritage of Humanity]]
[[Pubu:Indonesian words and phrases]]
[[Pubu:Indonesian inventions]]
[[Pubu:Asian percussion instruments]]
lvyujmxqj4o1q6afphe3j8l7jc3ndr3
Angelique Widjaja
0
30443
140789
104573
2026-06-19T09:41:06Z
InternetArchiveBot
118
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
140789
wikitext
text/x-wiki
{{Use dmy dates|date=October 2020}}
{{family name hatnote|[[Widjaja]]||lang=Chinese Indonesian}}
{{Infobox tennis biography
| name = Angelique Widjaja<br/><small>黄依林</small>
| image = Angelique Widjaja.jpg
| country = {{INA}}
| residence = [[Bandung]], [[West Java]], Indonesia
| birth_date = {{birth date and age|df=yes|1984|12|12}}
| birth_place = Bandung
| height = {{height|m=1.73}}
| turnedpro = 1999
| retired = 2008
| plays = Right-handed (two-handed backhand)
| careerprizemoney = $533,037
| singlesrecord = {{tennis record|won=118|lost=86}}
| singlestitles = 2 [[Women's Tennis Association|WTA]], 1 [[International Tennis Federation|ITF]]
| highestsinglesranking = No. 55 (31 March 2003)
| AustralianOpenresult = 1R (2003, 2004)
| FrenchOpenresult = 2R (2002)
| Wimbledonresult = 2R (2002, 2003)
| USOpenresult = 2R (2002)
| doublesrecord = {{tennis record|won=103|lost=69}}
| doublestitles = 2 WTA, 6 ITF
| highestdoublesranking = No. 15 (2 February 2004)
| AustralianOpenDoublesresult = QF (2004)
| FrenchOpenDoublesresult = 3R (2002)
| WimbledonDoublesresult = QF (2003, 2004)
| USOpenDoublesresult = QF (2003)
| AustralianOpenMixedresult = 2R (2004)
| FrenchOpenMixedresult = QF (2004)
| WimbledonMixedresult = 1R (2004)
| USOpenMixedresult = 1R (2004)
| medaltemplates-expand = yes
| medaltemplates =
{{MedalSport | Women's [[Tennis]]}}
{{MedalCountry | {{INA}}}}
{{MedalCompetition|[[Asian Games]]}}
{{MedalGold | [[2002 Asian Games|2002 Busan]] | [[Tennis at the 2002 Asian Games|Team]]}}
{{MedalSilver | [[2002 Asian Games|2002 Busan]] | Doubles}}
{{MedalCompetition|[[SEA Games]]}}
{{MedalGold | [[2001 Southeast Asian Games|2001 Kuala Lumpur]] | [[Tennis at the 2001 Southeast Asian Games|Mixed doubles]]}}
{{MedalGold | [[2001 Southeast Asian Games|2001 Kuala Lumpur]] | Team}}
{{MedalSilver | [[2001 Southeast Asian Games|2001 Kuala Lumpur]] | Doubles}}
{{MedalSilver | [[2007 Southeast Asian Games|2007 Nakhon Ratchasima]] | [[Tennis at the 2007 Southeast Asian Games|Team]]}}
}}
'''Angelique Widjaja''' ({{zh|c=黄依林|p=Huang Yīlín}}; nyɛla bɛ ni dɔɣi so silimiingoli December bɛɣu pinaayi dali, yuuni 1984) o nyɛla ŋun nyɛ Indonesia professional tennis bɔli ŋmɛri kuro. O nyɛla ŋun na min di jaashee din yuli booni junior championships la Wimbledon yuuni 2001, n daa nyɛ ŋun nyaŋ o bɔli ŋmɛri kpee yuli booni [[Dinara Safina]], n-ti pahi ni yuuni 2002 junior French Open defeating Ashley Harkelroad la.
==O bɔm'ma sɔli==
Widjaja nyɛla ŋun daa pili n ŋmɛri tennis bɔlli o ni daa nyɛ yuma anahi saha shɛli. O nyɛla ŋun daa pili di ŋmɛbu la [[ITF Junior Circuit|ITF]] juniors la ni yuuni 1998 o yuun pinaata saha. O tuuli purufɛsa tali ŋmebu nyɛla din daa niŋ yaɣili yuli booni Jakarta ni silimiingoli April ni, yuuni 1999, saha shɛli o ni daa nyɛ yuun pinaa nahi .
==O kpaŋmaŋ pina ==
* Achievement Award yuuni 2001 – the Asian Tennis Federation
* The Best Women Athlete of Indonesia yuuni 2001 – RCTI
==WTA Tour finals==
===Singles: 2 (2 titles)===
{|
|-valign=top
|
{|class="wikitable" style="font-size:90%"
|-
!colspan=2|Legend
|- style="background:#fcc;"
| Tier I (1)
|- style="background:#ccf;"
| Tier II (0)
|- style="background:#cfc;"
| Tier III (6)
|- style="background:#6cf;"
| Tier IV & V (1)
|}
|
{|class="wikitable" style="font-size:90%"
!Finals by surface
|-
|Hard (2–0)
|-
|Clay (0–0)
|-
|Grass (0–0)
|-
|Carpet (0–0)
|}
|}
{| class="sortable wikitable" style="font-size:97%;"
! Result
! No.
! Date
! Tournament
! Surface
! Opponent
! Score
|- bgcolor="#CCFFCC"
| style="background:#98fb98;"|Win
| 1.
| 30 September 2001
| [[Commonwealth Bank Tennis Classic|Wismilak International]], Indonesia
| Hard
| {{flagicon|RSA}} [[Joannette Kruger]]
| 7–6<sup>(7–2)</sup>, 7–6<sup>(7–4)</sup>
|- bgcolor="66CCFF"
| style="background:#98fb98;"|Win
| 2.
| 10 November 2002
| [[PTT Pattaya Open]], Thailand
| Hard
| {{flagicon|KOR}} [[Cho Yoon-jeong]]
| 6–2, 6–4
|}
===Doubles: 6 (2 titles, 4 runner-ups)===
{|
|-valign=top
|
{|class="wikitable" style="font-size:90%"
|-
!colspan=2|Legend
|- style="background:#fcc;"
| Tier I (1)
|- style="background:#ccf;"
| Tier II (0)
|- style="background:#cfc;"
| Tier III (5)
|- style="background:#6cf;"
| Tier IV & V (2)
|}
|
{|class="wikitable" style="font-size:90%"
!Finals by surface
|-
|Hard (1–1)
|-
|Clay (1–3)
|-
|Grass (0–0)
|-
|Carpet (0–0)
|}
|}
{| class="sortable wikitable" style="font-size:97%;"
! Result
! No.
! Date
! Tournament
! Surface
! Partner
! Opponents
! Score
|- bgcolor="#CCFFCC"
| style="background:#98fb98;"|Win
| 1.
| 29 April 2002
| [[Croatian Bol Ladies Open|Bol Ladies Open]], Croatia
| Clay
| {{flagicon|ITA}} [[Tathiana Garbin]]
| {{flagicon|RUS}} [[Elena Bovina]] <br/> {{flagicon|SVK}} [[Henrieta Nagyová]]
| 7–5, 3–6, 6–4
|- bgcolor="#CCFFCC"
| style="background:#ffa07a;"|Loss
| 1.
| 10 February 2003
| [[Qatar Total Open|Qatar Ladies Open]]
| Hard
| {{flagicon|VEN}} [[María Vento-Kabchi]]
| {{flagicon|INA}} [[Wynne Prakusya]] <br/> {{flagicon|TPE}} [[Janet Lee]]
| 1–6, 3–6
|- bgcolor="#CCFFCC"
| style="background:#ffa07a;"|Loss
| 2.
| 19 May 2003
| [[WTA Madrid Open (tennis)|Madrid Open]], Spain
| Clay
| {{flagicon|ITA}} [[Rita Grande]]
| {{flagicon|RSA}} [[Liezel Huber]] <br/> {{flagicon|USA}} [[Jill Craybas]]
| 4–6, 6–7<sup>(6–8)</sup>
|- bgcolor="#ffcccc"
| style="background:#ffa07a;"|Loss
| 3.
| 11 August 2003
| [[Canada Masters|Rogers Cup]], Canada
| Hard
| {{flagicon|VEN}} María Vento-Kabchi
| {{flagicon|USA}} [[Martina Navratilova]] <br/> {{flagicon|RUS}} [[Svetlana Kuznetsova]]
| 6–3, 1–6, 1–6
|- bgcolor="#CCFFCC"
| style="background:#98fb98;"|Win
| 2.
| 8 September 2003
| [[Commonwealth Bank Tennis Classic|Wismilak International]], Indonesia
| Hard
| {{flagicon|VEN}} María Vento-Kabchi
| {{flagicon|AUS}} [[Nicole Pratt]] <br/> {{flagicon|FRA}} [[Émilie Loit]]
| 7–5, 6–2
|- style="background:#6cf;"
| style="background:#ffa07a;"|Loss
| 4.
| 3 November 2003
| [[PTT Pattaya Open]], Thailand
| Hard
| {{flagicon|INA}} Wynne Prakusya
| {{flagicon|CHN}} [[Sun Tiantian]] <br/> {{flagicon|CHN}} [[Li Ting (tennis, born 1980)|Li Ting]]
| 4–6, 3–6
|}
==ITF Circuit finals==
===Singles: 2 (1 title, 1 runner-up)===
{|
|-valign=top
|
{|class=wikitable style="font-size:85%"
!Legend
|- style="background:#f7e98e;"
| $75,000 tournaments
|- style="background:#f0f8ff;"
| $10,000 tournaments
|}
|
{|class="wikitable" style="font-size:85%"
!Finals by surface
|-
|Hard (1–1)
|-
|Clay (0–0)
|}
|}
{|class="sortable wikitable" style="font-size:97%;"
! Result
! No.
! Date
! Tournament
! Surface
! Opponent
!class="unsortable"|Score
|- style="background:#f0f8ff;"
| style="background:#ffa07a;"|Loss
| 1.
| 12 August 2001
| style="background:#f0f8ff;"|ITF Nonthaburi, Thailand
| Hard
| {{flagicon|TPE}} [[Hsieh Su-wei]]
| 6–7<sup>(4–7)</sup>, 2–6
|-
|- style="background:#f7e98e;"
| style="background:#98fb98;"|Win
| 2.
| 7 April 2002
| style="background:#f7e98e;"| Dubai Challenge, United Arab Emirates
| Hard
| {{flagicon|JPN}} [[Shinobu Asagoe]]
| 7–6<sup>(7–4)</sup>, 6–2
|}
===Doubles: 8 (6 titles, 2 runner-ups)===
{|
|-valign=top
|
{|class=wikitable style="font-size:85%"
!Legend
|- style="background:#f7e98e;"
| $75,000 tournaments
|- style="background:lightblue;"
| $25,000 tournaments
|- style="background:#f0f8ff;"
| $10,000 tournaments
|}
|
{| class="wikitable" style="font-size:85%"
!Finals by surface
|-
|Hard (6–1)
|-
|Clay (0–1)
|}
|}
{|class="sortable wikitable" style="font-size:97%;"
! Result
! No.
! Date
! Tournament
! Surface
! Partner
! Opponents
!class="unsortable"|Score
|- style="background:#f0f8ff;"
| style="background:#98fb98;"|Win
| 1.
| 5 November 2000
| ITF Jakarta, Indonesia
| Hard
| {{flagicon|INA}} [[Liza Andriyani]]
| {{flagicon|KOR}} [[Kim Jin-hee (tennis)|Kim Jin-hee]] <br /> {{flagicon|KOR}} [[Chae Kyung-yee]]
| 2–4, 5–3, 4–2, 0–4, 4–0
|- style="background:#f0f8ff;"
| style="background:#98fb98;"|Win
| 2.
| 12 November 2000
| ITF Bandung, Indonesia
| Hard
| {{flagicon|INA}} Liza Andriyani
| {{flagicon|IND}} [[Rushmi Chakravarthi]] <br /> {{flagicon|IND}} [[Sai Jayalakshmy Jayaram]]
| 4–1, 4–2, 4–0
|- style="background:#f0f8ff;"
| style="background:#98fb98;"|Win
| 3.
| 12 March 2001
| ITF Kaohsiung, Taiwan
| Hard
| {{flagicon|INA}} Dea Sumantri
| {{flagicon|KOR}} Kim Jin-hee <br /> {{flagicon|KOR}} Chae Kyung-yee
| 6–3, 6–2
|- style="background:#f0f8ff;"
| style="background:#98fb98;"|Win
| 4.
| 13 August 2001
| ITF Nonthaburi, Thailand
| Hard
| {{flagicon|INA}} [[Romana Tedjakusuma]]
| {{flagicon|KOR}} Kim Jin-hee <br /> {{flagicon|KOR}} Chae Kyung-yee
| 4–6, 6–3, 7–5
|- style="background:#f7e98e;"
| style="background:#ffa07a;"|Loss
| 1.
| 1 April 2002
| Dubai Challenge, United Arab Emirates
| Hard
| {{flagicon|MAR}} [[Bahia Mouhtassine]]
| {{flagicon|NED}} [[Seda Noorlander]] <br /> {{flagicon|GER}} [[Kirstin Freye]]
| 2–6, 4–6
|- style="background:lightblue;"
| style="background:#98fb98;"|Win
| 5.
| 7 November 2006
| ITF Jakarta, Indonesia
| Hard
| {{flagicon|INA}} Romana Tedjakusuma
| {{flagicon|KOR}} Kim Hea-mi <br /> {{flagicon|JPN}} [[Keiko Taguchi]]
| w/o
|- style="background:lightblue;"
| style="background:#ffa07a;"|Loss
| 2.
| 12 November 2007
| ITF Pune, India
| Clay
| {{flagicon|INA}} [[Wynne Prakusya]]
| {{flagicon|HKG}} [[Zhang Ling (tennis)|Zhang Ling]] <br /> {{flagicon|THA}} [[Varatchaya Wongteanchai]]
| 6–1, 5–7, [5–10]
|- style="background:#f0f8ff;"
| style="background:#98fb98;"|Win
| 6.
| 4 August 2008
| ITF Jakarta, Indonesia
| Hard
| {{flagicon|INA}} Liza Andriyani
| {{flagicon|KOR}} Kim Jin-hee <br /> {{flagicon|TPE}} [[Chen Yi (tennis)|Chen Yi]]
| 6–3, 6–1
|}
==Junior Grand Slam finals==
===Singles: 2 (2 titles) ===
{|class="sortable wikitable" style="font-size:97%;"
! Result
! Year
! Tournament
! Surface
! Opponent
! Score
|-style="background:#CCFFCC;"
| style="background:#98fb98;"|Win
| [[2001 Wimbledon Championships – Girls' singles|2001]]
| [[Wimbledon Championships|Wimbledon]]
| Grass
| {{flagicon|RUS}} [[Dinara Safina]]
| 6–4, 0–6, 7–5
|-
|-style="background:#ebc2af;"
| style="background:#98fb98;"|Win
| [[2002 French Open|2002]]
| [[French Open]]
| Clay
| {{flagicon|USA}} [[Ashley Harkleroad]]
| 3–6, 6–1, 6–4
|}
===Doubles: 1 (title)===
{|class="sortable wikitable" style="font-size:97%;"
! Result
! Year
! Tournament
! Surface
! Partner
! Opponents
! Score
|-style="background:#ffc;"
| style="background:#98fb98;"|Win
| [[2002 Australian Open|2002]]
| [[Australian Open]]
| Hard
| {{flagicon|ARG}} [[Gisela Dulko]]
| {{flagicon|RUS}} [[Svetlana Kuznetsova]] <br /> {{flagicon|CRO}} [[Matea Mezak]]
| 6–2, 5–7, 6–4
|}
==ITF Junior Circuit finals==
===Singles: 10 (8 titles, 2 runner-ups)===
{|
|-valign=top
|
{|class="wikitable" style="font-size:85%;"
!Legend
|-bgcolor=#ffcccc
|Category GA
|- bgcolor=#C2B280
|Category G1
|- bgcolor="#ADDFAD"
|Category G2
|- bgcolor="lightblue"
|Category G3
|-bgcolor=#ffecb2
|Category G4
|-
|Category G5
|}
|
{|class="wikitable" style="font-size:85%"
!Finals by surface
|-
|Hard (4–1)
|-
|Clay (1–1)
|-
|Grass (3–0)
|}
|}
{| class="sortable wikitable" style="font-size:97%;"
! Result
! No.
! Date
! Tournament
! Surface
! Opponent
! Score
|- bgcolor="lightblue"
| style="background:#98fb98;"|Win
| 1.
| March 2000
| bgcolor="lightblue"|Indonesia International
| Hard
| {{flagicon|INA}} Dea Sumantri
| 4–6, 6–4, 6–2
|-
|-bgcolor="addfad"
| style="background:#98fb98;"|Win
| 2.
| April 2000
| bgcolor="addfad"|ITF Manila, Philippines
| Hard
| {{flagicon|AUS}} [[Nicole Kriz]]
| 6–4, 6–4
|-
|-bgcolor="addfad"
| style="background:#98fb98;"|Win
| 3.
| March 2001
| bgcolor="addfad"|Singapore International
| Hard
| {{flagicon|TPE}} [[Hsieh Su-wei]]
| 6–4, 3–6, 6–1
|-
|-bgcolor="addfad"
| style="background:#98fb98;"|Win
| 4.
| April 2001
| bgcolor="addfad"|Thailand Open
| Hard
| {{flagicon|TPE}} [[Chuang Chia-jung]]
| 6–1, 6–3
|-
|-bgcolor="addfad"
| style="background:#ffa07a;"|Loss
| 1.
| April 2001
| bgcolor="addfad"|ITF Manila, Philippines
| Hard
| {{flagicon|TPE}} Hsieh Su-wei
| 6–7<sup>(3–7)</sup>, 6–4, 1–6
|-
|-bgcolor="c2b280"
| style="background:#98fb98;"|Win
| 5.
| April 2001
| bgcolor="c2b280"|Japan Open
| Grass
| {{flagicon|TPE}} Hsieh Su-wei
| 6–4, 6–7<sup>(4–7)</sup>, 6–1
|-
|-bgcolor="c2b280"
| style="background:#ffa07a;"|Loss
| 2.
| June 2001
| bgcolor="c2b280"|Astrid Bowl, Belgium
| Clay
| {{flagicon|USA}} [[Ashley Harkleroad]]
| 0–6, 1–6
|-
|-bgcolor="addfad"
| style="background:#98fb98;"|Win
| 6.
| June 2001
| bgcolor="addfad"|LTA International, UK
| Grass
| {{flagicon|AUS}} [[Samantha Stosur]]
| 6–4, 6–1
|-
|-bgcolor="ffcccc"
| style="background:#98fb98;"|Win
| 7.
| July 2001
| bgcolor="ffcccc"|[[2001 Wimbledon Championships – Girls' singles|Wimbledon]], UK
| Grass
| {{flagicon|RUS}} [[Dinara Safina]]
| 6–4, 0–6, 7–5
|-
|-bgcolor="ffcccc"
| style="background:#98fb98;"|Win
| 8.
| June 2002
| bgcolor="ffcccc"|[[2002 French Open|French Open]]
| Clay
| {{flagicon|USA}} [[Ashley Harkleroad]]
| 3–6, 6–1, 6–4
|}
===Doubles: 17 (12 titles, 5 runner-ups)===
{|
|-valign=top
|
{|class="wikitable" style="font-size:85%;"
!Legend
|-bgcolor=#FFcccc
|Category GA
|- bgcolor=#C2B280
|Category G1
|- bgcolor="#ADDFAD"
|Category G2
|- bgcolor="lightblue"
|Category G3
|-bgcolor=#ffecb2
|Category G4
|-
|Category G5
|}
|
{|class="wikitable" style="font-size:85%"
!Finals by surface
|-
|Hard (10–4)
|-
|Grass (2–0)
|-
|Carpet (0–1)
|}
|}
{|class="sortable wikitable" style="font-size:97%;"
! Result
! No.
! Date
! Tournament
! Surface
! Partner
! Opponents
! Score
|-
|- bgcolor="lightblue"
| style="background:#98fb98;"|Win
| 1.
| November 1998
| bgcolor="lightblue"| Indonesia International
| Hard
| {{flagicon|INA}} Nuraeni Batubara
| {{flagicon|RSA}} [[Nicole Rencken]] <br /> {{flagicon|RSA}} Natasha van der Merwe
| w/o
|-
|- bgcolor="lightblue"
| style="background:#98fb98;"|Win
| 2.
| November 1998
| bgcolor="lightblue"| Malaysia International
| Hard
| {{flagicon|INA}} Nuraeni Batubara
| {{flagicon|AUS}} [[Samantha Stosur]] <br /> {{flagicon|AUS}} [[Tiffany Welford]]
| 6–3, 6–0
|-
|- bgcolor="lightblue"
| style="background:#98fb98;"|Win
| 3.
| March 1999
| bgcolor="lightblue"| Indonesia International
| Hard
| {{flagicon|INA}} Nuraeni Batubara
| {{flagicon|JPN}} Kaori Aoyama <br /> {{flagicon|JPN}} [[Kumiko Iijima]]
| 7–5, 6–2
|-
|- bgcolor="lightblue"
| style="background:#ffa07a;"|Loss
| 1.
| March 1999
| bgcolor="lightblue"| Singapore International
| Hard
| {{flagicon|AUS}} Samantha Stosur
| {{flagicon|NOR}} Caroline Tidemand <br> {{flagicon|SWE}} [[Helena Ejeson]]
| 6–4, 1–6, 6–7
|-
|- bgcolor="lightblue"
| style="background:#98fb98;"|Win
| 4.
| March 2000
| bgcolor="lightblue"| Indonesia International
| Hard
| {{flagicon|INA}} Dea Sumantri
| {{flagicon|JPN}} Kumiko Iijima <br /> {{flagicon|JPN}} [[Tomoko Yonemura]]
| 7–5, 6–4
|-
|- bgcolor="lightblue"
| style="background:#ffa07a;"|Loss
| 2.
| March 2000
| bgcolor="lightblue"| Malaysia International
| Hard
| {{flagicon|INA}} Dea Sumantri
| {{flagicon|JPN}} [[Maki Arai]] <br /> {{flagicon|JPN}} Masayo Hosokawa
| 6–7<sup>(5–7)</sup>, 7–6<sup>(7–5)</sup>, 2–6
|-
|- bgcolor="addfad"
| style="background:#98fb98;"|Win
| 5.
| March 2000
| bgcolor="addfad"| Singapore International
| Hard
| {{flagicon|INA}} Dea Sumantri
| {{flagicon|AUS}} [[Nicole Kriz]] <br /> {{flagicon|NZL}} [[Tracey O'Connor]]
| 7–5, 3–6, 6–0
|-
|- bgcolor="addfad"
| style="background:#ffa07a;"|Loss
| 3.
| April 2000
| bgcolor="addfad"| Thailand Open
| Hard
| {{flagicon|TPE}} [[Chuang Chia-jung]]
| {{flagicon|AUS}} Nicole Kriz <br /> {{flagicon|HUN}} Dorottya Magas
| 3–6, 3–6
|-
|- bgcolor="addfad"
| style="background:#98fb98;"|Win
| 6.
| April 2000
| bgcolor="addfad"| ITF Manila, Philippines
| Hard
| {{flagicon|INA}} Dea Sumantri
| {{flagicon|GBR}} [[Elena Baltacha]] <br /> {{flagicon|GBR}} [[Jane O'Donoghue]]
| 6–1, 3–6, 6–3
|-
|- bgcolor="c2b280"
| style="background:#ffa07a;"|Loss
| 4.
| April 2000
| bgcolor="c2b280"| Japan Open
| Carpet
| {{flagicon|INA}} Dea Sumantri
| {{flagicon|JPN}} Maki Arai <br /> {{flagicon|JPN}} Kumiko Ijima
| 0–6, 1–6
|-
|- bgcolor="c2b280"
| style="background:#ffa07a;"|Loss
| 5.
| January 2001
| bgcolor="c2b280"| Australian Hardcourt
| Hard
| {{flagicon|INA}} Dea Sumantri
| {{flagicon|TPE}} [[Chan Chin-wei]] <br /> {{flagicon|TPE}} Chuang Chia-jung
| 6–7<sup>(5–7)</sup>, 6–3, 0–6
|-
|- bgcolor="addfad"
| style="background:#98fb98;"|Win
| 7.
| April 2001
| bgcolor="addfad"| Thailand Open
| Hard
| {{flagicon|TPE}} Chuang Chia-jung
| {{flagicon|AUS}} Nicole Kriz <br /> {{flagicon|HUN}} Dorottya Magas
| 6–2, 6–1
|-
|- bgcolor="addfad"
| style="background:#98fb98;"|Win
| 8.
| April 2001
| bgcolor="addfad"| ITF Manila, Philippines
| Hard
| {{flagicon|TPE}} [[Hsieh Su-wei]]
| {{flagicon|KOR}} Jung Yoo-mi <br /> {{flagicon|KOR}} Lim Sae-mi
| 6–2, 6–3
|-
|- bgcolor="c2b280"
| style="background:#98fb98;"|Win
| 9.
| April 2001
| bgcolor="c2b280"| Japan Open
| Grass
| {{flagicon|TPE}} Hsieh Su-wei
| {{flagicon|TPE}} Chan Chin-wei <br /> {{flagicon|TPE}} Chang Hsin-chieh
| 6–4, 6–3
|-
|- bgcolor="addfad"
| style="background:#98fb98;"|Win
| 10.
| June 2001
| bgcolor="addfad"| LTA International, UK
| Grass
| {{flagicon|MEX}} [[Melissa Torres-Sandoval]]
| {{flagicon|AUS}} [[Christina Horiatopoulos]] <br /> {{flagicon|USA}} [[Bethanie Mattek-Sands]]
| 6–3, 3–6, 6–3
|-
|- bgcolor="c2b280"
| style="background:#98fb98;"|Win
| 11.
| September 2001
| bgcolor="c2b280"| Canadian Open
| Hard
| {{flagicon|HAI}} [[Neyssa Etienne]]
| {{flagicon|TPE}} Chuang Chia-jung <br /> {{flagicon|CHN}} [[Shuai Peng]]
| 6–4, 6–1
|-
|- bgcolor=#FFcccc
| style="background:#98fb98;"|Win
| 12.
| January 2002
| bgcolor=#FFcccc| [[2002 Australian Open|Australian Open]]
| Hard
| {{flagicon|ARG}} [[Gisela Dulko]]
| {{flagicon|RUS}} [[Svetlana Kuznetsova]] <br /> {{flagicon|CRO}} [[Matea Mezak]]
| 6–2, 5–7, 6–4
|}
==National representation==
=== Multi-sport event (Individual) ===
Widjaja made her debut in multi-sport events at the [[2001 SEA Games]], she won a mixed doubles gold medal and a women's doubles silver medal.
====Doubles: 2 (2 silver medals) ====
{|class="sortable wikitable"
!Result
!Date
!Tournament
!Surface
!Partner
!Opponents
!class="unsortable"|Score
|- style="background:#FFAAAA"
| style="background:silver;" |Silver
| September 2001
| style="background:#FFAAAA"| [[Tennis at the 2001 Southeast Asian Games|SEA Games]], Kuala Lumpur
| Hard
| {{flagicon|INA}} [[Romana Tedjakusuma]]
| {{flagicon|INA}} [[Wynne Prakusya]] <br /> {{flagicon|INA}} [[Yayuk Basuki]]
| 2–6, 1–6
|- style="background:#FFB069"
| style="background:silver;" |Silver
| October 2002
| style="background:#FFB069"|[[Tennis at the 2002 Asian Games – Women's doubles|Asian Games]], Busan
| Hard
| {{flagicon|INA}} Wynne Prakusya
| {{flagicon|KOR}} [[Kim Mi-ok]] <br/> {{flagicon|KOR}} [[Choi Young-ja]]
| 6–7<sup>(4–7)</sup>, 6–1, 3–6
|}
==== Mixed doubles: 1 (gold medal) ====
{|class="sortable wikitable"
!Result
!{{ns}}Date{{ns}}
!Tournament
!Surface
!class="unsortable"|Partner
!class="unsortable"|Opponents
!class="unsortable"|Score
|- style="background:#FFAAAA"
| style="background:gold;" |Gold
| September 2001
| style="background:#FFAAAA"| [[Tennis at the 2001 Southeast Asian Games|SEA Games]], Kuala Lumpur
| Hard
| {{flagicon|INA}} [[Bonit Wiryawan]]
| {{flagicon|INA}} [[Suwandi]] <br /> {{flagicon|INA}} [[Yayuk Basuki]]
| w/o
|}
== Performance timelines ==
{{Performance key|short=yes|active=no}}
===Singles===
{| class="wikitable"
! Tournament !! [[1999 WTA Tour|1999]] !! [[2000 WTA Tour|2000]] !! [[2001 WTA Tour|2001]] !! [[2002 WTA Tour|2002]] !! [[2003 WTA Tour|2003]] !! [[2004 WTA Tour|2004]] !! [[2005 WTA Tour|2005]] !! [[2006 WTA Tour|2006]] !!Career W–L
|-
| colspan="16" | '''Grand Slam tournaments'''
|-
| style="background:#EFEFEF;" | [[Australian Open]]
| align="center" | A
| align="center" | A
| align="center" | A
| align="center" |[[2002 Australian Open – Women's singles qualifying|LQ]]
| style="background:#afeeee;" align="center" |[[2003 Australian Open – Women's singles|1R]]
| style="background:#afeeee;" align="center" |[[2004 Australian Open – Women's singles|1R]]
| align="center" | A
| align="center" | A
| align="center" | 0–2
|-
| style="background:#EFEFEF;" |[[French Open]]
| align="center" | A
| align="center" | A
| align="center" | A
| style="background:#afeeee;" align="center" |[[2002 French Open – Women's singles|2R]]
| style="background:#afeeee;" align="center" |[[2003 French Open – Women's singles|1R]]
| align="center" |[[2004 French Open – Women's singles qualifying|LQ]]
| align="center" | A
| align="center" | A
| align="center" | 1–2
|-
| style="background:#EFEFEF;" | [[The Championships, Wimbledon|Wimbledon]]
| align="center" | A
| align="center" | A
| align="center" | A
| style="background:#afeeee;" align="center" |[[2002 Wimbledon Championships – Women's singles|2R]]
| style="background:#afeeee;" align="center" |[[2003 Wimbledon Championships – Women's singles|2R]]
| style="background:#afeeee;" align="center" |[[2004 Wimbledon Championships – Women's singles|1R]]
| align="center" | A
| align="center" | A
| align="center" | 2–3
|-
| style="background:#EFEFEF;" | [[US Open (tennis)|US Open]]
| align="center" | A
| align="center" | A
| align="center" | A
| style="background:#afeeee;" align="center" |[[2002 US Open – Women's singles|2R]]
| style="background:#afeeee;" align="center" |[[2003 US Open – Women's singles|1R]]
| style="background:#afeeee;" align="center" |[[2004 US Open – Women's singles|1R]]
| align="center" | A
| align="center" | A
| align="center" | 1–3
|-
|- bgcolor="#efefef"
|'''Grand Slam W–L'''
| align="center" | 0–0
| align="center" | 0–0
| align="center" | 0–0
| align="center" |3–3
| align="center" |1–4
| align="center" |0–3
| align="center" | 0–0
| align="center" | 0–0
| align="center" | '''4–10'''
|-
| colspan="16" | '''Olympic Games'''
|-
| style="background:#EFEFEF;" | [[Tennis at the Summer Olympics|Summer Olympics]]
| colspan="1" style="color:#cccccc;" align="center" | Not Held
| align="center" |[[Tennis at the 2000 Summer Olympics – Women's singles|A]]
| colspan="3" style="color:#cccccc;" align="center" | Not Held
| style="background:#afeeee;" align="center" |[[Tennis at the 2004 Summer Olympics – Women's singles|2R]]
| colspan="2" style="color:#cccccc;" align="center" | Not Held
| style="background:#EFEFEF;" align="center" |1–1
|-
|-
| colspan="17" | Career statistics
|- bgcolor="#efefef"
|'''Tournaments won'''<sup>1</sup>
| align="center" |'''0'''
| align="center" |'''0'''
| align="center" |'''1'''
| align="center" |'''2'''
| align="center" |'''0'''
| align="center" |'''0'''
| align="center" |'''0'''
| align="center" |'''0'''
| align="center" |'''3'''
|- bgcolor="#efefef"
|'''Overall W–L'''<sup>1</sup>
| align="center" |'''2–2'''
| align="center" |'''10–6'''
| align="center" |'''16–7'''
| align="center" |'''27–14'''
| align="center" |'''18–25'''
| align="center" |'''18–13'''
| align="center" |'''0–0'''
| align="center" |'''27–18'''
| align="center" |'''118–85'''<sup>2</sup>
|- bgcolor="#efefef"
|Win %
| align="center" |50%
| align="center" |62%
| align="center" |70%
| align="center" |66%
| align="center" |42%
| align="center" |58%
| align="center" |N/A
| align="center" |60%
| align="center" |'''58%'''
|- bgcolor="#efefef"
| style="background:#EFEFEF;" | Year-end ranking
| colspan="1" style="color:#cccccc;" align="center" | <span style="font-size:87%;"> Unknown</span>
| align="center" |'''709'''
| align="center" |'''148'''
| align="center" |'''69'''
| align="center" |'''95'''
| align="center" |'''135'''
| align="center" | N/A
| align="center" |'''228'''
| align="center" |'''N/A'''
|}
*<sup>1</sup> Includes ITF tournaments.
*<sup>2</sup> The sum of wins/losses by year records from the [[Women's Tennis Association|WTA]] website does not add up to the career record presented on the same website.
===Doubles===
{| class="wikitable"
! Tournament !! [[1999 WTA Tour|1999]] !! [[2000 WTA Tour|2000]] !![[2001 WTA Tour|2001]] !![[2002 WTA Tour|2002]] !![[2003 WTA Tour|2003]] !![[2004 WTA Tour|2004]] !![[2005 WTA Tour|2005]] !![[2006 WTA Tour|2006]] !![[2007 WTA Tour|2007]] !! [[2008 WTA Tour|2008]] !!Career W–L
|-
| colspan="25" | '''Grand Slam tournaments'''
|-
|style="background:#EFEFEF;"| [[Australian Open]]
|align="center" | A
|align="center" | A
|align="center" | A
|align="center" | A
|align="center" style="background:#afeeee;"|[[2003 Australian Open – Women's doubles|1R]]
|align="center" style="background:#ffebcd;"|[[2004 Australian Open – Women's doubles|QF]]
|align="center" | A
|align="center" | A
|align="center" | A
|align="center" | A
|align="center" | 3–2
|-
|style="background:#EFEFEF;"| [[French Open]]
|align="center" | A
|align="center" | A
|align="center" | A
|align="center" style="background:#afeeee;"|[[2002 French Open – Women's doubles|3R]]
|align="center" style="background:#afeeee;"|[[2003 French Open – Women's doubles|2R]]
|align="center" style="background:#afeeee;"|[[2004 French Open – Women's doubles|1R]]
|align="center" | A
|align="center" | A
|align="center" | A
|align="center" | A
|align="center" | 3–3
|-
|style="background:#EFEFEF;"| [[The Championships, Wimbledon|Wimbledon]]
|align="center" | A
|align="center" | A
|align="center" | A
|align="center" style="background:#afeeee;"|[[2002 Wimbledon Championships – Women's doubles|1R]]
|align="center" style="background:#ffebcd;"|[[2003 Wimbledon Championships – Women's doubles|QF]]
|align="center" style="background:#ffebcd;"|[[2004 Wimbledon Championships – Women's doubles|QF]]
|align="center" | A
|align="center" | A
|align="center" | A
|align="center" | A
|align="center" | 6–3
|-
|style="background:#EFEFEF;"| [[US Open (tennis)|US Open]]
|align="center" | A
|align="center" | A
|align="center" | A
|align="center" style="background:#afeeee;"|[[2002 US Open – Women's doubles|1R]]
|align="center" style="background:#ffebcd;"|[[2003 US Open – Women's doubles|QF]]
|align="center" style="background:#afeeee;"|[[2004 US Open – Women's doubles|1R]]
|align="center" | A
|align="center" | A
|align="center" | A
|align="center" | A
|align="center" | 3–3
|- bgcolor="#efefef"
|'''Grand Slam W–L'''
|align="center" | ''' – '''
|align="center" | ''' – '''
|align="center" | ''' – '''
|align="center" | ''' 2–3 '''
|align="center" | ''' 7–4 '''
|align="center" | ''' 6–4 '''
|align="center" | ''' – '''
|align="center" | ''' – '''
|align="center" | ''' – '''
|align="center" | ''' – '''
|align="center" | ''' 15–11 '''
|-
| colspan="25" | '''Olympic Games'''
|-
|style="background:#EFEFEF;"| [[Tennis at the Summer Olympics|Summer Olympics]]
|align="center" colspan="1" style="color:#cccccc;"| Not Held
|align="center" |[[Tennis at the 2000 Summer Olympics – Women's singles|A]]
|align="center" colspan="3" style="color:#cccccc;"| Not Held
|align="center" style="background:#afeeee;"|[[Tennis at the 2004 Summer Olympics – Women's singles|1R]]
|align="center" colspan="3" style="color:#cccccc;"| Not Held
|align="center" |[[Tennis at the 2008 Summer Olympics – Women's singles|A]]
|align="center" style="background:#EFEFEF;" |0–1
|-
|-
| colspan="25" | Career statistics
|- bgcolor="#efefef"
|'''Tournaments won'''<sup>1</sup>
|align="center"|'''0'''
|align="center"|'''2'''
|align="center"|'''2'''
|align="center"|'''1'''
|align="center"|'''1'''
|align="center"|'''0'''
|align="center"|'''0'''
|align="center"|'''1'''
|align="center"|'''0'''
|align="center"|'''1'''
|align="center"|'''8'''
|- bgcolor="#efefef"
|- bgcolor="#efefef"
|'''Overall W–L'''<sup>1</sup>
|align="center"|'''1–2'''
|align="center"|'''10–3'''
|align="center"|'''10–4'''
|align="center"|'''13–12'''
|align="center"|'''36–23'''
|align="center"|'''9–12'''
|align="center"|'''0–0'''
|align="center"|'''17–11'''
|align="center"|'''3–2'''
|align="center"|'''4–0'''
|align="center"|''' 105–69 '''<sup>2</sup>
|- bgcolor="#efefef"
|Win %
|align="center"| 33%
|align="center"| 70%
|align="center"| 71%
|align="center"| 52%
|align="center"| 61%
|align="center"| 43%
|align="center"| N/A
|align="center"| 61%
|align="center"| 60%
|align="center"| 100%
|align="center"| 60%
|- bgcolor="#efefef"
|style="background:#EFEFEF;"| Year-end ranking
|align="center" colspan="1" | –
|align="center" colspan="1" | 607
|align="center" colspan="1" | 290
|align="center" colspan="1" | 82
|align="center" colspan="1" | 18
|align="center" colspan="1" | 73
|align="center" colspan="1" | –
|align="center" colspan="1" | 102
|align="center" colspan="1" | –
|align="center" colspan="1" | –
|align="center"|'''N/A'''
|}
*<sup>1</sup> Includes ITF tournaments.
*<sup>2</sup> The sum of wins/losses by year records from the [[Women's Tennis Association|WTA]] website does not add up to the career record presented on the same website.
===Mixed doubles===
{| class="wikitable"
! Tournament !! 2004 !! Career W–L
|-
|style="background:#EFEFEF;"| [[Australian Open]]
|align="center" style="background:#afeeee;"|[[2004 Australian Open – Mixed doubles|2R]]
|align="center" | 1–1
|-
|style="background:#EFEFEF;"| [[French Open]]
|align="center" style="background:#ffebcd;"|[[2004 French Open – Mixed doubles|QF]]
|align="center" | 2–1
|-
|style="background:#EFEFEF;"| [[Wimbledon Championships|Wimbledon]]
|align="center" style="background:#afeeee;"|[[2004 Wimbledon Championships – Mixed doubles|1R]]
|align="center" | 0–1
|-
|style="background:#EFEFEF;"| [[US Open (tennis)|US Open]]
|align="center" style="background:#afeeee;"|[[2004 US Open – Mixed doubles|2R]]
|align="center" | 0–1
|-
|'''Win–loss'''
|align="center" | '''3–4'''
|align="center" | '''3–4'''
|}
==Kundivihira==
{{Reflist}}
==External links==
* {{WTA}}
* {{ITF}}
* {{official website|http://www.angeliquewidjaja.com}}
* [https://web.archive.org/web/20061121114638/http://www.tokohindonesia.com/ensiklopedi/a/angelique-widjaja/index.shtml Angelique Widjaja Turnamen Pembuka 2003] {{in lang|id}}
{{French Open girls’ singles champions}}
{{Wimbledon girls' singles champions}}
{{Australian Open girls’ doubles champions}}
{{DEFAULTSORT:Widjaja, Angelique}}
[[Category:1984 births]]
[[Category:Living people]]
[[Category:Sportspeople from Bandung]]
[[Category:Indonesian Christians]]
[[Category:Indonesian sportspeople of Chinese descent]]
[[Category:Indonesian female tennis players]]
[[Category:Tennis players at the 2004 Summer Olympics]]
[[Category:Olympic tennis players for Indonesia]]
[[Category:Asian Games medalists in tennis]]
[[Category:Wimbledon junior champions]]
[[Category:Grand Slam (tennis) champions in girls' singles]]
[[Category:Grand Slam (tennis) champions in girls' doubles]]
[[Category:Tennis players at the 2002 Asian Games]]
[[Category:Tennis players at the 2006 Asian Games]]
[[Category:Asian Games gold medalists for Indonesia]]
[[Category:Asian Games silver medalists for Indonesia]]
[[Category:Medalists at the 2002 Asian Games]]
[[Category:SEA Games silver medalists for Indonesia]]
[[Category:SEA Games medalists in tennis]]
[[Category:Competitors at the 2007 SEA Games]]
hnznvikn8oevxvs17n6ptvjtw8ajyv2
Agadez
0
32212
140788
131606
2026-06-19T08:34:44Z
InternetArchiveBot
118
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
140788
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
{{EngvarB|date=July 2016}}
{{Use dmy dates|date=July 2016}}
'''Agadez''' ([[Air Tamajeq language|Air Tamajeq]]: ⴰⴶⴰⴷⴰⵣ, ''Agadaz''), bɛ ni daa na sabiri shɛli '''Agadès''',<ref>"{{cite EB1911 |wstitle=Air (country) |display=Air |volume=1 |page=442}}</ref> n-nyɛ tiŋ'karili din pahiri bunu [[Niger]], ka mali daadam biɛlim ban kalinlki nyɛ 110,497 yuuni 2012 niriba kalibu lahabali ni wuhi shɛm.<ref>{{cite web |url=http://www.stat-niger.org/statistique/file/Annuaires_Statistiques/Annuaire_ins_2011/population.pdf |title=Annuaires_Statistiques |publisher=[[Institut National de la Statistique du Niger]] |access-date=2 May 2013 |archive-date=3 March 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303171323/http://www.stat-niger.org/statistique/file/Annuaires_Statistiques/Annuaire_ins_2011/population.pdf |url-status=live }}</ref> Di nyɛla bɛ ni kali shɛli pahi [[World Heritage Site]] din be [[UNESCO]] sulinsi ni.
== Demographics ==
{{Historical populations|1977|20,643 |1988|49,424|2001|77,060|2012|110,497|align=none|footnote=source:<ref>{{Cite web |url=http://www.citypopulation.de/en/niger/cities/ |title=Niger: Administrative Division population statistics |access-date=21 November 2019 |archive-date=21 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200321050141/https://www.citypopulation.de/en/niger/cities/ |url-status=live }}</ref>}}
==Airport and military usage==
[[File:Niger, Agadez, Airport 1.jpg|thumb|left|Mano Dayak International Airport]]
"Agadez's air transport hub", [[Mano Dayak International Airport]],nyɛla bɛ ni daa zaŋ [[Mano Dayak]] yuli boli shɛli, Tuareg kpɛma ŋun nyɛ lala yaɣili ŋɔ bilichini.
United States mɛlat [[Nigerien Air Base 201]].<ref>{{cite news |url=https://www.msn.com/en-us/news/world/3-special-forces-troops-are-killed-and-2-wounded-in-ambush-in-niger/ar-AAsUW3L?OCID=ansmsnnews11 |title=3 special forces troops are killed and 2 wounded in ambush in Niger |newspaper=MSN.com |access-date=5 October 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171005100905/http://www.msn.com/en-us/news/world/3-special-forces-troops-are-killed-and-2-wounded-in-ambush-in-niger/ar-AAsUW3L?OCID=ansmsnnews11 |archive-date=5 October 2017 |url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news |url=https://www.washingtonpost.com/world/national-security/pentagon-set-to-open-second-drone-base-in-niger-as-it-expands-operations-in-africa/2014/08/31/365489c4-2eb8-11e4-994d-202962a9150c_story.html |title=Pentagon set to open second drone base in niger as it expands operations in Africa |newspaper=[[The Washington Post]] |access-date=5 October 2017 |archive-date=7 April 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160407033825/https://www.washingtonpost.com/world/national-security/pentagon-set-to-open-second-drone-base-in-niger-as-it-expands-operations-in-africa/2014/08/31/365489c4-2eb8-11e4-994d-202962a9150c_story.html |url-status=live }}</ref> Di lahi kahigiya ni 2016 ni linjimanima ban be [[Niger]] biɛhigu shee dila U.S. $100 million.<ref>{{cite news |url=https://theintercept.com/2016/09/29/u-s-military-is-building-a-100-million-drone-base-in-africa/ |title=U.S. MILITARY IS BUILDING A $100 MILLION DRONE BASE IN AFRICA |newspaper=[[The Intercept]] |date=29 September 2016 |access-date=14 January 2018 |archive-date=20 January 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180120225741/https://theintercept.com/2016/09/29/u-s-military-is-building-a-100-million-drone-base-in-africa/ |url-status=live }}</ref>
== Air pollution ==
[[Air pollution]], n-ti tabili [[Particulates|particulate matter]] ni tankpa-duɣiduɣi, nyɛla din tahiri alaafee pɔhili na.<ref>{{Cite web |title=Air Quality & Pollen Forecast for Agadez |url=https://www.meteoblue.com/en/weather/outdoorsports/airquality/agadez_niger_2448085 |access-date=2023-09-22 |website=meteoblue |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Agadez Air Quality Index (AQI) and Niger Air Pollution {{!}} IQAir |url=https://www.iqair.com/niger/agadez |access-date=2023-09-22 |website=www.iqair.com |language=en |archive-date=20 December 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241220203647/https://www.iqair.com/niger/agadez |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |title=Air Quality Agadez: Live air quality and pollution Forecasts |url=https://air.plumelabs.com/air-quality-in-Agadez-agRf |access-date=2023-09-22 |website=Plume Labs Air Report |language=en}}</ref>{{Clear}}
==Climate==
{{Weather box
| location = Agadez, Niger (1961-1990 normals, extremes 1957-present)
| metric first = Yes
| single line = yes
| Jan record high C = 40.0
| Feb record high C = 41.1
| Mar record high C = 46.0
| Apr record high C = 45.8
| May record high C = 47.0
| Jun record high C = 49.1
| Jul record high C = 48.0
| Aug record high C = 44.7
| Sep record high C = 47.0
| Oct record high C = 42.6
| Nov record high C = 40.0
| Dec record high C = 39.9
| Jan high C = 27.9
| Feb high C = 31.1
| Mar high C = 35.0
| Apr high C = 39.2
| May high C = 41.3
| Jun high C = 41.3
| Jul high C = 39.1
| Aug high C = 37.9
| Sep high C = 38.9
| Oct high C = 37.1
| Nov high C = 32.4
| Dec high C = 29.0
| year high C = 35.8
| Jan mean C = 19.8
| Feb mean C = 22.5
| Mar mean C = 26.7
| Apr mean C = 31.2
| May mean C = 33.7
| Jun mean C = 33.8
| Jul mean C = 32.1
| Aug mean C = 31.0
| Sep mean C = 31.7
| Oct mean C = 29.4
| Nov mean C = 24.3
| Dec mean C = 21.0
| year mean C = 28.1
| Jan low C = 11.7
| Feb low C = 13.9
| Mar low C = 18.3
| Apr low C = 23.1
| May low C = 26.0
| Jun low C = 26.4
| Jul low C = 25.1
| Aug low C = 24.2
| Sep low C = 24.5
| Oct low C = 21.7
| Nov low C = 16.2
| Dec low C = 12.8
| year low C = 20.3
| Jan record low C = 4.2
| Feb record low C = 5.5
| Mar record low C = 8.0
| Apr record low C = 12.6
| May record low C = 17.8
| Jun record low C = 18.6
| Jul record low C = 17.8
| Aug record low C = 15.2
| Sep record low C = 16.0
| Oct record low C = 8.6
| Nov record low C = 5.5
| Dec record low C = 3.4
| precipitation colour = green
| Jan precipitation mm = 0.0
| Feb precipitation mm = 0.0
| Mar precipitation mm = 0.1
| Apr precipitation mm = 2.0
| May precipitation mm = 5.5
| Jun precipitation mm = 10.4
| Jul precipitation mm = 35.2
| Aug precipitation mm = 49.7
| Sep precipitation mm = 8.2
| Oct precipitation mm = 0.3
| Nov precipitation mm = 0.0
| Dec precipitation mm = 0.0
| year precipitation mm = 111.5
|unit precipitation days = 1.0 mm
|Jan precipitation days = 0.0
|Feb precipitation days = 0.0
|Mar precipitation days = 0.0
|Apr precipitation days = 0.1
|May precipitation days = 0.7
|Jun precipitation days = 1.9
|Jul precipitation days = 5.6
|Aug precipitation days = 6.2
|Sep precipitation days = 1.5
|Oct precipitation days = 0.0
|Nov precipitation days = 0.0
|Dec precipitation days = 0.0
|year precipitation days = 16.2
|Jan humidity = 22
|Feb humidity = 18
|Mar humidity = 15
|Apr humidity = 14
|May humidity = 18
|Jun humidity = 24
|Jul humidity = 39
|Aug humidity = 45
|Sep humidity = 29
|Oct humidity = 20
|Nov humidity = 22
|Dec humidity = 23
| Jan sun = 297.6
| Feb sun = 280.0
| Mar sun = 294.5
| Apr sun = 288.0
| May sun = 297.6
| Jun sun = 270.0
| Jul sun = 288.3
| Aug sun = 285.2
| Sep sun = 285.0
| Oct sun = 306.9
| Nov sun = 303.0
| Dec sun = 294.5
| year sun = 3504.0
|Jan percentsun = 86
|Feb percentsun = 87
|Mar percentsun = 80
|Apr percentsun = 77
|May percentsun = 75
|Jun percentsun = 69
|Jul percentsun = 72
|Aug percentsun = 73
|Sep percentsun = 79
|Oct percentsun = 85
|Nov percentsun = 90
|Dec percentsun = 86
|year percentsun = 80
| source 1 = NOAA<ref name = NOAA>
{{cite web |url=ftp://ftp.atdd.noaa.gov/pub/GCOS/WMO-Normals/TABLES/REG__I/NG/61024.TXT |title=Agadez Climate Normals 1961–1990 |publisher=[[National Oceanic and Atmospheric Administration]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20201031194527/ftp://ftp.atdd.noaa.gov/pub/GCOS/WMO-Normals/TABLES/REG__I/NG/61024.TXT |archive-date=2020-10-31 |url-status=dead |access-date=19 February 2015}}</ref><ref>{{cite web
| url = https://www.ncdc.noaa.gov/cdo-web/datasets/GHCND/stations/GHCND:NG000061024/detail
| title = Daily Summaries Station Details
| publisher = [[National Oceanic and Atmospheric Administration]]
| accessdate = January 18, 2023
}}</ref>
|source 2 = DWD (precipitation days 1951-1990, humidity 1973-1994)<ref>{{cite web
| url = https://www.dwd.de/DWD/klima/beratung/ak/ak_610240_kt.pdf
| title = Klimatafel von Agades / Niger
| publisher = [[Deutscher Wetterdienst]]
| accessdate = January 18, 2023
}}</ref>
}}
==Luɣ'shɛŋa din miri li==
* Nasarawa, near the [[Agadez Mosque]]<ref name="ny">{{cite magazine |url=https://www.newyorker.com/magazine/2017/04/10/the-desperate-journey-of-a-trafficked-girl |magazine=[[The New Yorker]] |date=April 10, 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170403090127/http://www.newyorker.com/magazine/2017/04/10/the-desperate-journey-of-a-trafficked-girl |archive-date=April 3, 2017 |title=The Desperate Journey of a Trafficked Girl |first=Ben |last=Taub |quote=Most Nigerian brothels in Agadez are in the Nasarawa slum, a sewage-filled neighborhood a short walk from the grand mosque, the tallest mud-brick structure in the world.}}</ref>
* Sabon Gari
* Bariki
* Dag Manet
* Azin
==Noosi==
{{reflist|30em}}
==Kundivihira==
{{refbegin}}
* Aboubacar Adamou. "Agadez et sa région. Contribution à l'étude du Sahel et du Sahara nigériens", Études nigériennes, n°44, (1979), 358 p.
* Julien Brachet. Migrations transsahariennes. Vers un désert cosmopolite et morcelé (Niger). Paris: Le Croquant, (2009), 324 p. {{ISBN|978-2-914968-65-2}}.
*[https://web.archive.org/web/20080123143722/http://www.saudiaramcoworld.com/issue/200301/agadez-sultanate.of.the.sahara.htm Louis Werner. Agadez, Sultanate of the Sahara]. Saudi Aaramco World, January/February 2003. Volume 54, Number 1.
* Samuel Decalo. Historical Dictionary of Niger. Scarecrow Press, London and New Jersey (1979). {{ISBN|0-8108-1229-0}}
* Jolijn Geels. Niger. Bradt London and Globe Pequot New York (2006). {{ISBN|1-84162-152-8}}.
* [http://www.worldstatesmen.org/Niger_native.html#The Berber Sultanate of Aïr worldstatesmen.org] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080106104556/http://www.worldstatesmen.org/Niger_native.html#The |date=6 January 2008 }}: Chronology of the Berber Sultanate of Aïr, based in Agadez.
{{refend}}
== External links ==
{{Commons category}}
{{NIE Poster|Agades}}
*{{Wikivoyage inline}}
*{{in lang|en}} {{usurped|1=[https://web.archive.org/web/20060622224827/http://www.ulivewhere.com/low/downloads/download-agadez.html Audio interview with Agadez resident about life in Agadez. Great place]}}
* http://www.agadez.org{{Dead link|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Site covering Northern Niger. Photo Gallery by Michel Batlle "portraits de femmes touarègues"
* [https://web.archive.org/web/20120208054036/http://www.planeteafrique.com/Niger/index.asp?affiche=Villes/Carte.asp&rub=Villes-R%E9gions interactive Map] of the Agadez region.
* [https://web.archive.org/web/20161126050447/http://www.agadez-niger.com/ Site covering Agadez and Touareg culture]
* [https://www.youtube.com/watch?v=iosl6uNcz2w Agadez, the touareg capital of the nigerien region of Air] YouTube
<!--
'''Agadez''' est la plus importante ville du nord du [[Niger]], située entre [[Sahara]] et [[Sahel africain|Sahel]].
Le mot Agadez viendrait du verbe ''egdez'' qui veut dire en [[tamasheq]], visiter. En effet, les [[Touaregs]] ne se rendaient dans cette ville qu'en visite car le reste du temps, ils nomadisaient en brousse.
==Géographie==
Agadez est située à 900 kilomètres au nord de [[Niamey]], au sud du [[Massif de l'Aïr]], vers l'embouchure de la plaine de l'Ighazer.
C'est le chef lieu d'une région qui fait une fois et demie la France, soit 615.000 km².
Le territoire communal est traversé par deux cours d'eau à caractère temporaire (le kori irgazer madaran et le kori Teloua).
==Histoire==
Fondée au {{XIe siècle}} sur un lieu stratégique : au croisement des principales routes transsahariennes, son économie s'est développée grâce au commerce caravanier essentiellement à partir du {{s-|XVI|e}}. C'est à cette époque qu'elle aurait supplanté l'ancienne capitale de l'[[Aïr]] : [[Assodé]], détruite par des guerres tribales et qu'elle aurait connu son heure de gloire.
[[Léon l'Africain]] dans le septième livre de sa'' Description de l'Afrique'' la décrit ainsi: "cité ceinte de murailles", "les maisons sont fort bien bâties", "somptueux palais". Agadez garde les vestiges de ses murailles jusque dans les années 1960.
En 1850, [[Heinrich Barth]], célèbre explorateur allemand découvre une ville en ruines. Il y reste un mois mais l'on peut encore aujourd'hui visiter, dans la vieille ville, la maison en [[banco]] dans laquelle il a séjourné.
Au début des années 1970 et 1980, de graves [[sécheresse]]s ont contraint de nombreux [[nomades]] a quitter la brousse pour venir trouver refuge en ville. Agadez a alors accueilli ces nouveaux venus de l'[[exode]] rurale, ce qui a causé des problèmes de logement, d'assainissement et de distribution d'eau.
Elle compte aujourd'hui 100 000 habitants ([[haoussa]]s, [[touaregs]], [[peuhl]]s, [[songhaï]]s, [[kanouri]]s, [[arabe]]s) et de nombreux migrants clandestins qui ne sont pas recensés.
Agadez est très connue pour ses mosquées. On compte aujourd'hui quatre mosquées du Vendredi et 79 mosquées de quartier. La plus connue d'entre elle est la grande mosquée datant du XVIe siècle et dont la construction est attribuée à [[Zakarya]]. (voir photo)
==Économie==
Agadez bénéficie dans une certaine mesure des bénéfices tirés des mines d'[[uranium]] de sa région à [[Arlit]] et [[Akokan]].
Lors de la saison touristique, du mois d'octobre au mois de février, la ville connaît une certaine effervescence avec l'arrivée de nombreux touristes arrivant en vols charters internationaux directement à l'aéroport [[Mano Dayak]] et venant visiter l'[[Aïr]] et le [[Ténéré]].
L'artisanat tient une place importante au sein de l'économie. Les [[forgeron]]s (''inadan'') fabriquent des bijoux en argent (croix d'Agadez), des épées (takoubas), des objets en bois (lits, cuillères), des selles ornées, tandis que leurs femmes s'occupent de tous les objets en cuir (sandales). Ils sont regroupés en coopératives et pratiquent un artisanat de qualité.
-->
{{Communes of Niger}}
{{Authority control}}
[[Category:Communes of Niger]]
[[Category:Tuareg]]
[[Category:Agadez Region]]
[[Category:World Heritage Sites in Niger]]
[[Category:Berber populated places]]
[[Pubu:Lahabaya zaa]]
86hgfsmj19kuk32n1y50jqba230fzlo
Elaboration
0
33278
140745
140697
2026-06-18T13:51:59Z
Alhaj Darajaati
22
140745
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Che ka sabbu maa di shim''''''Felabration''' nyɛla yuuni pulini yila [[chuɣu]] ka di pili yuuni 1998. Yeni Anikulapo-Kuti n daa nyɛ ŋun pili li ka di nyɛla o ba Fela Kuti chuɣu puhibu gba daa pahi ya, ŋun daa nyɛ [[Nigeria]] nira , yili yiina ni maŋ sulinsi baŋda ka daa be Afrobeat genre of music tooni<ref>{{Cite web|title=Sandra Iszadore, Fashola, Ajibade, others speak at Felabration|url=https://pmnewsnigeria.com/2015/10/12/sandra-iszadore-fashola-ajibade-others-speak-at-felabration/|access-date=2026-06-03|language=en-US}}</ref>.
Bakɔi chuɣu diɛma maa maa niŋdila [[Afrika]] buɣ'palli din be Ikeja la ni, ka saamba tiri diŋduys n kanilina ka di che ka bɛ tooi boli li ninyula shee ban tooi booni li lala n nyɛ [[Lagos]] State [[Gominanti|Gomnanti]].
Felabration nimbila bakɔi shɛli Fela Kuti ni puhiri o dɔɣim chuɣu. Ka lala diɛma maa chani ni yila ka yili yiini noonsi ban be Nigeria ni daam shɛba ban yi tiŋduya ni na ni salo ban yɛn beni. Bɛ tooi lahi wuhi ni di nyɛla pala zuɣu zaa, laɣinsi, yɛltɔɣ' bihi, nangbankpeeni n-ti pahi anfooni zaŋwih salo.
== Yuuni 2015 dini: "Din kuli nyɛ shɛm m bala" ==
Bakɔi muni maa diɛma maa daa pilila dabisili 12 hali ni 18 October goli ni yuuni 2015 di daa niŋla sokam ni mi Afrika buɣum shɛli ni la, din be Ikeja, [[Lagos]] State. Lala yuuni maa diɛma maa daa pulini ni laɣingu laɣimbu ka bɛ nolili "Human Rights As My Property", ka gilimalana Sasore, ŋun daa nyɛ Attorney General kuro n ti Lagos State la daa be di tooni.
Nangbankpeeni zaŋ chaŋ baŋsim gburigibu polo gba niŋda lala yuuni maa shikuru ti sunsuuni, ka di yɛltɔɣ' kpami nyɛ "fara pala sarati". Baansi ban tooi beni n nyɛ reggae group Third World, 2face, Femi Kuti, Ice Prince, n-ti pahi Majek Fashek.<ref>{{Cite web|last=Nigeria|first=Brandessence|date=2015-10-23|title=Fela Kuti, Afrobeat & the 7UP Connection Celebrated at Felabration 2015!|url=https://www.brandessencenigeria.com/fela-kuti-afrobeat-the-7up-connection-celebrated-at-felabration-2015/|access-date=2026-06-18|website=Brandessence Nigeria - Latest Brand News in Nigeria, Brand News Today, Latest branding News, Brand Nigeria, Brand news Nigeria, Online Brand Promotion Nigeria, Brand promotional magazine, advert agencies in nigeria, entertainment news in nigeria, battle of brands, branding in nigeria Brand News, Advertising News, The First Brand Advertising Magazine in Nigeria|language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web|date=2015-10-12|title=Felabration 2015 begins|url=https://www.musicinafrica.net/magazine/felabration-2015-begins|access-date=2026-06-18|website=Music In Africa|language=en}}</ref><ref>{{Cite news|date=2015-10-23|title=Africa in pictures: 16-22 October 2015|language=en-GB|work=BBC News|url=https://www.bbc.com/news/world-africa-34606325|access-date=2026-06-18}}</ref><ref>{{Cite web|last=Editor|date=2015-10-16|title=5 Reasons Why This Year’s Felabration Should Interest You|url=https://nairametrics.com/2015/10/16/5-reasons-why-this-years-felabration-should-interest-you/|access-date=2026-06-18|website=Nairametrics|language=en}}</ref>
== Yuuni 2016 dini: "Sokam yɛlima Yeah Yeah" ==
Lala bakɔi muni diɛma maa daa pilila dabsili 10 hali ni 16 October goli ni yuuni 2016 [[Afrika]] buɣili maa ni, din be Ikeja, Lagos State maa. Bɛ niya nima daa yilaThe Fela yɛltɔɣa nima ni na dinnima ka o mali kpaŋsiri saamba ni bɛ yi ti puhiri chuɣu ŋo maa. Lala chuɣu maa gba daa piɛlimi ni laɣingu nima ka di yɛltɔɣa kpami nyɛ "Movement Against Second Slavery" ka Prof. Sophie Oluwole daa kpaŋsi li. Nangbankpeeni daa lahi be nuuni tuun' baŋdiba, pala zuɣu laɣinsi, n-ti pahi ban tooi bɔri di yɛltɔɣa sunsuuni. Ban daa tooi n diɛm diɛmda maa shɛba n nyɛ Jaywon, Ajebutter, Orezi, Sugarboy ni Ojjay Wright.<ref>{{Cite news|date=2016-08-29|title=Organisers announce date, theme unveils new logo|language=en-EN|work=Pulse Nigeria|url=https://www.pulse.ng/lifestyle/events/felabration-2016-organisers-announce-date-theme-unveils-new-logo/wv4cbsp|access-date=2026-06-18}}</ref><ref>{{Cite web|last=Guardian|first=The|date=2016-10-16|title=Felabration 2016 carnival|url=https://guardian.ng/art/felabration-2016-carnival/|access-date=2026-06-18|website=The Guardian Nigeria News - Nigeria and World News|language=en-GB}}</ref>
== Yuuni 2017 dini: <nowiki>''</nowiki>The Prophecy<nowiki>''</nowiki> ==
Lala bakɔi muni diɛma maa daa pilila dabaa hawɔ dali halini Obiɛɣu pia ni anu dali silimi gɔli October ni yuuni 2017 Afrika buɣili maa ni, din be Ikeja, Lagos State maa. Di niya daa nyɛla bini yihi shɛli Fela yila puuni din yɛli ni <nowiki>''</nowiki>I don sing am before, nothing new<nowiki>''</nowiki>. Chuɣu ŋɔ piliya ni di normal shikuru debates ka di taachi nyɛ <nowiki>''</nowiki>African History; a Curriculum necessity<nowiki>''</nowiki>. Chuɣu ŋɔ laɣimgu maa taachi daa jɛndila <nowiki>''</nowiki>Whitherthe Pan African Dream<nowiki>''</nowiki> - yuuni pishi (20) Fela nyaaga mini yuuni pihinahi FESTAC 77 nyaaga ka Professor Patrice Lumumba Kenya baŋdi sokam n mi la n daa nyɛ ŋun lɛhiri ka chana. Asanza nima ban gba daa di fila lala chuɣu ŋu ni n nyɛ Ben Bruce, Donald Duke. Baansi daa nyɛla ban dɛim ka ʒi maa niŋ nyɛɣisim, dɛim shɛli bini dɛimdi pallidaa zuɣu maa n ti pahi bi baŋsim zaŋ wuhi salo.<ref>{{Cite web|last=Jeremiah|first=Urowayino|date=2017-10-20|title=Sweet and sour memories of Felabration 2017|url=https://www.vanguardngr.com/2017/10/sweet-sour-memories-felabration-2017/|access-date=2026-06-17|website=Vanguard News|language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web|title=Over 250, 000 guests expected at 2017 Felabration festival-...|url=https://dailytrust.com/over-250-000-guests-expected-at-2017-felabration-festival-yeni-kuti/|access-date=2026-06-17|website=Daily Trust|language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web|date=2019-08-02|title=Fela Anikulapo Kuti: Five Nigerian musicians wey dia music dey inspired by Fela|url=https://www.bbc.com/pidgin/media-49203293|access-date=2026-06-17|website=BBC News Pidgin}}</ref><ref>{{Cite web|title='Felabration' Opens in Lagos {{!}} Sahara Reporters|url=https://saharareporters.com/2017/10/04/felabration-opens-lagos-0|access-date=2026-06-17|website=saharareporters.com}}</ref>
== Yuuni 2018 "Overtake Don Overtake Overtake " ==
Lala bakɔi muni diɛma maa daa pilila dali pia ni anu dali halini bɛiɣu pishi ni yini dali silimi gɔli October ni yuuni 2017 Afrika buɣili maa ni, din be Ikeja, Lagos State maa. Lala yuuni maa chuɣu maa niya daa nyɛla din yina felas legendary yili tulli din taachi nyɛ <nowiki>''Overtake Don Overtake Overtake ''</nowiki>. Lala yila ŋɔ yɛri la felas suhu ni yiŋsi shɛm n bahi Nigerian gomlanti zuɣu ni o chɛ biɛhigu maa ni di bahi yoli, anyinsi daa nyɛla din kpaŋsi ka ban di tu ni bi bo maligu n ti biɛhigu maa chɛli ni di bahi yoli.
Dɛima maa daa nyɛla din kpaŋsi ka di nyɛla French gomlanti ni daa kana Afrika buɣili maa ni maa. Dɛima maa puuni shɛŋa n daa nyɛ Nigerian baan tulla kamani Femi Kuti, Davido, Mayorkun mini Peruzzi daa nyɛla ban dɛim ka di nyɛla lengendary Fela bɛnibu maa zuɣu ni bi lahi kpaŋsi afrobeat yila, bini lahi mi shɛli heartbeat of the lengedary Icon Fela Kuti. Ban daa ku ariziki ka lala yuuni maa dɛima tooi niŋ maa n nyɛ Nigerian brewery company. Dɛin shɛŋa din daa bɛ lala bakɔi maa ni n nyɛ Fela Debates, secondary shikuriti shɛŋa din bɛ Lagos Stateaa gba daa niŋ debates, anfooni zaŋ wuhi salo, Fela palli dahi zuɣu dɛima ni dɛim shɛŋa din jɛndi afrobeat. Dɛima ŋɔ ni yɛli kpɛma din daa niŋ maa zaŋ yini n nyɛ zuɣulana paa Yemi Osinbajo mini Fela kuti ni daa niŋ drama shɛli maa.
== Kundivihira ==
[[Pubu:Lahabaya zaa]]
mresswkk05sdbo5pyp2nrr96hq16vlt
140775
140745
2026-06-18T18:27:25Z
Maltima Rabia
5146
Added reference
140775
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'<nowiki/>''Che ka sabbu maa di shim''''''Felabration''' nyɛla yuuni pulini yila [[chuɣu]] ka di pili yuuni 1998. Yeni Anikulapo-Kuti n daa nyɛ ŋun pili li ka di nyɛla o ba Fela Kuti chuɣu puhibu gba daa pahi ya, ŋun daa nyɛ [[Nigeria]] nira , yili yiina ni maŋ sulinsi baŋda ka daa be Afrobeat genre of music tooni<ref>{{Cite web|title=Sandra Iszadore, Fashola, Ajibade, others speak at Felabration|url=https://pmnewsnigeria.com/2015/10/12/sandra-iszadore-fashola-ajibade-others-speak-at-felabration/|access-date=2026-06-03|language=en-US}}</ref>. Bakɔi chuɣu diɛma maa maa niŋdila [[Afrika]] buɣ'palli din be Ikeja la ni, ka saamba tiri diŋduys n kanilina ka di che ka bɛ tooi boli li ninyula shee ban tooi booni li lala n nyɛ [[Lagos]] State [[Gominanti|Gomnanti]].<ref>{{Cite news|last=Nation|first=The|date=2015-10-10|title=AS FELABRATION 2015 KICKS OFF - The Nation Newspaper|language=en-US|work=The Nation Newspaper|url=https://thenationonlineng.net/as-felabration-2015-kicks-off/|access-date=2026-06-18}}</ref>
Felabration nimbila bakɔi shɛli Fela Kuti ni puhiri o dɔɣim chuɣu. Ka lala diɛma maa chani ni yila ka yili yiini noonsi ban be Nigeria ni daam shɛba ban yi tiŋduya ni na ni salo ban yɛn beni. Bɛ tooi lahi wuhi ni di nyɛla pala zuɣu zaa, laɣinsi, yɛltɔɣ' bihi, nangbankpeeni n-ti pahi anfooni zaŋwih salo.
== Yuuni 2015 dini: "Din kuli nyɛ shɛm m bala" ==
Bakɔi muni maa diɛma maa daa pilila dabisili 12 hali ni 18 October goli ni yuuni 2015 di daa niŋla sokam ni mi Afrika buɣum shɛli ni la, din be Ikeja, [[Lagos]] State. Lala yuuni maa diɛma maa daa pulini ni laɣingu laɣimbu ka bɛ nolili "Human Rights As My Property", ka gilimalana Sasore, ŋun daa nyɛ Attorney General kuro n ti Lagos State la daa be di tooni.
Nangbankpeeni zaŋ chaŋ baŋsim gburigibu polo gba niŋda lala yuuni maa shikuru ti sunsuuni, ka di yɛltɔɣ' kpami nyɛ "fara pala sarati". Baansi ban tooi beni n nyɛ reggae group Third World, 2face, Femi Kuti, Ice Prince, n-ti pahi Majek Fashek.<ref>{{Cite web|last=Nigeria|first=Brandessence|date=2015-10-23|title=Fela Kuti, Afrobeat & the 7UP Connection Celebrated at Felabration 2015!|url=https://www.brandessencenigeria.com/fela-kuti-afrobeat-the-7up-connection-celebrated-at-felabration-2015/|access-date=2026-06-18|website=Brandessence Nigeria - Latest Brand News in Nigeria, Brand News Today, Latest branding News, Brand Nigeria, Brand news Nigeria, Online Brand Promotion Nigeria, Brand promotional magazine, advert agencies in nigeria, entertainment news in nigeria, battle of brands, branding in nigeria Brand News, Advertising News, The First Brand Advertising Magazine in Nigeria|language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web|date=2015-10-12|title=Felabration 2015 begins|url=https://www.musicinafrica.net/magazine/felabration-2015-begins|access-date=2026-06-18|website=Music In Africa|language=en}}</ref><ref>{{Cite news|date=2015-10-23|title=Africa in pictures: 16-22 October 2015|language=en-GB|work=BBC News|url=https://www.bbc.com/news/world-africa-34606325|access-date=2026-06-18}}</ref><ref>{{Cite web|last=Editor|date=2015-10-16|title=5 Reasons Why This Year’s Felabration Should Interest You|url=https://nairametrics.com/2015/10/16/5-reasons-why-this-years-felabration-should-interest-you/|access-date=2026-06-18|website=Nairametrics|language=en}}</ref>
== Yuuni 2016 dini: "Sokam yɛlima Yeah Yeah" ==
Lala bakɔi muni diɛma maa daa pilila dabsili 10 hali ni 16 October goli ni yuuni 2016 [[Afrika]] buɣili maa ni, din be Ikeja, Lagos State maa. Bɛ niya nima daa yilaThe Fela yɛltɔɣa nima ni na dinnima ka o mali kpaŋsiri saamba ni bɛ yi ti puhiri chuɣu ŋo maa. Lala chuɣu maa gba daa piɛlimi ni laɣingu nima ka di yɛltɔɣa kpami nyɛ "Movement Against Second Slavery" ka Prof. Sophie Oluwole daa kpaŋsi li. Nangbankpeeni daa lahi be nuuni tuun' baŋdiba, pala zuɣu laɣinsi, n-ti pahi ban tooi bɔri di yɛltɔɣa sunsuuni. Ban daa tooi n diɛm diɛmda maa shɛba n nyɛ Jaywon, Ajebutter, Orezi, Sugarboy ni Ojjay Wright.<ref>{{Cite news|date=2016-08-29|title=Organisers announce date, theme unveils new logo|language=en-EN|work=Pulse Nigeria|url=https://www.pulse.ng/lifestyle/events/felabration-2016-organisers-announce-date-theme-unveils-new-logo/wv4cbsp|access-date=2026-06-18}}</ref><ref>{{Cite web|last=Guardian|first=The|date=2016-10-16|title=Felabration 2016 carnival|url=https://guardian.ng/art/felabration-2016-carnival/|access-date=2026-06-18|website=The Guardian Nigeria News - Nigeria and World News|language=en-GB}}</ref>
== Yuuni 2017 dini: <nowiki>''</nowiki>The Prophecy<nowiki>''</nowiki> ==
Lala bakɔi muni diɛma maa daa pilila dabaa hawɔ dali halini Obiɛɣu pia ni anu dali silimi gɔli October ni yuuni 2017 Afrika buɣili maa ni, din be Ikeja, Lagos State maa. Di niya daa nyɛla bini yihi shɛli Fela yila puuni din yɛli ni <nowiki>''</nowiki>I don sing am before, nothing new<nowiki>''</nowiki>. Chuɣu ŋɔ piliya ni di normal shikuru debates ka di taachi nyɛ <nowiki>''</nowiki>African History; a Curriculum necessity<nowiki>''</nowiki>. Chuɣu ŋɔ laɣimgu maa taachi daa jɛndila <nowiki>''</nowiki>Whitherthe Pan African Dream<nowiki>''</nowiki> - yuuni pishi (20) Fela nyaaga mini yuuni pihinahi FESTAC 77 nyaaga ka Professor Patrice Lumumba Kenya baŋdi sokam n mi la n daa nyɛ ŋun lɛhiri ka chana. Asanza nima ban gba daa di fila lala chuɣu ŋu ni n nyɛ Ben Bruce, Donald Duke. Baansi daa nyɛla ban dɛim ka ʒi maa niŋ nyɛɣisim, dɛim shɛli bini dɛimdi pallidaa zuɣu maa n ti pahi bi baŋsim zaŋ wuhi salo.<ref>{{Cite web|last=Jeremiah|first=Urowayino|date=2017-10-20|title=Sweet and sour memories of Felabration 2017|url=https://www.vanguardngr.com/2017/10/sweet-sour-memories-felabration-2017/|access-date=2026-06-17|website=Vanguard News|language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web|title=Over 250, 000 guests expected at 2017 Felabration festival-...|url=https://dailytrust.com/over-250-000-guests-expected-at-2017-felabration-festival-yeni-kuti/|access-date=2026-06-17|website=Daily Trust|language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web|date=2019-08-02|title=Fela Anikulapo Kuti: Five Nigerian musicians wey dia music dey inspired by Fela|url=https://www.bbc.com/pidgin/media-49203293|access-date=2026-06-17|website=BBC News Pidgin}}</ref><ref>{{Cite web|title='Felabration' Opens in Lagos {{!}} Sahara Reporters|url=https://saharareporters.com/2017/10/04/felabration-opens-lagos-0|access-date=2026-06-17|website=saharareporters.com}}</ref>
== Yuuni 2018 "Overtake Don Overtake Overtake " ==
Lala bakɔi muni diɛma maa daa pilila dali pia ni anu dali halini bɛiɣu pishi ni yini dali silimi gɔli October ni yuuni 2017 Afrika buɣili maa ni, din be Ikeja, Lagos State maa. Lala yuuni maa chuɣu maa niya daa nyɛla din yina felas legendary yili tulli din taachi nyɛ <nowiki>''Overtake Don Overtake Overtake ''</nowiki>. Lala yila ŋɔ yɛri la felas suhu ni yiŋsi shɛm n bahi Nigerian gomlanti zuɣu ni o chɛ biɛhigu maa ni di bahi yoli, anyinsi daa nyɛla din kpaŋsi ka ban di tu ni bi bo maligu n ti biɛhigu maa chɛli ni di bahi yoli.
Dɛima maa daa nyɛla din kpaŋsi ka di nyɛla French gomlanti ni daa kana Afrika buɣili maa ni maa. Dɛima maa puuni shɛŋa n daa nyɛ Nigerian baan tulla kamani Femi Kuti, Davido, Mayorkun mini Peruzzi daa nyɛla ban dɛim ka di nyɛla lengendary Fela bɛnibu maa zuɣu ni bi lahi kpaŋsi afrobeat yila, bini lahi mi shɛli heartbeat of the lengedary Icon Fela Kuti. Ban daa ku ariziki ka lala yuuni maa dɛima tooi niŋ maa n nyɛ Nigerian brewery company. Dɛin shɛŋa din daa bɛ lala bakɔi maa ni n nyɛ Fela Debates, secondary shikuriti shɛŋa din bɛ Lagos Stateaa gba daa niŋ debates, anfooni zaŋ wuhi salo, Fela palli dahi zuɣu dɛima ni dɛim shɛŋa din jɛndi afrobeat. Dɛima ŋɔ ni yɛli kpɛma din daa niŋ maa zaŋ yini n nyɛ zuɣulana paa Yemi Osinbajo mini Fela kuti ni daa niŋ drama shɛli maa.
== Kundivihira ==
[[Pubu:Lahabaya zaa]]
dvl4feovnpbucoiothrvaf93m7dbdij
140776
140775
2026-06-18T18:33:18Z
Maltima Rabia
5146
Added references
140776
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'<nowiki/>''Che ka sabbu maa di shim''''''Felabration''' nyɛla yuuni pulini yila [[chuɣu]] ka di pili yuuni 1998. Yeni Anikulapo-Kuti n daa nyɛ ŋun pili li ka di nyɛla o ba Fela Kuti chuɣu puhibu gba daa pahi ya, ŋun daa nyɛ [[Nigeria]] nira , yili yiina ni maŋ sulinsi baŋda ka daa be Afrobeat genre of music tooni<ref>{{Cite web|title=Sandra Iszadore, Fashola, Ajibade, others speak at Felabration|url=https://pmnewsnigeria.com/2015/10/12/sandra-iszadore-fashola-ajibade-others-speak-at-felabration/|access-date=2026-06-03|language=en-US}}</ref>. Bakɔi chuɣu diɛma maa maa niŋdila [[Afrika]] buɣ'palli din be Ikeja la ni, ka saamba tiri diŋduys n kanilina ka di che ka bɛ tooi boli li ninyula shee ban tooi booni li lala n nyɛ [[Lagos]] State [[Gominanti|Gomnanti]].<ref>{{Cite news|last=Nation|first=The|date=2015-10-10|title=AS FELABRATION 2015 KICKS OFF - The Nation Newspaper|language=en-US|work=The Nation Newspaper|url=https://thenationonlineng.net/as-felabration-2015-kicks-off/|access-date=2026-06-18}}</ref>
Felabration nimbila bakɔi shɛli Fela Kuti ni puhiri o dɔɣim chuɣu. Ka lala diɛma maa chani ni yila ka yili yiini noonsi ban be Nigeria ni daam shɛba ban yi tiŋduya ni na ni salo ban yɛn beni.<ref>{{Cite web|date=2022-05-29|title=Leadership Newspapers - Nigeria News, Nigerian Newspaper, Breaking News And More|url=https://leadership.ng/|access-date=2026-06-18|language=en-US}}</ref> Bɛ tooi lahi wuhi ni di nyɛla pala zuɣu zaa, laɣinsi, yɛltɔɣ' bihi, nangbankpeeni n-ti pahi anfooni zaŋwih salo.<ref>{{Cite web|last=Akinwale|first=Funsho|date=2015-08-25|title=2015 Felabration to hold in October {{!}}|url=https://theeagleonline.com.ng/2015-felabration-to-hold-in-october/|access-date=2026-06-18|website=The Eagle Online|language=en-US}}</ref>
== Yuuni 2015 dini: "Din kuli nyɛ shɛm m bala" ==
Bakɔi muni maa diɛma maa daa pilila dabisili 12 hali ni 18 October goli ni yuuni 2015 di daa niŋla sokam ni mi Afrika buɣum shɛli ni la, din be Ikeja, [[Lagos]] State.<ref>{{Cite web|title=Wayback Machine|url=https://web.archive.org/web/*/https://m.guardian.ng/art/felabration-celebrates-the-icon-at-77/*|access-date=2026-06-18|website=web.archive.org}}</ref> Lala yuuni maa diɛma maa daa pulini ni laɣingu laɣimbu ka bɛ nolili "Human Rights As My Property", ka gilimalana Sasore, ŋun daa nyɛ Attorney General kuro n ti Lagos State la daa be di tooni.
Nangbankpeeni zaŋ chaŋ baŋsim gburigibu polo gba niŋda lala yuuni maa shikuru ti sunsuuni, ka di yɛltɔɣ' kpami nyɛ "fara pala sarati". Baansi ban tooi beni n nyɛ reggae group Third World, 2face, Femi Kuti, Ice Prince, n-ti pahi Majek Fashek.<ref>{{Cite web|last=Nigeria|first=Brandessence|date=2015-10-23|title=Fela Kuti, Afrobeat & the 7UP Connection Celebrated at Felabration 2015!|url=https://www.brandessencenigeria.com/fela-kuti-afrobeat-the-7up-connection-celebrated-at-felabration-2015/|access-date=2026-06-18|website=Brandessence Nigeria - Latest Brand News in Nigeria, Brand News Today, Latest branding News, Brand Nigeria, Brand news Nigeria, Online Brand Promotion Nigeria, Brand promotional magazine, advert agencies in nigeria, entertainment news in nigeria, battle of brands, branding in nigeria Brand News, Advertising News, The First Brand Advertising Magazine in Nigeria|language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web|date=2015-10-12|title=Felabration 2015 begins|url=https://www.musicinafrica.net/magazine/felabration-2015-begins|access-date=2026-06-18|website=Music In Africa|language=en}}</ref><ref>{{Cite news|date=2015-10-23|title=Africa in pictures: 16-22 October 2015|language=en-GB|work=BBC News|url=https://www.bbc.com/news/world-africa-34606325|access-date=2026-06-18}}</ref><ref>{{Cite web|last=Editor|date=2015-10-16|title=5 Reasons Why This Year’s Felabration Should Interest You|url=https://nairametrics.com/2015/10/16/5-reasons-why-this-years-felabration-should-interest-you/|access-date=2026-06-18|website=Nairametrics|language=en}}</ref>
== Yuuni 2016 dini: "Sokam yɛlima Yeah Yeah" ==
Lala bakɔi muni diɛma maa daa pilila dabsili 10 hali ni 16 October goli ni yuuni 2016 [[Afrika]] buɣili maa ni, din be Ikeja, Lagos State maa. Bɛ niya nima daa yilaThe Fela yɛltɔɣa nima ni na dinnima ka o mali kpaŋsiri saamba ni bɛ yi ti puhiri chuɣu ŋo maa. Lala chuɣu maa gba daa piɛlimi ni laɣingu nima ka di yɛltɔɣa kpami nyɛ "Movement Against Second Slavery" ka Prof. Sophie Oluwole daa kpaŋsi li. Nangbankpeeni daa lahi be nuuni tuun' baŋdiba, pala zuɣu laɣinsi, n-ti pahi ban tooi bɔri di yɛltɔɣa sunsuuni. Ban daa tooi n diɛm diɛmda maa shɛba n nyɛ Jaywon, Ajebutter, Orezi, Sugarboy ni Ojjay Wright.<ref>{{Cite news|date=2016-08-29|title=Organisers announce date, theme unveils new logo|language=en-EN|work=Pulse Nigeria|url=https://www.pulse.ng/lifestyle/events/felabration-2016-organisers-announce-date-theme-unveils-new-logo/wv4cbsp|access-date=2026-06-18}}</ref><ref>{{Cite web|last=Guardian|first=The|date=2016-10-16|title=Felabration 2016 carnival|url=https://guardian.ng/art/felabration-2016-carnival/|access-date=2026-06-18|website=The Guardian Nigeria News - Nigeria and World News|language=en-GB}}</ref>
== Yuuni 2017 dini: <nowiki>''</nowiki>The Prophecy<nowiki>''</nowiki> ==
Lala bakɔi muni diɛma maa daa pilila dabaa hawɔ dali halini Obiɛɣu pia ni anu dali silimi gɔli October ni yuuni 2017 Afrika buɣili maa ni, din be Ikeja, Lagos State maa. Di niya daa nyɛla bini yihi shɛli Fela yila puuni din yɛli ni <nowiki>''</nowiki>I don sing am before, nothing new<nowiki>''</nowiki>. Chuɣu ŋɔ piliya ni di normal shikuru debates ka di taachi nyɛ <nowiki>''</nowiki>African History; a Curriculum necessity<nowiki>''</nowiki>. Chuɣu ŋɔ laɣimgu maa taachi daa jɛndila <nowiki>''</nowiki>Whitherthe Pan African Dream<nowiki>''</nowiki> - yuuni pishi (20) Fela nyaaga mini yuuni pihinahi FESTAC 77 nyaaga ka Professor Patrice Lumumba Kenya baŋdi sokam n mi la n daa nyɛ ŋun lɛhiri ka chana. Asanza nima ban gba daa di fila lala chuɣu ŋu ni n nyɛ Ben Bruce, Donald Duke. Baansi daa nyɛla ban dɛim ka ʒi maa niŋ nyɛɣisim, dɛim shɛli bini dɛimdi pallidaa zuɣu maa n ti pahi bi baŋsim zaŋ wuhi salo.<ref>{{Cite web|last=Jeremiah|first=Urowayino|date=2017-10-20|title=Sweet and sour memories of Felabration 2017|url=https://www.vanguardngr.com/2017/10/sweet-sour-memories-felabration-2017/|access-date=2026-06-17|website=Vanguard News|language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web|title=Over 250, 000 guests expected at 2017 Felabration festival-...|url=https://dailytrust.com/over-250-000-guests-expected-at-2017-felabration-festival-yeni-kuti/|access-date=2026-06-17|website=Daily Trust|language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web|date=2019-08-02|title=Fela Anikulapo Kuti: Five Nigerian musicians wey dia music dey inspired by Fela|url=https://www.bbc.com/pidgin/media-49203293|access-date=2026-06-17|website=BBC News Pidgin}}</ref><ref>{{Cite web|title='Felabration' Opens in Lagos {{!}} Sahara Reporters|url=https://saharareporters.com/2017/10/04/felabration-opens-lagos-0|access-date=2026-06-17|website=saharareporters.com}}</ref>
== Yuuni 2018 "Overtake Don Overtake Overtake " ==
Lala bakɔi muni diɛma maa daa pilila dali pia ni anu dali halini bɛiɣu pishi ni yini dali silimi gɔli October ni yuuni 2017 Afrika buɣili maa ni, din be Ikeja, Lagos State maa. Lala yuuni maa chuɣu maa niya daa nyɛla din yina felas legendary yili tulli din taachi nyɛ <nowiki>''Overtake Don Overtake Overtake ''</nowiki>. Lala yila ŋɔ yɛri la felas suhu ni yiŋsi shɛm n bahi Nigerian gomlanti zuɣu ni o chɛ biɛhigu maa ni di bahi yoli, anyinsi daa nyɛla din kpaŋsi ka ban di tu ni bi bo maligu n ti biɛhigu maa chɛli ni di bahi yoli.
Dɛima maa daa nyɛla din kpaŋsi ka di nyɛla French gomlanti ni daa kana Afrika buɣili maa ni maa. Dɛima maa puuni shɛŋa n daa nyɛ Nigerian baan tulla kamani Femi Kuti, Davido, Mayorkun mini Peruzzi daa nyɛla ban dɛim ka di nyɛla lengendary Fela bɛnibu maa zuɣu ni bi lahi kpaŋsi afrobeat yila, bini lahi mi shɛli heartbeat of the lengedary Icon Fela Kuti. Ban daa ku ariziki ka lala yuuni maa dɛima tooi niŋ maa n nyɛ Nigerian brewery company. Dɛin shɛŋa din daa bɛ lala bakɔi maa ni n nyɛ Fela Debates, secondary shikuriti shɛŋa din bɛ Lagos Stateaa gba daa niŋ debates, anfooni zaŋ wuhi salo, Fela palli dahi zuɣu dɛima ni dɛim shɛŋa din jɛndi afrobeat. Dɛima ŋɔ ni yɛli kpɛma din daa niŋ maa zaŋ yini n nyɛ zuɣulana paa Yemi Osinbajo mini Fela kuti ni daa niŋ drama shɛli maa.
== Kundivihira ==
[[Pubu:Lahabaya zaa]]
3f401sl0a335ofv1rwaxq5bg60r017m
140777
140776
2026-06-18T18:34:43Z
Maltima Rabia
5146
Added reference
140777
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'<nowiki/>''Che ka sabbu maa di shim''''''Felabration''' nyɛla yuuni pulini yila [[chuɣu]] ka di pili yuuni 1998. Yeni Anikulapo-Kuti n daa nyɛ ŋun pili li ka di nyɛla o ba Fela Kuti chuɣu puhibu gba daa pahi ya, ŋun daa nyɛ [[Nigeria]] nira , yili yiina ni maŋ sulinsi baŋda ka daa be Afrobeat genre of music tooni<ref>{{Cite web|title=Sandra Iszadore, Fashola, Ajibade, others speak at Felabration|url=https://pmnewsnigeria.com/2015/10/12/sandra-iszadore-fashola-ajibade-others-speak-at-felabration/|access-date=2026-06-03|language=en-US}}</ref>. Bakɔi chuɣu diɛma maa maa niŋdila [[Afrika]] buɣ'palli din be Ikeja la ni, ka saamba tiri diŋduys n kanilina ka di che ka bɛ tooi boli li ninyula shee ban tooi booni li lala n nyɛ [[Lagos]] State [[Gominanti|Gomnanti]].<ref>{{Cite news|last=Nation|first=The|date=2015-10-10|title=AS FELABRATION 2015 KICKS OFF - The Nation Newspaper|language=en-US|work=The Nation Newspaper|url=https://thenationonlineng.net/as-felabration-2015-kicks-off/|access-date=2026-06-18}}</ref>
Felabration nimbila bakɔi shɛli Fela Kuti ni puhiri o dɔɣim chuɣu. Ka lala diɛma maa chani ni yila ka yili yiini noonsi ban be Nigeria ni daam shɛba ban yi tiŋduya ni na ni salo ban yɛn beni.<ref>{{Cite web|date=2022-05-29|title=Leadership Newspapers - Nigeria News, Nigerian Newspaper, Breaking News And More|url=https://leadership.ng/|access-date=2026-06-18|language=en-US}}</ref> Bɛ tooi lahi wuhi ni di nyɛla pala zuɣu zaa, laɣinsi, yɛltɔɣ' bihi, nangbankpeeni n-ti pahi anfooni zaŋwih salo.<ref>{{Cite web|last=Akinwale|first=Funsho|date=2015-08-25|title=2015 Felabration to hold in October {{!}}|url=https://theeagleonline.com.ng/2015-felabration-to-hold-in-october/|access-date=2026-06-18|website=The Eagle Online|language=en-US}}</ref>
== Yuuni 2015 dini: "Din kuli nyɛ shɛm m bala" ==
Bakɔi muni maa diɛma maa daa pilila dabisili 12 hali ni 18 October goli ni yuuni 2015 di daa niŋla sokam ni mi Afrika buɣum shɛli ni la, din be Ikeja, [[Lagos]] State.<ref>{{Cite web|title=Wayback Machine|url=https://web.archive.org/web/*/https://m.guardian.ng/art/felabration-celebrates-the-icon-at-77/*|access-date=2026-06-18|website=web.archive.org}}</ref> Lala yuuni maa diɛma maa daa pulini ni laɣingu laɣimbu ka bɛ nolili "Human Rights As My Property", ka gilimalana Sasore, ŋun daa nyɛ Attorney General kuro n ti Lagos State la daa be di tooni.<ref>{{Cite news|last=Nation|first=The|date=2015-10-10|title=AS FELABRATION 2015 KICKS OFF - The Nation Newspaper|language=en-US|work=The Nation Newspaper|url=https://thenationonlineng.net/as-felabration-2015-kicks-off/|access-date=2026-06-18}}</ref>
Nangbankpeeni zaŋ chaŋ baŋsim gburigibu polo gba niŋda lala yuuni maa shikuru ti sunsuuni, ka di yɛltɔɣ' kpami nyɛ "fara pala sarati". Baansi ban tooi beni n nyɛ reggae group Third World, 2face, Femi Kuti, Ice Prince, n-ti pahi Majek Fashek.<ref>{{Cite web|last=Nigeria|first=Brandessence|date=2015-10-23|title=Fela Kuti, Afrobeat & the 7UP Connection Celebrated at Felabration 2015!|url=https://www.brandessencenigeria.com/fela-kuti-afrobeat-the-7up-connection-celebrated-at-felabration-2015/|access-date=2026-06-18|website=Brandessence Nigeria - Latest Brand News in Nigeria, Brand News Today, Latest branding News, Brand Nigeria, Brand news Nigeria, Online Brand Promotion Nigeria, Brand promotional magazine, advert agencies in nigeria, entertainment news in nigeria, battle of brands, branding in nigeria Brand News, Advertising News, The First Brand Advertising Magazine in Nigeria|language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web|date=2015-10-12|title=Felabration 2015 begins|url=https://www.musicinafrica.net/magazine/felabration-2015-begins|access-date=2026-06-18|website=Music In Africa|language=en}}</ref><ref>{{Cite news|date=2015-10-23|title=Africa in pictures: 16-22 October 2015|language=en-GB|work=BBC News|url=https://www.bbc.com/news/world-africa-34606325|access-date=2026-06-18}}</ref><ref>{{Cite web|last=Editor|date=2015-10-16|title=5 Reasons Why This Year’s Felabration Should Interest You|url=https://nairametrics.com/2015/10/16/5-reasons-why-this-years-felabration-should-interest-you/|access-date=2026-06-18|website=Nairametrics|language=en}}</ref>
== Yuuni 2016 dini: "Sokam yɛlima Yeah Yeah" ==
Lala bakɔi muni diɛma maa daa pilila dabsili 10 hali ni 16 October goli ni yuuni 2016 [[Afrika]] buɣili maa ni, din be Ikeja, Lagos State maa. Bɛ niya nima daa yilaThe Fela yɛltɔɣa nima ni na dinnima ka o mali kpaŋsiri saamba ni bɛ yi ti puhiri chuɣu ŋo maa. Lala chuɣu maa gba daa piɛlimi ni laɣingu nima ka di yɛltɔɣa kpami nyɛ "Movement Against Second Slavery" ka Prof. Sophie Oluwole daa kpaŋsi li. Nangbankpeeni daa lahi be nuuni tuun' baŋdiba, pala zuɣu laɣinsi, n-ti pahi ban tooi bɔri di yɛltɔɣa sunsuuni. Ban daa tooi n diɛm diɛmda maa shɛba n nyɛ Jaywon, Ajebutter, Orezi, Sugarboy ni Ojjay Wright.<ref>{{Cite news|date=2016-08-29|title=Organisers announce date, theme unveils new logo|language=en-EN|work=Pulse Nigeria|url=https://www.pulse.ng/lifestyle/events/felabration-2016-organisers-announce-date-theme-unveils-new-logo/wv4cbsp|access-date=2026-06-18}}</ref><ref>{{Cite web|last=Guardian|first=The|date=2016-10-16|title=Felabration 2016 carnival|url=https://guardian.ng/art/felabration-2016-carnival/|access-date=2026-06-18|website=The Guardian Nigeria News - Nigeria and World News|language=en-GB}}</ref>
== Yuuni 2017 dini: <nowiki>''</nowiki>The Prophecy<nowiki>''</nowiki> ==
Lala bakɔi muni diɛma maa daa pilila dabaa hawɔ dali halini Obiɛɣu pia ni anu dali silimi gɔli October ni yuuni 2017 Afrika buɣili maa ni, din be Ikeja, Lagos State maa. Di niya daa nyɛla bini yihi shɛli Fela yila puuni din yɛli ni <nowiki>''</nowiki>I don sing am before, nothing new<nowiki>''</nowiki>. Chuɣu ŋɔ piliya ni di normal shikuru debates ka di taachi nyɛ <nowiki>''</nowiki>African History; a Curriculum necessity<nowiki>''</nowiki>. Chuɣu ŋɔ laɣimgu maa taachi daa jɛndila <nowiki>''</nowiki>Whitherthe Pan African Dream<nowiki>''</nowiki> - yuuni pishi (20) Fela nyaaga mini yuuni pihinahi FESTAC 77 nyaaga ka Professor Patrice Lumumba Kenya baŋdi sokam n mi la n daa nyɛ ŋun lɛhiri ka chana. Asanza nima ban gba daa di fila lala chuɣu ŋu ni n nyɛ Ben Bruce, Donald Duke. Baansi daa nyɛla ban dɛim ka ʒi maa niŋ nyɛɣisim, dɛim shɛli bini dɛimdi pallidaa zuɣu maa n ti pahi bi baŋsim zaŋ wuhi salo.<ref>{{Cite web|last=Jeremiah|first=Urowayino|date=2017-10-20|title=Sweet and sour memories of Felabration 2017|url=https://www.vanguardngr.com/2017/10/sweet-sour-memories-felabration-2017/|access-date=2026-06-17|website=Vanguard News|language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web|title=Over 250, 000 guests expected at 2017 Felabration festival-...|url=https://dailytrust.com/over-250-000-guests-expected-at-2017-felabration-festival-yeni-kuti/|access-date=2026-06-17|website=Daily Trust|language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web|date=2019-08-02|title=Fela Anikulapo Kuti: Five Nigerian musicians wey dia music dey inspired by Fela|url=https://www.bbc.com/pidgin/media-49203293|access-date=2026-06-17|website=BBC News Pidgin}}</ref><ref>{{Cite web|title='Felabration' Opens in Lagos {{!}} Sahara Reporters|url=https://saharareporters.com/2017/10/04/felabration-opens-lagos-0|access-date=2026-06-17|website=saharareporters.com}}</ref>
== Yuuni 2018 "Overtake Don Overtake Overtake " ==
Lala bakɔi muni diɛma maa daa pilila dali pia ni anu dali halini bɛiɣu pishi ni yini dali silimi gɔli October ni yuuni 2017 Afrika buɣili maa ni, din be Ikeja, Lagos State maa. Lala yuuni maa chuɣu maa niya daa nyɛla din yina felas legendary yili tulli din taachi nyɛ <nowiki>''Overtake Don Overtake Overtake ''</nowiki>. Lala yila ŋɔ yɛri la felas suhu ni yiŋsi shɛm n bahi Nigerian gomlanti zuɣu ni o chɛ biɛhigu maa ni di bahi yoli, anyinsi daa nyɛla din kpaŋsi ka ban di tu ni bi bo maligu n ti biɛhigu maa chɛli ni di bahi yoli.
Dɛima maa daa nyɛla din kpaŋsi ka di nyɛla French gomlanti ni daa kana Afrika buɣili maa ni maa. Dɛima maa puuni shɛŋa n daa nyɛ Nigerian baan tulla kamani Femi Kuti, Davido, Mayorkun mini Peruzzi daa nyɛla ban dɛim ka di nyɛla lengendary Fela bɛnibu maa zuɣu ni bi lahi kpaŋsi afrobeat yila, bini lahi mi shɛli heartbeat of the lengedary Icon Fela Kuti. Ban daa ku ariziki ka lala yuuni maa dɛima tooi niŋ maa n nyɛ Nigerian brewery company. Dɛin shɛŋa din daa bɛ lala bakɔi maa ni n nyɛ Fela Debates, secondary shikuriti shɛŋa din bɛ Lagos Stateaa gba daa niŋ debates, anfooni zaŋ wuhi salo, Fela palli dahi zuɣu dɛima ni dɛim shɛŋa din jɛndi afrobeat. Dɛima ŋɔ ni yɛli kpɛma din daa niŋ maa zaŋ yini n nyɛ zuɣulana paa Yemi Osinbajo mini Fela kuti ni daa niŋ drama shɛli maa.
== Kundivihira ==
[[Pubu:Lahabaya zaa]]
fz238rs4vk72j0q10d53e89ptsh1l0h
Ofala Festival
0
33307
140778
140395
2026-06-18T19:42:50Z
K.D.Nburidiba
4111
Added a link
140778
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Ofala Festival''' nyɛla chuɣu shɛli yino nima ni puhira
nallee ban kuli yina Onitsha, Umueri, Umuoji ni ban bsɣibaɣi ba maa kamani Aguleri, Nnewi mini Ukpo din be Dunukofia maŋ Gomnanti yaɣili maa<ref>{{Cite web|title=Ofala festival: Commoner’s last hope in Ukpo|url=http://www.dailytrust.com.ng/weekly/index.php/travel-leisure/3934-ofala-festival-commoners-last-hope-in-ukpo|access-date=2026-06-06|website=www.dailytrust.com.ng|archive-date=2016-03-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20160308020913/http://www.dailytrust.com.ng/weekly/index.php/travel-leisure/3934-ofala-festival-commoners-last-hope-in-ukpo|url-status=dead}}</ref>.
di nyɛla bɛ ni mali shɛli n labiri n neeri bɛ nanima (Igwe/Obi) ka di mini Igue chuɣu maa nyɛ yim din be [[Benin]] n ti pahi '''''Ine''''', '''''Osi''''' '''''bee Ogbanigbe chuɣu la''''' n be Igbo tinkpansi pam [[Nigeria]] tingbanni.
Lala yuli mi maa ''ofala'', nyɛla din yina yibo bachi dibaayi puuni na - ''ọfọ'' (silimiinsili: authority) ni ''ala'' (silimiinsili: land). Bɛ puhirila lala chuɣu maa dabaayi, bɛ tooi puhiri limi silimiin goli October ni ''Obi'' ''nima maa ni puhiri li'' (silimiinsili: king) ka di nyɛ talahi n ti ban niŋ amiliya nima yuuni kam.
== Taarihi ==
Taarihi yɛltɔɣa shɛŋa wuhiya, ni Ofala chuɣu mo maa nyɛla din ni tooi lahi labi nyaaŋa ha kamani 16th Century nti lihi li dini daa niŋ ka Onitsha niriba yi [[Benin]] ni labi eastern banks din be [[Niger]] [[kom]] maa shee la bɛ ni mi shɛli sahs ŋo Onitsha tiŋ puuni la ka daa zaŋ binshɛŋa m pahi bɛ maŋ zuɣu, kali ni taada nima.
[[Chuɣu]] maa nyɛla din binshɛɣu n-ti '''''Igue''''' '''''chuɣu ka''''' Oba nima ban be [[Benin]] la puhiri li. Taarihi shɛŋa dihitabili ni lala chuɣu maa chaŋmi ti tabi nyu'palli [[chuɣu]] Onitsha ni Maa maa ni bɔri o niriba zaɣ'suŋ maa zuɣu.
Lala chuɣu maa nyɛla din taɣiri ba ka chɛ nyaaŋa ka bi,ka bɛ tooi boonili Inye Ukwu na Nlo di yi ti niŋ ka Obi kpalim incommunicado ka bɛ tumdi bɛ kali tuma din yɛn gu ka taɣi bi niriba maa.
== Kundivihira ==
t1uzk49y7jsejktjuuaucgmrkv9w0mm
140779
140778
2026-06-18T19:45:09Z
K.D.Nburidiba
4111
Added a reference
140779
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Ofala Festival''' nyɛla chuɣu shɛli yino nima ni puhira
nallee ban kuli yina Onitsha, Umueri, Umuoji ni ban bsɣibaɣi ba maa kamani Aguleri, Nnewi mini Ukpo din be Dunukofia maŋ Gomnanti yaɣili maa<ref>{{Cite web|title=Ofala festival: Commoner’s last hope in Ukpo|url=http://www.dailytrust.com.ng/weekly/index.php/travel-leisure/3934-ofala-festival-commoners-last-hope-in-ukpo|access-date=2026-06-06|website=www.dailytrust.com.ng|archive-date=2016-03-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20160308020913/http://www.dailytrust.com.ng/weekly/index.php/travel-leisure/3934-ofala-festival-commoners-last-hope-in-ukpo|url-status=dead}}</ref>.
di nyɛla bɛ ni mali shɛli n labiri n neeri bɛ nanima (Igwe/Obi) ka di mini Igue chuɣu maa nyɛ yim din be [[Benin]] n ti pahi '''''Ine''''', '''''Osi''''' '''''bee Ogbanigbe chuɣu la''''' n be Igbo tinkpansi pam [[Nigeria]] tingbanni.
Lala yuli mi maa ''ofala'', nyɛla din yina yibo bachi dibaayi puuni na - ''ọfọ'' (silimiinsili: authority) ni ''ala'' (silimiinsili: land). <ref>{{Cite news|date=2014-03-14|title=Nigeria’s 10 Famous Festivals {{!}} Nigerian News from Leadership News|language=en-US|work=Nigerian News from Leadership News|url=http://leadership.ng/news/355179/nigerias-10-famous-festivals|access-date=2026-06-18}}</ref>Bɛ puhirila lala chuɣu maa dabaayi, bɛ tooi puhiri limi silimiin goli October ni ''Obi'' ''nima maa ni puhiri li'' (silimiinsili: king) ka di nyɛ talahi n ti ban niŋ amiliya nima yuuni kam.
== Taarihi ==
Taarihi yɛltɔɣa shɛŋa wuhiya, ni Ofala chuɣu mo maa nyɛla din ni tooi lahi labi nyaaŋa ha kamani 16th Century nti lihi li dini daa niŋ ka Onitsha niriba yi [[Benin]] ni labi eastern banks din be [[Niger]] [[kom]] maa shee la bɛ ni mi shɛli sahs ŋo Onitsha tiŋ puuni la ka daa zaŋ binshɛŋa m pahi bɛ maŋ zuɣu, kali ni taada nima.
[[Chuɣu]] maa nyɛla din binshɛɣu n-ti '''''Igue''''' '''''chuɣu ka''''' Oba nima ban be [[Benin]] la puhiri li. Taarihi shɛŋa dihitabili ni lala chuɣu maa chaŋmi ti tabi nyu'palli [[chuɣu]] Onitsha ni Maa maa ni bɔri o niriba zaɣ'suŋ maa zuɣu.
Lala chuɣu maa nyɛla din taɣiri ba ka chɛ nyaaŋa ka bi,ka bɛ tooi boonili Inye Ukwu na Nlo di yi ti niŋ ka Obi kpalim incommunicado ka bɛ tumdi bɛ kali tuma din yɛn gu ka taɣi bi niriba maa.
== Kundivihira ==
kvp2oy0r35cuq0302tts73g6g7lzfiw
140780
140779
2026-06-18T19:46:31Z
K.D.Nburidiba
4111
Added a reference
140780
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Ofala Festival''' nyɛla chuɣu shɛli yino nima ni puhira
nallee ban kuli yina Onitsha, Umueri, Umuoji ni ban bsɣibaɣi ba maa kamani Aguleri, Nnewi mini Ukpo din be Dunukofia maŋ Gomnanti yaɣili maa<ref>{{Cite web|title=Ofala festival: Commoner’s last hope in Ukpo|url=http://www.dailytrust.com.ng/weekly/index.php/travel-leisure/3934-ofala-festival-commoners-last-hope-in-ukpo|access-date=2026-06-06|website=www.dailytrust.com.ng|archive-date=2016-03-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20160308020913/http://www.dailytrust.com.ng/weekly/index.php/travel-leisure/3934-ofala-festival-commoners-last-hope-in-ukpo|url-status=dead}}</ref>.
di nyɛla bɛ ni mali shɛli n labiri n neeri bɛ nanima (Igwe/Obi) ka di mini Igue chuɣu maa nyɛ yim din be [[Benin]] n ti pahi '''''Ine''''', '''''Osi''''' '''''bee Ogbanigbe chuɣu la''''' n be Igbo tinkpansi pam [[Nigeria]] tingbanni.
Lala yuli mi maa ''ofala'', nyɛla din yina yibo bachi dibaayi puuni na - ''ọfọ'' (silimiinsili: authority) ni ''ala'' (silimiinsili: land). <ref>{{Cite news|date=2014-03-14|title=Nigeria’s 10 Famous Festivals {{!}} Nigerian News from Leadership News|language=en-US|work=Nigerian News from Leadership News|url=http://leadership.ng/news/355179/nigerias-10-famous-festivals|access-date=2026-06-18}}</ref>Bɛ puhirila lala chuɣu maa dabaayi, bɛ tooi puhiri limi silimiin goli October ni ''Obi'' ''nima maa ni puhiri li'' (silimiinsili: king) ka di nyɛ talahi n ti ban niŋ amiliya nima yuuni kam.<ref>{{Cite web|last=Okogba|first=Emmanuel|date=2017-08-30|title=Ofala: A period for monarchs to showcase their cultures in Igbo land|url=https://www.vanguardngr.com/2017/08/ofala-period-monarchs-showcase-cultures-igbo-land/|access-date=2026-06-18|website=Vanguard News|language=en-GB}}</ref>
== Taarihi ==
Taarihi yɛltɔɣa shɛŋa wuhiya, ni Ofala chuɣu mo maa nyɛla din ni tooi lahi labi nyaaŋa ha kamani 16th Century nti lihi li dini daa niŋ ka Onitsha niriba yi [[Benin]] ni labi eastern banks din be [[Niger]] [[kom]] maa shee la bɛ ni mi shɛli sahs ŋo Onitsha tiŋ puuni la ka daa zaŋ binshɛŋa m pahi bɛ maŋ zuɣu, kali ni taada nima.
[[Chuɣu]] maa nyɛla din binshɛɣu n-ti '''''Igue''''' '''''chuɣu ka''''' Oba nima ban be [[Benin]] la puhiri li. Taarihi shɛŋa dihitabili ni lala chuɣu maa chaŋmi ti tabi nyu'palli [[chuɣu]] Onitsha ni Maa maa ni bɔri o niriba zaɣ'suŋ maa zuɣu.
Lala chuɣu maa nyɛla din taɣiri ba ka chɛ nyaaŋa ka bi,ka bɛ tooi boonili Inye Ukwu na Nlo di yi ti niŋ ka Obi kpalim incommunicado ka bɛ tumdi bɛ kali tuma din yɛn gu ka taɣi bi niriba maa.
== Kundivihira ==
ki5vzdlu0o3hoava2ab4bxvsk60i78p
140781
140780
2026-06-18T19:47:51Z
K.D.Nburidiba
4111
Added a reference
140781
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Ofala Festival''' nyɛla chuɣu shɛli yino nima ni puhira
nallee ban kuli yina Onitsha, Umueri, Umuoji ni ban bsɣibaɣi ba maa kamani Aguleri, Nnewi mini Ukpo din be Dunukofia maŋ Gomnanti yaɣili maa<ref>{{Cite web|title=Ofala festival: Commoner’s last hope in Ukpo|url=http://www.dailytrust.com.ng/weekly/index.php/travel-leisure/3934-ofala-festival-commoners-last-hope-in-ukpo|access-date=2026-06-06|website=www.dailytrust.com.ng|archive-date=2016-03-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20160308020913/http://www.dailytrust.com.ng/weekly/index.php/travel-leisure/3934-ofala-festival-commoners-last-hope-in-ukpo|url-status=dead}}</ref>.
di nyɛla bɛ ni mali shɛli n labiri n neeri bɛ nanima (Igwe/Obi) ka di mini Igue chuɣu maa nyɛ yim din be [[Benin]] n ti pahi '''''Ine''''', '''''Osi''''' '''''bee Ogbanigbe chuɣu la''''' n be Igbo tinkpansi pam [[Nigeria]] tingbanni.
Lala yuli mi maa ''ofala'', nyɛla din yina yibo bachi dibaayi puuni na - ''ọfọ'' (silimiinsili: authority) ni ''ala'' (silimiinsili: land). <ref>{{Cite news|date=2014-03-14|title=Nigeria’s 10 Famous Festivals {{!}} Nigerian News from Leadership News|language=en-US|work=Nigerian News from Leadership News|url=http://leadership.ng/news/355179/nigerias-10-famous-festivals|access-date=2026-06-18}}</ref>Bɛ puhirila lala chuɣu maa dabaayi, bɛ tooi puhiri limi silimiin goli October ni ''Obi'' ''nima maa ni puhiri li'' (silimiinsili: king) ka di nyɛ talahi n ti ban niŋ amiliya nima yuuni kam.<ref>{{Cite web|last=Okogba|first=Emmanuel|date=2017-08-30|title=Ofala: A period for monarchs to showcase their cultures in Igbo land|url=https://www.vanguardngr.com/2017/08/ofala-period-monarchs-showcase-cultures-igbo-land/|access-date=2026-06-18|website=Vanguard News|language=en-GB}}</ref>
== Taarihi ==
Taarihi yɛltɔɣa shɛŋa wuhiya, ni Ofala chuɣu mo maa nyɛla din ni tooi lahi labi nyaaŋa ha kamani 16th Century nti lihi li dini daa niŋ ka Onitsha niriba yi [[Benin]] ni labi eastern banks din be [[Niger]] [[kom]] maa shee la bɛ ni mi shɛli sahs ŋo Onitsha tiŋ puuni la ka daa zaŋ binshɛŋa m pahi bɛ maŋ zuɣu, kali ni taada nima.
[[Chuɣu]] maa nyɛla din binshɛɣu n-ti '''''Igue''''' '''''chuɣu ka''''' Oba nima ban be [[Benin]] la puhiri li. Taarihi shɛŋa dihitabili ni lala chuɣu maa chaŋmi ti tabi nyu'palli [[chuɣu]] Onitsha ni Maa maa ni bɔri o niriba zaɣ'suŋ maa zuɣu.
Lala chuɣu maa nyɛla din taɣiri ba ka chɛ nyaaŋa ka bi,ka bɛ tooi boonili Inye Ukwu na Nlo di yi ti niŋ ka Obi kpalim incommunicado ka bɛ tumdi bɛ kali tuma din yɛn gu ka taɣi bi niriba maa.<ref>{{Cite web|last=Webmaster|title=Ofala Festival|url=http://www.nico.gov.ng/index.php/joomla-stuff-2/list-all-categories/37-cultural-events/970-ofala-festival|access-date=2026-06-18|website=www.nico.gov.ng|language=en-gb}}</ref>
== Kundivihira ==
cjejfgufrk1qoij7uunh5ojo0ulb1rv
140782
140781
2026-06-18T19:56:25Z
K.D.Nburidiba
4111
Added a content
140782
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Ofala Festival''' nyɛla chuɣu shɛli yino nima ni puhira
nallee ban kuli yina Onitsha, Umueri, Umuoji ni ban bsɣibaɣi ba maa kamani Aguleri, Nnewi mini Ukpo din be Dunukofia maŋ Gomnanti yaɣili maa<ref>{{Cite web|title=Ofala festival: Commoner’s last hope in Ukpo|url=http://www.dailytrust.com.ng/weekly/index.php/travel-leisure/3934-ofala-festival-commoners-last-hope-in-ukpo|access-date=2026-06-06|website=www.dailytrust.com.ng|archive-date=2016-03-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20160308020913/http://www.dailytrust.com.ng/weekly/index.php/travel-leisure/3934-ofala-festival-commoners-last-hope-in-ukpo|url-status=dead}}</ref>.
di nyɛla bɛ ni mali shɛli n labiri n neeri bɛ nanima (Igwe/Obi) ka di mini Igue chuɣu maa nyɛ yim din be [[Benin]] n ti pahi '''''Ine''''', '''''Osi''''' '''''bee Ogbanigbe chuɣu la''''' n be Igbo tinkpansi pam [[Nigeria]] tingbanni.
Lala yuli mi maa ''ofala'', nyɛla din yina yibo bachi dibaayi puuni na - ''ọfọ'' (silimiinsili: authority) ni ''ala'' (silimiinsili: land). <ref>{{Cite news|date=2014-03-14|title=Nigeria’s 10 Famous Festivals {{!}} Nigerian News from Leadership News|language=en-US|work=Nigerian News from Leadership News|url=http://leadership.ng/news/355179/nigerias-10-famous-festivals|access-date=2026-06-18}}</ref>Bɛ puhirila lala chuɣu maa dabaayi, bɛ tooi puhiri limi silimiin goli October ni ''Obi'' ''nima maa ni puhiri li'' (silimiinsili: king) ka di nyɛ talahi n ti ban niŋ amiliya nima yuuni kam.<ref>{{Cite web|last=Okogba|first=Emmanuel|date=2017-08-30|title=Ofala: A period for monarchs to showcase their cultures in Igbo land|url=https://www.vanguardngr.com/2017/08/ofala-period-monarchs-showcase-cultures-igbo-land/|access-date=2026-06-18|website=Vanguard News|language=en-GB}}</ref>
== Taarihi ==
Taarihi yɛltɔɣa shɛŋa wuhiya, ni Ofala chuɣu mo maa nyɛla din ni tooi lahi labi nyaaŋa ha kamani 16th Century nti lihi li dini daa niŋ ka Onitsha niriba yi [[Benin]] ni labi eastern banks din be [[Niger]] [[kom]] maa shee la bɛ ni mi shɛli sahs ŋo Onitsha tiŋ puuni la ka daa zaŋ binshɛŋa m pahi bɛ maŋ zuɣu, kali ni taada nima.
[[Chuɣu]] maa nyɛla din binshɛɣu n-ti '''''Igue''''' '''''chuɣu ka''''' Oba nima ban be [[Benin]] la puhiri li. Taarihi shɛŋa dihitabili ni lala chuɣu maa chaŋmi ti tabi nyu'palli [[chuɣu]] Onitsha ni Maa maa ni bɔri o niriba zaɣ'suŋ maa zuɣu.
Lala chuɣu maa nyɛla din taɣiri ba ka chɛ nyaaŋa ka bi,ka bɛ tooi boonili Inye Ukwu na Nlo di yi ti niŋ ka Obi kpalim incommunicado ka bɛ tumdi bɛ kali tuma din yɛn gu ka taɣi bi niriba maa.<ref>{{Cite web|last=Webmaster|title=Ofala Festival|url=http://www.nico.gov.ng/index.php/joomla-stuff-2/list-all-categories/37-cultural-events/970-ofala-festival|access-date=2026-06-18|website=www.nico.gov.ng|language=en-gb}}</ref>
== Ofala Onitsha ==
Ofala Onitsha nyɛla Ofala chuɣu kurili shɛli Onitsha tiŋbihi ni puhira Nigeria tingbanni. Bɛ tooi puhirili ka October goli ni Onitsha diɛma diɛmbu shee. Ofala chuɣu maa yiliya Igbo nima balli maa ni maa zaa yoli, Onitsha Ofala kuli nyɛla di ko din kuli niŋ ka di nyɛ tuuli Ofala m be Igbo balli maa ni maa.
== Kundivihira ==
817nem8dxspdtda0250z0bkymamhsnf
140783
140782
2026-06-18T20:10:56Z
K.D.Nburidiba
4111
Added a content
140783
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Ofala Festival''' nyɛla chuɣu shɛli yino nima ni puhira
nallee ban kuli yina Onitsha, Umueri, Umuoji ni ban bsɣibaɣi ba maa kamani Aguleri, Nnewi mini Ukpo din be Dunukofia maŋ Gomnanti yaɣili maa<ref>{{Cite web|title=Ofala festival: Commoner’s last hope in Ukpo|url=http://www.dailytrust.com.ng/weekly/index.php/travel-leisure/3934-ofala-festival-commoners-last-hope-in-ukpo|access-date=2026-06-06|website=www.dailytrust.com.ng|archive-date=2016-03-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20160308020913/http://www.dailytrust.com.ng/weekly/index.php/travel-leisure/3934-ofala-festival-commoners-last-hope-in-ukpo|url-status=dead}}</ref>.
di nyɛla bɛ ni mali shɛli n labiri n neeri bɛ nanima (Igwe/Obi) ka di mini Igue chuɣu maa nyɛ yim din be [[Benin]] n ti pahi '''''Ine''''', '''''Osi''''' '''''bee Ogbanigbe chuɣu la''''' n be Igbo tinkpansi pam [[Nigeria]] tingbanni.
Lala yuli mi maa ''ofala'', nyɛla din yina yibo bachi dibaayi puuni na - ''ọfọ'' (silimiinsili: authority) ni ''ala'' (silimiinsili: land). <ref>{{Cite news|date=2014-03-14|title=Nigeria’s 10 Famous Festivals {{!}} Nigerian News from Leadership News|language=en-US|work=Nigerian News from Leadership News|url=http://leadership.ng/news/355179/nigerias-10-famous-festivals|access-date=2026-06-18}}</ref>Bɛ puhirila lala chuɣu maa dabaayi, bɛ tooi puhiri limi silimiin goli October ni ''Obi'' ''nima maa ni puhiri li'' (silimiinsili: king) ka di nyɛ talahi n ti ban niŋ amiliya nima yuuni kam.<ref>{{Cite web|last=Okogba|first=Emmanuel|date=2017-08-30|title=Ofala: A period for monarchs to showcase their cultures in Igbo land|url=https://www.vanguardngr.com/2017/08/ofala-period-monarchs-showcase-cultures-igbo-land/|access-date=2026-06-18|website=Vanguard News|language=en-GB}}</ref>
== Taarihi ==
Taarihi yɛltɔɣa shɛŋa wuhiya, ni Ofala chuɣu mo maa nyɛla din ni tooi lahi labi nyaaŋa ha kamani 16th Century nti lihi li dini daa niŋ ka Onitsha niriba yi [[Benin]] ni labi eastern banks din be [[Niger]] [[kom]] maa shee la bɛ ni mi shɛli sahs ŋo Onitsha tiŋ puuni la ka daa zaŋ binshɛŋa m pahi bɛ maŋ zuɣu, kali ni taada nima.
[[Chuɣu]] maa nyɛla din binshɛɣu n-ti '''''Igue''''' '''''chuɣu ka''''' Oba nima ban be [[Benin]] la puhiri li. Taarihi shɛŋa dihitabili ni lala chuɣu maa chaŋmi ti tabi nyu'palli [[chuɣu]] Onitsha ni Maa maa ni bɔri o niriba zaɣ'suŋ maa zuɣu.
Lala chuɣu maa nyɛla din taɣiri ba ka chɛ nyaaŋa ka bi,ka bɛ tooi boonili Inye Ukwu na Nlo di yi ti niŋ ka Obi kpalim incommunicado ka bɛ tumdi bɛ kali tuma din yɛn gu ka taɣi bi niriba maa.<ref>{{Cite web|last=Webmaster|title=Ofala Festival|url=http://www.nico.gov.ng/index.php/joomla-stuff-2/list-all-categories/37-cultural-events/970-ofala-festival|access-date=2026-06-18|website=www.nico.gov.ng|language=en-gb}}</ref>
== Ofala Onitsha ==
Ofala Onitsha nyɛla Ofala chuɣu kurili shɛli Onitsha tiŋbihi ni puhira Nigeria tingbanni. Bɛ tooi puhirili ka October goli ni Onitsha diɛma diɛmbu shee. Ofala chuɣu maa yiliya Igbo nima balli maa ni maa zaa yoli, Onitsha Ofala kuli nyɛla di ko din kuli niŋ ka di nyɛ tuuli Ofala m be Igbo balli maa ni maa.
== Di puhibu ni di daliri ==
Chuɣu maa tooi piini mi ni kali malifa pishi ni yini zalibu ka gungɔŋ ŋmɛri a paya, wa' barina n ti pahi bɛ taada nima. Wuntaŋni, Obi kpambaliba, saamba ban yi tiŋ shɛŋa na, bɛ taba, paɣiba ni dabba zaa nyɛla ban yɛn yɛ bɛ kali niɛma n chaŋ Nayili maa.
== Kundivihira ==
5cbezz8kk3xqgyu5wfzfsvtf37kh2iq
140784
140783
2026-06-18T20:12:17Z
K.D.Nburidiba
4111
Added a link
140784
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Ofala Festival''' nyɛla chuɣu shɛli yino nima ni puhira
nallee ban kuli yina Onitsha, Umueri, Umuoji ni ban bsɣibaɣi ba maa kamani Aguleri, Nnewi mini Ukpo din be Dunukofia maŋ Gomnanti yaɣili maa<ref>{{Cite web|title=Ofala festival: Commoner’s last hope in Ukpo|url=http://www.dailytrust.com.ng/weekly/index.php/travel-leisure/3934-ofala-festival-commoners-last-hope-in-ukpo|access-date=2026-06-06|website=www.dailytrust.com.ng|archive-date=2016-03-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20160308020913/http://www.dailytrust.com.ng/weekly/index.php/travel-leisure/3934-ofala-festival-commoners-last-hope-in-ukpo|url-status=dead}}</ref>.
di nyɛla bɛ ni mali shɛli n labiri n neeri bɛ nanima (Igwe/Obi) ka di mini Igue chuɣu maa nyɛ yim din be [[Benin]] n ti pahi '''''Ine''''', '''''Osi''''' '''''bee Ogbanigbe chuɣu la''''' n be Igbo tinkpansi pam [[Nigeria]] tingbanni.
Lala yuli mi maa ''ofala'', nyɛla din yina yibo bachi dibaayi puuni na - ''ọfọ'' (silimiinsili: authority) ni ''ala'' (silimiinsili: land). <ref>{{Cite news|date=2014-03-14|title=Nigeria’s 10 Famous Festivals {{!}} Nigerian News from Leadership News|language=en-US|work=Nigerian News from Leadership News|url=http://leadership.ng/news/355179/nigerias-10-famous-festivals|access-date=2026-06-18}}</ref>Bɛ puhirila lala chuɣu maa dabaayi, bɛ tooi puhiri limi silimiin goli October ni ''Obi'' ''nima maa ni puhiri li'' (silimiinsili: king) ka di nyɛ talahi n ti ban niŋ amiliya nima yuuni kam.<ref>{{Cite web|last=Okogba|first=Emmanuel|date=2017-08-30|title=Ofala: A period for monarchs to showcase their cultures in Igbo land|url=https://www.vanguardngr.com/2017/08/ofala-period-monarchs-showcase-cultures-igbo-land/|access-date=2026-06-18|website=Vanguard News|language=en-GB}}</ref>
== Taarihi ==
Taarihi yɛltɔɣa shɛŋa wuhiya, ni Ofala chuɣu mo maa nyɛla din ni tooi lahi labi nyaaŋa ha kamani 16th Century nti lihi li dini daa niŋ ka Onitsha niriba yi [[Benin]] ni labi eastern banks din be [[Niger]] [[kom]] maa shee la bɛ ni mi shɛli sahs ŋo Onitsha tiŋ puuni la ka daa zaŋ binshɛŋa m pahi bɛ maŋ zuɣu, kali ni taada nima.
[[Chuɣu]] maa nyɛla din binshɛɣu n-ti '''''Igue''''' '''''chuɣu ka''''' Oba nima ban be [[Benin]] la puhiri li. Taarihi shɛŋa dihitabili ni lala chuɣu maa chaŋmi ti tabi nyu'palli [[chuɣu]] Onitsha ni Maa maa ni bɔri o niriba zaɣ'suŋ maa zuɣu.
Lala chuɣu maa nyɛla din taɣiri ba ka chɛ nyaaŋa ka bi,ka bɛ tooi boonili Inye Ukwu na Nlo di yi ti niŋ ka Obi kpalim incommunicado ka bɛ tumdi bɛ kali tuma din yɛn gu ka taɣi bi niriba maa.<ref>{{Cite web|last=Webmaster|title=Ofala Festival|url=http://www.nico.gov.ng/index.php/joomla-stuff-2/list-all-categories/37-cultural-events/970-ofala-festival|access-date=2026-06-18|website=www.nico.gov.ng|language=en-gb}}</ref>
== Ofala Onitsha ==
Ofala Onitsha nyɛla Ofala chuɣu kurili shɛli Onitsha tiŋbihi ni puhira [[Nigeria]] tingbanni. Bɛ tooi puhirili ka October goli ni Onitsha diɛma diɛmbu shee. Ofala chuɣu maa yiliya Igbo nima balli maa ni maa zaa yoli, Onitsha Ofala kuli nyɛla di ko din kuli niŋ ka di nyɛ tuuli Ofala m be Igbo balli maa ni maa.
== Di puhibu ni di daliri ==
Chuɣu maa tooi piini mi ni kali malifa pishi ni yini zalibu ka gungɔŋ ŋmɛri a paya, wa' barina n ti pahi bɛ taada nima. Wuntaŋni, Obi kpambaliba, saamba ban yi tiŋ shɛŋa na, bɛ taba, [[Paɣaba|paɣiba]] ni [[dabba]] zaa nyɛla ban yɛn yɛ bɛ kali niɛma n chaŋ Nayili maa.
== Kundivihira ==
pkrh7q2o9hr7hpy5cozh1e7b0hhtusk
Afan Festival
0
33341
140786
139596
2026-06-18T20:22:24Z
K.D.Nburidiba
4111
Added a content
140786
wikitext
text/x-wiki
'''The Afan National Festival''' nyɛla yuuni pulini chuɣu din kannadabisili 1 January goli ni ka Oegworok (Kagoro) nima puhiri li bam be southern Kaduna State maa, Middle Belt (central) Nigeria tingbanni. Lahabali wuhiya ni bɛ ni puhiri li di paai yuun' kɔbisi nahi zuŋɔ 400.
chuɣu maa puhirila January goli ni dabisili 1 Kagoro nayoli din be Kaura Local Government yaɣili maa Kaduna State.
Lala yuli ŋo ''A̠fan'' gbunni nyɛla "zoli" "Tampuli" Gworok tingbanni.
lala zo' waɣinli din be Gworok maa yuli are m booni ''A̠fan A̠gworok'' (ka bɛ niɣinli boli ''Oefan Oegworok'') tiŋ maa nima.glamorous zoli maa bela altitude circa 1,246 meters ko' duli. Ti kara kara tooi zoori ni ka kuɣa gba beni.
== Taarihi saha shɛli nina ni niɛhira. ==
Di yi kana kali polo, chuɣu maa nyɛla din wuhiri bindira kpuɣibu saha yuuni pulini ni piɛli gɔbu piligu ni ti pahi yɛl' shɛŋa zuɣu.
4mhiypmxvmflxsfzkpy3i8bh5wiiafk
140787
140786
2026-06-18T20:39:39Z
K.D.Nburidiba
4111
Added a content
140787
wikitext
text/x-wiki
'''The Afan National Festival''' nyɛla yuuni pulini chuɣu din kannadabisili 1 January goli ni ka Oegworok (Kagoro) nima puhiri li bam be southern Kaduna State maa, Middle Belt (central) Nigeria tingbanni. Lahabali wuhiya ni bɛ ni puhiri li di paai yuun' kɔbisi nahi zuŋɔ 400.
chuɣu maa puhirila January goli ni dabisili 1 Kagoro nayoli din be Kaura Local Government yaɣili maa Kaduna State.
Lala yuli ŋo ''A̠fan'' gbunni nyɛla "zoli" "Tampuli" Gworok tingbanni.
lala zo' waɣinli din be Gworok maa yuli are m booni ''A̠fan A̠gworok'' (ka bɛ niɣinli boli ''Oefan Oegworok'') tiŋ maa nima.glamorous zoli maa bela altitude circa 1,246 meters ko' duli. Ti kara kara tooi zoori ni ka kuɣa gba beni.
== Taarihi saha shɛli nina ni niɛhira. ==
Di yi kana kali polo, chuɣu maa nyɛla din wuhiri bindira kpuɣibu saha yuuni pulini ni piɛli gɔbu piligu ni ti pahi yɛl' shɛŋa zuɣu.
Achi ŋun be tiŋmaani Achi et Al (2019), Afan chuɣu maa daa pihinu kaa di nyɛla Agworok nima ni puhirili Asibiri dali yuuni pulini.asibiri dali Aprilgoli ni (saha ŋɔ di so dabsili 1 January goli ni) yuuni kam yuuni kam bɛ nyɛla ban puhiri lana chuɣu maa n wuhiri tɔbu piligu Atyap nima diɛmda, Agworok nudirigu polo. Saha shɛli chuɣu maa ni pili maa nɔɔɔ,amaa bɛ dihili n tabili ni di daa yuuni n niŋ saha shɛli Ankwai polo nima daa na be Jos-Bauchi Plateau circa 1500 A.D.
dxmbon9az9w1ityg1jzgjaqs7wasfpz
Mawlid
0
33359
140737
139899
2026-06-18T13:41:31Z
K.D.Nburidiba
4111
Added a content
140737
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Mawlid''' (Arabic: مولد) nyɛla yuuni pulini chuɣu shɛli bɛ ni puhira ni teeri Musulinima daa nabi Muhammad dɔɣim dabisili 12 bee 17 Rabi I, goli din pahi ata Musulinima goya puuni.
Musulinima kpeeni so Gök Saladin zuɣu laan paa(<abbr>r.</abbr> 1174–1193), yɛliya ni ŋuna n nyɛ tuuli ŋun pili lala chuɣu maa puhibu, shɛli o ni niŋ n nyam niriba ni jiŋli puuni din daa bɛ Medina. Ka Ottomans daa be Murad III (<abbr>r.</abbr> 1574–1595) daa boli li vuhim dabisili.
Deen' diɛmdiba maa yɛn zalila diɛma maa Mawlid maa dali ka bɛ salindi salima ni duhiriin anabi Muhammad yuli ka binkumda ŋmerina mi ŋmera.binshɛŋa ŋan pahi n niŋdi Mawlidi ni n nyɛ noli kɔbu, yila yilibu, ni diliri.
Moolidi maa niŋbu dali Musulinima pam zaŋdi la dabisili maa lee vuhim dabisili tingbani maa ni zaa din be dunia yaaŋa zuɣu. Ka di nyɛla shɛɣa nima ni zali li n ti pahi suuna nima ata zaligu shikuru la. Dina n-nyɛ Hanafi, Maliki ni Shafi'i.
== Bachi maa ni yi shɛli na ==
Lala bachi ŋɔ ''Mawlid'' yimina Arabiiya bachi ŋɔ ''walad'' ''ni na'', din gbunni nyɛ "bia dɔɣibu " bee "ŋun yina". Hali gba di nyɛla dɔɣim yuli ni tiri dɔɣim dali kam, ''Mawlidi nyɛla mani dɔɣim dali chuɣu. ka dabisili maa dali lahi booni'' Mawlid al-Nabi ka fɔŋ shɛŋa booni li Milad.
== Di dabisa ==
Dimma nima pam nti pahi shiiɣa nima yɛliya, ni Anabi Muhammad daa nyɛla bɛ ni dɔɣi so dabisili 12th Rabi I.ka Twelver Shiɣa nima mi yɛli ni bɛ daa dɔɣi o la dabisili 17th Rabi I.
ez3snrfiar3qtgqaj7ou6rxgpi39lux
140738
140737
2026-06-18T13:44:14Z
Alhaj Darajaati
22
Added a category
140738
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Mawlid''' (Arabic: مولد) nyɛla yuuni pulini chuɣu shɛli bɛ ni puhira ni teeri Musulinima daa nabi Muhammad dɔɣim dabisili 12 bee 17 Rabi I, goli din pahi ata Musulinima goya puuni.
Musulinima kpeeni so Gök Saladin zuɣu laan paa(<abbr>r.</abbr> 1174–1193), yɛliya ni ŋuna n nyɛ tuuli ŋun pili lala chuɣu maa puhibu, shɛli o ni niŋ n nyam niriba ni jiŋli puuni din daa bɛ Medina. Ka Ottomans daa be Murad III (<abbr>r.</abbr> 1574–1595) daa boli li vuhim dabisili.
Deen' diɛmdiba maa yɛn zalila diɛma maa Mawlid maa dali ka bɛ salindi salima ni duhiriin anabi Muhammad yuli ka binkumda ŋmerina mi ŋmera.binshɛŋa ŋan pahi n niŋdi Mawlidi ni n nyɛ noli kɔbu, yila yilibu, ni diliri.
Moolidi maa niŋbu dali Musulinima pam zaŋdi la dabisili maa lee vuhim dabisili tingbani maa ni zaa din be dunia yaaŋa zuɣu. Ka di nyɛla shɛɣa nima ni zali li n ti pahi suuna nima ata zaligu shikuru la. Dina n-nyɛ Hanafi, Maliki ni Shafi'i.
== Bachi maa ni yi shɛli na ==
Lala bachi ŋɔ ''Mawlid'' yimina Arabiiya bachi ŋɔ ''walad'' ''ni na'', din gbunni nyɛ "bia dɔɣibu " bee "ŋun yina". Hali gba di nyɛla dɔɣim yuli ni tiri dɔɣim dali kam, ''Mawlidi nyɛla mani dɔɣim dali chuɣu. ka dabisili maa dali lahi booni'' Mawlid al-Nabi ka fɔŋ shɛŋa booni li Milad.
== Di dabisa ==
Dimma nima pam nti pahi shiiɣa nima yɛliya, ni Anabi Muhammad daa nyɛla bɛ ni dɔɣi so dabisili 12th Rabi I.ka Twelver Shiɣa nima mi yɛli ni bɛ daa dɔɣi o la dabisili 17th Rabi I.
== Kundivihira ==
[[Pubu:Lahabaya zaa]]
ccyrrkjzzkqwgtrrt8gpurzbxyxvjtd
140739
140738
2026-06-18T13:46:23Z
Alhaj Darajaati
22
Added a link
140739
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Mawlid''' (Arabic: مولد) nyɛla yuuni pulini chuɣu shɛli bɛ ni puhira ni teeri Musulinima daa Anabi [[Muhammad]] dɔɣim dabisili 12 bee 17 Rabi I, goli din pahi ata Musulinima goya puuni.
Musulinima kpeeni so Gök Saladin zuɣu laan paa(<abbr>r.</abbr> 1174–1193), yɛliya ni ŋuna n nyɛ tuuli ŋun pili lala chuɣu maa puhibu, shɛli o ni niŋ n nyam niriba ni jiŋli puuni din daa bɛ Medina. Ka Ottomans daa be Murad III (<abbr>r.</abbr> 1574–1595) daa boli li vuhim dabisili.
Deen' diɛmdiba maa yɛn zalila diɛma maa Mawlid maa dali ka bɛ salindi salima ni duhiriin anabi Muhammad yuli ka binkumda ŋmerina mi ŋmera.binshɛŋa ŋan pahi n niŋdi Mawlidi ni n nyɛ noli kɔbu, yila yilibu, ni diliri.
Moolidi maa niŋbu dali Musulinima pam zaŋdi la dabisili maa lee vuhim dabisili tingbani maa ni zaa din be dunia yaaŋa zuɣu. Ka di nyɛla shɛɣa nima ni zali li n ti pahi suuna nima ata zaligu shikuru la. Dina n-nyɛ Hanafi, Maliki ni Shafi'i.
== Bachi maa ni yi shɛli na ==
Lala bachi ŋɔ ''Mawlid'' yimina Arabiiya bachi ŋɔ ''walad'' ''ni na'', din gbunni nyɛ "bia dɔɣibu " bee "ŋun yina". Hali gba di nyɛla dɔɣim yuli ni tiri dɔɣim dali kam, ''Mawlidi nyɛla mani dɔɣim dali chuɣu. ka dabisili maa dali lahi booni'' Mawlid al-Nabi ka fɔŋ shɛŋa booni li Milad.
== Di dabisa ==
Dimma nima pam nti pahi shiiɣa nima yɛliya, ni Anabi Muhammad daa nyɛla bɛ ni dɔɣi so dabisili 12th Rabi I.ka Twelver Shiɣa nima mi yɛli ni bɛ daa dɔɣi o la dabisili 17th Rabi I.
== Kundivihira ==
[[Pubu:Lahabaya zaa]]
ka4dzu2nvi3644blapwxz9i8v0v0nua
140740
140739
2026-06-18T13:47:21Z
Alhaj Darajaati
22
140740
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Mawlid''' (Arabic: مولد) nyɛla yuuni pulini chuɣu shɛli bɛ ni puhira ni teeri Musulinima daa Anabi [[Muhammad]] dɔɣim dabisili 12 bee 17 Rabi I, goli din pahi ata Musulinima goya puuni.
Musulinima kpeeni so Gök Saladin zuɣu laan paa(<abbr>r.</abbr> 1174–1193), yɛliya ni ŋuna n nyɛ tuuli ŋun pili lala chuɣu maa puhibu, shɛli o ni niŋ n nyam niriba ni jiŋli puuni din daa bɛ [[Madina]]. Ka Ottomans daa be Murad III (<abbr>r.</abbr> 1574–1595) daa boli li vuhim dabisili.
Deen' diɛmdiba maa yɛn zalila diɛma maa Mawlid maa dali ka bɛ salindi salima ni duhiriin anabi Muhammad yuli ka binkumda ŋmerina mi ŋmera.binshɛŋa ŋan pahi n niŋdi Mawlidi ni n nyɛ noli kɔbu, yila yilibu, ni diliri.
Moolidi maa niŋbu dali Musulinima pam zaŋdi la dabisili maa lee vuhim dabisili tingbani maa ni zaa din be dunia yaaŋa zuɣu. Ka di nyɛla shɛɣa nima ni zali li n ti pahi suuna nima ata zaligu shikuru la. Dina n-nyɛ Hanafi, Maliki ni Shafi'i.
== Bachi maa ni yi shɛli na ==
Lala bachi ŋɔ ''Mawlid'' yimina Arabiiya bachi ŋɔ ''walad'' ''ni na'', din gbunni nyɛ "bia dɔɣibu " bee "ŋun yina". Hali gba di nyɛla dɔɣim yuli ni tiri dɔɣim dali kam, ''Mawlidi nyɛla mani dɔɣim dali chuɣu. ka dabisili maa dali lahi booni'' Mawlid al-Nabi ka fɔŋ shɛŋa booni li Milad.
== Di dabisa ==
Dimma nima pam nti pahi shiiɣa nima yɛliya, ni Anabi Muhammad daa nyɛla bɛ ni dɔɣi so dabisili 12th Rabi I.ka Twelver Shiɣa nima mi yɛli ni bɛ daa dɔɣi o la dabisili 17th Rabi I.
== Kundivihira ==
[[Pubu:Lahabaya zaa]]
8xy3019kbnkmsong3nva5xtjf5h62fh
Incwala
0
33381
140785
140510
2026-06-18T20:18:06Z
K.D.Nburidiba
4111
Added a link
140785
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Incwala''' (Swazi: [iᵑǀwala]) nyɛla [[kali]] kpani shɛli bɛ ni niŋda ka di kuli bindiri Eswatini tingbani maa nama yɛltɔɣa.<ref>{{Cite web|title=Incwala Festival {{!}} The Kingdom of Eswatini (Swaziland)|url=https://www.thekingdomofeswatini.com/eswatini-experiences/events/incwala-festival/|access-date=2026-06-13|website=The Kingdom of Eswatini|language=en-US}}</ref> Di nyɛla tingbani maa zaa chuɣu ka di kanna yuuni kam.
Deen diɛmdiba ban yina incwala ni nyɛ Eswatini naa maa; Naa yi kani dinŋuna incwala gba kani. Incwala niŋdila saha gbaliŋ kamani goli laasabu, n piini ni incwala bila, ''incwala lencane'', ''incwala lenkhulu''.
deen shɛŋa bɛ ni diɛmda - kamani lusekwane, kuhlamahlama, mini umdvutjulwa - nyɛla din kuli n nyɛ deen' kpami nti lala [[chuɣu]] kurili ŋo kamani Ummemo din niŋdi ni nanima, Incwala mini Umhlanga nyɛla [[Tiŋgbani|tingbani]] maa zaa diɛma ka di zaa nyɛ tiŋ' naa maa mini Naama ni zali shɛli.<ref>{{Cite news|last=Rubicon|date=2025-10-27|title=National events attendance increases immensely -|language=en-US|work=-|url=https://swazidailynews.com/archives/4862|access-date=2026-06-13}}</ref>
== Ban tooi chanili ==
incwala kali maa nyɛla tingbani buɣilaan so bɛ ni mi ''Bemanti'' la ni gbubi di sulinsi (bam bɛ kom ni), bee ''Belwandle'' (ban be mɔɣili ni), dɔmini bɛ toori la [[kom]] mɔɣa maa ni din yɛn kpaŋsi naa maa nam.<ref>{{Cite news|last=Tsabedze|first=Lungile|date=2022-12-26|title=The Eswatini Incwala Annual Festival Explained|language=en-US|work=Swaziland News|url=https://swazilandnewsonline.co.za/the-eswatini-incwala-annual-festival-explained/|access-date=2026-06-13|archive-date=2023-01-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20230113112637/https://swazilandnewsonline.co.za/the-eswatini-incwala-annual-festival-explained/|url-status=dead}}</ref>
Lala niriba maa toondana n nyɛ Ndwandwe yaɣili naa maa ŋun nyari sɔŋsim bidibsi bam be yaɣ'shɛli sani. toondana so gba bela Ndwandwe yaɣili din yina Elwandle nama tiŋa.lala [[dabba]] mo chanimi n ti yoori kom ka bɔri tilahi mɔɣu maani ni kulisi maa ni.
ninvuɣ'timsa ban lahi pahi n nyɛ '''tinsila''' (ŋun kuli tabi naa maa amaa ka pa o zim), ni banlee ŋun za o nuzaa ''insila'', ŋun kuli guri naa maa hali ka diɛma maa ti naai.ni yaha, nabi puɣinga maa ni na shɛba kpa talahi nima ka lee pa nayoli maa polo nima (Dlamini) kuli bi yɛn miri naa maa.
== Binshɛŋa ŋan niŋda ==
'''Bemanti'''
Di piligu, '''Bemanti''' piini ni binbɔri shɛŋa bɛ ni bɔri kuliga maa ni, tiŋbil shɛli bɛ Maputo tooni ka baɣi Mozambique, ni shɛba gba, be Lusutfu kuliga maa polo, Komanzi, ni Mbuluzi. Di maalibu nyɛla laɣingu din nyɛ zaɣ' timsili.
Bemanti nima maa yi ti chana n ti nya Swazi nima maa shɛba bɛ soli maa zuɣu bɛ bɛ duri ba mi(kuhlamahlama) bɛ tin' kpaŋsi maa ni bɛ fari la bɛ dama, binshɛɣu kam bɛ yi nya bɛ dukpula maa ni. bɛ binbɔra bigslisi: pini nima, nuche baŋsi, laɣ' bila, bee binshɛɣu din kuli tu ni bɛ ti bɛ ni fa so maa.
=== Incwala bila ===
Diɛma ŋo puuni, Bemanti yɛn kamina Ludzidzini, Nayili maa. Naa maa mini Bemanti yɛn zinila niɣi zɔŋ ni. Ka bɛ zaŋ dama n ti tiba dama shɛli napaɣa maa ni duɣi (sigodlo), ka bɛ zaŋli yi n ti ti kpamba maa.
Ban beni maa yɛrila Incwala niɛma, ka di nyɛ naɣ' zuuan yɛn pa pa bɛ bɔɣisapima zuɣu hali ni bɛ shɛhi ni, yuya din yirigira yɛn kuli bɛ nudirigu, ka gbaŋpiɛla kuli nyaɣisiri bɛ duɣiri ni, gbuɣin gbana shɛŋa bɛ ni zaŋ pɔbi bɛ maŋsila mi.lala niɛma maa ŋmanila tɔbu niɛma, amaa Incwala [[dabba]] maa ban kuli gbubila dari (''imizaca'', ''umzaca'' singular).
=== Lusekwane ===
''lusekwane'' nyɛla din piini incwala titali maa. Nimaani ka nachimpɔla chani ti toori ''lusekwane'', lala tia timsili maa.lusekwane nyɛla binshɛli din zooiri yaɣ' shɛŋa Eswatini din miri coast maa. Dizooibu ni di yihibu yaha (Egundvwini nama din miri Bulunga zoya maa) ka di pam nyɛ bɛ ni diri shɛli chuɣu maa puhibu ni. nachinpɔla ban be kashi n ni tooi yihi lusekwane maa.
== Kundivihira ==
6nht3ovp431950lt5jn72n5n9aqoi4b
Cape Town International Jazz Festival
0
33412
140751
140623
2026-06-18T14:01:37Z
Alhaj Darajaati
22
140751
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Cape Town International Jazz Festival''' nyɛla yuuni pulini yila chuɣu din puhiri Cape Town, South Africa tingbanni. Di tuuli chuɣu maa daa puhila yuuni 2000 ni yuuni 2005 ka bɛ wuhi ni dina n nyɛ chuɣu kara puuni dibaa African tingbanni zaa.
Bɛ daa na boonili lala chuɣu ŋɔ "Cape Town North Sea Jazz Festival" pirinla bɛ daa puhi la chuɣu maa North Sea Jazz Netherland tingbanni maa zuɣu. Yuuni 2006, daabia Iqbal Survé's Sekunjalo daa arizichi daa kpalim espAfrika ni, company shɛli puuni bɛ ni daa puhiri chuɣu maa.
== Taarihi ==
Cape Town International Jazz chuɣu maa daa pilila yuuni 2000 m pahi North Sea Jazz chuɣu zuɣu.di daa pahila bɛ gbaai bi ni din daa yɛn che ka bɛ mini espAfrika (South Africa diɛma compani shɛli Rashid Lombard ni zaŋ o nuu m-pa shɛli zuɣu.) and Mojo Concerts BV, ban daa kpa North Sea Jazz Festival.
fi piligu n daa bala ka jazz chuɣu nima zaŋ bɛ baa bahi mo ni chaŋ ti puhi chuɣu South Africa tingbanni. Chuɣu maa nyɛla din puhiri yuuni kam naɣila yuuni 2005 kamani North Sea Jazz Festival. Thereafter, din bɛ 2005xaŋchsns lala chuɣu maa daa nyɛla bɛ ni labi m boli shɛli Cape Town International Jazz Festival pirinla bɛ mini ba biɛhigu saha ŋɔ zuɣu.
Chuɣu maa din pun zooimi tum di piligu saha zaa yuuni 2000, lsla zuɣu, ban chani ko gba zooi mi kamani 14,000 conceeti niriba hali ni 2000 ni 34,000 conceeti niriba yuuni 2013 bɛ 2003 kpɛbu ni, diɛma maa daa niŋla Good Hope Centre amaa ka daa lee muɣi li dinzuɣu bini din gbaai yuuni 2004, hali ni zuŋɔ diɛma maa diɛmdi la CTICC.
=== Lawsuit ===
Yuuni 2000, North Sea Jazz Festival daa chaŋ la Cape Town, South Africa bɛ tuuli chandi ni. Bini din gbaai yuuni 2000 hali ni yuuni 2005, bɛ daa lɛbila chuɣu maa ''North Sea Jazz Festival'' ''ka di pahi alikawuli din bɛ bɛ mini'' espAfrika ni Mojo Conceeti nima sunsuuni maa.
== Kundivihira ==
[[Pubu:Lahabaya zaa]]
4n1hy0hsj203kivi42e4mqplq8p5d5o
Umhlanga (ceremony)
0
33421
140752
140673
2026-06-18T14:02:32Z
Alhaj Darajaati
22
140752
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[Lahabali kɔligu:Reed Dance Festival 2006-001.jpg|thumb|bipuɣibila ŋun bɛ reed waa chuɣu ni]]
'''Umhlanga''' bɛ '''Reed Dance''' chuɣu nyɛla Swazi [[chuɣu]] shɛli bini puhiri yuuni kam bi puhiri li mi silimi gɔli [[August]] bahigu bɛ silimi gɔli [[September]] piligu.<ref name=":0">{{Cite web|last=kbraun@africaonline.co.sz|title=Swaziland National Trust Commission - Cultural Resources - The Umhlanga or Reed Dance|url=http://www.sntc.org.sz/cultural/umhlanga.asp|access-date=2026-06-17|website=www.sntc.org.sz|archive-date=2009-08-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20090828032318/http://www.sntc.org.sz/cultural/umhlanga.asp|url-status=dead}}</ref> Eswatini saha, Swazi bipuɣisi mini paɣa shɛba ban na ka doo yili pam nyɛla ban yɛn kpɛɣi napuŋ bi ya nayili sambani hali ni Ludziddini Royal Village ni bi ti pahi ka bi puhi lala dabaa anii chuɣu ŋɔ ni.<ref>{{Cite web|last=Administrator|title=Welcome To Swaziland - Umhlanga / Reed Dance|url=http://www.welcometoswaziland.com/index.php?option=com_content&task=view&id=19&Itemid=77|access-date=2026-06-17|website=www.welcometoswaziland.com|archive-date=2007-01-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20070106195434/http://www.welcometoswaziland.com/index.php?option=com_content&task=view&id=19&Itemid=77|url-status=dead}}</ref>
Zuŋɔ Reed Dance pa nyɛla bini labi m taɣi Umcwasho chuɣu la. Di yi kana lala saha maa bipuɣsi ban na bi niŋ amiliya nyɛla bini laɣimdi shɛba zaŋ jɛndi bi yuma. Paɣa so ŋun bi niŋ amiliya ka bi zaŋ o ti pua daŋ nyɛla ban yɛn bo nahu n ti bi tiŋ naa maa.<ref name=":0" />
== Taarihi ==
Umhlanga nyɛla bi ni daa kpa shɛli Eswatini 1940s la saha Sobhuza II zama maa saha, ka di nyɛ amchwasho chuɣu ka bi kpɛɣi. Reed Dance na kuli nyɛla bini niŋdi shɛli saha ŋɔ Eswatini. South Africa puuni reed dance nyɛla bini daa kpa shɛli yuuni 1991ka di nyɛ Goodwill Zwelithini ŋun daa nyɛ na kuro n ti Zulus nima n daa nyɛ ŋun kpa li. Lala waa ŋɔ nyɛla din niŋdi Nongoma, Kraal naa zuɣu yili n ti Zulus nanima, [[South Africa]] puuni.<ref>{{Cite book|last=McNeill|first=Fraser G.|url=https://books.google.com.gh/books?id=5Txv95anBbAC&pg=PA27&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false|title=AIDS, Politics, and Music in South Africa|date=2011-10-31|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-1-139-49959-0|language=en}}</ref><ref>{{Cite book|last=Ivanovic|first=Milena|url=https://books.google.com.gh/books?id=fZ6Wb8AptvYC&pg=PA155&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false|title=Cultural Tourism|date=2008|publisher=Juta and Company Ltd|isbn=978-0-7021-7185-7|language=en}}</ref>
== South Africa ==
[[Lahabali kɔligu:South africa - zulu reed dance ceremony (6563648943).jpg|thumb|Umkhosi woMhlanga chuɣu din niŋdi Nongoma, South African ]]
South Africa puuni chuɣu ŋɔ nyɛla bini mi shɛli '''Umkhosi WoMhlanga''', ka bi puhiri li yuuni kam silimi gɔli September ni, bi puhiri li la Enyokwni na yili din bɛ Nongoma. Bipuɣsi ŋɔ nyɛla ban yiri Zululand boba ni yaɣa, hali saha ŋɔ niriba bɛla nyɛla ban yiri [[Eswatini]], [[Botswana]] mini Pondoland.
Paɣasara ŋɔ nyɛla bini yɛn zahim shɛba n nyɛ bi paliya poi, amaa saha ŋɔ bi bila nyɛla ba pam, poi ka bi naa yi pahi lala chuɣu ŋɔ ni. Ban nyɛ ban pali maa nyɛla bini chɛ ka shɛba ban yɛn yina ni biha ka bin shɛli bi limsi li ka so kpalan nyiri chɛo ka bi nyirivari gba doya, n ti pahi yari mini sashes din kom nyɛ balibu, din wuhiri bini kpaŋ bi maŋ shɛm ka gbebu bi maŋ maa. Sashes ŋɔ nahangbaŋ ŋɔ nyɛla sin wuhira bipuɣbili maa sashɛi din n nyɛ o puhi o zuɣu bɛ bi na bi puhi o zuɣu.
Chuɣu ŋɔ ni bipuɣsi ŋɔ nyɛla ban ʒiri reed waɣali, ka di nyɛ bini suugi shɛli n suŋ saha shɛli n zaani naa maa tooni bini wari waa maa saha shɛli maa. Bi nyɛla ban maari bi ma n nyɛri reed waɣali mini din mali yaa, n ʒili nyɛm bi zuɣurini n do zoli maa hali ni Enyokeni nayili. Bi nyɛla ban mali toondana ŋun n nyɛ Zulu nabipuɣiga, ŋun n yɛn bɛ tooni hali ka bi ti naagi chuɣu maa yɛli kam. A reed yi kabigi solini di wuhirimi ni a pon nyɛla ŋun mi doo.
Goodwill Zwelithini daa nyɛla ŋun labi kpa lala chuɣu ŋɔ ka o niya nyɛmi ni o kpaŋsi Zulu bipuɣisi ka gu ka taɣa bi maŋ ka chɛ yoliyolim hali n ti niŋ amiliya ka lahi balibu dori shɛli bini boli HIV la. Yuuni 2007 puuni, paɣasara ban kalinli yiŋsi 30,000 n daa nyɛ ban puhi chuɣu ŋɔ. Ban yulindi ka chuɣu ŋɔ puhiaa nyɛla ban zali zaligu ka saɣasiri ban ŋaari anfooni nima ka chɛ vihigu yimina n wuhiri ni bi shɛba nyɛla ban zaŋdili n pahiri pornographic wɛbsite puuni.<ref>{{Cite web|last=unknown|title=Goodwill says virginity testing here to stay|url=http://www.sowetanlive.co.za/sowetan/archive/2007/09/10/goodwill-says-virginity-testing-here-to-stay|access-date=2026-06-17|website=Sowetan LIVE|archive-date=2014-08-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20140812025432/http://www.sowetanlive.co.za/sowetan/archive/2007/09/10/goodwill-says-virginity-testing-here-to-stay|url-status=dead}}</ref>
Yuuma din gari maa ni, South African gomlanti kuro Jacob Zuma nyɛla ŋun bɛ ʒii maa ni o mamaŋ, mini Premier n ti KwaZulu-Natal Zweli Mkhize.<ref>{{Cite web|title=The Witness {{!}} Your compass in the community|url=https://witness.co.za/|access-date=2026-06-17|website=The Witness|language=en-GB}}</ref>
== Eswatini ==
[[Lahabali kɔligu:Reed Dance Festival 2006-018.jpg|thumb|yuuni 2006 Reed waa, Labamba puuni]]
[[Lahabali kɔligu:Princess at the Reed Dance in Eswatini.jpg|thumb|nabipuɣiga Sikhanyiso Dlamini n wari waa Unhlanga yuunib2096, o yi la o ko domishi o pilila Kobi ʒihi o zuɣu ni.]]
Eswatina puuni, chuɣu ŋɔ piligirimi ka bipuɣsi laɣim napaɣa yiŋa, din pa bɛ Ludzidzini Royal Village. Bi yi paana napaɣa maa yiŋ. Di nɛibɛɣu yuŋ bipuɣisi ŋɔ nyɛla ban waligi n gili tiŋ shɛŋa din baɣali ni bi ti gbaagi reeds waɣala. Di nɛibɛɣu bini laɣim reeds maa n zaŋli n labina napaɣa maa yiŋ ka bi ti zaŋli n liɣi reed windscreen voya din gili lala nnam tiŋ maa .
Bi ni tiba dabisili ka bi vuhi ka paɣi nɛima, di nyaaga, bi nyɛla ban malindi shɛli din n nyɛ bi laɣimdi bi kali nɛima kamani yari nyiŋgokɔriga, chaɣala (anklets) ka bi zaŋ la cocoons n mali li,sashes mini mukuriti. Bi pam nyɛla ban gbebi muɣani suhi shɛŋa bini daa zaŋ n gbaagi reeds maa ka di wuhiri ni bi nyɛla ban pali. Din nyaaga bini yili yila ka wa waa ka pɛ foli nayili maa sanbani nanima maa tooni n ti pahi asanzanima spectators mini ninyuli yulindi ba. Din nyaaga bini pu ba zaŋ jɛndi tiŋsi n zaŋ ba chaŋ chaŋ sunsuni ka bi ti dɛim n ti salo maa . Nabipuɣisi mini nayili maa bipuɣulisi nyɛla ban gba pahiri reed waa maa nika bi waligi ba ni kobi ʒihi shɛŋa bini zaŋdi niŋdi bi zuɣuri ni maa.
Saha ŋɔ Reed Dance nyɛla bini nyɛ shɛli 1940s puuni ka di nyɛla umcwasho kali puuni, din ni ka bipuɣisi daa nyɛ bini pu shɛba zaŋ jɛndi bi yuma ni di kpaŋsi bi maŋ gbebu.<ref>{{Cite web|last=kbraun@africaonline.co.sz|title=Swaziland Digital Archives - a photographic record of Swaziland|url=http://www.sntc.org.sz/sdphotos/photos.asp?pg=8&decade=189|access-date=2026-06-17|website=www.sntc.org.sz|archive-date=2011-06-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20110614064018/http://www.sntc.org.sz/sdphotos/photos.asp?pg=8&decade=189|url-status=dead}}</ref> Di yi ti ni ka bi bi paɣaba, bi nyɛla ban yɛn tum n ti napaɣa n ti waa wabu ni feasts. Ka bini niŋdili yuuni kam maa daliri nyɛmi ni bi kpaŋsi paɣa maŋ gbebu, n tum tuma n ti na paɣa ka kpaŋsi nagbayini paɣaba maa ka bi ni tooi laɣim n tum tuma.<ref name=":0" />
== Zahim maa nagbankpɛm ==
You Tube nim nyɛla ban bi sahi n ti li ka bi daliri nyɛmi di bi tu ni bihi yuli, ka ban daa zaŋ li niŋ din ni maa suhuri daa yiŋsi. Ban n daa nyɛ Lazi Dlamini, zuɣulana n ti TV Yabantu, tuma duzuɣu ban nu pa pohim zuɣu siini bahibuni maa, ka bi niya nyɛmi ni bi gu, ka zali ka lahi mali Africa kali dariza. Bi nyɛla ban tumdi ni kaya ban kalinli gari 200 duniya ni n ti pahi tiŋshɛŋa din baɣaEswatini, Dlamini daa nyɛla ŋun tɔ ayorimo bu shɛm zaa zaŋ jɛndi Google din yɛn chɛ ka bi labi tɛhi yɛtɔlɣa maa zuɣu. You Tube daa tim saandani, ka daa pa chɛ ka zaŋdi Afrika kali maŋa n niŋdi din ni. Lahabali daa yina tuma duzuɣu maa niri sani n wuhi ni bi daa nyɛla ban labi n sahi n ti ka di nyɛla ni di pa Google zalikpana ni bi zahisi zahim di yi kani kali tuma zaŋ wuhi salobɛ taɣada polo.<ref>{{Cite news|date=2017-10-13|title=YouTube lifts Swazi bare-breasted dancer restrictions|language=en-GB|work=BBC News|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-africa-41612863|access-date=2026-06-17}}</ref><ref>{{Cite web|last=Allison|first=Simon|date=2017-10-12|title=‘Hey Google, our breasts aren’t sexual’|url=https://mg.co.za/news/africa/2017-10-12-hey-google-our-breasts-aren-t-sexual/|access-date=2026-06-17|website=Mail & Guardian|language=en-ZA}}</ref>
== Shilimalibu ==
Chuɣu ŋɔ dabisili nyɛla bi gbaari shɛli zaŋ jɛndi gɔli maa ni bɛ shɛm. Gɔli maa ni ti niŋ zaɣa muni, chuɣu maa nyɛla din piligir. Yaɣa shɛŋa reed maa ni bɛ maa nyɛla bini yɛn kaagi shɛli n-nyɛ nyɛ di bɛni bɛi di sahi gbaabu. Shili maa malibu shɛŋa n nyɛ bini bo bihigu shɛi n ti bi puɣusi ŋɔ, Alaafee, bindiri, bini zaŋ bin shɛŋa n ziba bi constituencies ni hali ni royal Kraal. Di yi kana constituency puuni, constituency nim maa piiri la bi nini ni tiɣi nachimba anahi shɛba ka bi zaŋ ba n chaŋ. Di yi niŋ ka bin shɛli niŋ talahi bi puuni nachimba ayi nyɛla ban yɛn labi yiŋ n ti ti lahabali maa. Poi ka bi naayi chaŋ bipuɣisi ŋɔ nyɛla ban bohindi kali yila nima mini kali wahi.bipuɣisi ŋɔ nyɛla ban laɣimdi bi kaya nɛima ŋɔ yiŋa poi ka bi nayi chaŋ.'
== Ninnɛisim taɣabu ==
Bipuɣisi ŋɔ daa yi nyɛla ban gberi polo ni saha ŋɔ bi gberila tent nim puuni. Saha ŋɔ bi pa nyɛla ban kpɛri loori kabdin daa nyɛ ka bi chaŋ tiŋgbani ka ʒi reed bi zuɣu ni maa. Sipekanima nima ka bi pa mali n piligiri yila din ka bi lahi mali n wuhiri bini yɛn yili yili shɛli. Saha ŋɔ bi nyɛla pa nyɛla ban molindili di puhibu dabsa pohimzuɣu kamani internet, Social media, walansi zuɣu n ti pahi tarivisa zuɣu.
== Kundivihira ==
[[Pubu:Lahabaya zaa]]
58z2n30nuzg54mac03tkzby8qvokbod
Harare International Festival of the Arts
0
33425
140729
140622
2026-06-18T13:28:27Z
K.D.Nburidiba
4111
Added a reference
140729
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Harare International Festival of the Arts''' ('''HIFA''') nyɛla Africa nima tiŋduya polo chuɣu titali.<ref>{{Cite web|title=HIFA 2013 {{!}} WHAT'S NEXT…|url=http://www.hifa.co.zw/|access-date=2026-06-18|website=www.hifa.co.zw|language=en-US}}</ref>ka bɛ daa kpali yuuni 1999 Manuel Bagorro ni daa kpali ka di daa niŋdili yuuni kam April goli bahigu bee May goli piligu Harare puuni, Zimbabwe tiŋzuɣu. lala bakɔi chuɣu ŋo maa nyɛla din chani ni yela dibaa anu: theatre, yila, waa, fine art, salima.
== diniŋbi tɔm ti zileli ni ==
Chuɣu shɛli din kpa talahi HIFA ni tɔm ka wuhiribiɛhigu shɛli Zimbabwe ni be zuɣu pala zaɣ' bila. yuuni 2008 daa nyɛla yuuni shɛli din daa niŋ li tɔm chuɣu maa puhibu ni, ka bɛ piibupiibu ni daa mali yɛltɔɣ' bibihi.dina ni daa che ka Zimbabwean Dollar daa dɔni tiŋa.
== Sɔŋsim ==
pirinla maŋ sulinsi zuɣu, HIFA daa bɔrila sɔŋsim la maŋsɔŋsim tuma duu nima sani, n-ti pahi local businesses mini tiŋduya laɣ' paŋbo kpalanzuya nima. Sɔŋsim shɛŋa daa kamina niriba pam sani ni laɣinsi shɛba ban be Harare.
== Kundivihira ==
7mwsru6f9dbwpnm5fzy7l1a0emci96o
140730
140729
2026-06-18T13:29:38Z
K.D.Nburidiba
4111
Added a reference
140730
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Harare International Festival of the Arts''' ('''HIFA''') nyɛla Africa nima tiŋduya polo chuɣu titali.<ref>{{Cite web|title=HIFA 2013 {{!}} WHAT'S NEXT…|url=http://www.hifa.co.zw/|access-date=2026-06-18|website=www.hifa.co.zw|language=en-US}}</ref>ka bɛ daa kpali yuuni 1999 Manuel Bagorro ni daa kpali ka di daa niŋdili yuuni kam April goli bahigu bee May goli piligu Harare puuni, Zimbabwe tiŋzuɣu. lala bakɔi chuɣu ŋo maa nyɛla din chani ni yela dibaa anu: theatre, yila, waa, fine art, salima.
== diniŋbi tɔm ti zileli ni ==
Chuɣu shɛli din kpa talahi HIFA ni tɔm ka wuhiribiɛhigu shɛli Zimbabwe ni be zuɣu pala zaɣ' bila. yuuni 2008 daa nyɛla yuuni shɛli din daa niŋ li tɔm chuɣu maa puhibu ni,<ref>{{Cite news|date=2008-04-24|title=Zimbabwe festival diary|language=en-GB|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/7339509.stm|access-date=2026-06-18}}</ref> ka bɛ piibupiibu ni daa mali yɛltɔɣ' bibihi.dina ni daa che ka Zimbabwean Dollar daa dɔni tiŋa.
== Sɔŋsim ==
pirinla maŋ sulinsi zuɣu, HIFA daa bɔrila sɔŋsim la maŋsɔŋsim tuma duu nima sani, n-ti pahi local businesses mini tiŋduya laɣ' paŋbo kpalanzuya nima. Sɔŋsim shɛŋa daa kamina niriba pam sani ni laɣinsi shɛba ban be Harare.
== Kundivihira ==
4ynef2r4jkp9sbeh266evdrfrfebkbb
140731
140730
2026-06-18T13:30:24Z
K.D.Nburidiba
4111
Added a reference
140731
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Harare International Festival of the Arts''' ('''HIFA''') nyɛla Africa nima tiŋduya polo chuɣu titali.<ref>{{Cite web|title=HIFA 2013 {{!}} WHAT'S NEXT…|url=http://www.hifa.co.zw/|access-date=2026-06-18|website=www.hifa.co.zw|language=en-US}}</ref>ka bɛ daa kpali yuuni 1999 Manuel Bagorro ni daa kpali ka di daa niŋdili yuuni kam April goli bahigu bee May goli piligu Harare puuni, Zimbabwe tiŋzuɣu. lala bakɔi chuɣu ŋo maa nyɛla din chani ni yela dibaa anu: theatre, yila, waa, fine art, salima.
== diniŋbi tɔm ti zileli ni ==
Chuɣu shɛli din kpa talahi HIFA ni tɔm ka wuhiribiɛhigu shɛli Zimbabwe ni be zuɣu pala zaɣ' bila. yuuni 2008 daa nyɛla yuuni shɛli din daa niŋ li tɔm chuɣu maa puhibu ni,<ref>{{Cite news|date=2008-04-24|title=Zimbabwe festival diary|language=en-GB|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/7339509.stm|access-date=2026-06-18}}</ref> <ref>{{Cite news|date=2008-04-30|title=Seven days of fantasy in a city of crushing reality|language=en-GB|work=The Guardian|url=https://www.theguardian.com/world/2008/apr/30/zimbabwe.theatre|access-date=2026-06-18|issn=0261-3077}}</ref>ka bɛ piibupiibu ni daa mali yɛltɔɣ' bibihi.dina ni daa che ka Zimbabwean Dollar daa dɔni tiŋa.
== Sɔŋsim ==
pirinla maŋ sulinsi zuɣu, HIFA daa bɔrila sɔŋsim la maŋsɔŋsim tuma duu nima sani, n-ti pahi local businesses mini tiŋduya laɣ' paŋbo kpalanzuya nima. Sɔŋsim shɛŋa daa kamina niriba pam sani ni laɣinsi shɛba ban be Harare.
== Kundivihira ==
oiqcjhoe8qxdk5z13akt2sli873xd7o
140732
140731
2026-06-18T13:31:23Z
K.D.Nburidiba
4111
Added a reference
140732
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Harare International Festival of the Arts''' ('''HIFA''') nyɛla Africa nima tiŋduya polo chuɣu titali.<ref>{{Cite web|title=HIFA 2013 {{!}} WHAT'S NEXT…|url=http://www.hifa.co.zw/|access-date=2026-06-18|website=www.hifa.co.zw|language=en-US}}</ref>ka bɛ daa kpali yuuni 1999 Manuel Bagorro ni daa kpali ka di daa niŋdili yuuni kam April goli bahigu bee May goli piligu Harare puuni, Zimbabwe tiŋzuɣu. lala bakɔi chuɣu ŋo maa nyɛla din chani ni yela dibaa anu: theatre, yila, waa, fine art, salima.
== diniŋbi tɔm ti zileli ni ==
Chuɣu shɛli din kpa talahi HIFA ni tɔm ka wuhiribiɛhigu shɛli Zimbabwe ni be zuɣu pala zaɣ' bila. yuuni 2008 daa nyɛla yuuni shɛli din daa niŋ li tɔm chuɣu maa puhibu ni,<ref>{{Cite news|date=2008-04-24|title=Zimbabwe festival diary|language=en-GB|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/7339509.stm|access-date=2026-06-18}}</ref> <ref>{{Cite news|date=2008-04-30|title=Seven days of fantasy in a city of crushing reality|language=en-GB|work=The Guardian|url=https://www.theguardian.com/world/2008/apr/30/zimbabwe.theatre|access-date=2026-06-18|issn=0261-3077}}</ref>ka bɛ piibupiibu ni daa mali yɛltɔɣ' bibihi.<ref>{{Cite news|date=2008-04-03|title=Mugabe's Zanu-PF loses majority|language=en-GB|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/7326968.stm|access-date=2026-06-18}}</ref>dina ni daa che ka Zimbabwean Dollar daa dɔni tiŋa.
== Sɔŋsim ==
pirinla maŋ sulinsi zuɣu, HIFA daa bɔrila sɔŋsim la maŋsɔŋsim tuma duu nima sani, n-ti pahi local businesses mini tiŋduya laɣ' paŋbo kpalanzuya nima. Sɔŋsim shɛŋa daa kamina niriba pam sani ni laɣinsi shɛba ban be Harare.
== Kundivihira ==
nc0hq193dk9j0tgmufhc9juepci16r2
140733
140732
2026-06-18T13:31:42Z
K.D.Nburidiba
4111
Added a link
140733
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Harare International Festival of the Arts''' ('''HIFA''') nyɛla [[Afrika|Africa]] nima tiŋduya polo chuɣu titali.<ref>{{Cite web|title=HIFA 2013 {{!}} WHAT'S NEXT…|url=http://www.hifa.co.zw/|access-date=2026-06-18|website=www.hifa.co.zw|language=en-US}}</ref>ka bɛ daa kpali yuuni 1999 Manuel Bagorro ni daa kpali ka di daa niŋdili yuuni kam April goli bahigu bee May goli piligu Harare puuni, Zimbabwe tiŋzuɣu. lala bakɔi chuɣu ŋo maa nyɛla din chani ni yela dibaa anu: theatre, yila, waa, fine art, salima.
== diniŋbi tɔm ti zileli ni ==
Chuɣu shɛli din kpa talahi HIFA ni tɔm ka wuhiribiɛhigu shɛli Zimbabwe ni be zuɣu pala zaɣ' bila. yuuni 2008 daa nyɛla yuuni shɛli din daa niŋ li tɔm chuɣu maa puhibu ni,<ref>{{Cite news|date=2008-04-24|title=Zimbabwe festival diary|language=en-GB|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/7339509.stm|access-date=2026-06-18}}</ref> <ref>{{Cite news|date=2008-04-30|title=Seven days of fantasy in a city of crushing reality|language=en-GB|work=The Guardian|url=https://www.theguardian.com/world/2008/apr/30/zimbabwe.theatre|access-date=2026-06-18|issn=0261-3077}}</ref>ka bɛ piibupiibu ni daa mali yɛltɔɣ' bibihi.<ref>{{Cite news|date=2008-04-03|title=Mugabe's Zanu-PF loses majority|language=en-GB|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/7326968.stm|access-date=2026-06-18}}</ref>dina ni daa che ka Zimbabwean Dollar daa dɔni tiŋa.
== Sɔŋsim ==
pirinla maŋ sulinsi zuɣu, HIFA daa bɔrila sɔŋsim la maŋsɔŋsim tuma duu nima sani, n-ti pahi local businesses mini tiŋduya laɣ' paŋbo kpalanzuya nima. Sɔŋsim shɛŋa daa kamina niriba pam sani ni laɣinsi shɛba ban be Harare.
== Kundivihira ==
3q29pkdgwqpq25b7s41tpcjq3o9c3oo
140734
140733
2026-06-18T13:32:07Z
K.D.Nburidiba
4111
Added a link
140734
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Harare International Festival of the Arts''' ('''HIFA''') nyɛla [[Afrika|Africa]] nima tiŋduya polo chuɣu titali.<ref>{{Cite web|title=HIFA 2013 {{!}} WHAT'S NEXT…|url=http://www.hifa.co.zw/|access-date=2026-06-18|website=www.hifa.co.zw|language=en-US}}</ref>ka bɛ daa kpali yuuni 1999 Manuel Bagorro ni daa kpali ka di daa niŋdili yuuni kam April goli bahigu bee May goli piligu Harare puuni, [[Zimbabwe]] tiŋzuɣu. lala bakɔi chuɣu ŋo maa nyɛla din chani ni yela dibaa anu: theatre, yila, waa, fine art, salima.
== diniŋbi tɔm ti zileli ni ==
Chuɣu shɛli din kpa talahi HIFA ni tɔm ka wuhiribiɛhigu shɛli Zimbabwe ni be zuɣu pala zaɣ' bila. yuuni 2008 daa nyɛla yuuni shɛli din daa niŋ li tɔm chuɣu maa puhibu ni,<ref>{{Cite news|date=2008-04-24|title=Zimbabwe festival diary|language=en-GB|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/7339509.stm|access-date=2026-06-18}}</ref> <ref>{{Cite news|date=2008-04-30|title=Seven days of fantasy in a city of crushing reality|language=en-GB|work=The Guardian|url=https://www.theguardian.com/world/2008/apr/30/zimbabwe.theatre|access-date=2026-06-18|issn=0261-3077}}</ref>ka bɛ piibupiibu ni daa mali yɛltɔɣ' bibihi.<ref>{{Cite news|date=2008-04-03|title=Mugabe's Zanu-PF loses majority|language=en-GB|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/7326968.stm|access-date=2026-06-18}}</ref>dina ni daa che ka Zimbabwean Dollar daa dɔni tiŋa.
== Sɔŋsim ==
pirinla maŋ sulinsi zuɣu, HIFA daa bɔrila sɔŋsim la maŋsɔŋsim tuma duu nima sani, n-ti pahi local businesses mini tiŋduya laɣ' paŋbo kpalanzuya nima. Sɔŋsim shɛŋa daa kamina niriba pam sani ni laɣinsi shɛba ban be Harare.
== Kundivihira ==
ej13i7r6fbbh0tir3or5fff066rgpps
140735
140734
2026-06-18T13:33:11Z
K.D.Nburidiba
4111
Added a link
140735
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Harare International Festival of the Arts''' ('''HIFA''') nyɛla [[Afrika|Africa]] nima tiŋduya polo chuɣu titali.<ref>{{Cite web|title=HIFA 2013 {{!}} WHAT'S NEXT…|url=http://www.hifa.co.zw/|access-date=2026-06-18|website=www.hifa.co.zw|language=en-US}}</ref>ka bɛ daa kpali yuuni 1999 Manuel Bagorro ni daa kpali ka di daa niŋdili yuuni kam April goli bahigu bee May goli piligu Harare puuni, [[Zimbabwe]] tiŋzuɣu. lala bakɔi chuɣu ŋo maa nyɛla din chani ni yela dibaa anu: theatre, yila, waa, fine art, salima.
== diniŋbi tɔm ti zileli ni ==
[[Chuɣu]] shɛli din kpa talahi HIFA ni tɔm ka wuhiribiɛhigu shɛli Zimbabwe ni be zuɣu pala zaɣ' bila. yuuni 2008 daa nyɛla yuuni shɛli din daa niŋ li tɔm chuɣu maa puhibu ni,<ref>{{Cite news|date=2008-04-24|title=Zimbabwe festival diary|language=en-GB|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/7339509.stm|access-date=2026-06-18}}</ref> <ref>{{Cite news|date=2008-04-30|title=Seven days of fantasy in a city of crushing reality|language=en-GB|work=The Guardian|url=https://www.theguardian.com/world/2008/apr/30/zimbabwe.theatre|access-date=2026-06-18|issn=0261-3077}}</ref>ka bɛ piibupiibu ni daa mali yɛltɔɣ' bibihi.<ref>{{Cite news|date=2008-04-03|title=Mugabe's Zanu-PF loses majority|language=en-GB|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/7326968.stm|access-date=2026-06-18}}</ref>dina ni daa che ka Zimbabwean Dollar daa dɔni tiŋa.
== Sɔŋsim ==
pirinla maŋ sulinsi zuɣu, HIFA daa bɔrila sɔŋsim la maŋsɔŋsim tuma duu nima sani, n-ti pahi local businesses mini tiŋduya laɣ' paŋbo kpalanzuya nima. Sɔŋsim shɛŋa daa kamina niriba pam sani ni laɣinsi shɛba ban be Harare.
== Kundivihira ==
abiyihoxx78y650ycrhv7whatajlyn8
140736
140735
2026-06-18T13:34:28Z
K.D.Nburidiba
4111
Added a link
140736
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Harare International Festival of the Arts''' ('''HIFA''') nyɛla [[Afrika|Africa]] nima tiŋduya polo chuɣu titali.<ref>{{Cite web|title=HIFA 2013 {{!}} WHAT'S NEXT…|url=http://www.hifa.co.zw/|access-date=2026-06-18|website=www.hifa.co.zw|language=en-US}}</ref>ka bɛ daa kpali yuuni 1999 Manuel Bagorro ni daa kpali ka di daa niŋdili yuuni kam April goli bahigu bee May goli piligu Harare puuni, [[Zimbabwe]] tiŋzuɣu. lala bakɔi chuɣu ŋo maa nyɛla din chani ni yela dibaa anu: theatre, yila, waa, fine art, salima.
== diniŋbi tɔm ti zileli ni ==
[[Chuɣu]] shɛli din kpa talahi HIFA ni tɔm ka wuhiribiɛhigu shɛli [[Zimbabwe]] ni be zuɣu pala zaɣ' bila. yuuni 2008 daa nyɛla yuuni shɛli din daa niŋ li tɔm chuɣu maa puhibu ni,<ref>{{Cite news|date=2008-04-24|title=Zimbabwe festival diary|language=en-GB|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/7339509.stm|access-date=2026-06-18}}</ref> <ref>{{Cite news|date=2008-04-30|title=Seven days of fantasy in a city of crushing reality|language=en-GB|work=The Guardian|url=https://www.theguardian.com/world/2008/apr/30/zimbabwe.theatre|access-date=2026-06-18|issn=0261-3077}}</ref>ka bɛ piibupiibu ni daa mali yɛltɔɣ' bibihi.<ref>{{Cite news|date=2008-04-03|title=Mugabe's Zanu-PF loses majority|language=en-GB|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/7326968.stm|access-date=2026-06-18}}</ref>dina ni daa che ka Zimbabwean Dollar daa dɔni tiŋa.
== Sɔŋsim ==
pirinla maŋ sulinsi zuɣu, HIFA daa bɔrila sɔŋsim la maŋsɔŋsim tuma duu nima sani, n-ti pahi local businesses mini tiŋduya laɣ' paŋbo kpalanzuya nima. Sɔŋsim shɛŋa daa kamina niriba pam sani ni laɣinsi shɛba ban be Harare.
== Kundivihira ==
pxy1xtrzqnwdzsmw5jdc7k11jd5z91e
140741
140736
2026-06-18T13:48:34Z
Alhaj Darajaati
22
Added a category
140741
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Harare International Festival of the Arts''' ('''HIFA''') nyɛla [[Afrika|Africa]] nima tiŋduya polo chuɣu titali.<ref>{{Cite web|title=HIFA 2013 {{!}} WHAT'S NEXT…|url=http://www.hifa.co.zw/|access-date=2026-06-18|website=www.hifa.co.zw|language=en-US}}</ref>ka bɛ daa kpali yuuni 1999 Manuel Bagorro ni daa kpali ka di daa niŋdili yuuni kam April goli bahigu bee May goli piligu Harare puuni, [[Zimbabwe]] tiŋzuɣu. lala bakɔi chuɣu ŋo maa nyɛla din chani ni yela dibaa anu: theatre, yila, waa, fine art, salima.
== diniŋbi tɔm ti zileli ni ==
[[Chuɣu]] shɛli din kpa talahi HIFA ni tɔm ka wuhiribiɛhigu shɛli [[Zimbabwe]] ni be zuɣu pala zaɣ' bila. yuuni 2008 daa nyɛla yuuni shɛli din daa niŋ li tɔm chuɣu maa puhibu ni,<ref>{{Cite news|date=2008-04-24|title=Zimbabwe festival diary|language=en-GB|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/7339509.stm|access-date=2026-06-18}}</ref> <ref>{{Cite news|date=2008-04-30|title=Seven days of fantasy in a city of crushing reality|language=en-GB|work=The Guardian|url=https://www.theguardian.com/world/2008/apr/30/zimbabwe.theatre|access-date=2026-06-18|issn=0261-3077}}</ref>ka bɛ piibupiibu ni daa mali yɛltɔɣ' bibihi.<ref>{{Cite news|date=2008-04-03|title=Mugabe's Zanu-PF loses majority|language=en-GB|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/7326968.stm|access-date=2026-06-18}}</ref>dina ni daa che ka Zimbabwean Dollar daa dɔni tiŋa.
== Sɔŋsim ==
pirinla maŋ sulinsi zuɣu, HIFA daa bɔrila sɔŋsim la maŋsɔŋsim tuma duu nima sani, n-ti pahi local businesses mini tiŋduya laɣ' paŋbo kpalanzuya nima. Sɔŋsim shɛŋa daa kamina niriba pam sani ni laɣinsi shɛba ban be Harare.
== Kundivihira ==
[[Pubu:Lahabaya zaa]]
tamaco70ywvt0q2qs1wqh8bfc3m9smd
Ebola River
0
33432
140750
140633
2026-06-18T14:00:07Z
Alhaj Darajaati
22
140750
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Ebola Mɔɣili''' ({{IPAc-en|i|ˌ||b|oʊ|l|ə}} or {{IPAc-en|ə|ˈ|b|oʊ|l|ə}}),<ref>{{Cite web|url=https://www.ahdictionary.com/word/search.html?q=Ebola|title=The American Heritage Dictionary entry: Ebola|publisher=Houghton Mifflin Harcourt Publishing Company|website=The American Heritage Dictionary|access-date=2020-04-15|archive-date=2021-07-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20210729180544/https://ahdictionary.com/word/search.html?q=ebola|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://dictionary.cambridge.org/dictionary/english/ebola|title=Ebola | meaning in the Cambridge English Dictionary|website=Cambridge English Dictionary|access-date=2020-04-15|archive-date=2018-01-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20180124205104/http://dictionary.cambridge.org/dictionary/english/ebola|url-status=live}}</ref> shɛba nyɛla ban mi li di Ngbandi yuli '''Legbala''',<ref name="Tanghe">{{cite journal |last1=Tanghe |first1=Basile |last2=Vangele |first2=A. |date=June 1939 |url=http://www.aequatoria.be/04common/020publications_pdf/Aequatoria%201939.pdf#page=64 |title=Région de la Haute Ebola: Notes d'histoire (1890-1900) |journal=[[Aequatoria]] |volume=2 |issue=6 |pages=61–65 |language=fr |jstor=25837382 |access-date=2020-02-03 |archive-date=2020-07-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200711063728/http://www.aequatoria.be/04common/020publications_pdf/Aequatoria%201939.pdf#page=64 |url-status=live }}</ref> di nyɛla kulibɔŋ zaŋ n-ti [[Mongala River|Mongala Mɔɣili]], mɔɣ'bila zaŋ n-ti [[Congo River|Congo Mɔɣili]] din be [[Democratic Republic of the Congo]] wulinpuhili.<ref>
{{cite book|last1=vanden Bossche|first1=J.-P.|last2=Bernacsek|first2=G. M.
|title=Zaire
|journal= Source Book for the Inland Fishery Resources of Africa |issue=18 |volume=1
|date=1990 |page=336
|url= https://books.google.com/books?id=WLZRxM9vfXoC&pg=PA336
|access-date= 31 July 2014|isbn=9789251029831}}
</ref> Di waɣilim nyɛla kilomitanima kɔbishi ni pihinu.
Yuli din nyɛ ''Ebola'' nyɛla French bachi zaŋ n-ti ''Legbala'', di yuli Ngbandi ka di gbunni nyɛ 'kom din piɛlla'.<ref name="Wordsworth">{{cite journal |last=Wordsworth |first=Dot |date=25 October 2014 |title=How Ebola got its name |url=https://www.spectator.co.uk/2014/10/how-ebola-got-its-name/ |journal=[[The Spectator]] |access-date=26 October 2014 |archive-date=1 December 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191201184826/https://www.spectator.co.uk/2014/10/how-ebola-got-its-name/ |url-status=dead}}</ref> Belgian saha yuya ŋɔ nyɛla din daa gabiri ni French yuya ''Eau Blanche''<ref name="Tanghe"/> mini ''L'Ébola''.<ref name="Wordsworth"/>
Yuuni 1976, [[Ebola virus]] nyɛla bɛ ni daa nya shɛli Yambuku, kilomitanima kamani kɔbigi ni pin'yini nyɛ di waɣilim ka chɛ Ebola Mɔɣili amaa ka tabibi baŋda Karl Johnson daa zaŋ mɔɣili maa yuli zaŋ n-ti lala duro ŋɔ.<ref name="Wordsworth"/> Di saha duro ŋɔ Ebola virus, ''[[Ebolavirus]]'', mini [[Ebola virus disease]] (shɛba tooi ŋmai jia booni li "Ebola") nyɛla din nya di yuli maa mɔɣili ŋɔ ni.<ref>{{cite news |url= https://www.bbc.com/news/world-africa-28922290 |title= Ebola outbreak confirmed by DR Congo |work= [[BBC News]] |date= 2014-08-25 |access-date= 2018-06-21 |archive-date= 2018-12-28 |archive-url= https://web.archive.org/web/20181228135106/https://www.bbc.com/news/world-africa-28922290 |url-status= live }}</ref>
==Kundivihira ==
{{reflist}}
==External links==
{{Commons category-inline}}
[[Category:Ebola]]
[[Category:Rivers of the Democratic Republic of the Congo]]
[[Pubu:Lahabaya zaa]]
d6u0ytfpmpwipg1pz6a6fw1gefnngps
Likati River
0
33433
140749
140640
2026-06-18T13:59:28Z
Alhaj Darajaati
22
140749
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Likati Mɔɣili''' ŋɔ nyɛla mɔɣili din be [[Democratic Republic of the Congo]] wulinpuhili, di nyɛla mɔɣ'bila zaŋ n-ti [[Itimbiri River|Itimbiri Mɔɣili]] . Di nyɛla din zɔri gariti Aketi Territory din be Bas-Uele yaɣili.<ref name="RGC">{{cite web|url=http://www.rgc.cd/doctech/UNDP-GIS-25_RDC_administratif.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20100401040116/http://rgc.cd/doctech/UNDP-GIS-25_RDC_administratif.pdf |url-status=dead|archive-date=1 April 2010|title=Découpage administratif de la République Démocratique du Congo|publisher=Référentiel Géographique Commun - RGC|access-date=31 October 2011}}</ref>
Di kundivihirili nyɛ Congo Shadows ka ŋun daa sabbi li nyɛ John B. Franz.<ref>{{Cite book|title=Congo Shadows|last=Franz|first=John B.|location=[[Florida]], USA|pages=67}}</ref>
Libongo, wulinpuhili zaŋ n-ti Likati tiŋ mɔɣili maa nyɛla din kana nti pirigi lala tiŋ ŋɔ kɔdɔroko. Bin din gbaai yuuni 2014 kɔdɔroko maa nyɛla din daa saɣim ka lala soli maa dolibu daa kpalim nyɛ nyɛvulipɔhili.{{sfn|Omasombo Tshonda|2014|p=447}} Lala soli maa nyɛla bɛ ni daa mali shɛli, di nyɛla din daa be [[Vicicongo line]] so'shɛŋa ''[[Société des Chemins de Fer Vicinaux du Congo]] ni daa mali la puuni''.{{sfn|Omasombo Tshonda|2014|p=450}}
==Kundivihira ==
{{Reflist}}
==Din yi shɛli na ==
{{refbegin}}
*{{citation |url=https://www.africamuseum.be/sites/default/files/media/docs/research/publications/rmca/online/monographies-provinces/bas-uele_web.pdf |accessdate=2020-08-30
|last=Omasombo Tshonda |first=Jean |title=Bas-Uele Pouvoirs locaux et économie agricole : héritages d’un passé brouillé |language=fr
|ISBN=978-9-4916-1586-3 |publisher=Musée royal de l’Afrique centrale |year=2014}}
{{refend}}
[[Category:Rivers of the Democratic Republic of the Congo]]
[[Pubu:Lahabaya zaa]]
k28rq3anlmblitchpw7yew3g3qerk8j
Itimbiri River
0
33434
140748
140652
2026-06-18T13:58:40Z
Alhaj Darajaati
22
140748
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Itimbiri Mɔɣili''' ({{langx|sw|Mto Itimbiri}}) nyɛla mɔɣili din be [[Congo River|Congo Mɔɣili]] nudirigu zuɣu ka nyɛ din chaŋ nti chirigi li Bumba zuɣusaa. Saha shɛli ha, di daa na nyɛla mɔɣ'shɛli niriba ni doli mali nɛmanima kpɛrina tiŋgbani maa ni wulinpuhili polo zaŋ n-ti Congo.
==Dooshee ==
Itimbiri Mɔɣili ŋɔ nyɛla din piligi [[Bas-Uélé]] ka nyɛ din zɔri chani nti gariti Mongala n chaŋ hali ni Mongala mini Tshopo tarisi sunsuuni.{{sfn|Relation: Itimbiri (9084)}} Itimbiri nyɛla din nam luɣ'shɛli Rubi Mɔɣili mini Likati mɔɣili ka kana nti chirigi taba.{{sfn|Lederer|1973|p=8}} Rubi Mɔɣili ŋɔ nyɛla din piligi Bas-Uélé nuzaa zuɣu ka nyɛ din zɔri gariti Buta. Likati Mɔɣili maa nyɛla din piligi nuzaa zuɣu ka nyɛ din zɔri chani nti gariti Likati wulinluhili polo chaŋ nti chirigi Rubi. Likati nyɛla din do Bondo wulinluhili zaŋ labi [[Uele River]].{{sfn|Relation: Itimbiri (9084)}}
Itimbiri Mɔɣili ŋɔ nyɛla din zɔri kpari wulinluhili polo. Ko'shɛli din be mɔɣili ŋɔ no tooi nyɛla bin din gbaai 125 zaŋ chaŋ 1300|m3/s ka nyɛ din tooi kpɛri pam Silimiin goli November ka nyɛ din lahi kpɛri bela Silimiin goli August, di nyɛla din di tooi ka kom Silimiin goli February bee Silimiin goli March piligu. Mɔɣili maa nyɛla din yelima ka nyɛ din leei mali bihigo gbaai yihi zaŋ labi Ibembo. Mɔɣili ŋɔ puuni yi ti lahi ka kom pam, di nyɛla din waligi waligi leei mɔɣ'bihi pam.{{sfn|Lederer|1973|p=8}} Di ʒiliŋ tooi nyɛla {{convert|380.27|m}}.{{sfn|Itimbiri, River DGF}}
==Biology==
Itimbiri, [[Aruwimi River|Aruwimi]] n-ti pahi [[Lindi River|Lindi]]/[[Tshopo River|Tshopo]] mɔɣa nyɛ mɔɣ'bihi zaŋ n-ti Congo Mɔɣili nudirigu zuɣu mɔɣa bin din gbaai Boyoma Falls din be ''[[Cuvette Centrale]]'' (Central Basin).{{sfn|Decru|Emmanuel |Danadu |Walanga|2017|p=226}} Bin din gbaai yuuni 2015 , zahim balibu kamani kɔbishi ni pihita ni yini nyɛ din daa be Itimbiri mɔɣili ŋɔ ni.{{sfn|Decru|2015}} [[Mormyridae]] ''n daa nyɛ zahim balibu shɛli din zoogi'' Itimbiri basin mini Aruwimi n-ti pahi Lindi/Tshopo.{{sfn|Decru|Emmanuel |Danadu |Walanga|2017|p=225}}
==Ninsalinima ni biɛhigu ==
Yuuni 1890 Belgian ɔfisa Leon Roget mini Jules Alexandre Milz nyɛla ban daa chaŋ hali ni Itimbiri Mɔɣili ni bin din gbaai Bumba, lala saha ŋɔ bɛ ni daa booni la Likati mɔɣili hali ni [[Uele River]] din be Djabir yaɣili ka nyɛ ban daa ŋmaligi ni lahi chaŋ hali ni [[Mbomou River]].{{sfn|Ergo|2013|p=2}}
==Kundivihira ==
{{notelist}}{{reflist|30em}}
==Din yi shɛli na ==
{{refbegin}}
*{{citation |url=https://limo.libis.be/primo-explore/fulldisplay?docid=LIRIAS1705962&context=L&vid=Lirias&search_scope=Lirias&tab=default_tab&lang=en_US&fromSitemap=1 |last=Decru |first=Eva |accessdate=2020-08-29 |type=thesis |title=The ichthyofauna of the Central Congo basin: diversity and distribution in the north-eastern tributaries |others=Snoeks, Jos (Supervisor); Vreven, Emmanuel (Co supervisor) |date=November 2015 }}{{Dead link|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot }}
*{{citation |url=https://www.researchgate.net/publication/320174009
|last1=Decru |first1=Eva |last2=Emmanuel |first2=Vreven |last3=Danadu |first3=Célestin |last4=Walanga |first4=Albert |last5=Mambo |first5=Taylor |last6=Snoeks |first6=Jos |year=2017
|title=Ichthyofauna of the Itimbiri, Aruwimi, and Lindi/Tshopo rivers (Congo basin): Diversity and distribution patterns |journal=Acta Ichthyologica et Piscatoria |volume=47 |issue=3 |pages=225–247
|doi=10.3750/AIEP/02085 |accessdate=2020-08-29|doi-access=free }}
*{{citation |url=https://www.radiookapi.net/sans-categorie/2005/04/06/equateur-reprise-du-trafic-ferroviaire-bumba-aketi/ |accessdate=2020-08-29 |work=Radio Okapi
|title=Equateur : reprise du trafic ferroviaire Bumba-Aketi |ref={{harvid|Equateur : reprise du trafic ferroviaire Bumba-Aketi}} |date=6 April 2005}}
*{{citation |url=http://abergo1.e-monsite.com/medias/files/postes-fortifies-de-l-uele-fl-1.pdf |accessdate=2020-08-27 |chapter=Les postes fortifiés de la frontière Nord de l’État Indépendant du Congo |last=Ergo |first=André-Bernard |title=Histoire du Congo |year=2013 |archive-date=2022-05-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220525123939/http://abergo1.e-monsite.com/medias/files/postes-fortifies-de-l-uele-fl-1.pdf |url-status=dead }}
*{{citation |url=https://dahiti.dgfi.tum.de/en/12301/ |accessdate=2020-08-29 |ref={{harvid|Itimbiri, River DGF}}
|title=Itimbiri, River |publisher=Deutsches Geodätisches Forschungsinstitut, Technische Universität München}}
*{{citation
|last1=Kjerland|first1=Kirsten Alsaker|last2=Bertelsen|first2=Bjørn Enge|title=Navigating Colonial Orders: Norwegian Entrepreneurship in Africa and Oceania
|url=https://books.google.com/books?id=D3rAAwAAQBAJ&pg=PA353|accessdate=30 August 2020|date=1 November 2014|publisher=Berghahn Books|isbn=978-1-78238-540-0}}
*{{citation |year=1973 |publisher=Académie royale des Sciences d'Outre-Mer |location=Bruxelles |title=L'exploitation des affluents du Zaïre et des ports de l'intérieur de 1960 à 1971
|last=Lederer |first=A. |url=http://www.kaowarsom.be/documents/MEMOIRES_VERHANDELINGEN/Sciences_techniques/Tec.Sc.(NS)_T.XVII,6_LEDERER,%20A._L'exploitation%20des%20affluents%20du%20Za%C3%AFre%20et%20des%20ports%20de%20l'int%C3%A9rieur%20de%201960%20%C3%A0%201971_1974.PDF |accessdate=2020-08-29}}
*{{citation |url=https://www.openstreetmap.org/relation/9084#map=9/2.3175/23.4009 |accessdate=2020-08-29
|title=Relation: Itimbiri (9084) |work=OpenStreetMap |ref={{harvid|Relation: Itimbiri (9084)}} }}
{{refend}}
{{authority control}}
{{DEFAULTSORT:}}
[[Category:Tributaries of the Congo River]]
[[Category:Rivers of the Democratic Republic of the Congo]]
[[Pubu:Lahabaya zaa]]
8ybflne24i9skue681izwk71seg3721
Rubi River
0
33435
140747
140660
2026-06-18T13:56:21Z
Alhaj Darajaati
22
140747
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Rubi Mɔɣili''' ({{langx|fr|Rivière Rubi}}) ŋɔ nyɛla mɔɣ'bila zaŋ n-ti [[Itimbiri River|Itimbiri Mɔɣili]] ka nyɛ din piligi luɣ'shɛli Rubi Mɔɣili ni chaŋ nti laɣim [[Likati River|Likati Mɔɣili]] .
==Course==
Rubi Mɔɣili ŋɔ nyɛla din piligi Bas-Uele yaɣili wulinluhili ka zɔri kpari nudirigu zuɣu hali ti chirigi Likati mɔɣili tiŋ yuli booni Djamba shee. Tiŋ yuli booni Buta nyɛla tiŋ shɛŋa din miri Mɔɣili ŋɔ.{{sfn|Relation: Itimbiri (9084)}} Rubi Mɔɣili ŋɔ nyɛla din chaŋ nti gari Poko, Bambesa, Buta nti pahi Aketi yaɣa.{{sfn|Omasombo Tshonda|2014|p=24}} Itimbiri mɔɣili nyɛla din piligi miri Rubi Mɔɣili mini Likati Mɔɣili.{{sfn|Lederer|1973|p=8}} Mɔɣ'bihi zaŋ n-ti Itimbiri-Rubi nyɛ Likati, Aketi n-ti pahi Tele.{{sfn|Omasombo Tshonda|2014|p=26}}
Domaine de chasse de Rubi-Tele (Rubi-Tele Hunting Domain) nyɛla bɛ ni daa nam shɛli Rubi mini Tele mɔɣa sunsuuni yuuni 1930 ka daa labi mali yuuni 1932. Di nyɛla din deegi polo kamani kilomitanima 8,000. Di nyɛla luɣ'shɛŋa bɛ ni gu DRC puuni la yini.{{sfn|Omasombo Tshonda|2014|p=43}}
==Kundivihira ==
{{reflist|25em}}
==Din yi shɛli na ==
{{refbegin}}
*{{citation |year=1973 |publisher=Académie royale des Sciences d'Outre-Mer |location=Bruxelles |title=L'exploitation des affluents du Zaïre et des ports de l'intérieur de 1960 à 1971
|last=Lederer |first=A. |url=http://www.kaowarsom.be/documents/MEMOIRES_VERHANDELINGEN/Sciences_techniques/Tec.Sc.(NS)_T.XVII,6_LEDERER,%20A._L'exploitation%20des%20affluents%20du%20Za%C3%AFre%20et%20des%20ports%20de%20l'int%C3%A9rieur%20de%201960%20%C3%A0%201971_1974.PDF |accessdate=2020-08-29}}
*{{citation |url=https://www.africamuseum.be/sites/default/files/media/docs/research/publications/rmca/online/monographies-provinces/bas-uele_web.pdf |accessdate=2020-08-30
|last=Omasombo Tshonda |first=Jean |title=Bas-Uele Pouvoirs locaux et économie agricole : héritages d’un passé brouillé |language=fr
|ISBN=978-9-4916-1586-3 |publisher=Musée royal de l’Afrique centrale |year=2014}}
*{{citation |url=https://www.openstreetmap.org/relation/9084#map=9/2.3175/23.4009 |accessdate=2020-08-29
|title=Relation: Itimbiri (9084) |work=OpenStreetMap |ref={{harvid|Relation: Itimbiri (9084)}} }}
{{refend}}
{{authority control}}
{{DEFAULTSORT:}}
[[Category:Rivers of the Democratic Republic of the Congo]]
[[Pubu:Lahabaya zaa]]
5xgr1lvly5nue6or3plaarjzwz898jh
List of rivers by discharge
0
33436
140746
140694
2026-06-18T13:53:37Z
Alhaj Darajaati
22
140746
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
{{Short description|none}}
[[File:Meeting of waters from the air manaus brazil.JPG|thumb|[[Meeting of Waters]]. Confluence of the [[Solimões River|Solimões]] ([[Whitewater river (river type)|whitewater]]) and the [[Rio Negro (Amazon)|Rio Negro]] ([[Blackwater river|blackwater]]) near [[Manaus]].]]
[[File:Monument aux pionniers belges au Congo 02.JPG|thumb|The Congo River allegory by [[Thomas Vinçotte]].]]
Mɔɣa nyɛla din mali di kulibɔŋa. Lala mɔɣa ŋɔ mini di kulibɔna yi laɣim taba di yi niŋ ka saa mi ka zo n chaŋ nti kpɛ Oceanima mini Lakenima. Mɔɣili galisim nyɛla bɛ ni lihiri di ko'shɛli din be lala mɔɣili ŋɔ ni, di waɣilim bee di ni nyari kom luɣ'shɛli. Mɔɣili galisim doli la yɛla pam kamani kom din kpɛri di ni, mɔɣili maa, [[List of river systems by length|waɣilim]] , nti pahi kom din yiri di ni.<ref name="KLEINE ENZYKLOPÄDIE NATUR">{{cite book |last1=Walter |first1=Gellert |title=KLEINE ENZYKLOPÄDIE NATUR |last2=Rainer |first2=Gärtner |last3=Herbert |first3=Küstner |last4=Gerald |first4=Wolf |date=1987 |orig-date=1st pub. 1957 |publisher=VEB Bibliographisches Institut Leipzig |isbn=963-281-740-0}}</ref>
==Discharge measurements==
Yuuni puuni, kom di zɔri chani nti kpɛri "Oceans" nyɛla (38,500–44,200 km<sup>3</sup>/ yuuni ) di nyɛla din tooi zɔri chani nti kpɛri South Atlantic din yina South America chani n-ti kpɛri Pacific nudirigu zuɣu. Amazon koŋko nyɛla din tiri kom kɔbigi puuni kamani vaabu pinaanu zaŋ chaŋ pishi ayi ka yuuni puuni zaŋdi ntiri "Oceans".<ref name="Land2Sea data-base of river drainage basin sizes, annual water discharges, and suspended sediment fuxes">{{cite journal |last1=Bernhard |first1=Peucker-Ehrenbrink |date=2009 |title=Land2Sea data-base of river drainage basin sizes, annual water discharges, and suspended sediment fuxes |url=https://www.researchgate.net/publication/43224513 |journal=Geochemistry, Geophysics, Geosystems |volume=10 |bibcode=2009GGG....10.6014P |doi=10.1029/2008GC002356 |hdl=1912/3294 |issn=1525-2027 |hdl-access=free |number=6 |article-number=2008GC002356 }}</ref><ref name="University of Southampton Institutional Repository">{{cite journal |last1=Clark |first1=Elizabeth A. |last2=Sheffield |first2=Justin |last3=Nijssen |first3=Bart |last4=Lettenmaier |first4=Dennis P. |last5=Clark |first5=Elizabeth A. |last6=Sheffield |first6=Justin |last7=Nijssen |first7=Bart |last8=Lettenmaier |first8=Dennis P. |date=2015 |title=University of Southampton Institutional Repository |url=https://eprints.soton.ac.uk/480790 |journal=Journal of Hydrometeorology |volume=16 |issue=4 |pages=1502–1520 |bibcode=2015JHyMe..16.1502C |doi=10.1175/JHM-D-14-0183.1 |url-access=subscription}}</ref><ref name="Continetal Runoff into the Oceans (1950–2008)">{{cite journal |last1=Elizabeth |first1=A. Clark |last2=Justin |first2=Sheffield |last3=Michelle |first3=T. H. von Vliet |last4=Bart |first4=Nijssen |last5=Dennis |first5=P. Lettenmaier |date=2015 |title=Continetal Runoff into the Oceans (1950–2008) |url=https://journals.ametsoc.org/downloadpdf/journals/hydr/16/4/jhm-d-14-0183_1.pdf |journal=Hydrometeorology |volume=16 |issue=4 |pages=1502–1520 |bibcode=2015JHyMe..16.1502C |doi=10.1175/JHM-D-14-0183.1}}</ref>
<gallery mode="packed" widths="300" heights="200" style="text-align:left">
File:Rivers of the world by discharge volume.png|Circle represents total global river discharge of 38,500 km³/year
Total_global_runoff_rate_by_continent_and_oceans.jpg|Total global runoff rate by continent and oceans
Riverfunoffoceans.jpg|alt=Largest primary rivers by runoff
</gallery>
==List of rivers==
{| class="wikitable"
|- bgcolor="#CCCCCC"
!colspan="6" align="center"|[[Continent]] color key
|-
|bgcolor="#CCCCFF"|[[Africa]]
|bgcolor="#FFCBCB"|[[Asia]]
|bgcolor="#CCFF66"|[[Oceania]]
|bgcolor="#FFCCFF"|[[Europe]]
|bgcolor="#CCFFFF"|[[North America]]
|bgcolor="#FFEBAD"|[[South America]]
|}
{| class="wikitable"
|- bgcolor="#CCCCCC"
!colspan="5" align="center"|[[Ocean]] color key
|-
|bgcolor="#E0FFFF"|[[Atlantic Ocean]]
|bgcolor="#E6E6FA"|[[Pacific Ocean]]
|bgcolor="#F0FFF0"|[[Indian Ocean]]
|bgcolor="#FFF0F5"|[[Arctic Ocean]]
|bgcolor="#FFF8DC"|[[Endorheic basin|Endorheic]]
|}
{{table alignment}}
{| class="sortable col1right col4right col5right col6right" style="border: 1px solid #999; background-color:#ffffff;font-size:90%;"
|- bgcolor="#BDBBD7" style="color:#000080;text-align:center;font-size:105%;"
! rowspan="2" | No
! colspan="2" | River name
! rowspan="2" | Average<br />discharge<br />(m³/s)<ref name="HydroSHEDS"/>
! rowspan="2" | Drainage<br />area<br />(km²)<ref name="Global Runoff Data Centre (GRDC)">{{cite web|url=https://grdc.bafg.de|title=Global Runoff Data Centre (GRDC)|website=grdc.bafg.de}}</ref>
! rowspan="2" | Length<br />(km)<ref name="WaterwayMap">{{cite web|url=https://waterwaymap.org/#map=2.5/40/15|title=WaterwayMap|website=waterwaymap.org}}</ref>
! rowspan="2" | Outflow
! rowspan="2" | Notes, references
|- bgcolor="#BDBBD7" style="color:#000080;text-align: center;font-size:105%;"
!Primary
!Tributary
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD"|[[South America|SA]]1|| '''[[Amazon River|Amazon]]'''
||| {{formatnum:209000}}|| {{formatnum:5987204}} || {{formatnum:6575}} ||bgcolor="#E0FFFF" |[[Atlantic Ocean]]||{{refn|name=Amazon|group=n|Amazon with [[Pará River|Rio Pará]] and Tocantins at [[Amazon Delta]]: drainage area 6925674 km², average discharge 220800–223700 m³/s; Length: Amazon–[[Ucayali River|Ucayali]]–[[Tambo River (Peru)|Tambo]]–[[Ene River|Ené]]–[[Apurímac River|Apurímac]]–Hornillos 6575 km (see→[[Source of the Amazon River]]);}}<ref name="Hydrologie du bassin amazonien">{{cite book|url=https://horizon.documentation.ird.fr/exl-doc/pleins_textes/2022-02/010010558.pdf|title=Hydrologie du bassin amazonien|date=1997|isbn=2-7011-1532-9|last1=Théry |first1=Hervé |last2=Maurence |first2=Pascale |publisher=Belin }}</ref><ref name="Conjuntura dos Recursos Hídricos no Brasil: regiões hidrográficas brasileiras">{{cite report|url=https://www.snirh.gov.br/portal/snirh/centrais-de-conteudos/conjuntura-dos-recursos-hidricos/regioeshidrograficas2014.pdf|title=Conjuntura dos Recursos Hídricos no Brasil: regiões hidrográficas brasileiras|docket=Edição Especial|author=Agéncia Nacional de Águas (ANA)|publisher=Superintendência de Planegiamento de Recursos Hídricos (SPR)|page=163|isbn=978-85-8210-027-1|date=2015|website=www.snirh.gov.br}}</ref><ref name="The River Amazon water contribution to the Atlantic Ocean">{{cite journal|journal=Journal of Water Science|url=https://id.erudit.org/iderudit/044688ar|doi=10.7202/044688ar|title=The River Amazon water contribution to the Atlantic Ocean|last1=Jacques|first1=Callède|last2=Gérard|first2=Cochonneau|last3=Fabrício|first3=Vieira Alves|last4=Jean-Loup|first4=Guyot|last5=Valdemar|first5=Santos Guimarães|last6=Eurides|first6=De Oliveira|volume=23|number=3|date=2010|pages=247–273}}</ref><ref name="Amazon">{{cite web|url=https://www.riversnetwork.org/V1/index.php/component/content/?view=article&id=43&catid=191&Itemid=179|title=Amazon|last=Eric|first=Tilman|website=www.riversnetwork.org}}</ref><ref name="Continental scale models of water balance and fluvial transport: An application to South America">{{cite journal|journal=Global Biogeochemical Cycles|doi=10.1029/GB003i003p00241|url=https://doi.org/10.1029/GB003i003p00241|last1=Charles J.|first1=Vörösmarty|last2=Berrien|first2=Moore III|last3=Annette L.|first3=Grace|last4=M. Patricia|first4=Gildea|last5=Jerry M.|first5=Melille|last6=Bruce|first6=Peterson|last7=Edward|first7=B. Rastetter|last8=Paul|first8=A. Steudler|title=Continental scale models of water balance and fluvial transport: An application to South America|date=1989|volume=3|issue=3|pages=241–265|bibcode=1989GBioC...3..241V |url-access=subscription}}</ref><ref name="Gupta2007">{{cite book|last=Gupta|first=Avijit|title=Large rivers: geomorphology and management|url=https://books.google.com/books?id=gXgyHLT_hwIC&pg=PA31|accessdate=18 April 2011|year=2007|publisher=John Wiley and Sons|isbn=978-0-470-84987-3|page=31}}</ref><ref name="Pinpointing the sources and measuring the lengths of the principal rivers of the world">{{cite journal|journal=International Journal of Digital Earth|doi=10.1080/17538940902746082|url=https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/17538940902746082|title=Pinpointing the sources and measuring the lengths of the principal rivers of the world|last1=S.|first1=Liu|last2=P.|first2=Lu|last3=D.|first3= Liu|last4=P.|first4=Jin|last5=W.|first5=Wang|page=80-87|volume=2|issue=1|date=2009 |bibcode=2009IJDE....2...80L |url-access=subscription}}</ref><ref name="Conhecimento técnico e a regulação ambiental na Amazônia: a utilização da Bacia hidrografia nos EIA/RIMA das UHE do Rio Madeira e de Belo Monte">{{cite report|url=https://repositorio.ufpa.br/server/api/core/bitstreams/d60fc02c-cfb2-43ca-82e8-a1c8b040224c/content|title=Conhecimento técnico e a regulação ambiental na Amazônia: a utilização da Bacia hidrografia nos EIA/RIMA das UHE do Rio Madeira e de Belo Monte|last=Ishihara|first=Júnior Hiroyuki|publisher=Dados Internacionais de Catalogação de publicação (CIP), Biblioteca do NAEA/UFPA|location=Belém (Pará, Brazil)|date=2015|page=246|website=repositorio.ufpa.br}}</ref>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCCCFF" |[[Africa|AF]]2|| '''[[Congo River|Congo]]'''
| || {{formatnum:41400}}|| {{formatnum:3712316}}|| {{formatnum:5118}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Atlantic Ocean ||{{refn|name=Congo (Zaire)|group=n|Average discharge at [[Banana, Democratic Republic of the Congo|Banana]] (near mouth) 1308 km³/year (41400 m³/s), at [[Kinshasa]] and [[Brazzaville]] 40500 m³/s (1902–2021); Length: Congo–Lualaba–[[Luvua River|Luvua]]–[[Lake Mweru]]–[[Luapula River|Luapula]]–[[Lake Bangweulu]] and [[Bangweulu Wetlands]]–[[Chambeshi River|Chambeshi]] 5118 km, Congo—Lualaba 4374 km;}}<ref name="Hydrological Cycle Volume III">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=UAmCCwAAQBAJ|title=Hydrological Cycle Volume III|last1=Igor Alekseevich|first1=Shiklomanov|isbn=978-1-84826-026-9|date=2009|publisher=EOLSS Publications }}</ref><ref name="Estimates of Freshwater Discharge from Continents: Latitudinal and Seasonal Variations">{{cite journal|journal=Journal of Hydrometeorology|doi=10.1175/1525-7541(2002)003<0660:EOFDFC>2.0.CO;2|url=https://journals.ametsoc.org/view/journals/hydr/3/6/1525-7541_2002_003_0660_eofdfc_2_0_co_2.xml|last1=Aiguo|first1=Dai|last2=Kevin|first2=E. Trenberth|title=Estimates of Freshwater Discharge from Continents: Latitudinal and Seasonal Variations|date=2002|volume=3|number=6|pages=660–687|bibcode=2002JHyMe...3..660D}}</ref><ref name="Congo River">{{cite web |url=https://www.riversnetwork.org/V1/index.php/component/content/article/congo?catid=215&Itemid=0 |title=Congo River |last=Eric |first=Tilman|website=www.riversnetwork.org}}</ref><ref name="Spatial and temporal runoff oscillation analysis of the main rivers of the world during the 19th–20th centuries">{{cite journal|journal=Hydrology|url=http://www.adbarno.it/rep/biblio/Pekarova.pdf|title=Spatial and temporal runoff oscillation analysis of the main rivers of the world during the 19th–20th centuries|last1=Pavla|first1=Pekárová|last2=Pavol|first2=Miklánek|last3=Ján|first3=Pekár|page=62-79|date=2003 |volume=274 |issue=1 |doi=10.1016/S0022-1694(02)00397-9 |bibcode=2003JHyd..274...62P }}</ref><ref name="Pinpointing the sources and measuring the lengths of the principal rivers of the world" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD"|SA3|| '''[[Orinoco]]'''
| || {{formatnum:39000}}|| {{formatnum:1014797}}|| {{formatnum:3010}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Atlantic Ocean ||{{refn|name=Orinoco|group=n|Average discharge at [[Orinoco Delta]], 1983–2020; Length: Orinoco–Guaviare–[[Guayabero River|Guayabero]] 3010 km, Orinoco 2140 km;}}<ref name="XXI. Peces del fondo del río Orinoco y afluentes principales (Colombia–Venezuela): diversidad y aspectos bioecológicos">{{cite book|url=https://www.researchgate.net/publication/370581100|title=XXI. Peces del fondo del río Orinoco y afluentes principales (Colombia–Venezuela): diversidad y aspectos bioecológicos|last1=Carlos Andrés|first1=Lasso Alcalá|last2=Mónica Andrea|first2=Morales Betancourt|isbn=978-958-5183-65-0|doi=10.21068/eh9789585183629|date=2022}}</ref><ref name="La geografía del agua">{{cite book|url=https://bibliofep.fundacionempresaspolar.org/media/1378189/agua_ti_cap03.pdf|title=La geografía del agua|last1=José Rafael |first1=Córdova |last2=Marcelo González |first2=Sanabria|last3=Arnoldo|first3=José Gabaldón|publisher=Fundación Empresas Polar|date=2015|isbn=978-980-379-354-8|page=103-140}}</ref><ref name="Orinoco">{{cite web|url=https://www.riversnetwork.org/V1/index.php/component/content/article/orinoco?catid=10&Itemid=0|title=Orinoco|last=Eric|first=Tilman|website=www.riversnetwork.org}}</ref>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB"|AS4||'''[[Yangtze]]'''
| || {{formatnum:31900}}|| {{formatnum:1949515}}||{{formatnum:6236}}||bgcolor="#E6E6FA" |[[East China Sea]]||{{refn|name=Yangtze|group=n|Average discharge at [[Yangtze Delta]] (1955–2021); Length: Yangtze–[[Jinsha River|Jinsha]]–[[Tongtian River|Tongtian]]–[[Ulan Moron|Tuotuo]] 6236 km;}}<ref name="Yangzi Jiang-Chang Jiang (Yangtze)">{{cite web|url=https://www.riversnetwork.org/V1/index.php/component/content/?view=article&id=222&catid=373&Itemid=179|title=Yangzi Jiang-Chang Jiang (Yangtze)|last=Eric|first=Tilman|website=www.riversnetwork.org}}</ref><ref name="Hydrological Cycle Volume III"/><ref name="Pinpointing the sources and measuring the lengths of the principal rivers of the world"/>
|-bgcolor="#EFEFEF"
|bgcolor="#FFEBAD"|SA5||
|[[Rio Negro (Amazon)|'''Rio Negro''']] || {{formatnum:30641}} || {{formatnum:765335}} || {{formatnum:2362}} ||bgcolor="#E0FFFF"|Amazon ||<ref name="Hydrologie du bassin amazonien"/><ref name="Plano Estadual de Recursos Hídricos do Amazonas – PERH/AM">{{cite report|url=https://web.archive.org/web/20210506021650if_/http://meioambiente.am.gov.br/wp-content/uploads/2016/04/Produto-II-Diagn%C3%B3stico-Progn%C3%B3stico-e-Cen%C3%A1rios-volume-II.pdf|title=Plano Estadual de Recursos Hídricos do Amazonas – PERH/AM|work=Relatório Técnico RT 03–Diagnóstico, prognóstico e cenários futuros dos recursos hídricos do estado–Tomo II|last=Adejalmo|first=Figueiredo Gazen|publisher=Governo do Estado do Amazonas, Secretaria de Estado do Meio Ambiente (SEMA)|date=2019}}</ref><ref name="Amazon"/><ref name="Conhecimento técnico e a regulação ambiental na Amazônia: a utilização da Bacia hidrografia nos EIA/RIMA das UHE do Rio Madeira e de Belo Monte"/>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD"|SA6
|
|[[Madeira River|'''Madeira''']] || {{formatnum:30173}}|| {{formatnum:1378745}}|| {{formatnum:3518}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Amazon ||<ref name="Hydrologie du bassin amazonien"/><ref name="Plano Estadual de Recursos Hídricos do Amazonas – PERH/AM"/><ref name="Amazon"/><ref name="Conhecimento técnico e a regulação ambiental na Amazônia: a utilização da Bacia hidrografia nos EIA/RIMA das UHE do Rio Madeira e de Belo Monte"/>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB"|AS7|| [[Brahmaputra River|'''Brahmaputra''']]
| ||22,182 || 556,385|| {{formatnum:3350}}|| bgcolor="#F0FFF0" |[[Padma River|Padma]], [[Meghna River|Lower Meghna]]||{{refn|name=Brahmaputra|group=n|Brahmaputra with [[Old Brahmaputra River|Old Brahmaputra]];}}<ref name="Variation of Satellite-Based Suspended Sediment Concentration in the Ganges-Brahmaputra Estuary from 1990 to 2020">{{cite journal|journal=Remote Sensing|title=Variation of Satellite-Based Suspended Sediment Concentration in the Ganges-Brahmaputra Estuary from 1990 to 2020|last1=Hanquan|first1=Yang|last2=Tianshen|first2=Mei|last3=Xiaoyan|first3=Chen|volume=16|number=2|doi=10.3390/rs16020396|doi-access=free|date=2024 |page=396 |bibcode=2024RemS...16..396Y }}</ref><ref name="Ganga (Ganges)–Brahmaputra">{{cite web|url=https://www.riversnetwork.org/V1/index.php/component/content/article/ganga-ganges-brahmaputra?catid=219&Itemid=0|title=Ganga (Ganges)–Brahmaputra|last=Eric|first=Tilman|website=www.riversnetwork.org}}</ref><ref name="Climate impact emergence and flood peak synchronization projections in the Ganges, Brahmaputra and Meghna basins under CMIP5 and CMIP6 scenarios">{{cite journal|journal=Environmental Research Letters|doi=10.1088/1748-9326/ac8ca1|last1=Anne|first1=Gädeke|last2=Michel|first2=Wortmann|last3=Christoph|first3=Menz|last4=Saiful|first4=Islam|last5=Muhammad|first5=Masood|last6=Valentina|first6=Krysanova|last7=Stefan|first7=Lange|last8=Fred|first8=Fokko Hattermann|title=Climate impact emergence and flood peak synchronization projections in the Ganges, Brahmaputra and Meghna basins under CMIP5 and CMIP6 scenarios|date=2022|volume=17|number=9|bibcode=2022ERL....17i4036G |doi-access=free}}</ref><ref name="Flood Inundation Mapping of the Sparsely Gauged Large-Scale Brahmaputra Basin Using Remote Sensing Products">{{cite journal|journal=Remote Sensing|doi=10.3390/rs11050501|last1=Biswa|first1=Bhattacharya|last2=Maurizio|first2=Mazzoleni|last3=Reyne|first3=Ugay|title=Flood Inundation Mapping of the Sparsely Gauged Large-Scale Brahmaputra Basin Using Remote Sensing Products|date=2019|volume=11|issue=5|page=501 |doi-access=free |bibcode=2019RemS...11..501B }}</ref><ref name="Beyond hydropower: towards an integrated solution for water, energy and food security in South Asia">{{cite journal|journal=Water Resources Development|url=https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/07900627.2019.1579705|title=Beyond hydropower: towards an integrated solution for water, energy and food security in South Asia|last1=Golam|first1=Rasul|last2=Nilhari|first2=Neupane|last3=Abid|first3= Hussain|last4=Binaya|first4=Pasakhala|volume=37|issue=3|doi=10.1080/07900627.2019.1579705|year=2019|pages=466–490 |url-access=subscription}}</ref><ref name="Water quality in the Tibetan Plateau: Major ions and trace elements in the headwaters of four major Asian rivers">{{cite report|docket=Science of the Total Environment|doi=10.1016/j.scitotenv.2009.09.001|title=Water quality in the Tibetan Plateau: Major ions and trace elements in the headwaters of four major Asian rivers|last1=Xiang|first1=Huang|last2=Mika|first2=Sillanpää|last3=Egil|first3=T. Gjessing|last4=Rolf|first4=D. Vogt|publisher=ELSEVIER|location=Oslo (Norway), Lhasa (China), Mikkeli (Finland)|url=https://www.academia.edu/14442737/Water_quality_in_the_Tibetan_Plateau_Major_ions_and_trace_elements_in_the_headwaters_of_four_major_Asian_rivers|volume=407|issue=24|pages=6242–6254|issn=0048-9697|date=2009|website=www.academia.edu}}</ref><ref name="The Restless River">{{cite report|url=https://documents1.worldbank.org/curated/en/267471631520173475/pdf/The-Restless-River-Yarlung-Tsangpo-Siang-Brahmaputra-Jamuna.pdf|title=The Restless River|docket=Yarlung Tsangpo–Siang–Brahmaputra–Jamuna|last1=Ganesh|first1=Pangare|last2=Bushra|first2=Nishat|last3=Xiawei|first3=Liao|last4=Halla|first4=Maher Qaddumi|publisher=World Bank Group, United Nations Educational, Scientific an Cultural Organization (UNESCO)|location=Washington (United States)|page=428|date=2021|website=www.worldbank.org}}</ref>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCFFFF"|[[North America|NA]]8||'''[[Mississippi River|Mississippi]]'''
| || {{formatnum:21300}} ||{{formatnum:3265753}}|| {{formatnum:6084}}|| bgcolor="#E0FFFF" |[[Gulf of Mexico]]||{{refn|name=Mississippi|group=n|Mississippi with [[Atchafalaya River|Atchafalaya]]; Average discharge at [[Mississippi Delta]] 673 km³/year (Mississippi 474, Atchafalaya 199 km³/year), 1981–2021; Length: Mississippi–Missouri–[[Jefferson River|Jefferson]]–[[Beaverhead River|Beaverhead]]–[[Red Rock River (Montana)|Red Rock]]–[[Hell Roaring Creek]] 6084 km, Mississippi 3780 km;}}<ref name="Mississippi River at Vicksburg, MS–USGS – Statistics tables for daily mean (average) data">{{cite web |url=https://waterdata.usgs.gov/nwis/dvstat/?referred_module=sw&site_no=07289000&por_07289000_79165=1872479,00060,79165,2008-01-01,2022-09-29&format=html_table&stat_cds=mean_va&date_format=YYYY-MM-DD&rdb_compression=file&submitted_form=parameter_selection_list |title=Mississippi River at Vicksburg, MS–USGS – Statistics tables for daily mean (average) data}}</ref><ref name="Variability of Carbon Export in the Lower Mississippi River during an Extreme Cold and Warm Year">{{cite journal|journal=Water|doi=10.3390/w14193044|doi-access=free|last1=Lee|first1=Potter|last2=Y. Jun|first2=Xu|title=Variability of Carbon Export in the Lower Mississippi River during an Extreme Cold and Warm Year|date=2022|volume=14|number=19|page=3044 |bibcode=2022Water..14.3044P }}</ref><ref name="Lower Mississippi">{{cite web|url=https://www.riversnetwork.org/V1/index.php/component/content/article/lower-mississipi?catid=320&Itemid=179|title=Lower Mississippi|last=Eric|first=Tilman|website=www.riversnetwork.org}}</ref><ref name="Pinpointing the sources and measuring the lengths of the principal rivers of the world"/><ref name="The Mississippi/Atchafalaya River Basin (MARB)">{{cite web|url=https://www.epa.gov/ms-htf/mississippiatchafalaya-river-basin-marb|title=The Mississippi/Atchafalaya River Basin (MARB)|date=March 24, 2015|website=epec.gov}}</ref><ref name="Flux and Sources of Nutrients in the Mississippi–Atchafalaya River Basin">{{cite report|last1=Donald A.|first1=Goolsby|last2=William A.|first2=Battaglin|last3=Gregory B.|first3=Lawrence|last4=Richard S.|first4=Artz|last5=Brent T.|first5=Aulenbach|last6=Richard P.|first6=Hooper|last7=Dennis R.|first7=Keeney|last8=Gary J.|first8=Stensland|title=Flux and Sources of Nutrients in the Mississippi–Atchafalaya River Basin|url=http://rcn.montana.edu/Resources/LRES555/Final_Exam/CENRreport.pdf|publisher=USGS}}</ref><ref name="Changes in Streamflow and the Flux of Nutrients in the Mississippi-Atchafalaya River Basin, USA, 1980–2007">{{cite report|url=https://pubs.usgs.gov/sir/2009/5164/|title=Changes in Streamflow and the Flux of Nutrients in the Mississippi-Atchafalaya River Basin, USA, 1980–2007|last1=William A.|first1=Battaglin|last2=Brent T.|first2=Aulenbach|last3=Aldo|first3=Vecchia|last4=Herbert T.|first4=Buxton|publisher=USGS}}</ref>
|- bgcolor="#EFEFEF"
|bgcolor="#FFCBCB"|AS9||'''[[Yenisei]]'''
| || {{formatnum:20200}}|| {{formatnum:2588752}}|| {{formatnum:5816}}|| bgcolor="#FFF0F5" |[[Yenisei Gulf]]||{{refn|name=Yenisei|group=n|Average discharge at near mouth 637 km³/year (1984–2018); Length: Yenisei–Angara–[[Lake Baikal]]–[[Selenga]]–[[Ider River|Ider]] 5816 km, Yenisei–[[Great Yenisei]] 4092 km;}}<ref name="Recent changes to Arctic river discharge">{{cite journal|journal=Nature Communications|doi=10.1038/s41467-021-27228-1|last1=Dongmei|first1=Feng|last2=Colin|first2=J. Gleason|last3=Peirong|first3=Lin|last4=Xiao|first4=Yang|last5=Ming|first5=Pan|last6=Yuta|first6=Ishitsuka|title=Recent changes to Arctic river discharge|date=2021|volume=12|number=6917|page=6917|pmid=34824255|pmc=8617260|bibcode=2021NatCo..12.6917F}}</ref><ref name="Arctic Great Rivers Observatory">{{cite web|url=https://arcticgreatrivers.org/rivers|title=Arctic Great Rivers Observatory|website=arcticgreatrivers.org}}</ref><ref name="Siberian Basins">{{cite web|url=https://www.riversnetwork.org/V1/index.php/component/content/?view=article&id=217&catid=367&Itemid=179|title=Siberian Basins|last=Eric|first=Tilman|website=www.riversnetwork.org}}</ref><ref name="Pinpointing the sources and measuring the lengths of the principal rivers of the world"/><ref name="A reassessment of the Eurasian river input of water, sediment, major elements, and nutrients to the Arctic Ocean">{{cite report|url=https://ajsonline.org/article/60722.pdf|title=A reassessment of the Eurasian river input of water, sediment, major elements, and nutrients to the Arctic Ocean|last1=V. V.|first1=Gordeev|last2=J. M.|first2=Martin|last3=I. S.|first3=Sidorov|last4=M. V.|first4=Sidorova|publisher=American Journal of Science (AJS)|location=Moscow (Russia), Tiksi Sakha (Yakutiya, Russia), Ispra (Italy)|volume=296|pages=664–691|date=1996|website=www.ajsonline.org}}</ref>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD"|SA10||[[Paraná River|'''Paraná''']]
| || {{formatnum:19706}}|| {{formatnum:2630667}}|| {{formatnum:4001}}|| bgcolor="#E0FFFF" |[[Río de la Plata]]||{{refn|name=Paraná|group=n|The discharge of the Paraná River at the [[Paraná Delta]] (19706 m³/s), covers a 40-year period (1971–2010); Length: Paraná–Rio Grande 4001 km, Paraná–[[Paranaiba River|Paranaiba]] 3740 km; *The common estuary of the Paraná and Uruguay rivers is the [[Río de la Plata]]. The Río de la Plata is about 327 km length. Its drainage basin is 3182064 km². It is estimated that about 27225 m³/s of freshwater flows into the [[Atlantic Ocean]] through the estuary (1971–2010). Some consider the Río de la Plata to be a river, others a bay;}}<ref name="Análisis Diagnóstico Transfronterizo de la Cuenca del Plata – ADT">{{cite report|url=https://cicplata.org/es/documentos-principales|title=Análisis Diagnóstico Transfronterizo de la Cuenca del Plata – ADT|website=www.cicplata.org|author=Comité Intergubernamental Coordinator (CIC)|publisher=CIC, Global Environment Facility (GEF), United Nations Environment (UN), Organización de los Estados Americanos (OEA), Organización of American States (OAS)|location=Buenos Aires (Argentina), Piso (Paraguay)|isbn=978-987-4187-01-7|page=308|date=2018}}</ref><ref name="Transboundary River Basin Overview – La Plata">{{cite report|url=http://www.fao.org/3/ca2141en/CA2141EN.pdf|title=Transboundary River Basin Overview – La Plata|author=FAO AQUASTAT|publisher=Food and Agriculture Organization (FAO), United Nations (UN)|location=Rome (Italy)|page=18|date=2016|website=www.openknowledge.fao.org}}</ref><ref name="La Plata (Parana)">{{cite web|url=https://www.riversnetwork.org/V1/index.php/component/content/article/la-plata-parana?catid=336&Itemid=0|title=La Plata (Parana)|last=Eric|first=Tilman|website=www.riversnetwork.org}}</ref>
|-bgcolor="#EFEFEF"
|bgcolor="#FFCBCB"|AS11|| '''[[Lena River|Lena]]'''
| || {{formatnum:18300}}|| {{formatnum:2492004}} || {{formatnum:4400}} ||bgcolor="#FFF0F5"|[[Laptev Sea]]||<ref name="Recent changes to Arctic river discharge"/><ref>{{cite journal|last1=Kalugin|first1=A. S.|title=Variations of the Present-Day Annual and Seasonal Runoff in the Far East and Siberia with the Use of Regional Hydrological and Global Climate Models|journal=Water Resources|date=1 October 2018|volume=45|issue=1|pages=102–111|doi=10.1134/S0097807818050366|bibcode=2018WRes...45S.102K|s2cid=134779637}}</ref><ref name="Arctic Great Rivers Observatory"/><ref name="Siberian Basins"/><ref name="A reassessment of the Eurasian river input of water, sediment, major elements, and nutrients to the Arctic Ocean"/>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD"| SA12||
|[[Japurá River|'''Japurá''']] || {{formatnum:18122}}|| {{formatnum:276812}}|| {{formatnum:2816}}|| bgcolor="#E0FFFF" |[[Solimões River|Solimões]]||<ref name="Hydrologie du bassin amazonien"/><ref name="Amazon"/><ref name="Plano Estadual de Recursos Hídricos do Amazonas – PERH/AM"/>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD"| SA13
|
|[[Marañón River|'''Marañón''']] || {{formatnum:17400}}|| {{formatnum:364873}}|| {{formatnum:1905}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Amazon ||{{refn|name=Marañón|group=n|Average discharge at San Regis, 1981–2020;}}<ref name="The Andes–Amazon–Atlantic pathway: A foundational hydroclimate system for social–ecological system sustainability">{{cite journal|journal= Proceedings of the National Academy of Sciences|title=The Andes–Amazon–Atlantic pathway: A foundational hydroclimate system for social–ecological system sustainability|last1=Claire|first1=F. Beveridge|last2=Jhan-Carlo|first2=Espinoza|last3=Simone|first3=Athayde|last4=Sandra|first4=Bibiana Correa|last5=Thiago|first5=B. A. Couto|last6=Sebastian|first6=A. Heilpern|last7=Clinton|first7=N. Jenkins|last8=Natalia|first8=C. Piland|last9=Renata|first9=Utsunomiya|last10=Sly|first10=Wongchuig|last11=Elizabeth|first11=P. Anderson|doi=10.1073/pnas.2306229121|volume=121|date=2024|number=22 |article-number=e2306229121 |doi-access=free |pmid=38722826 |pmc=11145265 |bibcode=2024PNAS..12106229B }}</ref><ref name="Amazon"/><ref name="Análisis de la Evaluación Ambiental Preliminar de la Central Hidroeléctrica Lorena – Río Marañón">{{cite web |url=https://www.academia.edu/36155977|title=Análisis de la Evaluación Ambiental Preliminar de la Central Hidroeléctrica Lorena – Río Marañón|last=José|first=Serra Vega|page=75|date=2017|website=www.academia.edu}}</ref><ref name="Oficina Nacional de Evaluación de Recursos Naturales (ONERN)">{{cite journal|url=https://hdl.handle.net/20.500.12543/1063|title=Oficina Nacional de Evaluación de Recursos Naturales (ONERN)|journal=Autoridad Nacional del Agua|date=1980|hdl=20.500.12543/1063}}</ref><ref name="Evaluación de recursos hídricos en la cuenca Marañón–Informe Final (Volume I)">{{cite report|url=https://es.scribd.com/document/355773780/ANA-Cuenca-Maranon|title=Evaluación de recursos hídricos en la cuenca Marañón–Informe Final (Volume I)|author-link=ANA–Cuenca Marañon|publisher=Autoridad Nacional del Agua (ANA), INCLA (IC)|page=629|date=2015}}</ref>
|-bgcolor="#EFEFEF"
|bgcolor="#FFCBCB"|AS14||'''[[Mekong]]'''
| || {{formatnum:16010}}|| {{formatnum:773728}} || {{formatnum:4909}} ||bgcolor="#E6E6FA"|[[South China Sea]]||<ref name="Hydrological Cycle Volume III"/><ref name="GEF TWAP - Transboundary Waters Assessment Programme — GEF TWAP">{{cite web|url=http://geftwap.org|title=GEF TWAP - Transboundary Waters Assessment Programme — GEF TWAP|website=geftwap.org}}</ref><ref name="Presenting the GEMS-GLORI, a compendium of world river discharge to the oceans">{{cite journal|url=https://epic.awi.de/id/eprint/29205|title=Presenting the GEMS-GLORI, a compendium of world river discharge to the oceans|last1=Meybeck|first1=M.|last2=Ragu|first2=A.|website=epic.awi.de |date=1997 }}</ref><ref name="Mekong River">{{cite web|url=https://www.riversnetwork.org/V1/index.php/component/content/article/mekong-river?catid=190&Itemid=780|title=Mekong River|last=Eric|first=Tilman|website=www.riversnetwork.org}}</ref><ref name="Spatial and temporal runoff oscillation analysis of the main rivers of the world during the 19th–20th centuries"/><ref name="Pinpointing the sources and measuring the lengths of the principal rivers of the world"/><ref name="Hydrological and Flood Hazards in the Lower Mekong Basin">{{cite report|url=https://archive.iwlearn.net/mrcmekong.org/download/fmmp-reports/2A_HydrologicalHazards_LMB_21Dec2009.pdf|title=Hydrological and Flood Hazards in the Lower Mekong Basin|work=The Flood Management and Mitigation Programme, Component 2: Structural Measures & Flood Proofing in the Lower Mekong Basin|author=The Mekong River Comission (MRC)|publisher=Deltares, Royal Haskoning, UNESCO IHE|location=Delft (Nederland)|page=324|volume=2|date=2009}}</ref><ref name="A compendium of major international rivers in the ESCAPE regions">{{cite report|url=https://repository.unescap.org/items/b585c464-6f49-4cdb-8de3-b67d2cbebdef|title=A compendium of major international rivers in the ESCAPE regions|docket=Water resources series|author=UN.ECAFE|publisher=United Nations (UN), Economic Comission for Asia and the Far East (ECAFE)|location=Bangkok (Thailand), New York (United States)|page=74|date=1966|website=repository.unescap.org}}</ref>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB"|AS15|| '''[[Ganges]]'''
| ||{{formatnum:15646}} || {{formatnum:1089370}}|| {{formatnum:2650}}|| bgcolor="#F0FFF0" |Padma, [[Bay of Bengal]]||{{refn|name=Ganges (Ganga)|group=n|Ganges without Brahmaputra and Meghna; *Entire Ganges–Brahmaputra–[[Meghna River|Meghna]] Basin area 1731334 km²; The Ganges–Brahmaputra–Meghna is the second largest river in the world by discharge. Between 1990 and 2020, about 1350 km³/year (42800 m³/s) of freshwater flowed into the Bay of Bengal through the [[Ganges Delta]]. This includes the amount of water diverted from the Ganges at [[Farakka Barrage|Farakka]] and flowing out through the mouth of the [[Hooghly River|Hooghly]]; Length: Lower Meghna–Padma–Ganges–[[Alaknanda River|Alaknanda]];}}<ref name="Variation of Satellite-Based Suspended Sediment Concentration in the Ganges-Brahmaputra Estuary from 1990 to 2020"/><ref name="Hydrological Cycle Volume III"/><ref name="Ganga (Ganges)–Brahmaputra"/><ref name="Climate impact emergence and flood peak synchronization projections in the Ganges, Brahmaputra and Meghna basins under CMIP5 and CMIP6 scenarios"/><ref name="Beyond hydropower: towards an integrated solution for water, energy and food security in South Asia"/><ref name="Spatial and temporal runoff oscillation analysis of the main rivers of the world during the 19th–20th centuries"/>
|-bgcolor="#EFEFEF"
|bgcolor="#FFCBCB"|AS16||'''[[Irrawaddy River|Irrawaddy]]'''
| || {{formatnum:15400}}|| {{formatnum:411516}} || {{formatnum:2170}} ||bgcolor="#F0FFF0"|[[Andaman Sea]]||<ref>{{cite web|url=http://www.fao.org/nr/water/aquastat/countries/myanmar/index.stm|title=Water Resources of Myanmar|publisher=AQUASTAT|date=2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100727110424/http://www.fao.org/nr/water/aquastat/countries/myanmar/index.stm|archive-date=2010-07-27}}</ref><ref name="Presenting the GEMS-GLORI, a compendium of world river discharge to the oceans"/><ref name="Irrawaddy (Ayeyarwaddy)">{{cite web|url=https://www.riversnetwork.org/V1/index.php/component/content/article/irrawaddy-ayeyarwaddy?catid=275&Itemid=780|title=Irrawaddy (Ayeyarwaddy)|last=Eric|first=Tilman|website=www.riversnetwork.org}}</ref><ref name="cbsharma">{{cite book|author=Webersik|first=Christian|url=https://books.google.com/books?id=-nufdUc0Ps0C|title=Climate Change and Security: A Gathering Storm of Global Challenges|publisher=Praeger|date=2010|isbn=9780313380075|pages=45}}</ref>
|-bgcolor="#EFEFEF"
|bgcolor="#FFCBCB"|AS17||'''[[Ob]]'''
| || {{formatnum:13100}}|| {{formatnum:3023973}} || {{formatnum:5525}} ||bgcolor="#FFF0F5"|[[Gulf of Ob]]||{{refn|name=Ob|group=n|Average discharge at near mouth 414 km³/year (1984–2018); Length: Ob–Irtysh 5525 km, Ob–[[Katun (river)|Katun]] 4345 km;}}<ref name="Recent changes to Arctic river discharge"/><ref name="Arctic Great Rivers Observatory"/><ref name="Siberian Basins"/><ref name="Pinpointing the sources and measuring the lengths of the principal rivers of the world"/><ref name="A reassessment of the Eurasian river input of water, sediment, major elements, and nutrients to the Arctic Ocean"/>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD"| SA18||
|'''[[Tapajós]]'''|| {{formatnum:12800}}|| {{formatnum:492263}}|| {{formatnum:1996}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Amazon ||<ref name="Hydrologie du bassin amazonien"/><ref name="Plano estratégico de recursos hídricos dos afluentes da margem direita do rio Amazonas">{{cite book|url=https://www.ana.gov.br/arquivos/institucional/sge/CEDOC/Catalogo/2013/planoEstrategicoDeRecursos.pdf|last1=Ney|first1=Maranhão|last2=Laura|first2=Tillmann Viana|last3=Ney|first3=Maranhão|last4=Carlos André|first4=Cascelli|last5=Alessandro|first5=Mendes|last6=Raphael|first6=Guimarães|last7=Bárbara|first7=de Castro|last8=Danúzia|first8=Queiroz|publisher=Agência Nacional de Águas (ANA)|date=2012|isbn=978-85-89629-91-1|title=Plano estratégico de recursos hídricos dos afluentes da margem direita do rio Amazonas}}</ref><ref name="The fate of vegetation remnants in the southern Amazon's largest threatened hotspot: part (I) a 33-year analysis of LULCC in the Tapajos River basin, Brazil">{{cite journal|journal=Agrarian and Biological Sciences|doi=10.33448/rsd-v11i10.32553|url=https://rsdjournal.org/index.php/rsd/article/view/32553|volume=11|date=2022|last1=Guilherme|first1=Augusto Borge|last2=Gabriel|first2=Mancilla|last3=Auberto José|first3=Barros Siqueira|last4=Maurício|first4=Vancine|last5=Milton|first5=Cezar Ribeiro|last6=João|first6=Carlos de Souza Maia|title=The fate of vegetation remnants in the southern Amazon's largest threatened hotspot: part (I) a 33-year analysis of LULCC in the Tapajos River basin, Brazil|number=10 |pages=e448111032553 }}</ref><ref name="Amazon"/><ref name="The River Amazon water contribution to the Atlantic Ocean"/><ref name="Lynch2012">{{cite web|url=http://www.caee.utexas.edu/prof/mckinney/ce397/Topics/Amazon/Amazon(2012).pdf|title=The Amazon River Basin; CE 397 – Transboundary Waters|first=Christine|last=Lynch|date=2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20140528103830/http://www.caee.utexas.edu/prof/mckinney/ce397/Topics/Amazon/Amazon(2012).pdf|archive-date=2014-05-28}}</ref><ref name="Conhecimento técnico e a regulação ambiental na Amazônia: a utilização da Bacia hidrografia nos EIA/RIMA das UHE do Rio Madeira e de Belo Monte"/>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" | SA19
|
|[[Ucayali River|'''Ucayali''']]|| {{formatnum:12600}}|| {{formatnum:352304}}|| {{formatnum:2738}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Amazon||{{refn|name=Ucayali|group=n|Average discharge at [[Requena, Loreto|Requena]] 12200 m³/s, and 12600 m³/s at confluence (1981–2020); Length: Ucayali–[[Tambo River (Peru)|Tambo]]–[[Ene River|Ené]]–[[Apurímac River|Apurímac]]–Hornillos 2738 km;}}<ref name="The Andes–Amazon–Atlantic pathway: A foundational hydroclimate system for social–ecological system sustainability"/><ref name="Amazon"/><ref name="Oficina Nacional de Evaluación de Recursos Naturales (ONERN)"/>
|-bgcolor="#EFEFEF"
|bgcolor="#CCFFFF"|NA20||'''[[St. Lawrence River|St Lawrence River]]'''
| || {{formatnum:12500}} || {{formatnum:1057304}}|| {{formatnum:3058}} ||bgcolor="#E0FFFF"|[[Gulf of St. Lawrence]]||{{refn|name=St. Lawrence River|group=n|St. Lawrence River at [[Quebec City]]: average discharge (1968–2023) 12500 m³/s, drainage basin 1057304 km², length 3058 km; St. Lawrence River at [[Estuary of St. Lawrence|Pointe-des-Monts]] Lighthouse: length 3590 km, drainage basin 1266642 km², average discharge 17600 m³/s (1969–2023); Length: St. Lawrence River–[[Lake Ontario]]–[[Niagara River|Niagara]]–[[Lake Erie]]–[[Detroit River|Detroit]]–[[Lake St. Clair]]–[[St. Clair River]]–[[Lake Huron]]–[[St. Marys River (Michigan-Ontario)|St. Marys River]]–[[Lake Superior]]–[[Saint Louis River (Lake Superior tributary)|St. Louis River]]–[[North River (Minnesota)|North River]];}}<ref name="Physical oceanographic conditions in the Gulf of St. Lawrence during 2023">{{cite report|url=https://publications.gc.ca/site/eng/9.938387/publication.html?wbdisable=true|title=Physical oceanographic conditions in the Gulf of St. Lawrence during 2023|docket=Canadian technical report of hydrography and ocean sciences 378|last1=Peter|first1=Stewart Galbraith|last2=Joël|first2=Chassé|last3=Jean-Luc|first3=Shaw|last4=Jacqueline|first4=Dumas|last5=Marie-Noëlle|first5=Bourassa|publisher=Fisheries and Oceans Canada, Government of Canada|location=Québec (Canada)|page=91|date=2024|isbn=978-0-660-71996-2|issn=1488-5417|website=publications.gc.ca}}</ref><ref name="St Lawrence–Great Lakes">{{cite web|url=https://www.riversnetwork.org/V1/index.php/component/content/article/st-lawrence-great-lakes?catid=316&Itemid=563|title=St Lawrence–Great Lakes|last=Eric|first=Tilman|website=www.riversnetwork.org}}</ref><ref name="rna">Benke, Arthur C.; Cushing, Colbert E. (2005). Rivers of North America. Academic Press. pp. 989–990. {{ISBN|978-0-12-088253-3}}. Retrieved 21 March 2011.</ref>
|-bgcolor="#EFEFEF"
|bgcolor="#FFCBCB"|AS21||'''[[Amur]]'''
| || {{formatnum:12360}}|| {{formatnum:2129700}} || {{formatnum:5498}} ||bgcolor="#E6E6FA"|[[Strait of Tartary]]||{{refn|name=Amur|group=n|Average discharge at near mouth 390 km³/year (2002–2020); Length: Amur–Argun–[[Hulun Lake]]–[[Kherlen River|Kherlen]] 5498 km, Amur–[[Argun (Amur)|Argun]]–Hailar 4444 km;}}<ref name="Intra-Seasonal Variability of Sea Level on the Southwestern Bering Sea Shelf and Its Impact on the East Kamchatka and East Sakhalin Currents">{{cite journal|journal=Remote Sensing|title=Intra-Seasonal Variability of Sea Level on the Southwestern Bering Sea Shelf and Its Impact on the East Kamchatka and East Sakhalin Currents|doi=10.3390/rs15204984|doi-access=free|volume=15|number=20|last=Andrey|first=Andreev|date=2023|page=4984|bibcode=2023RemS...15.4984A }}</ref><ref name="Pinpointing the sources and measuring the lengths of the principal rivers of the world"/><ref name="Amur–Heilong River Basin Reader">{{cite report|url=https://wwfeu.awsassets.panda.org/downloads/ahrbr.pdf|title=Amur–Heilong River Basin Reader|last1=Eugene A.|first1=Simonov|last2=Thomas D.|first2=Dahmer|publisher=Ecosystems Ltd., WWF |location=Vladivostok (Russia), Hong Kong, Beijing (China), Ulaanbaatar (Mongolia), Washington (United States)|page=442|isbn=978-988-17227-1-3|date=2008|website=www.feu.awsassets.panda.org}}</ref>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD"| SA22|| [[Tocantins River|'''Tocantins''']]
| || {{formatnum:11800}}|| {{formatnum:777308}}|| {{formatnum:2640}}|| bgcolor="#E0FFFF" |[[Pará River|Rio Para]] ||<ref name="Hydrologie du bassin amazonien"/><ref name="Tocantins">{{cite web|url=https://www.riversnetwork.org/V1/index.php/component/content/article/tocantins?catid=345&Itemid=0|title=Tocantins|last=Eric|first=Tilman|website=www.riversnetwork.org}}</ref><ref name="Conjuntura dos Recursos Hídricos no Brasil: regiões hidrográficas brasileiras"/><ref name="Acompanhamento do Sistema Hídrico do Rio Tocantins">{{cite web|title=Acompanhamento do Sistema Hídrico do Rio Tocantins|url=https://www.gov.br/ana/pt-br/sala-de-situacao/tocantins/boletins-tocantins-diario/boletim_13_tocantins_publica-1763991289.62.pdf|author=Agência Nacional de Águas (ANA)|website=www.gov.br}}</ref><ref name="Plano estratégico da bacia hidrográfica dos rios Tocantins e Araguaia: relatório síntese">{{cite report|url=https://biblioteca.ana.gov.br/sophia_web/Acervo/Detalhe/3357|title=Plano estratégico da bacia hidrográfica dos rios Tocantins e Araguaia: relatório síntese|last1=João Gilberto|first1=Lotufo Conejo|last2=José Luiz|first2=Gomes Zoby|last3=Ney|first3=Maranhão|last4=Eraldo|first4=Peres|publisher=Agência Nacional de Águas (ANA)|location=Brasília (Brazil)|page=256|isbn=978-85-89629-55-3|date=2009}}</ref><ref name="Boletim Goiano de Geografia">{{cite report|url=
https://dialnet.unirioja.es/descarga/articulo/4785584.pdf|doi=10.5216/bgg.v19i1.15341|title=Boletim Goiano de Geografia|work=The Araguaia–Tocantins Fluvial Basin|last1=José|first1=C. Stevaux|last2=Edgardo|first2=M. Latrubesse|last3=M.|first3=Bayer|last4=R.|first4=Prado|publisher=IESA-UFG|location=Federal University of Goiás (Brazil)|pages=120–127|volume=19|date=1999}}</ref><ref name="Plano nacional de recurso hídricos–Capítulo 5">{{cite report|url=http://cbhpf.upf.br/download/DBR_Cap5.pdf|title=Plano nacional de recurso hídricos–Capítulo 5|page=159|date=2003|publisher=Passo Fundo Campus|location=São José (Brazil)|website=cbhpf.upf.br}}</ref><ref name="Conhecimento técnico e a regulação ambiental na Amazônia: a utilização da Bacia hidrografia nos EIA/RIMA das UHE do Rio Madeira e de Belo Monte"/><ref name="The River Amazon water contribution to the Atlantic Ocean"/>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD"|SA23||
|[[Purus River|'''Purus''']] || {{formatnum:11207}}|| {{formatnum:378762}}|| {{formatnum:3361}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Solimões ||<ref name="Hydrologie du bassin amazonien"/><ref name="Plano estratégico de recursos hídricos dos afluentes da margem direita do rio Amazonas"/><ref name="Plano Estadual de Recursos Hídricos do Amazonas – PERH/AM"/><ref name="Amazon"/><ref name="Conhecimento técnico e a regulação ambiental na Amazônia: a utilização da Bacia hidrografia nos EIA/RIMA das UHE do Rio Madeira e de Belo Monte"/><ref name="Perú: Anuario de Estadistícas Ambientales 2022">{{cite report|url=https://www.inei.gob.pe/media/MenuRecursivo/publicaciones_digitales/Est/Lib1877/libro.pdf|title=Perú: Anuario de Estadistícas Ambientales 2022|last1=Dante|first1= Carhuavilca Bonett|last2=Anibal|first2=Sánchez Aguilar|last3=José Luis|first3=Robles Franco|last4=Javier|first4=Vásquez Chihuán|last5=Rosa|first5=Blas Alcántara|last6=Eliana|first6=Quispe Calmett|last7=Felixalberto|first7=Lavado Romani|last8=Ana|first8=Huauya Tacza|publisher=Instituto Nacional de Estadística e Informática (INERI)|location=Lima (Perú)|page=557|date=2022|website=www.inei.gob.pe}}</ref>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS24|| '''[[Pearl River]]'''
| || {{formatnum:10700}}|| {{formatnum:442527}} || {{formatnum:2400}} || bgcolor="#E6E6FA" |South China Sea ||<ref name="Spatiotemporal Variation of Annual Runoff and Sediment Load in the Pearl River during 1953-2017">{{cite journal|journal=Sustainability|doi=10.3390/su11185007|doi-access=free|title=Spatiotemporal Variation of Annual Runoff and Sediment Load in the Pearl River during 1953-2017|volume=11|number=18|last1=Huanyang|first1=Zhou|last2=Zhaoli|first2=Wag|last3=Xushu|first3=Wu|last4=Yuhong|first4=Chen|last5=Yixuan|first5=Zhong|last6=Zejun|first6=Li|last7=Jiachao|first7=Chen|last8=Jun|first8=Li|last9=Shenglian|first9=Guo|last10=Xiaohong|first10=Chen|date=2019 |page=5007 |bibcode=2019Sust...11.5007Z }}</ref><ref name="Zhujiang (Xi Jiang-Pearl River)">{{cite web|url=https://www.riversnetwork.org/V1/index.php/component/content/article/zhujiang-xi-jiang-pearl-river?catid=374&Itemid=0|title=Zhujiang (Xi Jiang-Pearl River)|last=Eric|first=Tilman|website=www.riversnetwork.org}}</ref><ref>{{cite web|url=http://disc.sci.gsfc.nasa.gov/geomorphology/GEO_5/GEO_PLATE_D-6.shtml|title=Chapter 5: Plate D-6 — GES DISC: Goddard Earth Sciences, Data & Information Services Center|publisher=Disc.sci.gsfc.nasa.gov|accessdate=2012-11-08|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130203044933/http://disc.sci.gsfc.nasa.gov/geomorphology/GEO_5/GEO_PLATE_D-6.shtml|archivedate=2013-02-03 }}</ref>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCCCFF" |AF25||
|[[Kasai River|'''Kasai''']]|| {{formatnum:10457}}|| {{formatnum:884376}}|| {{formatnum:2272}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Congo ||<ref name="Conception d'un Réseau Optimal de Suivi Hydrométéorologique et Climatique du Bassin Versant de Kasaï">{{cite web |url=https://www.crrebac.org/blog/professeur-raphael-tshimanga-phd-hydrologie-2/conception-dun-reseau-optimal-de-suivi-hydrometeorologique-et-climatique-du-bassin-versant-de-kasai-120 |title=Conception d'un Réseau Optimal de Suivi Hydrométéorologique et Climatique du Bassin Versant de Kasaï |last=Dr. Raphael |first=M. Tshimanga |date=2019 |website=www.crrebac.org}}</ref><ref name="The water resource in tropical Africa and its exploitation">{{cite report |url=https://cgspace.cgiar.org/server/api/core/bitstreams/88e59f9a-8a9a-4cb3-8ee8-d25f313c7987/content |title=The water resource in tropical Africa and its exploitation |last1=K.A. |first1=Edwards |last2=G.A. |first2=Classen |last3=E.H.J. |first3=Schroten |publisher=The International Livestock Centre for Africa (ILCA) |location=Addis Ababa (Ethiopia) |page=103 |date=1983 |isbn=92-9053-043-X}}</ref>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCFFFF" |NA26||'''[[Mackenzie River|Mackenzie]]'''
| || {{formatnum:9800}}|| {{formatnum:1801938}}|| {{formatnum:4241}}|| bgcolor="#FFF0F5" |[[Beaufort Sea]]||{{refn|name=Mackenzie|group=n|Average discharge at Mackenzie Delta 310 km³/year (1984–2018); Length: Mackenzie–[[Great Slave Lake]]–Peace–[[Finlay River|Finlay]];}}<ref name="Recent changes to Arctic river discharge" /><ref name="Arctic Great Rivers Observatory" /><ref name="Spatial and temporal runoff oscillation analysis of the main rivers of the world during the 19th–20th centuries" /><ref name="Mackenzie">{{cite web|url=https://www.riversnetwork.org/V1/index.php/component/content/article/mackenzie?catid=308&Itemid=563|title=Mackenzie|last=Eric|first=Tilman|website=www.riversnetwork.org}}</ref>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA27||
|[[Beni River|'''Beni''']]|| {{formatnum:9741}}|| {{formatnum:281367}}|| {{formatnum:1609}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Madeira ||<ref name="Hydrologie du bassin amazonien" /><ref name="Recursos Hídricos - INE">{{cite web|url=https://www.ine.gob.bo/index.php/medio-ambiente/recursos-hidricos-cuadros-estadisticos|title=Recursos Hídricos - INE|website=www.ine.gob.bo}}</ref><ref name="Balance Hídrico Superficial de Bolivia (1980–2016)">{{cite web|url=
https://datos.siarh.gob.bo/biblioteca/406|title=Balance Hídrico Superficial de Bolivia (1980–2016)|website=datos.siarh.gob.bo}}</ref><ref name="Amazon" /><ref name="Balance Hidrico Superficial de Bolivia">{{cite report |url=https://horizon.documentation.ird.fr/exl-doc/pleins_textes/divers10-12/010020120.pdf |title=Balance Hidrico Superficial de Bolivia |last1=Michel-Alain |first1=Roche |last2=Carlos |first2=Fernandez Jauregui |last3=Angel |first3=Aliaga Rivera |last4=Jorge |first4=Peña Mendez |last5=Edgar |first5=Salas Rada |last6=José Luis |first6=Montaño Vargas |publisher=UNESCO, ORSTOM, ORCYT |location=La Paz (Bolívia), Montevideo (Uruguay) |isbn=92-9089-029-0 |date=1992}}</ref>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA28
|
|[[Xingu River|'''Xingu''']] || {{formatnum:9298}}|| {{formatnum:509685}}|| {{formatnum:2324}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Amazon ||<ref name="Hydrologie du bassin amazonien" /><ref name="Plano estratégico de recursos hídricos dos afluentes da margem direita do rio Amazonas" /><ref name="Amazon" /><ref name="The River Amazon water contribution to the Atlantic Ocean" /><ref name="Lynch2012" /><ref name="Conhecimento técnico e a regulação ambiental na Amazônia: a utilização da Bacia hidrografia nos EIA/RIMA das UHE do Rio Madeira e de Belo Monte" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCCCFF" |AF29|| '''[[Niger River|Niger]]'''
| || {{formatnum:8630}}|| {{formatnum:2273946}} || {{formatnum:4184}} || bgcolor="#E0FFFF" |[[Gulf of Guinea]]||<ref name="The Niger River Basin - A Vision for Sustainable Management">{{cite book|url=https://econpapers.repec.org/bookchap/wbkwbpubs/7397.htm|title=The Niger River Basin - A Vision for Sustainable Management|last1=Inger|first1=Andersen|last2=Ousmane|first2=Dione|last3=Martha|first3=Jarosewich-Holder|last4=Jean-Claude|first4=Olivry|last5=Katherin|first5=George Golitzen|isbn=9780821362037|date=2005|publisher=World Bank }}</ref><ref name="Niger">{{cite web|url=https://www.riversnetwork.org/V1/index.php/component/content/?view=article&id=51&catid=202&Itemid=179|title=Niger|last=Eric|first=Tilman|website=www.riversnetwork.org}}</ref><ref name="Spatial and temporal runoff oscillation analysis of the main rivers of the world during the 19th–20th centuries" /><ref name="Water Accounting in the Niger River Basin">{{cite book |title=Water Accounting in the Niger River Basin |date=2020 |doi=10.4060/cb1274en |isbn=978-92-5-133378-5|s2cid=242320135 }}</ref>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA30||
|[[Putumayo River|'''Putumayo''']]|| {{formatnum:8520}}|| {{formatnum:120545}}|| {{formatnum:2005}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Solimões ||<ref name="Hydrologie du bassin amazonien" /><ref name="Plano Estadual de Recursos Hídricos do Amazonas – PERH/AM" /><ref name="Amazon" /><ref name="Perú: Anuario de Estadistícas Ambientales 2022"/>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCCFF" |[[Europe|EU]]31|| '''[[Volga]]'''
| || {{formatnum:8380}}|| {{formatnum:1466717}}|| {{formatnum:3700}}|| bgcolor="#FFF8DC" |[[Caspian Sea]]||<ref name="The Volga River Basin Report">{{cite report|url=http://isi.irtces.org/isi/rootfiles/2017/07/04/1496391629451299-1498713525725099.pdf|title=The Volga River Basin Report|last1=Valentin|first1=Golosov|last2=Vladimir|first2=Belayev|publisher=UNESCO, UNEP, International Sediment Initiative|location=Moscow (Russia)|date=2017}}</ref><ref name="Volga">{{cite web|url=https://www.riversnetwork.org/V1/index.php/component/content/article/volga?catid=226&Itemid=550|title=Volga|last=Eric|first=Tilman|website=www.riversnetwork.org}}</ref>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCFFFF" |NA32||
|[[Ohio River|'''Ohio''']]|| {{formatnum:8380}}|| {{formatnum:528202}}|| {{formatnum:2110}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Mississippi ||<ref name="Flux and Sources of Nutrients in the Mississippi–Atchafalaya River Basin" /><ref name="Changes in Streamflow and the Flux of Nutrients in the Mississippi-Atchafalaya River Basin, USA, 1980–2007" /><ref>{{Cite book |last= Leeden |first= Frits van der |author2= Fcrimson L. Troise |author3= David Keith Todd |title= The Water Encyclopedia |edition= 2nd |year= 1990 |publisher= Lewis Publishers |location= Chelsea, Mich. |isbn= 0-87371-120-3 |page= [https://archive.org/details/waterencyclopedi0000vand/page/126 126] |url= https://archive.org/details/waterencyclopedi0000vand/page/126 }}</ref><ref name="Ohio">{{cite web|url=https://www.riversnetwork.org/V1/index.php/component/content/article/ohio?catid=320&Itemid=179|title=Ohio|last=Eric|first=Tilman|website=www.riversnetwork.org}}</ref>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA33||'''[[Magdalena River|Magdalena]]'''
| || {{formatnum:8058}}|| {{formatnum:271807}}|| {{formatnum:1558}}|| bgcolor="#E0FFFF" |[[Caribbean Sea]]||{{refn|name=Magdalena|group=n|Average discharge at [[Calamar, Bolívar|Calamar]], 1991–2020;}}<ref name="Estudio Nacional del Agua 2022">{{cite web|url=https://www.ideam.gov.co/sala-de-prensa/informes/Estudios%20nacionales%20del%20agua|title=Estudio Nacional del Agua 2022|website=www.ideam.gov.co}}</ref><ref name="Estudio Nacional del Agua 2010">{{cite web |url=https://www.ideam.gov.co/sala-de-prensa/informes/Estudios%20nacionales%20del%20agua |title=Estudio Nacional del Agua 2010|website=www.ideam.gov.co}}</ref><ref name="Estudio Nacional del Agua 2014">{{cite web |url=https://www.ideam.gov.co/sala-de-prensa/informes/Estudios%20nacionales%20del%20agua |title=Estudio Nacional del Agua 2014|website=www.ideam.gov.co}}</ref><ref name="Magdalena–Cauca">{{cite web|url=https://riversnetwork.org/V1/index.php/component/content/article/magdalena-cauca?catid=337&Itemid=0|title=Magdalena–Cauca|last=Eric|first=Tilman|website=www.riversnetwork.org}}</ref>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" | SA34||
|[[Mamoré River|'''Mamoré''']]|| {{formatnum:7744}}|| {{formatnum:633613}}|| {{formatnum:1930}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Madeira||<ref name="Hydrologie du bassin amazonien" /><ref name="Recursos Hídricos - INE" /><ref name="Balance Hídrico Superficial de Bolivia (1980–2016)" /><ref name="Amazon" /><ref name="Balance Hidrico Superficial de Bolivia" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA35
|
|[[Guaviare River|'''Guaviare''']] || {{formatnum:7529}}|| {{formatnum:151607}}|| {{formatnum:1760}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Orinoco ||<ref name="La geografía del agua" /><ref name="Estudio Nacional del Agua 2022" /><ref name="Estudio Nacional del Agua 2010" /><ref name="Estudio Nacional del Agua 2014"/><ref name="Orinoco"/>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCFFFF" |NA36|| '''[[Columbia River|Columbia]]'''
| || {{formatnum:7478}}|| {{formatnum:724025}} || {{formatnum:1954}} || bgcolor="#E6E6FA" |[[Pacific Ocean]]||<ref name="USGS">{{cite web|url=https://www.usgs.gov|title=USGS}}</ref><ref name="GEF TWAP - Transboundary Waters Assessment Programme — GEF TWAP" /><ref name="Presenting the GEMS-GLORI, a compendium of world river discharge to the oceans" /><ref name="Columbia River">{{cite web|url=https://www.riversnetwork.org/V1/index.php/component/content/article/columbia?catid=184&Itemid=563|title=Columbia River|last=Eric|first=Tilman|website=www.riversnetwork.org}}</ref><ref name="Columbia River System Operations Final Environmental Impact Statement|publisher=United States Department of the Interior">{{cite web|url=https://portoflewiston.com/wp-content/uploads/2020/07/Appendix-U.pdf|title=Columbia River System Operations Final Environmental Impact Statement|publisher=United States Department of the Interior}}</ref><ref name="Fragmentation and Flow Regulation of the World's Large River System">{{cite journal|url=https://www.researchgate.net/publication/7904921|title=Fragmentation and Flow Regulation of the World's Large River System|last1=Christer|first1=Nilsson|last2=Catherine|first2=Reidy Liermann|last3=Dynesius|first3=Mats|last4=Revenga|first4=Carmen|journal=Science|doi=10.1126/science.1107887|date=2005|volume=308|issue=5720|pages=405–408|pmid=15831757|bibcode=2005Sci...308..405N|s2cid=34820022}}</ref>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA37|| [[Uruguay River|'''Uruguay''']]
| || {{formatnum:7058}}|| {{formatnum:353451}}|| {{formatnum:1838}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Río de la Plata ||<ref name="Análisis Diagnóstico Transfronterizo de la Cuenca del Plata – ADT" /><ref name="Transboundary River Basin Overview – La Plata" /><ref name="La Plata (Parana)" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCFFFF" |NA38|| '''[[Yukon River|Yukon]]'''
| || {{formatnum:7000}}|| {{formatnum:861461}}|| {{formatnum:3185}}|| bgcolor="#E6E6FA" |[[Norton Sound]]||<ref name="Distribution and Seasonal Abundance of Juvenile Salmon and Other Fished in the Yukon Delta">{{cite book |url=https://espis.boem.gov/final%20reports/86.pdf |title=Distribution and Seasonal Abundance of Juvenile Salmon and Other Fished in the Yukon Delta |last1=Douglas |first1=J. Martin |last2=Clifford |first2=J. Whitmus |last3=Lon |first3=E. Hachmeister |date=1987}}</ref><ref name="Yukon">{{cite web|url=https://www.riversnetwork.org/V1/index.php/component/content/?view=article&id=145&catid=315&Itemid=179|title=Rivers Network - Yukon|last=Eric|first=Tilman|website=www.riversnetwork.org}}</ref><ref name="Arctic Great Rivers Observatory" /><ref name="Environmental and Hydrologic Overview of the Yukon River Basin, Alaska and Canada">{{cite report|url=https://pubs.usgs.gov/wri/wri994204/pdf/wri994204.pdf|title=Environmental and Hydrologic Overview of the Yukon River Basin, Alaska and Canada|last1=Timothy|first1=P. Brabets|publisher=U.S. Geological Survey (USGS)|page=114|date=2000|website=pubs.usgs.gov}}</ref>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA39||
|[[Napo River|'''Napo''']]|| {{formatnum:6800}}|| {{formatnum:103308}}|| {{formatnum:1130}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Amazon ||{{refn|name=Napo|group=n|Average discharge at Bellavista, 1981–2020;}}<ref name="The Andes–Amazon–Atlantic pathway: A foundational hydroclimate system for social–ecological system sustainability" /><ref name="Amazon" /><ref name="Estudio Binacional de Navegabilidad del río Napo">{{cite web|url=https://www.academia.edu/10462866|title=Estudio Binacional de Navegabilidad del río Napo|last=Laborde|first=Jorge Lopez|date=January 2010}}</ref>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS40|| '''[[Salween River|Salween]]'''
| || {{formatnum:6691}}|| {{formatnum:283500}}|| {{formatnum:3289}}|| bgcolor="#F0FFF0" |Andaman Sea ||<ref name="Presenting the GEMS-GLORI, a compendium of world river discharge to the oceans" /><ref name="Integrating Suspended Sediment Flux in Large Alluvial River Channels: Application of a Synoptic Rouse‐Based Model to the Irrawaddy and Salween Rivers">{{cite journal|last1=Baronas|first1=J. Jotautas|last2=Stevenson|first2=Emily I.|last3=Hackney|first3=Christopher R.|last4=Darby|first4=Stephen E.|last5=Bickle|first5=Michael J.|last6=Hilton|first6=Robert G.|last7=Larkin|first7=Christina S.|last8=Parsons|first8=Daniel R.|last9=Myo Khaing|first9=Aung|last10=Tipper|first10=Edward T.|title=Integrating Suspended Sediment Flux in Large Alluvial River Channels: Application of a Synoptic Rouse-Based Model to the Irrawaddy and Salween Rivers|journal=Journal of Geophysical Research: Earth Surface|volume=125|number=9|date=2020|article-number=e2020JF005554 |issn=2169-9003|doi=10.1029/2020JF005554|bibcode=2020JGRF..12505554B}}</ref><ref name="Salween (Nu river)">{{cite web|url=https://www.riversnetwork.org/V1/index.php/component/content/article/salween-nu-river?catid=282&Itemid=780|last=Eric|first=Tilman|title=Salween (Nu river)|website=www.riversnetwork.org}}</ref>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCFF66" |[[Oceania|OC]]41|| '''[[Fly River|Fly]]'''
| || {{formatnum:6500}}|| {{formatnum:73809}}|| {{formatnum:1050}}|| bgcolor="#E6E6FA" |[[Gulf of Papua]]||<ref name="Sediment delivery from the Fly River tidally dominated delta to the nearshore marine environment and the impact of El Niño">{{cite journal |journal=Geophysical |title=Sediment delivery from the Fly River tidally dominated delta to the nearshore marine environment and the impact of El Niño |url=https://agupubs.onlinelibrary.wiley.com/doi/pdf/10.1029/2006JF000669 |last1=Andrea |first1=S. Ogston |last2=Richard |first2=W. Sternberg |last3=Charles |first3=A. Nittrouer |last4=D. Preston |first4=Martin |last5=Miguel |first5=A. Goñi |last6=John |first6=S. Crockett |volume=113 |page=18 |doi=10.1029/2006JF000669 |date=2008 |number=F1 |bibcode=2008JGRF..113.1S11O}}</ref><ref name="Sustainable Development for Traditional Inhabitants of the Torres Strait Region">{{cite book |url=http://hdl.handle.net/11017/211 |title=Sustainable Development for Traditional Inhabitants of the Torres Strait Region |last1=David |first1=Lawrence |last2=Tim |first2=Cansfield-Smith |date=1990 |publisher=Great Barrier Reef Marine Park Authority |hdl=11017/211 |isbn=978-0-642-12028-1 }}</ref><ref name="DFO – Flood Observatory">{{cite web|url=https://floodobservatory.colorado.edu/wiki/Main_Page|title=DFO – Flood Observatory|website=floodobservatory.colorado.edu}}</ref><ref name="The Fly River catchment Papua New Guinea: a regional environmental assessment">{{cite report|url=https://portals.iucn.org/library/node/6969|title=The Fly River catchment Papua New Guinea: a regional environmental assessment|author=International Union for Conservation of Nature (IUCN)|publisher=IUCN|location=Gland (Switzerland)|page=86|isbn=978-2-8317-0236-0|website=portals.iucn.org}}</ref><ref name="Identifying water quality and ecosystem health threats to the Torres Strait and Far Northern GBR arising from runoff of the Fly River">{{cite report|url=https://nesptropical.edu.au/wp-content/uploads/2019/07/NESP-Project-2.2.1-Final-Report.pdf|title=Identifying water quality and ecosystem health threats to the Torres Strait and Far Northern GBR arising from runoff of the Fly River|last=Jane|first=Waterhouse|publisher=Tropical Water Quality (TWQ), National Environmental Science Program (NESP), Reef and Rainforest Research Centre Limited (RRRC)|location=James Cook University, Town (Australia)|page=184|isbn=978-1-925514-27-8|date=2018}}</ref>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCCFF" |EU42|| '''[[Danube]]'''
| || {{formatnum:6452}}|| {{formatnum:801463}}|| {{formatnum:2850}}|| bgcolor="#E0FFFF" |[[Black Sea]]||<ref name="Danube">{{cite web |url=https://www.riversnetwork.org/V1/index.php/component/content/?view=article&id=45&catid=193&Itemid=179 |title=Danube |last=Eric |first=Tilman |website=www.riversnetwork.org}}</ref><ref name="Rivers of Europe">{{cite book|url=https://www.jcerni.rs/wp-content/uploads/2019/10/camaro-d/192%20The%20Danube%20River%20Basin.pdf|title=Rivers of Europe|chapter=The Danube River Basin|last1=Klement|first1=Tockner|last2=Christopher|first2=T. Robinson|last3=Urs|first3=Uehlinger|publisher=Academic Press|isbn=978-0-12-369449-2|doi=10.1016/B978.0-12-369449-2.X0001-X|pages=59–112|date=2009 |doi-broken-date=12 April 2026 }}</ref><ref name="Drainage basin of the Black Sea">{{cite report|url=https://unece.org/second-assessment-transboundary-rivers-lakes-and-groundwaters#|title=Drainage basin of the Black Sea|docket=Second Assessment of Transboundary Rivers, Lakes and Groundwaters|author=UNECE|others=Finnish Environment Institute (Syke), International Water Assessment Centre (IWAC), Slovak Hydrometeorological Institute (SHMÚ), United Nations Environment Programme (UNEP), Dubai Electricity and Water Authority (DEWA), Global Resource Information Database (GRID–Geneva), International Groundwater Resources Assessment Centre (IGRAC), Zoï Environment Network (Zoï)|publisher=United Nations Economic Comission for Europe (UNECE)|location=New York (United States), Geneva (Italy), Genf (Switzerland)|date=2011|website=unece.org}}</ref><ref name="The Danube River and its delta, hydrogeographyc characteristics – actual synthesis">{{cite conference |url=https://www.limnology.ro/wrw2023/proceedings.html |conference=6th Water Resources and Wetlands 2023–Eco friendly meeting: Tulcea (Romania) |title=The Danube River and its delta, hydrogeographyc characteristics – actual synthesis |last1=Petre |first1=Gâștescu |last2=Petre |first2=Bretcan |last3=Elena |first3=Tuchiu |publisher=Romanian Limnogeographical Association (RLA) |location=Tulcea, Călăraşi, Bucharest (Romania) |page=16 |issn=2285-7923 |date=2023 |website=www.limnology.ro}}</ref><ref name="Hydromorphological balance of the Danube River Channel on the Sector between Bazias (km 1072.2) and Danube Delta Inlet (km 80.5)">{{cite report|url=https://www.osce.org/files/f/documents/0/8/32944.pdf|title=Hydromorphological balance of the Danube River Channel on the Sector between Bazias (km 1072.2) and Danube Delta Inlet (km 80.5)|last=Bondar|first=Constantin|publisher=National Institute of Marine Geology and Geoecology (GeoEcoMar)|location=Bucharest (Romania)|page=13|website=www.osce.org|access-date=30 April 2022}}</ref><ref name="The Danube River in the Pontic Sector – Hidrologycal Regime">{{cite report|url=https://www.limnology.ro/water2012/Proceedings/001.pdf|title=The Danube River in the Pontic Sector – Hidrologycal Regime|last1=Gâştescu|first1=Petre|last2=Țuchiu|first2=Elena|docket=Water resources and wetlands: Conference Proceedings|location=Tulcea, Romania|editor-first1=Petre|editor-last1=Gâştescu|editor-first2=William |editor-last2=Lewis William Jr|editor-first3=Petre|editor-last3=Breţcan|date=2012|isbn=978-606-605-038-8|page=18|website=www.limnology.ro}}</ref><ref name="Buletin hidrologic zilnic">{{cite report|url=https://www.hidro.ro/bulletin_type/buletin-hidrologic-zilnic|title=Buletin hidrologic zilnic|docket=Diagnoza și prognoza pentru Dunăre|author=Institutul Nacional de Hidrologie și Gospodărire a Apelor (I. N. H. G. A.)|publisher=I.N.H.G.A.|location=Bucharest (Romania)|website=www.hidro.ro}}</ref><ref name="TNMN Yearbooks">{{cite report|url=https://www.icpdr.org/library/publications/tnmn-yearbooks|title=TNMN Yearbooks|docket=Water Quality in the Danube River Basin|last=Igor|first=Liska|publisher=International Commission for the Protection of the Danube River (ICPDR)|location=Vienna (Austria)|website=www.icpdr.org}}</ref>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA43||
|[[Araguaia River|'''Araguaia''']]|| {{formatnum:6420}}|| {{formatnum:386073}}|| {{formatnum:2627}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Tocantins ||<ref name="Plano estratégico da bacia hidrográfica dos rios Tocantins e Araguaia: relatório síntese" /><ref name="Assessment of wash load transport in the Araguaia River (Aruanã Gauge Station), central Brazil">{{cite journal |last1=Aquino |first1=Samia |last2=Latrubesse |first2=Edgardo |last3=Bayer |first3=Maximiliano |title=Assessment of wash load transport in the Araguaia River (Aruanã Gauge Station), central Brazil |journal=Latin American Journal of Sedimentology and Basin Analysis |date=2009 |volume=16 |number=2 |pages=119–128 |url=https://www.lajsba.sedimentologia.org.ar/index.php/lajsba/article/view/111}}</ref><ref name="Tocantins" /><ref name="Boletim Goiano de Geografia" /><ref name="Plano nacional de recurso hídricos–Capítulo 5" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA44 ||
|[[Madre de Dios River|'''Madre de Dios''']]|| {{formatnum:6372}}|| {{formatnum:125287}}|| {{formatnum:1210}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Beni ||<ref name="Hydrologie du bassin amazonien" /><ref name="Recursos Hídricos - INE" /><ref name="Balance Hídrico Superficial de Bolivia (1980–2016)" /><ref name="Amazon" /><ref name="Balance Hidrico Superficial de Bolivia" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS45|| '''[[Kapuas River|Kapuas]]'''
| || {{formatnum:6012}}|| {{formatnum:94457}}|| {{formatnum:1143}}|| bgcolor="#E6E6FA" |South China Sea ||<ref name="Riverine carbon fluxes to the South China Sea: Riverine carbon fluxes to the SCS">{{cite journal |journal=Journal of Geophysical Research: Biogeosciences |doi=10.1002/2016JG003701 |url=https://www.researchgate.net/publication/317140380 |last1=Ting-Hsuan |first1=Huang |last2=Chen-Tung |first2=Arthur Chen |last3=Hsiao-Chun |first3=Tseng |last4=Jiann-Yuh |first4=Lou |last5=Shu Lun |first5=Wang |last6=Liyang |first6=Yang |last7=Selvaraj |first7=Kandasamy |last8=Xuelu |first8=Gao |last9=Jough-Tai |first9=Wang |last10=Edvin |first10=Aldrian |last11=G.S. |first11=Jacinto |last12=Gusti Z. |first12=Anshari |last13=Penjai |first13=Sompongchaiyakul |last14=B.J. |first14=Wang |title=Riverine carbon fluxes to the South China Sea: Riverine carbon fluxes to the SCS |date=May 2017 |s2cid=135024272 |volume=122 |number=5 |pages=1239–1259}}</ref><ref name="Kalimantan–Borneo">{{cite web |url=https://www.riversnetwork.org/V1/index.php/component/content/article/kalimantan-borneo?catid=277&Itemid=780 |title=Kalimantan–Borneo |last=Eric |first=Tilman |website=www.riversnetwork.org}}</ref>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA46||
|[[Juruá River|'''Juruá''']]|| {{formatnum:6004}}|| {{formatnum:190573}}|| {{formatnum:3283}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Solimões ||<ref name="Hydrologie du bassin amazonien" /><ref name="Plano estratégico de recursos hídricos dos afluentes da margem direita do rio Amazonas" /><ref name="Plano Estadual de Recursos Hídricos do Amazonas – PERH/AM" /><ref name="Amazon" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCCCFF" |AF47
|
|[[Ubangi River|'''Ubangi''']] || {{formatnum:5936}}|| {{formatnum:651915}}|| {{formatnum:2350}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Congo ||<ref name="Satellite-based estimates of surface water dynamics in the Congo River Basin">{{cite journal|url=https://hal.archives-ouvertes.fr/hal-01671764|doi=10.1016/j.jag.2017.11.015 |title=Satellite-based estimates of surface water dynamics in the Congo River Basin |year=2018 |last1=Becker |first1=M. |last2=Papa |first2=F. |last3=Frappart |first3=F. |last4=Alsdorf |first4=D. |last5=Calmant |first5=S. |last6=Da Silva |first6=J. Santos |last7=Prigent |first7=C. |last8=Seyler |first8=F. |journal=International Journal of Applied Earth Observation and Geoinformation |volume=66 |pages=196–209 |bibcode=2018IJAEO..66..196B |s2cid=6873734 }}</ref><ref name="The water resource in tropical Africa and its exploitation" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCFFFF" | NA48
|
|[[Niagara River|'''Niagara''']]|| {{formatnum:5885}}|| {{formatnum:684000}}|| {{formatnum:58}}|| bgcolor="#E0FFFF" |[[Lake Ontario]]||<ref name="St Lawrence–Great Lakes" /><ref name="One Hundred Thirty Fifth Semi-Annual Progress Report to the International Joint Commission">{{cite report|url=https://www.ijc.org/sites/default/files/2020-12/135.pdf|title=One Hundred Thirty Fifth Semi-Annual Progress Report to the International Joint Commission|author=International Niagara Board of Control|publisher=International Joint Comission|location=Cincinnati (Ohio, United States), Burlington (Ontario, United States),Washington D.C. (United States), Ottawa (Ontario, Canada)|website=www.ijc.org|page=30|date=2020}}</ref><ref name="Niagara Falls Info">{{cite web|url=https://www.niagarafallsinfo.com/niagara-falls-history/niagara-falls-geology/niagara-geological-areas/drianage-of-the-niagara-river|title=Niagara Falls Info|website=www.niagarafallsinfo.com |date=3 February 2017 }}</ref><ref name="Statistics for Niagara River at Buffalo NY - USGS Water Data for the Nation">{{cite web|url=https://waterdata.usgs.gov/monitoring-location/USGS-04216000/statistics/#selectedDataTypes=daily-00060--874388869|title=Statistics for Niagara River at Buffalo NY - USGS Water Data for the Nation|website=waterdata.usgs.gov}}</ref><ref name="Great Lakes Water Levels">{{cite web|url=https://www.glc.org/wp-content/uploads/2016/10/2013-glc-annual-mackey.pdf|title=Great Lakes Water Levels|website=Great Lakes Comission|date=2016}}</ref>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA49
|
|[[Meta River|'''Meta''']] || {{formatnum:5694}}|| {{formatnum:106733}}|| {{formatnum:1100}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Orinoco ||<ref name="La geografía del agua" /><ref name="Estudio Nacional del Agua 2022" /><ref name="Estudio Nacional del Agua 2010" /><ref name="Estudio Nacional del Agua 2014"/><ref name="Orinoco"/>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS50|| '''[[Indus River|Indus]]'''
| || {{formatnum:5589}}|| {{formatnum:1143101}}|| {{formatnum:3180}}|| bgcolor="#F0FFF0" |[[Arabian Sea]]||<ref name="GEF TWAP - Transboundary Waters Assessment Programme — GEF TWAP" /><ref name="Indus">{{cite web|url=https://www.riversnetwork.org/V1/index.php/component/content/article/indus?catid=220&Itemid=0|title=Indus|last=Eric|first=Tilman|website=www.riversnetwork.org}}</ref><ref name="Dynamics of Climate Change and Water Resources of Northwestern Himalaya">{{cite book|doi=10.1007/978-3-319-13743-8_7|chapter=Critical Evaluation and Assessment of Average Annual Precipitation in the Indus, the Ganges and the Brahmaputra Basins, Northern India|title=Dynamics of Climate Change and Water Resources of Northwestern Himalaya|series=Society of Earth Scientists Series|date=2015|last1=Khan|first1=Abul A.|last2=Pant|first2=Naresh C.|last3=Goswami|first3=Anuj|last4=Lal |first4=Ravish|last5=Joshi|first5=Rajesh|pages=67–84|isbn=978-3-319-13742-1}}</ref>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS51||
|[[Aldan (river)|'''Aldan''']] || {{formatnum:5501}}|| {{formatnum:729000}}|| {{formatnum:2273}}|| bgcolor="#FFF0F5" |Lena ||<ref name="Respose of Siberian River Discharge to Disturbances of Forests Caused by Wildfires">{{cite book|doi=10.3390/ECWS-3-05801|doi-access=free|last1=Evgenii|first1=I. Ponomarev|last2=Tatiana|first2=V. Ponomarev|title=Respose of Siberian River Discharge to Disturbances of Forests Caused by Wildfires|chapter=Response of Siberian River Discharge to Disturbances of Forests Caused by Wildfires |date=2018|volume=7|number=1|page=1}}</ref><ref name="Siberian Basins" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCFFFF" | NA52
|
|[[Detroit River|'''Detroit''']]|| {{formatnum:5324}}|| {{formatnum:595052}}|| {{formatnum:45}}|| bgcolor="#E0FFFF" |[[Lake Erie]]||<ref name="St Lawrence–Great Lakes" /><ref name="Great Lakes Water Levels" /><ref name="Effects of water clarity on the length and abundance of age-0 yellow perch in the Western Basin of Lake Erie">{{cite journal|journal=Journal of Great Lakes Research|url=https://www.utoledo.edu/nsm/lec/research/be/docs/manning%20et%20al%202013.pdf|title=Effects of water clarity on the length and abundance of age-0 yellow perch in the Western Basin of Lake Erie|last1=Nathan|first1=F. Manning|last2=Christine|first2=M. Mayer|last3=Jonathan|first3=M. Bossenbroek|last4=Jeff|first4=T. Tyson|publisher=IAGLR, ELSEVIER|doi=10.1016/j.jglr.2013.03.010|pages=295–302|volume=39|issue=2|date=2013 |bibcode=2013JGLR...39..295M }}</ref><ref name="Statistics for Detroit River at Fort Wayne at Detroit, MI - USGS Water Data for the Nation">{{cite web|url=https://waterdata.usgs.gov/monitoring-location/USGS-04165710/statistics/#selectedDataTypes=daily-00060-0|title=Statistics for Detroit River at Fort Wayne at Detroit, MI - USGS Water Data for the Nation|website=waterdata.usgs.gov}}</ref><ref name="The Detroit River: Its Restoration and Preservation">{{cite web|url=https://storymaps.arcgis.com/stories/349df482f78b401f8726b49ec185bd2e|title=The Detroit River: Its Restoration and Preservation|website=storymaps.arcgis.com |date=5 February 2025 }}</ref>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA53
|
|[[Branco River|'''Rio Branco''']]|| {{formatnum:5300}}|| {{formatnum:192393}}|| {{formatnum:1454}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Rio Negro ||<ref name="Contribuições da Altimetria Espacial á Modelagem Hidrológica de Grandes Bacias na Amazônia">{{cite report|url=https://coc.ufrj.br/wp-content/uploads/tainacan-items/41068/48796/Augusto-Cesar-Vieira-Getirana-_D.pdf|title=Contribuições da Altimetria Espacial á Modelagem Hidrológica de Grandes Bacias na Amazônia|last1=Augusto César|first1=Vieira Getirana|last2=Webe João|first2=Mansur|last3=Marie-Paule|first3=Bonnet|last4=Frédérique|first4=Seyler|last5=Nelson Luis|first5=da Costa Dias|last6=Otto Corrêa|first6=Rotunno Filho|last7=Serge|first7=Chauzy|last8=Walter|first8=Collischonn|publisher=Universidade Federal do Rio de Janeiro (UFRJ), Coordenação dos Programas de Pós–Graduação e Pesquisa de Engenharia (COPPE)|location=Rio de Janeiro (Brazil)|page=273|doi=10.1002/hyp|date=2009|website=coc.ufrj.br |doi-broken-date=12 April 2026 }}</ref><ref name="Amazon" /><ref name="DFO – Flood Observatory" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCFFFF" | NA54
|
|'''[[St. Clair River]]''' || {{formatnum:5200}} || {{formatnum:583509}}|| {{formatnum:65}} || bgcolor="#E0FFFF" |[[Lake St. Clair]] ||<ref name="St Lawrence–Great Lakes" /><ref name="Great Lakes Water Levels" /><ref name="The St. Clair River Area of Concern">{{cite web|url=https://www.friendsofstclair.ca/wp-content/uploads/2019/05/St-Clair-River-AOC-Canadian-RAP-Implementation-Committee-2007-2010-Work-Plan-Summary-of-Accomplishments.pdf|title=The St. Clair River Area of Concern|website=www.friendsofstclair.ca}}</ref><ref name="Record St. Clair River Ice Jam of 1984">{{cite journal|journal=Journal of Hydraulic Engineering|title=Record St. Clair River Ice Jam of 1984|url=https://www.glerl.noaa.gov/pubs/fulltext/1986/19860008.pdf?origin=publication_detail|doi=10.1061/(ASCE)0733-9429(1986)112:12(1182)|last1=Jan|first1=A. Derecki|last2=Frank|first2=H. Quinn|publisher=ASCE Manager of Journals|volume=112|issue=12|pages=1182–1194|date=1986|via=www.glerl.noaa.gov}}</ref>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA55
|
|[[Javary River|'''Javary''']]|| {{formatnum:5194}}|| {{formatnum:108966}}|| {{formatnum:1309}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Solimões ||<ref name="Amazon" /><ref name="Plano estratégico de recursos hídricos dos afluentes da margem direita do rio Amazonas" /><ref name="Plano Estadual de Recursos Hídricos do Amazonas – PERH/AM" /><ref name="Perú: Anuario de Estadistícas Ambientales 2022"/>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCCCFF" |AF56|| '''[[Ogooué River|Ogooué]]'''
| || {{formatnum:5142}}|| {{formatnum:225548}} || {{formatnum:1200}} || bgcolor="#E0FFFF" |Atlantic Ocean ||<ref name="Estimates of Freshwater Discharge from Continents: Latitudinal and Seasonal Variations" /><ref name="Site ramsar bas Ogooue">{{cite conference|url=https://rsis.ramsar.org/RISapp/files/RISrep/GA1851RISformer_160316.pdf|title=Site ramsar bas Ogooue|conference=Session de la Conférence des Parties contractantes|publisher=FDR|page=22|date=2008|location=Liberville, Gabon|last1=Mengue|first1=Medou|last2=Ondamba|first2=Ombanda|last3=Ndjokounda|first3=Come|last4=Mounganga|first4=Magloir-Désiré|last5=Bayani|first5=Emmanuel|last6=Mikala|first6=Rufin|website=rsis.ramsar.org}}</ref><ref name="Central West Coast">{{cite web|url=https://www.riversnetwork.org/V1/index.php/component/content/?view=article&id=192&catid=270&Itemid=179|title=Central West Coast|last=Eric|first=Tilman|website=www.riversnetwork.org}}</ref><ref>{{cite conference|url=https://www.researchgate.net/publication/348187946|title=Modeling the Ogooué river discharge based on multi-missions altimetry data|date=September 2018|conference=AGU Chapman Conference on Hydrologic Research in the Congo Basin|location=Washington DC|website=www.researchgate.net}}</ref>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCFF66" |OC57||'''[[Mamberamo River|Mamberamo]]'''
| || {{formatnum:5014}}|| {{formatnum:78957}} || {{formatnum:1112}} || bgcolor="#E6E6FA" |Pacific Ocean||<ref name="Country Report Implementation of Demonstration Project Mamberamo River Basin Indonesia">{{cite report|url=https://www.restec.or.jp/geoss_ap2/pdf/0415/wg2/sr1/06.pdf|title=Country Report Implementation of Demonstration Project Mamberamo River Basin Indonesia|publisher=Indonesian Hydrological Society|last=Joesron|first=Loebis|date=2008|website=www.restec.or.jp}}</ref><ref name="Pengelolaan Sumber Daya Air Wilayah Sungai Mamberamo–Tami–Apauvar">{{cite report|url=https://sda.pu.go.id/assets/uploads/files/2014_Pola%20PSDA%20Mamberamo%20Tami%20Apauvar.pdf|title=Pengelolaan Sumber Daya Air Wilayah Sungai Mamberamo–Tami–Apauvar|website=www.sda.pu.go.id|date=2014}}</ref>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCFF66" |OC58||'''[[Sepik]]'''
| || {{formatnum:5000}}|| {{formatnum:80386}} || {{formatnum:1126}} || bgcolor="#E6E6FA" |[[Bismarck Sea]]||{{refn|name=Sepik|group=n|Average discharge at [[Angoram]], 1964–1980;}}<ref name="Geomorphology of Papua New Guinea">{{cite report|url=https://openresearch-repository.anu.edu.au/bitstream/1885/114888/2/b12297859.pdf|title=Geomorphology of Papua New Guinea|last=Ernst|first=Löffler|publisher=Commonwealth Scientific and Industrial Research Organization (CSIRO)|location=Canberra (Australia)|page=212|date=1977|isbn=0-7081-0410-X|website=openresearch-repository.anu.edu.au}}</ref>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA59||
|[[Caroní River|'''Caroní''']] || {{formatnum:4981}}|| {{formatnum:95442}}|| {{formatnum:952}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Orinoco ||<ref name="La geografía del agua" /><ref name="Orinoco"/>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" | SA60
|
|[[Juruena River|'''Juruena''']] || {{formatnum:4937}}|| 192,628||{{formatnum:1240}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Tapajós ||<ref name="Plano estratégico de recursos hídricos dos afluentes da margem direita do rio Amazonas" /><ref name="Plano Estadual de Recursos Hídricos do Amazonas – PERH/AM" /><ref name="Amazon" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCCFF" |EU61|| '''[[Pechora (river)|Pechora]]'''
| || {{formatnum:4877}}|| {{formatnum:312763}}|| {{formatnum:1826}}|| bgcolor="#FFF0F5" |[[Barents Sea]]||<ref name="Structure and variability of the Pechora plume in the southeastern part of the Barents Sea">{{cite journal |title=Structure and variability of the Pechora plume in the southeastern part of the Barents Sea |last1=Vladimir |first1=Rogozhin |last2=Alexander |first2=Osadchiev |last3=Olga |first3=Konivalova |journal=Frontiers in Marine Science |date=2023 |volume=10 |article-number=1052044 |doi=10.3389/fmars.2023.1052044 |doi-access=free |bibcode=2023FrMaS..1052044R }}</ref><ref name="Recent changes to Arctic river discharge" /><ref name="Northern Europe">{{cite web|url=https://www.riversnetwork.org/V1/index.php/component/content/?view=article&id=126&catid=298&Itemid=179|title=Northern Europe|last=Eric|first=Tilman|website=www.riversnetwork.org}}</ref><ref name="A reassessment of the Eurasian river input of water, sediment, major elements, and nutrients to the Arctic Ocean" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS62||
|'''[[Angara]]'''|| {{formatnum:4833}}|| {{formatnum:1056000}}|| {{formatnum:1849}}|| bgcolor="#FFF0F5" |Yenisei ||<ref name="Siberian Basins" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA63
|
|'''[[Paraná do Urariá]]'''–[[Canumã River|'''Canumã''']] || {{formatnum:4804}}|| {{formatnum:133212}}|| {{formatnum:1351}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Amazon ||<ref name="Amazon" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS64||'''[[Meghna River|Upper Meghna]]'''
| || {{formatnum:4753}}|| {{formatnum:69871}}|| {{formatnum:1040}}|| bgcolor="#F0FFF0" |Lower Meghna ||<ref name="Variation of Satellite-Based Suspended Sediment Concentration in the Ganges-Brahmaputra Estuary from 1990 to 2020" /><ref name="Hydrological Cycle Volume III" /><ref name="Ganga (Ganges)–Brahmaputra" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS65||
|[[Chindwin River|'''Chindwin''']]|| {{formatnum:4740}}|| {{formatnum:114685}}|| {{formatnum:1207}}|| bgcolor="#F0FFF0" |Irrawaddy ||<ref name="Cataloge of Rivers in Southeast Asia and the Pacific–Volume VI.">{{cite report|title=Cataloge of Rivers in Southeast Asia and the Pacific–Volume VI.|work=Myanmar 1. Chindwin River|url=http://hywr.kuciv.kyoto-u.ac.jp/ihp/riverCatalogue/Vol_06/Myanmar-1_Chindwin_River.pdf|last1=Hidetaka|first1=Chikamori|last2=Liu|first2=Heng|last3=Trevor|first3=Daniel|publisher=UNESCO–IHP|location=Yokohama (Japan)|date=2012}}</ref><ref name="Irrawaddy (Ayeyarwaddy)" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS66|| '''[[Rajang River|Rajang]]'''
| || {{formatnum:4715}}|| {{formatnum:52009}}|| 770 || bgcolor="#E6E6FA" |South China Sea ||<ref name="Riverine carbon fluxes to the South China Sea: Riverine carbon fluxes to the SCS" /><ref name="Microbial Ecology and Nutrient Dynamics of the Rajang River">{{cite thesis|last=Sien Aun |first=Edwin Sia |title=Microbial Ecology and Nutrient Dynamics of the Rajang River|date=2019|degree=Doctor of Philosophy|url=https://researchbank.swinburne.edu.au/file/6e6a61f5-0d9f-405c-9631-77aeedfab016/1/edwin_sia_thesis.pdf|access-date=7 March 2022|publisher=Faculty of Engineering, Computing and Science - Swinburne University of Technology|location=Australia|archive-url=https://web.archive.org/web/20220109085640/https://researchbank.swinburne.edu.au/file/6e6a61f5-0d9f-405c-9631-77aeedfab016/1/edwin_sia_thesis.pdf|archive-date=9 January 2022|url-status=dead}}</ref>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA67||
|[[Paraguay River|'''Paraguay''']]|| {{formatnum:4696}}|| {{formatnum:1120154}}|| {{formatnum:2621}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Paraná ||<ref name="Análisis Diagnóstico Transfronterizo de la Cuenca del Plata – ADT" /><ref name="Transboundary River Basin Overview – La Plata" /><ref name="La Plata (Parana)" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS68|| '''[[Barito River|Barito]]'''
| || {{formatnum:4514}}|| {{formatnum:78632}} || {{formatnum:1090}} || bgcolor="#E6E6FA" |[[Java Sea]]||<ref name="Riverine carbon fluxes to the South China Sea: Riverine carbon fluxes to the SCS" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCCCFF" |AF69||
|[[Ruki River|'''Ruki''']]|| {{formatnum:4500}}|| {{formatnum:175293}}|| {{formatnum:1296}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Congo ||<ref name="Satellite-based estimates of surface water dynamics in the Congo River Basin" /><ref name="The Annual Hydrograph of the Ruki River">{{cite web|url=https://www.xylem.com/en-om/resources/case-studies/the-annual-hydrograph-of-the-ruki-river|title=The Annual Hydrograph of the Ruki River|website=www.xylem.com|date=2021}}</ref>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA70
|
|[[Vaupés River|'''Vaupés''']] || {{formatnum:4345}}|| {{formatnum:64370}}|| {{formatnum:1381}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Rio Negro ||<ref name="Amazon" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS71|| '''[[Red River (Asia)|Red River]]'''
| || {{formatnum:4341}}|| {{formatnum:170903}}|| {{formatnum:1280}}|| bgcolor="#E6E6FA" |[[Gulf of Tonkin]]||<ref name="Bathymetry of the Hong and Luoc River Junction, Red River Delta, Vietnam, 2010">{{cite report|url=https://pubs.usgs.gov/sim/3235/SIM3235.pdf|title=Bathymetry of the Hong and Luoc River Junction, Red River Delta, Vietnam, 2010|last1=Paul|first1=J. Kinzel|last2=Jonathan|first2=M. Nelson|last3=Duong|first3=Duc Toan|last4=Mung|first4= Dinh Thanh|last5=Yasuyuki|first5=Shimizu|publisher=U.S. Geological Survey (USGS)|location=Sapporo (Japan), Golden (Colorado, United States), Hanoi (Vietnam)|website=www.pubs.usgs.gov|date=2012}}</ref><ref name="Bank erosion in Mekong Delta and Red River">{{cite report |url=https://www.researchgate.net/publication/294892187 |title=Bank erosion in Mekong Delta and Red River |date=2004 |via=[[ResearchGate]]}}</ref>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS72|| '''[[Mahakam River|Mahakam]]'''
| || {{formatnum:4278}}|| {{formatnum:77095}}|| 980 || bgcolor="#E6E6FA" |[[Makassar Strait]]||<ref name="Riverine carbon fluxes to the South China Sea: Riverine carbon fluxes to the SCS" /><ref name="Pengelolaan Sumber Daya Air Wilayah Sungai Mahakam">{{cite report|url=https://sda.pu.go.id/assets/files/2017_Pola%20PSDA%20Mahakam.pdf|title=Pengelolaan Sumber Daya Air Wilayah Sungai Mahakam|website=www.sda.pu.go.id|date=2023}}</ref>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS73||
|[[Nizhnyaya Tunguska|'''Lower Tunguska''']]|| {{formatnum:4139}}|| {{formatnum:473000}}|| {{formatnum:2989}}|| bgcolor="#FFF0F5" |Yenisei ||<ref name="Siberian Basins" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA74||'''[[Atrato River|Atrato]]'''
| || {{formatnum:4138}}|| {{formatnum:36231}}|| 750 || bgcolor="#E0FFFF" |[[Gulf of Urabá]]||<ref name="Streamflow Intensification Driven by the Atlantic Multidecadal Oscillation (AMO) in the Atrato River Basin, Northwestern Colombia">{{cite journal|title=Streamflow Intensification Driven by the Atlantic Multidecadal Oscillation (AMO) in the Atrato River Basin, Northwestern Colombia|last=Wilmar|first=Loaiza Cerón|journal=Water|date=2020|volume=12|number=1|page=216|doi=10.3390/w12010216|doi-access=free|bibcode=2020Water..12..216L |hdl=10251/176393}}</ref><ref name="urlgeotest.tamu.edu">{{cite web |url=http://geotest.tamu.edu/userfiles/167/210.pdf |title=Chapter 14 |work=The Pacific and Caribbean Rivers of Colombia: Water Discharge, Sediment Transport and Dissolved Loads |accessdate=2011-07-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120325144718/http://geotest.tamu.edu/userfiles/167/210.pdf |archive-date=2012-03-25 |url-status=dead}}</ref><ref name="Estudio Nacional del Agua 2010" /><ref name="Estudio Nacional del Agua 2014"/>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCCCFF" |AF75|| '''[[Zambezi]]'''
| || {{formatnum:4134}}|| {{formatnum:1474004}} || {{formatnum:2574}} || bgcolor="#F0FFF0" |[[Mozambique Channel]]||<ref name="The Zambezi River Basin: A Multi-Sector Investment Opportunities Analysis">{{cite report|url=https://cridf.net/RC/wp-content/uploads/2018/05/36ZambeziStateoftheBasinVol3.pdf|title=The Zambezi River Basin: A Multi-Sector Investment Opportunities Analysis|docket=State of the Basin|author=The International Bank for Reconstruction and Development|publisher=The World Bank|location=Washington D.C. (United States)|website=www.worldbank.org|page=202|volume=3|date=2010}}</ref><ref name="Spatial and temporal runoff oscillation analysis of the main rivers of the world during the 19th–20th centuries" /><ref name="DFO – Flood Observatory" /><ref name="Hydropower Production in Future Climate Scenarios; the Case for the Zambezi River">{{cite journal |last1=Hamududu |first1=Byman |last2=Killingtveit |first2=Ånund |title=Hydropower Production in Future Climate Scenarios; the Case for the Zambezi River |journal=Energies |date=2016 |volume=9 |issue=7 |page=502 |doi=10.3390/en9070502|doi-access=free}}</ref>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCCFF" |EU76||
|[[Kama (river)|'''Kama''']]|| {{formatnum:4119}}|| {{formatnum:523324}}|| {{formatnum:1805}}|| bgcolor="#FFF8DC" |Volga ||<ref name="The Volga River Basin Report" /><ref name="Volga" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS77|| '''[[Kolyma (river)|Kolyma]]'''
| || {{formatnum:4100}}|| {{formatnum:679934}}|| {{formatnum:2600}}|| bgcolor="#FFF0F5" |[[Kolyma Gulf]]||<ref name="Recent changes to Arctic river discharge" /><ref name="Arctic Great Rivers Observatory" /><ref name="Siberian Basins" /><ref name="A reassessment of the Eurasian river input of water, sediment, major elements, and nutrients to the Arctic Ocean" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA78||
|[[Apaporis River|'''Apaporis''']]|| {{formatnum:4092}}|| {{formatnum:53509}}|| {{formatnum:1425}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Japurá ||<ref name="Estudio Nacional del Agua 2010" /><ref name="Amazon" /><ref name="Estudio Nacional del Agua 2014"/>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA79 ||
|[[Aripuanã River|'''Aripuanã''']]|| {{formatnum:4087}}|| {{formatnum:147224}}|| {{formatnum:1175}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Madeira ||<ref name="Plano estratégico de recursos hídricos dos afluentes da margem direita do rio Amazonas" /><ref name="Plano Estadual de Recursos Hídricos do Amazonas – PERH/AM" /><ref name="Amazon" /><ref name="Conhecimento técnico e a regulação ambiental na Amazônia: a utilização da Bacia hidrografia nos EIA/RIMA das UHE do Rio Madeira e de Belo Monte" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCFFFF" |NA80|| '''[[Nelson River|Nelson]]'''
| || {{formatnum:4024}}|| {{formatnum:1353555}}|| {{formatnum:2570}}|| bgcolor="#FFF0F5" |[[Hudson Bay]]||{{refn|name=Nelson|group=n|Nelson with [[Churchill River (Hudson Bay)|Churchill]]; Average water flow after diversions (see→[[Nelson River Hydroelectric Project]]); Length: Nelson–[[Saskatchewan River|Saskatchewan]]–[[South Saskatchewan River|South Saskatchewan]]–[[Bow River|Bow]];}}<ref name="Quantification et traçage géochimique des exports fluviaux: exemples de bassins hydrographiques du Canada">{{cite report|url=https://archipel.uqam.ca/3971/1/D2158.pdf|title=Quantification et traçage géochimique des exports fluviaux: exemples de bassins hydrographiques du Canada|last=Éric|first=Rosa|publisher=Université du Québec á Montréal, Institut de Physique du Globe de Paris|location=Montréal, Québec (Canada), Paris (France)|website=www.archipel.ugam.ca|page=189|date=2011}}</ref><ref name="The effect of climate change on the simulated streamflow of six Canadian rivers based on the CanRCM4 regional climate model">{{cite journal|journal=Research Article|url=https://hess.copernicus.org/articles/29/291/2025/hess-29-291-2025.html|last1=Vivek|first1=K. Arora|last2=Aranildo|first2=Lima|last3=Rajesh|first3=Shrestha|page=291-312|volume=29|issue=1|title=The effect of climate change on the simulated streamflow of six Canadian rivers based on the CanRCM4 regional climate model|doi=10.5194/hess-29-291-2025|date=2025|doi-access=free|bibcode=2025HESS...29..291A}}</ref><ref name="online.ucpress.edu">{{cite journal |url=https://online.ucpress.edu/elementa/article/9/1/00098/117201/Changing-freshwater-contributions-to-the-ArcticA |doi=10.1525/elementa.2020.00098 |title=Changing freshwater contributions to the Arctic |date=2021 |last1=Stadnyk |first1=Tricia A. |last2=Tefs |first2=A. |last3=Broesky |first3=M. |last4=Déry |first4=S. J. |last5=Myers |first5=P. G. |last6=Ridenour |first6=N. A. |last7=Koenig |first7=K. |last8=Vonderbank |first8=L. |last9=Gustafsson |first9=D. |journal=Elementa: Science of the Anthropocene |volume=9 |issue=1 |page=00098 |s2cid=236682638 |doi-access=free |bibcode=2021EleSA...9...98S}}</ref>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCFFFF" |NA81|| '''[[Fraser River|Fraser]]'''|| || {{formatnum:3972}}|| {{formatnum:245452}}|| {{formatnum:1375}}|| bgcolor="#E6E6FA" |[[Strait of Georgia]]||<ref name="GEF TWAP - Transboundary Waters Assessment Programme — GEF TWAP" /><ref name="Fraser">{{cite web|url=https://www.riversnetwork.org/V1/index.php/component/content/article/fraser?catid=199&Itemid=563|title=Fraser|last=Eric|first=Tilman|website=www.riversnetwork.org}}</ref><ref name="Rivers at Risk: The Status of Environmental Flows in Canada">{{cite report|url=http://awsassets.wwf.ca/downloads/wwf_canadas_riversatrisk_technicalreport.pdf|title=Rivers at Risk: The Status of Environmental Flows in Canada|last1=Becky|first1=Swainson|last2=Brian|first2=Richter|last3=Tim|first3=Morris|last4=David|first4=Schindler|last5=Tom|first5=Le Quesne|last6=Allan|first6=Locke|publisher=WWF–Canada|page=96|date=2011|website=www.awsassets.wwf.ca}}</ref>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA82||
|'''[[Teles Pires]]'''|| {{formatnum:3961}}|| {{formatnum:141987}}|| {{formatnum:1370}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Tapajós ||<ref name="Amazon" /><ref name="Plano estratégico de recursos hídricos dos afluentes da margem direita do rio Amazonas" /><ref name="A macroscale hydrological data set of river flow routing parameters for the Amazon Basin">{{cite journal|journal=Geophysical Research: Atmospheres|title=A macroscale hydrological data set of river flow routing parameters for the Amazon Basin|last1=Marcos|first1=Heil Costa|last2=Carlos|first2=Henrique C. Oliveira|last3=Ricardo|first3=G. Andrade|last4=Thiago|first4=R. Bustamante|last5=Fabrício|first5=A. Silva|last6=Michael|first6=T. Coe|url=https://agupubs.onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1029/2000JD000309|doi=10.1029/2000JD000309|pages=6–9|volume=107|issue=20|date=2002 |bibcode=2002JGRD..107.8039C }}</ref><ref name="Long‐term simulations of discharge and floods in the Amazon Basin">{{cite journal|journal=Geophysical Research: Atmospheres|url=https://agupubs.onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1029/2001JD000740|title=Long-term simulations of discharge and floods in the Amazon Basin|last1=Michael|first1=T. Coe|last2=Marcos|first2=Heil Costa|last3=Aurélie|first3=Botta|last4=Charon|first4=Birkett|volume=107|issue=20|doi=10.1029/2001JD000740|pages=11–17|date=2002 |bibcode=2002JGRD..107.8044C }}</ref>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA83
|
|[[Huallaga River|'''Huallaga''']] || {{formatnum:3955}}|| {{formatnum:89691}}|| {{formatnum:1169}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Marañón ||<ref name="Amazon" /><ref name="Oficina Nacional de Evaluación de Recursos Naturales (ONERN)" /><ref name="Perú: Anuario de Estadistícas Ambientales 2022"/>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA84
|
|[[Jutaí River|'''Jutaí''']] || {{formatnum:3859}}|| {{formatnum:79374}}|| {{formatnum:1174}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Solimões ||<ref name="Hydrologie du bassin amazonien" /><ref name="Amazon" /><ref name="Plano estratégico de recursos hídricos dos afluentes da margem direita do rio Amazonas" /><ref name="Plano Estadual de Recursos Hídricos do Amazonas – PERH/AM" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCFFFF" |NA85|| '''[[La Grande River|La Grande]]'''
| || {{formatnum:3808}}|| {{formatnum:209000}}|| 893 || bgcolor="#FFF0F5" |[[James Bay]]||{{refn|name=La Grande|group=n|La Grande–[[Caniapiscau River|Caniapiscau]]–[[Eastmain River|Eastmain]]–[[Rupert River|Rupert]]; Average water flow after diversions (see→[[James Bay Project]]);}}<ref name="Quantification et traçage géochimique des exports fluviaux: exemples de bassins hydrographiques du Canada" /><ref name="East Hudson Bay">{{cite web |url=https://www.riversnetwork.org/V1/index.php/component/content/article/east-hudson-bay?catid=305&Itemid=563 |title=East Hudson Bay |last=Eric |first=Tilman |website=www.riversnetwork.org}}</ref><ref name="Recent trends and variability in river discharge across northern Canada">{{cite journal |journal=Environmental Science |title=Recent trends and variability in river discharge across northern Canada |url=https://hess.copernicus.org/articles/20/4801/2016/hess-20-4801-2016.pdf |doi=10.5194/hess-20-4801-2016 |page=4801-4818 |volume=20 |last1=Stephen |first1=J. Déry |last2=Tricia |first2=A. Stadnyk |last3=Matthew |first3=K. MacDonald |last4=Bunu |first4=Gauli- Sharma |date=2016 |issue=12 |doi-access=free |bibcode=2016HESS...20.4801D}}</ref><ref name="discharge">Hydro-Québec and GENIVAR Groupe Conseil inc., ''Environmental Monitoring of the La Grande-2-A and La Grande-1 Projects. Abridged Summary Report 1987-2000. La Grande Winter plume.'' July 2005 ([http://www.hydroquebec.com/sustainable-development/documentation/pdf/complexe_lagrande/panache_en.pdf Online version] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110605104610/http://www.hydroquebec.com/sustainable-development/documentation/pdf/complexe_lagrande/panache_en.pdf|date=5 June 2011}}</ref>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCCFF" |EU86|| '''[[Northern Dvina]]'''
| || {{formatnum:3549}}|| {{formatnum:323573}} || {{formatnum:1302}} || bgcolor="#FFF0F5" |[[White Sea]]||<ref name="Recent changes to Arctic river discharge" /><ref name="Northern Europe" /><ref name="Presenting the GEMS-GLORI, a compendium of world river discharge to the oceans" /><ref name="Estimates of Freshwater Discharge from Continents: Latitudinal and Seasonal Variations" /><ref name="A reassessment of the Eurasian river input of water, sediment, major elements, and nutrients to the Arctic Ocean" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS87|| '''[[Godavari River|Godavari]]'''
| || {{formatnum:3503}}|| {{formatnum:314829}}|| {{formatnum:1465}}|| bgcolor="#F0FFF0" |Bay of Bengal ||<ref name="Presenting the GEMS-GLORI, a compendium of world river discharge to the oceans" /><ref name="Indian Peninsula">{{cite web|url=https://www.riversnetwork.org/V1/index.php/component/content/article/indian-peninsula?catid=274&Itemid=780|title=Indian Peninsula|last=Eric|first=Tilman|website=www.riversnetwork.org}}</ref>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA88||
|[[Caura River (Venezuela)|'''Caura''']] || {{formatnum:3500}}|| {{formatnum:49530}}|| {{formatnum:723}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Orinoco ||<ref name="La geografía del agua" /><ref name="Desarrollo Regional y Urbano en Venezuela: Ensayo de Interpretación">{{cite report|title=Desarrollo Regional y Urbano en Venezuela: Ensayo de Interpretación|url=https://horizon.documentation.ird.fr/exl-doc/pleins_textes/2021-07/010010813.pdf|author=Comisión del Plan Nacional de Aprovechcurriento de los Recursos Hidráulicos (COPLANARH)|publisher=Universidad Católica Andrés Bello (UCAB)|location=Caracas|page=283}}</ref><ref name="Scientia Guaianae">{{cite report|url=https://www.researchgate.net/publication/344149488|title=Scientia Guaianae|work=Ecología de la Cuenca del Río Caura, Venezuela I. Caracterización general|docket=A series on natural sciences of the Guayana region|last1=Judith|first1=Rosales|last2=Otto|first2=Huber|last3=Paul|first3=Berry|last4=Henry|first4=Briceño|last5=Elvira|first5=Cuevas|last6=Gonzalo|first6=Febres F.|last7=Horst|first7=Fölster|last8=Stefan|first8=Gorzula|last9=Stephen|first9=S. Tillett|last10=Stanford|first10=Zent|last11=Gustavo|first11=Romero|last12=Aldred|first12=Znick|publisher=Fundacite–Guayana, UNEG, Wildlife Conservation Society, Fundación Instituto Botánico de Venezuela|location=Caracas, Puerto Ordaz (Venezuela)|number=6|volume=1|page=152|issn=0798-1120|isbn=980-6020-34-0|date=1996}}</ref><ref name="Orinoco"/>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCCCFF" |AF89
|
|[[Benue River|'''Benue''']]|| {{formatnum:3477}}|| {{formatnum:338968}}|| {{formatnum:1440}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Niger ||<ref name="The water resource in tropical Africa and its exploitation" /><ref name="Niger" /><ref name="The Niger River Basin - A Vision for Sustainable Management"/>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCFFFF" | NA90
|
|[[Slave River|'''Slave''']]|| {{formatnum:3451}}|| {{formatnum:616400}}|| {{formatnum:434}}|| bgcolor="#FFF0F5" |[[Lake Great Slave|Great Slave Lake]]||<ref name="Mackenzie" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA91
|
|[[Trombetas River|'''Trombetas''']] || {{formatnum:3437}}|| {{formatnum:127178}}|| {{formatnum:760}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Amazon ||<ref name="Amazon" /><ref name="Plano nacional de recurso hídricos–Capítulo 5" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA92
|
|[[Inírida River|'''Inírida''']] || {{formatnum:3385}}|| {{formatnum:53795}}|| {{formatnum:1300}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Guaviare ||<ref name="Estudio Nacional del Agua 2010" /><ref name="Estudio Nacional del Agua 2014"/><ref name="Orinoco"/>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCFF66" |OC93
|
|[[Strickland River|'''Strickland''']] || {{formatnum:3328}}|| {{formatnum:36740}}|| {{formatnum:824}}|| bgcolor="#E6E6FA" |Fly ||<ref name="Annual Environmental Report 2017">{{cite report|url=https://png-data.sprep.org/system/files/2017-Porgera-AER-Final.pdf|title=Annual Environmental Report 2017|author=Porgera Joint Venture|publisher=PNG Data Portal, CSIRO|location=Mount Hagen, Western Highlands Province (Papua New Guinea), Kinawee (Australia)|website=www.png-data.sprep.org|date=2018}}</ref><ref name="Sustainable Development for Traditional Inhabitants of the Torres Strait Region" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCCCFF" |AF94
|
|[[Kwango River|'''Kwango''']] || {{formatnum:3317}}|| {{formatnum:270904}}|| {{formatnum:1702}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Kasai ||<ref name="Congo River" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS95
|
|'''[[Ghaghara]]''' || {{formatnum:3278}}|| {{formatnum:131948}}|| {{formatnum:1167}}|| bgcolor="#F0FFF0" |Ganges ||<ref name="Ganga (Ganges)–Brahmaputra" /><ref name="JainAgarwal2007-341">{{cite book|last1=Jain|first1=Sharad K.|last2=Agarwal|first2=Pushpendra K.|last3=Singh|first3=Vijay P.|title=Hydrology and water resources of India|url=https://books.google.com/books?id=ZKs1gBhJSWIC&pg=PA341|accessdate=26 April 2011|date=2007|publisher=Springer|isbn=978-1-4020-5179-1|page=341}}</ref>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS96|| '''[[Khatanga (river)|Khatanga]]'''
| || {{formatnum:3200}}|| {{formatnum:371417}} || {{formatnum:1636}} || bgcolor="#FFF0F5" |[[Khatanga Gulf]]||{{refn|name=Khatanga|group=n|Average discharge, 1984–2018; Length: Khatanga–[[Kotuy River|Kotuy]];}}<ref name="Recent changes to Arctic river discharge" /><ref name="Siberian Basins" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS97||
|[[Subansiri River|'''Subansiri''']] || {{formatnum:3153}}|| {{formatnum:34833}}|| {{formatnum:518}}|| bgcolor="#F0FFF0" |Brahmaputra ||<ref name="Ganga (Ganges)–Brahmaputra" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCFF66" |OC98|| '''[[Pulau River|Eilanden]]'''
| || {{formatnum:3133}}|| {{formatnum:37164}} || 679 || bgcolor="#E6E6FA" |[[Arafura Sea]]||<ref name="Final report Einlanden-Digul-Bikuma basin IWRM case study">{{cite web|url=https://publicwiki.deltares.nl/display/JCP/Final+Reports|title=Final report Einlanden-Digul-Bikuma basin IWRM case study|last1=van Beek|first1=E.|last2=Bons|first2=K.|last3=Brinkman|first3=J.|date=2013}}</ref>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCCCFF" |AF99|| '''[[Nile]]'''
| || {{formatnum:3075}}|| {{formatnum:3826122}} || {{formatnum:7088}} || bgcolor="#E0FFFF" |[[Mediterranean Sea]]||{{refn|name=Nile|group=n|The average flow rate measured at the [[Atbara River]] estuary (at [[Atbara]], [[Sudan]]) the most abundant point of the Nile (3075 m³/s, 1971–2000); Average discharge at [[Aswan, Egypt|Aswan]] ([[Egypt]]) 2800 m³/s, at [[Nile Delta]] 150 m³/s (2009–2018); Length: Nile–[[White Nile]]–[[Albert Nile]]–[[Lake Albert (Africa)|Lake Albert]]–[[Lake Kyoga]]–[[Victoria Nile]]–[[Lake Victoria]]–[[Kagera River|Kagera]]–[[Nyabarongo River|Nyabarongo]]–[[Mwogo River|Mwogo]]–[[Rukarara River|Rukarara]] 7088 km;}}<ref name="Fragmentation and Flow Regulation of the World's Large River System" /><ref name="Nile River">{{cite web|url=https://www.riversnetwork.org/V1/index.php/component/content/article/nile?catid=186&Itemid=496|title=Nile River|last=Eric|first=Tilman|website=www.riversnetwork.org}}</ref><ref name="Pinpointing the sources and measuring the lengths of the principal rivers of the world" /><ref name="Water accounting in the Nile River Basin">{{cite report|url=https://openknowledge.fao.org/handle/20.500.14283/ca9895en|title=Water accounting in the Nile River Basin|publisher=FAO|pages=70|isbn=978-92-5-132982-5|date=2021|doi=10.4060/ca9895en|url-access=subscription}}</ref><ref name="The River Nile: Evolution and Environment">{{cite report|url=https://scispace.com/pdf/the-river-nile-evolution-and-environment-34na4lyy.pdf|title=The River Nile: Evolution and Environment|docket=Large Rivers: Geomorphology and Management|last1=Jamie|first1=C. Woodward|last2=Mark|first2=G. Macklin|last3=Michael|first3=D. Krom|last4=Martin|first4=A.J. Williams|publisher=The University of Manchaster|location=Manchaster (United Kingdom)|doi=10.1002/9781119412632.ch14|page=51|date=2023|website=scispace.com |isbn=978-1-119-41260-1 }}</ref>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS100|| '''[[Musi River (Indonesia)|Musi]]'''
| || {{formatnum:3066}}|| {{formatnum:59942}} || 759 || bgcolor="#E6E6FA" |South China Sea ||<ref name="Sumatra">{{cite web|url=https://www.riversnetwork.org/V1/index.php/component/content/article/sumatra?catid=285&Itemid=780|title=Sumatra|last=Eric|first=Tilman|website=www.riversnetwork.org}}</ref><ref name="Floating marine debris along Indonesian coasts – An atlas of strandings based on Lagrangian modelling">{{cite report|url=https://horizon.documentation.ird.fr/exl-doc/pleins_textes/2021-08/010082415.pdf|last1=Delphine|first1=Dobler|last2=Elodie|first2=Martinez|last3=Rinny|first3=Rahmania|last4=Budhi Gunadharma|first4=Gautama|last5=A. Riza|first5=Farhan|title=Floating marine debris along Indonesian coasts – An atlas of strandings based on Lagrangian modelling|publisher=Indonesian Ministry of Marine Affairs and Fisheries (KKP), Collecte Localisation Satellite (CLS), French National Research Institute for Sustainable Development (IRD), Agence Française de Développement (AFD)|page=96|date=2021|isbn=979-10-699-7188-2|website=www.horizon.documentation.ird.fr}}</ref><ref name="The Invisible Carbon Footprint as a hidden impact of peatland degradation inducing marine carbonate dissolution in Sumatra, Indonesia">{{cite journal|url=https://doi.org/10.1038/s41598-018-35769-7|title=The Invisible Carbon Footprint as a hidden impact of peatland degradation inducing marine carbonate dissolution in Sumatra, Indonesia|last1=Francisca|first1=Wit|last2=Tim|first2=Rixen|last3=Antje|first3=Baum|last4=Widodo|first4=S. Pranowo|last5=Andreas|first5=A. Hutahaean|journal=Scientific Reports |year=2018|volume=8 |issue=1 |article-number=17403 |doi=10.1038/s41598-018-35769-7 |pmid=30479397 |bibcode=2018NatSR...817403W |pmc=6258705}}</ref><ref name="Impact of peatlands on carbon dioxide (CO2) emissions from the Rajang River and Estuary, Malaysia">{{cite journal|url=https://bg.copernicus.org/articles/16/17/2019/|doi=10.5194/bg-16-17-2019 |title=Impact of peatlands on carbon dioxide (CO<sub>2</sub>) emissions from the Rajang River and Estuary, Malaysia |year=2019 |last1=Müller-Dum |first1=Denise |last2=Warneke |first2=Thorsten |last3=Rixen |first3=Tim |last4=Müller |first4=Moritz |last5=Baum |first5=Antje |last6=Christodoulou |first6=Aliki |last7=Oakes |first7=Joanne |last8=Eyre |first8=Bradley D. |last9=Notholt |first9=Justus |journal=Biogeosciences |volume=16 |issue=1 |pages=17–32 |bibcode=2019BGeo...16...17M |s2cid=203167471 |doi-access=free |hdl=1959.3/447242 |hdl-access=free }}</ref>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA101||
|[[Tigre River|'''Tigre''']] || {{formatnum:3047}}|| {{formatnum:45073}}|| {{formatnum:1087}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Marañón ||<ref name="Amazon" /><ref name="Oficina Nacional de Evaluación de Recursos Naturales (ONERN)" /><ref name="Análisis de la Evaluación Ambiental Preliminar de la Central Hidroeléctrica Lorena – Río Marañón"/><ref name="Evaluación de recursos hídricos en la cuenca Marañón–Informe Final (Volume I)" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA102|| '''[[São Francisco River|São Francisco]]'''
| || {{formatnum:3037}}|| {{formatnum:638324}} || {{formatnum:3180}} || bgcolor="#E0FFFF" |[[Atlantic Ocean]]||<ref name="Presenting the GEMS-GLORI, a compendium of world river discharge to the oceans" /><ref name="Região Hidrográfica do São Francisco">{{cite web|url=https://brasildasaguas.com.br/educacional/regioes-hidrograficas/regiao-hidrografica-do-sao-francisco|title=Região Hidrográfica do São Francisco|website=brasildasaguas.com.br}}</ref><ref name="Plano nacional de recurso hídricos–Capítulo 5" /><ref name="Conjuntura dos Recursos Hídricos no Brasil: regiões hidrográficas brasileiras" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA103||
|[[Iriri River|'''Iriri''']] || {{formatnum:3028}}|| {{formatnum:142079}}|| {{formatnum:1151}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Xingu ||<ref name="Amazon" /><ref name="Conhecimento técnico e a regulação ambiental na Amazônia: a utilização da Bacia hidrografia nos EIA/RIMA das UHE do Rio Madeira e de Belo Monte" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS104
|
|[[Min River (Sichuan)|'''Min''']] || {{formatnum:3022}}|| {{formatnum:135296}}|| {{formatnum:735}}|| bgcolor="#E6E6FA" |Yangtze ||<ref name="Analysis of runoff variation and driving factors in the Minjiang River Basin over the last 60 years">{{cite journal|journal=Water and Clinate Change|title=Analysis of runoff variation and driving factors in the Minjiang River Basin over the last 60 years|last1=Hongjuan|first1=Zhai|last2=Meng|first2=Wang|last3=Dandan|first3=Shen|last4=Bo|first4=Hu|last5=Yajun|first5=Li|date=2022|volume=13 |issue=10 |pages=3675–3691|doi=10.2166/wcc.2022.218 |bibcode=2022JWCC...13.3675Z }}</ref><ref name="Yangzi Jiang-Chang Jiang (Yangtze)" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCFF66" |OC105|| '''[[Purari River|Purari]]'''
| || {{formatnum:3000}}|| {{formatnum:33773}}|| 902 || bgcolor="#E6E6FA" |Gulf of Papua ||<ref name="Anatomy and growth of a Holocene clinothem in the Gulf of Papua">{{cite journal|url=https://agupubs.onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1029/2006JF000628|title=Anatomy and growth of a Holocene clinothem in the Gulf of Papua|last1=Rudy|first1=Slingerland|last2=Neal W.|first2=Driscoll|last3=John D.|first3=Milliman|last4=Scott R.|first4=Miller|last5=Elizabeth A.|first5=Johnstone|journal=Journal of Geophysical Research: Earth Surface |date=2008|volume=113|issue=F1 |article-number=2006JF000628 |doi=10.1029/2006JF000628 |bibcode=2008JGRF..113.1S13S }}</ref>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS106||
|'''[[Irtysh]]'''|| {{formatnum:2995}}|| {{formatnum: 1673470}}|| {{formatnum:4248}}|| bgcolor="#FFF0F5" |Ob ||<ref name="Siberian Basins" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS107
|
|[[Yamuna river|'''Yamuna''']] || {{formatnum:2948}}|| {{formatnum:366223}}|| {{formatnum:1376}}|| bgcolor="#F0FFF0" |Ganges ||<ref name="Ganga (Ganges)–Brahmaputra" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS108
|
|[[Srepok River|'''Srepok''']] || {{formatnum:2940}}|| {{formatnum:79015}}|| {{formatnum:454}}|| bgcolor="#E6E6FA" |Mekong ||<ref name="Mekong River" /><ref name="Hydrological and Flood Hazards in the Lower Mekong Basin" /><ref name="A compendium of major international rivers in the ESCAPE regions"/>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA109
|
|'''Yarí'''|| {{formatnum:2933}}|| {{formatnum:37127}}|| {{formatnum:691}}|| bgcolor="#E0FFFF" |[[Caquetá River|Caquetá]]||<ref name="Estudio Nacional del Agua 2010" /><ref name="Amazon" /><ref name="Estudio Nacional del Agua 2014"/>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS110
|
|[[Panjnad River|'''Panjnad''']] || {{formatnum:2910}}|| {{formatnum:395000}}|| {{formatnum:1571}}|| bgcolor="#F0FFF0" |Indus ||<ref name="Indus" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCCFF" |EU111
||'''[[Rhine]]'''
| ||{{formatnum:2900}}
||{{formatnum:190522}}
||{{formatnum:1233}}
| bgcolor="#E0FFFF" |[[North Sea]]
|{{refn|Total discharge at the [[Rhine–Meuse–Scheldt Delta]] 101 km³ (3200 m³/s); The total combined catchment area is 224000 km². The Rhine with the [[Meuse|Maas]] River and the [[Ijssel]] delta branch;|name=Rhine|group=n}}<ref name="Presenting the GEMS-GLORI, a compendium of world river discharge to the oceans" /><ref name="Rhine">{{cite web |last=Eric |first=Tilman |title=Rhine |url=https://www.riversnetwork.org/V1/index.php/component/content/article/rhine?catid=230&Itemid=764|website=www.riversnetwork.org}}</ref><ref>[http://unesdoc.unesco.org/images/0013/001333/133303e.pdf Rhine case study]; Technical documents in hydrology: PC-CP series; Vol.:17; 2003</ref>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS112
|
|[[Gan River|'''Gan''']] || {{formatnum:2865}}|| {{formatnum:103074}}|| {{formatnum:823}}|| bgcolor="#E6E6FA" |[[Lake Poyang]] ||<ref name="Yangzi Jiang-Chang Jiang (Yangtze)" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS113
|
|[[Xiang River|'''Xiang''']]|| {{formatnum:2848}}|| {{formatnum:102148}}|| {{formatnum:948}}|| bgcolor="#E6E6FA" |[[Dongting Lake]]||<ref name="Yangzi Jiang-Chang Jiang (Yangtze)" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS114|| '''[[Batang Hari River|Batang Hari]]'''
| || {{formatnum:2819}}|| {{formatnum:46504}}|| 800 || bgcolor="#E6E6FA" |South China Sea ||<ref name="Floating marine debris along Indonesian coasts – An atlas of strandings based on Lagrangian modelling" /><ref name="The Invisible Carbon Footprint as a hidden impact of peatland degradation inducing marine carbonate dissolution in Sumatra, Indonesia" /><ref name="Impact of peatlands on carbon dioxide (CO2) emissions from the Rajang River and Estuary, Malaysia" /><ref name="Pengelolaan Sumber Daya Air Wilayah Sungai Batanghari">{{cite report|url=
https://sda.pu.go.id/assets/uploads/files/2021_Pola%20PSDA_Wilayah%20Sungai%20Batanghari.pdf|title=Pengelolaan Sumber Daya Air Wilayah Sungai Batanghari|website=www.sda.pu.go.id|date=2021}}</ref>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCFFFF" |NA115||
|[[Missouri River|'''Missouri''']]|| {{formatnum:2778}}|| {{formatnum:1371010}}|| {{formatnum:4130}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Mississippi ||<ref name="Flux and Sources of Nutrients in the Mississippi–Atchafalaya River Basin" /><ref name="Changes in Streamflow and the Flux of Nutrients in the Mississippi-Atchafalaya River Basin, USA, 1980–2007" /><ref name="Missouri">{{cite web|url=https://www.riversnetwork.org/V1/index.php/component/content/article/missouri?catid=320&Itemid=637|title=Missouri|last=Eric|first=Tilman|website=www.riversnetwork.org}}</ref>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA116
|
|[[Guaporé River|'''Guaporé''']] || {{formatnum:2738}}|| {{formatnum:353028}}|| {{formatnum:1558}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Mamoré||<ref name="Amazon" /><ref name="Balance Hidrico Superficial de Bolivia" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS117|| '''[[Pyasina]]'''
| || {{formatnum:2730}}|| {{formatnum:182000}} || {{formatnum:817}} || bgcolor="#FFF0F5" |[[Kara Sea]]||<ref name="River-Runoff Forcing Data–Arctic Ocean Model Intercomparison Project">{{cite web|url=https://www2.whoi.edu/site/aomip/data/river-runoff-forcing-data|title=River-Runoff Forcing Data–Arctic Ocean Model Intercomparison Project|website=www2.whoi.edu}}</ref><ref name="Siberian Basins" /><ref name="A reassessment of the Eurasian river input of water, sediment, major elements, and nutrients to the Arctic Ocean" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA118
||'''[[Cuyuni River|Cuyuni]]'''
| ||{{formatnum:2719}}
||{{formatnum:85635}}
||{{formatnum:633}}
| bgcolor="#E0FFFF" |Essequibo Estuary
|{{refn|Entire Essequibo–Cuyuni basin: Average discharge at near mouth 154–178 km³/year, drainage area 158233 km²;|name=Cuyuni|group=n}}<ref name="Biogeochemistry of Inland Waters">{{cite book |last1=Likens |first1=Gene E. |url=https://books.google.com/books?id=AL6J8i9ZeDEC |title=Biogeochemistry of Inland Waters |date=2010 |publisher=Academic Press |isbn=978-0-12-381997-0}}</ref><ref name="Los recursos hidraulicos de América Latina">{{cite report|url=https://repositorio.cepal.org/server/api/core/bitstreams/65a2050e-d7a1-4b62-a351-884dab1a4fc8/content|title=Los recursos hidraulicos de América Latina|docket=Reunion regional preparatoria para America Latina y el Caribe Naciones Unidas sobre el agua|author=Consejo Económico y Social (CES)|publisher=Naciones Unidas, Comisión Económica para América Latina (CEPAL)|location=Lima (Perú)|page=95|date=1976|website=repositorio.cepal.org}}</ref><ref name="Atlantic North Coast">{{cite web |last=Eric |first=Tilman |title=Atlantic North Coast |url=https://www.riversnetwork.org/V1/index.php/component/content/?view=article&id=167&catid=329&Itemid=179#tab-4753|website=www.riversnetwork.org}}</ref><ref name="Presenting the GEMS-GLORI, a compendium of world river discharge to the oceans" /><ref name="Global water scarcity: the monthly blue water footprint compared to blue water availability for the world's major river basins">{{cite report|title=Global water scarcity: the monthly blue water footprint compared to blue water availability for the world's major river basins|url=https://www.waterfootprint.org/media/downloads/Report53-GlobalBlueWaterScarcity.pdf|last1=A.Y.|first1=Hoekstra|last2=M.M.|first2=Mekonnen|date=2011|work=Value of Water Research Report Series NO. 53|location=Delft (Netherlands)|publisher=UNESCO–IHE Institute for Water Education}}</ref>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS119
|
|[[Mali River|'''Mali Hka''']]|| {{formatnum:2693}}|| {{formatnum:23221}}|| {{formatnum:320}}|| bgcolor="#F0FFF0" |Irrawaddy ||<ref name="Irrawaddy (Ayeyarwaddy)" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCFFFF" |NA120
||'''[[Usumacinta River|Usumacinta]]'''
| ||{{formatnum:2678}}
||{{formatnum:77743}}
||{{formatnum:1052}}
| bgcolor="#E0FFFF" |Grijalva ||
{{refn|name=Usumacinta|group=n|Entire Grijalva–Usumacinta basin: 127676 km², average discharge 125–147 km³/year;}}<ref name="GEF TWAP - Transboundary Waters Assessment Programme — GEF TWAP" /><ref name="Grijalva–Usumacinta">{{cite web |last=Eric |first=Tilman |title=Grijalva–Usumacinta |url=https://www.riversnetwork.org/V1/index.php/component/content/article/grijalva-usumacinta?catid=248&Itemid=730|website=www.riversnetwork.org}}</ref><ref name="Flujo de carbono de un sistema lótico tropical mexicano. Caso de estudio: Cuenca del Río Usumacinta">{{cite report|title=Flujo de carbono de un sistema lótico tropical mexicano. Caso de estudio: Cuenca del Río Usumacinta|url=https://www.agua.unam.mx/PremioTesis/assets/docs/TesisGanadoras/SoriaIsmael_FlujoCarbonoRioUsumacinta.pdf|last1=Ismael|first1=Fabián|last2=Soria|first2=Reinoso|last3=Dr. Javier|first3=Alcocer|last4=Dr. Felipe|first4=García-Oliva|last5=Dr. Luis|first5=Oseguera|last6=Dr. Alfonso|first6=Lugo|last7=Dr. Enrique|first7=Cantoral|last8=Dr. Salvador|first8=Sánchez Carrillo|publisher=Universidad Nacional Autónoma de México (UNAM)|location=Ciudad de México (Mexico)|page=32|date=2020|website=agua.unam.mx}}</ref><ref name="Anuario Estadistica de los Estados Unidos Mexicanos Edición 2005">{{cite report|url=https://www.inegi.org.mx/contenidos/productos/prod_serv/contenidos/espanol/bvinegi/productos/historicos/1334/702825160173/702825160173_1.pdf|title=Anuario Estadistica de los Estados Unidos Mexicanos Edición 2005|author=Instituto Nacional de Estadística Geografía e Informática (INEGI)|publisher=INEGI|page=99|issn=0188-8692|date=2006|website=inegi.org.mx}}</ref>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA121||'''[[San Juan River (Colombia)|San Juan]]'''
| || {{formatnum:2649}}|| {{formatnum:16465}} || 399 || bgcolor="#E6E6FA" |Pacific Ocean ||<ref name="GEF TWAP - Transboundary Waters Assessment Programme — GEF TWAP" /><ref name="Streamflow Intensification Driven by the Atlantic Multidecadal Oscillation (AMO) in the Atrato River Basin, Northwestern Colombia" /><ref name="Estimation of the water balance of the Colombian Pacific region">{{cite report|url=http://www.scielo.org.co/pdf/dyna/v86n208/0012-7353-dyna-86-208-297.pdf|title=Estimation of the water balance of the Colombian Pacific region|docket=DYNA|last1=Manuela|first1=Velásquez-Restrepo|last2=Germán|first2=Poveda|publisher=Facultad de Minas de la Universidad Nacional de Colombia|location=Medellín (Colombia)|pages=297–306|issn=0012-7353|doi=10.15446/dyna.v86n208.73587|date=2019|website=scielo.org}}</ref><ref name="Estudio Nacional del Agua 2022" /><ref name="Estudio Nacional del Agua 2010" /><ref name="Estudio Nacional del Agua 2014"/>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCCCFF" |AF122|| '''[[Cross River (Nigeria)|Cross]]'''
| || {{formatnum:2647}}|| {{formatnum:52257}}|| 489 || bgcolor="#E0FFFF" |[[Bight of Biafra]]||<ref name="GEF TWAP - Transboundary Waters Assessment Programme — GEF TWAP" /><ref name="Central West Coast" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCCFF" |EU123|| '''[[Neva]]'''
| || {{formatnum:2646}}|| {{formatnum:287094}} || 74 || bgcolor="#E0FFFF" |[[Gulf of Finland]]||<ref name="GEF TWAP - Transboundary Waters Assessment Programme — GEF TWAP" /><ref name="Northern Europe" /><ref name="Neva River and Neva Bay''">{{cite book|author=Nezhihovsky, R. A.|url=https://books.google.com/books?id=PQ8LHQAACAAJ|title=Neva River and Neva Bay|publisher=Gidrometeoizdat|date=1981}}</ref>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS124||
|[[Songhua River|'''Songhua''']] || {{formatnum:2591}}|| {{formatnum:557180}}|| {{formatnum:1927}}|| bgcolor="#E6E6FA" |Amur ||<ref name="Heilong Jiang (Amur)">{{cite web|url=https://www.riversnetwork.org/V1/index.php/component/content/article/heilong-jiang-amur?catid=213&Itemid=0|title=Heilong Jiang (Amur)|last=Eric|first=Tilman|website=www.riversnetwork.org}}</ref><ref name="Amur–Heilong River Basin Reader" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA125 ||
|[[Urubamba River|'''Urubamba''']] || {{formatnum:2579}}|| {{formatnum:59071}}|| {{formatnum:915}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Ucayali||<ref name="Amazon" /><ref name="Perú: Anuario de Estadistícas Ambientales 2022"/>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCFF66" |OC126
||'''[[Digul]]'''
| ||{{formatnum:2578}}
||{{formatnum:29175}}
||853
| bgcolor="#E6E6FA" |Arafura Sea
||{{refn|name=Digul|group=n|Entire Digul–Mappi Basin: drainage area 46947 km², average discharge at Digul Delta 3028 m³/s;}}<ref name="Pengelolaan Sumber Daya Air Wilayah Sungai Einladen–Digul–Bikuma">{{cite report|url=https://sda.pu.go.id/assets/uploads/files/2021_RPSDA%20WS%20Einladen%E2%80%93Digul%E2%80%93Bikuma.pdf|title=Pengelolaan Sumber Daya Air Wilayah Sungai Einladen–Digul–Bikuma|website=www.sda.pu.go.id|date=2021}}</ref><ref name="Papua New Guinea">{{cite web |last=Eric |first=Tilman |title=Papua New Guinea |url=https://www.riversnetwork.org/V1/index.php/component/content/article/papua-new-guinea?catid=277&Itemid=780|website=www.riversnetwork.org}}</ref><ref name="Final report Einlanden-Digul-Bikuma basin IWRM case study" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA127||
|[[Casiquiare canal|'''Casiquiare''']]|| {{formatnum:2574}}|| {{formatnum:82800}}|| {{formatnum:355}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Rio Negro ||<ref name="Amazon" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA128
|
|[[Apure River|'''Apure''']]|| {{formatnum:2544}}|| {{formatnum:116713}}|| {{formatnum:1038}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Orinoco ||<ref name="La geografía del agua" /><ref name="Orinoco"/>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS129
|
|[[Kosi River|'''Kosi''']] || {{formatnum:2500}}|| {{formatnum:88185}}|| {{formatnum:729}}|| bgcolor="#F0FFF0" |Ganges ||<ref name="Ganga (Ganges)–Brahmaputra" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCCCFF" |AF130
|
|[[Sangha River|'''Sangha''']]|| {{formatnum:2471}}|| {{formatnum:191953}}|| {{formatnum:1395}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Congo ||<ref name="Satellite-based estimates of surface water dynamics in the Congo River Basin" /><ref name="Congo River" /><ref name="The water resource in tropical Africa and its exploitation" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS131|| '''[[Kayan River|Kayan]]'''
| || {{formatnum:2463}}|| {{formatnum:33005}}|| 576 || bgcolor="#E6E6FA" | [[Celebes Sea]]||<ref name="Global water scarcity: the monthly blue water footprint compared to blue water availability for the world's major river basins" /><ref name="Hanergy 2013">{{Citation|last=Hanergy Holding Group|title=Indonesia East Kalimantan Kayan River Basin Hydropower and Aluminum smelting Project|url=https://www.scribd.com/presentation/323552343|date=March 2013|type=Slide deck|mode=cs1|via=Scribd|access-date=24 September 2021|archive-date=24 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210924131157/https://www.scribd.com/presentation/323552343|url-status=live }}</ref><ref name="Floating marine debris along Indonesian coasts – An atlas of strandings based on Lagrangian modelling" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS132||
|[[Dhanu River|'''Ghorautra''']] || {{formatnum:2463}}|| {{formatnum:24060}}|| {{formatnum:339}}|| bgcolor="#F0FFF0" |Upper Meghna ||<ref name="Ganga (Ganges)–Brahmaputra" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA133
|
|[[Pastaza River|'''Pastaza''']]|| {{formatnum:2438}}|| {{formatnum:41793}}|| {{formatnum:787}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Marañón ||<ref name="Amazon" /><ref name="Oficina Nacional de Evaluación de Recursos Naturales (ONERN)" /><ref name="Análisis de la Evaluación Ambiental Preliminar de la Central Hidroeléctrica Lorena – Río Marañón"/><ref name="Evaluación de recursos hídricos en la cuenca Marañón–Informe Final (Volume I)" /><ref name="Perú: Anuario de Estadistícas Ambientales 2022"/>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCFFFF" |NA134
|
|[[Liard River|'''Liard''']] || {{formatnum:2434}}|| {{formatnum:277100}}|| {{formatnum:1215}}|| bgcolor="#FFF0F5" |Mackenzie ||<ref name="Mackenzie" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA135
|
|[[Ituí River|'''Ituí''']] || {{formatnum:2422}}|| {{formatnum:43035}}|| {{formatnum:796}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Javary ||<ref name="Amazon" /><ref name="Plano estratégico de recursos hídricos dos afluentes da margem direita do rio Amazonas" /><ref name="Plano Estadual de Recursos Hídricos do Amazonas – PERH/AM" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA136
|
|[[Paragua River|'''Paragua''']] || {{formatnum:2389}}|| {{formatnum:39605}}|| {{formatnum:550}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Caroní ||<ref name="La geografía del agua" /><ref name="Orinoco" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS137
|
|[[Vitim (river)|'''Vitim''']] || {{formatnum:2379}}|| {{formatnum:225000}}|| {{formatnum:1940}}|| bgcolor="#FFF0F5" |Lena ||<ref name="Siberian Basins" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA138
||'''[[Essequibo River|Essequibo]]'''
| ||{{formatnum:2369}}
||{{formatnum:68788}}
||{{formatnum:936}}
| bgcolor="#E0FFFF" |Essequibo Estuary
|{{refn|Entire Essequibo–Cuyuni basin: Average discharge at near mouth 154–178 km³/year, drainage area 158233 km²;|name=Essequibo|group=n}}<ref name="Biogeochemistry of Inland Waters" /><ref name="Los recursos hidraulicos de América Latina" /><ref name="Atlantic North Coast" /><ref name="Presenting the GEMS-GLORI, a compendium of world river discharge to the oceans" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS139||
|[[Jialing River|'''Jialing''']]|| {{formatnum:2368}}|| {{formatnum:159180}}|| {{formatnum:1345}}|| bgcolor="#E6E6FA" |Yangtze ||<ref name="Yangzi Jiang-Chang Jiang (Yangtze)" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA140
|
|[[Cauca River|'''Cauca''']] || {{formatnum:2364}}|| {{formatnum:59840}}|| {{formatnum:1180}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Magdalena ||<ref name="Estudio Nacional del Agua 2022" /><ref name="Estudio Nacional del Agua 2010" /><ref name="Estudio Nacional del Agua 2014"/><ref name="Magdalena–Cauca"/>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCFFFF" |NA141
|
|[[Red River of the South|'''Red River''']]|| {{formatnum:2349}}|| {{formatnum:241388}}|| {{formatnum:2189}}|| bgcolor="#E0FFFF" |[[Atchafalaya River|Atchafalaya]]||<ref name="Flux and Sources of Nutrients in the Mississippi–Atchafalaya River Basin" /><ref name="Changes in Streamflow and the Flux of Nutrients in the Mississippi-Atchafalaya River Basin, USA, 1980–2007" /><ref name="Arkansas White Red">{{cite web|url=https://www.riversnetwork.org/V1/index.php/component/content/article/arkansas-white-red?catid=2&Itemid=179|title=Arkansas White Red|last=Eric|first=Tilman|website=www.riversnetwork.org}}</ref>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA142||'''[[Jacuí River|Jacuí]]'''
| || {{formatnum:2327}}|| {{formatnum:82618}} || 800 || bgcolor="#E0FFFF" |[[Lagoa dos Patos]]||<ref name="Estimates of Freshwater Discharge from Continents: Latitudinal and Seasonal Variations" /><ref name="Atlantic East Coastal">{{cite web|title=Atlantic East Coastal|url=https://www.riversnetwork.org/MAPS/SOUTH_AMERICA/ATLANTIC%20EAST%20COAST_COASTAL/index.html|last=Eric|first=Tilman|website=www.riversnetwork.org}}</ref><ref name="Conjuntura dos Recursos Hídricos no Brasil: regiões hidrográficas brasileiras" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA143||
|[[Rio Grande (Paraná River tributary)|'''Rio Grande''']] || {{formatnum:2279}}|| {{formatnum:143484}}|| {{formatnum:1455}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Paraná ||<ref name="La Plata (Parana)" /><ref name="Plano nacional de recurso hídricos–Capítulo 5" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA144
|
|[[Içana River|'''Içana''']] || {{formatnum:2279}}|| {{formatnum:35516}}|| {{formatnum:689}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Rio Negro ||<ref name="Amazon" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA145
|
|[[Anapu River|'''Anapu''']] || {{formatnum:2272}}|| {{formatnum:52495}} || {{formatnum:470}} || bgcolor="#E0FFFF" |[[Furo do Tajapuru]] ||<ref name="Tocantins" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCCCFF" |AF146
|
|[[Fimi River|'''Fimi''']]|| {{formatnum:2253}}|| {{formatnum:136175}}|| {{formatnum:734}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Kasai ||<ref name="Congo River" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCFFFF" | NA147
|
|[[Peace River|'''Peace''']]|| {{formatnum:2225}}|| {{formatnum:306000}}|| {{formatnum:1923}}|| bgcolor="#FFF0F5" |Slave ||<ref name="Mackenzie" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCCCFF" |AF148|| '''[[Sanaga River|Sanaga]]'''
| || {{formatnum:2223}}|| {{formatnum:134252}} || {{formatnum:1067}} || bgcolor="#E0FFFF" |Bight of Biafra ||<ref name="GEF TWAP - Transboundary Waters Assessment Programme — GEF TWAP" /><ref name="Presenting the GEMS-GLORI, a compendium of world river discharge to the oceans" /><ref name="Central West Coast" /><ref name="Global water scarcity: the monthly blue water footprint compared to blue water availability for the world's major river basins" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS149|| '''[[Amu Darya]]'''
| || {{formatnum:2200}}|| {{formatnum:798035}}|| {{formatnum:2620}}|| bgcolor="#FFF8DC" |[[Aral Sea]] ||{{refn|name=Amu Darya|group=n|Average water flow measured at the most abundant point, above the outlet of the [[Karakum Canal]]; Length: Amu Darya–[[Panj (river)|Panj]] 2620 km;}}<ref name="Fragmentation and Flow Regulation of the World's Large River System" /><ref name="Environmental flow assessment, evaluation, and suggestions for dying riverine ecosystem of the transboundary Amudarya River, Central Asia">{{cite journal|journal=Ecological Indicators|doi=10.1016/j.ecolind.2023.111419|title=Environmental flow assessment, evaluation, and suggestions for dying riverine ecosystem of the transboundary Amudarya River, Central Asia|last1=Rashid|first1=Mahmood|last2=Shaofeng|first2=Jia|last3=Aifeng|first3=Lv|last4=Shahid|first4=Naeem|volume=178|year=2024|article-number=111419 |doi-access=free|bibcode=2024EcInd.15811419M }}</ref><ref name="Amu-Darya - Chatly">{{cite web|url=https://www.compositerunoff.sr.unh.edu/html/Polygons/P2917100.html|title=Amu-Darya - Chatly|website=www.compositerunoff.sr.unh.edu}}</ref><ref name="Section 2. Water-related situation in the Aral Sea basin">{{cite web|url= https://www.cawater-info.net/yearbook/2022/02_yearbook2022_en.htm|title=Section 2. Water-related situation in the Aral Sea basin|website=www.cawater-info.net}}</ref><ref name="Drainage basin of the Aral Sea and other transboundary waters in Central Asia">{{cite report|url=https://unece.org/DAM/env/water/publications/assessment/English/G_PartIV_Chapter3_En.pdf|title=Drainage basin of the Aral Sea and other transboundary waters in Central Asia|docket=Second Assessment of Transboundary Rivers, Lakes and Groundwaters|author=UNECE|others=Finnish Environment Institute (Syke), International Water Assessment Centre (IWAC), Slovak Hydrometeorological Institute (SHMÚ), United Nations Environment Programme (UNEP), Dubai Electricity and Water Authority (DEWA), Global Resource Information Database (GRID–Geneva), International Groundwater Resources Assessment Centre (IGRAC), Zoï Environment Network (Zoï)|publisher=United Nations Economic Comission for Europe (UNECE)|location=New York (United States), Geneva (Italy), Genf (Switzerland)|date=2011|website=unece.org}}</ref>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCCCFF" |AF150||
|[[Aruwimi River|'''Aruwimi''']] || {{formatnum:2200}}|| {{formatnum:121163}}|| {{formatnum:1287}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Congo ||<ref name="Congo River" /><ref name="Satellite-based estimates of surface water dynamics in the Congo River Basin" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCFFFF" | NA151
|
|'''[[St. Marys River (Michigan–Ontario)|St. Marys River]] ''' || {{formatnum:2177}}|| {{formatnum:211833}}|| {{formatnum:120}}|| bgcolor="#E0FFFF" |[[Lake Huron]]||<ref name="St Lawrence–Great Lakes" /><ref name="Statistics for St. Marys River at Sault Ste. Marie, Ontario - USGS Water Data for the Nation">{{cite web|url=https://waterdata.usgs.gov/monitoring-location/USGS-04127885/statistics/#selectedDataTypes=daily-30208-0|title=Statistics for St. Marys River at Sault Ste. Marie, Ontario - USGS Water Data for the Nation|website=waterdata.usgs.gov}}</ref><ref name="Great Lakes Water Levels" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS152|| '''[[Anadyr (river)|Anadyr]]'''
| || {{formatnum:2160}}|| {{formatnum:191000}} || {{formatnum:1146}} || bgcolor="#E6E6FA" |[[Gulf of Anadyr]]||<ref name="Presenting the GEMS-GLORI, a compendium of world river discharge to the oceans" /><ref name="Fragmentation and Flow Regulation of the World's Large River System" /><ref name="water">[http://water-rf.ru/Водные_объекты/842/Анадырь «Вода России» – Анадырь]</ref>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA153||
|[[Ventuari River|'''Ventuari''']]|| {{formatnum:2160}}|| {{formatnum:40861}}|| {{formatnum:520}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Orinoco ||<ref name="La geografía del agua" /><ref name="Orinoco" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA154
|
|[[Curaray River|'''Curaray''']]|| {{formatnum:2155}}|| {{formatnum:26775}}|| {{formatnum:939}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Napo ||<ref name="Amazon" /><ref name="Oficina Nacional de Evaluación de Recursos Naturales (ONERN)" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS155|| '''[[Krishna River|Krishna]]'''
| || {{formatnum:2145}}|| {{formatnum:274596}} || {{formatnum:1300}} || bgcolor="#F0FFF0" |Bay of Bengal ||<ref name="Presenting the GEMS-GLORI, a compendium of world river discharge to the oceans" /><ref name="Global water scarcity: the monthly blue water footprint compared to blue water availability for the world's major river basins" /><ref name="Indian Peninsula" /><ref name="A Significant Shift in Particulate Organic Matter Characteristics during Flooding of River Krishna, Eastern Peninsular India">{{cite journal|journal=Current Science|url=https://www.academia.edu/65907676|title=A Significant Shift in Particulate Organic Matter Characteristics during Flooding of River Krishna, Eastern Peninsular India|last1=C. Prakash|first1=Babu|volume=118|doi=10.18520/cs/v118/i3/455-461|date=2020|doi-access=free}}</ref>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCFFFF" |NA156||
|[[Tennessee River|'''Tennessee''']] || {{formatnum:2140}}|| {{formatnum:105870}}|| {{formatnum:1049}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Ohio ||<ref name="Flux and Sources of Nutrients in the Mississippi–Atchafalaya River Basin" /><ref name="Changes in Streamflow and the Flux of Nutrients in the Mississippi-Atchafalaya River Basin, USA, 1980–2007" /><ref name="Tennessee">{{cite web|url=https://www.riversnetwork.org/V1/index.php/component/content/article/tennessee?catid=320&Itemid=179|title=Tennessee|last=Eric|first=Tilman|website=www.riversnetwork.org}}</ref>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS157
|
|[[Lohit River|'''Lohit''']] || {{formatnum:2138}}|| {{formatnum:29330}}|| {{formatnum:560}}|| bgcolor="#F0FFF0" |Brahmaputra ||<ref name="Ganga (Ganges)–Brahmaputra" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA158
|
|[[Tapauá River|'''Tapauá''']] || {{formatnum:2135}}|| {{formatnum:63185}}|| {{formatnum:745}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Purus ||<ref name="Amazon" /><ref name="Plano estratégico de recursos hídricos dos afluentes da margem direita do rio Amazonas" /><ref name="Plano Estadual de Recursos Hídricos do Amazonas – PERH/AM" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS159|| '''[[Mahanadi]]'''
| || {{formatnum:2125}}|| {{formatnum:145260}} || 851 || bgcolor="#F0FFF0" |Bay of Bengal ||<ref name="Presenting the GEMS-GLORI, a compendium of world river discharge to the oceans" /><ref name="Global water scarcity: the monthly blue water footprint compared to blue water availability for the world's major river basins" /><ref name="Indian Peninsula" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCFFFF" |NA160||'''[[Mobile River|Mobile]]'''–'''[[Alabama River|Alabama]]'''
| || {{formatnum:2118}}|| {{formatnum:124158}} || {{formatnum:1192}} || bgcolor="#E0FFFF" |Gulf of Mexico ||<ref name="South Atlantic Gulf">{{cite web|url=https://www.riversnetwork.org/V1/index.php/component/content/article/south-atlantic-gulf?catid=314&Itemid=563|title=South Atlantic Gulf|last=Eric|first=Tilman|website=www.riversnetwork.org}}</ref>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS161||
|'''[[Olyokma]]'''|| {{formatnum:2110}}|| {{formatnum:210000}}|| {{formatnum:1436}}|| bgcolor="#FFF0F5" |Lena ||<ref name="Siberian Basins" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS162
|
|[[Yuan River|'''Yuan''']]|| {{formatnum:2106}}|| {{formatnum:93287}}|| {{formatnum:864}}|| bgcolor="#E6E6FA" |Dongting Lake ||<ref name="Yangzi Jiang-Chang Jiang (Yangtze)" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA163
|
|[[Ji-Paraná River|'''Ji-Paraná''']] || {{formatnum:2100}}|| {{formatnum:76127}}|| {{formatnum:820}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Madeira ||<ref name="Amazon" /><ref name="SIMULAÇÃO HIDROLÓGICA NA AMAZÔNIA: RIO MADEIRA">{{cite web|url=http://www.coc.ufrj.br/es/documents2/doutorado/2006-2/860-alfredo-ribeiro-neto-doutorado/file&ved=2ahUKEwj9k6rv5or9AhX_AxAIHbTFB7EQFnoECAkQAQ&usg=AOvVaw263SiaNJvrXCQt8VjBOQzr|title=SIMULAÇÃO HIDROLÓGICA NA AMAZÔNIA: RIO MADEIRA|first1=Carlos|last1=Vieira da Silva|first2=Carlos Eduardo|last2=Morelli Tucci|first3=José|last3=Almir Cirilo|first4=Luciene|last4=Pimentel da Silva|first5=Otto|last5=Corrêa Roturno Filho|first6=Benoit|last6=Le Guennec|date=2006}}</ref>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCCCFF" |AF164
|
|[[Lomami River|'''Lomami''']] || {{formatnum:2062}}|| {{formatnum:109080}}|| {{formatnum:1946}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Congo ||<ref name="Congo River" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCCCFF" |AF165
|
|[[Lulonga River|'''Lulonga''']] || {{formatnum:2040}}|| {{formatnum:82952}}|| {{formatnum:879}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Congo ||<ref name="Congo River" /><ref name="Satellite-based estimates of surface water dynamics in the Congo River Basin" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS166
|
|[[Gandaki River|'''Gandak''']] || {{formatnum:2025}}|| {{formatnum:46300}}|| {{formatnum:814}}|| bgcolor="#F0FFF0" |Ganges ||<ref name="Ganga (Ganges)–Brahmaputra" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA167||'''[[Maroni (river)|Maroni]]'''
| || {{formatnum:2000}}|| {{formatnum:66184}}|| 725 || bgcolor="#E0FFFF" |Atlantic Ocean ||<ref name="Los recursos hidraulicos de América Latina" /><ref name="Atlantic North Coast" /><ref name="Global Hydrological Archive and Analysis System">{{cite web |url=https://wsag.unh.edu/Tools/html/RGISMain.html |title=Global Hydrological Archive and Analysis System |website=wsag.unh.edu}}</ref><ref name="Frontière, frontières: la région du Maroni, entre la Guyane et le Surinam">{{cite report|title=Frontière, frontières: la région du Maroni, entre la Guyane et le Surinam|last=André|first=Calmont|publisher=Espaces tropicaux|date=2008|page=205-219|url=https://www.persee.fr/doc/etrop_1147-3991_2008_act_19_10_1274}}</ref>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCFF66" |OC168|| '''[[Kikori River|Kikori]]'''
| || {{formatnum:2000}}|| {{formatnum:18863}}|| 445 || bgcolor="#E6E6FA" |Gulf of Papua ||<ref name="Anatomy and growth of a Holocene clinothem in the Gulf of Papua" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA169||
|[[Pachitea River|'''Pachitea''']] || {{formatnum:1992}}|| {{formatnum:28648}}|| 587|| bgcolor="#E0FFFF" |Ucayali ||<ref name="Amazon" /><ref name="Perú: Anuario de Estadistícas Ambientales 2022"/>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS170
||'''[[Yellow River]]'''
| ||{{formatnum:1990}}
||{{formatnum:988063}}
||{{formatnum:5778}}
| bgcolor="#E6E6FA" |[[Bohai Sea]]
|<ref name="Fragmentation and Flow Regulation of the World's Large River System" /><ref name="Global water scarcity: the monthly blue water footprint compared to blue water availability for the world's major river basins" /><ref name="Pinpointing the sources and measuring the lengths of the principal rivers of the world" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCFF66" |OC171||
|[[Tariku River|'''Tariku''']]|| {{formatnum:1953}}|| {{formatnum:24664}}|| 488|| bgcolor="#E6E6FA" |Mamberamo ||<ref name="Papua New Guinea" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCFFFF" |NA172
|
|[[Ottawa River|'''Ottawa''']]|| {{formatnum:1949}}|| {{formatnum:147406}}|| {{formatnum:1271}}|| bgcolor="#E0FFFF" |St. Lawrence River ||<ref name="St Lawrence–Great Lakes" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS173
|
|[[Podkamennaya Tunguska|'''Stony Tunguska''']]|| {{formatnum:1945}}|| {{formatnum:249000}}|| {{formatnum:1865}}|| bgcolor="#FFF0F5" |Yenisei ||<ref name="Siberian Basins" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCCCFF" |AF174
||'''[[Cuanza River|Cuanza]]'''
| ||{{formatnum:1944}}
||{{formatnum:163832}}
||960
| bgcolor="#E0FFFF" |Atlantic Ocean
|<ref name="South West Coast">{{cite web |last=Eric |first=Tilman |title=South West Coast |url=https://www.riversnetwork.org/V1/index.php/component/content/?view=article&id=163&catid=325&Itemid=179|website=www.riversnetwork.org}}</ref>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS175
||'''[[Indigirka]]'''
| ||{{formatnum:1933}}
||{{formatnum:360400}}
||{{formatnum:1726}}
| bgcolor="#FFF0F5" |[[East Siberian Sea]]
|<ref name="River-Runoff Forcing Data–Arctic Ocean Model Intercomparison Project" /><ref name="Presenting the GEMS-GLORI, a compendium of world river discharge to the oceans" /><ref name="A reassessment of the Eurasian river input of water, sediment, major elements, and nutrients to the Arctic Ocean" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCFFFF" |NA176
||'''[[Churchill River (Atlantic)|Churchill]]'''
| ||{{formatnum:1931}}
||{{formatnum:93119}}
||856
| bgcolor="#E0FFFF" |[[Labrador Sea]]
|<ref name="North Atlantic Seaboard">{{cite web |last=Eric |first=Tilman |title=North Atlantic Seaboard |url=https://www.riversnetwork.org/V1/index.php/component/content/article/north-atlantic-seaboard?catid=311&Itemid=563|website=www.riversnetwork.org}}</ref>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA177||
|[[Caguán River|'''Caguán''']] || {{formatnum:1929}}|| {{formatnum:21276}}|| 596|| bgcolor="#E0FFFF" |Caquetá ||<ref name="Estudio Nacional del Agua 2010" /><ref name="Amazon" /><ref name="Estudio Nacional del Agua 2014"/>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS178
|
|[[Yalong River|'''Yalong''']]|| {{formatnum:1914}}|| {{formatnum:128444}}|| {{formatnum:1323}}|| bgcolor="#E6E6FA" |[[Jinsha River|Jinsha]]||<ref name="Yangzi Jiang-Chang Jiang (Yangtze)" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCCFF" |EU179
||'''[[Rhône]]'''
| ||{{formatnum:1900}}
||{{formatnum:99298}}
||812
| bgcolor="#E0FFFF" |Mediterranean Sea
|<ref name="Fragmentation and Flow Regulation of the World's Large River System" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCFFFF" |NA180
||'''[[Kuskokwim River|Kuskokwim]]'''
| ||{{formatnum:1897}}
||{{formatnum:124319}}
||{{formatnum:1130}}
| bgcolor="#E6E6FA" |[[Bering Sea]]
|<ref name="Presenting the GEMS-GLORI, a compendium of world river discharge to the oceans" /><ref name="Fragmentation and Flow Regulation of the World's Large River System" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCFFFF" |NA181
||'''[[Saguenay River|Saguenay]]'''
| ||{{formatnum:1894}}
||{{formatnum:87635}}
||{{formatnum:698}}
| bgcolor="#E0FFFF" |[[Estuary of St. Lawrence]]
|<ref name="St Lawrence–Great Lakes" /><ref name="Fragmentation and Flow Regulation of the World's Large River System" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS182
||'''[[Min River (Fujian)|Min]]'''
| ||{{formatnum:1870}}
||{{formatnum:60040}}
||577
| bgcolor="#E6E6FA" |[[Taiwan Strait]]
|<ref name="Fragmentation and Flow Regulation of the World's Large River System" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS183
||'''[[Baram River|Baram]]'''
| ||{{formatnum:1845}}
||{{formatnum:22325}}
||635
| bgcolor="#E6E6FA" |South China Sea
|<ref name="National water resources study, Malaysia: Phase II – Sectoral Report on meteorology and hydrology">{{cite report|url=https://openjicareport.jica.go.jp/pdf/10312080_02.pdf|title=National water resources study, Malaysia: Phase II – Sectoral Report on meteorology and hydrology|docket=Part 2 – Sabah and Sarawak|author=((The Government of Malaysia, Ministry of Agriculture, Department of Irrigation and Drainage (DID) )) |publisher=Japan International Cooperation Agency (JICA)|page=116|date=1982}}</ref>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA184||
|[[Iguazu River|'''Iguaçu''']]|| {{formatnum:1836}}|| {{formatnum:67537}}|| {{formatnum:1320}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Paraná ||<ref name="La Plata (Parana)" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS185
|
|[[Zeya (river)|'''Zeya''']] || {{formatnum:1807}}|| {{formatnum:232077}}|| {{formatnum:1242}}|| bgcolor="#E6E6FA" |Amur ||<ref name="Heilong Jiang (Amur)" /><ref name="Amur–Heilong River Basin Reader" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS186
|
|[[Kopili River|'''Kopili''']]|| {{formatnum:1802}}|| {{formatnum:19706}}|| 297|| bgcolor="#F0FFF0" |Brahmaputra ||<ref name="Ganga (Ganges)–Brahmaputra" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCFFFF" |NA187
||'''[[Copper River (Alaska)|Copper]]'''
| ||{{formatnum:1794}}
||{{formatnum:67204}}
||480
| bgcolor="#E6E6FA" |[[Gulf of Alaska]]
|<ref name="Presenting the GEMS-GLORI, a compendium of world river discharge to the oceans" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA188||
|[[Uatumã River|'''Uatumã''']] || {{formatnum:1790}}|| {{formatnum:68477}}|| 701|| bgcolor="#E0FFFF" |Amazon ||<ref name="Amazon" /><ref name="Plano Estadual de Recursos Hídricos do Amazonas – PERH/AM" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA189
||'''[[Courantyne River|Courantyne]]'''
| ||{{formatnum:1780}}
||{{formatnum:67877}}
||725
| bgcolor="#E0FFFF" |Atlantic Ocean
|<ref name="Los recursos hidraulicos de América Latina" /><ref name="Atlantic North Coast" /><ref name="Global Hydrological Archive and Analysis System" /><ref name="Courantyne Delta">{{cite web|url=https://sharkrayareas.org/wp-content/uploads/isra-factsheets/5SouthAmericanAtlantic/Courantyne-Delta-5SouthAmericanAtlantic.pdf|title=Courantyne Delta|website=sharkrayareas.org}}</ref>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS190
||'''[[Great Tenasserim River|Great Tenasserim]]'''
| ||{{formatnum:1778}}
||{{formatnum:19637}}
||616
| bgcolor="#F0FFF0" |Andaman Sea
|<ref name="Fragmentation and Flow Regulation of the World's Large River System" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCFFFF" |NA191
||'''[[Skeena River|Skeena]]'''
| ||{{formatnum:1770}}
||{{formatnum:54432}}
||570
| bgcolor="#E6E6FA" |[[Hecate Strait]]
|<ref name="Pacific Ocean Seaboard">{{cite web |last=Eric |first=Tilman |title=Pacific Ocean Seaboard |url=https://www.riversnetwork.org/V1/index.php/component/content/article/pacific-ocean-seaboard?catid=312&Itemid=563|website=www.riversnetwork.org}}</ref>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCFFFF" |NA192||
|[[Snake River|'''Snake''']]|| {{formatnum:1756}}|| {{formatnum:260939}}|| {{formatnum:1735}}|| bgcolor="#E6E6FA" |Columbia||<ref name="Columbia River" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS193
||'''[[Taz (river)|Taz]]'''
| ||{{formatnum:1755}}
||{{formatnum:152086}}
||{{formatnum:1401}}
| bgcolor="#FFF0F5" |[[Taz Estuary]]
|<ref name="Estimates of Freshwater Discharge from Continents: Latitudinal and Seasonal Variations" /><ref name="Global water scarcity: the monthly blue water footprint compared to blue water availability for the world's major river basins" /><ref name="A reassessment of the Eurasian river input of water, sediment, major elements, and nutrients to the Arctic Ocean" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS194
| '''[[Cagayan River|Cagayan]]'''|| ||{{formatnum:1740}}
||{{formatnum:27753}}
||505
| bgcolor="#E6E6FA" |South China Sea
|<ref name="Presenting the GEMS-GLORI, a compendium of world river discharge to the oceans" /><ref name="Fragmentation and Flow Regulation of the World's Large River System" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCCCFF" |AF195||
|[[Sankuru River|'''Sankuru''']]|| {{formatnum:1738}}|| {{formatnum:149480}}|| {{formatnum:1285}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Kasai ||<ref name="Congo River" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCCFF" |EU196
|
|'''[[Sava]]'''|| {{formatnum:1722}}|| {{formatnum:97713}}|| 992|| bgcolor="#E0FFFF" |Danube||<ref name="The Sava River Basin Analysis Report">{{cite report|url=https://www.savacommission.org/UserDocsImages/05_documents_publications/water_management/eng/SavaRBMPlan//sava_river_basin_analysis_report_high_res.pdf|title=The Sava River Basin Analysis Report|author=International Sava River Basin Commission (ISRBC)|publisher=ISRBC|location=Zagreb (Croatia)|page=289|date=2009|website=www.savacommission.org }}</ref><ref name="Sava Basin">{{cite web|url=https://www.icpdr.org/danube-basin/sub-basins/sava-basin|title=Sava Basin|website=www.icpdr.org}}</ref><ref name="Danube" /><ref name="Drainage basin of the Black Sea"/>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA197
|
|[[Roosevelt River|'''Roosevelt''']]|| {{formatnum:1711}}|| {{formatnum:59844}}|| 705|| bgcolor="#E0FFFF" |Aripuanã ||<ref name="Amazon" /><ref name="Plano estratégico de recursos hídricos dos afluentes da margem direita do rio Amazonas" /><ref name="Plano Estadual de Recursos Hídricos do Amazonas – PERH/AM" /><ref name="Conhecimento técnico e a regulação ambiental na Amazônia: a utilização da Bacia hidrografia nos EIA/RIMA das UHE do Rio Madeira e de Belo Monte" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS198
||'''[[Kaladan River|Kaladan]]'''
| ||{{formatnum:1704}}
||{{formatnum:22611}}
||744
| bgcolor="#F0FFF0" |Bay of Bengal
|{{refn|name=Kaladan|group=n|Kaladan with [[Lemro River|Lemro]] and [[Mayu (river)|Mayu]] at Kaladan Delta: drainage area 40000 km², average discharge 3476 m³/s;}}<ref name="Fragmentation and Flow Regulation of the World's Large River System" /><ref name="Bay of Bengal–West Coast">{{cite web |last=Eric |first=Tilman |title=Bay of Bengal–West Coast |url=https://www.riversnetwork.org/V1/index.php/component/content/article/bay-of-bengale-west-coast?catid=271&Itemid=780|website=www.riversnetwork.org}}</ref><ref name="Environment management of a river in Myanmar">{{cite report|url=http://shodhbhagirathi.iitr.ac.in:8081/jspui/handle/123456789/13775|title=Environment management of a river in Myanmar|docket=Master of Technology, Conservation of Rivers and Lakes|last1=Kyaw|first1=Naing Oo|last2=Sunil|first2=Kumar Singal|publisher=Alternative Hydro Energy Centre, Indian Institute of Technology Roorkee|location=Roorkee (India)|page=229|date=2012|website=www.shodhbhagirathi.iitr.ac.in}}</ref>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCCFF" |EU199
||'''[[Dnieper]]'''
| ||{{formatnum:1700}}
||{{formatnum:531817}}
||{{formatnum:2201}}
| bgcolor="#E0FFFF" |Black Sea
|<ref name="Fragmentation and Flow Regulation of the World's Large River System" /><ref name="Global water scarcity: the monthly blue water footprint compared to blue water availability for the world's major river basins" /><ref name="North Black Sea Coast">{{cite web |last=Eric |first=Tilman |url=https://www.riversnetwork.org/V1/index.php/component/content/article/north-black-sea-coast?catid=297&Itemid=550 |title=North Black Sea Coast|website=www.riversnetwork.org}}</ref>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS200||
|[[Wu River (Yangtze tributary)|'''Wu''']]|| {{formatnum:1698}}|| {{formatnum:86799}}|| {{formatnum:1150}}|| bgcolor="#E6E6FA" |Yangtze ||<ref name="Yangzi Jiang-Chang Jiang (Yangtze)" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS201
|
|'''[[Vilyuy]]'''|| {{formatnum:1683}}|| {{formatnum:454000}}|| {{formatnum:2650}}|| bgcolor="#FFF0F5" |Lena ||<ref name="Siberian Basins" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA202
|
|[[Igapó-Açu River|'''Igapó-Açu''']]|| {{formatnum:1677}}|| {{formatnum:45792}}|| 500|| bgcolor="#E0FFFF" |Amazon ||<ref name="Amazon" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA203
|
|[[Jamanxim River|'''Jamanxim''']]|| {{formatnum:1673}}|| {{formatnum:58001}}|| 700|| bgcolor="#E0FFFF" |Tapajós ||<ref name="Amazon" /><ref name="Plano estratégico de recursos hídricos dos afluentes da margem direita do rio Amazonas" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCFFFF" |NA204
||'''[[Stikine River|Stikine]]'''
| ||{{formatnum:1670}}
||{{formatnum:51316}}
||546
| bgcolor="#E6E6FA" |Pacific Ocean
|<ref name="Pacific Ocean Seaboard" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS205||
|[[Dadu River|'''Dadu''']]|| {{formatnum:1670}}|| {{formatnum:90182}}|| {{formatnum:1076}}|| bgcolor="#E6E6FA" |Min ||<ref name="Analysis of runoff variation and driving factors in the Minjiang River Basin over the last 60 years" /><ref name="Yangzi Jiang-Chang Jiang (Yangtze)" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS206
|
|[[Han River (Hubei and Shaanxi)|'''Han''']]|| {{formatnum:1640}}|| {{formatnum:165306}}|| {{formatnum:1577}}|| bgcolor="#E6E6FA" |Yangtze ||<ref name="Yangzi Jiang-Chang Jiang (Yangtze)" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS207
|
|'''[[Tonlé Sap]]'''|| {{formatnum:1640}}|| {{formatnum:88254}}|| 147|| bgcolor="#E6E6FA" |Mekong ||<ref name="Mekong River" /><ref name="Hydrological and Flood Hazards in the Lower Mekong Basin" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS208
|
|[[Chenab River|'''Chenab''']] || {{formatnum:1637}}|| {{formatnum:175877}}|| 974|| bgcolor="#F0FFF0" |Panjnad ||<ref name="Indus" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS209
||'''[[Đồng Nai River|Dông Nai]]'''
| ||{{formatnum:1635}}
||{{formatnum:46858}}
||586
| bgcolor="#E6E6FA" |South China Sea
|<ref name="Viet Nam Coast">{{cite web |last=Eric |first=Tilman |title=Viet Nam Coast |url=https://www.riversnetwork.org/V1/index.php/component/content/article/viet-nam-coast?catid=288&Itemid=780|website=www.riversnetwork.org}}</ref>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCCCFF" |AF210||
|'''[[Blue Nile]]'''|| {{formatnum:1632}}|| {{formatnum:314458}}|| {{formatnum:1674}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Nile||<ref name="Nile River" /><ref name="The River Nile: Evolution and Environment" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCCCFF" |AF211
|
|'''[[Lowa (Kivu/Maniema)|Lowa]]'''|| {{formatnum:1625}}|| {{formatnum:52087}}|| 615|| bgcolor="#E0FFFF" |[[Lualaba River|Lualaba]]||<ref name="Congo River" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS212
|
|'''[[Ussuri]]'''|| {{formatnum:1620}}|| {{formatnum:195047}}|| 897|| bgcolor="#E6E6FA" |Amur ||<ref name="Heilong Jiang (Amur)" /><ref name="Amur–Heilong River Basin Reader" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCFFFF" |NA213
||'''[[San Juan River (Nicaragua)|San Juan del Norte]]'''
| ||{{formatnum:1614}}||{{formatnum:41659}}||375 || bgcolor="#E0FFFF" |Caribbean Sea
||<ref name="Los recursos hidraulicos de América Latina" /><ref name="GEF TWAP - Transboundary Waters Assessment Programme — GEF TWAP" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA214
||'''[[Guayas River|Guayas]]'''
| ||{{formatnum:1606}}
||{{formatnum:37084}}
||689
| bgcolor="#E6E6FA" |[[Gulf of Guayaquil]]
|<ref name="Puerto Marítimo de Guayaquil">{{cite report|url=https://www.guayaquil.gob.ec/wp-content/uploads/Documentos/Dragado/3)%20DRAGADO%20FULL%20CANAL%20ACCESO%20GYE%202012/Capitulo7%20CONDICIONESHIDRODINAMICASCANALACCESO/Capitulo7.pdf|title=Puerto Marítimo de Guayaquil|docket=Fase II – Capitulo 7|author=Autoridad Portuaria de Guayaquil|publisher=Geoestudios, Consulsua|location=Guayaquil (Ecuador)|page=103|date=2012|website=guayaquil.gob.ec}}</ref><ref name="Los recursos hidraulicos de América Latina" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA215
||'''[[Araguari River (Amapá)|Araguari]]'''
| ||{{formatnum:1604}}
||{{formatnum:43265}}
||560
| bgcolor="#E0FFFF" |Atlantic Ocean
|<ref name="Atlantic North Coast" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS216||
|[[Yu River (Guangxi)|'''Yu''']]|| {{formatnum:1604}}|| {{formatnum:89677}}|| {{formatnum:1152}}|| bgcolor="#E6E6FA" |[[Xun River|Xun]]||<ref name="Zhujiang (Xi Jiang-Pearl River)">{{cite web|url=https://www.riversnetwork.org/V1/index.php/component/content/article/zhujiang-xi-jiang-pearl-river?catid=374&Itemid=0|title=Zhujiang (Xi Jiang-Pearl River)|last=Eric|first=Tilman|website=www.riversnetwork.org}}</ref>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCFFFF" |NA217
||'''[[Koksoak River|Koksoak]]'''
| ||{{formatnum:1600}}
||{{formatnum:94311}}
||588
| bgcolor="#FFF0F5" |[[Ungava Bay]]
|{{refn|Average water flow after diversions (see→[[James Bay Project]]);|name=Koksoak|group=n}}<ref name="Quantification et traçage géochimique des exports fluviaux: exemples de bassins hydrographiques du Canada" /><ref name="East Hudson Bay" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA218||
|[[Tarauacá River|'''Tarauaçá''']] || {{formatnum:1573}}|| {{formatnum:54879}}|| 906|| bgcolor="#E0FFFF" |Juruá ||<ref name="Amazon" /><ref name="Plano estratégico de recursos hídricos dos afluentes da margem direita do rio Amazonas" /><ref name="Plano Estadual de Recursos Hídricos do Amazonas – PERH/AM" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS219
||'''[[Kampar River|Kampar]]'''
| ||{{formatnum:1570}}
||{{formatnum:24548}}
||580
| bgcolor="#F0FFF0" |[[Strait of Malacca]]
||<ref name="Sumatra" /><ref name="The Invisible Carbon Footprint as a hidden impact of peatland degradation inducing marine carbonate dissolution in Sumatra, Indonesia" /><ref name="Penelitian Strategi Pendayagunaan Sumber Daya Air Pada Wilayah Sungai Di Indonesia">{{cite web |url=https://id.scribd.com/document/632681956/048026184e4466e2f517e3c5106989c9-pdf |title=Penelitian Strategi Pendayagunaan Sumber Daya Air Pada Wilayah Sungai Di Indonesia}}</ref><ref name="Pengelolaan Sumber Daya Air Wilayah Sungai Kampar">{{cite report|url=https://sda.pu.go.id/assets/uploads/files/2015_Pola%20PSDA%20Kampar.pdf|title=Pengelolaan Sumber Daya Air Wilayah Sungai Kampar|website=www.sda.pu.go.id|date=2015}}</ref>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCCFF" |EU220
||'''[[Po (river)|Po]]'''
| ||{{formatnum:1560}}
||{{formatnum:71057}}
||652
| bgcolor="#E0FFFF" |[[Adriatic Sea]]
||<ref name="Global Warming and Fish Diversity Changes in the Po River (Northern Italy)">{{cite journal |last1=Anna |first1=Gavioli |last2=Giuseppe |first2=Castaldelli |last3=Stefania |first3=Trasforini |last4=Cesare |first4=Puzzi |last5=Maria |first5=Pia Gervasio |last6=Tommaso |first6=Granata |last7=Daniela |first7=Colombo |last8=Elisa |first8=Soana |date=2024 |title=Global Warming and Fish Diversity Changes in the Po River (Northern Italy) |journal=Environments |volume=11|issue=10 |page=226 |doi=10.3390/environments11100226 |doi-access=free |bibcode=2024Envi...11..226G }}</ref><ref name="The Role of Nitrogen and Phosphorus in Eutrophication of the Northern Adriatic Sea: History and Future Scenarios">{{cite journal |last1=Mauro |first1=Marini |last2=Federica |first2=Grilli |date=2023 |title=The Role of Nitrogen and Phosphorus in Eutrophication of the Northern Adriatic Sea: History and Future Scenarios |url=https://www.researchgate.net/publication/373155319 |journal=Applied Sciences |volume=13 |issue=16 |page=9267 |doi=10.3390/app13169267 |doi-access=free}}</ref>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA221||
|[[Dos Marmelos River|'''Dos Marmelos''']]|| {{formatnum:1557}}|| {{formatnum:27572}}|| 560|| bgcolor="#E0FFFF" |Madeira ||<ref name="Amazon" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS222
|
|[[Bei River|'''Bei''']]|| {{formatnum:1543}}|| {{formatnum:47249}}|| 633|| bgcolor="#E6E6FA" |Pearl River ||<ref name="Zhujiang (Xi Jiang-Pearl River)" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA223
||'''[[Guamá River|Guamá]]'''
| ||{{formatnum:1542}}
||{{formatnum:49846}}
||{{formatnum:400}}
| bgcolor="#E0FFFF" |[[Guajará Bay]]
|<ref name="Tocantins" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS224
||'''[[Sittaung River|Sittaung]]'''
| ||{{formatnum:1540}}
||{{formatnum:34265}}
||421
| bgcolor="#F0FFF0" |[[Gulf of Martaban]]
|<ref name="Fragmentation and Flow Regulation of the World's Large River System" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA225||
|[[Paute River|'''Santiago''']]|| {{formatnum:1533}}|| {{formatnum:33098}}|| 530|| bgcolor="#E0FFFF" |Marañón ||<ref name="Amazon" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS226
||'''[[Tigris]]'''
| ||{{formatnum:1527}}
||{{formatnum:221327}}
||{{formatnum:1862}}
| bgcolor="#F0FFF0" |[[Shatt al-Arab]]
|{{refn|name=Tigris|group=n|Entire Shatt al-Arab–Euphrates–Tigris: average discharge at Shatt al-Arab Delta 105.7 km³/year (3350 m³/s, 1977–2018); Tigris with Euphrates and [[Karun River|Karun]] (Karun: length 867 km, drainage basin 71980 km², avrerage discharge 776 m³/s);}}<ref name="Tigris–Euphrates">{{cite web |last=Eric |first=Tilman |title=Tigris–Euphrates |url=https://www.riversnetwork.org/V1/index.php/component/content/article/tigris-euphrates?catid=359&Itemid=689|website=www.riversnetwork.org}}</ref><ref name="General assessment of Shatt Al-Arab River, Iraq">{{cite journal|journal=International Journal of Water|url=https://doi.org/10.1504/IJW.2019.106049|doi=10.1504/IJW.2019.106049|title=General assessment of Shatt Al-Arab River, Iraq|last1=Safaa|first1=Al-Asadi|last2=Abdulzahra|first2=Alhello|volume=13|page=360-375|date=2019|issue=4 |article-number=106049 |bibcode=2019IJWat..13..360A |url-access=subscription}}</ref>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCCFF" |EU227||
|[[Usa (Pechora)|'''Usa''']] || {{formatnum:1514}}|| {{formatnum:91135}}|| 565|| bgcolor="#FFF0F5" |Pechora||<ref name="Northern Europe" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS228
||'''[[Karnaphuli]]'''
| ||{{formatnum:1510}}
||{{formatnum:13965}}
||270
| bgcolor="#F0FFF0" |Bay of Bengal
|<ref name="Bay of Bengal–West Coast" /><ref name="Assessing the Viability of Hydroelectric Power in Bangladesh">{{cite report|url=https://www.academia.edu/127653621 |title=Assessing the Viability of Hydroelectric Power in Bangladesh|last=Arghya|first=Protik Chowdhury|publisher=Bangladesh University of Professionals (BUP)|page=17|date=2025|website=www.academia.edu}}</ref>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA229||
|[[Vichada River|'''Vichada''']]|| {{formatnum:1502}}|| {{formatnum:27624}}|| {{formatnum:1002}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Orinoco ||<ref name="Estudio Nacional del Agua 2010" /><ref name="Orinoco" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA230
|
|[[Unini River|'''Unini''']]|| {{formatnum:1501}}|| {{formatnum:27433}}|| 530|| bgcolor="#E0FFFF" |Rio Negro ||<ref name="Amazon" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" | SA231
|
|[[Uraricoera River|'''Uraricoera''']]|| {{formatnum:1500}}|| {{formatnum:49630}}|| 652|| bgcolor="#E0FFFF" |Rio Branco||<ref name="Amazon" /><ref name="Inserção do rio Rranco nas áreas úmidas da Amazônia, estado de Roraima, Amazônia setentrional">{{cite report|url=https://www.agbbauru.org.br/publicacoes/revista/anoXXV_2/agb_xxv_2_web/agb_xxv_2-14.pdf|title=Inserção do rio Rranco nas áreas úmidas da Amazônia, estado de Roraima, Amazônia setentrional|last1=Thiago|first1=Moratode Carvalho|last2=Rúbson|first2=Pinheiro Maia|last3=Carlos|first3=Sander|publisher=Ciência Geográfica, Associação dos Geografos Brasileiro — Seção Bauru|location=Universidade Federal de Roraima, Universidade Federal do Ceará|pages=657–681|volume=15|date=2021|website=www.agbbauru.org.br}}</ref>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCFFFF" |NA232
||'''[[Grijalva River|Grijalva]]'''
| ||{{formatnum:1485}}
||{{formatnum:56895}}
||{{formatnum:759}}
| bgcolor="#E0FFFF" |Usumacinta
|{{refn|Length: Grijalva–Mezcalapa–[[Cuilco River|Cuilco]] 759 km; Average discharge, 1971–2000;|name=Grijalva|group=n}}<ref name="GEF TWAP - Transboundary Waters Assessment Programme — GEF TWAP" /><ref name="Grijalva–Usumacinta" /><ref name="Anuario Estadistica de los Estados Unidos Mexicanos Edición 2005" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS233||
|[[Liu River|'''Liu''']]|| {{formatnum:1472}}|| {{formatnum:58270}}|| 571|| bgcolor="#E6E6FA" |[[Qian River|Qian]]||<ref name="Zhujiang (Xi Jiang-Pearl River)" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCFFFF" |NA234
||'''[[Papaloapan River|Papaloapan]]'''
| ||{{formatnum:1461}}
||{{formatnum:39885}}
||{{formatnum:354}}
| bgcolor="#E0FFFF" | Gulf of Mexico ||<ref name="Anuario Estadistica de los Estados Unidos Mexicanos Edición 2005" /><ref name="Papaloapan–Jamapa">{{cite web |last=Eric |first=Tilman |title=Papaloapan–Jamapa |url=https://www.riversnetwork.org/V1/index.php/component/content/article/papaloapan-jamapa?catid=255&Itemid=730|website=www.riversnetwork.org}}</ref>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA235
||'''[[Patía River|Patía]]'''
| ||{{formatnum:1453}}
||{{formatnum:23995}}
||430
| bgcolor="#E6E6FA" |Pacific Ocean
|<ref name="Streamflow Intensification Driven by the Atlantic Multidecadal Oscillation (AMO) in the Atrato River Basin, Northwestern Colombia" /><ref name="Estimation of the water balance of the Colombian Pacific region" /><ref name="Estudio Nacional del Agua 2010" /><ref name="Estudio Nacional del Agua 2014"/>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCFFFF" |NA236||
|[[Arkansas River|'''Arkansas''']]|| {{formatnum:1448}}|| {{formatnum:409027}}|| {{formatnum:2364}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Mississippi ||<ref name="Flux and Sources of Nutrients in the Mississippi–Atchafalaya River Basin" /><ref name="Changes in Streamflow and the Flux of Nutrients in the Mississippi-Atchafalaya River Basin, USA, 1980–2007" /><ref name="Arkansas White Red" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCFFFF" |NA237
||'''[[Susitna River|Susitna]]'''
| ||{{formatnum:1442}}
||{{formatnum:49470}}
||504
| bgcolor="#E6E6FA" |[[Cook Inlet]]
|<ref name="Presenting the GEMS-GLORI, a compendium of world river discharge to the oceans" /><ref name="Global water scarcity: the monthly blue water footprint compared to blue water availability for the world's major river basins" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCFFFF" |NA238
||'''[[Moose River (Ontario)|Moose]]'''
| ||{{formatnum:1440}}
||{{formatnum:114729}}
||543
| bgcolor="#FFF0F5" |[[James Bay]]
|<ref name="Fragmentation and Flow Regulation of the World's Large River System" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCFF66" |OC239
||'''[[Bamu River|Bamu]]'''
| ||{{formatnum:1437}}
||{{formatnum:19346}}
||390
| bgcolor="#E6E6FA" |Gulf of Papua
|<ref name="Papua New Guinea" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS240
||'''[[Qiantang River|Qiantang]]'''
| ||{{formatnum:1436}}
||{{formatnum:54349}}
||494
| bgcolor="#E6E6FA" |East China Sea
|<ref name="Global Hydrological Archive and Analysis System" /><ref name="China Coast">{{cite web |last=Eric |first=Tilman |title=Chine Coast |url=https://www.riversnetwork.org/V1/index.php/component/content/article/china-coast?catid=225&Itemid=0|website=www.riversnetwork.org}}</ref>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCFFFF" |NA241||'''[[Albany River|Albany]]'''
| ||{{formatnum:1420}}
||{{formatnum:132800}}
||832
| bgcolor="#FFF0F5" |James Bay
|<ref name="Fragmentation and Flow Regulation of the World's Large River System" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS242||
|[[Black River (Asia)|'''Black River''']]|| {{formatnum:1419}}|| {{formatnum:57947}}|| 910|| bgcolor="#E6E6FA" |Red River ||<ref name="Viet Nam Coast" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS243
| '''[[Mendawai River|Katingan]]'''
|
| {{formatnum:1414}}
| {{formatnum:19559}}
| 616
| bgcolor="#E6E6FA" |Java Sea
|<ref name="Evaluating and Monitoring Small Scale Gold Mining and Mercury Use: Building a Knowledge-base with Satellite Imagery and Field Work">{{cite report|url=https://archive.iwlearn.net/globalmercuryproject.org/documents/non_country%20specific/Sat%20Imagery%20AGL%20Final%20Report.pdf|date=2007|last1=Kevin|first1=Telmer|last2=Daniel|first2=Stapper|publisher=University of Victoria|title=Evaluating and Monitoring Small Scale Gold Mining and Mercury Use: Building a Knowledge-base with Satellite Imagery and Field Work}}</ref>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCCCFF" |AF244
||'''[[Betsiboka River|Betsiboka]]'''|| ||{{formatnum:1407}}
||{{formatnum:61893}}
||531
| bgcolor="#F0FFF0" |Mozambique Channel
|<ref name="Madagascar">{{cite web |last=Eric |first=Tilman |title=Madagascar |url=https://www.riversnetwork.org/V1/index.php/component/content/article/madagascar?catid=322&Itemid=0|website=www.riversnetwork.org}}</ref>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA245||
|[[Mazaruni River|'''Mazaruni''']]|| {{formatnum:1399}}|| {{formatnum:31705}}|| 560|| bgcolor="#E0FFFF" |Cuyuní ||<ref name="Global water scarcity: the monthly blue water footprint compared to blue water availability for the world's major river basins" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA246
|
|[[Jamari River|'''Jamari''']]|| {{formatnum:1391}}|| {{formatnum:39977}}|| 478|| bgcolor="#E0FFFF" |Madeira ||<ref name="Amazon" /><ref name="Plano estratégico de recursos hídricos dos afluentes da margem direita do rio Amazonas" /><ref name="Conhecimento técnico e a regulação ambiental na Amazônia: a utilização da Bacia hidrografia nos EIA/RIMA das UHE do Rio Madeira e de Belo Monte" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA247
|
|[[Coari River|'''Coari''']]|| {{formatnum:1389}}|| {{formatnum:35588}}|| 599|| bgcolor="#E0FFFF" |Solimões ||<ref name="Amazon" /><ref name="Hydrologie du bassin amazonien" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCFFFF" |NA248
||'''[[Thelon River|Thelon]]'''
| ||{{formatnum:1370}}
||{{formatnum:238839}}
||904
| bgcolor="#FFF0F5" |[[Chesterfield Inlet]]
|<ref name="Fragmentation and Flow Regulation of the World's Large River System" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA249||
|[[Demini River|'''Demini''']]|| {{formatnum:1358}}|| {{formatnum:39770}}|| 618|| bgcolor="#E0FFFF" |Rio Negro ||<ref name="Amazon" /><ref name="Plano Estadual de Recursos Hídricos do Amazonas – PERH/AM" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS250
||'''[[Narmada River|Narmada]]'''
| ||{{formatnum:1350}}
||{{formatnum:95818}}
||{{formatnum:1289}}
| bgcolor="#F0FFF0" |[[Gulf of Khambhat]]
|<ref name="Global Hydrological Archive and Analysis System" /><ref name="Global water scarcity: the monthly blue water footprint compared to blue water availability for the world's major river basins" /><ref name="Indian Peninsula" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS251
||'''[[Indragiri River|Indragiri]]'''
| ||{{formatnum:1339}}
||{{formatnum:22758}}
||500
| bgcolor="#F0FFF0" |Strait of Malacca
|<ref name="Sumatra" /><ref name="The Invisible Carbon Footprint as a hidden impact of peatland degradation inducing marine carbonate dissolution in Sumatra, Indonesia" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA252||
|'''[[Jauaperi River|Jauaperi]]'''|| {{formatnum:1337}}|| {{formatnum:39824}}|| 592|| bgcolor="#E0FFFF" |Rio Negro ||<ref name="Amazon" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS253
|
|'''[[Dibang River|Dibang]]'''|| {{formatnum:1337}}|| {{formatnum:12503}}|| 324|| bgcolor="#F0FFF0" |Brahmaputra ||<ref name="Ganga (Ganges)–Brahmaputra" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA254
|
|[[Arinos River|'''Arinos''']] || {{formatnum:1332}}|| {{formatnum:58734}}|| 654|| bgcolor="#E0FFFF" |Juruena ||<ref name="Amazon" /><ref name="Plano estratégico de recursos hídricos dos afluentes da margem direita do rio Amazonas" /><ref name="Plano Estadual de Recursos Hídricos do Amazonas – PERH/AM" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCCFF" |EU255
|
|[[Oka (river)|'''Oka''']]|| {{formatnum:1327}}|| {{formatnum:244308}}|| {{formatnum:1520}}|| bgcolor="#FFF8DC" |Volga ||<ref name="The Volga River Basin Report" /><ref name="Volga" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS256
|
|[[Huai River|'''Huai''']]|| {{formatnum:1317}}|| {{formatnum:172079}}|| {{formatnum:1078}}|| bgcolor="#E6E6FA" |Yangtze ||<ref name="Yangzi Jiang-Chang Jiang (Yangtze)" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCCCFF" |AF257
|
|[[Mbomou River|'''Mbomou''']]|| {{formatnum:1317}}|| {{formatnum:168608}}|| {{formatnum:1055}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Ubangi ||<ref name="Congo River" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCCCFF" |AF258
||'''[[Tsiribihina River|Tsiribihina]]'''
| ||{{formatnum:1316}}
||{{formatnum:49467}}
||430
| bgcolor="#F0FFF0" |Mozambique Channel
|<ref name="Madagascar" /><ref name="Global water scarcity: the monthly blue water footprint compared to blue water availability for the world's major river basins" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA259||
|[[Inambari River|'''Inambari''']]|| {{formatnum:1316}}|| {{formatnum:20160}}|| 413|| bgcolor="#E0FFFF" |Madre de Dios ||<ref name="Amazon" /><ref name="Balance Hidrico Superficial de Bolivia" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS260
|
|[[Pranahita River|'''Pranahita''']]|| {{formatnum:1301}}|| {{formatnum:108513}}|| 682|| bgcolor="#F0FFF0" |Godavari||<ref name="Indian Peninsula" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA261
|
|[[Badajós River|'''Badajós''']] || {{formatnum:1300}}|| {{formatnum:21575}}|| 413|| bgcolor="#E0FFFF" |Solimões ||<ref name="Amazon" /><ref name="Hydrologie du bassin amazonien" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS262
||'''[[Pahang River|Pahang]]'''
| ||{{formatnum:1299}}
||{{formatnum:33924}}
||489
| bgcolor="#E6E6FA" |South China Sea
|<ref name="Presenting the GEMS-GLORI, a compendium of world river discharge to the oceans" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS263||
|'''[[Uchur]]'''|| {{formatnum:1293}}|| {{formatnum:113000}}|| 812|| bgcolor="#FFF0F5" |Aldan ||<ref name="Siberian Basins" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCCCFF" |AF264
||'''[[Volta River|Volta]]'''
| ||{{formatnum:1290}}
||{{formatnum:412735}}
||{{formatnum:1600}}
| bgcolor="#E0FFFF" |Gulf of Guinea
|<ref name="North Africa - West Coast">{{cite web |last=Eric |first=Tilman |title=North Africa - West Coast |url=https://www.riversnetwork.org/V1/index.php/component/content/?view=article&id=157&catid=209&Itemid=179|website=www.riversnetwork.org}}</ref>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA265
|
|[[Takutu River|'''Takutu''']]|| {{formatnum:1280}}|| {{formatnum:42528}}|| 371|| bgcolor="#E0FFFF" |Rio Branco ||<ref name="Amazon" /><ref name="Inserção do rio Rranco nas áreas úmidas da Amazônia, estado de Roraima, Amazônia setentrional"/>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS266
||'''[[Sesayap River|Sesayap]]'''
| ||{{formatnum:1275}}
||{{formatnum:18158}}
||279
| bgcolor="#E6E6FA" |Celebes Sea
|<ref name="Pengelolaan Sumber Daya Air Wilayah Sungai Sesayap">{{cite report|url=https://sda.pu.go.id/assets/uploads/files/2022_Rencana%20PSDA%20WS%20Sesayap.pdf|title=Pengelolaan Sumber Daya Air Wilayah Sungai Sesayap|date=2022|website=www.sda.pu.go.id}}</ref><ref name="Penelitian Strategi Pendayagunaan Sumber Daya Air Pada Wilayah Sungai Di Indonesia" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA267
||'''[[Oyapock]]'''
| ||{{formatnum:1273}}
||{{formatnum:30869}}
||485
| bgcolor="#E0FFFF" |Atlantic Ocean
|<ref name="Atlantic North Coast" /><ref name="Global water scarcity: the monthly blue water footprint compared to blue water availability for the world's major river basins" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA268||
|[[Ituxi River|'''Ituxi''']]|| {{formatnum:1263}}|| {{formatnum:43676}}|| 878|| bgcolor="#E0FFFF" |Purus ||<ref name="Amazon" /><ref name="Plano Estadual de Recursos Hídricos do Amazonas – PERH/AM" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCFFFF" |NA269
|
|[[Tanana River|'''Tanana''']] || {{formatnum:1246}}|| {{formatnum:113959}}|| {{formatnum:1061}}|| bgcolor="#E6E6FA" |Yukon||<ref name="Yukon" /><ref name="Environmental and Hydrologic Overview of the Yukon River Basin, Alaska and Canada"/>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS270
|
|[[Sone River|'''Son''']]|| {{formatnum:1245}}|| {{formatnum:70228}}|| 784|| bgcolor="#F0FFF0" |Ganges ||<ref name="Ganga (Ganges)–Brahmaputra" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS271
|
|[[Kabul River|'''Kabul''']]|| {{formatnum:1243}}|| {{formatnum:92572}}|| 700|| bgcolor="#F0FFF0" |Indus ||<ref name="Indus" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS272
|
|[[Melawi River|'''Melawi''']] || {{formatnum:1243}}|| {{formatnum:22586}}|| 471|| bgcolor="#E6E6FA" |Kapuas||<ref name="Kalimantan–Borneo" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA273
||'''[[Doce River|Doce]]'''
| ||{{formatnum:1241}}
||{{formatnum:90357}}
||977
| bgcolor="#E0FFFF" |Atlantic Ocean
|<ref name="Global water scarcity: the monthly blue water footprint compared to blue water availability for the world's major river basins" /><ref name="Plano nacional de recurso hídricos–Capítulo 5" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA274||
|[[Tambopata River|'''Tambopata''']]|| {{formatnum:1241}}|| {{formatnum:15540}}|| 390|| bgcolor="#E0FFFF" |Madre de Dios ||<ref name="Amazon" /><ref name="Balance Hidrico Superficial de Bolivia" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA275
|
|'''[[Siapa River|Siapa]]'''|| {{formatnum:1238}}|| {{formatnum:22170}}|| 438|| bgcolor="#E0FFFF" |Casiquiare ||<ref name="Amazon" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCCCFF" |AF276
|
|[[Kwilu River|'''Kwilu''']]|| {{formatnum:1229}}|| {{formatnum:94663}}|| {{formatnum:1230}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Kwango ||<ref name="Congo River" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA277
|
|[[Marié River|'''Marié''']]|| {{formatnum:1227}}|| {{formatnum:25266}}|| 800|| bgcolor="#E0FFFF" |Rio Negro ||<ref name="Amazon" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS278
|
|[[Kheta (river)|'''Kheta''']] || {{formatnum:1223}}|| {{formatnum:100000}}|| 604|| bgcolor="#FFF0F5" |Khatanga ||<ref name="Siberian Basins" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS279
||'''[[Taymyra]]'''
| ||{{formatnum:1220}}
||{{formatnum:124000}}
||840
| bgcolor="#FFF0F5" |Kara Sea
|<ref name="River-Runoff Forcing Data–Arctic Ocean Model Intercomparison Project" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA280||
|[[Jari River|'''Jari''']] || {{formatnum:1214}}|| {{formatnum:51893}}|| 877|| bgcolor="#E0FFFF" |Amazon ||<ref name="Amazon" /><ref name="Plano nacional de recurso hídricos–Capítulo 5" /><ref name="The River Amazon water contribution to the Atlantic Ocean" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS281
||'''[[Olenyok (river)|Olenyok]]'''
| ||{{formatnum:1210}}
||{{formatnum:212044}}
||{{formatnum:2292}}
| bgcolor="#FFF0F5" |Laptev Sea
|<ref name="River-Runoff Forcing Data–Arctic Ocean Model Intercomparison Project" /><ref name="A reassessment of the Eurasian river input of water, sediment, major elements, and nutrients to the Arctic Ocean" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCFFFF" |NA282
||'''[[Nottaway River|Nottaway]]'''
| ||{{formatnum:1208}}
||{{formatnum:74326}}
||776
| bgcolor="#FFF0F5" |James Bay
|<ref name="Global Hydrological Archive and Analysis System" /><ref name="Fragmentation and Flow Regulation of the World's Large River System" /><ref name="Presenting the GEMS-GLORI, a compendium of world river discharge to the oceans" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCCCFF" |AF283
||'''[[Chari River|Chari]]'''
| ||{{formatnum:1200}}
||{{formatnum:880000}}
||{{formatnum:1400}}
| bgcolor="#FFF8DC" |[[Lake Chad]]
|<ref name="Fragmentation and Flow Regulation of the World's Large River System" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCCCFF" |AF284||
|[[Lindi River|'''Lindi''']]|| {{formatnum:1200}}|| {{formatnum:59568}}|| 797|| bgcolor="#E0FFFF" |Congo ||<ref name="Congo River" /><ref name="Satellite-based estimates of surface water dynamics in the Congo River Basin" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCFFFF" |NA285
||'''[[Susquehanna River|Susquehanna]]'''
| ||{{formatnum:1199}}
||{{formatnum:72147}}
||715
| bgcolor="#E0FFFF" |[[Chesapeake Bay]]
|<ref name="Fragmentation and Flow Regulation of the World's Large River System" /><ref name="Mid Atlantic">{{cite web |last=Eric |first=Tilman |title=Mid Atlantic |url=https://www.riversnetwork.org/V1/index.php/component/content/article/mid-atlantic?catid=309&Itemid=563|website=www.riversnetwork.org}}</ref>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA286||
|[[Casanare River|'''Casanare''']]|| {{formatnum:1199}}|| {{formatnum:24013}}|| 415|| bgcolor="#E0FFFF" |Meta ||<ref name="Estudio Nacional del Agua 2010" /><ref name="Orinoco" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA287
|
|[[Paranapanema River|'''Paranapanema''']]|| {{formatnum:1198}}|| {{formatnum:101739}}|| 829|| bgcolor="#E0FFFF" |Paraná ||<ref name="La Plata (Parana)" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCFFFF" |NA288
|
|'''[[Rivière des Rochers]]'''–'''[[Athabasca River|Athabasca]]'''|| {{formatnum:1198}}|| {{formatnum:292497}}|| {{formatnum:1586}}|| bgcolor="#FFF0F5" |Slave ||<ref name="Mackenzie" /><ref name="Rivers at Risk: The Status of Environmental Flows in Canada"/>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA289||
|'''[[Isiboro River|Isiboro]]'''|| {{formatnum:1194}}|| {{formatnum:21117}}|| 505|| bgcolor="#E0FFFF" |Mamoré ||<ref name="Amazon" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCCCFF" |AF290
||'''[[Cavalla River|Cavally]]'''
| ||{{formatnum:1192}}
||{{formatnum:30665}}
||844
| bgcolor="#E0FFFF" |Gulf of Guinea
|<ref name="GEF TWAP - Transboundary Waters Assessment Programme — GEF TWAP" /><ref name="North Africa - West Coast" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA291||
|'''[[Tefé River|Tefé]]''' || {{formatnum:1190}}|| {{formatnum:24269}}|| 630|| bgcolor="#E0FFFF" |Solimões ||<ref name="Amazon" /><ref name="Hydrologie du bassin amazonien" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCFFFF" |NA292
||'''[[Saint John River (Bay of Fundy)|Saint John River]]'''
| ||{{formatnum:1189}}
||{{formatnum:54986}}
||673
| bgcolor="#E0FFFF" |[[Bay of Fundy]]
|<ref name="Global water scarcity: the monthly blue water footprint compared to blue water availability for the world's major river basins" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS293||
|[[Maya (Aldan)|'''Maya''']] || {{formatnum:1188}}|| {{formatnum:171000}}|| {{formatnum:1053}}|| bgcolor="#FFF0F5" |Aldan ||<ref name="Siberian Basins" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA294
||'''[[São Gonçalo Channel]]'''
| ||{{formatnum:1186}}
||{{formatnum:62250}}
||77
| bgcolor="#E0FFFF" |Lagoa dos Patos
|<ref name="Atlantic East Coastal" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS295
||'''[[Kahayan River|Kahayan]]'''|| ||{{formatnum:1178}}
||{{formatnum:16063}}
||658
| bgcolor="#E6E6FA" |Java Sea
|<ref name="Evaluating and Monitoring Small Scale Gold Mining and Mercury Use: Building a Knowledge-base with Satellite Imagery and Field Work" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA296||
|[[Tomo River|'''Tomo''']] || {{formatnum:1169}}|| {{formatnum:20156}}|| 830|| bgcolor="#E0FFFF" |Orinoco ||<ref name="Estudio Nacional del Agua 2010" /><ref name="Orinoco" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCFF66" |OC297
||'''[[Ramu]]'''
| ||{{formatnum:1164}}
||{{formatnum:17823}}
||640
| bgcolor="#E6E6FA" |Bismarck Sea
|<ref name="Papua New Guinea" /><ref name="Global Hydrological Archive and Analysis System" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCFFFF" |NA298
||'''[[Coatzacoalcos River|Coatzacoalcos]]'''
| ||{{formatnum:1163}}
||{{formatnum:23956}}
||325
| bgcolor="#E0FFFF" |Gulf of Mexico
|<ref name="Anuario Estadistica de los Estados Unidos Mexicanos Edición 2005" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCCFF" |EU299||
|'''[[Vychegda]]'''|| {{formatnum:1160}}|| {{formatnum:119888}}|| {{formatnum:1130}}|| bgcolor="#FFF0F5" |Northern Dvina||<ref name="Northern Europe" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA300
|
|[[Curuçá River (Javari River tributary)|'''Curuçá''']]|| {{formatnum:1157}}|| {{formatnum:25549}}|| 766|| bgcolor="#E0FFFF" |Javary ||<ref name="Amazon" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS301
||'''[[Pur (Russia)|Pur]]'''
| ||{{formatnum:1141}}
||{{formatnum:111351}}
||{{formatnum:1024}}
| bgcolor="#FFF0F5" |Taz Estuary
|<ref name="River-Runoff Forcing Data–Arctic Ocean Model Intercomparison Project" /><ref name="A reassessment of the Eurasian river input of water, sediment, major elements, and nutrients to the Arctic Ocean" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCCCFF" |AF302 ||
|[[Lomela River|'''Lomela''']]|| {{formatnum:1139}}|| {{formatnum:39655}}|| {{formatnum:881}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Busira ||<ref name="Congo River" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCCCFF" |AF303
||'''[[Saint Paul River]]'''
| ||{{formatnum:1125}}
||{{formatnum:20317}}
||485
| bgcolor="#E0FFFF" |Atlantic Ocean
|<ref name="GEF TWAP - Transboundary Waters Assessment Programme — GEF TWAP" /><ref name="North Africa - West Coast" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCCCFF" |AF304
||'''[[Rufiji River|Rufiji]]'''
| ||{{formatnum:1115}}
||{{formatnum:204639}}
||{{formatnum:1400}}
| bgcolor="#F0FFF0" |[[Indian Ocean]]
|<ref name="Estimates of Freshwater Discharge from Continents: Latitudinal and Seasonal Variations" /><ref name="Central East Coast">{{cite web |last=Eric |first=Tilman |title=Central East Coast |url=https://www.riversnetwork.org/V1/index.php/component/content/?view=article&id=101&catid=270&Itemid=179|website=www.riversnetwork.org}}</ref>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA305||
|[[Ibicuí River|'''Ibicuí''']]|| {{formatnum:1113}}|| {{formatnum:47203}}|| 673|| bgcolor="#E0FFFF" |Uruguay ||<ref name="La Plata (Parana)" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCCFF" |EU306
||'''[[Vistula]]'''
| ||{{formatnum:1112}}
||{{formatnum:194424}}
||{{formatnum:1047}}
| bgcolor="#E0FFFF" |[[Gdańsk Bay]]
|<ref name="Presenting the GEMS-GLORI, a compendium of world river discharge to the oceans" /><ref name="Global water scarcity: the monthly blue water footprint compared to blue water availability for the world's major river basins" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCCCFF" |AF307||
|[[Ivindo River|'''Ivindo''']]|| {{formatnum:1112}}|| {{formatnum:63201}}|| 686|| bgcolor="#E0FFFF" |Ogooué||<ref name="Central West Coast" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS308
|
|[[Tom (river)|'''Tom''']]|| {{formatnum:1110}}|| {{formatnum:62030}}|| 827|| bgcolor="#FFF0F5" |Ob ||<ref name="Siberian Basins" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA309
|
|[[Morona River|'''Morona''']]|| {{formatnum:1107}}|| {{formatnum:16962}}|| 785|| bgcolor="#E0FFFF" |Marañón ||<ref name="Amazon" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCCCFF" |AF310
||'''[[Kouilou-Niari River|Kouilou]]'''
| ||{{formatnum:1100}}
||{{formatnum:61707}}
||560
| bgcolor="#E0FFFF" |Atlantic Ocean
|<ref name="Central West Coast" /><ref name="Presenting the GEMS-GLORI, a compendium of world river discharge to the oceans" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS311
||'''[[Rokan River|Rokan]]'''
| ||{{formatnum:1100}}
||{{formatnum:20189}}
||447
| bgcolor="#F0FFF0" |Strait of Malacca
|<ref name="Sumatra" /><ref name="The Invisible Carbon Footprint as a hidden impact of peatland degradation inducing marine carbonate dissolution in Sumatra, Indonesia" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA312
||'''[[Baker River (Chile)|Baker]]'''
| ||{{formatnum:1100}}
||{{formatnum:26816}}
||182
| bgcolor="#E6E6FA" |Pacific Ocean
|<ref name="Hydrological regime of remote catchments with extreme gradients under accelerated change: The Baker basin in Patagonia">{{cite journal |last1=Alejandro |first1=Dussaillant-Jones |last2=Wouter |first2=Buytaert |last3=Claudio |first3=I. Meier |last4=Fabián |first4=Espinoza |date=2012 |title=Hydrological regime of remote catchments with extreme gradients under accelerated change: The Baker basin in Patagonia |journal=Hydrological Sciences Journal |volume=57 |issue=8 |page=1530-1541 |doi=10.1080/02626667.2012.726993 |bibcode=2012HydSJ..57.1530D }}</ref><ref name="Los recursos hidraulicos de América Latina" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCFFFF" |NA313||
|[[Willamette River|'''Willamette''']]|| {{formatnum:1099}}|| {{formatnum:28949}}|| 301|| bgcolor="#E6E6FA" |Columbia ||<ref name="Columbia River" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA314
|
|[[Nhamundá River|'''Nhamundá''']]|| {{formatnum:1094}}|| {{formatnum:28609}}|| 617|| bgcolor="#E0FFFF" |Amazon ||<ref name="Amazon" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS315
||'''[[Yana (river)|Yana]]'''
| ||{{formatnum:1090}}
||{{formatnum:235457}}
||{{formatnum:1490}}
| bgcolor="#FFF0F5" |Laptev Sea
|<ref name="Presenting the GEMS-GLORI, a compendium of world river discharge to the oceans" /><ref name="River-Runoff Forcing Data–Arctic Ocean Model Intercomparison Project" /><ref name="A reassessment of the Eurasian river input of water, sediment, major elements, and nutrients to the Arctic Ocean" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCCCFF" |AF316
||'''[[Benin River|Benin]]'''
| ||{{formatnum:1084}}
||{{formatnum:49256}}
||300
| bgcolor="#E0FFFF" |[[Bight of Benin]]
|<ref name="North Africa - West Coast" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCFFFF" |NA317||
|[[Ouachita River|'''Ouachita''']]|| {{formatnum:1078}}|| {{formatnum:62850}}|| 974|| bgcolor="#E0FFFF" |Red River ||<ref name="Flux and Sources of Nutrients in the Mississippi–Atchafalaya River Basin" /><ref name="Changes in Streamflow and the Flux of Nutrients in the Mississippi-Atchafalaya River Basin, USA, 1980–2007" /><ref name="Arkansas White Red" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS318
||'''[[Chao Phraya River|Chao Phraya]]'''
| ||{{formatnum:1077}}
||{{formatnum:188419}}
||{{formatnum:1207}}
| bgcolor="#E6E6FA" |[[Gulf of Thailand]]
|<ref name="Presenting the GEMS-GLORI, a compendium of world river discharge to the oceans" /><ref name="Global water scarcity: the monthly blue water footprint compared to blue water availability for the world's major river basins" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCCCFF" |AF319||
|[[Lukenie River|'''Lukenie''']]|| {{formatnum:1077}}|| {{formatnum:69259}}|| {{formatnum:1205}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Fimi ||<ref name="Congo River" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS320
|
|[[Sekong river|'''Sekong''']]|| {{formatnum:1077}}|| {{formatnum:28792}}|| {{formatnum:480}}|| bgcolor="#E6E6FA" |Srepok ||<ref name="Mekong River" /><ref name="Hydrological and Flood Hazards in the Lower Mekong Basin" /><ref name="A compendium of major international rivers in the ESCAPE regions"/>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" | AS321
|
|[[Panj (river)|'''Panj''']]|| {{formatnum:1074}}|| {{formatnum:116799}}|| {{formatnum:921}}|| bgcolor="#FFF8DC" |Amu Darya ||<ref name="Environmental flow assessment, evaluation, and suggestions for dying riverine ecosystem of the transboundary Amudarya River, Central Asia" /><ref name="Section 2. Water-related situation in the Aral Sea basin" /><ref name="Drainage basin of the Aral Sea and other transboundary waters in Central Asia" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA322
|
|'''[[Nanay River|Nanay]]''' || {{formatnum:1073}}|| {{formatnum:16673}}|| 511|| bgcolor="#E0FFFF" |Amazon ||<ref name="Amazon" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS323
||'''[[Seruyan River|Seruyan]]'''
| ||{{formatnum:1067}}
||{{formatnum:13329}}
||395
| bgcolor="#E6E6FA" |Java Sea
|<ref name="Penelitian Strategi Pendayagunaan Sumber Daya Air Pada Wilayah Sungai Di Indonesia" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS324
||'''[[Sampit River|Sampit]]'''
| ||{{formatnum:1064}}
||{{formatnum:14745}}
||377
| bgcolor="#E6E6FA" |Java Sea
|<ref name="Evaluating and Monitoring Small Scale Gold Mining and Mercury Use: Building a Knowledge-base with Satellite Imagery and Field Work" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCCFF" |EU325
||'''[[Don (river)|Don]]'''
| ||{{formatnum:1062}}
||{{formatnum:458694}}
||{{formatnum:1950}}
| bgcolor="#E0FFFF" |[[Sea of Azov]]
|<ref name="Global water scarcity: the monthly blue water footprint compared to blue water availability for the world's major river basins" /><ref name="North Black Sea Coast" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCCCFF" |AF326
||'''[[Sofia River|Sofia]]'''
| ||{{formatnum:1062}}
||{{formatnum:29267}}
||328
| bgcolor="#F0FFF0" |Mozambique Channel
|<ref name="Madagascar" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS327||
|[[Dong River (China)|'''Dong''']]|| {{formatnum:1056}}|| {{formatnum:33567}}|| 523|| bgcolor="#E6E6FA" |Pearl River ||<ref name="Zhujiang (Xi Jiang-Pearl River)" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS328
|
|[[Lô River|'''Lô''']]|| {{formatnum:1055}}|| {{formatnum:34809}}|| 470|| bgcolor="#E6E6FA" |Red River ||<ref name="Viet Nam Coast" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCCCFF" |AF329
|
|'''[[Likouala-Mossaka]]'''|| {{formatnum:1054}}|| {{formatnum:71886}}|| 615|| bgcolor="#E0FFFF" |Congo ||<ref name="Congo River" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCFFFF" |NA330
|
|[[Tombigbee River|'''Tombigbee''']]|| {{formatnum:1052}}|| {{formatnum:52029}}|| 480|| bgcolor="#E0FFFF" |Mobile||<ref name="South Atlantic Gulf" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA331
|
|[[Aguaytía River|'''Aguaytía''']]|| {{formatnum:1051}}|| {{formatnum:11353}}|| 374|| bgcolor="#E0FFFF" |Ucayali ||<ref name="Amazon" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS332
||'''[[Kamchatka (river)|Kamchatka]]'''
| ||{{formatnum:1049}}
||{{formatnum:54104}}
||758
| bgcolor="#E6E6FA" |Pacific Ocean
|<ref name="Fragmentation and Flow Regulation of the World's Large River System" /><ref name="Presenting the GEMS-GLORI, a compendium of world river discharge to the oceans" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCCCFF" |AF333||
|[[Momboyo River|'''Momboyo''']]|| {{formatnum:1045}}|| {{formatnum:44211}}|| {{formatnum:827}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Ruki ||<ref name="Congo River" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCCCFF" |AF334
||'''[[Moa River|Moa]]'''
| ||{{formatnum:1044}}
||{{formatnum:19560}}
||475
| bgcolor="#E0FFFF" |Atlantic Ocean
|<ref name="GEF TWAP - Transboundary Waters Assessment Programme — GEF TWAP" /><ref name="North Africa - West Coast" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCCFF" |EU335||
|[[Belaya (Kama)|'''Belaya''']]|| {{formatnum:1042}}|| {{formatnum:141609}}|| {{formatnum:1430}}|| bgcolor="#FFF8DC" |Kama ||<ref name="The Volga River Basin Report" /><ref name="Volga" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS336
|
|[[Trishuli River|'''Trishuli''']]|| {{formatnum:1032}}|| {{formatnum:19918}}|| 362|| bgcolor="#F0FFF0" |[[Gandaki River|Narayani]]||<ref name="Ganga (Ganges)–Brahmaputra" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA337
|
|[[Erebato River|'''Erebato''']]|| {{formatnum:1030}}|| {{formatnum:11074}}|| {{formatnum:195}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Caura ||<ref name="La geografía del agua" /><ref name="Desarrollo Regional y Urbano en Venezuela: Ensayo de Interpretación" /><ref name="Scientia Guaianae" /><ref name="Orinoco"/>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCFFFF" |NA338
|
|[[White River (Arkansas–Missouri)|'''White River''']]|| {{formatnum:1028}}|| {{formatnum:71743}}|| {{formatnum:1162}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Mississippi ||<ref name="Flux and Sources of Nutrients in the Mississippi–Atchafalaya River Basin" /><ref name="Changes in Streamflow and the Flux of Nutrients in the Mississippi-Atchafalaya River Basin, USA, 1980–2007" /><ref name="Arkansas White Red" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS339
||'''[[Euphrates]]'''
| ||{{formatnum:1027}}
||{{formatnum:765831}}
||{{formatnum:2786}}
| bgcolor="#F0FFF0" |Shatt al-Arab ||{{refn|name=Euphrates|group=n|Average water flow measured at the most abundant point (32.4 km³/year, 1977–2018). The Euphrates River drainage basin, including the surrounding desert and semi-desert areas (such as the [[Syrian desert]] and parts of the [[Arabian Desert]] regions), covers approximately ~766000 km²;}}<ref name="Tigris–Euphrates" /><ref name="General assessment of Shatt Al-Arab River, Iraq" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA340||
|[[Pacajá River|'''Pacajá''']] || {{formatnum:1025}}|| {{formatnum:26438}}|| 634|| bgcolor="#E0FFFF" |Anapu ||<ref name="Tocantins" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCFFFF" |NA341
||'''[[Coco River|Coco]]'''
| ||{{formatnum:1024}}
||{{formatnum:26952}}
||841
| bgcolor="#E0FFFF" |Caribbean Sea
|<ref name="Presenting the GEMS-GLORI, a compendium of world river discharge to the oceans" /><ref name="Global Hydrological Archive and Analysis System" /><ref name="Global water scarcity: the monthly blue water footprint compared to blue water availability for the world's major river basins" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA342
||'''[[Catatumbo River|Catatumbo]]'''
| ||{{formatnum:1023}}
||{{formatnum:22317}}
||338
| bgcolor="#E0FFFF" |[[Lake Maracaibo]]
|<ref name="La geografía del agua" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA343
||'''[[Baudó River|Baudó]]'''
| ||{{formatnum:1023}}
||{{formatnum:5964}}
||316
| bgcolor="#E6E6FA" |Pacific Ocean
|<ref name="Streamflow Intensification Driven by the Atlantic Multidecadal Oscillation (AMO) in the Atrato River Basin, Northwestern Colombia" /><ref name="Estimation of the water balance of the Colombian Pacific region" /><ref name="Estudio Nacional del Agua 2014"/>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCFFFF" |NA344
||'''[[Manicouagan River|Manicouagan]]'''
| ||{{formatnum:1020}}
||{{formatnum:45908}}
||{{formatnum:221}}
| bgcolor="#E0FFFF" |Estuary of St. Lawrence
|<ref name="St Lawrence–Great Lakes" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS345||
|[[Shweli River|'''Shweli''']]|| {{formatnum:1020}}|| {{formatnum:22908}}|| 630|| bgcolor="#F0FFF0" |Irrawaddy ||<ref name="Irrawaddy (Ayeyarwaddy)" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS346
|
|[[Mun River|'''Mun''']]|| {{formatnum:1015}}|| {{formatnum:119868}}|| 641|| bgcolor="#E6E6FA" |Mekong ||<ref name="Mekong River" /><ref name="Hydrological and Flood Hazards in the Lower Mekong Basin" /><ref name="A compendium of major international rivers in the ESCAPE regions"/>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS347
|
|[[Manas River|'''Manas''']] || {{formatnum:1014}}|| {{formatnum:36835}}|| 504|| bgcolor="#F0FFF0" |Brahmaputra ||<ref name="Ganga (Ganges)–Brahmaputra" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA348
||'''[[Esmeraldas River|Esmeraldas]]'''
| ||{{formatnum:1011}}
||{{formatnum:19796}}
||210
| bgcolor="#E6E6FA" |Pacific Ocean
|<ref name="Presenting the GEMS-GLORI, a compendium of world river discharge to the oceans" /><ref name="Global water scarcity: the monthly blue water footprint compared to blue water availability for the world's major river basins" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA349
||'''[[Biobío River|Biobío]]'''
| ||{{formatnum:1008}}
||{{formatnum:24264}}
||377
| bgcolor="#E6E6FA" |Pacific Ocean
|<ref name="Presenting the GEMS-GLORI, a compendium of world river discharge to the oceans" /><ref name="Global water scarcity: the monthly blue water footprint compared to blue water availability for the world's major river basins" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCFFFF" |NA350||
|[[Wabash River|'''Wabash''']] || {{formatnum:1007}}|| {{formatnum:85177}}|| 810|| bgcolor="#E0FFFF" |Ohio ||<ref name="Flux and Sources of Nutrients in the Mississippi–Atchafalaya River Basin" /><ref name="Changes in Streamflow and the Flux of Nutrients in the Mississippi-Atchafalaya River Basin, USA, 1980–2007" /><ref name="Ohio" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCCCFF" |AF351
|
|[[Ngounié River|'''Ngounié''']]|| {{formatnum:1002}}|| {{formatnum:32637}}|| 680|| bgcolor="#E0FFFF" |Ogooué ||<ref name="Central West Coast" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA352
||'''[[Parnaíba River|Parnaíba]]'''
| ||{{formatnum:1000}}
||{{formatnum:344112}}
||{{formatnum:1344}}
| bgcolor="#E0FFFF" |Atlantic Ocean
|<ref name="Fragmentation and Flow Regulation of the World's Large River System" /><ref name="Conjuntura dos Recursos Hídricos no Brasil: regiões hidrográficas brasileiras" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCFFFF" |NA353
||'''[[Nushagak River|Nushagak]]'''
| ||{{formatnum:1000}}
||{{formatnum:35396}}
||497
| bgcolor="#E6E6FA" |Bering Sea
|<ref name="Fragmentation and Flow Regulation of the World's Large River System" /><ref name="Presenting the GEMS-GLORI, a compendium of world river discharge to the oceans" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS354
|
|'''[[Tembesi River|Tembesi]]''' || {{formatnum:990}}|| {{formatnum:13431}}|| 323|| bgcolor="#E6E6FA" |Batang Hari||<ref name="Pengelolaan Sumber Daya Air Wilayah Sungai Batanghari"/><ref name="Sumatra" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA355
|
|'''[[Guayabero River|Guayabero]]'''|| {{formatnum:986}}|| {{formatnum:24346}}|| {{formatnum:540}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Guaviare ||<ref name="Orinoco" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA356
|
|'''[[Curicuriari River|Curicuriari]]'''|| {{formatnum:985}}|| {{formatnum:14202}}|| {{formatnum:478}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Rio Negro ||<ref name="Amazon" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA357
|
|'''[[Orteguaza River|Orteguaza]]'''|| {{formatnum:980}}|| {{formatnum:9826}}|| {{formatnum:270}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Caquetá ||<ref name="Amazon" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS358
|
|'''[[Dhansiri]]'''|| {{formatnum:979}}|| {{formatnum:12780}}|| 352|| bgcolor="#F0FFF0" |Brahmaputra ||<ref name="Ganga (Ganges)–Brahmaputra" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCCCFF" |AF359
||'''[[Sassandra River|Sassandra]]'''
| ||{{formatnum:978}}
||{{formatnum:75335}}
||840
| bgcolor="#E0FFFF" |Gulf of Guinea
|<ref name="GEF TWAP - Transboundary Waters Assessment Programme — GEF TWAP" /><ref name="North Africa - West Coast" /><ref name="Presenting the GEMS-GLORI, a compendium of world river discharge to the oceans" /><ref name="Global water scarcity: the monthly blue water footprint compared to blue water availability for the world's major river basins" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS360
||'''[[Pawan River|Pawan]]'''|| ||{{formatnum:973}}
||{{formatnum:10473}}
||278
| bgcolor="#E6E6FA" |South China Sea
|<ref name="Penelitian Strategi Pendayagunaan Sumber Daya Air Pada Wilayah Sungai Di Indonesia"/><ref name="Kalimantan–Borneo" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCCCFF" |AF361||
|'''[[Maringa River|Maringa]]'''|| {{formatnum:972}}|| {{formatnum:32799}}|| {{formatnum:726}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Lulonga ||<ref name="Congo River" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA362
|
|'''[[Itaquai River|Itacuat]]''' || {{formatnum:971}}|| {{formatnum:17509}}|| {{formatnum:600}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Ituí ||<ref name="Amazon" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA363
||'''[[Paraíba do Sul]]'''
| ||{{formatnum:970}}
||{{formatnum:58027}}
||{{formatnum:1137}}
| bgcolor="#E0FFFF" |Atlantic Ocean
|<ref name="Presenting the GEMS-GLORI, a compendium of world river discharge to the oceans" /><ref name="Atlantic East Coastal" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA364
||'''[[Mira River (Ecuador and Colombia)|Mira]]'''
| ||{{formatnum:969}}
||{{formatnum:10782}}
||291
| bgcolor="#E6E6FA" |Pacific Ocean
|<ref name="Estimation of the water balance of the Colombian Pacific region" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCCCFF" |AF365
||'''[[Little Scarcies River|Little Scarcies]]'''
| ||{{formatnum:967}}
||{{formatnum:18552}}
||332
| bgcolor="#E0FFFF" |Atlantic Ocean
|<ref name="North Africa - West Coast" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS366
|
|'''[[Selenga]]''' || {{formatnum:964}}|| {{formatnum:447060}}|| {{formatnum:1480}}|| bgcolor="#FFF0F5" |[[Lake Baikal]]||<ref name="Siberian Basins" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS367
||'''[[Perak River|Perak]]'''
| ||{{formatnum:958}}
||{{formatnum:15180}}
||404
| bgcolor="#F0FFF0" |[[Strait of Malacca]]
||<ref name="Global Hydrological Archive and Analysis System" /><ref name="Global water scarcity: the monthly blue water footprint compared to blue water availability for the world's major river basins" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA368
||'''[[Rio das Mortes]]'''
| ||{{formatnum:957}}
||{{formatnum:61714}}
||{{formatnum:995}}
| bgcolor="#E0FFFF" |Araguaia
|<ref name="Tocantins" /><ref name="Plano estratégico da bacia hidrográfica dos rios Tocantins e Araguaia: relatório síntese" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA369 ||
|'''[[Tapiche River|Tapiche]]''' || {{formatnum:954}}|| {{formatnum:18627}}|| {{formatnum:641}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Ucayali||<ref name="Amazon" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCCCFF" |AF370
||'''[[Sewa River|Sewa]]'''
| ||{{formatnum:952}}
||{{formatnum:19022}}
||420
| bgcolor="#E0FFFF" |Atlantic Ocean
|<ref name="North Africa - West Coast" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS371
|
|'''[[Chambal River|Chambal]]'''|| {{formatnum:952}}|| {{formatnum:143219}}|| {{formatnum:1024}}|| bgcolor="#F0FFF0" |Yamuna ||<ref name="Ganga (Ganges)–Brahmaputra" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA372||
|'''[[Río Negro (Uruguay)|Río Negro]]'''|| {{formatnum:952}}|| {{formatnum:71154}}|| 903|| bgcolor="#E0FFFF" |Uruguay ||<ref name="La Plata (Parana)" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA373
|
|'''[[Cahuinari River|Cahuinari]]'''|| {{formatnum:951}}|| {{formatnum:15063}}|| {{formatnum:667}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Caquetá ||<ref name="Amazon" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCFFFF" |NA374
||'''[[Río Grande de Matagalpa]]'''
| ||{{formatnum:950}}
||{{formatnum:18445}}
||555
| bgcolor="#E0FFFF" |Caribbean Sea
|<ref name="Flushing time in Perlas Lagoon and Bluefields Bay, Nicaragua">{{cite report|url=https://www.redalyc.org/pdf/456/45635108.pdf|title=Flushing time in Perlas Lagoon and Bluefields Bay, Nicaragua|last1=Carlos|first1=L. Brenes|last2=Aldo|first2=Hernández|last3=Daniel|first3=Ballestero|publisher=Investigaciones Marinas|location=Valparaíso (Chile), Heredia (Costa Rica), Managua (Nicaragua)|pages=89–96|volume=35|number=1|issn=0716-1069|date=2007|website=www.redalyc.org}}</ref><ref name="Fragmentation and Flow Regulation of the World's Large River System" /><ref name="Los recursos hidraulicos de América Latina"/>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS375
|
|'''[[Balleh River|Balleh]]''' || {{formatnum:950}}|| {{formatnum:12438}}|| 232|| bgcolor="#E6E6FA" |Rajang||<ref name="Kalimantan–Borneo" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS376
||'''[[Berau River|Berau]]'''|| ||{{formatnum:949}}
||{{formatnum:16993}}
||593
| bgcolor="#E6E6FA" |Celebes Sea
|<ref name="Penelitian Strategi Pendayagunaan Sumber Daya Air Pada Wilayah Sungai Di Indonesia"/><ref name="Kalimantan–Borneo" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA377 ||
|'''[[Anajás River|Anajás]]''' || {{formatnum:948}}|| {{formatnum:24083}}|| {{formatnum:300}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Amazon||<ref name="Amazon" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCFFFF" |NA378
|
|'''[[Winnipeg River|Winnipeg]]''' || {{formatnum:947}}|| {{formatnum:136119}}|| {{formatnum:256}}|| bgcolor="#FFF0F5" |[[Lake Winnipeg]]||<ref name="Saskatchewan–Nelson">{{cite web|url=https://www.riversnetwork.org/V1/index.php/component/content/article/saskatchewan-nelson?catid=312&Itemid=563|title=Saskatchewan–Nelson|last=Eric|first=Tilman|website=www.riversnetwork.org}}</ref>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA379
|
|'''[[Maués Açu River|Maués Açu]]'''|| {{formatnum:941}}|| {{formatnum:26329}}|| {{formatnum:443}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Paraná do Urariá ||<ref name="Amazon" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCCFF" |EU380
||'''[[Loire]]'''
| ||{{formatnum:940}}
||{{formatnum:117356}}
||{{formatnum:1006}}
| bgcolor="#E0FFFF" |[[Bay of Biscay]]
|<ref name="Fragmentation and Flow Regulation of the World's Large River System" /><ref name="Global water scarcity: the monthly blue water footprint compared to blue water availability for the world's major river basins" /><ref name="Presenting the GEMS-GLORI, a compendium of world river discharge to the oceans" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS381
|
|'''[[Bureya (river)|Bureya]]'''|| {{formatnum:940}}|| {{formatnum:70141}}|| 739|| bgcolor="#E6E6FA" |Amur ||<ref name="Heilong Jiang (Amur)" /><ref name="Amur–Heilong River Basin Reader" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA382
|
|'''[[Cuniuá River|Cuniuá]]'''|| {{formatnum:939}}|| {{formatnum:39365}}|| {{formatnum:879}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Tapauá ||<ref name="Amazon" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA383
|
|'''[[Tietê River|Tietê]]'''|| {{formatnum:937}}|| {{formatnum:72168}}|| {{formatnum:1150}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Paraná ||<ref name="La Plata (Parana)" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCCCFF" |AF384
|
|'''[[Katsina Ala River|Katsina Ala]]'''|| {{formatnum:933}}|| {{formatnum:23061}}|| {{formatnum:346}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Benue ||<ref name="The water resource in tropical Africa and its exploitation" /><ref name="The Niger River Basin - A Vision for Sustainable Management"/><ref name="Niger"/>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS385
|
|'''[[Tobol]]''' || {{formatnum:932}}|| {{formatnum:426000}}|| {{formatnum:1591}}|| bgcolor="#FFF0F5" |Irtysh ||<ref name="Siberian Basins" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCCFF" |EU386
||'''[[Elbe]]'''
| ||{{formatnum:928}}
||{{formatnum:148268}}
||{{formatnum:1112}}
| bgcolor="#E0FFFF" |North Sea
|<ref name="Global water scarcity: the monthly blue water footprint compared to blue water availability for the world's major river basins" /><ref name="Presenting the GEMS-GLORI, a compendium of world river discharge to the oceans" /><ref name="Global Hydrological Archive and Analysis System" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCFF66" |OC387
|
|'''[[Ok Tedi River|Ok Tedi]]''' || {{formatnum:923}}|| {{formatnum:5042}}|| {{formatnum:207}}|| bgcolor="#E6E6FA" |Fly ||<ref name="Sustainable Development for Traditional Inhabitants of the Torres Strait Region" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCCFF" |EU388
|
|'''[[Tisza]]'''|| {{formatnum:920}}|| {{formatnum:157186}}|| 966|| bgcolor="#E0FFFF" |Danube||<ref name="Danube" /><ref name="Tisza Basin">{{cite web|url=https://www.icpdr.org/danube-basin/sub-basins/tisza-basin|author=International Commission for the Protection of the Danube River (ICPDR)|location=Vienna (Austria)|title=Tisza Basin|website=www.icpdr.org}}</ref><ref name="Drainage basin of the Black Sea"/>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA389||
|'''[[Manu River|Manu]]'''|| {{formatnum:919}}|| {{formatnum:13210}}|| 394|| bgcolor="#E0FFFF" |Madre de Dios ||<ref name="Amazon" /><ref name="Balance Hidrico Superficial de Bolivia" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA390
|
|'''Mesay'''|| {{formatnum:916}}|| {{formatnum:14234}}|| {{formatnum:397}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Yarí ||<ref name="Amazon" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA391
||'''[[Acará River|Acará]]'''
| ||{{formatnum:915}}
||{{formatnum:29296}}
||{{formatnum:390}}
| bgcolor="#E0FFFF" |[[Guajará Bay]]
|<ref name="Tocantins" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS392
||'''[[Yalu River|Yalu]]'''|| ||{{formatnum:913}}
||{{formatnum:65216}}
||845
| bgcolor="#E6E6FA" |Yellow Sea
|<ref name="Presenting the GEMS-GLORI, a compendium of world river discharge to the oceans" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCFFFF" |NA393
|
|'''[[Burntwood River|Burntwood]]''' || {{formatnum:912}}|| {{formatnum:285806}}|| {{formatnum:381}}|| bgcolor="#FFF0F5" |Nelson ||{{refn|name=Burntwood|group=n|Average water flow after diversions (see→[[Nelson River Hydroelectric Project]]);}}<ref name="Saskatchewan–Nelson"/>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS394|| '''[[Brahmani River|Brahmani]]'''
| || {{formatnum:903}}|| {{formatnum:57358}} || 799 || bgcolor="#F0FFF0" |Bay of Bengal ||<ref name="Indian Peninsula" /><ref name="Estimates of Freshwater Discharge from Continents: Latitudinal and Seasonal Variations" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCCCFF" |AF395||
|'''[[White Nile]]'''|| {{formatnum:903}}|| {{formatnum:1800000}}|| {{formatnum:3253}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Nile||<ref name="Nile River" /><ref name="The River Nile: Evolution and Environment" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCCCFF" |AF396||
|'''[[Ulindi River|Ulindi]]'''|| {{formatnum:902}}|| {{formatnum:31190}}|| {{formatnum:803}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Congo ||<ref name="Congo River" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA397
||'''[[Río Negro (Argentina)|Río Negro]]'''
| ||{{formatnum:900}}
||{{formatnum:197542}}
||{{formatnum:1135}}
| bgcolor="#E0FFFF" |Atlantic Ocean
|<ref name="Presenting the GEMS-GLORI, a compendium of world river discharge to the oceans" /><ref name="Fragmentation and Flow Regulation of the World's Large River System" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS398||
|'''[[Chara (river)|Chara]]''' || {{formatnum:900}}|| {{formatnum:87600}}|| {{formatnum:851}}|| bgcolor="#FFF0F5" |Olyokma ||<ref name="Siberian Basins" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS399
|
|'''[[Teesta River|Teesta]]'''|| {{formatnum:900}}|| {{formatnum:12466}}|| 470|| bgcolor="#F0FFF0" |Brahmaputra ||<ref name="Ganga (Ganges)–Brahmaputra" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA400
|
|'''[[Atabapo River|Atabapo]]'''|| {{formatnum:895}}|| {{formatnum:12531}}|| {{formatnum:185}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Guaviare ||<ref name="Orinoco"/>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS401
||'''[[Arut River|Kotawaringin]]'''|| ||{{formatnum:893}}
||{{formatnum:13896}}
||352
| bgcolor="#E6E6FA" |Java Sea
|<ref name="Penelitian Strategi Pendayagunaan Sumber Daya Air Pada Wilayah Sungai Di Indonesia"/><ref name="Kalimantan–Borneo" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA402
||'''[[Suriname River|Suriname]]'''
| ||{{formatnum:893}}
||{{formatnum:24868}}
||{{formatnum:480}}
| bgcolor="#E0FFFF" |Atlantic Ocean
|<ref name="Atlantic North Coast" /><ref name="Global water scarcity: the monthly blue water footprint compared to blue water availability for the world's major river basins" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCFFFF" |NA403
||'''[[Nass River|Nass]]'''
| ||{{formatnum:892}}
||{{formatnum:20839}}
||380
| bgcolor="#E6E6FA" |[[Portland Inlet]]
|<ref name="Pacific Ocean Seaboard" /><ref name="Fragmentation and Flow Regulation of the World's Large River System" /><ref name="Presenting the GEMS-GLORI, a compendium of world river discharge to the oceans" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCCCFF" |AF404
||'''[[Ruvuma River|Rovuma]]'''
| ||{{formatnum:891}}
||{{formatnum:155316}}
||998
| bgcolor="#F0FFF0" |Mozambique Channel
|<ref name="Irrigation potential in Africa – A basin approach">{{cite report|url=https://openknowledge.fao.org/server/api/core/bitstreams/0d04e0cb-1f3d-449f-9b69-07d0f87212ed/content|title=Irrigation potential in Africa – A basin approach|docket=FAO Land and Water Bulletin 4|author=Food and Agriculture Organization (FAO)|publisher=Food and Agriculture Organization (FAO), United Nations (UN)|location=Rome (Italy)|page=191|isbn=92-5-103966-6|date=1997|website=www.fao.org}}</ref><ref name="GEF TWAP - Transboundary Waters Assessment Programme — GEF TWAP" /><ref name="Central East Coast" /><ref name="Global water scarcity: the monthly blue water footprint compared to blue water availability for the world's major river basins" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCCFF" |EU405||
|'''[[Vyatka (river)|Vyatka]]'''|| {{formatnum:890}}|| {{formatnum:128713}}|| {{formatnum:1314}}|| bgcolor="#FFF8DC" |Kama ||<ref name="The Volga River Basin Report" /><ref name="Volga" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA406
|
|'''[[Aguarico River|Aguarico]]'''|| {{formatnum:889}}|| {{formatnum:13405}}|| {{formatnum:503}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Napo ||<ref name="Amazon" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCCFF" |EU407|| '''[[Mezen (river)|Mezen]]'''
| || {{formatnum:886}}|| {{formatnum:78760}} || {{formatnum:966}} || bgcolor="#FFF0F5" |White Sea||<ref name="Northern Europe" /><ref name="Presenting the GEMS-GLORI, a compendium of world river discharge to the oceans" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCFF66" |OC408
||'''[[Mappi River|Mappi]]'''
| ||{{formatnum:885}}
||{{formatnum:13719}}
||525
| bgcolor="#E6E6FA" |Arafura Sea
||{{refn|name=Mappi|group=n|Entire Digul–Mappi Basin: drainage area 46947 km², average discharge 3028 m³/s;}}<ref name="Pengelolaan Sumber Daya Air Wilayah Sungai Einladen–Digul–Bikuma"/><ref name="Papua New Guinea"/><ref name="Final report Einlanden-Digul-Bikuma basin IWRM case study" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA409
|
|'''[[Tiquié River|Tiquié]]'''|| {{formatnum:885}}|| {{formatnum:12705}}|| {{formatnum:356}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Vaupés ||<ref name="Amazon" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS410
| '''[[Agusan River|Agusan]]'''|| ||{{formatnum:884}}
||{{formatnum:10921}}
||400
| bgcolor="#E6E6FA" |[[Bohol Sea]]
|<ref name="Presenting the GEMS-GLORI, a compendium of world river discharge to the oceans" /><ref name="Fragmentation and Flow Regulation of the World's Large River System" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCFFFF" |NA411
||'''[[George River (Quebec)|George]]'''
| ||{{formatnum:881}}
||{{formatnum:41699}}
||563
| bgcolor="#FFF0F5" |Ungava Bay
|<ref name="Fragmentation and Flow Regulation of the World's Large River System" /><ref name="Presenting the GEMS-GLORI, a compendium of world river discharge to the oceans" /><ref name="East Hudson Bay" /><ref name="Global Hydrological Archive and Analysis System" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCCCFF" |AF412||
|'''[[Lopori River|Lopori]]'''|| {{formatnum:872}}|| {{formatnum:37794}}|| {{formatnum:752}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Lulonga ||<ref name="Congo River" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA413
|
|'''[[Curuá River (Iriri River tributary)|Curuá]]'''|| {{formatnum:871}}|| {{formatnum:34693}}|| {{formatnum:585}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Iriri ||<ref name="Amazon" /><ref name="A macroscale hydrological data set of river flow routing parameters for the Amazon Basin"/><ref name="Long‐term simulations of discharge and floods in the Amazon Basin"/>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS414
||'''[[Han River (Guangdong)|Han]]'''
| ||{{formatnum:870}}
||{{formatnum:30112}}
||410
| bgcolor="#E6E6FA" |South China Sea
|<ref name="Fragmentation and Flow Regulation of the World's Large River System" /><ref name="Presenting the GEMS-GLORI, a compendium of world river discharge to the oceans" /><ref name="Global Hydrological Archive and Analysis System" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA415||
|'''[[Jaú River (Amazonas)|Jaú]]'''|| {{formatnum:869}}|| {{formatnum:18897}}|| 587|| bgcolor="#E0FFFF" |Rio Negro ||<ref name="Amazon" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCFFFF" |NA416||
|'''[[Kootenay River|Kootenay]]'''|| {{formatnum:868}}|| {{formatnum:50298}}|| {{formatnum:780}}|| bgcolor="#E6E6FA" |Columbia||<ref name="Columbia River" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS417
|
|'''[[Parlung Tsangpo]]'''|| {{formatnum:868}}|| {{formatnum:28631}}|| 266|| bgcolor="#F0FFF0" |[[Yarlung Tsangpo]]||<ref name="Ganga (Ganges)–Brahmaputra" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA418
|
|'''[[Fresco River|Fresco]]'''|| {{formatnum:866}}|| {{formatnum:43771}}|| {{formatnum:560}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Xingu ||<ref name="Amazon" /><ref name="A macroscale hydrological data set of river flow routing parameters for the Amazon Basin"/><ref name="Long‐term simulations of discharge and floods in the Amazon Basin"/><ref name="Conhecimento técnico e a regulação ambiental na Amazônia: a utilização da Bacia hidrografia nos EIA/RIMA das UHE do Rio Madeira e de Belo Monte" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCCCFF" |AF419
||'''[[Saint John River (Liberia)|Saint John River]]'''
| ||{{formatnum:864}}
||{{formatnum:16157}}
||351
| bgcolor="#E0FFFF" |Atlantic Ocean
|<ref name="GEF TWAP - Transboundary Waters Assessment Programme — GEF TWAP" /><ref name="North Africa - West Coast" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCFFFF" |NA420
||'''[[Alsek River|Alsek]]'''
| ||{{formatnum:863}}
||{{formatnum:28023}}
||386
| bgcolor="#E6E6FA" |Gulf of Alaska
|<ref name="Pacific Ocean Seaboard" /><ref name="Fragmentation and Flow Regulation of the World's Large River System" /><ref name="Presenting the GEMS-GLORI, a compendium of world river discharge to the oceans" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA421
|
|'''[[Arauca River|Arauca]]'''|| {{formatnum:863}}|| {{formatnum:29587}}|| {{formatnum:1050}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Orinoco ||<ref name="Orinoco"/>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCFFFF" |NA422||
|'''[[Cumberland River|Cumberland]]''' || {{formatnum:862}}|| {{formatnum:46830}}|| {{formatnum:1106}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Ohio ||<ref name="Flux and Sources of Nutrients in the Mississippi–Atchafalaya River Basin" /><ref name="Changes in Streamflow and the Flux of Nutrients in the Mississippi-Atchafalaya River Basin, USA, 1980–2007" /><ref name="Ohio" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS423
|
|'''[[Severnaya Sosva]]''' || {{formatnum:860}}|| {{formatnum:89700}}|| {{formatnum:754}}|| bgcolor="#FFF0F5" |Ob ||<ref name="Siberian Basins" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCFFFF" |NA424
||'''[[Sacramento River|Sacramento]]'''
| ||{{formatnum:856}}
||{{formatnum:77209}}
||719
| bgcolor="#E6E6FA" |[[Suisun Bay]]
|{{refn|Entire Sacramento–San Joaquin River basin: Average discharge at [[Sacramento–San Joaquin River Delta]] 1100–1268 m³/s, drainage area 163000 km²;|name=Sacramento|group=n}}<ref name="Global water scarcity: the monthly blue water footprint compared to blue water availability for the world's major river basins" /><ref name="California">{{cite web|last=Eric|first=Tilman|title=California|url=https://www.riversnetwork.org/V1/index.php/component/content/article/california?catid=303&Itemid=563|website=www.riversnetwork.org}}</ref><ref name="The use of smolt survival estimates to quantify the effects of habitat changes on salmonid stocks in the Sacramento–San Joaquín Rivers, California">{{cite report|url=https://www.noaa.gov/sites/default/files/legacy/document/2020/Oct/07354626645.pdf|title=The use of smolt survival estimates to quantify the effects of habitat changes on salmonid stocks in the Sacramento–San Joaquín Rivers, California|last1=Martin|first1=A. Kjelson|last2=Patricia|first2=Little Brandes|publisher=National Oceanic and Atmospheric Administration (NOAA)|location=Wilson Way (California, United States)|pages=100–115|date=1989|website=www.noaa.gov}}</ref>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS425||
|'''[[Indawgyi Lake|Indaw Chaung]]'''|| {{formatnum:854}}|| {{formatnum:9352}}|| 308|| bgcolor="#F0FFF0" |Irrawaddy ||<ref name="Irrawaddy (Ayeyarwaddy)" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA426
|
|'''[[Javary River|Yavarí-Mirim]]'''|| {{formatnum:853}}|| {{formatnum:14631}}|| {{formatnum:347}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Javary ||<ref name="Amazon" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS427
| '''[[Rio Grande de Mindanao]]'''|| ||{{formatnum:852}}
||{{formatnum:23169}}
||373
| bgcolor="#E6E6FA" |[[Moro Gulf]]
|<ref name="Presenting the GEMS-GLORI, a compendium of world river discharge to the oceans" /><ref name="Fragmentation and Flow Regulation of the World's Large River System" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCFFFF" |NA428
||'''[[Escondido River (Nicaragua)|Escondido]]'''
| ||{{formatnum:850}}
||{{formatnum:11650}}
||263
| bgcolor="#E0FFFF" |Caribbean Sea
|<ref name="Flushing time in Perlas Lagoon and Bluefields Bay, Nicaragua"/>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCFFFF" |NA429||
|'''[[Pend Oreille River|Pend Oreille]]'''|| {{formatnum:850}}|| {{formatnum:67056}}|| {{formatnum:771}}|| bgcolor="#E6E6FA" |Columbia||<ref name="Columbia River" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA430
|
|'''[[Abuna River|Abunã]]'''|| {{formatnum:848}}|| {{formatnum:32099}}|| {{formatnum:705}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Madeira ||<ref name="Amazon" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCCCFF" |AF431||
|'''[[Dja River|Ngoko]]'''|| {{formatnum:843}}|| {{formatnum:74854}}|| {{formatnum:998}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Sangha ||<ref name="Congo River" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS432
|
|'''[[Siyom River|Siyom]]'''|| {{formatnum:843}}|| {{formatnum:5818}}|| 170|| bgcolor="#F0FFF0" |[[Brahmaputra River|Siang]]||<ref name="Ganga (Ganges)–Brahmaputra" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA433
|
|'''[[Nechí River|Nechí]]'''|| {{formatnum:841}}|| {{formatnum:14613}}|| {{formatnum:252}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Cauca ||<ref name="Estudio Nacional del Agua 2010" /><ref name="Estudio Nacional del Agua 2014"/><ref name="Magdalena–Cauca"/>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS434
||'''[[Kinabatangan River|Kinabatangan]]'''|| ||{{formatnum:840}}
||{{formatnum:16796}}
||563
| bgcolor="#E6E6FA" |[[Sulu Sea]]
|<ref name="Kalimantan–Borneo" /><ref name="Fragmentation and Flow Regulation of the World's Large River System" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCFFFF" |NA435||
|'''[[Illinois River|Illinois]]''' || {{formatnum:839}}|| {{formatnum:72701}}|| {{formatnum:567}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Mississippi ||{{refn|name=Illinois|group=n|Length: Illinois–Kankakee;}}<ref name="Flux and Sources of Nutrients in the Mississippi–Atchafalaya River Basin" /><ref name="Changes in Streamflow and the Flux of Nutrients in the Mississippi-Atchafalaya River Basin, USA, 1980–2007" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS436
|
|'''[[Kapuas River (Barito River tributary)|Kapuas]]''' || {{formatnum:838}}|| {{formatnum:14473}}|| 715|| bgcolor="#E6E6FA" |Barito ||<ref name="Kalimantan–Borneo" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA437
|
|'''[[Purui River|Purui]]'''|| {{formatnum:828}}|| {{formatnum:15439}}|| {{formatnum:633}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Japurá ||<ref name="Amazon" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCFFFF" |NA438
||'''[[Patuca River|Patuca]]'''
| ||{{formatnum:825}}
||{{formatnum:23513}}
||592
| bgcolor="#E0FFFF" |Caribbean Sea
|<ref name="Fragmentation and Flow Regulation of the World's Large River System" /><ref name="Los recursos hidraulicos de América Latina"/>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA439
|
|'''[[Ichilo River|Ichilo]]'''|| {{formatnum:824}}|| {{formatnum:17405}}|| {{formatnum:632}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Mamoré ||<ref name="Amazon" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS440
|
|'''[[Qu River|Qu]]'''|| {{formatnum:814}}|| {{formatnum:38916}}|| {{formatnum:676}}|| bgcolor="#E6E6FA" |Jialing ||<ref name="Yangzi Jiang-Chang Jiang (Yangtze)" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA441
|
|'''[[Igara Paraná River|Igara-Paraná]]'''|| {{formatnum:810}}|| {{formatnum:12945}}|| {{formatnum:540}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Putumayo ||<ref name="Amazon" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS442
|
|'''[[Atrai River|Atrai]]'''|| {{formatnum:801}}|| {{formatnum:22876}}|| 390|| bgcolor="#F0FFF0" |Brahmaputra ||<ref name="Ganga (Ganges)–Brahmaputra" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS443
||'''[[Uda (Khabarovsk Krai)|Uda]]'''|| ||{{formatnum:800}}
||{{formatnum:64511}}
||457
| bgcolor="#E6E6FA" |[[Uda Bay]]
|<ref name="Presenting the GEMS-GLORI, a compendium of world river discharge to the oceans" /><ref name="Fragmentation and Flow Regulation of the World's Large River System" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA444
||'''[[Palena River|Palena]]'''
| ||{{formatnum:800}}
||{{formatnum:12887}}
||240
| bgcolor="#E6E6FA" |Pacific Ocean
|<ref name="Assessing the impact of glacier retreat on organic matter export and cycling in Chilean Patagonia">{{cite report|url=https://research-information.bris.ac.uk/ws/portalfiles/portal/235276046/WHOLE_THESIS_corrected2.pdf|title=Assessing the impact of glacier retreat on organic matter export and cycling in Chilean Patagonia|docket=This electronic thesis or dissertation has been downloaded from the University of Bristol Research Portal|last=Matthew|first=Marshall|publisher=University of Bristol|location=Bristol (United Kingdom)|page=198|date=2020|website=research-information.bris.ac.uk}}</ref>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS445
|
|'''[[Tuba (river)|Tuba]]''' || {{formatnum:800}}|| {{formatnum:36900}}|| {{formatnum:507}}|| bgcolor="#FFF0F5" |Yenisei ||{{refn|name=Tuba|group=n|Length: Tuba–Kazyr;}}<ref name="Siberian Basins" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCCCFF" |AF446
|
|'''[[Lulua River|Lulua]]'''|| {{formatnum:798}}|| {{formatnum:70613}}|| {{formatnum:1184}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Kasai ||<ref name="Congo River" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS447
|
|'''[[Nam Theun]]''' || {{formatnum:798}}|| {{formatnum:14650}}|| 246|| bgcolor="#E6E6FA" |Mekong ||<ref name="Mekong River" /><ref name="A compendium of major international rivers in the ESCAPE regions"/>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS448
|
|'''Kamla'''|| {{formatnum:797}}|| {{formatnum:8101}}|| 183|| bgcolor="#F0FFF0" |Subansiri ||<ref name="Ganga (Ganges)–Brahmaputra" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS449
|
|'''[[Kochechum]]'''|| {{formatnum:796}}|| {{formatnum:96400}}|| 733|| bgcolor="#FFF0F5" |Lower Tunguska ||<ref name="Siberian Basins" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA450
|
|'''[[Corrientes River|Corrientes]]'''|| {{formatnum:795}}|| {{formatnum:13001}}|| {{formatnum:680}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Tigre ||<ref name="Amazon" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS451
|
|'''[[Zi River|Zi]]'''|| {{formatnum:795}}|| {{formatnum:28100}}|| {{formatnum:653}}|| bgcolor="#E6E6FA" |Lake Dongting ||<ref name="Yangzi Jiang-Chang Jiang (Yangtze)" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS452
| '''[[Lemro River|Lemro]]'''|| ||{{formatnum:793}}
||{{formatnum:10127}}
||297
| bgcolor="#F0FFF0" |Bay of Bengal ||{{refn|name=Lemro|group=n|Entire Kaladan–Lemro–Mayu basin: drainage area 40000 km², average discharge 3476 m³/s;}}<ref name="Bay of Bengal–West Coast" /><ref name="Environment management of a river in Myanmar"/>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCFF66" |OC453
|
|'''[[Baliem River|Baliem]]'''|| {{formatnum:791}}|| {{formatnum:12974}}|| {{formatnum:414}}|| bgcolor="#E6E6FA" |Eilanden ||<ref name="Papua New Guinea"/>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCCFF" |EU454
|
|'''[[Svir]]'''|| {{formatnum:790}}|| {{formatnum:76428}}|| {{formatnum:224}}|| bgcolor="#E0FFFF" |[[Lake Ladoga]]||<ref name="Northern Europe" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS455
|
|'''[[Chulym (Ob)|Chulym]]'''|| {{formatnum:788}}|| {{formatnum:134000}}|| {{formatnum:2129}}|| bgcolor="#FFF0F5" |Ob ||<ref name="Siberian Basins" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS456
|
|'''[[Omolon]]'''|| {{formatnum:788}}|| {{formatnum:118600}}|| {{formatnum:1114}}|| bgcolor="#FFF0F5" |Kolyma ||<ref name="Siberian Basins" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA457
|
|'''[[Uvá River|Uvá]]'''|| {{formatnum:783}}|| {{formatnum:14814}}|| {{formatnum:597}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Guaviare ||<ref name="Orinoco"/>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA458
|
|'''[[Jatapu River|Jatapu]]'''|| {{formatnum:783}}|| {{formatnum:34751}}|| {{formatnum:525}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Uatumã ||<ref name="Amazon" /><ref name="Plano Estadual de Recursos Hídricos do Amazonas – PERH/AM" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS459
|
|'''[[Kameng River|Kameng]]'''|| {{formatnum:781}}|| {{formatnum:10841}}|| 264|| bgcolor="#F0FFF0" |Brahmaputra ||<ref name="Ganga (Ganges)–Brahmaputra" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA460
|
|'''[[Las Piedras River|Las Piedras]]'''|| {{formatnum:780}}|| {{formatnum:18989}}|| {{formatnum:784}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Madre de Dios ||<ref name="Amazon" /><ref name="Perú: Anuario de Estadistícas Ambientales 2022"/>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA461
|
|'''[[Rio Envira|Envira]]'''|| {{formatnum:779}}|| {{formatnum:26606}}|| {{formatnum:877}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Tarauaçá ||<ref name="Amazon" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA462
|
|'''[[Capim River|Capim]]'''|| {{formatnum:777}}|| {{formatnum:36669}}|| {{formatnum:769}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Guamá ||<ref name="Tocantins" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCFF66" |OC463
|
|'''Uwimmerah'''|| {{formatnum:777}}|| {{formatnum:6437}}|| {{formatnum:435}}|| bgcolor="#E6E6FA" |Digul ||<ref name="Papua New Guinea" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS464
|
|'''[[Karun]]'''|| {{formatnum:776}}|| {{formatnum:71980}}|| 867|| bgcolor="#F0FFF0" |Shatt al-Arab ||<ref name="Tigris–Euphrates" /><ref name="General assessment of Shatt Al-Arab River, Iraq" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCCCFF" |AF465
|
|'''[[Itimbiri River|Itimbiri]]'''|| {{formatnum:773}}|| {{formatnum:53351}}|| {{formatnum:700}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Congo ||<ref name="Congo River" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS466
|
|'''[[Banghiang River|Banghiang]]'''|| {{formatnum:773}}|| {{formatnum:19543}}|| 370|| bgcolor="#E6E6FA" |Mekong ||<ref name="Mekong River" /><ref name="A compendium of major international rivers in the ESCAPE regions" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCFFFF" |NA467
|
|'''[[Koyukuk River|Koyukuk]]'''|| {{formatnum:770}}|| {{formatnum:81326}}|| {{formatnum:805}}|| bgcolor="#E6E6FA" |Yukon ||<ref name="Yukon"/><ref name="Environmental and Hydrologic Overview of the Yukon River Basin, Alaska and Canada"/>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCFFFF" |NA468
|'''[[Great Whale River]]'''|| ||{{formatnum:767}}|| {{formatnum:42735}}|| {{formatnum:726}}|| bgcolor="#FFF0F5" |Ungava Bay ||<ref name="Fragmentation and Flow Regulation of the World's Large River System" /><ref name="Presenting the GEMS-GLORI, a compendium of world river discharge to the oceans" /><ref name="Global Hydrological Archive and Analysis System" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS469
| '''[[Cả River|Cả]]'''|| ||{{formatnum:767}}
||{{formatnum:27350}}
||531
| bgcolor="#E6E6FA" |Gulf of Tonkin ||<ref name="Viet Nam Coast" /><ref name="Fragmentation and Flow Regulation of the World's Large River System" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS470
|
|'''[[Myittha River|Myittha]]'''|| {{formatnum:767}}|| {{formatnum:24466}}|| 580|| bgcolor="#F0FFF0" |Chindwin ||<ref name="Irrawaddy (Ayeyarwaddy)" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS471
|
|'''[[Gui River|Gui]]''' || {{formatnum:767}}|| {{formatnum:18793}}|| 426|| bgcolor="#E6E6FA" |Xi ||<ref name="Zhujiang (Xi Jiang-Pearl River)" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA472
|
|'''[[Manissauá-Miçu River|Manissauá-Miçu]]'''|| {{formatnum:765}}|| {{formatnum:28126}}|| {{formatnum:477}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Xingu ||<ref name="Amazon" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA473
|'''[[Bueno River|Bueno]]'''|| || 760|| {{formatnum:17210}}|| {{formatnum:200}}|| bgcolor="#E6E6FA" |Pacific Ocean ||<ref name="Pacific Coast">{{cite web|url=https://www.riversnetwork.org/V1/index.php/component/content/article/pacific-coast?catid=340&Itemid=0|title=Pacific Coast|last=Eric|first=Tilman|website=www.riversnetwork.org}}</ref><ref name="Assessing the impact of glacier retreat on organic matter export and cycling in Chilean Patagonia"/>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA474
|'''[[Coppename River|Coppename]]'''|| || 759|| {{formatnum:24868}}|| {{formatnum:480}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Atlantic Ocean ||<ref name="Atlantic North Coast" /><ref name="Global water scarcity: the monthly blue water footprint compared to blue water availability for the world's major river basins" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA475
|'''[[Santa Cruz River (Argentina)|Santa Cruz]]'''|| || 758|| {{formatnum:28056}}|| {{formatnum:477}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Atlantic Ocean ||<ref name="Atlantic South Coast">{{cite web |last=Eric |first=Tilman |title=Atlantic South Coast |url=https://www.riversnetwork.org/V1/index.php/component/content/article/atlantic-south-coast?catid=330&Itemid=0|website=www.riversnetwork.org}}</ref>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS476
|
|'''[[Gyaing River|Gyaing]]'''|| {{formatnum:758}}|| {{formatnum:9531}}|| 250|| bgcolor="#F0FFF0" |Salween ||<ref name="Salween (Nu river)"/><ref name="Environment management of a river in Myanmar"/>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS477
|
|'''[[Nam Ou]]''' || {{formatnum:755}}|| {{formatnum:26160}}|| 459|| bgcolor="#E6E6FA" |Mekong ||<ref name="Mekong River" /><ref name="A compendium of major international rivers in the ESCAPE regions"/>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS478
|
|'''[[Taseyeva]]'''|| {{formatnum:751}}|| {{formatnum:128000}}|| {{formatnum:1319}}|| bgcolor="#FFF0F5" |Angara ||<ref name="Siberian Basins" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCFFFF" |NA479
|'''[[Apalachicola River|Apalachicola]]'''|| ||{{formatnum:750}}|| {{formatnum:51413}}|| {{formatnum:800}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Gulf of Mexico ||<ref name="South Atlantic Gulf" /><ref name="Fragmentation and Flow Regulation of the World's Large River System" /><ref name="Presenting the GEMS-GLORI, a compendium of world river discharge to the oceans" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCCCFF" |AF480
|
|'''[[Mbam River|Mbam]]'''|| {{formatnum:750}}|| {{formatnum:43209}}|| {{formatnum:494}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Congo ||<ref name="Congo River" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA481
|
|'''[[Abacaxis River|Abacaxis]]'''|| {{formatnum:745}}|| {{formatnum:21848}}|| {{formatnum:724}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Paraná do Urariá ||<ref name="Amazon" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA482
|
|'''[[Jandiatuba River|Jandiatuba]]'''|| {{formatnum:745}}|| {{formatnum:14890}}|| {{formatnum:716}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Solimões ||<ref name="Amazon" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA483
|
|'''Huayabamba'''|| {{formatnum:743}}|| {{formatnum:13875}}|| {{formatnum:218}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Huallaga ||<ref name="Amazon" /><ref name="Perú: Anuario de Estadistícas Ambientales 2022"/>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA484
|
|'''[[Paru River|Paru de Este]]'''|| {{formatnum:740}}|| {{formatnum:39289}}|| {{formatnum:731}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Amazon ||<ref name="Amazon" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS485
|
|'''[[Bahau River|Bahau]]''' || {{formatnum:740}}|| {{formatnum:9187}}|| 322|| bgcolor="#E6E6FA" |Kayan ||<ref name="Kalimantan–Borneo" /><ref name="Hanergy 2013"/>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA486
|
|'''[[Sipapo River|Sipapo]]'''|| {{formatnum:740}}|| {{formatnum:13918}}|| {{formatnum:257}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Orinoco ||<ref name="Orinoco"/>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCCFF" |EU487
|
|'''[[Inn (river)|Inn]]'''|| {{formatnum:739}}|| {{formatnum:26053}}|| {{formatnum:518}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Danube ||<ref name="Danube"/><ref name="Rivers of Europe"/><ref name="Drainage basin of the Black Sea"/>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA488
|
|'''[[Novo River (Jamanxim River tributary)|Novo]]'''|| {{formatnum:739}}|| {{formatnum:16140}}|| {{formatnum:364}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Jamanxim ||<ref name="Amazon" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS489
|
|'''[[Sunkoshi River|Sunkoshi]]'''|| {{formatnum:739}}|| {{formatnum:18195}}|| 226|| bgcolor="#F0FFF0" |Koshi ||<ref name="Ganga (Ganges)–Brahmaputra" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA490
|
|'''[[Paranã River (Tocantins River tributary)|Paranã]]'''|| {{formatnum:738}}|| {{formatnum:59313}}|| {{formatnum:677}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Tocantins ||<ref name="Tocantins" /><ref name="Plano estratégico da bacia hidrográfica dos rios Tocantins e Araguaia: relatório síntese" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS491
| '''[[Penzhina]]'''|| ||{{formatnum:737}}
||{{formatnum:78794}}
||713
| bgcolor="#E6E6FA" |[[Penzhina Bay]]||<ref name="Fragmentation and Flow Regulation of the World's Large River System" /><ref name="Presenting the GEMS-GLORI, a compendium of world river discharge to the oceans" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA492
|
|'''[[Ivaí River|Ivaí]]'''|| {{formatnum:733}}|| {{formatnum:36587}}|| {{formatnum:798}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Paraná ||<ref name="La Plata (Parana)" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA493
|
|'''[[Pauini River (Purus River tributary)|Pauini]]'''|| {{formatnum:731}}|| {{formatnum:25234}}|| {{formatnum:690}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Purus ||<ref name="Amazon" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCFFFF" |NA494
|
|'''[[Saint-Maurice River]]'''||{{formatnum:730}}|| {{formatnum:41994}}|| {{formatnum:563}}|| bgcolor="#FFF0F5" |St. Lawrence River ||<ref name="St Lawrence–Great Lakes" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA495
|
| '''[[Curuá Una River|Curuá-Una]]''' || {{formatnum:730}}|| {{formatnum:24505}}|| {{formatnum:315}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Amazon ||<ref name="Amazon" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCCFF" |EU496
|'''[[Glomma]]'''|| || {{formatnum:728}}|| {{formatnum:42441}}|| {{formatnum:621}}|| bgcolor="#E0FFFF" |[[Skagerrak]] ||<ref name="Fragmentation and Flow Regulation of the World's Large River System" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCFF66" |OC497
|'''[[Mitchell River (Queensland)|Mitchell]]'''|| || {{formatnum:727}}|| {{formatnum:71757}}|| {{formatnum:750}}|| bgcolor="#E6E6FA" |[[Gulf of Carpentaria]]||<ref name="Presenting the GEMS-GLORI, a compendium of world river discharge to the oceans" /><ref name="Australian Natural Resources Atlas: Australia's water resources - an overivew">{{cite web |title=Australian Natural Resources Atlas: Australia's water resources - an overivew |url=https://web.archive.org/web/20091003024130/http://www.anra.gov.au/topics/water/overview/index.html|website=www.anra.gov.au}}</ref><ref name="Australia North East Coast">{{cite web |last=Eric |first=Tilman |title=Australia North East Coast |url=https://www.riversnetwork.org/V1/index.php/component/content/article/australia-north-east-coast?catid=263&Itemid=0|website=www.riversnetwork.org}}</ref>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA498
|
| '''[[Río Grande (Bolivia)|Río Grande o Guapay]]''' || {{formatnum:727}}|| {{formatnum:106396}}|| {{formatnum:1026}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Mamoré ||<ref name="Amazon" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA499
|
|'''[[Limay River|Limay]]'''|| {{formatnum:726}}|| {{formatnum:61723}}|| {{formatnum:380}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Río Negro ||<ref name="Atlantic South Coast"/>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS500
|
|'''[[Myitnge River|Myitnge]]'''|| {{formatnum:724}}|| {{formatnum:47023}}|| 523|| bgcolor="#F0FFF0" |Irrawaddy ||<ref name="Irrawaddy (Ayeyarwaddy)" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS501
| '''[[Hai River|Hai He]]'''|| ||{{formatnum:723}}
||{{formatnum:320600}}
||{{formatnum:1329}}
| bgcolor="#E6E6FA" |Bohai Sea ||<ref name="Fragmentation and Flow Regulation of the World's Large River System" /><ref name="Global water scarcity: the monthly blue water footprint compared to blue water availability for the world's major river basins" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCFFFF" |NA502
|'''[[Severn River (Hudson Bay)|Severn]]'''|| ||{{formatnum:722}}|| {{formatnum:104062}}|| {{formatnum:804}}|| bgcolor="#FFF0F5" |Hudson Bay ||<ref name="Fragmentation and Flow Regulation of the World's Large River System" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCCCFF" |AF503
|'''[[Campo River|Ntem]]'''|| ||{{formatnum:718}}|| {{formatnum:33527}}|| {{formatnum:460}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Bight of Biafra ||<ref name="Central West Coast" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS504
|
|'''[[Nen River|Nen]]'''|| {{formatnum:718}}|| {{formatnum:248988}}|| {{formatnum:1223}}|| bgcolor="#E6E6FA" |Songhua ||<ref name="Heilong Jiang (Amur)" /><ref name="Amur–Heilong River Basin Reader" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS505
|
|'''[[Vakhsh (river)|Vakhsh]]'''|| {{formatnum:716}}|| {{formatnum:38707}}|| {{formatnum:786}}|| bgcolor="#FFF8DC" |Amu Darya ||<ref name="Environmental flow assessment, evaluation, and suggestions for dying riverine ecosystem of the transboundary Amudarya River, Central Asia"/><ref name="Drainage basin of the Aral Sea and other transboundary waters in Central Asia"/>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA506
|
| '''[[Suia-Miçu River|Suia-Miçu]]''' || {{formatnum:716}}|| {{formatnum:31118}}|| {{formatnum:519}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Xingu ||<ref name="Amazon" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA507
|
| '''Tamaya''' || {{formatnum:716}}|| {{formatnum:14117}}|| {{formatnum:478}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Ucayali ||<ref name="Amazon" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA508
|
|'''[[Rio do Sono|Sono]]'''|| {{formatnum:716}}|| {{formatnum:45687}}|| {{formatnum:383}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Tocantins ||<ref name="Tocantins" /><ref name="Plano estratégico da bacia hidrográfica dos rios Tocantins e Araguaia: relatório síntese" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA509
|'''[[Pascua River|Pascua]]'''|| || 714|| {{formatnum:14760}}|| {{formatnum:62}}|| bgcolor="#E6E6FA" |Pacific Ocean ||<ref name="Pacific Coast" /><ref name="Assessing the impact of glacier retreat on organic matter export and cycling in Chilean Patagonia"/>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS510
|
|'''Joloi''' || {{formatnum:714}}|| {{formatnum:8269}}|| 170|| bgcolor="#E6E6FA" |Barito ||<ref name="Kalimantan–Borneo" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS511
|
|'''[[Nam Ngum River|Nam Ngum]]''' || {{formatnum:710}}|| {{formatnum:16640}}|| 354|| bgcolor="#E6E6FA" |Mekong ||<ref name="Mekong River" /><ref name="A compendium of major international rivers in the ESCAPE regions"/>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCCCFF" |AF512
|
|'''[[Mongala River|Mongala]]'''|| {{formatnum:709}}|| {{formatnum:52355}}|| {{formatnum:663}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Congo ||<ref name="Congo River" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCCCFF" |AF513
|'''[[Senegal River|Senegal]]'''|| ||{{formatnum:703}}|| {{formatnum:847273}}|| {{formatnum:1689}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Atlantic Ocean ||<ref name="Fragmentation and Flow Regulation of the World's Large River System" /><ref name="Presenting the GEMS-GLORI, a compendium of world river discharge to the oceans" /><ref name="Global Hydrological Archive and Analysis System" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCFF66" |OC514
|
|'''[[Aramia River|Aramia]]'''|| {{formatnum:702}}|| {{formatnum:10716}}|| {{formatnum:463}}|| bgcolor="#E6E6FA" |Bamu ||<ref name="Papua New Guinea"/>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCFFFF" |NA515
|'''[[Prinzapolka]]'''|| ||{{formatnum:700}}|| {{formatnum:11292}}|| {{formatnum:332}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Caribbean Sea ||<ref name="Fragmentation and Flow Regulation of the World's Large River System" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA516
|'''[[Cisnes River|Cisnes]]'''|| || 700|| {{formatnum:5512}}|| {{formatnum:160}}|| bgcolor="#E6E6FA" |Pacific Ocean ||<ref name="Pacific Coast" /><ref name="Assessing the impact of glacier retreat on organic matter export and cycling in Chilean Patagonia"/><ref name="Recursos naturales comuna de Cisnes">{{cite report|url=https://www.sitrural.cl/wp-content/uploads/2022/08/Cisnes_rrnn.pdf|title=Recursos naturales comuna de Cisnes|author=Sistema de Información Territorial Rural (SIT Rural)|publisher=Cenaro de información de Recursos Naturales (Ciren)|location=Santiago (Chile)|page=7|date=2021|website=www.sitrural.cl}}</ref>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCCCFF" |AF517
|
|'''[[Alima]]'''|| {{formatnum:700}}|| {{formatnum:23193}}|| {{formatnum:577}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Congo ||<ref name="Congo River" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS518
|
|'''[[Gong River|Gong]]'''|| {{formatnum:700}}|| {{formatnum:27074}}|| {{formatnum:313}}|| bgcolor="#E6E6FA" |Gan ||<ref name="Yangzi Jiang-Chang Jiang (Yangtze)" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS519
|
|'''[[Uyu River|Uyu]]'''|| {{formatnum:699}}|| {{formatnum:11451}}|| 347|| bgcolor="#F0FFF0" |Chindwin ||<ref name="Irrawaddy (Ayeyarwaddy)" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCFFFF" |NA520
| || '''[[Peel River (Canada)|Peel]]'''||{{formatnum:698}}|| {{formatnum:74656}}|| {{formatnum:684}}|| bgcolor="#FFF0F5" |Mackenzie ||<ref name="Mackenzie" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCCFF" |EU521
| '''[[Neman]]'''|| ||{{formatnum:694}}
||{{formatnum:95298}}
||{{formatnum:937}}
| bgcolor="#E0FFFF" |[[Curonian Lagoon]]
|<ref name="Fragmentation and Flow Regulation of the World's Large River System" /><ref name="Presenting the GEMS-GLORI, a compendium of world river discharge to the oceans" /><ref name="Global Hydrological Archive and Analysis System" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCFFFF" |NA522
| '''[[Winisk River|Winisk]]'''|| ||{{formatnum:694}}
||{{formatnum:62119}}
||{{formatnum:665}}
| bgcolor="#FFF0F5" |Hudson Bay
|<ref name="Fragmentation and Flow Regulation of the World's Large River System" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCFFFF" |NA523
| '''[[Hayes River|Hayes]]'''|| ||{{formatnum:694}}
||{{formatnum:94019}}
||{{formatnum:633}}
| bgcolor="#FFF0F5" |Hudson Bay
|<ref name="Fragmentation and Flow Regulation of the World's Large River System" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS524
|
|'''[[Gonam]]'''|| {{formatnum:694}}|| {{formatnum:55600}}|| 686|| bgcolor="#FFF0F5" |Uchur ||<ref name="Siberian Basins" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS525
| '''[[Solo River|Bengawan Solo]]'''|| ||{{formatnum:693}}
||{{formatnum:15296}}
||{{formatnum:600}}
| bgcolor="#E6E6FA" |Java Sea
|<ref name="Penelitian Strategi Pendayagunaan Sumber Daya Air Pada Wilayah Sungai Di Indonesia" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCFFFF" |NA526
| '''[[Koukdjuak River|Koukdjuak]]'''|| ||{{formatnum:689}}
||{{formatnum:66543}}
||{{formatnum:80}}
| bgcolor="#FFF0F5" |[[Foxe Basin]]
|<ref name="Global Hydrological Archive and Analysis System" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA527
|
|'''[[Taquari River (Rio Grande do Sul)|Taquari]]'''|| {{formatnum:689}}|| {{formatnum:26428}}|| {{formatnum:554}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Jacuí ||<ref name="Atlantic East Coastal"/>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA528
| '''[[Valdivia River|Valdivia]]'''|| ||{{formatnum:687}}
||{{formatnum:11483}}
||{{formatnum:140}}
| bgcolor="#E6E6FA" |Pacific Ocean
|<ref name="Pacific Coast" /><ref name="Assessing the impact of glacier retreat on organic matter export and cycling in Chilean Patagonia" /><ref name="Benthic macroinvertebrate assemblages of a stream-lake network in the upper zone of the trans-Andean basin of the Valdivia River (Chile)">{{cite report|url=https://www.tandfonline.com/doi/pdf/10.1080/00288330.2020.1784239|title=Benthic macroinvertebrate assemblages of a stream-lake network in the upper zone of the trans-Andean basin of the Valdivia River (Chile)|last1=Jacqueline|first1=Salvo|last2=Claudio|first2=Valdovinos|last3=Pablo|first3=Fierro|publisher=New Zealand Journal of Marine and Freshwater Research|pages=375–392|doi=10.1080/00288330.2020.1784239|volume=55|number=2|issn=0028-8330|date=2020|website=www.tandfonline.com}}</ref>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA529
|
|'''[[Mapuera River|Mapuera]]'''|| {{formatnum:686}}|| {{formatnum:25903}}|| {{formatnum:373}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Trombetas ||<ref name="Amazon" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA530
|
|'''[[Jaci Paraná River|Jaci Paraná]]'''|| {{formatnum:685}}|| {{formatnum:13198}}|| {{formatnum:382}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Madeira ||<ref name="Amazon" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS531
| '''[[Siak River|Siak]]'''|| ||{{formatnum:684}}
||{{formatnum:11214}}
||{{formatnum:370}}
| bgcolor="#E6E6FA" |Strait of Malacca
|<ref name="Sumatra" /><ref name="The Invisible Carbon Footprint as a hidden impact of peatland degradation inducing marine carbonate dissolution in Sumatra, Indonesia" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS532
|
|'''[[Tonlé San|Sesan]]''' || {{formatnum:683}}|| {{formatnum:18967}}|| 454|| bgcolor="#E6E6FA" |Srépok ||<ref name="Mekong River" /><ref name="A compendium of major international rivers in the ESCAPE regions"/>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCCFF" |EU533
| '''[[Buna (Adriatic Sea)|Buna]]'''–'''[[Drin (river)|Drin]]'''|| || {{formatnum:682}}
||{{formatnum:19686}}
||{{formatnum:41}}
| bgcolor="#E0FFFF" |Adriatic Sea
|<ref name="Drainage basin of the Mediterranean Sea">{{cite report|url=https://unece.org/second-assessment-transboundary-rivers-lakes-and-groundwaters#|title=Drainage basin of the Mediterranean Sea|docket=Second Assessment of Transboundary Rivers, Lakes and Groundwaters|author=UNECE|others=Finnish Environment Institute (Syke), International Water Assessment Centre (IWAC), Slovak Hydrometeorological Institute (SHMÚ), United Nations Environment Programme (UNEP), Dubai Electricity and Water Authority (DEWA), Global Resource Information Database (GRID–Geneva), International Groundwater Resources Assessment Centre (IGRAC), Zoï Environment Network (Zoï)|publisher=United Nations Economic Comission for Europe (UNECE)|location=New York (United States), Geneva (Italy), Genf (Switzerland)|date=2011|website=unece.org}}</ref>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCCCFF" |AF534
| '''[[Konkouré River|Konkouré]]'''|| ||{{formatnum:681}}
||{{formatnum:17046}}
||{{formatnum:328}}
| bgcolor="#E0FFFF" |[[Baie de Sangareya]]
|<ref name="North Africa - West Coast" /><ref name="Fragmentation and Flow Regulation of the World's Large River System" /><ref name="Presenting the GEMS-GLORI, a compendium of world river discharge to the oceans" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCCCFF" |AF535
|
|'''[[Luangwa River|Luangwa]]'''|| {{formatnum:681}}|| {{formatnum:147622}}|| {{formatnum:1042}}|| bgcolor="#F0FFF0" |Zambezi ||<ref name="The Zambezi River Basin: A Multi-Sector Investment Opportunities Analysis"/>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCCFF" |EU536
|'''[[Garonne]]'''|| ||{{formatnum:680}}
||{{formatnum:56020}}
||{{formatnum:529}}
| bgcolor="#E0FFFF" |[[Gironde estuary|Gironde]]
|{{refn|name=Garonne|group=n|Gironde (entire Garonne–Dordogne basin): length 75 km, drainage area 84811 km², average discharge 1141 m³/s);}}<ref name="Global water scarcity: the monthly blue water footprint compared to blue water availability for the world's major river basins" /><ref name="French River Basins">{{cite web |last=Eric |first=Tilman |title=French River Basins |url=https://www.riversnetwork.org/V1/index.php/component/content/article/french-river-basins?catid=234&Itemid=534|website=www.riversnetwork.org}}</ref><ref name="Presenting the GEMS-GLORI, a compendium of world river discharge to the oceans" /><ref name="Comparing the efficiency of hypoxia mitigation strategies in an urban, turbid tidal river, using a coupled hydro sedimentary–biogeochemical model">{{cite report|url=https://nhess.copernicus.org/preprints/nhess-2018-381/nhess-2018-381-AR2.pdf|title=Comparing the efficiency of hypoxia mitigation strategies in an urban, turbid tidal river, using a coupled hydro sedimentary–biogeochemical model|last1=Katixa|first1=Lajaunie–Salla|last2=Aldo|first2=Sottolichio|last3=Sabine|first3=Schmidt|last4=Xavier|first4=Litrico|last5=Guillaume|first5=Binet|last6=Gwenaël|first6=Abril|publisher=Copernicus.org|location=Bordeaux (France)|page=35|date=2018|website=nhess.copernicus.org}}</ref>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCCFF" |EU537
|'''[[Daugava]]'''|| ||{{formatnum:678}}
||{{formatnum:83416}}
||{{formatnum:1020}}
| bgcolor="#E0FFFF" |[[Gulf of Riga]]
|<ref name="Fragmentation and Flow Regulation of the World's Large River System" /><ref name="Presenting the GEMS-GLORI, a compendium of world river discharge to the oceans" /><ref name="Global Hydrological Archive and Analysis System" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCFFFF" |NA538
| '''[[Leaf River (Quebec)|Leaf]]'''|| ||
{{formatnum:678}}
||{{formatnum:45728}}
||{{formatnum:517}}
| bgcolor="#FFF0F5" |Hudson Bay
|<ref name="Fragmentation and Flow Regulation of the World's Large River System" /><ref name="Presenting the GEMS-GLORI, a compendium of world river discharge to the oceans" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCCCFF" |AF539
|
|'''[[Elila River|Elila]]'''|| {{formatnum:678}}|| {{formatnum:27360}}|| {{formatnum:670}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Lualaba ||<ref name="Congo River" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS540
|
|'''Tanai Hka'''|| {{formatnum:678}}|| {{formatnum:7807}}|| 252|| bgcolor="#F0FFF0" |Chindwin ||<ref name="Irrawaddy (Ayeyarwaddy)" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS541
| '''[[Kaveri]]''' || ||{{formatnum:677}}
||{{formatnum:81155}}
||{{formatnum:800}}
| bgcolor="#F0FFF0" |Bay of Bengal
|<ref name="Estimates of Freshwater Discharge from Continents: Latitudinal and Seasonal Variations" /><ref name="Indian Peninsula" /><ref name="Fragmentation and Flow Regulation of the World's Large River System" /><ref name="Presenting the GEMS-GLORI, a compendium of world river discharge to the oceans" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCFF66" |OC542
|
|'''Erave'''|| {{formatnum:671}}|| {{formatnum:5875}}|| {{formatnum:224}}|| bgcolor="#E6E6FA" |Purari ||<ref name="Papua New Guinea"/>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS543
| '''[[Han River (Korea)|Han-Gang]]'''|| ||{{formatnum:670}}
||{{formatnum:34397}}
||{{formatnum:514}}
| bgcolor="#E6E6FA" |[[Yellow Sea]]
|<ref name="Presenting the GEMS-GLORI, a compendium of world river discharge to the oceans" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCFFFF" |NA544
| '''[[Arnaud River|Arnaud]]'''|| ||{{formatnum:670}}
||{{formatnum:51155}}
||{{formatnum:446}}
| bgcolor="#FFF0F5" |Hudson Bay
|<ref name="Fragmentation and Flow Regulation of the World's Large River System" /><ref name="Presenting the GEMS-GLORI, a compendium of world river discharge to the oceans" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA545
|'''[[Puelo River|Puelo]]'''|| ||{{formatnum:670}}
||{{formatnum:8817}}
||{{formatnum:120}}
| bgcolor="#E6E6FA" |Pacific Ocean
|<ref name="Pacific Coast" /><ref name="Assessing the impact of glacier retreat on organic matter export and cycling in Chilean Patagonia" /><ref name="Fragmentation and Flow Regulation of the World's Large River System" /><ref name="Hacia una reserva de caudal para el Río Puelo">{{cite report|url=https://puelopatagonia.cl/wp-content/uploads/2025/05/Hacia-una-reserva-de-caudal-para-rio-puelo.pdf|title=Hacia una reserva de caudal para el Río Puelo|last1=Gabriel|first1=Gómez Szmulewicz|last2=María Paz|first2=Levy Sepúlveda|last3=Andrés|first3=Diez Prat|publisher=Puelo Patagonia|location=Puerto Varas|page=129|date=2022|website=puelopatagonia.cl}}</ref>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA546
|
|'''[[Río Blanco (Bolivia)|Río Blanco]]'''|| {{formatnum:670}}|| {{formatnum:76916}}|| {{formatnum:670}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Guaporé ||<ref name="Amazon" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA547
|
|'''[[Paru de Oeste River|Paru de Oeste]]'''|| {{formatnum:670}}|| {{formatnum:41879}}|| {{formatnum:637}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Trombetas ||<ref name="Amazon" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCFFFF" |NA548
|'''[[Ulúa River|Ulúa]]'''|| ||{{formatnum:669}}
||{{formatnum:22817}}
||{{formatnum:417}}
| bgcolor="#E0FFFF" |Gulf of Mexico
|<ref name="Anuario Estadistica de los Estados Unidos Mexicanos Edición 2005" /><ref name="Fragmentation and Flow Regulation of the World's Large River System" /><ref name="Presenting the GEMS-GLORI, a compendium of world river discharge to the oceans" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS549
|
|'''[[Ket (river)|Ket]]'''|| {{formatnum:668}}|| {{formatnum:94200}}|| 1621|| bgcolor="#FFF0F5" |Ob ||<ref name="Siberian Basins" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCFFFF" |NA550
| '''[[Hudson River|Hudson]]'''|| ||{{formatnum:664}}
||{{formatnum:36893}}
||{{formatnum:507}}
| bgcolor="#E0FFFF" |[[Lower New York Bay]]
|<ref name="Fragmentation and Flow Regulation of the World's Large River System" /><ref name="Presenting the GEMS-GLORI, a compendium of world river discharge to the oceans" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS551
|
|'''[[Kureyka]]'''|| {{formatnum:664}}|| {{formatnum:44700}}|| 888|| bgcolor="#FFF0F5" |Yenisei ||<ref name="Siberian Basins" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA552
|
|'''[[Ronuro River|Ronuro]]'''|| {{formatnum:664}}|| {{formatnum:30435}}|| {{formatnum:468}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Xingu ||<ref name="Amazon" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCCCFF" |AF553
| '''[[Omo River|Omo]]'''|| ||{{formatnum:660}}
||{{formatnum:86657}}
||{{formatnum:1104}}
| bgcolor="#FFF8DC" |[[Lake Turkana]]
|<ref name="Presenting the GEMS-GLORI, a compendium of world river discharge to the oceans" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCFF66" |OC554
|'''[[Turama River|Turama]]'''|| ||{{formatnum:660}}
||{{formatnum:5879}}
||{{formatnum:302}}
| bgcolor="#E6E6FA" |Gulf of Papua
|<ref name="Papua New Guinea" /><ref name="Fragmentation and Flow Regulation of the World's Large River System" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS555
|
|'''[[Amgun]]'''|| {{formatnum:660}}|| {{formatnum:54603}}|| {{formatnum:723}}|| bgcolor="#E6E6FA" |Amur ||<ref name="Heilong Jiang (Amur)" /><ref name="Amur–Heilong River Basin Reader" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS556
|
|'''[[Zuo River|Zuo]]'''|| {{formatnum:659}}|| {{formatnum:34212}}|| {{formatnum:539}}|| bgcolor="#E6E6FA" |Yu ||<ref name="Zhujiang (Xi Jiang-Pearl River)" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS557
|
|'''[[Kirenga]]'''|| {{formatnum:658}}|| {{formatnum:46600}}|| 746|| bgcolor="#FFF0F5" |Lena ||<ref name="Siberian Basins" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA558
|
|'''[[Orthon River|Orthon]]'''|| {{formatnum:657}}|| {{formatnum:33709}}|| {{formatnum:1293}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Beni ||{{refn|name=Orthon|group=n|Length: Orthon–Tahuamanu River|Tahuamanu]];}}<ref name="Amazon" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS559
|
|'''[[Vakh]]'''|| {{formatnum:656}}|| {{formatnum:76700}}|| 964|| bgcolor="#FFF0F5" |Ob ||<ref name="Siberian Basins" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA560
|
|'''[[Manicoré River|Manicoré]]'''|| {{formatnum:655}}|| {{formatnum:11163}}|| {{formatnum:554}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Madeira ||<ref name="Amazon" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCFFFF" |NA561
|
|'''[[Rivière aux Mélèzes|aux Mélèzes]]'''|| {{formatnum:654}}|| {{formatnum:42735}}|| {{formatnum:297}}|| bgcolor="#FFF0F5" |Koksoak ||<ref name="East Hudson Bay" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS562
|
|'''[[Dihing River|Dihing]]'''|| {{formatnum:653}}|| {{formatnum:5975}}|| 380|| bgcolor="#F0FFF0" |Brahmaputra ||<ref name="Ganga (Ganges)–Brahmaputra" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCCFF" |EU563
|
|'''[[Vuoksi]]'''|| {{formatnum:653}}|| {{formatnum:72867}}|| {{formatnum:162}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Lake Ladoga||<ref name="Northern Europe" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCCCFF" |AF564
|'''[[Nyanga River|Nyanga]]'''|| ||{{formatnum:651}}
||{{formatnum:25075}}
||{{formatnum:600}}
| bgcolor="#E0FFFF" |Atlantic Ocean
|<ref name="Global Hydrological Archive and Analysis System" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA565
|'''[[Tuira River|Tuira]]'''|| ||
{{formatnum:651}}
||{{formatnum:10788}}
||{{formatnum:230}}
| bgcolor="#E6E6FA" |Pacific Ocean
|<ref name="Pacific Coast" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCCFF" |EU566
|'''[[Douro]]'''|| ||{{formatnum:650}}
||{{formatnum:97109}}
||{{formatnum:897}}
| bgcolor="#E0FFFF" |Atlantic Ocean
|<ref name="Global water scarcity: the monthly blue water footprint compared to blue water availability for the world's major river basins" /><ref name="Presenting the GEMS-GLORI, a compendium of world river discharge to the oceans" /><ref name="Fragmentation and Flow Regulation of the World's Large River System" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA567
| '''[[Futaleufú River|Futaleufú]]'''|| ||{{formatnum:650}}
||{{formatnum:10979}}
||{{formatnum:246}}
| bgcolor="#E6E6FA" |Pacific Ocean
|<ref name="Pacific Coast" /><ref name="Assessing the impact of glacier retreat on organic matter export and cycling in Chilean Patagonia" /><ref name="Fragmentation and Flow Regulation of the World's Large River System" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA568
| '''[[Gurupí River|Gurupí]]'''|| ||648
||{{formatnum:35058}}
||720
| bgcolor="#E0FFFF" |Atlantic Ocean
|<ref name="Global Hydrological Archive and Analysis System" /><ref name="Atlantic Western NE Coast">{{cite web |last=Eric |first=Tilman |title=Atlantic Western NE Coast|url=https://www.riversnetwork.org/V1/index.php/component/content/article/atlantic-western-ne-coast?catid=332&Itemid=0|website=www.riversnetwork.org}}</ref><ref name="Global water scarcity: the monthly blue water footprint compared to blue water availability for the world's major river basins" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCFF66" |OC569
|
|'''[[Sobger River|Sobger]]'''|| {{formatnum:645}}|| {{formatnum:7196}}|| {{formatnum:180}}|| bgcolor="#E6E6FA" |[[Taritatu River|Taritatu]] ||<ref name="Papua New Guinea"/>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCCCFF" |AF570
|
|'''[[Luvua River|Luvua]]'''–'''[[Luapula River|Luapula]]'''|| {{formatnum:644}}|| {{formatnum:263089}}|| {{formatnum:1840}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Lualaba ||{{refn|name=Luvua–Luapula|group=n|Source of the Congo River; Luvua (length 388 km)–Luapula (Source of [[Lake Bangweulu]]; length 918 km, drainage area 173709 km², average discharge at [[Lake Mweru]] 754 m³/s)–Chambeshi (length 671 km, drainage area 60425 km², average discharge at [[Bangweulu Swamp]] 447 m³/s);}}<ref name="Congo River" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCFFFF" |NA571
| '''[[Little Mecatina River|Little Mecatina]]'''|| ||{{formatnum:643}}
||{{formatnum:17903}}
||{{formatnum:547}}
| bgcolor="#E0FFFF" |Gulf of St. Lawrence
|<ref name="Presenting the GEMS-GLORI, a compendium of world river discharge to the oceans" /><ref name="Fragmentation and Flow Regulation of the World's Large River System" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCCCFF" |AF572
|
|'''[[Kaduna River|Kaduna]]'''|| {{formatnum:642}}|| {{formatnum:65878}}|| {{formatnum:575}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Niger ||<ref name="The Niger River Basin - A Vision for Sustainable Management"/><ref name="Niger"/>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA573
|
|'''[[Mutum River (Amazonas)|Mutum]]'''|| {{formatnum:642}}|| {{formatnum:12772}}|| {{formatnum:300}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Jutaí ||<ref name="Amazon" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS574
| '''[[Ou River (Zhejiang)|Ou]]'''|| ||
{{formatnum:640}}
||{{formatnum:18028}}
||{{formatnum:388}}
| bgcolor="#E6E6FA" |South China Sea
|<ref name="Presenting the GEMS-GLORI, a compendium of world river discharge to the oceans" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCCCFF" |AF575
|
|'''[[Salonga River|Salonga]]'''|| {{formatnum:640}}|| {{formatnum:21388}}|| {{formatnum:659}}|| bgcolor="#E0FFFF" |[[Busira River|Busira]]||<ref name="Congo River" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS576
| '''[[Mã River|Mã]]'''|| ||{{formatnum:637}}
||{{formatnum:29912}}
||{{formatnum:512}}
| bgcolor="#E6E6FA" |Gulf of Tonkin
|<ref name="Fragmentation and Flow Regulation of the World's Large River System" /><ref name="Viet Nam Coast" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA577
|
|'''Carún'''|| {{formatnum:637}}|| {{formatnum:8179}}|| {{formatnum:280}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Caroní ||<ref name="Orinoco"/>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA578
|
|'''[[Pasimoni River|Pasimoni]]'''|| {{formatnum:636}}|| {{formatnum:10389}}|| {{formatnum:273}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Casiquiare ||<ref name="Amazon" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS579
|
|'''[[Damodar River|Damodar]]'''|| {{formatnum:636}}|| {{formatnum:43096}}|| 676|| bgcolor="#F0FFF0" |[[Hooghly River|Hooghly]]||<ref name="Ganga (Ganges)–Brahmaputra" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA580
|
|'''[[Tuparro River|Tuparro]]'''|| {{formatnum:634}}|| {{formatnum:10311}}|| {{formatnum:460}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Orinoco ||<ref name="Orinoco"/>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA581
|
|'''[[Sangue River|Sangue]]'''|| {{formatnum:630}}|| {{formatnum:29059}}|| {{formatnum:509}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Juruena ||<ref name="Amazon" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA582
|
|'''[[Cuchivero River|Cuchivero]]'''|| {{formatnum:630}}|| {{formatnum:17320}}|| {{formatnum:384}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Orinoco ||<ref name="Orinoco"/>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA583
|
|'''[[Acre River|Acre]]'''|| {{formatnum:629}}|| {{formatnum:35912}}|| {{formatnum:930}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Purus ||<ref name="Amazon" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS584
|'''[[Sembakung]]'''|| ||{{formatnum:628}}
||{{formatnum:9518}}
||{{formatnum:322}}
| bgcolor="#E6E6FA" |Celebes Sea
|<ref name="Pengelolaan Sumber Daya Air Wilayah Sungai Sesayap"/><ref name="Penelitian Strategi Pendayagunaan Sumber Daya Air Pada Wilayah Sungai Di Indonesia" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA585
| '''[[Aysén River|Aysén]]'''|| ||{{formatnum:628}}
||{{formatnum:11674}}
||{{formatnum:171}}
| bgcolor="#E6E6FA" |Pacific Ocean
|<ref name="Pacific Coast" /><ref name="Assessing the impact of glacier retreat on organic matter export and cycling in Chilean Patagonia" /><ref name="Recursos naturales comuna de Aysén">{{cite report|url=https://www.sitrural.cl/wp-content/uploads/2022/08/Aysen_rrnn.pdf|title=Recursos naturales comuna de Aysén|author=Sistema de Información Territorial Rural (SIT Rural)|publisher=C<enaro de información de Recursos Naturales (Ciren)|location=Santiago (Chile)|page=10|date=2022|website=www.sitrural.cl}}</ref>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCCCFF" |AF586
|
|'''[[Kotto River|Kotto]]'''|| {{formatnum:627}}|| {{formatnum:80942}}|| {{formatnum:906}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Ubangi ||<ref name="Congo River" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCFFFF" |NA587
|'''[[Attawapiskat River|Attawapiskat]]'''|| ||{{formatnum:626}}
||{{formatnum:54646}}
||{{formatnum:748}}
| bgcolor="#FFF0F5" |James Bay
|<ref name="Fragmentation and Flow Regulation of the World's Large River System" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA588
|
|'''[[Anauá River|Anauá]]'''|| {{formatnum:625}}|| {{formatnum:21304}}|| {{formatnum:434}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Purus ||<ref name="Amazon" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCFF66" |OC589
|
|'''[[Yuat River|Yuat]]'''|| {{formatnum:625}}|| {{formatnum:11353}}|| {{formatnum:373}}|| bgcolor="#E6E6FA" |Sepik ||<ref name="Papua New Guinea"/>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCFFFF" |NA590
|
|'''[[Porcupine River|Porcupine]]'''|| {{formatnum:623}}|| {{formatnum:116431}}|| {{formatnum:916}}|| bgcolor="#E6E6FA" |Yukon ||<ref name="Yukon"/>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCCCFF" |AF591
| '''[[Wouri River|Wouri]]'''|| ||{{formatnum:620}}
||{{formatnum:11700}}
||262
| bgcolor="#E0FFFF" |[[Wouri estuary|Wouri Estuary]]
|{{refn|name=Wouri|group=n|Entire Wouri with [[Dibamba River|Dibamba]] and [[Mungo River (Cameroon)|Mungo]] basin: drainage area 19700 km², average discharge 1096–1389 m³/s;}}<ref name="Central West Coast" /><ref name="Regime Hydrologique du fleuve Wouri et estimation des apports reçus par l'estuaire et la mangrove du Wouri">{{cite report|url=https://horizon.documentation.ird.fr/exl-doc/pleins_textes/divers12-12/04400.pdf|title=Regime Hydrologique du fleuve Wouri et estimation des apports reçus par l'estuaire et la mangrove du Wouri|last=Jean-Claude|first=Olivry|publisher=Office de la Recherche Scientifique et Technique Outre-Mer (ORSTOM)|location=Douala (Cameroon)|page=60|date=1974|website=horizon.documentation.ird.fr}}</ref>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCFFFF" |NA592
|'''[[Pánuco River|Pánuco]]'''|| ||{{formatnum:619}}
||{{formatnum:92037}}
||{{formatnum:510}}
| bgcolor="#E0FFFF" |Gulf of Mexico
|<ref name="Anuario Estadistica de los Estados Unidos Mexicanos Edición 2005" /><ref name="Presenting the GEMS-GLORI, a compendium of world river discharge to the oceans" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA593
|'''[[Mearim River|Mearim]]'''|| ||{{formatnum:617}}
||{{formatnum:56687}}
||930
| bgcolor="#E0FFFF" |[[Baía de São Marcos]]
|{{refn|name=Mearim|group=n|Entire Mearim–[[Pindaré River|Pindaré]] basin: drainage area 98289 km², average dischage 1153 m³/s;}}<ref name="Plano Nascente Mearim">{{cite report|url=https://www.codevasf.gov.br/acesso-a-informacao/institucional/biblioteca-geraldo-rocha/publicacoes/planos/plano-nascente-mearim.pdf|title=Plano Nascente Mearim|docket=Plano de preservação de nascentes da bacia do rio Mearim|last1=Jair|first1=Messias Bolsonaro|last2=Gustavo Andrade|first2=Moreira Pinto|last3=Fábio André|first3=Freire Miranda|last4=Sérgio Luiz|first4=Soares de Souza Costa|last5=Luiz Napoleão|first5=Casado Arnaud Neto|publisher=Companhia de Desenvoivimento dos Vales do São Francisco e do Parnaíba (CODVASF)|location=Brasília (Brazil)|isbn=978-85-89503-24-2|page=188|date=2019|website=www.codevasf.gov.br}}</ref><ref name="Global water scarcity: the monthly blue water footprint compared to blue water availability for the world's major river basins" /><ref name="Atlantic Western NE Coast" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA594
|
|'''[[Itonomas River|Itonamas]]'''|| {{formatnum:615}}|| {{formatnum:123853}}|| {{formatnum:1700}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Guaporé ||<ref name="Amazon" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCCCFF" |AF595
|
|'''[[Donga River|Donga]]'''|| {{formatnum:615}}|| {{formatnum:19972}}|| {{formatnum:406}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Benue ||<ref name="The Niger River Basin - A Vision for Sustainable Management"/><ref name="Niger"/>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCFF66" |OC596
| '''[[Clutha River|Clutha]]'''|| ||{{formatnum:614}}
||{{formatnum:17119}}
||{{formatnum:338}}
| bgcolor="#E6E6FA" |Pacific Ocean
|<ref name="Presenting the GEMS-GLORI, a compendium of world river discharge to the oceans" /><ref name="Fragmentation and Flow Regulation of the World's Large River System" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA597
|
|'''[[Papagaio River (Mato Grosso)|Papagaio]]'''|| {{formatnum:613}}|| {{formatnum:22383}}|| {{formatnum:350}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Juruena ||<ref name="Amazon" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCFFFF" |NA598
|'''[[Back River (Nunavut)|Back]]'''|| ||{{formatnum:612}}
||{{formatnum:106037}}
||{{formatnum:974}}
| bgcolor="#FFF0F5" |[[Chantrey Inlet]]
|<ref name="Fragmentation and Flow Regulation of the World's Large River System" /><ref name="Presenting the GEMS-GLORI, a compendium of world river discharge to the oceans" /><ref name="Global water scarcity: the monthly blue water footprint compared to blue water availability for the world's major river basins" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS599
| '''[[Brantas River|Brantas]]'''|| ||{{formatnum:612}}
||{{formatnum:11973}}
||{{formatnum:320}}
| bgcolor="#E6E6FA" |[[Bali Sea]]
|<ref name="Penelitian Strategi Pendayagunaan Sumber Daya Air Pada Wilayah Sungai Di Indonesia" /><ref name="Floating marine debris along Indonesian coasts – An atlas of strandings based on Lagrangian modelling" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS600
|
|'''[[Selemdzha]]'''|| {{formatnum:612}}|| {{formatnum:68390}}|| {{formatnum:585}}|| bgcolor="#E6E6FA" |Zeya ||<ref name="Heilong Jiang (Amur)" /><ref name="Amur–Heilong River Basin Reader" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS601
| '''[[Thu Bồn River|Thu Bôn]]'''|| ||{{formatnum:611}}
||{{formatnum:10350}}
||{{formatnum:205}}
| bgcolor="#E6E6FA" |South China Sea
|<ref name="Fragmentation and Flow Regulation of the World's Large River System" /><ref name="Viet Nam Coast" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS602
|
|'''[[Tizu River|Tizu]]'''|| {{formatnum:611}}|| {{formatnum:6900}}|| 289|| bgcolor="#F0FFF0" |Chindwin ||<ref name="Irrawaddy (Ayeyarwaddy)" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS603
| '''[[Nadym (river)|Nadym]]'''|| ||{{formatnum:610}}
||{{formatnum:53129}}
| align="right" |{{formatnum:545}}
| bgcolor="#FFF0F5" |[[Gulf of Ob]]
|<ref name="Recent changes to Arctic river discharge" /><ref name="Fragmentation and Flow Regulation of the World's Large River System" /><ref name="Presenting the GEMS-GLORI, a compendium of world river discharge to the oceans" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA604
|
|'''[[Piquiri River (Paraná)|Piquiri]]'''|| {{formatnum:607}}|| {{formatnum:24156}}|| {{formatnum:665}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Paraná ||<ref name="La Plata (Parana)" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA605
|
|'''[[Padauari River|Padauari]]'''|| {{formatnum:607}}|| {{formatnum:17384}}|| {{formatnum:376}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Rio Negro ||<ref name="Amazon" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA606
| '''[[San Juan de Micay River|San Juan de Micay]]'''|| ||{{formatnum:605}}
||{{formatnum:4289}}
||{{formatnum:206}}
| bgcolor="#E6E6FA" |Pacific Ocean
|<ref name="The Pacific and Caribbean Rivers of Colombia: Water Discharge, Sediment Transport and Dissolved Loads">{{cite journal |last1=Juan Darío |first1=Restrepo-Angel |last2=Björn |first2=Kjerfve |date=2004 |title=The Pacific and Caribbean Rivers of Colombia: Water Discharge, Sediment Transport and Dissolved Loads |journal=Hydrochemical |doi=10.1007/978-3-662-07060-4_14}}</ref>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA607
|
|'''[[Perené River|Perené]]'''|| {{formatnum:602}}|| {{formatnum:18352}}|| {{formatnum:294}}|| bgcolor="#E0FFFF" |[[Tambo River (Peru)|Tambo]]||<ref name="Amazon" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCCFF" |EU608
| '''[[Göta älv]]'''|| ||{{formatnum:601}}
||{{formatnum:51451}}
||{{formatnum:93}}
| bgcolor="#E0FFFF" |[[Kattegat]]
|<ref name="Presenting the GEMS-GLORI, a compendium of world river discharge to the oceans" /><ref name="Fragmentation and Flow Regulation of the World's Large River System" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFCBCB" |AS609
|
|'''[[Sangkae River|Sangker]]''' || {{formatnum:601}}|| {{formatnum:28764}}|| 250|| bgcolor="#E6E6FA" |[[Tonlé Sap]]||<ref name="Mekong River" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCFFFF" |NA610
|'''[[Colville River (Alaska)|Colville]]'''|| ||{{formatnum:600}}
||{{formatnum:63433}}
||{{formatnum:659}}
| bgcolor="#FFF0F5" |Beaufort Sea
|<ref name="Presenting the GEMS-GLORI, a compendium of world river discharge to the oceans" /><ref name="Fragmentation and Flow Regulation of the World's Large River System" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCFFFF" |NA611
| '''[[Connecticut River|Connecticut]]'''|| ||{{formatnum:600}}
||{{formatnum:31536}}
||{{formatnum:655}}
| bgcolor="#E0FFFF" |[[Long Island Sound]]
|<ref name="Fragmentation and Flow Regulation of the World's Large River System" /><ref name="Presenting the GEMS-GLORI, a compendium of world river discharge to the oceans" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#CCFFFF" |NA612
| '''[[Taku River|Taku]]'''|| ||{{formatnum:600}}
||{{formatnum:19336}}
||{{formatnum:359}}
| bgcolor="#E6E6FA" |Gulf of Alaska
|<ref name="Pacific Ocean Seaboard" /><ref name="Fragmentation and Flow Regulation of the World's Large River System" /><ref name="Presenting the GEMS-GLORI, a compendium of world river discharge to the oceans" />
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA613
| '''[[Imperial River (Chile)|Imperial]]'''|| ||{{formatnum:600}}
||{{formatnum:12763}}
||{{formatnum:230}}
| bgcolor="#E6E6FA" |Pacific Ocean
|<ref name="Pacific Coast" /><ref name="Assessing the impact of glacier retreat on organic matter export and cycling in Chilean Patagonia" /><ref name="Cuenca del rio Imperial">{{cite report|url=https://mma.gob.cl/wp-content/uploads/2017/12/Imperial.pdf|title=Cuena del rio Imperial|docket=Diagnostico y clasificacion de los cursos y cuerpos de agua segun objetivos de calidad|author=CADE–IDEPE Consultores en ingenieria|publisher=Gobierno de Chile|page=137|date=2004|website=mma.gob.cl}}</ref>
|- bgcolor="#EFEFEF"
| bgcolor="#FFEBAD" |SA614
|
|'''Samiria'''|| {{formatnum:600}}|| {{formatnum:11052}}|| {{formatnum:353}}|| bgcolor="#E0FFFF" |Marañón ||<ref name="Amazon" />
|}
==Lihimi m pahi ==
* [[List of rivers by length]]
* [[List of drainage basins by area]]
* [[List of rivers]]
==Kundivihira ==
{{reflist}}
[[Category:Lists of rivers|*volume flow]]
[[Pubu:Lahabaya zaa]]
dz2y6xkgrqq5gavb5kz4iww5bvn8zui
Ituri River
0
33437
140744
140706
2026-06-18T13:51:18Z
Alhaj Darajaati
22
140744
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Ituri Mɔɣili''' ([[French language|French]]: ''Rivière Ituri'') ŋɔ nyɛla mɔɣili zaŋ n-ti Democratic Republic of the Congo.Di nyɛla mɔɣ'bila zaŋ n-ti [[Aruwimi River|Aruwimi Mɔɣili]] , di nyɛla din piligi luɣ'shɛli Ituri Mɔɣili mini [[Nepoko River|Nepoko Mɔɣili]] ni laɣim taba.
*Di nyɛla din zaŋ di yuli ŋɔ zaŋ n-ti Ituri yaɣili.
==Course==
*Ituri ko'zuɣu nyɛla din be Haut-Uele yaɣili zɔya maa ni zaŋ labi Lake Albert nudirigu zuɣu kamani kilomitanima pinaaanu ka chɛ Kaladau.
*Di nyɛla din zɔri kpari wulinluhili polo zaŋ chaŋ Ituri yaɣili ka nyɛ din zɔri chani nti gariti Mongbawalu kpari nuzaa zuɣu.
*Di nyɛla din chaŋ nti chirigi Shari Mɔɣili nuzaa zuɣu zaŋ chaŋ Irumu wulinpuhili kamani kilomitanima pihinahi ni anu , Bunia wulinluhili polo.
*Di nyɛla din chaŋ nti chirigi Malibongo Mɔɣili nuzaa zuɣu ka miri Komanda Helipad.
*Bin din gbaai ni, di nyɛla din ŋmaligi zɔri kpari Bomili din be Tshopo yaɣili ni ka di chirigi Nepoko Mɔɣili ka di leei Aruwimi.{{sfn|Way: Ituri (776262086)}}
*Ituri Mɔɣili Ŋɔ waɣilim nyɛla kilomitanima kɔbisiyobu ni pihinu. Aruwimi Mɔɣili maa waɣilim nyɛla kilomitanima kɔbisita ni pihinii ka di mɔɣa ayi ŋɔ yi laɣim taba di waɣilim nyɛla din yiɣisi kilomitanima 1,030.{{sfn|Van den Bossche|Bernacsek|1990|p=333}}
*Mɔɣili maa nyɛla din zɔri {{convert|63000|km2}} [[Ituri Rainforest]].
*Dibaa anu puuni zaɣ'yini zaŋ n-ti di ti'bɔŋ maa nyɛla [[Okapi Wildlife Reserve]], [[World Heritage Site]].{{sfn|Wilkie|1987}}
==Taarihi ==
*Yuuni 1903 tum tumdiba shɛba ban daa tumdi Congo Free State nyɛla ban daa nya salima Ituri Mɔɣili ŋɔ ni.
*Lala ŋɔ n daa chɛ ka bɛ yoogi Kilo mine yuuni 1905 mini Moto mine yuuni 1911, yuuni 1919 bɛ daa lahi piligi la ''[[Régie Industrielle des Mines de Kilo-Moto]]''.{{sfn|Shakespeare|1993}}
==Kundivihra ==
{{reflist|30em}}
==Sources==
{{refbegin}}
*{{citation |url=http://www.scripophily.org/new/index.php?option=com_content&task=view&id=33&Itemid=53 |title=KILO MOTO
|last=Shakespeare |first=Howard |journal=Scripophily |date=June 1993 |accessdate=2011-10-10 |url-status=dead
|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120425060853/http://www.scripophily.org/new/index.php?option=com_content&task=view&id=33&Itemid=53 |archivedate=2012-04-25 }}
*{{citation |url=https://books.google.com/books?id=WLZRxM9vfXoC&pg=PA333 |isbn= 9789251029831
|last1=Van den Bossche |first1= J.-P. |last2= Bernacsek |first2= G.M. |title= Source Book for the Inland Fishery Resources of Africa |issue= 18 |volume= 1 |date= 1990
|publisher= [[Food and Agriculture Organization|Food and Agriculture Organization of the United Nations]] |location= Rome}}
*{{citation |url=https://www.openstreetmap.org/way/776262086#map=14/1.6759/27.0290 |accessdate=2020-09-14
|title=Way: Ituri (776262086) |work=OpenStreetMap |ref={{harvid|Way: Ituri (776262086)}} }}
*{{citation |title=Impact of Swidden Age and Subsistence Hunting on Diversity and Abundance of Exploited Fauna in the Ituri Forest of Northeastern Zaire
|last=Wilkie |first=David. S. |year=1987 |type=Unpublished Ph.D. dissertation |publisher=Department of Forestry and Wildlife Management, University of Massachusetts}}
{{refend}}{{Authority control}}
[[Category:Rivers of the Democratic Republic of the Congo]]
[[Pubu:Lahabaya zaa]]
k0adsplc5ok6ygxe7e1t7wc4ihmcwzt
Lomami River
0
33438
140743
140716
2026-06-18T13:50:26Z
Alhaj Darajaati
22
140743
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
{{Short description|River in Democratic Republic of the Congo}}
[[File:Lomami River DRC.svg|right|thumb|Map of [[DR Congo]] showing the Lomami River in red]]
'''Lomami Mɔɣili''' ({{langx|sw|Mto Lomami}}, {{langx|fr|Rivière Lomami}}, {{langx|nl|Lomami Rivier}}) nyɛla mɔɣ'bila zaŋ n-ti [[Congo River|Congo Mɔɣili]] din be [[Democratic Republic of the Congo]]. Mɔɣili maa waɣilim nyɛla {{convert|1280|km|mi|abbr=on}}.<ref name=bossche>{{cite book |last= Bossche |first= J.P. vanden |author2=G. M. Bernacsek |title= Source Book for the Inland Fishery Resources of Africa, Volume 1 |year= 1990 |publisher= Food and Agriculture Organization of the United Nations |isbn= 978-92-5-102983-1 |url= https://books.google.com/books?id=WLZRxM9vfXoC&pg=PA333 |page= 333}}</ref> Di nyɛla din zɔri kpari wulinpuhili polo zaŋ chaŋ Congo nudirigu zuɣu.
Lomami nyɛla din piligi tiŋgbani maa wulinluhili polo zaŋ labi Kamnia mini Congo–[[Zambezi River|Zambezi]] [[Drainage divide|divide]].<ref name=bossche/> Di nyɛla din zɔri chani nti gariti Lubao, Tshofa, Kombe, Bolatile, Opala n-ti pahi Irema pɔi ka naayi chaŋ nti chirigi Congo Mɔɣili tiŋ yuli booni Isangi.
[[Henry Morton Stanley]] nyɛla ŋun daa chaŋ nti mɔɣa ayi Silimiin goli Jan. dabaa ayobu dali yuuni 1877, "the affluent Lumami, di nyɛla mɔɣ'shɛli Livingstone ni booni 'Young's mɔɣili.<ref name=Stanley>Stanley, H.M., 1899, Through the Dark Continent, London: G. Newnes, Vol. One {{ISBN|0486256677}}, Vol. Two {{ISBN|0486256685}}</ref>
Silimiin goli October yuuni 1889 M. Janssen, Governor-General zaŋ n-ti Congo tiŋgbani yɛla ŋun daa nya Lomani mɔɣili bin din gbaai Isangi din be ''Ville de Bruxelles''. Din daa niŋ ka o chaŋ gili lala yaɣa ŋɔ awanima kɔbigi ni pinaayobu nyaaŋa, o nyɛla ŋun daa zani kulibɔŋ ni 4°27'2" S.<ref>{{cite journal
|url=https://books.google.com/books?id=ohscAAAAMAAJ&pg=PA260
|journal=Scottish Geographical Magazine |volume=6
|title=The Lomami
|publisher=Royal Scottish Geographical Society|year=1890}}</ref>
Mɔɣili maa nyɛla din nya di yuli ŋɔ tabibi balibu ni, di shɛli nyɛ jaŋa ''[[Cercopithecus lomamiensis]]'' mini tia pum ''[[Pavetta lomamiensis]]''.
{{wide image|Lomami River at Katopa Camp, Democratic Republic of the Congo.JPG|1000px|alt=Lomami River at Katopa Camp, Democratic Republic of the Congo.}}
==Kundivihira ==
{{Reflist}}
==External links==
*
{{Authority control}}
{{Coord|0|46|N|24|16|E|display=title}}
[[Category:Tributaries of the Congo River]]
[[Category:Rivers of the Democratic Republic of the Congo]]
[[Pubu:Lahabaya zaa]]
3ygcjmxorkw274sqaj2zezf2fs1bydj
Tshopo River
0
33439
140720
140719
2026-06-18T12:00:09Z
Kalakpagh
2501
Updated Content
140720
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Tshopo Mɔɣili''' ŋɔ nyɛla mɔɣili din be [[Democratic Republic of the Congo]]. Di nyɛla din zɔri kpari wulinpuhili zaŋ labi Kisangani pɔi ka naayi chaŋ nti chirigi [[Lindi River|Lindi Mɔɣili]] ka zo chaŋ nti lu [[Congo River|Congo Mɔɣili]]. Di nyɛla din zaŋ di yuli ŋɔ zaŋ n-ti Tshopo yaɣili.
==Ecology==
Lindi mini Tshopo Mɔɣa ŋɔ nyɛla din piligi ''[[Cuvette Centrale]] bee Congo Basin'', Mɔɣa shɛŋa din gba be lala yaɣili ŋɔ nyɛ [[Itimbiri River]] mini [[Aruwimi River]].{{sfn|Decru|Emmanuel|Danadu|Walanga|2017|p=226}} Laha bali din yina yuuni 2015 wuhiya ni zahim balibu kamani kɔbigi ni pihinii nyɛla din be Lindi/Tshopo basin. Zahim daŋni ''[[Mormyridae]] nyɛ din be mɔɣili ŋɔ ni pam''.{{sfn|Decru|2015}} Mɔɣili ŋɔ nyɛla din mali ko'viɛlli niri yi zaŋ li maɣisi turbid kom zaŋ n-ti Congo ka dizuɣu chɛ ka zahim tooi be di ni.{{sfn|Cheek|Feika|Lebbie|Goyder|2017|p=129}}
kwgbl3f7am27pkvof08hah7e2qws4vt
140721
140720
2026-06-18T12:00:48Z
Kalakpagh
2501
Updated Content
140721
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Tshopo Mɔɣili''' ŋɔ nyɛla mɔɣili din be [[Democratic Republic of the Congo]]. Di nyɛla din zɔri kpari wulinpuhili zaŋ labi Kisangani pɔi ka naayi chaŋ nti chirigi [[Lindi River|Lindi Mɔɣili]] ka zo chaŋ nti lu [[Congo River|Congo Mɔɣili]]. Di nyɛla din zaŋ di yuli ŋɔ zaŋ n-ti Tshopo yaɣili.
==Ecology==
Lindi mini Tshopo Mɔɣa ŋɔ nyɛla din piligi ''[[Cuvette Centrale]] bee Congo Basin'', Mɔɣa shɛŋa din gba be lala yaɣili ŋɔ nyɛ [[Itimbiri River]] mini [[Aruwimi River]].{{sfn|Decru|Emmanuel|Danadu|Walanga|2017|p=226}} Laha bali din yina yuuni 2015 wuhiya ni zahim balibu kamani kɔbigi ni pihinii nyɛla din be Lindi/Tshopo basin. Zahim daŋni ''[[Mormyridae]] nyɛ din be mɔɣili ŋɔ ni pam''.{{sfn|Decru|2015}} Mɔɣili ŋɔ nyɛla din mali ko'viɛlli niri yi zaŋ li maɣisi turbid kom zaŋ n-ti Congo ka dizuɣu chɛ ka zahim tooi be di ni.{{sfn|Cheek|Feika|Lebbie|Goyder|2017|p=129}}
[[Schistosomiasis]] nyɛla duro shɛli din tooi be mɔɣili maa ni konteebihi. Yuuni 2018 vihigu zaŋ jandi ninvuɣ shɛba ban Tshopo Mɔɣili kamani kilomitanima bin din gbaai Kisangani zaŋ labi Buta soli zuɣu nyɛla din daa wuhi ni kɔbigi puuni vaabu 54.5% niriba ban be mɔɣili ŋɔ shee nyɛla ban mali ''[[Schistosoma haematobium]]'' duro ka kɔbigi puuni vaabu 7.3% gba nyɛ ban mali ''[[Schistosoma mansoni]]''. Din bɔŋɔ nyɛla bɛ ni daa zaŋ shɛli maɣisi 2.4% mini 4.8% ninvuɣ shɛba ban gba daa be tiŋsi din miri mɔɣili .{{sfn|Mongita Esol’e|Zingabako Ngbingina|Anagwatalibe Kota|Mopaya Pakowe|2020}}
rbljnh9s6s64p9v1g0lbdvo7gj4pjk3
140722
140721
2026-06-18T12:02:13Z
Kalakpagh
2501
Updated Content
140722
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Tshopo Mɔɣili''' ŋɔ nyɛla mɔɣili din be [[Democratic Republic of the Congo]]. Di nyɛla din zɔri kpari wulinpuhili zaŋ labi Kisangani pɔi ka naayi chaŋ nti chirigi [[Lindi River|Lindi Mɔɣili]] ka zo chaŋ nti lu [[Congo River|Congo Mɔɣili]]. Di nyɛla din zaŋ di yuli ŋɔ zaŋ n-ti Tshopo yaɣili.
==Ecology==
Lindi mini Tshopo Mɔɣa ŋɔ nyɛla din piligi ''[[Cuvette Centrale]] bee Congo Basin'', Mɔɣa shɛŋa din gba be lala yaɣili ŋɔ nyɛ [[Itimbiri River]] mini [[Aruwimi River]].{{sfn|Decru|Emmanuel|Danadu|Walanga|2017|p=226}} Laha bali din yina yuuni 2015 wuhiya ni zahim balibu kamani kɔbigi ni pihinii nyɛla din be Lindi/Tshopo basin. Zahim daŋni ''[[Mormyridae]] nyɛ din be mɔɣili ŋɔ ni pam''.{{sfn|Decru|2015}} Mɔɣili ŋɔ nyɛla din mali ko'viɛlli niri yi zaŋ li maɣisi turbid kom zaŋ n-ti Congo ka dizuɣu chɛ ka zahim tooi be di ni.{{sfn|Cheek|Feika|Lebbie|Goyder|2017|p=129}}
[[Schistosomiasis]] nyɛla duro shɛli din tooi be mɔɣili maa ni konteebihi. Yuuni 2018 vihigu zaŋ jandi ninvuɣ shɛba ban Tshopo Mɔɣili kamani kilomitanima bin din gbaai Kisangani zaŋ labi Buta soli zuɣu nyɛla din daa wuhi ni kɔbigi puuni vaabu 54.5% niriba ban be mɔɣili ŋɔ shee nyɛla ban mali ''[[Schistosoma haematobium]]'' duro ka kɔbigi puuni vaabu 7.3% gba nyɛ ban mali ''[[Schistosoma mansoni]]''. Din bɔŋɔ nyɛla bɛ ni daa zaŋ shɛli maɣisi 2.4% mini 4.8% ninvuɣ shɛba ban gba daa be tiŋsi din miri mɔɣili .{{sfn|Mongita Esol’e|Zingabako Ngbingina|Anagwatalibe Kota|Mopaya Pakowe|2020}}
==Hydroelectric plant==
Niɣilim buɣim nyɛla bɛ ni daa niŋ shɛli niŋ Tshopo Mɔɣili zaŋ n-ti Kisangani yuuni 1950s, ka dizuɣu daa chɛ ''Inversodicraea congolana be di yaɣa ayi''.{{sfn|Cheek|Feika|Lebbie|Goyder|2017|p=129}} Di nyɛla din daa be galisi.{{sfn|Cheek|Feika|Lebbie|Goyder|2017|p=131}} Mɔɣili maa nyɛla din chaŋ nti gariti niɣilim buɣim maa ni be kulibɔŋ shɛli ni.{{sfn|Barnes|2015}} Yuuni 2013 Belgium's Minister for Cooperation and Development {{Ill|Jean-Pascal Labille|fr}} mini Orientale yaɣili zuɣulan Jean Bamanisa nyɛla ban daa labi yoogi Tshopo niɣilim buɣim din daa niŋ ka bɛ daa labi mali li nyaaŋa .{{sfn|Daly|2013}}
Kɔdɔriko nyɛla bɛ ni daa mi shɛli mɔɣili ŋɔ soli maa zuɣu yuuni 1968 ka dizuɣu sɔŋdi pukpariba ka bɛ tooi gariti ni yiri tiŋpuuni chani bɛ pɔri ni. Yuuni 2014, lala kɔdɔroko maa nyɛla din daa saɣim ka bɛ daa labi mali li mitanima kɔbigi ni pihiyobu ni ata.{{sfn|Barnes|2015}}
==Citations==
{{reflist|30em}}
nf0hwj2jd16kwrciv6q4qic9rrlbcib
140723
140722
2026-06-18T12:04:22Z
Kalakpagh
2501
Updated Content
140723
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Tshopo Mɔɣili''' ŋɔ nyɛla mɔɣili din be [[Democratic Republic of the Congo]]. Di nyɛla din zɔri kpari wulinpuhili zaŋ labi Kisangani pɔi ka naayi chaŋ nti chirigi [[Lindi River|Lindi Mɔɣili]] ka zo chaŋ nti lu [[Congo River|Congo Mɔɣili]]. Di nyɛla din zaŋ di yuli ŋɔ zaŋ n-ti Tshopo yaɣili.
==Ecology==
Lindi mini Tshopo Mɔɣa ŋɔ nyɛla din piligi ''[[Cuvette Centrale]] bee Congo Basin'', Mɔɣa shɛŋa din gba be lala yaɣili ŋɔ nyɛ [[Itimbiri River]] mini [[Aruwimi River]].{{sfn|Decru|Emmanuel|Danadu|Walanga|2017|p=226}} Laha bali din yina yuuni 2015 wuhiya ni zahim balibu kamani kɔbigi ni pihinii nyɛla din be Lindi/Tshopo basin. Zahim daŋni ''[[Mormyridae]] nyɛ din be mɔɣili ŋɔ ni pam''.{{sfn|Decru|2015}} Mɔɣili ŋɔ nyɛla din mali ko'viɛlli niri yi zaŋ li maɣisi turbid kom zaŋ n-ti Congo ka dizuɣu chɛ ka zahim tooi be di ni.{{sfn|Cheek|Feika|Lebbie|Goyder|2017|p=129}}
[[Schistosomiasis]] nyɛla duro shɛli din tooi be mɔɣili maa ni konteebihi. Yuuni 2018 vihigu zaŋ jandi ninvuɣ shɛba ban Tshopo Mɔɣili kamani kilomitanima bin din gbaai Kisangani zaŋ labi Buta soli zuɣu nyɛla din daa wuhi ni kɔbigi puuni vaabu 54.5% niriba ban be mɔɣili ŋɔ shee nyɛla ban mali ''[[Schistosoma haematobium]]'' duro ka kɔbigi puuni vaabu 7.3% gba nyɛ ban mali ''[[Schistosoma mansoni]]''. Din bɔŋɔ nyɛla bɛ ni daa zaŋ shɛli maɣisi 2.4% mini 4.8% ninvuɣ shɛba ban gba daa be tiŋsi din miri mɔɣili .{{sfn|Mongita Esol’e|Zingabako Ngbingina|Anagwatalibe Kota|Mopaya Pakowe|2020}}
==Hydroelectric plant==
Niɣilim buɣim nyɛla bɛ ni daa niŋ shɛli niŋ Tshopo Mɔɣili zaŋ n-ti Kisangani yuuni 1950s, ka dizuɣu daa chɛ ''Inversodicraea congolana be di yaɣa ayi''.{{sfn|Cheek|Feika|Lebbie|Goyder|2017|p=129}} Di nyɛla din daa be galisi.{{sfn|Cheek|Feika|Lebbie|Goyder|2017|p=131}} Mɔɣili maa nyɛla din chaŋ nti gariti niɣilim buɣim maa ni be kulibɔŋ shɛli ni.{{sfn|Barnes|2015}} Yuuni 2013 Belgium's Minister for Cooperation and Development {{Ill|Jean-Pascal Labille|fr}} mini Orientale yaɣili zuɣulan Jean Bamanisa nyɛla ban daa labi yoogi Tshopo niɣilim buɣim din daa niŋ ka bɛ daa labi mali li nyaaŋa .{{sfn|Daly|2013}}
Kɔdɔriko nyɛla bɛ ni daa mi shɛli mɔɣili ŋɔ soli maa zuɣu yuuni 1968 ka dizuɣu sɔŋdi pukpariba ka bɛ tooi gariti ni yiri tiŋpuuni chani bɛ pɔri ni. Yuuni 2014, lala kɔdɔroko maa nyɛla din daa saɣim ka bɛ daa labi mali li mitanima kɔbigi ni pihiyobu ni ata.{{sfn|Barnes|2015}}
==Kundivihira ==
{{reflist|30em}}
mq8ktvryxi1qc8absdrru4d78bkekvc
140724
140723
2026-06-18T12:04:49Z
Kalakpagh
2501
Updated Content
140724
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Tshopo Mɔɣili''' ŋɔ nyɛla mɔɣili din be [[Democratic Republic of the Congo]]. Di nyɛla din zɔri kpari wulinpuhili zaŋ labi Kisangani pɔi ka naayi chaŋ nti chirigi [[Lindi River|Lindi Mɔɣili]] ka zo chaŋ nti lu [[Congo River|Congo Mɔɣili]]. Di nyɛla din zaŋ di yuli ŋɔ zaŋ n-ti Tshopo yaɣili.
==Ecology==
Lindi mini Tshopo Mɔɣa ŋɔ nyɛla din piligi ''[[Cuvette Centrale]] bee Congo Basin'', Mɔɣa shɛŋa din gba be lala yaɣili ŋɔ nyɛ [[Itimbiri River]] mini [[Aruwimi River]].{{sfn|Decru|Emmanuel|Danadu|Walanga|2017|p=226}} Laha bali din yina yuuni 2015 wuhiya ni zahim balibu kamani kɔbigi ni pihinii nyɛla din be Lindi/Tshopo basin. Zahim daŋni ''[[Mormyridae]] nyɛ din be mɔɣili ŋɔ ni pam''.{{sfn|Decru|2015}} Mɔɣili ŋɔ nyɛla din mali ko'viɛlli niri yi zaŋ li maɣisi turbid kom zaŋ n-ti Congo ka dizuɣu chɛ ka zahim tooi be di ni.{{sfn|Cheek|Feika|Lebbie|Goyder|2017|p=129}}
[[Schistosomiasis]] nyɛla duro shɛli din tooi be mɔɣili maa ni konteebihi. Yuuni 2018 vihigu zaŋ jandi ninvuɣ shɛba ban Tshopo Mɔɣili kamani kilomitanima bin din gbaai Kisangani zaŋ labi Buta soli zuɣu nyɛla din daa wuhi ni kɔbigi puuni vaabu 54.5% niriba ban be mɔɣili ŋɔ shee nyɛla ban mali ''[[Schistosoma haematobium]]'' duro ka kɔbigi puuni vaabu 7.3% gba nyɛ ban mali ''[[Schistosoma mansoni]]''. Din bɔŋɔ nyɛla bɛ ni daa zaŋ shɛli maɣisi 2.4% mini 4.8% ninvuɣ shɛba ban gba daa be tiŋsi din miri mɔɣili .{{sfn|Mongita Esol’e|Zingabako Ngbingina|Anagwatalibe Kota|Mopaya Pakowe|2020}}
==Hydroelectric plant==
Niɣilim buɣim nyɛla bɛ ni daa niŋ shɛli niŋ Tshopo Mɔɣili zaŋ n-ti Kisangani yuuni 1950s, ka dizuɣu daa chɛ ''Inversodicraea congolana be di yaɣa ayi''.{{sfn|Cheek|Feika|Lebbie|Goyder|2017|p=129}} Di nyɛla din daa be galisi.{{sfn|Cheek|Feika|Lebbie|Goyder|2017|p=131}} Mɔɣili maa nyɛla din chaŋ nti gariti niɣilim buɣim maa ni be kulibɔŋ shɛli ni.{{sfn|Barnes|2015}} Yuuni 2013 Belgium's Minister for Cooperation and Development {{Ill|Jean-Pascal Labille|fr}} mini Orientale yaɣili zuɣulan Jean Bamanisa nyɛla ban daa labi yoogi Tshopo niɣilim buɣim din daa niŋ ka bɛ daa labi mali li nyaaŋa .{{sfn|Daly|2013}}
Kɔdɔriko nyɛla bɛ ni daa mi shɛli mɔɣili ŋɔ soli maa zuɣu yuuni 1968 ka dizuɣu sɔŋdi pukpariba ka bɛ tooi gariti ni yiri tiŋpuuni chani bɛ pɔri ni. Yuuni 2014, lala kɔdɔroko maa nyɛla din daa saɣim ka bɛ daa labi mali li mitanima kɔbigi ni pihiyobu ni ata.{{sfn|Barnes|2015}}
==Kundivihira ==
{{reflist|30em}}
==Sources==
{{refbegin}}
*{{citation |url=https://constructionreviewonline.com/2015/03/tshopo-river-bridge-how-a-panel-bridge-brings-east-and-west-africa-together/ |accessdate=2020-08-29
|last=Barnes |first=Robert |date=12 October 2015 |title=Tshopo River Bridge: how a panel bridge brings East and West Africa together |work=Construction Review Online}}
*{{citation |volume=62 |doi=10.3767/blumea.2017.62.02.07
|last1=Cheek |first1=Martin |last2=Feika |first2=A. |last3=Lebbie |first3=Aiah |last4=Goyder |first4=David |last5=Tchiengue |first5=Barthélemy |last6=Séné |first6=Olivier
|last7=Tchouto |first7=P. |last8=Burgt |first8=Xander |year=2017 |title=A synoptic revision of Inversodicraea (Podostemaceae) |journal=Blumea – Biodiversity, Evolution and Biogeography of Plants|issue=2
|pages=125–156
|url=https://repository.naturalis.nl/pub/636690
}}
*{{citation |url=https://oilprice.com/Alternative-Energy/Hydroelectric/Belgian-Minister-Inaugurates-Power-Plant-in-Eastern-DRC.html |accessdate=2020-08-29 |work=OilPrice.com
|last=Daly |first=John |date=13 August 2013 |title=Belgian Minister Inaugurates Power Plant in Eastern DRC}}
*{{citation |url=https://limo.libis.be/primo-explore/fulldisplay?docid=LIRIAS1705962&context=L&vid=Lirias&search_scope=Lirias&tab=default_tab&lang=en_US&fromSitemap=1
|last=Decru |first=Eva |accessdate=2020-08-29 |type=thesis |title=The ichthyofauna of the Central Congo basin: diversity and distribution in the north-eastern tributaries
|others=Snoeks, Jos (Supervisor); Vreven, Emmanuel (Co supervisor) |date=November 2015}}
*{{citation |url=https://www.researchgate.net/publication/320174009
|last1=Decru |first=Eva |last2=Emmanuel |first2=Vreven |last3=Danadu |first3=Célestin |last4=Walanga |first4=Albert |last5=Mambo |first5=Taylor |last6=Snoeks |first6=Jos |year=2017
|title=Ichthyofauna of the Itimbiri, Aruwimi, and Lindi/Tshopo rivers (Congo basin): Diversity and distribution patterns |journal=Acta Ichthyologica et Piscatoria |volume=47 |issue=3 |pages=225–247
|doi=10.3750/AIEP/02085 |accessdate=2020-08-29|doi-access=free }}
*{{citation |title=Etude phytosociologique des chutes de la Tshopo (Kisangani: Zaïre) |first=J. |language=fr |accessdate=2020-08-29
|last=Léonard |journal=Bulletin du Jardin botanique National de Belgique / Bulletin van de Nationale Plantentuin van België |volume=62 |issue=1/4 |date=30 September 1993
|pages=283–347|publisher=Botanic Garden Meise |doi=10.2307/3668280 |jstor=3668280 |url=https://www.jstor.org/stable/3668280 |url-access=subscription }}
*{{citation |url=https://journalsajp.com/index.php/SAJP/article/view/30097 |accessdate=2020-08-29 |journal=South Asian Journal of Parasitology |volume=3 |pages=1–8
|last1=Mongita Esol’e |first1=B. |last2=Zingabako Ngbingina |first2=C. |last3=Anagwatalibe Kota |first3=A. |last4=Mopaya Pakowe |first4=H. |last5=Etisomba Likoke |first5=F. M. |year=2020
|title=Prevalence of Schistosomiasis among the Bavaido Village Peasants and the Residents of Tshopo River at Kisangani- DR. Congo|issue=3 }}
*{{citation |url=https://www.openstreetmap.org/relation/2683372#map=11/0.6324/25.3132 |accessdate=2020-08-29
|title=Relation: Tshopo |work=OpenStreetMap |ref={{harvid|Relation: Tshopo}} }}
{{refend}}
==External links==
{{Commons category-inline}}
{{authority control}}
[[Category:Tributaries of the Congo River]]
[[Category:Rivers of the Democratic Republic of the Congo]]
mude3asjgng93ukgp8qr6shsja5vtmm
140725
140724
2026-06-18T12:05:24Z
Kalakpagh
2501
Updated Content
140725
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Tshopo Mɔɣili''' ŋɔ nyɛla mɔɣili din be [[Democratic Republic of the Congo]]. Di nyɛla din zɔri kpari wulinpuhili zaŋ labi Kisangani pɔi ka naayi chaŋ nti chirigi [[Lindi River|Lindi Mɔɣili]] ka zo chaŋ nti lu [[Congo River|Congo Mɔɣili]]. Di nyɛla din zaŋ di yuli ŋɔ zaŋ n-ti Tshopo yaɣili.
==Ecology==
Lindi mini Tshopo Mɔɣa ŋɔ nyɛla din piligi ''[[Cuvette Centrale]] bee Congo Basin'', Mɔɣa shɛŋa din gba be lala yaɣili ŋɔ nyɛ [[Itimbiri River|Itimbiri Mɔɣili]] mini [[Aruwimi River]].{{sfn|Decru|Emmanuel|Danadu|Walanga|2017|p=226}} Laha bali din yina yuuni 2015 wuhiya ni zahim balibu kamani kɔbigi ni pihinii nyɛla din be Lindi/Tshopo basin. Zahim daŋni ''[[Mormyridae]] nyɛ din be mɔɣili ŋɔ ni pam''.{{sfn|Decru|2015}} Mɔɣili ŋɔ nyɛla din mali ko'viɛlli niri yi zaŋ li maɣisi turbid kom zaŋ n-ti Congo ka dizuɣu chɛ ka zahim tooi be di ni.{{sfn|Cheek|Feika|Lebbie|Goyder|2017|p=129}}
[[Schistosomiasis]] nyɛla duro shɛli din tooi be mɔɣili maa ni konteebihi. Yuuni 2018 vihigu zaŋ jandi ninvuɣ shɛba ban Tshopo Mɔɣili kamani kilomitanima bin din gbaai Kisangani zaŋ labi Buta soli zuɣu nyɛla din daa wuhi ni kɔbigi puuni vaabu 54.5% niriba ban be mɔɣili ŋɔ shee nyɛla ban mali ''[[Schistosoma haematobium]]'' duro ka kɔbigi puuni vaabu 7.3% gba nyɛ ban mali ''[[Schistosoma mansoni]]''. Din bɔŋɔ nyɛla bɛ ni daa zaŋ shɛli maɣisi 2.4% mini 4.8% ninvuɣ shɛba ban gba daa be tiŋsi din miri mɔɣili .{{sfn|Mongita Esol’e|Zingabako Ngbingina|Anagwatalibe Kota|Mopaya Pakowe|2020}}
==Hydroelectric plant==
Niɣilim buɣim nyɛla bɛ ni daa niŋ shɛli niŋ Tshopo Mɔɣili zaŋ n-ti Kisangani yuuni 1950s, ka dizuɣu daa chɛ ''Inversodicraea congolana be di yaɣa ayi''.{{sfn|Cheek|Feika|Lebbie|Goyder|2017|p=129}} Di nyɛla din daa be galisi.{{sfn|Cheek|Feika|Lebbie|Goyder|2017|p=131}} Mɔɣili maa nyɛla din chaŋ nti gariti niɣilim buɣim maa ni be kulibɔŋ shɛli ni.{{sfn|Barnes|2015}} Yuuni 2013 Belgium's Minister for Cooperation and Development {{Ill|Jean-Pascal Labille|fr}} mini Orientale yaɣili zuɣulan Jean Bamanisa nyɛla ban daa labi yoogi Tshopo niɣilim buɣim din daa niŋ ka bɛ daa labi mali li nyaaŋa .{{sfn|Daly|2013}}
Kɔdɔriko nyɛla bɛ ni daa mi shɛli mɔɣili ŋɔ soli maa zuɣu yuuni 1968 ka dizuɣu sɔŋdi pukpariba ka bɛ tooi gariti ni yiri tiŋpuuni chani bɛ pɔri ni. Yuuni 2014, lala kɔdɔroko maa nyɛla din daa saɣim ka bɛ daa labi mali li mitanima kɔbigi ni pihiyobu ni ata.{{sfn|Barnes|2015}}
==Kundivihira ==
{{reflist|30em}}
==Sources==
{{refbegin}}
*{{citation |url=https://constructionreviewonline.com/2015/03/tshopo-river-bridge-how-a-panel-bridge-brings-east-and-west-africa-together/ |accessdate=2020-08-29
|last=Barnes |first=Robert |date=12 October 2015 |title=Tshopo River Bridge: how a panel bridge brings East and West Africa together |work=Construction Review Online}}
*{{citation |volume=62 |doi=10.3767/blumea.2017.62.02.07
|last1=Cheek |first1=Martin |last2=Feika |first2=A. |last3=Lebbie |first3=Aiah |last4=Goyder |first4=David |last5=Tchiengue |first5=Barthélemy |last6=Séné |first6=Olivier
|last7=Tchouto |first7=P. |last8=Burgt |first8=Xander |year=2017 |title=A synoptic revision of Inversodicraea (Podostemaceae) |journal=Blumea – Biodiversity, Evolution and Biogeography of Plants|issue=2
|pages=125–156
|url=https://repository.naturalis.nl/pub/636690
}}
*{{citation |url=https://oilprice.com/Alternative-Energy/Hydroelectric/Belgian-Minister-Inaugurates-Power-Plant-in-Eastern-DRC.html |accessdate=2020-08-29 |work=OilPrice.com
|last=Daly |first=John |date=13 August 2013 |title=Belgian Minister Inaugurates Power Plant in Eastern DRC}}
*{{citation |url=https://limo.libis.be/primo-explore/fulldisplay?docid=LIRIAS1705962&context=L&vid=Lirias&search_scope=Lirias&tab=default_tab&lang=en_US&fromSitemap=1
|last=Decru |first=Eva |accessdate=2020-08-29 |type=thesis |title=The ichthyofauna of the Central Congo basin: diversity and distribution in the north-eastern tributaries
|others=Snoeks, Jos (Supervisor); Vreven, Emmanuel (Co supervisor) |date=November 2015}}
*{{citation |url=https://www.researchgate.net/publication/320174009
|last1=Decru |first=Eva |last2=Emmanuel |first2=Vreven |last3=Danadu |first3=Célestin |last4=Walanga |first4=Albert |last5=Mambo |first5=Taylor |last6=Snoeks |first6=Jos |year=2017
|title=Ichthyofauna of the Itimbiri, Aruwimi, and Lindi/Tshopo rivers (Congo basin): Diversity and distribution patterns |journal=Acta Ichthyologica et Piscatoria |volume=47 |issue=3 |pages=225–247
|doi=10.3750/AIEP/02085 |accessdate=2020-08-29|doi-access=free }}
*{{citation |title=Etude phytosociologique des chutes de la Tshopo (Kisangani: Zaïre) |first=J. |language=fr |accessdate=2020-08-29
|last=Léonard |journal=Bulletin du Jardin botanique National de Belgique / Bulletin van de Nationale Plantentuin van België |volume=62 |issue=1/4 |date=30 September 1993
|pages=283–347|publisher=Botanic Garden Meise |doi=10.2307/3668280 |jstor=3668280 |url=https://www.jstor.org/stable/3668280 |url-access=subscription }}
*{{citation |url=https://journalsajp.com/index.php/SAJP/article/view/30097 |accessdate=2020-08-29 |journal=South Asian Journal of Parasitology |volume=3 |pages=1–8
|last1=Mongita Esol’e |first1=B. |last2=Zingabako Ngbingina |first2=C. |last3=Anagwatalibe Kota |first3=A. |last4=Mopaya Pakowe |first4=H. |last5=Etisomba Likoke |first5=F. M. |year=2020
|title=Prevalence of Schistosomiasis among the Bavaido Village Peasants and the Residents of Tshopo River at Kisangani- DR. Congo|issue=3 }}
*{{citation |url=https://www.openstreetmap.org/relation/2683372#map=11/0.6324/25.3132 |accessdate=2020-08-29
|title=Relation: Tshopo |work=OpenStreetMap |ref={{harvid|Relation: Tshopo}} }}
{{refend}}
==External links==
{{Commons category-inline}}
{{authority control}}
[[Category:Tributaries of the Congo River]]
[[Category:Rivers of the Democratic Republic of the Congo]]
4ouslnj69usuvf9ar0we1mjm79l38sk
140727
140725
2026-06-18T12:05:52Z
Kalakpagh
2501
Updated Content
140727
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Tshopo Mɔɣili''' ŋɔ nyɛla mɔɣili din be [[Democratic Republic of the Congo]]. Di nyɛla din zɔri kpari wulinpuhili zaŋ labi Kisangani pɔi ka naayi chaŋ nti chirigi [[Lindi River|Lindi Mɔɣili]] ka zo chaŋ nti lu [[Congo River|Congo Mɔɣili]]. Di nyɛla din zaŋ di yuli ŋɔ zaŋ n-ti Tshopo yaɣili.
==Ecology==
Lindi mini Tshopo Mɔɣa ŋɔ nyɛla din piligi ''[[Cuvette Centrale]] bee Congo Basin'', Mɔɣa shɛŋa din gba be lala yaɣili ŋɔ nyɛ [[Itimbiri River|Itimbiri Mɔɣili]] mini [[Aruwimi River|Aruwimi Mɔɣili]] .{{sfn|Decru|Emmanuel|Danadu|Walanga|2017|p=226}} Laha bali din yina yuuni 2015 wuhiya ni zahim balibu kamani kɔbigi ni pihinii nyɛla din be Lindi/Tshopo basin. Zahim daŋni ''[[Mormyridae]] nyɛ din be mɔɣili ŋɔ ni pam''.{{sfn|Decru|2015}} Mɔɣili ŋɔ nyɛla din mali ko'viɛlli niri yi zaŋ li maɣisi turbid kom zaŋ n-ti Congo ka dizuɣu chɛ ka zahim tooi be di ni.{{sfn|Cheek|Feika|Lebbie|Goyder|2017|p=129}}
[[Schistosomiasis]] nyɛla duro shɛli din tooi be mɔɣili maa ni konteebihi. Yuuni 2018 vihigu zaŋ jandi ninvuɣ shɛba ban Tshopo Mɔɣili kamani kilomitanima bin din gbaai Kisangani zaŋ labi Buta soli zuɣu nyɛla din daa wuhi ni kɔbigi puuni vaabu 54.5% niriba ban be mɔɣili ŋɔ shee nyɛla ban mali ''[[Schistosoma haematobium]]'' duro ka kɔbigi puuni vaabu 7.3% gba nyɛ ban mali ''[[Schistosoma mansoni]]''. Din bɔŋɔ nyɛla bɛ ni daa zaŋ shɛli maɣisi 2.4% mini 4.8% ninvuɣ shɛba ban gba daa be tiŋsi din miri mɔɣili .{{sfn|Mongita Esol’e|Zingabako Ngbingina|Anagwatalibe Kota|Mopaya Pakowe|2020}}
==Hydroelectric plant==
Niɣilim buɣim nyɛla bɛ ni daa niŋ shɛli niŋ Tshopo Mɔɣili zaŋ n-ti Kisangani yuuni 1950s, ka dizuɣu daa chɛ ''Inversodicraea congolana be di yaɣa ayi''.{{sfn|Cheek|Feika|Lebbie|Goyder|2017|p=129}} Di nyɛla din daa be galisi.{{sfn|Cheek|Feika|Lebbie|Goyder|2017|p=131}} Mɔɣili maa nyɛla din chaŋ nti gariti niɣilim buɣim maa ni be kulibɔŋ shɛli ni.{{sfn|Barnes|2015}} Yuuni 2013 Belgium's Minister for Cooperation and Development {{Ill|Jean-Pascal Labille|fr}} mini Orientale yaɣili zuɣulan Jean Bamanisa nyɛla ban daa labi yoogi Tshopo niɣilim buɣim din daa niŋ ka bɛ daa labi mali li nyaaŋa .{{sfn|Daly|2013}}
Kɔdɔriko nyɛla bɛ ni daa mi shɛli mɔɣili ŋɔ soli maa zuɣu yuuni 1968 ka dizuɣu sɔŋdi pukpariba ka bɛ tooi gariti ni yiri tiŋpuuni chani bɛ pɔri ni. Yuuni 2014, lala kɔdɔroko maa nyɛla din daa saɣim ka bɛ daa labi mali li mitanima kɔbigi ni pihiyobu ni ata.{{sfn|Barnes|2015}}
==Kundivihira ==
{{reflist|30em}}
==Sources==
{{refbegin}}
*{{citation |url=https://constructionreviewonline.com/2015/03/tshopo-river-bridge-how-a-panel-bridge-brings-east-and-west-africa-together/ |accessdate=2020-08-29
|last=Barnes |first=Robert |date=12 October 2015 |title=Tshopo River Bridge: how a panel bridge brings East and West Africa together |work=Construction Review Online}}
*{{citation |volume=62 |doi=10.3767/blumea.2017.62.02.07
|last1=Cheek |first1=Martin |last2=Feika |first2=A. |last3=Lebbie |first3=Aiah |last4=Goyder |first4=David |last5=Tchiengue |first5=Barthélemy |last6=Séné |first6=Olivier
|last7=Tchouto |first7=P. |last8=Burgt |first8=Xander |year=2017 |title=A synoptic revision of Inversodicraea (Podostemaceae) |journal=Blumea – Biodiversity, Evolution and Biogeography of Plants|issue=2
|pages=125–156
|url=https://repository.naturalis.nl/pub/636690
}}
*{{citation |url=https://oilprice.com/Alternative-Energy/Hydroelectric/Belgian-Minister-Inaugurates-Power-Plant-in-Eastern-DRC.html |accessdate=2020-08-29 |work=OilPrice.com
|last=Daly |first=John |date=13 August 2013 |title=Belgian Minister Inaugurates Power Plant in Eastern DRC}}
*{{citation |url=https://limo.libis.be/primo-explore/fulldisplay?docid=LIRIAS1705962&context=L&vid=Lirias&search_scope=Lirias&tab=default_tab&lang=en_US&fromSitemap=1
|last=Decru |first=Eva |accessdate=2020-08-29 |type=thesis |title=The ichthyofauna of the Central Congo basin: diversity and distribution in the north-eastern tributaries
|others=Snoeks, Jos (Supervisor); Vreven, Emmanuel (Co supervisor) |date=November 2015}}
*{{citation |url=https://www.researchgate.net/publication/320174009
|last1=Decru |first=Eva |last2=Emmanuel |first2=Vreven |last3=Danadu |first3=Célestin |last4=Walanga |first4=Albert |last5=Mambo |first5=Taylor |last6=Snoeks |first6=Jos |year=2017
|title=Ichthyofauna of the Itimbiri, Aruwimi, and Lindi/Tshopo rivers (Congo basin): Diversity and distribution patterns |journal=Acta Ichthyologica et Piscatoria |volume=47 |issue=3 |pages=225–247
|doi=10.3750/AIEP/02085 |accessdate=2020-08-29|doi-access=free }}
*{{citation |title=Etude phytosociologique des chutes de la Tshopo (Kisangani: Zaïre) |first=J. |language=fr |accessdate=2020-08-29
|last=Léonard |journal=Bulletin du Jardin botanique National de Belgique / Bulletin van de Nationale Plantentuin van België |volume=62 |issue=1/4 |date=30 September 1993
|pages=283–347|publisher=Botanic Garden Meise |doi=10.2307/3668280 |jstor=3668280 |url=https://www.jstor.org/stable/3668280 |url-access=subscription }}
*{{citation |url=https://journalsajp.com/index.php/SAJP/article/view/30097 |accessdate=2020-08-29 |journal=South Asian Journal of Parasitology |volume=3 |pages=1–8
|last1=Mongita Esol’e |first1=B. |last2=Zingabako Ngbingina |first2=C. |last3=Anagwatalibe Kota |first3=A. |last4=Mopaya Pakowe |first4=H. |last5=Etisomba Likoke |first5=F. M. |year=2020
|title=Prevalence of Schistosomiasis among the Bavaido Village Peasants and the Residents of Tshopo River at Kisangani- DR. Congo|issue=3 }}
*{{citation |url=https://www.openstreetmap.org/relation/2683372#map=11/0.6324/25.3132 |accessdate=2020-08-29
|title=Relation: Tshopo |work=OpenStreetMap |ref={{harvid|Relation: Tshopo}} }}
{{refend}}
==External links==
{{Commons category-inline}}
{{authority control}}
[[Category:Tributaries of the Congo River]]
[[Category:Rivers of the Democratic Republic of the Congo]]
pffdopb135qxfgtcnvbsv9qawwn0u7y
140728
140727
2026-06-18T12:06:24Z
Kalakpagh
2501
Updated Content
140728
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Tshopo Mɔɣili''' ŋɔ nyɛla mɔɣili din be [[Democratic Republic of the Congo]]. Di nyɛla din zɔri kpari wulinpuhili zaŋ labi Kisangani pɔi ka naayi chaŋ nti chirigi [[Lindi River|Lindi Mɔɣili]] ka zo chaŋ nti lu [[Congo River|Congo Mɔɣili]]. Di nyɛla din zaŋ di yuli ŋɔ zaŋ n-ti Tshopo yaɣili.
==Ecology==
Lindi mini Tshopo Mɔɣa ŋɔ nyɛla din piligi ''[[Cuvette Centrale]] bee Congo Basin'', Mɔɣa shɛŋa din gba be lala yaɣili ŋɔ nyɛ [[Itimbiri River|Itimbiri Mɔɣili]] mini [[Aruwimi River|Aruwimi Mɔɣili]] .{{sfn|Decru|Emmanuel|Danadu|Walanga|2017|p=226}} Laha bali din yina yuuni 2015 wuhiya ni zahim balibu kamani kɔbigi ni pihinii nyɛla din be Lindi/Tshopo basin. Zahim daŋni ''[[Mormyridae]] nyɛ din be mɔɣili ŋɔ ni pam''.{{sfn|Decru|2015}} Mɔɣili ŋɔ nyɛla din mali ko'viɛlli niri yi zaŋ li maɣisi turbid kom zaŋ n-ti Congo ka dizuɣu chɛ ka zahim tooi be di ni.{{sfn|Cheek|Feika|Lebbie|Goyder|2017|p=129}}
[[Schistosomiasis]] nyɛla duro shɛli din tooi be mɔɣili maa ni konteebihi. Yuuni 2018 vihigu zaŋ jandi ninvuɣ shɛba ban Tshopo Mɔɣili kamani kilomitanima bin din gbaai Kisangani zaŋ labi Buta soli zuɣu nyɛla din daa wuhi ni kɔbigi puuni vaabu 54.5% niriba ban be mɔɣili ŋɔ shee nyɛla ban mali ''[[Schistosoma haematobium]]'' duro ka kɔbigi puuni vaabu 7.3% gba nyɛ ban mali ''[[Schistosoma mansoni]]''. Din bɔŋɔ nyɛla bɛ ni daa zaŋ shɛli maɣisi 2.4% mini 4.8% ninvuɣ shɛba ban gba daa be tiŋsi din miri mɔɣili .{{sfn|Mongita Esol’e|Zingabako Ngbingina|Anagwatalibe Kota|Mopaya Pakowe|2020}}
==Hydroelectric plant==
Niɣilim buɣim nyɛla bɛ ni daa niŋ shɛli niŋ Tshopo Mɔɣili zaŋ n-ti Kisangani yuuni 1950s, ka dizuɣu daa chɛ ''Inversodicraea congolana be di yaɣa ayi''.{{sfn|Cheek|Feika|Lebbie|Goyder|2017|p=129}} Di nyɛla din daa be galisi.{{sfn|Cheek|Feika|Lebbie|Goyder|2017|p=131}} Mɔɣili maa nyɛla din chaŋ nti gariti niɣilim buɣim maa ni be kulibɔŋ shɛli ni.{{sfn|Barnes|2015}} Yuuni 2013 Belgium's Minister for Cooperation and Development {{Ill|Jean-Pascal Labille|fr}} mini Orientale yaɣili zuɣulan Jean Bamanisa nyɛla ban daa labi yoogi Tshopo niɣilim buɣim din daa niŋ ka bɛ daa labi mali li nyaaŋa .{{sfn|Daly|2013}}
Kɔdɔriko nyɛla bɛ ni daa mi shɛli mɔɣili ŋɔ soli maa zuɣu yuuni 1968 ka dizuɣu sɔŋdi pukpariba ka bɛ tooi gariti ni yiri tiŋpuuni chani bɛ pɔri ni. Yuuni 2014, lala kɔdɔroko maa nyɛla din daa saɣim ka bɛ daa labi mali li mitanima kɔbigi ni pihiyobu ni ata.{{sfn|Barnes|2015}}
==Kundivihira ==
{{reflist|30em}}
==Din yi shɛli na ==
{{refbegin}}
*{{citation |url=https://constructionreviewonline.com/2015/03/tshopo-river-bridge-how-a-panel-bridge-brings-east-and-west-africa-together/ |accessdate=2020-08-29
|last=Barnes |first=Robert |date=12 October 2015 |title=Tshopo River Bridge: how a panel bridge brings East and West Africa together |work=Construction Review Online}}
*{{citation |volume=62 |doi=10.3767/blumea.2017.62.02.07
|last1=Cheek |first1=Martin |last2=Feika |first2=A. |last3=Lebbie |first3=Aiah |last4=Goyder |first4=David |last5=Tchiengue |first5=Barthélemy |last6=Séné |first6=Olivier
|last7=Tchouto |first7=P. |last8=Burgt |first8=Xander |year=2017 |title=A synoptic revision of Inversodicraea (Podostemaceae) |journal=Blumea – Biodiversity, Evolution and Biogeography of Plants|issue=2
|pages=125–156
|url=https://repository.naturalis.nl/pub/636690
}}
*{{citation |url=https://oilprice.com/Alternative-Energy/Hydroelectric/Belgian-Minister-Inaugurates-Power-Plant-in-Eastern-DRC.html |accessdate=2020-08-29 |work=OilPrice.com
|last=Daly |first=John |date=13 August 2013 |title=Belgian Minister Inaugurates Power Plant in Eastern DRC}}
*{{citation |url=https://limo.libis.be/primo-explore/fulldisplay?docid=LIRIAS1705962&context=L&vid=Lirias&search_scope=Lirias&tab=default_tab&lang=en_US&fromSitemap=1
|last=Decru |first=Eva |accessdate=2020-08-29 |type=thesis |title=The ichthyofauna of the Central Congo basin: diversity and distribution in the north-eastern tributaries
|others=Snoeks, Jos (Supervisor); Vreven, Emmanuel (Co supervisor) |date=November 2015}}
*{{citation |url=https://www.researchgate.net/publication/320174009
|last1=Decru |first=Eva |last2=Emmanuel |first2=Vreven |last3=Danadu |first3=Célestin |last4=Walanga |first4=Albert |last5=Mambo |first5=Taylor |last6=Snoeks |first6=Jos |year=2017
|title=Ichthyofauna of the Itimbiri, Aruwimi, and Lindi/Tshopo rivers (Congo basin): Diversity and distribution patterns |journal=Acta Ichthyologica et Piscatoria |volume=47 |issue=3 |pages=225–247
|doi=10.3750/AIEP/02085 |accessdate=2020-08-29|doi-access=free }}
*{{citation |title=Etude phytosociologique des chutes de la Tshopo (Kisangani: Zaïre) |first=J. |language=fr |accessdate=2020-08-29
|last=Léonard |journal=Bulletin du Jardin botanique National de Belgique / Bulletin van de Nationale Plantentuin van België |volume=62 |issue=1/4 |date=30 September 1993
|pages=283–347|publisher=Botanic Garden Meise |doi=10.2307/3668280 |jstor=3668280 |url=https://www.jstor.org/stable/3668280 |url-access=subscription }}
*{{citation |url=https://journalsajp.com/index.php/SAJP/article/view/30097 |accessdate=2020-08-29 |journal=South Asian Journal of Parasitology |volume=3 |pages=1–8
|last1=Mongita Esol’e |first1=B. |last2=Zingabako Ngbingina |first2=C. |last3=Anagwatalibe Kota |first3=A. |last4=Mopaya Pakowe |first4=H. |last5=Etisomba Likoke |first5=F. M. |year=2020
|title=Prevalence of Schistosomiasis among the Bavaido Village Peasants and the Residents of Tshopo River at Kisangani- DR. Congo|issue=3 }}
*{{citation |url=https://www.openstreetmap.org/relation/2683372#map=11/0.6324/25.3132 |accessdate=2020-08-29
|title=Relation: Tshopo |work=OpenStreetMap |ref={{harvid|Relation: Tshopo}} }}
{{refend}}
==External links==
{{Commons category-inline}}
{{authority control}}
[[Category:Tributaries of the Congo River]]
[[Category:Rivers of the Democratic Republic of the Congo]]
iyzfb5m1qlb3q2kshzq3d06h1vysonm
140742
140728
2026-06-18T13:49:32Z
Alhaj Darajaati
22
Added a category
140742
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Tshopo Mɔɣili''' ŋɔ nyɛla mɔɣili din be [[Democratic Republic of the Congo]]. Di nyɛla din zɔri kpari wulinpuhili zaŋ labi Kisangani pɔi ka naayi chaŋ nti chirigi [[Lindi River|Lindi Mɔɣili]] ka zo chaŋ nti lu [[Congo River|Congo Mɔɣili]]. Di nyɛla din zaŋ di yuli ŋɔ zaŋ n-ti Tshopo yaɣili.
==Ecology==
Lindi mini Tshopo Mɔɣa ŋɔ nyɛla din piligi ''[[Cuvette Centrale]] bee Congo Basin'', Mɔɣa shɛŋa din gba be lala yaɣili ŋɔ nyɛ [[Itimbiri River|Itimbiri Mɔɣili]] mini [[Aruwimi River|Aruwimi Mɔɣili]] .{{sfn|Decru|Emmanuel|Danadu|Walanga|2017|p=226}} Laha bali din yina yuuni 2015 wuhiya ni zahim balibu kamani kɔbigi ni pihinii nyɛla din be Lindi/Tshopo basin. Zahim daŋni ''[[Mormyridae]] nyɛ din be mɔɣili ŋɔ ni pam''.{{sfn|Decru|2015}} Mɔɣili ŋɔ nyɛla din mali ko'viɛlli niri yi zaŋ li maɣisi turbid kom zaŋ n-ti Congo ka dizuɣu chɛ ka zahim tooi be di ni.{{sfn|Cheek|Feika|Lebbie|Goyder|2017|p=129}}
[[Schistosomiasis]] nyɛla duro shɛli din tooi be mɔɣili maa ni konteebihi. Yuuni 2018 vihigu zaŋ jandi ninvuɣ shɛba ban Tshopo Mɔɣili kamani kilomitanima bin din gbaai Kisangani zaŋ labi Buta soli zuɣu nyɛla din daa wuhi ni kɔbigi puuni vaabu 54.5% niriba ban be mɔɣili ŋɔ shee nyɛla ban mali ''[[Schistosoma haematobium]]'' duro ka kɔbigi puuni vaabu 7.3% gba nyɛ ban mali ''[[Schistosoma mansoni]]''. Din bɔŋɔ nyɛla bɛ ni daa zaŋ shɛli maɣisi 2.4% mini 4.8% ninvuɣ shɛba ban gba daa be tiŋsi din miri mɔɣili .{{sfn|Mongita Esol’e|Zingabako Ngbingina|Anagwatalibe Kota|Mopaya Pakowe|2020}}
==Hydroelectric plant==
Niɣilim buɣim nyɛla bɛ ni daa niŋ shɛli niŋ Tshopo Mɔɣili zaŋ n-ti Kisangani yuuni 1950s, ka dizuɣu daa chɛ ''Inversodicraea congolana be di yaɣa ayi''.{{sfn|Cheek|Feika|Lebbie|Goyder|2017|p=129}} Di nyɛla din daa be galisi.{{sfn|Cheek|Feika|Lebbie|Goyder|2017|p=131}} Mɔɣili maa nyɛla din chaŋ nti gariti niɣilim buɣim maa ni be kulibɔŋ shɛli ni.{{sfn|Barnes|2015}} Yuuni 2013 Belgium's Minister for Cooperation and Development {{Ill|Jean-Pascal Labille|fr}} mini Orientale yaɣili zuɣulan Jean Bamanisa nyɛla ban daa labi yoogi Tshopo niɣilim buɣim din daa niŋ ka bɛ daa labi mali li nyaaŋa .{{sfn|Daly|2013}}
Kɔdɔriko nyɛla bɛ ni daa mi shɛli mɔɣili ŋɔ soli maa zuɣu yuuni 1968 ka dizuɣu sɔŋdi pukpariba ka bɛ tooi gariti ni yiri tiŋpuuni chani bɛ pɔri ni. Yuuni 2014, lala kɔdɔroko maa nyɛla din daa saɣim ka bɛ daa labi mali li mitanima kɔbigi ni pihiyobu ni ata.{{sfn|Barnes|2015}}
==Kundivihira ==
{{reflist|30em}}
==Din yi shɛli na ==
{{refbegin}}
*{{citation |url=https://constructionreviewonline.com/2015/03/tshopo-river-bridge-how-a-panel-bridge-brings-east-and-west-africa-together/ |accessdate=2020-08-29
|last=Barnes |first=Robert |date=12 October 2015 |title=Tshopo River Bridge: how a panel bridge brings East and West Africa together |work=Construction Review Online}}
*{{citation |volume=62 |doi=10.3767/blumea.2017.62.02.07
|last1=Cheek |first1=Martin |last2=Feika |first2=A. |last3=Lebbie |first3=Aiah |last4=Goyder |first4=David |last5=Tchiengue |first5=Barthélemy |last6=Séné |first6=Olivier
|last7=Tchouto |first7=P. |last8=Burgt |first8=Xander |year=2017 |title=A synoptic revision of Inversodicraea (Podostemaceae) |journal=Blumea – Biodiversity, Evolution and Biogeography of Plants|issue=2
|pages=125–156
|url=https://repository.naturalis.nl/pub/636690
}}
*{{citation |url=https://oilprice.com/Alternative-Energy/Hydroelectric/Belgian-Minister-Inaugurates-Power-Plant-in-Eastern-DRC.html |accessdate=2020-08-29 |work=OilPrice.com
|last=Daly |first=John |date=13 August 2013 |title=Belgian Minister Inaugurates Power Plant in Eastern DRC}}
*{{citation |url=https://limo.libis.be/primo-explore/fulldisplay?docid=LIRIAS1705962&context=L&vid=Lirias&search_scope=Lirias&tab=default_tab&lang=en_US&fromSitemap=1
|last=Decru |first=Eva |accessdate=2020-08-29 |type=thesis |title=The ichthyofauna of the Central Congo basin: diversity and distribution in the north-eastern tributaries
|others=Snoeks, Jos (Supervisor); Vreven, Emmanuel (Co supervisor) |date=November 2015}}
*{{citation |url=https://www.researchgate.net/publication/320174009
|last1=Decru |first=Eva |last2=Emmanuel |first2=Vreven |last3=Danadu |first3=Célestin |last4=Walanga |first4=Albert |last5=Mambo |first5=Taylor |last6=Snoeks |first6=Jos |year=2017
|title=Ichthyofauna of the Itimbiri, Aruwimi, and Lindi/Tshopo rivers (Congo basin): Diversity and distribution patterns |journal=Acta Ichthyologica et Piscatoria |volume=47 |issue=3 |pages=225–247
|doi=10.3750/AIEP/02085 |accessdate=2020-08-29|doi-access=free }}
*{{citation |title=Etude phytosociologique des chutes de la Tshopo (Kisangani: Zaïre) |first=J. |language=fr |accessdate=2020-08-29
|last=Léonard |journal=Bulletin du Jardin botanique National de Belgique / Bulletin van de Nationale Plantentuin van België |volume=62 |issue=1/4 |date=30 September 1993
|pages=283–347|publisher=Botanic Garden Meise |doi=10.2307/3668280 |jstor=3668280 |url=https://www.jstor.org/stable/3668280 |url-access=subscription }}
*{{citation |url=https://journalsajp.com/index.php/SAJP/article/view/30097 |accessdate=2020-08-29 |journal=South Asian Journal of Parasitology |volume=3 |pages=1–8
|last1=Mongita Esol’e |first1=B. |last2=Zingabako Ngbingina |first2=C. |last3=Anagwatalibe Kota |first3=A. |last4=Mopaya Pakowe |first4=H. |last5=Etisomba Likoke |first5=F. M. |year=2020
|title=Prevalence of Schistosomiasis among the Bavaido Village Peasants and the Residents of Tshopo River at Kisangani- DR. Congo|issue=3 }}
*{{citation |url=https://www.openstreetmap.org/relation/2683372#map=11/0.6324/25.3132 |accessdate=2020-08-29
|title=Relation: Tshopo |work=OpenStreetMap |ref={{harvid|Relation: Tshopo}} }}
{{refend}}
==External links==
{{Commons category-inline}}
{{authority control}}
[[Category:Tributaries of the Congo River]]
[[Category:Rivers of the Democratic Republic of the Congo]]
[[Pubu:Lahabaya zaa]]
l3zpezb21p73coxwukswino7pp5hvhl
Elila River
0
33440
140753
2026-06-18T16:13:52Z
Kalakpagh
2501
Created article
140753
wikitext
text/x-wiki
'''Elila Mɔɣili''' ({{langx|sw|Mto Elila}}) nyɛla mɔɣ'bila zaŋ n-ti Lualaba Mɔɣili din be [[Democratic Republic of the Congo]]. Di nyɛla din piligi Mwenga zaŋ n-ti Sud-Kivu yaɣili ka nyɛ din zɔri kpari nudirigu zuɣu chani nti gariti Shabunda mini Pangi din be Maniema yaɣili, ni ka di ŋmaligiri kpɛri Lualaba zaŋ labi Kindu.{{sfn|Blaes|2008}}
Mɔɣili maa zuɣusaa polo nyɛla din mali mɔri pam zaŋ labi wulinluhili polo amaa ka Itombwe zoya mi nyɛ din be mɔɣili maa wulinpuhili. Tiŋgbani maa nyɛla yiŋ zaŋ n-ti "gorillas".{{sfn|Schaller|1988|p=86}} Elila Mɔɣili ŋɔ yaɣili zuɣusaa nyɛla luɣ'shɛli Lega niriba ni be.{{sfn|Biebuyck|1973|p=3}}
3am4ma2quex1cbm9e34wgqishc1qxt5
140754
140753
2026-06-18T16:14:50Z
Kalakpagh
2501
added databox
140754
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Elila Mɔɣili''' ({{langx|sw|Mto Elila}}) nyɛla mɔɣ'bila zaŋ n-ti Lualaba Mɔɣili din be [[Democratic Republic of the Congo]]. Di nyɛla din piligi Mwenga zaŋ n-ti Sud-Kivu yaɣili ka nyɛ din zɔri kpari nudirigu zuɣu chani nti gariti Shabunda mini Pangi din be Maniema yaɣili, ni ka di ŋmaligiri kpɛri Lualaba zaŋ labi Kindu.{{sfn|Blaes|2008}}
Mɔɣili maa zuɣusaa polo nyɛla din mali mɔri pam zaŋ labi wulinluhili polo amaa ka Itombwe zoya mi nyɛ din be mɔɣili maa wulinpuhili. Tiŋgbani maa nyɛla yiŋ zaŋ n-ti "gorillas".{{sfn|Schaller|1988|p=86}} Elila Mɔɣili ŋɔ yaɣili zuɣusaa nyɛla luɣ'shɛli Lega niriba ni be.{{sfn|Biebuyck|1973|p=3}}
c4wjuk7hnhihzhk46asds0kpsjwpjaq
140755
140754
2026-06-18T16:15:14Z
Kalakpagh
2501
Updated Content
140755
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Elila Mɔɣili''' ({{langx|sw|Mto Elila}}) nyɛla mɔɣ'bila zaŋ n-ti Lualaba Mɔɣili din be [[Democratic Republic of the Congo]]. Di nyɛla din piligi Mwenga zaŋ n-ti Sud-Kivu yaɣili ka nyɛ din zɔri kpari nudirigu zuɣu chani nti gariti Shabunda mini Pangi din be Maniema yaɣili, ni ka di ŋmaligiri kpɛri Lualaba zaŋ labi Kindu.{{sfn|Blaes|2008}}
Mɔɣili maa zuɣusaa polo nyɛla din mali mɔri pam zaŋ labi wulinluhili polo amaa ka Itombwe zoya mi nyɛ din be mɔɣili maa wulinpuhili. Tiŋgbani maa nyɛla yiŋ zaŋ n-ti "gorillas".{{sfn|Schaller|1988|p=86}} Elila Mɔɣili ŋɔ yaɣili zuɣusaa nyɛla luɣ'shɛli Lega niriba ni be.{{sfn|Biebuyck|1973|p=3}}
Yuuni 2011 pololi ''[[Hyperolius leucotaenius]]'' nyɛla bɛ ni daa nya shɛli Elila mɔɣili ŋɔ ni ka yaai o anfooni.{{sfn|See-Through Frog}}
==References==
{{reflist |colwidth=30em}}
==Sources==
{{refbegin}}
*{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=br775uirFl4C&pg=PA3
|title=Lega culture; art, initiation, and moral philosophy among a Central African people
|first=Daniel P. |last=Biebuyck |author-link=Daniel P. Biebuyck
|publisher=University of California Press |year=1973 |isbn=0-520-02085-5}}
*{{cite web |url=http://www.rgc.cd/doctech/UNDP-GIS-25_RDC_administratif.pdf
|archive-url=https://web.archive.org/web/20100401040116/http://rgc.cd/doctech/UNDP-GIS-25_RDC_administratif.pdf
|url-status=dead
|archive-date=2010-04-01
|title=Découpage administratif de la République Démocratique du Congo
|first=X. |last=Blaes |publisher=PNUD-SIG |date=October 2008
|access-date=2011-12-09}}
*{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=kJwoL8MLhjoC&pg=PA86
|title=The Year of the Gorilla
|first=George B. |last=Schaller
|publisher=University of Chicago Press |year=1988 |isbn=0-226-73648-2}}
*{{cite web |ref={{harvid|See-Through Frog}}
|url=https://www.nationalgeographic.com/?now=2011-05-17-00:01
|title=See-Through Frog
|work=National Geographic
|date=May 17, 2011
|access-date=2011-12-16}}
{{refend}}
{{Rivers of the Democratic Republic of the Congo}}
[[Category:Rivers of the Democratic Republic of the Congo]]
[[Category:Tributaries of the Congo River]]
h3y3jhd7g5cxebrqrw86u1w3sipc9gf
140756
140755
2026-06-18T16:15:40Z
Kalakpagh
2501
Updated Content
140756
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Elila Mɔɣili''' ({{langx|sw|Mto Elila}}) nyɛla mɔɣ'bila zaŋ n-ti Lualaba Mɔɣili din be [[Democratic Republic of the Congo]]. Di nyɛla din piligi Mwenga zaŋ n-ti Sud-Kivu yaɣili ka nyɛ din zɔri kpari nudirigu zuɣu chani nti gariti Shabunda mini Pangi din be Maniema yaɣili, ni ka di ŋmaligiri kpɛri Lualaba zaŋ labi Kindu.{{sfn|Blaes|2008}}
Mɔɣili maa zuɣusaa polo nyɛla din mali mɔri pam zaŋ labi wulinluhili polo amaa ka Itombwe zoya mi nyɛ din be mɔɣili maa wulinpuhili. Tiŋgbani maa nyɛla yiŋ zaŋ n-ti "gorillas".{{sfn|Schaller|1988|p=86}} Elila Mɔɣili ŋɔ yaɣili zuɣusaa nyɛla luɣ'shɛli Lega niriba ni be.{{sfn|Biebuyck|1973|p=3}}
Yuuni 2011 pololi ''[[Hyperolius leucotaenius]]'' nyɛla bɛ ni daa nya shɛli Elila mɔɣili ŋɔ ni ka yaai o anfooni.{{sfn|See-Through Frog}}
==References==
{{reflist |colwidth=30em}}
==Sources==
{{refbegin}}
*{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=br775uirFl4C&pg=PA3
|title=Lega culture; art, initiation, and moral philosophy among a Central African people
|first=Daniel P. |last=Biebuyck |author-link=Daniel P. Biebuyck
|publisher=University of California Press |year=1973 |isbn=0-520-02085-5}}
*{{cite web |url=http://www.rgc.cd/doctech/UNDP-GIS-25_RDC_administratif.pdf
|archive-url=https://web.archive.org/web/20100401040116/http://rgc.cd/doctech/UNDP-GIS-25_RDC_administratif.pdf
|url-status=dead
|archive-date=2010-04-01
|title=Découpage administratif de la République Démocratique du Congo
|first=X. |last=Blaes |publisher=PNUD-SIG |date=October 2008
|access-date=2011-12-09}}
*{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=kJwoL8MLhjoC&pg=PA86
|title=The Year of the Gorilla
|first=George B. |last=Schaller
|publisher=University of Chicago Press |year=1988 |isbn=0-226-73648-2}}
*{{cite web |ref={{harvid|See-Through Frog}}
|url=https://www.nationalgeographic.com/?now=2011-05-17-00:01
|title=See-Through Frog
|work=National Geographic
|date=May 17, 2011
|access-date=2011-12-16}}
{{refend}}
[[Category:Rivers of the Democratic Republic of the Congo]]
[[Category:Tributaries of the Congo River]]
khwvni1w576cdnlm676bw9sqfnlblbz
140757
140756
2026-06-18T16:16:08Z
Kalakpagh
2501
Updated Content
140757
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Elila Mɔɣili''' ({{langx|sw|Mto Elila}}) nyɛla mɔɣ'bila zaŋ n-ti Lualaba Mɔɣili din be [[Democratic Republic of the Congo]]. Di nyɛla din piligi Mwenga zaŋ n-ti Sud-Kivu yaɣili ka nyɛ din zɔri kpari nudirigu zuɣu chani nti gariti Shabunda mini Pangi din be Maniema yaɣili, ni ka di ŋmaligiri kpɛri Lualaba zaŋ labi Kindu.{{sfn|Blaes|2008}}
Mɔɣili maa zuɣusaa polo nyɛla din mali mɔri pam zaŋ labi wulinluhili polo amaa ka Itombwe zoya mi nyɛ din be mɔɣili maa wulinpuhili. Tiŋgbani maa nyɛla yiŋ zaŋ n-ti "gorillas".{{sfn|Schaller|1988|p=86}} Elila Mɔɣili ŋɔ yaɣili zuɣusaa nyɛla luɣ'shɛli Lega niriba ni be.{{sfn|Biebuyck|1973|p=3}}
Yuuni 2011 pololi ''[[Hyperolius leucotaenius]]'' nyɛla bɛ ni daa nya shɛli Elila mɔɣili ŋɔ ni ka yaai o anfooni.{{sfn|See-Through Frog}}
==Kundivihira ==
{{reflist |colwidth=30em}}
==Sources==
{{refbegin}}
*{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=br775uirFl4C&pg=PA3
|title=Lega culture; art, initiation, and moral philosophy among a Central African people
|first=Daniel P. |last=Biebuyck |author-link=Daniel P. Biebuyck
|publisher=University of California Press |year=1973 |isbn=0-520-02085-5}}
*{{cite web |url=http://www.rgc.cd/doctech/UNDP-GIS-25_RDC_administratif.pdf
|archive-url=https://web.archive.org/web/20100401040116/http://rgc.cd/doctech/UNDP-GIS-25_RDC_administratif.pdf
|url-status=dead
|archive-date=2010-04-01
|title=Découpage administratif de la République Démocratique du Congo
|first=X. |last=Blaes |publisher=PNUD-SIG |date=October 2008
|access-date=2011-12-09}}
*{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=kJwoL8MLhjoC&pg=PA86
|title=The Year of the Gorilla
|first=George B. |last=Schaller
|publisher=University of Chicago Press |year=1988 |isbn=0-226-73648-2}}
*{{cite web |ref={{harvid|See-Through Frog}}
|url=https://www.nationalgeographic.com/?now=2011-05-17-00:01
|title=See-Through Frog
|work=National Geographic
|date=May 17, 2011
|access-date=2011-12-16}}
{{refend}}
[[Category:Rivers of the Democratic Republic of the Congo]]
[[Category:Tributaries of the Congo River]]
ly84o5j0vhp6prhbbamijacqhtf0vvf
140758
140757
2026-06-18T16:16:33Z
Kalakpagh
2501
Updated Content
140758
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Elila Mɔɣili''' ({{langx|sw|Mto Elila}}) nyɛla mɔɣ'bila zaŋ n-ti Lualaba Mɔɣili din be [[Democratic Republic of the Congo]]. Di nyɛla din piligi Mwenga zaŋ n-ti Sud-Kivu yaɣili ka nyɛ din zɔri kpari nudirigu zuɣu chani nti gariti Shabunda mini Pangi din be Maniema yaɣili, ni ka di ŋmaligiri kpɛri Lualaba zaŋ labi Kindu.{{sfn|Blaes|2008}}
Mɔɣili maa zuɣusaa polo nyɛla din mali mɔri pam zaŋ labi wulinluhili polo amaa ka Itombwe zoya mi nyɛ din be mɔɣili maa wulinpuhili. Tiŋgbani maa nyɛla yiŋ zaŋ n-ti "gorillas".{{sfn|Schaller|1988|p=86}} Elila Mɔɣili ŋɔ yaɣili zuɣusaa nyɛla luɣ'shɛli Lega niriba ni be.{{sfn|Biebuyck|1973|p=3}}
Yuuni 2011 pololi ''[[Hyperolius leucotaenius]]'' nyɛla bɛ ni daa nya shɛli Elila mɔɣili ŋɔ ni ka yaai o anfooni.{{sfn|See-Through Frog}}
==Kundivihira ==
{{reflist |colwidth=30em}}
==Din yi shɛli na ==
{{refbegin}}
*{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=br775uirFl4C&pg=PA3
|title=Lega culture; art, initiation, and moral philosophy among a Central African people
|first=Daniel P. |last=Biebuyck |author-link=Daniel P. Biebuyck
|publisher=University of California Press |year=1973 |isbn=0-520-02085-5}}
*{{cite web |url=http://www.rgc.cd/doctech/UNDP-GIS-25_RDC_administratif.pdf
|archive-url=https://web.archive.org/web/20100401040116/http://rgc.cd/doctech/UNDP-GIS-25_RDC_administratif.pdf
|url-status=dead
|archive-date=2010-04-01
|title=Découpage administratif de la République Démocratique du Congo
|first=X. |last=Blaes |publisher=PNUD-SIG |date=October 2008
|access-date=2011-12-09}}
*{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=kJwoL8MLhjoC&pg=PA86
|title=The Year of the Gorilla
|first=George B. |last=Schaller
|publisher=University of Chicago Press |year=1988 |isbn=0-226-73648-2}}
*{{cite web |ref={{harvid|See-Through Frog}}
|url=https://www.nationalgeographic.com/?now=2011-05-17-00:01
|title=See-Through Frog
|work=National Geographic
|date=May 17, 2011
|access-date=2011-12-16}}
{{refend}}
[[Category:Rivers of the Democratic Republic of the Congo]]
[[Category:Tributaries of the Congo River]]
das00n7z1ox3okdf4n400m9926mwc20
Lake Tanganyika
0
33441
140760
2026-06-18T17:47:52Z
Kalakpagh
2501
Created article
140760
wikitext
text/x-wiki
[[File:View of Kagongo Ward.jpg|thumb|Lake Tanganyika eastern shore in Kagongo Ward, [[Kigoma Region]], Tanzania]]'''Lake Tanganyika''' ({{IPAc-en|ˌ|t|æ|ŋ|ɡ|ə|n|ˈ|j|iː|k|ə|,_|-|ɡ|æ|n|-}} {{respell|TANG|gən|YEE|kə|,_-|gan|-}};<ref>{{cite LPD|3}}</ref> {{langx|rn|Ikiyaga ca Tanganyika}}) nyɛla gbaŋsabila mɔɣ'titali.<ref>{{Cite book |last=Burton |first=Richard Francis |editor-first=Charles |editor-last=Richards |title=Burton and Lake Tanganyika |date=1965 |publisher=East African Literature Bureau |location=Dar Es Salaam |oclc=180480726}}</ref> Di ni nyɛ dunia zaa lake din pahiri ayi mɔɣa din mali kom pam ka nyɛ din lahi pahiri ayi di yi ka mɔɣa din ʒilimi puuni, di nyɛla din doli Lake Baikal din be Siberia nyaaŋa.<ref name=zambiatour>{{cite web |url=http://www.zambiatourism.com/destinations/lakes/lake-tanganyika |title=Lake Tanganyika |work=www.zambiatourism.com |access-date=2008-03-14 |archive-date=22 April 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150422001337/http://www.zambiatourism.com/destinations/lakes/lake-tanganyika |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |last=Lewis |first=R. |url=https://news.brown.edu/articles/2010/05/tanganyika |title=Brown Geologists Show Unprecedented Warming in Lake Tanganyika |publisher=Brown University |date=16 May 2010 |access-date=25 March 2017 |archive-date=26 March 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170326051107/https://news.brown.edu/articles/2010/05/tanganyika |url-status=live }}</ref> Di ni nyɛ dunia zaa lakenima din waɣa gari di taba maa zaa.<ref name=zambiatour/> Di lahi nyɛla din do buyobu zuɣu dunia Lakenima puuni di yi kana galisim polo.<ref>{{Cite web |title=World’s largest lakes {{!}} Description, Area, & Facts {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/topic/worlds-largest-lakes-2228655 |access-date=2025-10-18 |website=www.britannica.com |language=en}}</ref> Lake ŋɔ nyɛla din kpɛ tiŋgbana anahi ni [[Tanzania]], [[Democratic Republic of the Congo]] ( DRC), [[Burundi]], n-ti pahi [[Zambia]]—ka Tanzania nyɛ din mali li kamani kɔbigi puuni vaabu pihinahi ni ayobu ka DRC mali kɔbigi puuni vaabu pihinahi. Di nyɛla din ʒiri [[Lukuga River]] chani nti luri [[Congo River]] ka di nyɛ din laɣim taba chaŋ nti lu Banana, [[Democratic Republic of the Congo]], Atlantic Ocean.<ref name=asdf />
paroikjh833uge75oqinc330rnlmp45
140761
140760
2026-06-18T17:48:40Z
Kalakpagh
2501
added databox
140761
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[File:View of Kagongo Ward.jpg|thumb|Lake Tanganyika eastern shore in Kagongo Ward, [[Kigoma Region]], Tanzania]]'''Lake Tanganyika''' ({{IPAc-en|ˌ|t|æ|ŋ|ɡ|ə|n|ˈ|j|iː|k|ə|,_|-|ɡ|æ|n|-}} {{respell|TANG|gən|YEE|kə|,_-|gan|-}};<ref>{{cite LPD|3}}</ref> {{langx|rn|Ikiyaga ca Tanganyika}}) nyɛla gbaŋsabila mɔɣ'titali.<ref>{{Cite book |last=Burton |first=Richard Francis |editor-first=Charles |editor-last=Richards |title=Burton and Lake Tanganyika |date=1965 |publisher=East African Literature Bureau |location=Dar Es Salaam |oclc=180480726}}</ref> Di ni nyɛ dunia zaa lake din pahiri ayi mɔɣa din mali kom pam ka nyɛ din lahi pahiri ayi di yi ka mɔɣa din ʒilimi puuni, di nyɛla din doli Lake Baikal din be Siberia nyaaŋa.<ref name=zambiatour>{{cite web |url=http://www.zambiatourism.com/destinations/lakes/lake-tanganyika |title=Lake Tanganyika |work=www.zambiatourism.com |access-date=2008-03-14 |archive-date=22 April 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150422001337/http://www.zambiatourism.com/destinations/lakes/lake-tanganyika |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |last=Lewis |first=R. |url=https://news.brown.edu/articles/2010/05/tanganyika |title=Brown Geologists Show Unprecedented Warming in Lake Tanganyika |publisher=Brown University |date=16 May 2010 |access-date=25 March 2017 |archive-date=26 March 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170326051107/https://news.brown.edu/articles/2010/05/tanganyika |url-status=live }}</ref> Di ni nyɛ dunia zaa lakenima din waɣa gari di taba maa zaa.<ref name=zambiatour/> Di lahi nyɛla din do buyobu zuɣu dunia Lakenima puuni di yi kana galisim polo.<ref>{{Cite web |title=World’s largest lakes {{!}} Description, Area, & Facts {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/topic/worlds-largest-lakes-2228655 |access-date=2025-10-18 |website=www.britannica.com |language=en}}</ref> Lake ŋɔ nyɛla din kpɛ tiŋgbana anahi ni [[Tanzania]], [[Democratic Republic of the Congo]] ( DRC), [[Burundi]], n-ti pahi [[Zambia]]—ka Tanzania nyɛ din mali li kamani kɔbigi puuni vaabu pihinahi ni ayobu ka DRC mali kɔbigi puuni vaabu pihinahi. Di nyɛla din ʒiri [[Lukuga River]] chani nti luri [[Congo River]] ka di nyɛ din laɣim taba chaŋ nti lu Banana, [[Democratic Republic of the Congo]], Atlantic Ocean.<ref name=asdf />
axfajnmap0c4cbbbpakmqshd0smm5y6
140762
140761
2026-06-18T17:49:35Z
Kalakpagh
2501
Updated Content
140762
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[File:View of Kagongo Ward.jpg|thumb|Lake Tanganyika eastern shore in Kagongo Ward, [[Kigoma Region]], Tanzania]]'''Lake Tanganyika''' ({{IPAc-en|ˌ|t|æ|ŋ|ɡ|ə|n|ˈ|j|iː|k|ə|,_|-|ɡ|æ|n|-}} {{respell|TANG|gən|YEE|kə|,_-|gan|-}};<ref>{{cite LPD|3}}</ref> {{langx|rn|Ikiyaga ca Tanganyika}}) nyɛla gbaŋsabila mɔɣ'titali.<ref>{{Cite book |last=Burton |first=Richard Francis |editor-first=Charles |editor-last=Richards |title=Burton and Lake Tanganyika |date=1965 |publisher=East African Literature Bureau |location=Dar Es Salaam |oclc=180480726}}</ref> Di ni nyɛ dunia zaa lake din pahiri ayi mɔɣa din mali kom pam ka nyɛ din lahi pahiri ayi di yi ka mɔɣa din ʒilimi puuni, di nyɛla din doli Lake Baikal din be Siberia nyaaŋa.<ref name=zambiatour>{{cite web |url=http://www.zambiatourism.com/destinations/lakes/lake-tanganyika |title=Lake Tanganyika |work=www.zambiatourism.com |access-date=2008-03-14 |archive-date=22 April 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150422001337/http://www.zambiatourism.com/destinations/lakes/lake-tanganyika |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |last=Lewis |first=R. |url=https://news.brown.edu/articles/2010/05/tanganyika |title=Brown Geologists Show Unprecedented Warming in Lake Tanganyika |publisher=Brown University |date=16 May 2010 |access-date=25 March 2017 |archive-date=26 March 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170326051107/https://news.brown.edu/articles/2010/05/tanganyika |url-status=live }}</ref> Di ni nyɛ dunia zaa lakenima din waɣa gari di taba maa zaa.<ref name=zambiatour/> Di lahi nyɛla din do buyobu zuɣu dunia Lakenima puuni di yi kana galisim polo.<ref>{{Cite web |title=World’s largest lakes {{!}} Description, Area, & Facts {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/topic/worlds-largest-lakes-2228655 |access-date=2025-10-18 |website=www.britannica.com |language=en}}</ref> Lake ŋɔ nyɛla din kpɛ tiŋgbana anahi ni [[Tanzania]], [[Democratic Republic of the Congo]] ( DRC), [[Burundi]], n-ti pahi [[Zambia]]—ka Tanzania nyɛ din mali li kamani kɔbigi puuni vaabu pihinahi ni ayobu ka DRC mali kɔbigi puuni vaabu pihinahi. Di nyɛla din ʒiri [[Lukuga River|Lukuga Mɔɣili]] chani nti luri [[Congo River]] ka di nyɛ din laɣim taba chaŋ nti lu Banana, [[Democratic Republic of the Congo]], Atlantic Ocean.<ref name=asdf />
ktzkepagyx9gdyjcwnf6d5nycem2wpe
140763
140762
2026-06-18T17:50:00Z
Kalakpagh
2501
Updated Content
140763
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[File:View of Kagongo Ward.jpg|thumb|Lake Tanganyika eastern shore in Kagongo Ward, [[Kigoma Region]], Tanzania]]'''Lake Tanganyika''' ({{IPAc-en|ˌ|t|æ|ŋ|ɡ|ə|n|ˈ|j|iː|k|ə|,_|-|ɡ|æ|n|-}} {{respell|TANG|gən|YEE|kə|,_-|gan|-}};<ref>{{cite LPD|3}}</ref> {{langx|rn|Ikiyaga ca Tanganyika}}) nyɛla gbaŋsabila mɔɣ'titali.<ref>{{Cite book |last=Burton |first=Richard Francis |editor-first=Charles |editor-last=Richards |title=Burton and Lake Tanganyika |date=1965 |publisher=East African Literature Bureau |location=Dar Es Salaam |oclc=180480726}}</ref> Di ni nyɛ dunia zaa lake din pahiri ayi mɔɣa din mali kom pam ka nyɛ din lahi pahiri ayi di yi ka mɔɣa din ʒilimi puuni, di nyɛla din doli Lake Baikal din be Siberia nyaaŋa.<ref name=zambiatour>{{cite web |url=http://www.zambiatourism.com/destinations/lakes/lake-tanganyika |title=Lake Tanganyika |work=www.zambiatourism.com |access-date=2008-03-14 |archive-date=22 April 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150422001337/http://www.zambiatourism.com/destinations/lakes/lake-tanganyika |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |last=Lewis |first=R. |url=https://news.brown.edu/articles/2010/05/tanganyika |title=Brown Geologists Show Unprecedented Warming in Lake Tanganyika |publisher=Brown University |date=16 May 2010 |access-date=25 March 2017 |archive-date=26 March 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170326051107/https://news.brown.edu/articles/2010/05/tanganyika |url-status=live }}</ref> Di ni nyɛ dunia zaa lakenima din waɣa gari di taba maa zaa.<ref name=zambiatour/> Di lahi nyɛla din do buyobu zuɣu dunia Lakenima puuni di yi kana galisim polo.<ref>{{Cite web |title=World’s largest lakes {{!}} Description, Area, & Facts {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/topic/worlds-largest-lakes-2228655 |access-date=2025-10-18 |website=www.britannica.com |language=en}}</ref> Lake ŋɔ nyɛla din kpɛ tiŋgbana anahi ni [[Tanzania]], [[Democratic Republic of the Congo]] ( DRC), [[Burundi]], n-ti pahi [[Zambia]]—ka Tanzania nyɛ din mali li kamani kɔbigi puuni vaabu pihinahi ni ayobu ka DRC mali kɔbigi puuni vaabu pihinahi. Di nyɛla din ʒiri [[Lukuga River|Lukuga Mɔɣili]] chani nti luri [[Congo River]] ka di nyɛ din laɣim taba chaŋ nti lu Banana, [[Democratic Republic of the Congo]], Atlantic Ocean.<ref name=asdf />
==Water characteristics==
[[File:Clear lake Kagongo Ward.jpg|thumb|Clear water lake of Lake Tanganyika in Kagongo Ward, Kigoma Region, Tanzania]]
Lake ŋɔ kom nyɛla "alkaline" ni pH kamani dibaa awɔi ʒiliŋ kamani {{cvt|0-100|m|ft|-1}}.<ref name=Wever2005>{{cite journal |last1=De |first1=Wever |last2=Muylaert |last3=der Gucht |first3=Van |last4=Pirlot |last5=Cocquyt |last6=Descy |last7=Plisnier |last8=Vyverman |year=2005 |title=Bacterial Community Composition in Lake Tanganyika: Vertical and Horizontal Heterogeneity |journal=Appl Environ Microbiol |volume=71 |issue=9 |pages=5029–5037 |doi=10.1128/AEM.71.9.5029-5037.2005 |pmid=16151083 |pmc=1214687 |bibcode=2005ApEnM..71.5029D}}</ref> Din bɔŋɔ gbunni zaŋ chaŋ nyɛla 8.7, ka nyɛ din tooi boori labirina kamani 8.3–8.5 kom maa ni yaɣa pam zaŋ n-ti Tanganyika.<ref name=Wever2005/> Lala niŋsim ŋɔ ŋmahinli nyɛla din be niɣilim buɣim yaɣili maa bin din gbaai kamani 670 μS/cm mɔɣili maa zuɣusaa zaŋ chaŋ 690 μS/cm mɔɣili ŋɔ gbunni.<ref name=Wever2005/>
ji3xfkyakhdpmvqrb31mah889hgzu4k
140764
140763
2026-06-18T17:50:31Z
Kalakpagh
2501
Updated Content
140764
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[File:View of Kagongo Ward.jpg|thumb|Lake Tanganyika eastern shore in Kagongo Ward, [[Kigoma Region]], Tanzania]]'''Lake Tanganyika''' ({{IPAc-en|ˌ|t|æ|ŋ|ɡ|ə|n|ˈ|j|iː|k|ə|,_|-|ɡ|æ|n|-}} {{respell|TANG|gən|YEE|kə|,_-|gan|-}};<ref>{{cite LPD|3}}</ref> {{langx|rn|Ikiyaga ca Tanganyika}}) nyɛla gbaŋsabila mɔɣ'titali.<ref>{{Cite book |last=Burton |first=Richard Francis |editor-first=Charles |editor-last=Richards |title=Burton and Lake Tanganyika |date=1965 |publisher=East African Literature Bureau |location=Dar Es Salaam |oclc=180480726}}</ref> Di ni nyɛ dunia zaa lake din pahiri ayi mɔɣa din mali kom pam ka nyɛ din lahi pahiri ayi di yi ka mɔɣa din ʒilimi puuni, di nyɛla din doli Lake Baikal din be Siberia nyaaŋa.<ref name=zambiatour>{{cite web |url=http://www.zambiatourism.com/destinations/lakes/lake-tanganyika |title=Lake Tanganyika |work=www.zambiatourism.com |access-date=2008-03-14 |archive-date=22 April 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150422001337/http://www.zambiatourism.com/destinations/lakes/lake-tanganyika |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |last=Lewis |first=R. |url=https://news.brown.edu/articles/2010/05/tanganyika |title=Brown Geologists Show Unprecedented Warming in Lake Tanganyika |publisher=Brown University |date=16 May 2010 |access-date=25 March 2017 |archive-date=26 March 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170326051107/https://news.brown.edu/articles/2010/05/tanganyika |url-status=live }}</ref> Di ni nyɛ dunia zaa lakenima din waɣa gari di taba maa zaa.<ref name=zambiatour/> Di lahi nyɛla din do buyobu zuɣu dunia Lakenima puuni di yi kana galisim polo.<ref>{{Cite web |title=World’s largest lakes {{!}} Description, Area, & Facts {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/topic/worlds-largest-lakes-2228655 |access-date=2025-10-18 |website=www.britannica.com |language=en}}</ref> Lake ŋɔ nyɛla din kpɛ tiŋgbana anahi ni [[Tanzania]], [[Democratic Republic of the Congo]] ( DRC), [[Burundi]], n-ti pahi [[Zambia]]—ka Tanzania nyɛ din mali li kamani kɔbigi puuni vaabu pihinahi ni ayobu ka DRC mali kɔbigi puuni vaabu pihinahi. Di nyɛla din ʒiri [[Lukuga River|Lukuga Mɔɣili]] chani nti luri [[Congo River|Congo Mɔɣili]] ka di nyɛ din laɣim taba chaŋ nti lu Banana, [[Democratic Republic of the Congo]], Atlantic Ocean.<ref name=asdf />
==Water characteristics==
[[File:Clear lake Kagongo Ward.jpg|thumb|Clear water lake of Lake Tanganyika in Kagongo Ward, Kigoma Region, Tanzania]]
Lake ŋɔ kom nyɛla "alkaline" ni pH kamani dibaa awɔi ʒiliŋ kamani {{cvt|0-100|m|ft|-1}}.<ref name=Wever2005>{{cite journal |last1=De |first1=Wever |last2=Muylaert |last3=der Gucht |first3=Van |last4=Pirlot |last5=Cocquyt |last6=Descy |last7=Plisnier |last8=Vyverman |year=2005 |title=Bacterial Community Composition in Lake Tanganyika: Vertical and Horizontal Heterogeneity |journal=Appl Environ Microbiol |volume=71 |issue=9 |pages=5029–5037 |doi=10.1128/AEM.71.9.5029-5037.2005 |pmid=16151083 |pmc=1214687 |bibcode=2005ApEnM..71.5029D}}</ref> Din bɔŋɔ gbunni zaŋ chaŋ nyɛla 8.7, ka nyɛ din tooi boori labirina kamani 8.3–8.5 kom maa ni yaɣa pam zaŋ n-ti Tanganyika.<ref name=Wever2005/> Lala niŋsim ŋɔ ŋmahinli nyɛla din be niɣilim buɣim yaɣili maa bin din gbaai kamani 670 μS/cm mɔɣili maa zuɣusaa zaŋ chaŋ 690 μS/cm mɔɣili ŋɔ gbunni.<ref name=Wever2005/>
40gqq1xpkvfhn06ivb8ze33aez4ay07
140765
140764
2026-06-18T17:51:38Z
Kalakpagh
2501
Updated Content
140765
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[File:View of Kagongo Ward.jpg|thumb|Lake Tanganyika eastern shore in Kagongo Ward, [[Kigoma Region]], Tanzania]]'''Lake Tanganyika''' ({{IPAc-en|ˌ|t|æ|ŋ|ɡ|ə|n|ˈ|j|iː|k|ə|,_|-|ɡ|æ|n|-}} {{respell|TANG|gən|YEE|kə|,_-|gan|-}};<ref>{{cite LPD|3}}</ref> {{langx|rn|Ikiyaga ca Tanganyika}}) nyɛla gbaŋsabila mɔɣ'titali.<ref>{{Cite book |last=Burton |first=Richard Francis |editor-first=Charles |editor-last=Richards |title=Burton and Lake Tanganyika |date=1965 |publisher=East African Literature Bureau |location=Dar Es Salaam |oclc=180480726}}</ref> Di ni nyɛ dunia zaa lake din pahiri ayi mɔɣa din mali kom pam ka nyɛ din lahi pahiri ayi di yi ka mɔɣa din ʒilimi puuni, di nyɛla din doli Lake Baikal din be Siberia nyaaŋa.<ref name=zambiatour>{{cite web |url=http://www.zambiatourism.com/destinations/lakes/lake-tanganyika |title=Lake Tanganyika |work=www.zambiatourism.com |access-date=2008-03-14 |archive-date=22 April 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150422001337/http://www.zambiatourism.com/destinations/lakes/lake-tanganyika |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |last=Lewis |first=R. |url=https://news.brown.edu/articles/2010/05/tanganyika |title=Brown Geologists Show Unprecedented Warming in Lake Tanganyika |publisher=Brown University |date=16 May 2010 |access-date=25 March 2017 |archive-date=26 March 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170326051107/https://news.brown.edu/articles/2010/05/tanganyika |url-status=live }}</ref> Di ni nyɛ dunia zaa lakenima din waɣa gari di taba maa zaa.<ref name=zambiatour/> Di lahi nyɛla din do buyobu zuɣu dunia Lakenima puuni di yi kana galisim polo.<ref>{{Cite web |title=World’s largest lakes {{!}} Description, Area, & Facts {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/topic/worlds-largest-lakes-2228655 |access-date=2025-10-18 |website=www.britannica.com |language=en}}</ref> Lake ŋɔ nyɛla din kpɛ tiŋgbana anahi ni [[Tanzania]], [[Democratic Republic of the Congo]] ( DRC), [[Burundi]], n-ti pahi [[Zambia]]—ka Tanzania nyɛ din mali li kamani kɔbigi puuni vaabu pihinahi ni ayobu ka DRC mali kɔbigi puuni vaabu pihinahi. Di nyɛla din ʒiri [[Lukuga River|Lukuga Mɔɣili]] chani nti luri [[Congo River|Congo Mɔɣili]] ka di nyɛ din laɣim taba chaŋ nti lu Banana, [[Democratic Republic of the Congo]], Atlantic Ocean.<ref name=asdf />
==Water characteristics==
[[File:Clear lake Kagongo Ward.jpg|thumb|Clear water lake of Lake Tanganyika in Kagongo Ward, Kigoma Region, Tanzania]]
Lake ŋɔ kom nyɛla "alkaline" ni pH kamani dibaa awɔi ʒiliŋ kamani {{cvt|0-100|m|ft|-1}}.<ref name=Wever2005>{{cite journal |last1=De |first1=Wever |last2=Muylaert |last3=der Gucht |first3=Van |last4=Pirlot |last5=Cocquyt |last6=Descy |last7=Plisnier |last8=Vyverman |year=2005 |title=Bacterial Community Composition in Lake Tanganyika: Vertical and Horizontal Heterogeneity |journal=Appl Environ Microbiol |volume=71 |issue=9 |pages=5029–5037 |doi=10.1128/AEM.71.9.5029-5037.2005 |pmid=16151083 |pmc=1214687 |bibcode=2005ApEnM..71.5029D}}</ref> Din bɔŋɔ gbunni zaŋ chaŋ nyɛla 8.7, ka nyɛ din tooi boori labirina kamani 8.3–8.5 kom maa ni yaɣa pam zaŋ n-ti Tanganyika.<ref name=Wever2005/> Lala niŋsim ŋɔ ŋmahinli nyɛla din be niɣilim buɣim yaɣili maa bin din gbaai kamani 670 μS/cm mɔɣili maa zuɣusaa zaŋ chaŋ 690 μS/cm mɔɣili ŋɔ gbunni.<ref name=Wever2005/>
Di zuɣusaa tulim nyɛla kamani {{cvt|24|C|F}} mɔɣili maa wulinluhili polo Silimiin goli August piligu ka nyɛ {{cvt|28|-|29|C|F}} saa mibu saha bin din gbaai Silimin goli March zaŋ chaŋ Silimiin goli April.<ref name=Edmond1993>{{cite journal |last1=Edmond |last2=Stallard |last3=Craigh |last4=Weiss |last5=Coulter |year=1993 |title=Nutrient chemistry of the water column of Lake Tanganyika |journal=Limnol. Oceanogr. |volume=38 |issue=4 |pages=725–738 |doi=10.4319/lo.1993.38.4.0725 |bibcode=1993LimOc..38..725E |doi-access=free}}</ref> Mɔɣili maa ʒiliŋ din gari {{cvt|400|m|ft}}, tulim maa nyɛla din zaya {{cvt|23.1|-|23.4|C|F}}.<ref name=Reilly2003>{{Cite journal |last1=O'Reilly |first1=Catherine M. |last2=Alin |first2=Simone R. |last3=Plisnier |first3=Pierre-Denis |last4=Cohen |first4=Andrew S. |last5=Mckee |first5=Brent A. |date=August 14, 2003 |title=Climate change decreases aquatic ecosystem productivity of Lake Tanganyika, Africa |doi=10.1038/nature01833 |pmid=12917682 |journal=Nature |volume=424 |issue=6950 |pages=766–768 |bibcode=2003Natur.424..766O |s2cid=1637315}}</ref> Kom maa nyɛla din tula tum 19th century ka din bɔŋɔ daliri nyɛ dunia zaa tulim tum yuuni 1950s.<ref name=Jensen2016>{{cite web |author=Jensen, M.R. |title=Lake Tanganyika Fisheries Declining From Global Warming |url=https://uanews.arizona.edu/story/lake-tanganyika-fisheries-declining-global-warming |publisher=University of Arizona |date=8 August 2016 |access-date=5 March 2018 |archive-date=6 March 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180306085806/https://uanews.arizona.edu/story/lake-tanganyika-fisheries-declining-global-warming |url-status=live }}</ref>
jbv6r42edist2b4gq378ndyufk7ix53
140766
140765
2026-06-18T17:52:23Z
Kalakpagh
2501
/* Water characteristics */ Updated Content
140766
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[File:View of Kagongo Ward.jpg|thumb|Lake Tanganyika eastern shore in Kagongo Ward, [[Kigoma Region]], Tanzania]]'''Lake Tanganyika''' ({{IPAc-en|ˌ|t|æ|ŋ|ɡ|ə|n|ˈ|j|iː|k|ə|,_|-|ɡ|æ|n|-}} {{respell|TANG|gən|YEE|kə|,_-|gan|-}};<ref>{{cite LPD|3}}</ref> {{langx|rn|Ikiyaga ca Tanganyika}}) nyɛla gbaŋsabila mɔɣ'titali.<ref>{{Cite book |last=Burton |first=Richard Francis |editor-first=Charles |editor-last=Richards |title=Burton and Lake Tanganyika |date=1965 |publisher=East African Literature Bureau |location=Dar Es Salaam |oclc=180480726}}</ref> Di ni nyɛ dunia zaa lake din pahiri ayi mɔɣa din mali kom pam ka nyɛ din lahi pahiri ayi di yi ka mɔɣa din ʒilimi puuni, di nyɛla din doli Lake Baikal din be Siberia nyaaŋa.<ref name=zambiatour>{{cite web |url=http://www.zambiatourism.com/destinations/lakes/lake-tanganyika |title=Lake Tanganyika |work=www.zambiatourism.com |access-date=2008-03-14 |archive-date=22 April 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150422001337/http://www.zambiatourism.com/destinations/lakes/lake-tanganyika |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |last=Lewis |first=R. |url=https://news.brown.edu/articles/2010/05/tanganyika |title=Brown Geologists Show Unprecedented Warming in Lake Tanganyika |publisher=Brown University |date=16 May 2010 |access-date=25 March 2017 |archive-date=26 March 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170326051107/https://news.brown.edu/articles/2010/05/tanganyika |url-status=live }}</ref> Di ni nyɛ dunia zaa lakenima din waɣa gari di taba maa zaa.<ref name=zambiatour/> Di lahi nyɛla din do buyobu zuɣu dunia Lakenima puuni di yi kana galisim polo.<ref>{{Cite web |title=World’s largest lakes {{!}} Description, Area, & Facts {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/topic/worlds-largest-lakes-2228655 |access-date=2025-10-18 |website=www.britannica.com |language=en}}</ref> Lake ŋɔ nyɛla din kpɛ tiŋgbana anahi ni [[Tanzania]], [[Democratic Republic of the Congo]] ( DRC), [[Burundi]], n-ti pahi [[Zambia]]—ka Tanzania nyɛ din mali li kamani kɔbigi puuni vaabu pihinahi ni ayobu ka DRC mali kɔbigi puuni vaabu pihinahi. Di nyɛla din ʒiri [[Lukuga River|Lukuga Mɔɣili]] chani nti luri [[Congo River|Congo Mɔɣili]] ka di nyɛ din laɣim taba chaŋ nti lu Banana, [[Democratic Republic of the Congo]], Atlantic Ocean.<ref name=asdf />
==Kom nahingbana ==
[[File:Clear lake Kagongo Ward.jpg|thumb|Clear water lake of Lake Tanganyika in Kagongo Ward, Kigoma Region, Tanzania]]
Lake ŋɔ kom nyɛla "alkaline" ni pH kamani dibaa awɔi ʒiliŋ kamani {{cvt|0-100|m|ft|-1}}.<ref name=Wever2005>{{cite journal |last1=De |first1=Wever |last2=Muylaert |last3=der Gucht |first3=Van |last4=Pirlot |last5=Cocquyt |last6=Descy |last7=Plisnier |last8=Vyverman |year=2005 |title=Bacterial Community Composition in Lake Tanganyika: Vertical and Horizontal Heterogeneity |journal=Appl Environ Microbiol |volume=71 |issue=9 |pages=5029–5037 |doi=10.1128/AEM.71.9.5029-5037.2005 |pmid=16151083 |pmc=1214687 |bibcode=2005ApEnM..71.5029D}}</ref> Din bɔŋɔ gbunni zaŋ chaŋ nyɛla 8.7, ka nyɛ din tooi boori labirina kamani 8.3–8.5 kom maa ni yaɣa pam zaŋ n-ti Tanganyika.<ref name=Wever2005/> Lala niŋsim ŋɔ ŋmahinli nyɛla din be niɣilim buɣim yaɣili maa bin din gbaai kamani 670 μS/cm mɔɣili maa zuɣusaa zaŋ chaŋ 690 μS/cm mɔɣili ŋɔ gbunni.<ref name=Wever2005/>
Di zuɣusaa tulim nyɛla kamani {{cvt|24|C|F}} mɔɣili maa wulinluhili polo Silimiin goli August piligu ka nyɛ {{cvt|28|-|29|C|F}} saa mibu saha bin din gbaai Silimin goli March zaŋ chaŋ Silimiin goli April.<ref name=Edmond1993>{{cite journal |last1=Edmond |last2=Stallard |last3=Craigh |last4=Weiss |last5=Coulter |year=1993 |title=Nutrient chemistry of the water column of Lake Tanganyika |journal=Limnol. Oceanogr. |volume=38 |issue=4 |pages=725–738 |doi=10.4319/lo.1993.38.4.0725 |bibcode=1993LimOc..38..725E |doi-access=free}}</ref> Mɔɣili maa ʒiliŋ din gari {{cvt|400|m|ft}}, tulim maa nyɛla din zaya {{cvt|23.1|-|23.4|C|F}}.<ref name=Reilly2003>{{Cite journal |last1=O'Reilly |first1=Catherine M. |last2=Alin |first2=Simone R. |last3=Plisnier |first3=Pierre-Denis |last4=Cohen |first4=Andrew S. |last5=Mckee |first5=Brent A. |date=August 14, 2003 |title=Climate change decreases aquatic ecosystem productivity of Lake Tanganyika, Africa |doi=10.1038/nature01833 |pmid=12917682 |journal=Nature |volume=424 |issue=6950 |pages=766–768 |bibcode=2003Natur.424..766O |s2cid=1637315}}</ref> Kom maa nyɛla din tula tum 19th century ka din bɔŋɔ daliri nyɛ dunia zaa tulim tum yuuni 1950s.<ref name=Jensen2016>{{cite web |author=Jensen, M.R. |title=Lake Tanganyika Fisheries Declining From Global Warming |url=https://uanews.arizona.edu/story/lake-tanganyika-fisheries-declining-global-warming |publisher=University of Arizona |date=8 August 2016 |access-date=5 March 2018 |archive-date=6 March 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180306085806/https://uanews.arizona.edu/story/lake-tanganyika-fisheries-declining-global-warming |url-status=live }}</ref>
9ms3d2d198fkljnox6etx0na6f24x6s
140767
140766
2026-06-18T17:53:56Z
Kalakpagh
2501
Updated Content
140767
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[File:View of Kagongo Ward.jpg|thumb|Lake Tanganyika eastern shore in Kagongo Ward, [[Kigoma Region]], Tanzania]]'''Lake Tanganyika''' ({{IPAc-en|ˌ|t|æ|ŋ|ɡ|ə|n|ˈ|j|iː|k|ə|,_|-|ɡ|æ|n|-}} {{respell|TANG|gən|YEE|kə|,_-|gan|-}};<ref>{{cite LPD|3}}</ref> {{langx|rn|Ikiyaga ca Tanganyika}}) nyɛla gbaŋsabila mɔɣ'titali.<ref>{{Cite book |last=Burton |first=Richard Francis |editor-first=Charles |editor-last=Richards |title=Burton and Lake Tanganyika |date=1965 |publisher=East African Literature Bureau |location=Dar Es Salaam |oclc=180480726}}</ref> Di ni nyɛ dunia zaa lake din pahiri ayi mɔɣa din mali kom pam ka nyɛ din lahi pahiri ayi di yi ka mɔɣa din ʒilimi puuni, di nyɛla din doli Lake Baikal din be Siberia nyaaŋa.<ref name=zambiatour>{{cite web |url=http://www.zambiatourism.com/destinations/lakes/lake-tanganyika |title=Lake Tanganyika |work=www.zambiatourism.com |access-date=2008-03-14 |archive-date=22 April 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150422001337/http://www.zambiatourism.com/destinations/lakes/lake-tanganyika |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |last=Lewis |first=R. |url=https://news.brown.edu/articles/2010/05/tanganyika |title=Brown Geologists Show Unprecedented Warming in Lake Tanganyika |publisher=Brown University |date=16 May 2010 |access-date=25 March 2017 |archive-date=26 March 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170326051107/https://news.brown.edu/articles/2010/05/tanganyika |url-status=live }}</ref> Di ni nyɛ dunia zaa lakenima din waɣa gari di taba maa zaa.<ref name=zambiatour/> Di lahi nyɛla din do buyobu zuɣu dunia Lakenima puuni di yi kana galisim polo.<ref>{{Cite web |title=World’s largest lakes {{!}} Description, Area, & Facts {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/topic/worlds-largest-lakes-2228655 |access-date=2025-10-18 |website=www.britannica.com |language=en}}</ref> Lake ŋɔ nyɛla din kpɛ tiŋgbana anahi ni [[Tanzania]], [[Democratic Republic of the Congo]] ( DRC), [[Burundi]], n-ti pahi [[Zambia]]—ka Tanzania nyɛ din mali li kamani kɔbigi puuni vaabu pihinahi ni ayobu ka DRC mali kɔbigi puuni vaabu pihinahi. Di nyɛla din ʒiri [[Lukuga River|Lukuga Mɔɣili]] chani nti luri [[Congo River|Congo Mɔɣili]] ka di nyɛ din laɣim taba chaŋ nti lu Banana, [[Democratic Republic of the Congo]], Atlantic Ocean.<ref name=asdf />
==Kom nahingbana ==
[[File:Clear lake Kagongo Ward.jpg|thumb|Clear water lake of Lake Tanganyika in Kagongo Ward, Kigoma Region, Tanzania]]
Lake ŋɔ kom nyɛla "alkaline" ni pH kamani dibaa awɔi ʒiliŋ kamani {{cvt|0-100|m|ft|-1}}.<ref name=Wever2005>{{cite journal |last1=De |first1=Wever |last2=Muylaert |last3=der Gucht |first3=Van |last4=Pirlot |last5=Cocquyt |last6=Descy |last7=Plisnier |last8=Vyverman |year=2005 |title=Bacterial Community Composition in Lake Tanganyika: Vertical and Horizontal Heterogeneity |journal=Appl Environ Microbiol |volume=71 |issue=9 |pages=5029–5037 |doi=10.1128/AEM.71.9.5029-5037.2005 |pmid=16151083 |pmc=1214687 |bibcode=2005ApEnM..71.5029D}}</ref> Din bɔŋɔ gbunni zaŋ chaŋ nyɛla 8.7, ka nyɛ din tooi boori labirina kamani 8.3–8.5 kom maa ni yaɣa pam zaŋ n-ti Tanganyika.<ref name=Wever2005/> Lala niŋsim ŋɔ ŋmahinli nyɛla din be niɣilim buɣim yaɣili maa bin din gbaai kamani 670 μS/cm mɔɣili maa zuɣusaa zaŋ chaŋ 690 μS/cm mɔɣili ŋɔ gbunni.<ref name=Wever2005/>
Di zuɣusaa tulim nyɛla kamani {{cvt|24|C|F}} mɔɣili maa wulinluhili polo Silimiin goli August piligu ka nyɛ {{cvt|28|-|29|C|F}} saa mibu saha bin din gbaai Silimin goli March zaŋ chaŋ Silimiin goli April.<ref name=Edmond1993>{{cite journal |last1=Edmond |last2=Stallard |last3=Craigh |last4=Weiss |last5=Coulter |year=1993 |title=Nutrient chemistry of the water column of Lake Tanganyika |journal=Limnol. Oceanogr. |volume=38 |issue=4 |pages=725–738 |doi=10.4319/lo.1993.38.4.0725 |bibcode=1993LimOc..38..725E |doi-access=free}}</ref> Mɔɣili maa ʒiliŋ din gari {{cvt|400|m|ft}}, tulim maa nyɛla din zaya {{cvt|23.1|-|23.4|C|F}}.<ref name=Reilly2003>{{Cite journal |last1=O'Reilly |first1=Catherine M. |last2=Alin |first2=Simone R. |last3=Plisnier |first3=Pierre-Denis |last4=Cohen |first4=Andrew S. |last5=Mckee |first5=Brent A. |date=August 14, 2003 |title=Climate change decreases aquatic ecosystem productivity of Lake Tanganyika, Africa |doi=10.1038/nature01833 |pmid=12917682 |journal=Nature |volume=424 |issue=6950 |pages=766–768 |bibcode=2003Natur.424..766O |s2cid=1637315}}</ref> Kom maa nyɛla din tula tum 19th century ka din bɔŋɔ daliri nyɛ dunia zaa tulim tum yuuni 1950s.<ref name=Jensen2016>{{cite web |author=Jensen, M.R. |title=Lake Tanganyika Fisheries Declining From Global Warming |url=https://uanews.arizona.edu/story/lake-tanganyika-fisheries-declining-global-warming |publisher=University of Arizona |date=8 August 2016 |access-date=5 March 2018 |archive-date=6 March 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180306085806/https://uanews.arizona.edu/story/lake-tanganyika-fisheries-declining-global-warming |url-status=live }}</ref>
Mɔɣili maa nyɛla din tooi kpɛri kom pam shiɣuni amaa ka di ʒiliŋ nyɛ din bi boori paari {{cvt|150|m|ft}}.<ref name=Edmond1993/><ref name=Lowe2003>{{cite journal |last1=Lowe-McConnell |first1=R.H. |year=2003 |title=Recent research in the African Great Lakes: Fisheries, biodiversity and cichlid evolution |journal=Freshwater Forum |volume=20 |issue=1 |pages=4–64}}</ref><ref>Hutter; Yongqi; and Chubarenko (2011). Physics of Lakes, volume 1: Foundation of the Mathematical and Physical Background. P. 11. {{ISBN|978-3-642-15178-1}}.</ref> Din bɔŋɔ nyɛla din wuhiri ni di ka pɔhim di gbuuni pam yaɣa ni ka di nyɛ din ka anfaani zaŋ n-ti zahim mini binshɛŋa din bori pohim ka be kom maa puuni ni. Di wulinpuhili polo ʒiliŋ nyɛla {{cvt|240-250|m|ft}}.<ref name="Wright2006">Wright, J.J.; and L.M. Page (2006). Taxonomic revision of Lake Tanganyikan Synodontis (Siluriformes: Mochokidae). Florida Mus. Nat. Hist. Bull. 46(4): 99–154.</ref><ref name="McConnell1987">Lowe-McConnell, R.H. (1987). Ecological Studies in Tropical Fish Communities. {{ISBN|0-521-28064-8}}.</ref> <ref>{{Cite journal |last1=Ryan |first1=Emily |last2=Todd |first2=Jonathan A. |last3=McGlue |first3=Michael |last4=Kimirei |first4=Ismael |last5=Soreghan |first5=Michael |title=Variation in Taphonomic Character of Shell Beds in Lake Tanganyika, Africa: Paleoenvironmental and Stratigraphic Implications of Shell Beds in Lakes |series=Geological Society of America Abstracts with Programs |date=2017 |article-number=304608 |publisher=Geological Society of America |doi=10.1130/abs/2017am-304608}}</ref>
jo3cwgku1iqmj88obtv5qg5vi5z471k
140768
140767
2026-06-18T17:59:52Z
Kalakpagh
2501
Updated Content
140768
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[File:View of Kagongo Ward.jpg|thumb|Lake Tanganyika eastern shore in Kagongo Ward, [[Kigoma Region]], Tanzania]]'''Lake Tanganyika''' ({{IPAc-en|ˌ|t|æ|ŋ|ɡ|ə|n|ˈ|j|iː|k|ə|,_|-|ɡ|æ|n|-}} {{respell|TANG|gən|YEE|kə|,_-|gan|-}};<ref>{{cite LPD|3}}</ref> {{langx|rn|Ikiyaga ca Tanganyika}}) nyɛla gbaŋsabila mɔɣ'titali.<ref>{{Cite book |last=Burton |first=Richard Francis |editor-first=Charles |editor-last=Richards |title=Burton and Lake Tanganyika |date=1965 |publisher=East African Literature Bureau |location=Dar Es Salaam |oclc=180480726}}</ref> Di ni nyɛ dunia zaa lake din pahiri ayi mɔɣa din mali kom pam ka nyɛ din lahi pahiri ayi di yi ka mɔɣa din ʒilimi puuni, di nyɛla din doli Lake Baikal din be Siberia nyaaŋa.<ref name=zambiatour>{{cite web |url=http://www.zambiatourism.com/destinations/lakes/lake-tanganyika |title=Lake Tanganyika |work=www.zambiatourism.com |access-date=2008-03-14 |archive-date=22 April 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150422001337/http://www.zambiatourism.com/destinations/lakes/lake-tanganyika |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |last=Lewis |first=R. |url=https://news.brown.edu/articles/2010/05/tanganyika |title=Brown Geologists Show Unprecedented Warming in Lake Tanganyika |publisher=Brown University |date=16 May 2010 |access-date=25 March 2017 |archive-date=26 March 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170326051107/https://news.brown.edu/articles/2010/05/tanganyika |url-status=live }}</ref> Di ni nyɛ dunia zaa lakenima din waɣa gari di taba maa zaa.<ref name=zambiatour/> Di lahi nyɛla din do buyobu zuɣu dunia Lakenima puuni di yi kana galisim polo.<ref>{{Cite web |title=World’s largest lakes {{!}} Description, Area, & Facts {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/topic/worlds-largest-lakes-2228655 |access-date=2025-10-18 |website=www.britannica.com |language=en}}</ref> Lake ŋɔ nyɛla din kpɛ tiŋgbana anahi ni [[Tanzania]], [[Democratic Republic of the Congo]] ( DRC), [[Burundi]], n-ti pahi [[Zambia]]—ka Tanzania nyɛ din mali li kamani kɔbigi puuni vaabu pihinahi ni ayobu ka DRC mali kɔbigi puuni vaabu pihinahi. Di nyɛla din ʒiri [[Lukuga River|Lukuga Mɔɣili]] chani nti luri [[Congo River|Congo Mɔɣili]] ka di nyɛ din laɣim taba chaŋ nti lu Banana, [[Democratic Republic of the Congo]], Atlantic Ocean.<ref name=asdf />
==Kom nahingbana ==
[[File:Clear lake Kagongo Ward.jpg|thumb|Clear water lake of Lake Tanganyika in Kagongo Ward, Kigoma Region, Tanzania]]
Lake ŋɔ kom nyɛla "alkaline" ni pH kamani dibaa awɔi ʒiliŋ kamani {{cvt|0-100|m|ft|-1}}.<ref name=Wever2005>{{cite journal |last1=De |first1=Wever |last2=Muylaert |last3=der Gucht |first3=Van |last4=Pirlot |last5=Cocquyt |last6=Descy |last7=Plisnier |last8=Vyverman |year=2005 |title=Bacterial Community Composition in Lake Tanganyika: Vertical and Horizontal Heterogeneity |journal=Appl Environ Microbiol |volume=71 |issue=9 |pages=5029–5037 |doi=10.1128/AEM.71.9.5029-5037.2005 |pmid=16151083 |pmc=1214687 |bibcode=2005ApEnM..71.5029D}}</ref> Din bɔŋɔ gbunni zaŋ chaŋ nyɛla 8.7, ka nyɛ din tooi boori labirina kamani 8.3–8.5 kom maa ni yaɣa pam zaŋ n-ti Tanganyika.<ref name=Wever2005/> Lala niŋsim ŋɔ ŋmahinli nyɛla din be niɣilim buɣim yaɣili maa bin din gbaai kamani 670 μS/cm mɔɣili maa zuɣusaa zaŋ chaŋ 690 μS/cm mɔɣili ŋɔ gbunni.<ref name=Wever2005/>
Di zuɣusaa tulim nyɛla kamani {{cvt|24|C|F}} mɔɣili maa wulinluhili polo Silimiin goli August piligu ka nyɛ {{cvt|28|-|29|C|F}} saa mibu saha bin din gbaai Silimin goli March zaŋ chaŋ Silimiin goli April.<ref name=Edmond1993>{{cite journal |last1=Edmond |last2=Stallard |last3=Craigh |last4=Weiss |last5=Coulter |year=1993 |title=Nutrient chemistry of the water column of Lake Tanganyika |journal=Limnol. Oceanogr. |volume=38 |issue=4 |pages=725–738 |doi=10.4319/lo.1993.38.4.0725 |bibcode=1993LimOc..38..725E |doi-access=free}}</ref> Mɔɣili maa ʒiliŋ din gari {{cvt|400|m|ft}}, tulim maa nyɛla din zaya {{cvt|23.1|-|23.4|C|F}}.<ref name=Reilly2003>{{Cite journal |last1=O'Reilly |first1=Catherine M. |last2=Alin |first2=Simone R. |last3=Plisnier |first3=Pierre-Denis |last4=Cohen |first4=Andrew S. |last5=Mckee |first5=Brent A. |date=August 14, 2003 |title=Climate change decreases aquatic ecosystem productivity of Lake Tanganyika, Africa |doi=10.1038/nature01833 |pmid=12917682 |journal=Nature |volume=424 |issue=6950 |pages=766–768 |bibcode=2003Natur.424..766O |s2cid=1637315}}</ref> Kom maa nyɛla din tula tum 19th century ka din bɔŋɔ daliri nyɛ dunia zaa tulim tum yuuni 1950s.<ref name=Jensen2016>{{cite web |author=Jensen, M.R. |title=Lake Tanganyika Fisheries Declining From Global Warming |url=https://uanews.arizona.edu/story/lake-tanganyika-fisheries-declining-global-warming |publisher=University of Arizona |date=8 August 2016 |access-date=5 March 2018 |archive-date=6 March 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180306085806/https://uanews.arizona.edu/story/lake-tanganyika-fisheries-declining-global-warming |url-status=live }}</ref>
Mɔɣili maa nyɛla din tooi kpɛri kom pam shiɣuni amaa ka di ʒiliŋ nyɛ din bi boori paari {{cvt|150|m|ft}}.<ref name=Edmond1993/><ref name=Lowe2003>{{cite journal |last1=Lowe-McConnell |first1=R.H. |year=2003 |title=Recent research in the African Great Lakes: Fisheries, biodiversity and cichlid evolution |journal=Freshwater Forum |volume=20 |issue=1 |pages=4–64}}</ref><ref>Hutter; Yongqi; and Chubarenko (2011). Physics of Lakes, volume 1: Foundation of the Mathematical and Physical Background. P. 11. {{ISBN|978-3-642-15178-1}}.</ref> Din bɔŋɔ nyɛla din wuhiri ni di ka pɔhim di gbuuni pam yaɣa ni ka di nyɛ din ka anfaani zaŋ n-ti zahim mini binshɛŋa din bori pohim ka be kom maa puuni ni. Di wulinpuhili polo ʒiliŋ nyɛla {{cvt|240-250|m|ft}}.<ref name="Wright2006">Wright, J.J.; and L.M. Page (2006). Taxonomic revision of Lake Tanganyikan Synodontis (Siluriformes: Mochokidae). Florida Mus. Nat. Hist. Bull. 46(4): 99–154.</ref><ref name="McConnell1987">Lowe-McConnell, R.H. (1987). Ecological Studies in Tropical Fish Communities. {{ISBN|0-521-28064-8}}.</ref> <ref>{{Cite journal |last1=Ryan |first1=Emily |last2=Todd |first2=Jonathan A. |last3=McGlue |first3=Michael |last4=Kimirei |first4=Ismael |last5=Soreghan |first5=Michael |title=Variation in Taphonomic Character of Shell Beds in Lake Tanganyika, Africa: Paleoenvironmental and Stratigraphic Implications of Shell Beds in Lakes |series=Geological Society of America Abstracts with Programs |date=2017 |article-number=304608 |publisher=Geological Society of America |doi=10.1130/abs/2017am-304608}}</ref>
<gallery mode="packed" perrow="5" caption="Cichlid tribes in Lake Tanganyika (E = tribe endemic or near-endemic)">
File:Bathybates ferox.jpg|[[Bathybatini]] (E): ''[[Bathybates ferox]]'' is [[benthic]] and [[piscivorous]], but the genus also includes pelagic species.<ref name="Kirchberger2012">{{cite journal |last1=Kirchberger |last2=Sefc |last3=Sturmbauer |last4=Koblmuller |year=2012 |title=Evolutionary History of Lake Tanganyika's Predatory Deepwater Cichlids |journal=International Journal of Evolutionary Biology |volume=2012 |article-number=716209 |doi=10.1155/2012/716209 |pmid=22675652 |pmc=3362839 |doi-access=free}}</ref> The tribe is sometimes split in three, others being [[Hemibatini]] and [[Trematocarini]]<ref>{{Cite journal |last1=Meyer |last2=Matchiner |last3=Salburger |year=2015 |title=Lake Tanganyika—A 'Melting Pot' of Ancient and Young Cichlid Lineages (Teleostei: Cichlidae)? |journal=PLOS ONE |volume=10 |issue=7 |doi=10.1371/journal.pone.0125043 |pmid=25928886 |article-number=e0125043 |pmc=4415804 |bibcode=2015PLoSO..1025043W |doi-access=free}}</ref><ref name=Weiss2015>{{Cite journal |last1=Weiss |last2=Cotterill |last3=Schliewen |year=2015 |title=A tribal level phylogeny of Lake Tanganyika cichlid fishes based on a genomic multi-marker approach |journal=Molecular Phylogenetics and Evolution |volume=83 |pages=56–71 |doi=10.1016/j.ympev.2014.10.009 |pmid=25433288 |pmc=4334724}}</ref>
File:Benthochromis tricoti.jpg|[[Benthochromini]] (E): ''[[Benthochromis horii]]'' was scientifically described in 2008, but has often been misidentifed as ''[[Benthochromis tricoti|B. tricoti]]''<ref>{{cite journal |title=Description of a new cichlid fish species of the genus Benthochromis (Perciformes: Cichlidae) from Lake Tanganyika |last1=Takahashi |journal=Journal of Fish Biology |volume=72 |issue=3 |pages=603–613 |year=2008 |doi=10.1111/j.1095-8649.2007.01727.x |first1=T.|bibcode=2008JFBio..72..603T }}</ref>
File:DKoehl Boulengerochromis microlepis.jpg|[[Boulengerochromini]] (E): ''[[Boulengerochromis microlepis]]'' is one of the world's largest cichlids<ref name="PracFishKeepLarge">{{cite web |url=http://www.practicalfishkeeping.co.uk/features/articles/the-10-biggest-cichlids |title=The 10 biggest cichlids |publisher=Practical Fishkeeping |date=13 June 2016 |access-date=17 March 2017 |archive-date=20 March 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170320052647/http://www.practicalfishkeeping.co.uk/features/articles/the-10-biggest-cichlids |url-status=live }}</ref> and only member of its tribe<ref name=Weiss2015/>
File:Cyphotilapia frontosa2.jpg|[[Cyphotilapiini]] (E): ''[[Cyphotilapia frontosa]]'', one of only two similar species in the [[Tribe (biology)|tribe]]<ref>{{cite journal |last1=Takahashi |first1=T. |last2=Nakaya |first2=K. |year=2003 |title=New species of Cyphotilapia (Perciformes: Cichlidae) from Lake Tanganyika, Africa |journal=Copeia |volume=2003 |issue=4 |pages=824–832 |doi=10.1643/ia03-148.1 |s2cid=83854866}}</ref>
File:Kleinschuppiger Kaerpflingsbuntbarsch Cyprichromis microlepidotus Tierpark Hellabrunn-1.jpg|[[Cyprichromini]] (E): ''[[Cyprichromis microlepidotus]]'' and other members of this tribe are open-water [[planktivore]]s<ref>{{cite iucn |author=Bigirimana, C. |date=2006 |title=''Cyprichromis microlepidotus'' |volume=2006 |article-number=e.T60487A12363286 |doi=10.2305/IUCN.UK.2006.RLTS.T60487A12363286.en |access-date=13 November 2021}}</ref><ref name=Smith1998>Smith, M.P. (1998). Lake Tanganyikan Cichlids, pp. 9–10. {{ISBN|0-7641-0615-5}}</ref>
File:Ophthalmotilapia nasuta Kipili.jpg|[[Ectodini]] (E): ''[[Ophthalmotilapia nasuta]]'' (male) is [[sexually dimorphic]], males being more colorful with longer fins and nose<ref>{{Cite web |title=Ophthalmotilapia nasuta |website=Seriously Fish |url=https://www.seriouslyfish.com/species/ophthalmotilapia-nasuta/ |access-date=2023-03-11 |archive-date=11 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230311162708/https://www.seriouslyfish.com/species/ophthalmotilapia-nasuta/ |url-status=live }}</ref>
File:Eretmodus-sp-kavala1.jpg|[[Eretmodini]] (E): ''[[Eretmodus cyanostictus]]'' lives near the bottom in the turbulent, coastal [[surf zone]],<ref>{{FishBase | genus = Eretmodus | species = cyanostictus | month = April| year = 2017}}</ref> like other members of its tribe<ref name=Smith1998/>
File:Astatotilapia burtoni.png|[[Haplochromini]]: ''[[Astatotilapia burtoni]]'' is one of the few Tanganyika species,<ref name="FishbaseList">{{Cite web |title=Species in the Tanganyika |url=https://www.fishbase.se/TrophicEco/FishEcoList.php?ve_code=4 |access-date=2023-03-11 |type=table |website=www.fishbase.se |archive-date=11 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230311162720/https://www.fishbase.se/TrophicEco/FishEcoList.php?ve_code=4 |url-status=live }}</ref> unlike other [[African Great Lakes]] where most belong to this tribe<ref name=Lowe2009>{{cite journal |last1=Lowe-McConnell |first1=R |year=2009 |title=Fisheries and cichlid evolution in the African Great Lakes: progress and problems |journal=Freshwater Reviews |volume=2 |issue=2 |pages=131–151 |doi=10.1608/frj-2.2.2 |s2cid=54011001}}</ref>
File:Schachbrett-Schlankcichlide.jpg|[[Lamprologini]] (E): ''[[Julidochromis marlieri]]'' is popular in the [[aquarium]] trade where members of the genus are known as "Julies"<ref>{{Cite web |title=Julidochromis marlieri (Marlier's Julie) |website=Seriously Fish |url=https://www.seriouslyfish.com/species/julidochromis-marlieri/ |access-date=2023-03-11 |archive-date=11 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230311162711/https://www.seriouslyfish.com/species/julidochromis-marlieri/ |url-status=live }}</ref>
File:Gnathochromis premaxillaris.jpg|[[Limnochromini]] (E): ''[[Gnathochromis permaxillaris]]'' is a [[Planktivore|zooplanktivore]] with an unusual protractile mouth<ref>{{cite iucn |author=Bigirimana, C. |date=2006 |title=''Gnathochromis permaxillaris'' |volume=2006 |article-number=e.T60493A12364587 |doi=10.2305/IUCN.UK.2006.RLTS.T60493A12364587.en |access-date=13 November 2021}}</ref>
File:Perissodus microlepis juvenile in aquarium.jpg|[[Perissodini]] (E): ''[[Perissodus microlepis]]'', a specialized [[scale-eating]] species<ref>{{cite journal |last1=Stewart |first1=T.A. |last2=Albertson |first2=R.C. |year=2010 |title=Evolution of a unique predatory feeding apparatus: functional anatomy, development and a genetic locus for jaw laterality in Lake Tanganyika scale-eating cichlids |journal=BMC Biology |volume=8 |issue=1 |page=8 |doi=10.1186/1741-7007-8-8 |pmid=20102595 |pmc=2828976 |doi-access=free}}</ref>
File:Oreochromis tanganicae (Günther).jpg|[[Tilapiini]]: ''[[Oreochromis tanganicae]]'' is one of the most common coastal species found in local [[fish market]]s<ref>{{cite iucn |author=Ntakimazi, G. |date=2006 |title=''Oreochromis tanganicae'' |volume=2006 |article-number=e.T60625A12387918 |doi=10.2305/IUCN.UK.2006.RLTS.T60625A12387918.en |access-date=13 November 2021}}</ref>
File:TropheusspRed200.jpg|[[Tropheini]] (E): ''[[Tropheus moorii]]'' ("red" Chimba [[Polymorphism (biology)|morph]]) is highly variable and the [[Taxonomy (biology)|taxonomy]] of some of the morphs is questionable<ref>Begon, M.; and A.H. Fitter (1995). Advances in Ecological Research, vol. 26, p. 203. {{ISBN|0-12-013926-X}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Salzburger |last2=Niederstätter |last3=Brandstätter |last4=Berger |last5=Parson |last6=Snoeks |last7=Sturmbauer |year=2006 |title=Colour-assortative mating among populations of Tropheus moorii, a cichlid fish from Lake Tanganyika, East Africa |journal=Proc Biol Sci |volume=273 |issue=1584 |pages=257–266 |doi=10.1098/rspb.2005.3321 |pmid=16543167 |pmc=1560039}}</ref><ref>{{Cite web |title=Tropheus Genus Evolution |url=http://www.cichlidworld.eu/clanky/evolucia_tropheus_e.htm |access-date=2023-03-11 |website=Cichlid World |author1=Robert Toman |date=2017 |archive-date=19 September 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210919232102/http://www.cichlidworld.eu/clanky/evolucia_tropheus_e.htm }}</ref>
</gallery>
g3sszv8v08axq0m8b9z3g3ogbaa3vau
140769
140768
2026-06-18T18:01:21Z
Kalakpagh
2501
Updated Content
140769
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[File:View of Kagongo Ward.jpg|thumb|Lake Tanganyika eastern shore in Kagongo Ward, [[Kigoma Region]], Tanzania]]'''Lake Tanganyika''' ({{IPAc-en|ˌ|t|æ|ŋ|ɡ|ə|n|ˈ|j|iː|k|ə|,_|-|ɡ|æ|n|-}} {{respell|TANG|gən|YEE|kə|,_-|gan|-}};<ref>{{cite LPD|3}}</ref> {{langx|rn|Ikiyaga ca Tanganyika}}) nyɛla gbaŋsabila mɔɣ'titali.<ref>{{Cite book |last=Burton |first=Richard Francis |editor-first=Charles |editor-last=Richards |title=Burton and Lake Tanganyika |date=1965 |publisher=East African Literature Bureau |location=Dar Es Salaam |oclc=180480726}}</ref> Di ni nyɛ dunia zaa lake din pahiri ayi mɔɣa din mali kom pam ka nyɛ din lahi pahiri ayi di yi ka mɔɣa din ʒilimi puuni, di nyɛla din doli Lake Baikal din be Siberia nyaaŋa.<ref name=zambiatour>{{cite web |url=http://www.zambiatourism.com/destinations/lakes/lake-tanganyika |title=Lake Tanganyika |work=www.zambiatourism.com |access-date=2008-03-14 |archive-date=22 April 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150422001337/http://www.zambiatourism.com/destinations/lakes/lake-tanganyika |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |last=Lewis |first=R. |url=https://news.brown.edu/articles/2010/05/tanganyika |title=Brown Geologists Show Unprecedented Warming in Lake Tanganyika |publisher=Brown University |date=16 May 2010 |access-date=25 March 2017 |archive-date=26 March 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170326051107/https://news.brown.edu/articles/2010/05/tanganyika |url-status=live }}</ref> Di ni nyɛ dunia zaa lakenima din waɣa gari di taba maa zaa.<ref name=zambiatour/> Di lahi nyɛla din do buyobu zuɣu dunia Lakenima puuni di yi kana galisim polo.<ref>{{Cite web |title=World’s largest lakes {{!}} Description, Area, & Facts {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/topic/worlds-largest-lakes-2228655 |access-date=2025-10-18 |website=www.britannica.com |language=en}}</ref> Lake ŋɔ nyɛla din kpɛ tiŋgbana anahi ni [[Tanzania]], [[Democratic Republic of the Congo]] ( DRC), [[Burundi]], n-ti pahi [[Zambia]]—ka Tanzania nyɛ din mali li kamani kɔbigi puuni vaabu pihinahi ni ayobu ka DRC mali kɔbigi puuni vaabu pihinahi. Di nyɛla din ʒiri [[Lukuga River|Lukuga Mɔɣili]] chani nti luri [[Congo River|Congo Mɔɣili]] ka di nyɛ din laɣim taba chaŋ nti lu Banana, [[Democratic Republic of the Congo]], Atlantic Ocean.<ref name=asdf />
==Kom nahingbana ==
[[File:Clear lake Kagongo Ward.jpg|thumb|Clear water lake of Lake Tanganyika in Kagongo Ward, Kigoma Region, Tanzania]]
Lake ŋɔ kom nyɛla "alkaline" ni pH kamani dibaa awɔi ʒiliŋ kamani {{cvt|0-100|m|ft|-1}}.<ref name=Wever2005>{{cite journal |last1=De |first1=Wever |last2=Muylaert |last3=der Gucht |first3=Van |last4=Pirlot |last5=Cocquyt |last6=Descy |last7=Plisnier |last8=Vyverman |year=2005 |title=Bacterial Community Composition in Lake Tanganyika: Vertical and Horizontal Heterogeneity |journal=Appl Environ Microbiol |volume=71 |issue=9 |pages=5029–5037 |doi=10.1128/AEM.71.9.5029-5037.2005 |pmid=16151083 |pmc=1214687 |bibcode=2005ApEnM..71.5029D}}</ref> Din bɔŋɔ gbunni zaŋ chaŋ nyɛla 8.7, ka nyɛ din tooi boori labirina kamani 8.3–8.5 kom maa ni yaɣa pam zaŋ n-ti Tanganyika.<ref name=Wever2005/> Lala niŋsim ŋɔ ŋmahinli nyɛla din be niɣilim buɣim yaɣili maa bin din gbaai kamani 670 μS/cm mɔɣili maa zuɣusaa zaŋ chaŋ 690 μS/cm mɔɣili ŋɔ gbunni.<ref name=Wever2005/>
Di zuɣusaa tulim nyɛla kamani {{cvt|24|C|F}} mɔɣili maa wulinluhili polo Silimiin goli August piligu ka nyɛ {{cvt|28|-|29|C|F}} saa mibu saha bin din gbaai Silimin goli March zaŋ chaŋ Silimiin goli April.<ref name=Edmond1993>{{cite journal |last1=Edmond |last2=Stallard |last3=Craigh |last4=Weiss |last5=Coulter |year=1993 |title=Nutrient chemistry of the water column of Lake Tanganyika |journal=Limnol. Oceanogr. |volume=38 |issue=4 |pages=725–738 |doi=10.4319/lo.1993.38.4.0725 |bibcode=1993LimOc..38..725E |doi-access=free}}</ref> Mɔɣili maa ʒiliŋ din gari {{cvt|400|m|ft}}, tulim maa nyɛla din zaya {{cvt|23.1|-|23.4|C|F}}.<ref name=Reilly2003>{{Cite journal |last1=O'Reilly |first1=Catherine M. |last2=Alin |first2=Simone R. |last3=Plisnier |first3=Pierre-Denis |last4=Cohen |first4=Andrew S. |last5=Mckee |first5=Brent A. |date=August 14, 2003 |title=Climate change decreases aquatic ecosystem productivity of Lake Tanganyika, Africa |doi=10.1038/nature01833 |pmid=12917682 |journal=Nature |volume=424 |issue=6950 |pages=766–768 |bibcode=2003Natur.424..766O |s2cid=1637315}}</ref> Kom maa nyɛla din tula tum 19th century ka din bɔŋɔ daliri nyɛ dunia zaa tulim tum yuuni 1950s.<ref name=Jensen2016>{{cite web |author=Jensen, M.R. |title=Lake Tanganyika Fisheries Declining From Global Warming |url=https://uanews.arizona.edu/story/lake-tanganyika-fisheries-declining-global-warming |publisher=University of Arizona |date=8 August 2016 |access-date=5 March 2018 |archive-date=6 March 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180306085806/https://uanews.arizona.edu/story/lake-tanganyika-fisheries-declining-global-warming |url-status=live }}</ref>
Mɔɣili maa nyɛla din tooi kpɛri kom pam shiɣuni amaa ka di ʒiliŋ nyɛ din bi boori paari {{cvt|150|m|ft}}.<ref name=Edmond1993/><ref name=Lowe2003>{{cite journal |last1=Lowe-McConnell |first1=R.H. |year=2003 |title=Recent research in the African Great Lakes: Fisheries, biodiversity and cichlid evolution |journal=Freshwater Forum |volume=20 |issue=1 |pages=4–64}}</ref><ref>Hutter; Yongqi; and Chubarenko (2011). Physics of Lakes, volume 1: Foundation of the Mathematical and Physical Background. P. 11. {{ISBN|978-3-642-15178-1}}.</ref> Din bɔŋɔ nyɛla din wuhiri ni di ka pɔhim di gbuuni pam yaɣa ni ka di nyɛ din ka anfaani zaŋ n-ti zahim mini binshɛŋa din bori pohim ka be kom maa puuni ni. Di wulinpuhili polo ʒiliŋ nyɛla {{cvt|240-250|m|ft}}.<ref name="Wright2006">Wright, J.J.; and L.M. Page (2006). Taxonomic revision of Lake Tanganyikan Synodontis (Siluriformes: Mochokidae). Florida Mus. Nat. Hist. Bull. 46(4): 99–154.</ref><ref name="McConnell1987">Lowe-McConnell, R.H. (1987). Ecological Studies in Tropical Fish Communities. {{ISBN|0-521-28064-8}}.</ref> <ref>{{Cite journal |last1=Ryan |first1=Emily |last2=Todd |first2=Jonathan A. |last3=McGlue |first3=Michael |last4=Kimirei |first4=Ismael |last5=Soreghan |first5=Michael |title=Variation in Taphonomic Character of Shell Beds in Lake Tanganyika, Africa: Paleoenvironmental and Stratigraphic Implications of Shell Beds in Lakes |series=Geological Society of America Abstracts with Programs |date=2017 |article-number=304608 |publisher=Geological Society of America |doi=10.1130/abs/2017am-304608}}</ref>
<gallery mode="packed" perrow="5" caption="Cichlid tribes in Lake Tanganyika (E = tribe endemic or near-endemic)">
File:Bathybates ferox.jpg|[[Bathybatini]] (E): ''[[Bathybates ferox]]'' is [[benthic]] and [[piscivorous]], but the genus also includes pelagic species.<ref name="Kirchberger2012">{{cite journal |last1=Kirchberger |last2=Sefc |last3=Sturmbauer |last4=Koblmuller |year=2012 |title=Evolutionary History of Lake Tanganyika's Predatory Deepwater Cichlids |journal=International Journal of Evolutionary Biology |volume=2012 |article-number=716209 |doi=10.1155/2012/716209 |pmid=22675652 |pmc=3362839 |doi-access=free}}</ref> The tribe is sometimes split in three, others being [[Hemibatini]] and [[Trematocarini]]<ref>{{Cite journal |last1=Meyer |last2=Matchiner |last3=Salburger |year=2015 |title=Lake Tanganyika—A 'Melting Pot' of Ancient and Young Cichlid Lineages (Teleostei: Cichlidae)? |journal=PLOS ONE |volume=10 |issue=7 |doi=10.1371/journal.pone.0125043 |pmid=25928886 |article-number=e0125043 |pmc=4415804 |bibcode=2015PLoSO..1025043W |doi-access=free}}</ref><ref name=Weiss2015>{{Cite journal |last1=Weiss |last2=Cotterill |last3=Schliewen |year=2015 |title=A tribal level phylogeny of Lake Tanganyika cichlid fishes based on a genomic multi-marker approach |journal=Molecular Phylogenetics and Evolution |volume=83 |pages=56–71 |doi=10.1016/j.ympev.2014.10.009 |pmid=25433288 |pmc=4334724}}</ref>
File:Benthochromis tricoti.jpg|[[Benthochromini]] (E): ''[[Benthochromis horii]]'' was scientifically described in 2008, but has often been misidentifed as ''[[Benthochromis tricoti|B. tricoti]]''<ref>{{cite journal |title=Description of a new cichlid fish species of the genus Benthochromis (Perciformes: Cichlidae) from Lake Tanganyika |last1=Takahashi |journal=Journal of Fish Biology |volume=72 |issue=3 |pages=603–613 |year=2008 |doi=10.1111/j.1095-8649.2007.01727.x |first1=T.|bibcode=2008JFBio..72..603T }}</ref>
File:DKoehl Boulengerochromis microlepis.jpg|[[Boulengerochromini]] (E): ''[[Boulengerochromis microlepis]]'' is one of the world's largest cichlids<ref name="PracFishKeepLarge">{{cite web |url=http://www.practicalfishkeeping.co.uk/features/articles/the-10-biggest-cichlids |title=The 10 biggest cichlids |publisher=Practical Fishkeeping |date=13 June 2016 |access-date=17 March 2017 |archive-date=20 March 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170320052647/http://www.practicalfishkeeping.co.uk/features/articles/the-10-biggest-cichlids |url-status=live }}</ref> and only member of its tribe<ref name=Weiss2015/>
File:Cyphotilapia frontosa2.jpg|[[Cyphotilapiini]] (E): ''[[Cyphotilapia frontosa]]'', one of only two similar species in the [[Tribe (biology)|tribe]]<ref>{{cite journal |last1=Takahashi |first1=T. |last2=Nakaya |first2=K. |year=2003 |title=New species of Cyphotilapia (Perciformes: Cichlidae) from Lake Tanganyika, Africa |journal=Copeia |volume=2003 |issue=4 |pages=824–832 |doi=10.1643/ia03-148.1 |s2cid=83854866}}</ref>
File:Kleinschuppiger Kaerpflingsbuntbarsch Cyprichromis microlepidotus Tierpark Hellabrunn-1.jpg|[[Cyprichromini]] (E): ''[[Cyprichromis microlepidotus]]'' and other members of this tribe are open-water [[planktivore]]s<ref>{{cite iucn |author=Bigirimana, C. |date=2006 |title=''Cyprichromis microlepidotus'' |volume=2006 |article-number=e.T60487A12363286 |doi=10.2305/IUCN.UK.2006.RLTS.T60487A12363286.en |access-date=13 November 2021}}</ref><ref name=Smith1998>Smith, M.P. (1998). Lake Tanganyikan Cichlids, pp. 9–10. {{ISBN|0-7641-0615-5}}</ref>
File:Ophthalmotilapia nasuta Kipili.jpg|[[Ectodini]] (E): ''[[Ophthalmotilapia nasuta]]'' (male) is [[sexually dimorphic]], males being more colorful with longer fins and nose<ref>{{Cite web |title=Ophthalmotilapia nasuta |website=Seriously Fish |url=https://www.seriouslyfish.com/species/ophthalmotilapia-nasuta/ |access-date=2023-03-11 |archive-date=11 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230311162708/https://www.seriouslyfish.com/species/ophthalmotilapia-nasuta/ |url-status=live }}</ref>
File:Eretmodus-sp-kavala1.jpg|[[Eretmodini]] (E): ''[[Eretmodus cyanostictus]]'' lives near the bottom in the turbulent, coastal [[surf zone]],<ref>{{FishBase | genus = Eretmodus | species = cyanostictus | month = April| year = 2017}}</ref> like other members of its tribe<ref name=Smith1998/>
File:Astatotilapia burtoni.png|[[Haplochromini]]: ''[[Astatotilapia burtoni]]'' is one of the few Tanganyika species,<ref name="FishbaseList">{{Cite web |title=Species in the Tanganyika |url=https://www.fishbase.se/TrophicEco/FishEcoList.php?ve_code=4 |access-date=2023-03-11 |type=table |website=www.fishbase.se |archive-date=11 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230311162720/https://www.fishbase.se/TrophicEco/FishEcoList.php?ve_code=4 |url-status=live }}</ref> unlike other [[African Great Lakes]] where most belong to this tribe<ref name=Lowe2009>{{cite journal |last1=Lowe-McConnell |first1=R |year=2009 |title=Fisheries and cichlid evolution in the African Great Lakes: progress and problems |journal=Freshwater Reviews |volume=2 |issue=2 |pages=131–151 |doi=10.1608/frj-2.2.2 |s2cid=54011001}}</ref>
File:Schachbrett-Schlankcichlide.jpg|[[Lamprologini]] (E): ''[[Julidochromis marlieri]]'' is popular in the [[aquarium]] trade where members of the genus are known as "Julies"<ref>{{Cite web |title=Julidochromis marlieri (Marlier's Julie) |website=Seriously Fish |url=https://www.seriouslyfish.com/species/julidochromis-marlieri/ |access-date=2023-03-11 |archive-date=11 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230311162711/https://www.seriouslyfish.com/species/julidochromis-marlieri/ |url-status=live }}</ref>
File:Gnathochromis premaxillaris.jpg|[[Limnochromini]] (E): ''[[Gnathochromis permaxillaris]]'' is a [[Planktivore|zooplanktivore]] with an unusual protractile mouth<ref>{{cite iucn |author=Bigirimana, C. |date=2006 |title=''Gnathochromis permaxillaris'' |volume=2006 |article-number=e.T60493A12364587 |doi=10.2305/IUCN.UK.2006.RLTS.T60493A12364587.en |access-date=13 November 2021}}</ref>
File:Perissodus microlepis juvenile in aquarium.jpg|[[Perissodini]] (E): ''[[Perissodus microlepis]]'', a specialized [[scale-eating]] species<ref>{{cite journal |last1=Stewart |first1=T.A. |last2=Albertson |first2=R.C. |year=2010 |title=Evolution of a unique predatory feeding apparatus: functional anatomy, development and a genetic locus for jaw laterality in Lake Tanganyika scale-eating cichlids |journal=BMC Biology |volume=8 |issue=1 |page=8 |doi=10.1186/1741-7007-8-8 |pmid=20102595 |pmc=2828976 |doi-access=free}}</ref>
File:Oreochromis tanganicae (Günther).jpg|[[Tilapiini]]: ''[[Oreochromis tanganicae]]'' is one of the most common coastal species found in local [[fish market]]s<ref>{{cite iucn |author=Ntakimazi, G. |date=2006 |title=''Oreochromis tanganicae'' |volume=2006 |article-number=e.T60625A12387918 |doi=10.2305/IUCN.UK.2006.RLTS.T60625A12387918.en |access-date=13 November 2021}}</ref>
File:TropheusspRed200.jpg|[[Tropheini]] (E): ''[[Tropheus moorii]]'' ("red" Chimba [[Polymorphism (biology)|morph]]) is highly variable and the [[Taxonomy (biology)|taxonomy]] of some of the morphs is questionable<ref>Begon, M.; and A.H. Fitter (1995). Advances in Ecological Research, vol. 26, p. 203. {{ISBN|0-12-013926-X}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Salzburger |last2=Niederstätter |last3=Brandstätter |last4=Berger |last5=Parson |last6=Snoeks |last7=Sturmbauer |year=2006 |title=Colour-assortative mating among populations of Tropheus moorii, a cichlid fish from Lake Tanganyika, East Africa |journal=Proc Biol Sci |volume=273 |issue=1584 |pages=257–266 |doi=10.1098/rspb.2005.3321 |pmid=16543167 |pmc=1560039}}</ref><ref>{{Cite web |title=Tropheus Genus Evolution |url=http://www.cichlidworld.eu/clanky/evolucia_tropheus_e.htm |access-date=2023-03-11 |website=Cichlid World |author1=Robert Toman |date=2017 |archive-date=19 September 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210919232102/http://www.cichlidworld.eu/clanky/evolucia_tropheus_e.htm }}</ref>
</gallery>
===Other fish===
[[File:Lamprichthys tanganicanus.JPG|thumb|The [[Tanganyika killifish]] (''Lamprichthys tanganicanus'') is the only member of its genus<ref>{{FishBase genus | genus = Lamprichthys | month = March| year = 2017}}</ref>]]
Lake Tanganyika nyɛla yiŋa zaŋ n-ti zahim balibu din gari pihinii zaŋ n-ti "non-cichlid" zahim ka mali kamani kɔbigi puuni vaabu pihiyobu zahim zaŋ n-ti cichlid .<ref name=Wright2006/><ref name="LTBP">{{Cite web |website=IW:LEARN {{pipe}} Documents |author1=Kelly West |title=Results and Experiences of the UNDP/GEF Conservation Initiative (RAF/92/G32) in Burundi, D.R. Congo, Tanzania, and Zambia |url=https://iwlearn.net/documents/6644 |access-date=2023-03-11 |date=28 February 2001 |archive-date=11 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230311162707/https://iwlearn.net/documents/6644 |url-status=live }}</ref><ref name=Brown2011>{{cite journal |last1=Brown |last2=Britz |last3=Bills |last4=Rüber |last5=Day |year=2011 |title=Pectoral fin loss in the Mastacembelidae: a new species from Lake Tanganyika |journal=Journal of Zoology |volume=284 |issue=4 |pages=286–293 |doi=10.1111/j.1469-7998.2011.00804.x}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Wright |first1=J.J. |last2=Bailey |first2=R.M. |year=2012 |title=Systematic revision of the formerly monotypic genus Tanganikallabes (Siluriformes: Clariidae) |url=https://deepblue.lib.umich.edu/bitstream/2027.42/91200/1/j.1096-3642.2011.00789.x.pdf |journal=Zoological Journal of the Linnean Society |volume=165 |issue=1 |pages=121–142 |doi=10.1111/j.1096-3642.2011.00789.x |doi-access=free}}</ref>[[File:Fishing boat in Kagongo Ward.jpg|thumb|Fishing Boat in Kagongo Ward, Kigoma District]]
[[File:Fisherman on Lake Tanganyika.jpg|thumb|200px|right|Fishermen on Lake Tanganyika]]
nh23x8022mewoqcy2ft0m9qmw6kw401
140770
140769
2026-06-18T18:02:21Z
Kalakpagh
2501
Updated Content
140770
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[File:View of Kagongo Ward.jpg|thumb|Lake Tanganyika eastern shore in Kagongo Ward, [[Kigoma Region]], Tanzania]]'''Lake Tanganyika''' ({{IPAc-en|ˌ|t|æ|ŋ|ɡ|ə|n|ˈ|j|iː|k|ə|,_|-|ɡ|æ|n|-}} {{respell|TANG|gən|YEE|kə|,_-|gan|-}};<ref>{{cite LPD|3}}</ref> {{langx|rn|Ikiyaga ca Tanganyika}}) nyɛla gbaŋsabila mɔɣ'titali.<ref>{{Cite book |last=Burton |first=Richard Francis |editor-first=Charles |editor-last=Richards |title=Burton and Lake Tanganyika |date=1965 |publisher=East African Literature Bureau |location=Dar Es Salaam |oclc=180480726}}</ref> Di ni nyɛ dunia zaa lake din pahiri ayi mɔɣa din mali kom pam ka nyɛ din lahi pahiri ayi di yi ka mɔɣa din ʒilimi puuni, di nyɛla din doli Lake Baikal din be Siberia nyaaŋa.<ref name=zambiatour>{{cite web |url=http://www.zambiatourism.com/destinations/lakes/lake-tanganyika |title=Lake Tanganyika |work=www.zambiatourism.com |access-date=2008-03-14 |archive-date=22 April 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150422001337/http://www.zambiatourism.com/destinations/lakes/lake-tanganyika |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |last=Lewis |first=R. |url=https://news.brown.edu/articles/2010/05/tanganyika |title=Brown Geologists Show Unprecedented Warming in Lake Tanganyika |publisher=Brown University |date=16 May 2010 |access-date=25 March 2017 |archive-date=26 March 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170326051107/https://news.brown.edu/articles/2010/05/tanganyika |url-status=live }}</ref> Di ni nyɛ dunia zaa lakenima din waɣa gari di taba maa zaa.<ref name=zambiatour/> Di lahi nyɛla din do buyobu zuɣu dunia Lakenima puuni di yi kana galisim polo.<ref>{{Cite web |title=World’s largest lakes {{!}} Description, Area, & Facts {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/topic/worlds-largest-lakes-2228655 |access-date=2025-10-18 |website=www.britannica.com |language=en}}</ref> Lake ŋɔ nyɛla din kpɛ tiŋgbana anahi ni [[Tanzania]], [[Democratic Republic of the Congo]] ( DRC), [[Burundi]], n-ti pahi [[Zambia]]—ka Tanzania nyɛ din mali li kamani kɔbigi puuni vaabu pihinahi ni ayobu ka DRC mali kɔbigi puuni vaabu pihinahi. Di nyɛla din ʒiri [[Lukuga River|Lukuga Mɔɣili]] chani nti luri [[Congo River|Congo Mɔɣili]] ka di nyɛ din laɣim taba chaŋ nti lu Banana, [[Democratic Republic of the Congo]], Atlantic Ocean.<ref name=asdf />
==Kom nahingbana ==
[[File:Clear lake Kagongo Ward.jpg|thumb|Clear water lake of Lake Tanganyika in Kagongo Ward, Kigoma Region, Tanzania]]
Lake ŋɔ kom nyɛla "alkaline" ni pH kamani dibaa awɔi ʒiliŋ kamani {{cvt|0-100|m|ft|-1}}.<ref name=Wever2005>{{cite journal |last1=De |first1=Wever |last2=Muylaert |last3=der Gucht |first3=Van |last4=Pirlot |last5=Cocquyt |last6=Descy |last7=Plisnier |last8=Vyverman |year=2005 |title=Bacterial Community Composition in Lake Tanganyika: Vertical and Horizontal Heterogeneity |journal=Appl Environ Microbiol |volume=71 |issue=9 |pages=5029–5037 |doi=10.1128/AEM.71.9.5029-5037.2005 |pmid=16151083 |pmc=1214687 |bibcode=2005ApEnM..71.5029D}}</ref> Din bɔŋɔ gbunni zaŋ chaŋ nyɛla 8.7, ka nyɛ din tooi boori labirina kamani 8.3–8.5 kom maa ni yaɣa pam zaŋ n-ti Tanganyika.<ref name=Wever2005/> Lala niŋsim ŋɔ ŋmahinli nyɛla din be niɣilim buɣim yaɣili maa bin din gbaai kamani 670 μS/cm mɔɣili maa zuɣusaa zaŋ chaŋ 690 μS/cm mɔɣili ŋɔ gbunni.<ref name=Wever2005/>
Di zuɣusaa tulim nyɛla kamani {{cvt|24|C|F}} mɔɣili maa wulinluhili polo Silimiin goli August piligu ka nyɛ {{cvt|28|-|29|C|F}} saa mibu saha bin din gbaai Silimin goli March zaŋ chaŋ Silimiin goli April.<ref name=Edmond1993>{{cite journal |last1=Edmond |last2=Stallard |last3=Craigh |last4=Weiss |last5=Coulter |year=1993 |title=Nutrient chemistry of the water column of Lake Tanganyika |journal=Limnol. Oceanogr. |volume=38 |issue=4 |pages=725–738 |doi=10.4319/lo.1993.38.4.0725 |bibcode=1993LimOc..38..725E |doi-access=free}}</ref> Mɔɣili maa ʒiliŋ din gari {{cvt|400|m|ft}}, tulim maa nyɛla din zaya {{cvt|23.1|-|23.4|C|F}}.<ref name=Reilly2003>{{Cite journal |last1=O'Reilly |first1=Catherine M. |last2=Alin |first2=Simone R. |last3=Plisnier |first3=Pierre-Denis |last4=Cohen |first4=Andrew S. |last5=Mckee |first5=Brent A. |date=August 14, 2003 |title=Climate change decreases aquatic ecosystem productivity of Lake Tanganyika, Africa |doi=10.1038/nature01833 |pmid=12917682 |journal=Nature |volume=424 |issue=6950 |pages=766–768 |bibcode=2003Natur.424..766O |s2cid=1637315}}</ref> Kom maa nyɛla din tula tum 19th century ka din bɔŋɔ daliri nyɛ dunia zaa tulim tum yuuni 1950s.<ref name=Jensen2016>{{cite web |author=Jensen, M.R. |title=Lake Tanganyika Fisheries Declining From Global Warming |url=https://uanews.arizona.edu/story/lake-tanganyika-fisheries-declining-global-warming |publisher=University of Arizona |date=8 August 2016 |access-date=5 March 2018 |archive-date=6 March 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180306085806/https://uanews.arizona.edu/story/lake-tanganyika-fisheries-declining-global-warming |url-status=live }}</ref>
Mɔɣili maa nyɛla din tooi kpɛri kom pam shiɣuni amaa ka di ʒiliŋ nyɛ din bi boori paari {{cvt|150|m|ft}}.<ref name=Edmond1993/><ref name=Lowe2003>{{cite journal |last1=Lowe-McConnell |first1=R.H. |year=2003 |title=Recent research in the African Great Lakes: Fisheries, biodiversity and cichlid evolution |journal=Freshwater Forum |volume=20 |issue=1 |pages=4–64}}</ref><ref>Hutter; Yongqi; and Chubarenko (2011). Physics of Lakes, volume 1: Foundation of the Mathematical and Physical Background. P. 11. {{ISBN|978-3-642-15178-1}}.</ref> Din bɔŋɔ nyɛla din wuhiri ni di ka pɔhim di gbuuni pam yaɣa ni ka di nyɛ din ka anfaani zaŋ n-ti zahim mini binshɛŋa din bori pohim ka be kom maa puuni ni. Di wulinpuhili polo ʒiliŋ nyɛla {{cvt|240-250|m|ft}}.<ref name="Wright2006">Wright, J.J.; and L.M. Page (2006). Taxonomic revision of Lake Tanganyikan Synodontis (Siluriformes: Mochokidae). Florida Mus. Nat. Hist. Bull. 46(4): 99–154.</ref><ref name="McConnell1987">Lowe-McConnell, R.H. (1987). Ecological Studies in Tropical Fish Communities. {{ISBN|0-521-28064-8}}.</ref> <ref>{{Cite journal |last1=Ryan |first1=Emily |last2=Todd |first2=Jonathan A. |last3=McGlue |first3=Michael |last4=Kimirei |first4=Ismael |last5=Soreghan |first5=Michael |title=Variation in Taphonomic Character of Shell Beds in Lake Tanganyika, Africa: Paleoenvironmental and Stratigraphic Implications of Shell Beds in Lakes |series=Geological Society of America Abstracts with Programs |date=2017 |article-number=304608 |publisher=Geological Society of America |doi=10.1130/abs/2017am-304608}}</ref>
<gallery mode="packed" perrow="5" caption="Cichlid tribes in Lake Tanganyika (E = tribe endemic or near-endemic)">
File:Bathybates ferox.jpg|[[Bathybatini]] (E): ''[[Bathybates ferox]]'' is [[benthic]] and [[piscivorous]], but the genus also includes pelagic species.<ref name="Kirchberger2012">{{cite journal |last1=Kirchberger |last2=Sefc |last3=Sturmbauer |last4=Koblmuller |year=2012 |title=Evolutionary History of Lake Tanganyika's Predatory Deepwater Cichlids |journal=International Journal of Evolutionary Biology |volume=2012 |article-number=716209 |doi=10.1155/2012/716209 |pmid=22675652 |pmc=3362839 |doi-access=free}}</ref> The tribe is sometimes split in three, others being [[Hemibatini]] and [[Trematocarini]]<ref>{{Cite journal |last1=Meyer |last2=Matchiner |last3=Salburger |year=2015 |title=Lake Tanganyika—A 'Melting Pot' of Ancient and Young Cichlid Lineages (Teleostei: Cichlidae)? |journal=PLOS ONE |volume=10 |issue=7 |doi=10.1371/journal.pone.0125043 |pmid=25928886 |article-number=e0125043 |pmc=4415804 |bibcode=2015PLoSO..1025043W |doi-access=free}}</ref><ref name=Weiss2015>{{Cite journal |last1=Weiss |last2=Cotterill |last3=Schliewen |year=2015 |title=A tribal level phylogeny of Lake Tanganyika cichlid fishes based on a genomic multi-marker approach |journal=Molecular Phylogenetics and Evolution |volume=83 |pages=56–71 |doi=10.1016/j.ympev.2014.10.009 |pmid=25433288 |pmc=4334724}}</ref>
File:Benthochromis tricoti.jpg|[[Benthochromini]] (E): ''[[Benthochromis horii]]'' was scientifically described in 2008, but has often been misidentifed as ''[[Benthochromis tricoti|B. tricoti]]''<ref>{{cite journal |title=Description of a new cichlid fish species of the genus Benthochromis (Perciformes: Cichlidae) from Lake Tanganyika |last1=Takahashi |journal=Journal of Fish Biology |volume=72 |issue=3 |pages=603–613 |year=2008 |doi=10.1111/j.1095-8649.2007.01727.x |first1=T.|bibcode=2008JFBio..72..603T }}</ref>
File:DKoehl Boulengerochromis microlepis.jpg|[[Boulengerochromini]] (E): ''[[Boulengerochromis microlepis]]'' is one of the world's largest cichlids<ref name="PracFishKeepLarge">{{cite web |url=http://www.practicalfishkeeping.co.uk/features/articles/the-10-biggest-cichlids |title=The 10 biggest cichlids |publisher=Practical Fishkeeping |date=13 June 2016 |access-date=17 March 2017 |archive-date=20 March 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170320052647/http://www.practicalfishkeeping.co.uk/features/articles/the-10-biggest-cichlids |url-status=live }}</ref> and only member of its tribe<ref name=Weiss2015/>
File:Cyphotilapia frontosa2.jpg|[[Cyphotilapiini]] (E): ''[[Cyphotilapia frontosa]]'', one of only two similar species in the [[Tribe (biology)|tribe]]<ref>{{cite journal |last1=Takahashi |first1=T. |last2=Nakaya |first2=K. |year=2003 |title=New species of Cyphotilapia (Perciformes: Cichlidae) from Lake Tanganyika, Africa |journal=Copeia |volume=2003 |issue=4 |pages=824–832 |doi=10.1643/ia03-148.1 |s2cid=83854866}}</ref>
File:Kleinschuppiger Kaerpflingsbuntbarsch Cyprichromis microlepidotus Tierpark Hellabrunn-1.jpg|[[Cyprichromini]] (E): ''[[Cyprichromis microlepidotus]]'' and other members of this tribe are open-water [[planktivore]]s<ref>{{cite iucn |author=Bigirimana, C. |date=2006 |title=''Cyprichromis microlepidotus'' |volume=2006 |article-number=e.T60487A12363286 |doi=10.2305/IUCN.UK.2006.RLTS.T60487A12363286.en |access-date=13 November 2021}}</ref><ref name=Smith1998>Smith, M.P. (1998). Lake Tanganyikan Cichlids, pp. 9–10. {{ISBN|0-7641-0615-5}}</ref>
File:Ophthalmotilapia nasuta Kipili.jpg|[[Ectodini]] (E): ''[[Ophthalmotilapia nasuta]]'' (male) is [[sexually dimorphic]], males being more colorful with longer fins and nose<ref>{{Cite web |title=Ophthalmotilapia nasuta |website=Seriously Fish |url=https://www.seriouslyfish.com/species/ophthalmotilapia-nasuta/ |access-date=2023-03-11 |archive-date=11 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230311162708/https://www.seriouslyfish.com/species/ophthalmotilapia-nasuta/ |url-status=live }}</ref>
File:Eretmodus-sp-kavala1.jpg|[[Eretmodini]] (E): ''[[Eretmodus cyanostictus]]'' lives near the bottom in the turbulent, coastal [[surf zone]],<ref>{{FishBase | genus = Eretmodus | species = cyanostictus | month = April| year = 2017}}</ref> like other members of its tribe<ref name=Smith1998/>
File:Astatotilapia burtoni.png|[[Haplochromini]]: ''[[Astatotilapia burtoni]]'' is one of the few Tanganyika species,<ref name="FishbaseList">{{Cite web |title=Species in the Tanganyika |url=https://www.fishbase.se/TrophicEco/FishEcoList.php?ve_code=4 |access-date=2023-03-11 |type=table |website=www.fishbase.se |archive-date=11 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230311162720/https://www.fishbase.se/TrophicEco/FishEcoList.php?ve_code=4 |url-status=live }}</ref> unlike other [[African Great Lakes]] where most belong to this tribe<ref name=Lowe2009>{{cite journal |last1=Lowe-McConnell |first1=R |year=2009 |title=Fisheries and cichlid evolution in the African Great Lakes: progress and problems |journal=Freshwater Reviews |volume=2 |issue=2 |pages=131–151 |doi=10.1608/frj-2.2.2 |s2cid=54011001}}</ref>
File:Schachbrett-Schlankcichlide.jpg|[[Lamprologini]] (E): ''[[Julidochromis marlieri]]'' is popular in the [[aquarium]] trade where members of the genus are known as "Julies"<ref>{{Cite web |title=Julidochromis marlieri (Marlier's Julie) |website=Seriously Fish |url=https://www.seriouslyfish.com/species/julidochromis-marlieri/ |access-date=2023-03-11 |archive-date=11 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230311162711/https://www.seriouslyfish.com/species/julidochromis-marlieri/ |url-status=live }}</ref>
File:Gnathochromis premaxillaris.jpg|[[Limnochromini]] (E): ''[[Gnathochromis permaxillaris]]'' is a [[Planktivore|zooplanktivore]] with an unusual protractile mouth<ref>{{cite iucn |author=Bigirimana, C. |date=2006 |title=''Gnathochromis permaxillaris'' |volume=2006 |article-number=e.T60493A12364587 |doi=10.2305/IUCN.UK.2006.RLTS.T60493A12364587.en |access-date=13 November 2021}}</ref>
File:Perissodus microlepis juvenile in aquarium.jpg|[[Perissodini]] (E): ''[[Perissodus microlepis]]'', a specialized [[scale-eating]] species<ref>{{cite journal |last1=Stewart |first1=T.A. |last2=Albertson |first2=R.C. |year=2010 |title=Evolution of a unique predatory feeding apparatus: functional anatomy, development and a genetic locus for jaw laterality in Lake Tanganyika scale-eating cichlids |journal=BMC Biology |volume=8 |issue=1 |page=8 |doi=10.1186/1741-7007-8-8 |pmid=20102595 |pmc=2828976 |doi-access=free}}</ref>
File:Oreochromis tanganicae (Günther).jpg|[[Tilapiini]]: ''[[Oreochromis tanganicae]]'' is one of the most common coastal species found in local [[fish market]]s<ref>{{cite iucn |author=Ntakimazi, G. |date=2006 |title=''Oreochromis tanganicae'' |volume=2006 |article-number=e.T60625A12387918 |doi=10.2305/IUCN.UK.2006.RLTS.T60625A12387918.en |access-date=13 November 2021}}</ref>
File:TropheusspRed200.jpg|[[Tropheini]] (E): ''[[Tropheus moorii]]'' ("red" Chimba [[Polymorphism (biology)|morph]]) is highly variable and the [[Taxonomy (biology)|taxonomy]] of some of the morphs is questionable<ref>Begon, M.; and A.H. Fitter (1995). Advances in Ecological Research, vol. 26, p. 203. {{ISBN|0-12-013926-X}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Salzburger |last2=Niederstätter |last3=Brandstätter |last4=Berger |last5=Parson |last6=Snoeks |last7=Sturmbauer |year=2006 |title=Colour-assortative mating among populations of Tropheus moorii, a cichlid fish from Lake Tanganyika, East Africa |journal=Proc Biol Sci |volume=273 |issue=1584 |pages=257–266 |doi=10.1098/rspb.2005.3321 |pmid=16543167 |pmc=1560039}}</ref><ref>{{Cite web |title=Tropheus Genus Evolution |url=http://www.cichlidworld.eu/clanky/evolucia_tropheus_e.htm |access-date=2023-03-11 |website=Cichlid World |author1=Robert Toman |date=2017 |archive-date=19 September 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210919232102/http://www.cichlidworld.eu/clanky/evolucia_tropheus_e.htm }}</ref>
</gallery>
===Zahim din pahi ===
[[File:Lamprichthys tanganicanus.JPG|thumb|The [[Tanganyika killifish]] (''Lamprichthys tanganicanus'') is the only member of its genus<ref>{{FishBase genus | genus = Lamprichthys | month = March| year = 2017}}</ref>]]
Lake Tanganyika nyɛla yiŋa zaŋ n-ti zahim balibu din gari pihinii zaŋ n-ti "non-cichlid" zahim ka mali kamani kɔbigi puuni vaabu pihiyobu zahim zaŋ n-ti cichlid .<ref name=Wright2006/><ref name="LTBP">{{Cite web |website=IW:LEARN {{pipe}} Documents |author1=Kelly West |title=Results and Experiences of the UNDP/GEF Conservation Initiative (RAF/92/G32) in Burundi, D.R. Congo, Tanzania, and Zambia |url=https://iwlearn.net/documents/6644 |access-date=2023-03-11 |date=28 February 2001 |archive-date=11 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230311162707/https://iwlearn.net/documents/6644 |url-status=live }}</ref><ref name=Brown2011>{{cite journal |last1=Brown |last2=Britz |last3=Bills |last4=Rüber |last5=Day |year=2011 |title=Pectoral fin loss in the Mastacembelidae: a new species from Lake Tanganyika |journal=Journal of Zoology |volume=284 |issue=4 |pages=286–293 |doi=10.1111/j.1469-7998.2011.00804.x}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Wright |first1=J.J. |last2=Bailey |first2=R.M. |year=2012 |title=Systematic revision of the formerly monotypic genus Tanganikallabes (Siluriformes: Clariidae) |url=https://deepblue.lib.umich.edu/bitstream/2027.42/91200/1/j.1096-3642.2011.00789.x.pdf |journal=Zoological Journal of the Linnean Society |volume=165 |issue=1 |pages=121–142 |doi=10.1111/j.1096-3642.2011.00789.x |doi-access=free}}</ref>[[File:Fishing boat in Kagongo Ward.jpg|thumb|Fishing Boat in Kagongo Ward, Kigoma District]]
[[File:Fisherman on Lake Tanganyika.jpg|thumb|200px|right|Fishermen on Lake Tanganyika]]
19ho330c4fxxs7o8q8u0muuhe6so1cq
140771
140770
2026-06-18T18:03:17Z
Kalakpagh
2501
Updated Content
140771
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[File:View of Kagongo Ward.jpg|thumb|Lake Tanganyika eastern shore in Kagongo Ward, [[Kigoma Region]], Tanzania]]'''Lake Tanganyika''' ({{IPAc-en|ˌ|t|æ|ŋ|ɡ|ə|n|ˈ|j|iː|k|ə|,_|-|ɡ|æ|n|-}} {{respell|TANG|gən|YEE|kə|,_-|gan|-}};<ref>{{cite LPD|3}}</ref> {{langx|rn|Ikiyaga ca Tanganyika}}) nyɛla gbaŋsabila mɔɣ'titali.<ref>{{Cite book |last=Burton |first=Richard Francis |editor-first=Charles |editor-last=Richards |title=Burton and Lake Tanganyika |date=1965 |publisher=East African Literature Bureau |location=Dar Es Salaam |oclc=180480726}}</ref> Di ni nyɛ dunia zaa lake din pahiri ayi mɔɣa din mali kom pam ka nyɛ din lahi pahiri ayi di yi ka mɔɣa din ʒilimi puuni, di nyɛla din doli Lake Baikal din be Siberia nyaaŋa.<ref name=zambiatour>{{cite web |url=http://www.zambiatourism.com/destinations/lakes/lake-tanganyika |title=Lake Tanganyika |work=www.zambiatourism.com |access-date=2008-03-14 |archive-date=22 April 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150422001337/http://www.zambiatourism.com/destinations/lakes/lake-tanganyika |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |last=Lewis |first=R. |url=https://news.brown.edu/articles/2010/05/tanganyika |title=Brown Geologists Show Unprecedented Warming in Lake Tanganyika |publisher=Brown University |date=16 May 2010 |access-date=25 March 2017 |archive-date=26 March 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170326051107/https://news.brown.edu/articles/2010/05/tanganyika |url-status=live }}</ref> Di ni nyɛ dunia zaa lakenima din waɣa gari di taba maa zaa.<ref name=zambiatour/> Di lahi nyɛla din do buyobu zuɣu dunia Lakenima puuni di yi kana galisim polo.<ref>{{Cite web |title=World’s largest lakes {{!}} Description, Area, & Facts {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/topic/worlds-largest-lakes-2228655 |access-date=2025-10-18 |website=www.britannica.com |language=en}}</ref> Lake ŋɔ nyɛla din kpɛ tiŋgbana anahi ni [[Tanzania]], [[Democratic Republic of the Congo]] ( DRC), [[Burundi]], n-ti pahi [[Zambia]]—ka Tanzania nyɛ din mali li kamani kɔbigi puuni vaabu pihinahi ni ayobu ka DRC mali kɔbigi puuni vaabu pihinahi. Di nyɛla din ʒiri [[Lukuga River|Lukuga Mɔɣili]] chani nti luri [[Congo River|Congo Mɔɣili]] ka di nyɛ din laɣim taba chaŋ nti lu Banana, [[Democratic Republic of the Congo]], Atlantic Ocean.<ref name=asdf />
==Kom nahingbana ==
[[File:Clear lake Kagongo Ward.jpg|thumb|Clear water lake of Lake Tanganyika in Kagongo Ward, Kigoma Region, Tanzania]]
Lake ŋɔ kom nyɛla "alkaline" ni pH kamani dibaa awɔi ʒiliŋ kamani {{cvt|0-100|m|ft|-1}}.<ref name=Wever2005>{{cite journal |last1=De |first1=Wever |last2=Muylaert |last3=der Gucht |first3=Van |last4=Pirlot |last5=Cocquyt |last6=Descy |last7=Plisnier |last8=Vyverman |year=2005 |title=Bacterial Community Composition in Lake Tanganyika: Vertical and Horizontal Heterogeneity |journal=Appl Environ Microbiol |volume=71 |issue=9 |pages=5029–5037 |doi=10.1128/AEM.71.9.5029-5037.2005 |pmid=16151083 |pmc=1214687 |bibcode=2005ApEnM..71.5029D}}</ref> Din bɔŋɔ gbunni zaŋ chaŋ nyɛla 8.7, ka nyɛ din tooi boori labirina kamani 8.3–8.5 kom maa ni yaɣa pam zaŋ n-ti Tanganyika.<ref name=Wever2005/> Lala niŋsim ŋɔ ŋmahinli nyɛla din be niɣilim buɣim yaɣili maa bin din gbaai kamani 670 μS/cm mɔɣili maa zuɣusaa zaŋ chaŋ 690 μS/cm mɔɣili ŋɔ gbunni.<ref name=Wever2005/>
Di zuɣusaa tulim nyɛla kamani {{cvt|24|C|F}} mɔɣili maa wulinluhili polo Silimiin goli August piligu ka nyɛ {{cvt|28|-|29|C|F}} saa mibu saha bin din gbaai Silimin goli March zaŋ chaŋ Silimiin goli April.<ref name=Edmond1993>{{cite journal |last1=Edmond |last2=Stallard |last3=Craigh |last4=Weiss |last5=Coulter |year=1993 |title=Nutrient chemistry of the water column of Lake Tanganyika |journal=Limnol. Oceanogr. |volume=38 |issue=4 |pages=725–738 |doi=10.4319/lo.1993.38.4.0725 |bibcode=1993LimOc..38..725E |doi-access=free}}</ref> Mɔɣili maa ʒiliŋ din gari {{cvt|400|m|ft}}, tulim maa nyɛla din zaya {{cvt|23.1|-|23.4|C|F}}.<ref name=Reilly2003>{{Cite journal |last1=O'Reilly |first1=Catherine M. |last2=Alin |first2=Simone R. |last3=Plisnier |first3=Pierre-Denis |last4=Cohen |first4=Andrew S. |last5=Mckee |first5=Brent A. |date=August 14, 2003 |title=Climate change decreases aquatic ecosystem productivity of Lake Tanganyika, Africa |doi=10.1038/nature01833 |pmid=12917682 |journal=Nature |volume=424 |issue=6950 |pages=766–768 |bibcode=2003Natur.424..766O |s2cid=1637315}}</ref> Kom maa nyɛla din tula tum 19th century ka din bɔŋɔ daliri nyɛ dunia zaa tulim tum yuuni 1950s.<ref name=Jensen2016>{{cite web |author=Jensen, M.R. |title=Lake Tanganyika Fisheries Declining From Global Warming |url=https://uanews.arizona.edu/story/lake-tanganyika-fisheries-declining-global-warming |publisher=University of Arizona |date=8 August 2016 |access-date=5 March 2018 |archive-date=6 March 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180306085806/https://uanews.arizona.edu/story/lake-tanganyika-fisheries-declining-global-warming |url-status=live }}</ref>
Mɔɣili maa nyɛla din tooi kpɛri kom pam shiɣuni amaa ka di ʒiliŋ nyɛ din bi boori paari {{cvt|150|m|ft}}.<ref name=Edmond1993/><ref name=Lowe2003>{{cite journal |last1=Lowe-McConnell |first1=R.H. |year=2003 |title=Recent research in the African Great Lakes: Fisheries, biodiversity and cichlid evolution |journal=Freshwater Forum |volume=20 |issue=1 |pages=4–64}}</ref><ref>Hutter; Yongqi; and Chubarenko (2011). Physics of Lakes, volume 1: Foundation of the Mathematical and Physical Background. P. 11. {{ISBN|978-3-642-15178-1}}.</ref> Din bɔŋɔ nyɛla din wuhiri ni di ka pɔhim di gbuuni pam yaɣa ni ka di nyɛ din ka anfaani zaŋ n-ti zahim mini binshɛŋa din bori pohim ka be kom maa puuni ni. Di wulinpuhili polo ʒiliŋ nyɛla {{cvt|240-250|m|ft}}.<ref name="Wright2006">Wright, J.J.; and L.M. Page (2006). Taxonomic revision of Lake Tanganyikan Synodontis (Siluriformes: Mochokidae). Florida Mus. Nat. Hist. Bull. 46(4): 99–154.</ref><ref name="McConnell1987">Lowe-McConnell, R.H. (1987). Ecological Studies in Tropical Fish Communities. {{ISBN|0-521-28064-8}}.</ref> <ref>{{Cite journal |last1=Ryan |first1=Emily |last2=Todd |first2=Jonathan A. |last3=McGlue |first3=Michael |last4=Kimirei |first4=Ismael |last5=Soreghan |first5=Michael |title=Variation in Taphonomic Character of Shell Beds in Lake Tanganyika, Africa: Paleoenvironmental and Stratigraphic Implications of Shell Beds in Lakes |series=Geological Society of America Abstracts with Programs |date=2017 |article-number=304608 |publisher=Geological Society of America |doi=10.1130/abs/2017am-304608}}</ref>
<gallery mode="packed" perrow="5" caption="Cichlid tribes in Lake Tanganyika (E = tribe endemic or near-endemic)">
File:Bathybates ferox.jpg|[[Bathybatini]] (E): ''[[Bathybates ferox]]'' is [[benthic]] and [[piscivorous]], but the genus also includes pelagic species.<ref name="Kirchberger2012">{{cite journal |last1=Kirchberger |last2=Sefc |last3=Sturmbauer |last4=Koblmuller |year=2012 |title=Evolutionary History of Lake Tanganyika's Predatory Deepwater Cichlids |journal=International Journal of Evolutionary Biology |volume=2012 |article-number=716209 |doi=10.1155/2012/716209 |pmid=22675652 |pmc=3362839 |doi-access=free}}</ref> The tribe is sometimes split in three, others being [[Hemibatini]] and [[Trematocarini]]<ref>{{Cite journal |last1=Meyer |last2=Matchiner |last3=Salburger |year=2015 |title=Lake Tanganyika—A 'Melting Pot' of Ancient and Young Cichlid Lineages (Teleostei: Cichlidae)? |journal=PLOS ONE |volume=10 |issue=7 |doi=10.1371/journal.pone.0125043 |pmid=25928886 |article-number=e0125043 |pmc=4415804 |bibcode=2015PLoSO..1025043W |doi-access=free}}</ref><ref name=Weiss2015>{{Cite journal |last1=Weiss |last2=Cotterill |last3=Schliewen |year=2015 |title=A tribal level phylogeny of Lake Tanganyika cichlid fishes based on a genomic multi-marker approach |journal=Molecular Phylogenetics and Evolution |volume=83 |pages=56–71 |doi=10.1016/j.ympev.2014.10.009 |pmid=25433288 |pmc=4334724}}</ref>
File:Benthochromis tricoti.jpg|[[Benthochromini]] (E): ''[[Benthochromis horii]]'' was scientifically described in 2008, but has often been misidentifed as ''[[Benthochromis tricoti|B. tricoti]]''<ref>{{cite journal |title=Description of a new cichlid fish species of the genus Benthochromis (Perciformes: Cichlidae) from Lake Tanganyika |last1=Takahashi |journal=Journal of Fish Biology |volume=72 |issue=3 |pages=603–613 |year=2008 |doi=10.1111/j.1095-8649.2007.01727.x |first1=T.|bibcode=2008JFBio..72..603T }}</ref>
File:DKoehl Boulengerochromis microlepis.jpg|[[Boulengerochromini]] (E): ''[[Boulengerochromis microlepis]]'' is one of the world's largest cichlids<ref name="PracFishKeepLarge">{{cite web |url=http://www.practicalfishkeeping.co.uk/features/articles/the-10-biggest-cichlids |title=The 10 biggest cichlids |publisher=Practical Fishkeeping |date=13 June 2016 |access-date=17 March 2017 |archive-date=20 March 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170320052647/http://www.practicalfishkeeping.co.uk/features/articles/the-10-biggest-cichlids |url-status=live }}</ref> and only member of its tribe<ref name=Weiss2015/>
File:Cyphotilapia frontosa2.jpg|[[Cyphotilapiini]] (E): ''[[Cyphotilapia frontosa]]'', one of only two similar species in the [[Tribe (biology)|tribe]]<ref>{{cite journal |last1=Takahashi |first1=T. |last2=Nakaya |first2=K. |year=2003 |title=New species of Cyphotilapia (Perciformes: Cichlidae) from Lake Tanganyika, Africa |journal=Copeia |volume=2003 |issue=4 |pages=824–832 |doi=10.1643/ia03-148.1 |s2cid=83854866}}</ref>
File:Kleinschuppiger Kaerpflingsbuntbarsch Cyprichromis microlepidotus Tierpark Hellabrunn-1.jpg|[[Cyprichromini]] (E): ''[[Cyprichromis microlepidotus]]'' and other members of this tribe are open-water [[planktivore]]s<ref>{{cite iucn |author=Bigirimana, C. |date=2006 |title=''Cyprichromis microlepidotus'' |volume=2006 |article-number=e.T60487A12363286 |doi=10.2305/IUCN.UK.2006.RLTS.T60487A12363286.en |access-date=13 November 2021}}</ref><ref name=Smith1998>Smith, M.P. (1998). Lake Tanganyikan Cichlids, pp. 9–10. {{ISBN|0-7641-0615-5}}</ref>
File:Ophthalmotilapia nasuta Kipili.jpg|[[Ectodini]] (E): ''[[Ophthalmotilapia nasuta]]'' (male) is [[sexually dimorphic]], males being more colorful with longer fins and nose<ref>{{Cite web |title=Ophthalmotilapia nasuta |website=Seriously Fish |url=https://www.seriouslyfish.com/species/ophthalmotilapia-nasuta/ |access-date=2023-03-11 |archive-date=11 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230311162708/https://www.seriouslyfish.com/species/ophthalmotilapia-nasuta/ |url-status=live }}</ref>
File:Eretmodus-sp-kavala1.jpg|[[Eretmodini]] (E): ''[[Eretmodus cyanostictus]]'' lives near the bottom in the turbulent, coastal [[surf zone]],<ref>{{FishBase | genus = Eretmodus | species = cyanostictus | month = April| year = 2017}}</ref> like other members of its tribe<ref name=Smith1998/>
File:Astatotilapia burtoni.png|[[Haplochromini]]: ''[[Astatotilapia burtoni]]'' is one of the few Tanganyika species,<ref name="FishbaseList">{{Cite web |title=Species in the Tanganyika |url=https://www.fishbase.se/TrophicEco/FishEcoList.php?ve_code=4 |access-date=2023-03-11 |type=table |website=www.fishbase.se |archive-date=11 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230311162720/https://www.fishbase.se/TrophicEco/FishEcoList.php?ve_code=4 |url-status=live }}</ref> unlike other [[African Great Lakes]] where most belong to this tribe<ref name=Lowe2009>{{cite journal |last1=Lowe-McConnell |first1=R |year=2009 |title=Fisheries and cichlid evolution in the African Great Lakes: progress and problems |journal=Freshwater Reviews |volume=2 |issue=2 |pages=131–151 |doi=10.1608/frj-2.2.2 |s2cid=54011001}}</ref>
File:Schachbrett-Schlankcichlide.jpg|[[Lamprologini]] (E): ''[[Julidochromis marlieri]]'' is popular in the [[aquarium]] trade where members of the genus are known as "Julies"<ref>{{Cite web |title=Julidochromis marlieri (Marlier's Julie) |website=Seriously Fish |url=https://www.seriouslyfish.com/species/julidochromis-marlieri/ |access-date=2023-03-11 |archive-date=11 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230311162711/https://www.seriouslyfish.com/species/julidochromis-marlieri/ |url-status=live }}</ref>
File:Gnathochromis premaxillaris.jpg|[[Limnochromini]] (E): ''[[Gnathochromis permaxillaris]]'' is a [[Planktivore|zooplanktivore]] with an unusual protractile mouth<ref>{{cite iucn |author=Bigirimana, C. |date=2006 |title=''Gnathochromis permaxillaris'' |volume=2006 |article-number=e.T60493A12364587 |doi=10.2305/IUCN.UK.2006.RLTS.T60493A12364587.en |access-date=13 November 2021}}</ref>
File:Perissodus microlepis juvenile in aquarium.jpg|[[Perissodini]] (E): ''[[Perissodus microlepis]]'', a specialized [[scale-eating]] species<ref>{{cite journal |last1=Stewart |first1=T.A. |last2=Albertson |first2=R.C. |year=2010 |title=Evolution of a unique predatory feeding apparatus: functional anatomy, development and a genetic locus for jaw laterality in Lake Tanganyika scale-eating cichlids |journal=BMC Biology |volume=8 |issue=1 |page=8 |doi=10.1186/1741-7007-8-8 |pmid=20102595 |pmc=2828976 |doi-access=free}}</ref>
File:Oreochromis tanganicae (Günther).jpg|[[Tilapiini]]: ''[[Oreochromis tanganicae]]'' is one of the most common coastal species found in local [[fish market]]s<ref>{{cite iucn |author=Ntakimazi, G. |date=2006 |title=''Oreochromis tanganicae'' |volume=2006 |article-number=e.T60625A12387918 |doi=10.2305/IUCN.UK.2006.RLTS.T60625A12387918.en |access-date=13 November 2021}}</ref>
File:TropheusspRed200.jpg|[[Tropheini]] (E): ''[[Tropheus moorii]]'' ("red" Chimba [[Polymorphism (biology)|morph]]) is highly variable and the [[Taxonomy (biology)|taxonomy]] of some of the morphs is questionable<ref>Begon, M.; and A.H. Fitter (1995). Advances in Ecological Research, vol. 26, p. 203. {{ISBN|0-12-013926-X}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Salzburger |last2=Niederstätter |last3=Brandstätter |last4=Berger |last5=Parson |last6=Snoeks |last7=Sturmbauer |year=2006 |title=Colour-assortative mating among populations of Tropheus moorii, a cichlid fish from Lake Tanganyika, East Africa |journal=Proc Biol Sci |volume=273 |issue=1584 |pages=257–266 |doi=10.1098/rspb.2005.3321 |pmid=16543167 |pmc=1560039}}</ref><ref>{{Cite web |title=Tropheus Genus Evolution |url=http://www.cichlidworld.eu/clanky/evolucia_tropheus_e.htm |access-date=2023-03-11 |website=Cichlid World |author1=Robert Toman |date=2017 |archive-date=19 September 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210919232102/http://www.cichlidworld.eu/clanky/evolucia_tropheus_e.htm }}</ref>
</gallery>
===Zahim din pahi ===
[[File:Lamprichthys tanganicanus.JPG|thumb|The [[Tanganyika killifish]] (''Lamprichthys tanganicanus'') is the only member of its genus<ref>{{FishBase genus | genus = Lamprichthys | month = March| year = 2017}}</ref>]]
Lake Tanganyika nyɛla yiŋa zaŋ n-ti zahim balibu din gari pihinii zaŋ n-ti "non-cichlid" zahim ka mali kamani kɔbigi puuni vaabu pihiyobu zahim zaŋ n-ti cichlid .<ref name=Wright2006/><ref name="LTBP">{{Cite web |website=IW:LEARN {{pipe}} Documents |author1=Kelly West |title=Results and Experiences of the UNDP/GEF Conservation Initiative (RAF/92/G32) in Burundi, D.R. Congo, Tanzania, and Zambia |url=https://iwlearn.net/documents/6644 |access-date=2023-03-11 |date=28 February 2001 |archive-date=11 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230311162707/https://iwlearn.net/documents/6644 |url-status=live }}</ref><ref name=Brown2011>{{cite journal |last1=Brown |last2=Britz |last3=Bills |last4=Rüber |last5=Day |year=2011 |title=Pectoral fin loss in the Mastacembelidae: a new species from Lake Tanganyika |journal=Journal of Zoology |volume=284 |issue=4 |pages=286–293 |doi=10.1111/j.1469-7998.2011.00804.x}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Wright |first1=J.J. |last2=Bailey |first2=R.M. |year=2012 |title=Systematic revision of the formerly monotypic genus Tanganikallabes (Siluriformes: Clariidae) |url=https://deepblue.lib.umich.edu/bitstream/2027.42/91200/1/j.1096-3642.2011.00789.x.pdf |journal=Zoological Journal of the Linnean Society |volume=165 |issue=1 |pages=121–142 |doi=10.1111/j.1096-3642.2011.00789.x |doi-access=free}}</ref>[[File:Fishing boat in Kagongo Ward.jpg|thumb|Fishing Boat in Kagongo Ward, Kigoma District]]
[[File:Fisherman on Lake Tanganyika.jpg|thumb|200px|right|Fishermen on Lake Tanganyika]]
==See also==
* [[Cryptodepression]]
==References==
{{Reflist}}
==External links==
{{sister project links||d=Q5511|c=Category:Lake Tanganyika|n=no|q=no|b=no|v=no|voy=Lake Tanganyika|m=no|mw=no|s=no|wikt=no|species=no}}
{{portal|Burundi|Lakes}}
* {{Wikisource-inline|list=
** {{Cite Collier's|wstitle=Tanganyika|short=x |noicon=x}}
** {{Cite NSRW |wstitle=Tanganyika |short=x |noicon=x}}
** {{Cite EB1911|wstitle=Tanganyika|short=x |noicon=x}}
}}
{{African Great Lakes}}
{{Lakes of Tanzania}}
{{Lakes of Burundi}}
{{Authority control}}
{{DEFAULTSORT:Lake Tanganyika}}
[[Category:Lake Tanganyika| ]]
[[Category:Ancient lakes|Tanganyika]]
<!--cat sort position-->
[[Category:African Great Lakes|Tangyanyika]]<!--cat sort position-->
[[Category:Lakes of the Great Rift Valley|Tanganyika]]<!--cat sort position-->
[[Category:Lakes of Burundi|Tanganyika]]
[[Category:Lakes of the Democratic Republic of the Congo|Tanganyika]]
[[Category:Lakes of Tanzania|Tanganyika]]
[[Category:Lakes of Zambia|Tanganyika]]
[[Category:International lakes of Africa|Tanganyika]]
[[Category:Freshwater ecoregions of Africa]]
[[Category:Ecoregions of Burundi]]
[[Category:Ecoregions of the Democratic Republic of the Congo]]
[[Category:Ecoregions of Tanzania]]
[[Category:Ecoregions of Zambia]]
[[Category:Tanganyika Province]]
[[Category:Burundi–Democratic Republic of the Congo border]]
[[Category:Democratic Republic of the Congo–Tanzania border]]
[[Category:Burundi–Tanzania border]]
[[Category:Tanzania–Zambia border]]
[[Category:Democratic Republic of the Congo–Zambia border]]
[[Category:Border tripoints]]
[[Category:Ramsar sites in Zambia]]
[[Category:Meromictic lakes]]
[[Category:Lowest points of countries]]
cc1wxkadc3n0h839tviexju7pg85dma
140772
140771
2026-06-18T18:03:57Z
Kalakpagh
2501
Updated Content
140772
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[File:View of Kagongo Ward.jpg|thumb|Lake Tanganyika eastern shore in Kagongo Ward, [[Kigoma Region]], Tanzania]]'''Lake Tanganyika''' ({{IPAc-en|ˌ|t|æ|ŋ|ɡ|ə|n|ˈ|j|iː|k|ə|,_|-|ɡ|æ|n|-}} {{respell|TANG|gən|YEE|kə|,_-|gan|-}};<ref>{{cite LPD|3}}</ref> {{langx|rn|Ikiyaga ca Tanganyika}}) nyɛla gbaŋsabila mɔɣ'titali.<ref>{{Cite book |last=Burton |first=Richard Francis |editor-first=Charles |editor-last=Richards |title=Burton and Lake Tanganyika |date=1965 |publisher=East African Literature Bureau |location=Dar Es Salaam |oclc=180480726}}</ref> Di ni nyɛ dunia zaa lake din pahiri ayi mɔɣa din mali kom pam ka nyɛ din lahi pahiri ayi di yi ka mɔɣa din ʒilimi puuni, di nyɛla din doli Lake Baikal din be Siberia nyaaŋa.<ref name=zambiatour>{{cite web |url=http://www.zambiatourism.com/destinations/lakes/lake-tanganyika |title=Lake Tanganyika |work=www.zambiatourism.com |access-date=2008-03-14 |archive-date=22 April 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150422001337/http://www.zambiatourism.com/destinations/lakes/lake-tanganyika |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |last=Lewis |first=R. |url=https://news.brown.edu/articles/2010/05/tanganyika |title=Brown Geologists Show Unprecedented Warming in Lake Tanganyika |publisher=Brown University |date=16 May 2010 |access-date=25 March 2017 |archive-date=26 March 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170326051107/https://news.brown.edu/articles/2010/05/tanganyika |url-status=live }}</ref> Di ni nyɛ dunia zaa lakenima din waɣa gari di taba maa zaa.<ref name=zambiatour/> Di lahi nyɛla din do buyobu zuɣu dunia Lakenima puuni di yi kana galisim polo.<ref>{{Cite web |title=World’s largest lakes {{!}} Description, Area, & Facts {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/topic/worlds-largest-lakes-2228655 |access-date=2025-10-18 |website=www.britannica.com |language=en}}</ref> Lake ŋɔ nyɛla din kpɛ tiŋgbana anahi ni [[Tanzania]], [[Democratic Republic of the Congo]] ( DRC), [[Burundi]], n-ti pahi [[Zambia]]—ka Tanzania nyɛ din mali li kamani kɔbigi puuni vaabu pihinahi ni ayobu ka DRC mali kɔbigi puuni vaabu pihinahi. Di nyɛla din ʒiri [[Lukuga River|Lukuga Mɔɣili]] chani nti luri [[Congo River|Congo Mɔɣili]] ka di nyɛ din laɣim taba chaŋ nti lu Banana, [[Democratic Republic of the Congo]], Atlantic Ocean.<ref name=asdf />
==Kom nahingbana ==
[[File:Clear lake Kagongo Ward.jpg|thumb|Clear water lake of Lake Tanganyika in Kagongo Ward, Kigoma Region, Tanzania]]
Lake ŋɔ kom nyɛla "alkaline" ni pH kamani dibaa awɔi ʒiliŋ kamani {{cvt|0-100|m|ft|-1}}.<ref name=Wever2005>{{cite journal |last1=De |first1=Wever |last2=Muylaert |last3=der Gucht |first3=Van |last4=Pirlot |last5=Cocquyt |last6=Descy |last7=Plisnier |last8=Vyverman |year=2005 |title=Bacterial Community Composition in Lake Tanganyika: Vertical and Horizontal Heterogeneity |journal=Appl Environ Microbiol |volume=71 |issue=9 |pages=5029–5037 |doi=10.1128/AEM.71.9.5029-5037.2005 |pmid=16151083 |pmc=1214687 |bibcode=2005ApEnM..71.5029D}}</ref> Din bɔŋɔ gbunni zaŋ chaŋ nyɛla 8.7, ka nyɛ din tooi boori labirina kamani 8.3–8.5 kom maa ni yaɣa pam zaŋ n-ti Tanganyika.<ref name=Wever2005/> Lala niŋsim ŋɔ ŋmahinli nyɛla din be niɣilim buɣim yaɣili maa bin din gbaai kamani 670 μS/cm mɔɣili maa zuɣusaa zaŋ chaŋ 690 μS/cm mɔɣili ŋɔ gbunni.<ref name=Wever2005/>
Di zuɣusaa tulim nyɛla kamani {{cvt|24|C|F}} mɔɣili maa wulinluhili polo Silimiin goli August piligu ka nyɛ {{cvt|28|-|29|C|F}} saa mibu saha bin din gbaai Silimin goli March zaŋ chaŋ Silimiin goli April.<ref name=Edmond1993>{{cite journal |last1=Edmond |last2=Stallard |last3=Craigh |last4=Weiss |last5=Coulter |year=1993 |title=Nutrient chemistry of the water column of Lake Tanganyika |journal=Limnol. Oceanogr. |volume=38 |issue=4 |pages=725–738 |doi=10.4319/lo.1993.38.4.0725 |bibcode=1993LimOc..38..725E |doi-access=free}}</ref> Mɔɣili maa ʒiliŋ din gari {{cvt|400|m|ft}}, tulim maa nyɛla din zaya {{cvt|23.1|-|23.4|C|F}}.<ref name=Reilly2003>{{Cite journal |last1=O'Reilly |first1=Catherine M. |last2=Alin |first2=Simone R. |last3=Plisnier |first3=Pierre-Denis |last4=Cohen |first4=Andrew S. |last5=Mckee |first5=Brent A. |date=August 14, 2003 |title=Climate change decreases aquatic ecosystem productivity of Lake Tanganyika, Africa |doi=10.1038/nature01833 |pmid=12917682 |journal=Nature |volume=424 |issue=6950 |pages=766–768 |bibcode=2003Natur.424..766O |s2cid=1637315}}</ref> Kom maa nyɛla din tula tum 19th century ka din bɔŋɔ daliri nyɛ dunia zaa tulim tum yuuni 1950s.<ref name=Jensen2016>{{cite web |author=Jensen, M.R. |title=Lake Tanganyika Fisheries Declining From Global Warming |url=https://uanews.arizona.edu/story/lake-tanganyika-fisheries-declining-global-warming |publisher=University of Arizona |date=8 August 2016 |access-date=5 March 2018 |archive-date=6 March 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180306085806/https://uanews.arizona.edu/story/lake-tanganyika-fisheries-declining-global-warming |url-status=live }}</ref>
Mɔɣili maa nyɛla din tooi kpɛri kom pam shiɣuni amaa ka di ʒiliŋ nyɛ din bi boori paari {{cvt|150|m|ft}}.<ref name=Edmond1993/><ref name=Lowe2003>{{cite journal |last1=Lowe-McConnell |first1=R.H. |year=2003 |title=Recent research in the African Great Lakes: Fisheries, biodiversity and cichlid evolution |journal=Freshwater Forum |volume=20 |issue=1 |pages=4–64}}</ref><ref>Hutter; Yongqi; and Chubarenko (2011). Physics of Lakes, volume 1: Foundation of the Mathematical and Physical Background. P. 11. {{ISBN|978-3-642-15178-1}}.</ref> Din bɔŋɔ nyɛla din wuhiri ni di ka pɔhim di gbuuni pam yaɣa ni ka di nyɛ din ka anfaani zaŋ n-ti zahim mini binshɛŋa din bori pohim ka be kom maa puuni ni. Di wulinpuhili polo ʒiliŋ nyɛla {{cvt|240-250|m|ft}}.<ref name="Wright2006">Wright, J.J.; and L.M. Page (2006). Taxonomic revision of Lake Tanganyikan Synodontis (Siluriformes: Mochokidae). Florida Mus. Nat. Hist. Bull. 46(4): 99–154.</ref><ref name="McConnell1987">Lowe-McConnell, R.H. (1987). Ecological Studies in Tropical Fish Communities. {{ISBN|0-521-28064-8}}.</ref> <ref>{{Cite journal |last1=Ryan |first1=Emily |last2=Todd |first2=Jonathan A. |last3=McGlue |first3=Michael |last4=Kimirei |first4=Ismael |last5=Soreghan |first5=Michael |title=Variation in Taphonomic Character of Shell Beds in Lake Tanganyika, Africa: Paleoenvironmental and Stratigraphic Implications of Shell Beds in Lakes |series=Geological Society of America Abstracts with Programs |date=2017 |article-number=304608 |publisher=Geological Society of America |doi=10.1130/abs/2017am-304608}}</ref>
<gallery mode="packed" perrow="5" caption="Cichlid tribes in Lake Tanganyika (E = tribe endemic or near-endemic)">
File:Bathybates ferox.jpg|[[Bathybatini]] (E): ''[[Bathybates ferox]]'' is [[benthic]] and [[piscivorous]], but the genus also includes pelagic species.<ref name="Kirchberger2012">{{cite journal |last1=Kirchberger |last2=Sefc |last3=Sturmbauer |last4=Koblmuller |year=2012 |title=Evolutionary History of Lake Tanganyika's Predatory Deepwater Cichlids |journal=International Journal of Evolutionary Biology |volume=2012 |article-number=716209 |doi=10.1155/2012/716209 |pmid=22675652 |pmc=3362839 |doi-access=free}}</ref> The tribe is sometimes split in three, others being [[Hemibatini]] and [[Trematocarini]]<ref>{{Cite journal |last1=Meyer |last2=Matchiner |last3=Salburger |year=2015 |title=Lake Tanganyika—A 'Melting Pot' of Ancient and Young Cichlid Lineages (Teleostei: Cichlidae)? |journal=PLOS ONE |volume=10 |issue=7 |doi=10.1371/journal.pone.0125043 |pmid=25928886 |article-number=e0125043 |pmc=4415804 |bibcode=2015PLoSO..1025043W |doi-access=free}}</ref><ref name=Weiss2015>{{Cite journal |last1=Weiss |last2=Cotterill |last3=Schliewen |year=2015 |title=A tribal level phylogeny of Lake Tanganyika cichlid fishes based on a genomic multi-marker approach |journal=Molecular Phylogenetics and Evolution |volume=83 |pages=56–71 |doi=10.1016/j.ympev.2014.10.009 |pmid=25433288 |pmc=4334724}}</ref>
File:Benthochromis tricoti.jpg|[[Benthochromini]] (E): ''[[Benthochromis horii]]'' was scientifically described in 2008, but has often been misidentifed as ''[[Benthochromis tricoti|B. tricoti]]''<ref>{{cite journal |title=Description of a new cichlid fish species of the genus Benthochromis (Perciformes: Cichlidae) from Lake Tanganyika |last1=Takahashi |journal=Journal of Fish Biology |volume=72 |issue=3 |pages=603–613 |year=2008 |doi=10.1111/j.1095-8649.2007.01727.x |first1=T.|bibcode=2008JFBio..72..603T }}</ref>
File:DKoehl Boulengerochromis microlepis.jpg|[[Boulengerochromini]] (E): ''[[Boulengerochromis microlepis]]'' is one of the world's largest cichlids<ref name="PracFishKeepLarge">{{cite web |url=http://www.practicalfishkeeping.co.uk/features/articles/the-10-biggest-cichlids |title=The 10 biggest cichlids |publisher=Practical Fishkeeping |date=13 June 2016 |access-date=17 March 2017 |archive-date=20 March 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170320052647/http://www.practicalfishkeeping.co.uk/features/articles/the-10-biggest-cichlids |url-status=live }}</ref> and only member of its tribe<ref name=Weiss2015/>
File:Cyphotilapia frontosa2.jpg|[[Cyphotilapiini]] (E): ''[[Cyphotilapia frontosa]]'', one of only two similar species in the [[Tribe (biology)|tribe]]<ref>{{cite journal |last1=Takahashi |first1=T. |last2=Nakaya |first2=K. |year=2003 |title=New species of Cyphotilapia (Perciformes: Cichlidae) from Lake Tanganyika, Africa |journal=Copeia |volume=2003 |issue=4 |pages=824–832 |doi=10.1643/ia03-148.1 |s2cid=83854866}}</ref>
File:Kleinschuppiger Kaerpflingsbuntbarsch Cyprichromis microlepidotus Tierpark Hellabrunn-1.jpg|[[Cyprichromini]] (E): ''[[Cyprichromis microlepidotus]]'' and other members of this tribe are open-water [[planktivore]]s<ref>{{cite iucn |author=Bigirimana, C. |date=2006 |title=''Cyprichromis microlepidotus'' |volume=2006 |article-number=e.T60487A12363286 |doi=10.2305/IUCN.UK.2006.RLTS.T60487A12363286.en |access-date=13 November 2021}}</ref><ref name=Smith1998>Smith, M.P. (1998). Lake Tanganyikan Cichlids, pp. 9–10. {{ISBN|0-7641-0615-5}}</ref>
File:Ophthalmotilapia nasuta Kipili.jpg|[[Ectodini]] (E): ''[[Ophthalmotilapia nasuta]]'' (male) is [[sexually dimorphic]], males being more colorful with longer fins and nose<ref>{{Cite web |title=Ophthalmotilapia nasuta |website=Seriously Fish |url=https://www.seriouslyfish.com/species/ophthalmotilapia-nasuta/ |access-date=2023-03-11 |archive-date=11 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230311162708/https://www.seriouslyfish.com/species/ophthalmotilapia-nasuta/ |url-status=live }}</ref>
File:Eretmodus-sp-kavala1.jpg|[[Eretmodini]] (E): ''[[Eretmodus cyanostictus]]'' lives near the bottom in the turbulent, coastal [[surf zone]],<ref>{{FishBase | genus = Eretmodus | species = cyanostictus | month = April| year = 2017}}</ref> like other members of its tribe<ref name=Smith1998/>
File:Astatotilapia burtoni.png|[[Haplochromini]]: ''[[Astatotilapia burtoni]]'' is one of the few Tanganyika species,<ref name="FishbaseList">{{Cite web |title=Species in the Tanganyika |url=https://www.fishbase.se/TrophicEco/FishEcoList.php?ve_code=4 |access-date=2023-03-11 |type=table |website=www.fishbase.se |archive-date=11 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230311162720/https://www.fishbase.se/TrophicEco/FishEcoList.php?ve_code=4 |url-status=live }}</ref> unlike other [[African Great Lakes]] where most belong to this tribe<ref name=Lowe2009>{{cite journal |last1=Lowe-McConnell |first1=R |year=2009 |title=Fisheries and cichlid evolution in the African Great Lakes: progress and problems |journal=Freshwater Reviews |volume=2 |issue=2 |pages=131–151 |doi=10.1608/frj-2.2.2 |s2cid=54011001}}</ref>
File:Schachbrett-Schlankcichlide.jpg|[[Lamprologini]] (E): ''[[Julidochromis marlieri]]'' is popular in the [[aquarium]] trade where members of the genus are known as "Julies"<ref>{{Cite web |title=Julidochromis marlieri (Marlier's Julie) |website=Seriously Fish |url=https://www.seriouslyfish.com/species/julidochromis-marlieri/ |access-date=2023-03-11 |archive-date=11 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230311162711/https://www.seriouslyfish.com/species/julidochromis-marlieri/ |url-status=live }}</ref>
File:Gnathochromis premaxillaris.jpg|[[Limnochromini]] (E): ''[[Gnathochromis permaxillaris]]'' is a [[Planktivore|zooplanktivore]] with an unusual protractile mouth<ref>{{cite iucn |author=Bigirimana, C. |date=2006 |title=''Gnathochromis permaxillaris'' |volume=2006 |article-number=e.T60493A12364587 |doi=10.2305/IUCN.UK.2006.RLTS.T60493A12364587.en |access-date=13 November 2021}}</ref>
File:Perissodus microlepis juvenile in aquarium.jpg|[[Perissodini]] (E): ''[[Perissodus microlepis]]'', a specialized [[scale-eating]] species<ref>{{cite journal |last1=Stewart |first1=T.A. |last2=Albertson |first2=R.C. |year=2010 |title=Evolution of a unique predatory feeding apparatus: functional anatomy, development and a genetic locus for jaw laterality in Lake Tanganyika scale-eating cichlids |journal=BMC Biology |volume=8 |issue=1 |page=8 |doi=10.1186/1741-7007-8-8 |pmid=20102595 |pmc=2828976 |doi-access=free}}</ref>
File:Oreochromis tanganicae (Günther).jpg|[[Tilapiini]]: ''[[Oreochromis tanganicae]]'' is one of the most common coastal species found in local [[fish market]]s<ref>{{cite iucn |author=Ntakimazi, G. |date=2006 |title=''Oreochromis tanganicae'' |volume=2006 |article-number=e.T60625A12387918 |doi=10.2305/IUCN.UK.2006.RLTS.T60625A12387918.en |access-date=13 November 2021}}</ref>
File:TropheusspRed200.jpg|[[Tropheini]] (E): ''[[Tropheus moorii]]'' ("red" Chimba [[Polymorphism (biology)|morph]]) is highly variable and the [[Taxonomy (biology)|taxonomy]] of some of the morphs is questionable<ref>Begon, M.; and A.H. Fitter (1995). Advances in Ecological Research, vol. 26, p. 203. {{ISBN|0-12-013926-X}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Salzburger |last2=Niederstätter |last3=Brandstätter |last4=Berger |last5=Parson |last6=Snoeks |last7=Sturmbauer |year=2006 |title=Colour-assortative mating among populations of Tropheus moorii, a cichlid fish from Lake Tanganyika, East Africa |journal=Proc Biol Sci |volume=273 |issue=1584 |pages=257–266 |doi=10.1098/rspb.2005.3321 |pmid=16543167 |pmc=1560039}}</ref><ref>{{Cite web |title=Tropheus Genus Evolution |url=http://www.cichlidworld.eu/clanky/evolucia_tropheus_e.htm |access-date=2023-03-11 |website=Cichlid World |author1=Robert Toman |date=2017 |archive-date=19 September 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210919232102/http://www.cichlidworld.eu/clanky/evolucia_tropheus_e.htm }}</ref>
</gallery>
===Zahim din pahi ===
[[File:Lamprichthys tanganicanus.JPG|thumb|The [[Tanganyika killifish]] (''Lamprichthys tanganicanus'') is the only member of its genus<ref>{{FishBase genus | genus = Lamprichthys | month = March| year = 2017}}</ref>]]
Lake Tanganyika nyɛla yiŋa zaŋ n-ti zahim balibu din gari pihinii zaŋ n-ti "non-cichlid" zahim ka mali kamani kɔbigi puuni vaabu pihiyobu zahim zaŋ n-ti cichlid .<ref name=Wright2006/><ref name="LTBP">{{Cite web |website=IW:LEARN {{pipe}} Documents |author1=Kelly West |title=Results and Experiences of the UNDP/GEF Conservation Initiative (RAF/92/G32) in Burundi, D.R. Congo, Tanzania, and Zambia |url=https://iwlearn.net/documents/6644 |access-date=2023-03-11 |date=28 February 2001 |archive-date=11 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230311162707/https://iwlearn.net/documents/6644 |url-status=live }}</ref><ref name=Brown2011>{{cite journal |last1=Brown |last2=Britz |last3=Bills |last4=Rüber |last5=Day |year=2011 |title=Pectoral fin loss in the Mastacembelidae: a new species from Lake Tanganyika |journal=Journal of Zoology |volume=284 |issue=4 |pages=286–293 |doi=10.1111/j.1469-7998.2011.00804.x}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Wright |first1=J.J. |last2=Bailey |first2=R.M. |year=2012 |title=Systematic revision of the formerly monotypic genus Tanganikallabes (Siluriformes: Clariidae) |url=https://deepblue.lib.umich.edu/bitstream/2027.42/91200/1/j.1096-3642.2011.00789.x.pdf |journal=Zoological Journal of the Linnean Society |volume=165 |issue=1 |pages=121–142 |doi=10.1111/j.1096-3642.2011.00789.x |doi-access=free}}</ref>[[File:Fishing boat in Kagongo Ward.jpg|thumb|Fishing Boat in Kagongo Ward, Kigoma District]]
[[File:Fisherman on Lake Tanganyika.jpg|thumb|200px|right|Fishermen on Lake Tanganyika]]
==Lihimi m pahi ==
* [[Cryptodepression]]
==References==
{{Reflist}}
==External links==
{{sister project links||d=Q5511|c=Category:Lake Tanganyika|n=no|q=no|b=no|v=no|voy=Lake Tanganyika|m=no|mw=no|s=no|wikt=no|species=no}}
{{portal|Burundi|Lakes}}
* {{Wikisource-inline|list=
** {{Cite Collier's|wstitle=Tanganyika|short=x |noicon=x}}
** {{Cite NSRW |wstitle=Tanganyika |short=x |noicon=x}}
** {{Cite EB1911|wstitle=Tanganyika|short=x |noicon=x}}
}}
{{African Great Lakes}}
{{Lakes of Tanzania}}
{{Lakes of Burundi}}
{{Authority control}}
{{DEFAULTSORT:Lake Tanganyika}}
[[Category:Lake Tanganyika| ]]
[[Category:Ancient lakes|Tanganyika]]
<!--cat sort position-->
[[Category:African Great Lakes|Tangyanyika]]<!--cat sort position-->
[[Category:Lakes of the Great Rift Valley|Tanganyika]]<!--cat sort position-->
[[Category:Lakes of Burundi|Tanganyika]]
[[Category:Lakes of the Democratic Republic of the Congo|Tanganyika]]
[[Category:Lakes of Tanzania|Tanganyika]]
[[Category:Lakes of Zambia|Tanganyika]]
[[Category:International lakes of Africa|Tanganyika]]
[[Category:Freshwater ecoregions of Africa]]
[[Category:Ecoregions of Burundi]]
[[Category:Ecoregions of the Democratic Republic of the Congo]]
[[Category:Ecoregions of Tanzania]]
[[Category:Ecoregions of Zambia]]
[[Category:Tanganyika Province]]
[[Category:Burundi–Democratic Republic of the Congo border]]
[[Category:Democratic Republic of the Congo–Tanzania border]]
[[Category:Burundi–Tanzania border]]
[[Category:Tanzania–Zambia border]]
[[Category:Democratic Republic of the Congo–Zambia border]]
[[Category:Border tripoints]]
[[Category:Ramsar sites in Zambia]]
[[Category:Meromictic lakes]]
[[Category:Lowest points of countries]]
aicrr6t3yob4dnmej5lkhaewb6suyhv
140773
140772
2026-06-18T18:04:40Z
Kalakpagh
2501
Updated Content
140773
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[File:View of Kagongo Ward.jpg|thumb|Lake Tanganyika eastern shore in Kagongo Ward, [[Kigoma Region]], Tanzania]]'''Lake Tanganyika''' ({{IPAc-en|ˌ|t|æ|ŋ|ɡ|ə|n|ˈ|j|iː|k|ə|,_|-|ɡ|æ|n|-}} {{respell|TANG|gən|YEE|kə|,_-|gan|-}};<ref>{{cite LPD|3}}</ref> {{langx|rn|Ikiyaga ca Tanganyika}}) nyɛla gbaŋsabila mɔɣ'titali.<ref>{{Cite book |last=Burton |first=Richard Francis |editor-first=Charles |editor-last=Richards |title=Burton and Lake Tanganyika |date=1965 |publisher=East African Literature Bureau |location=Dar Es Salaam |oclc=180480726}}</ref> Di ni nyɛ dunia zaa lake din pahiri ayi mɔɣa din mali kom pam ka nyɛ din lahi pahiri ayi di yi ka mɔɣa din ʒilimi puuni, di nyɛla din doli Lake Baikal din be Siberia nyaaŋa.<ref name=zambiatour>{{cite web |url=http://www.zambiatourism.com/destinations/lakes/lake-tanganyika |title=Lake Tanganyika |work=www.zambiatourism.com |access-date=2008-03-14 |archive-date=22 April 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150422001337/http://www.zambiatourism.com/destinations/lakes/lake-tanganyika |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |last=Lewis |first=R. |url=https://news.brown.edu/articles/2010/05/tanganyika |title=Brown Geologists Show Unprecedented Warming in Lake Tanganyika |publisher=Brown University |date=16 May 2010 |access-date=25 March 2017 |archive-date=26 March 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170326051107/https://news.brown.edu/articles/2010/05/tanganyika |url-status=live }}</ref> Di ni nyɛ dunia zaa lakenima din waɣa gari di taba maa zaa.<ref name=zambiatour/> Di lahi nyɛla din do buyobu zuɣu dunia Lakenima puuni di yi kana galisim polo.<ref>{{Cite web |title=World’s largest lakes {{!}} Description, Area, & Facts {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/topic/worlds-largest-lakes-2228655 |access-date=2025-10-18 |website=www.britannica.com |language=en}}</ref> Lake ŋɔ nyɛla din kpɛ tiŋgbana anahi ni [[Tanzania]], [[Democratic Republic of the Congo]] ( DRC), [[Burundi]], n-ti pahi [[Zambia]]—ka Tanzania nyɛ din mali li kamani kɔbigi puuni vaabu pihinahi ni ayobu ka DRC mali kɔbigi puuni vaabu pihinahi. Di nyɛla din ʒiri [[Lukuga River|Lukuga Mɔɣili]] chani nti luri [[Congo River|Congo Mɔɣili]] ka di nyɛ din laɣim taba chaŋ nti lu Banana, [[Democratic Republic of the Congo]], Atlantic Ocean.<ref name=asdf />
==Kom nahingbana ==
[[File:Clear lake Kagongo Ward.jpg|thumb|Clear water lake of Lake Tanganyika in Kagongo Ward, Kigoma Region, Tanzania]]
Lake ŋɔ kom nyɛla "alkaline" ni pH kamani dibaa awɔi ʒiliŋ kamani {{cvt|0-100|m|ft|-1}}.<ref name=Wever2005>{{cite journal |last1=De |first1=Wever |last2=Muylaert |last3=der Gucht |first3=Van |last4=Pirlot |last5=Cocquyt |last6=Descy |last7=Plisnier |last8=Vyverman |year=2005 |title=Bacterial Community Composition in Lake Tanganyika: Vertical and Horizontal Heterogeneity |journal=Appl Environ Microbiol |volume=71 |issue=9 |pages=5029–5037 |doi=10.1128/AEM.71.9.5029-5037.2005 |pmid=16151083 |pmc=1214687 |bibcode=2005ApEnM..71.5029D}}</ref> Din bɔŋɔ gbunni zaŋ chaŋ nyɛla 8.7, ka nyɛ din tooi boori labirina kamani 8.3–8.5 kom maa ni yaɣa pam zaŋ n-ti Tanganyika.<ref name=Wever2005/> Lala niŋsim ŋɔ ŋmahinli nyɛla din be niɣilim buɣim yaɣili maa bin din gbaai kamani 670 μS/cm mɔɣili maa zuɣusaa zaŋ chaŋ 690 μS/cm mɔɣili ŋɔ gbunni.<ref name=Wever2005/>
Di zuɣusaa tulim nyɛla kamani {{cvt|24|C|F}} mɔɣili maa wulinluhili polo Silimiin goli August piligu ka nyɛ {{cvt|28|-|29|C|F}} saa mibu saha bin din gbaai Silimin goli March zaŋ chaŋ Silimiin goli April.<ref name=Edmond1993>{{cite journal |last1=Edmond |last2=Stallard |last3=Craigh |last4=Weiss |last5=Coulter |year=1993 |title=Nutrient chemistry of the water column of Lake Tanganyika |journal=Limnol. Oceanogr. |volume=38 |issue=4 |pages=725–738 |doi=10.4319/lo.1993.38.4.0725 |bibcode=1993LimOc..38..725E |doi-access=free}}</ref> Mɔɣili maa ʒiliŋ din gari {{cvt|400|m|ft}}, tulim maa nyɛla din zaya {{cvt|23.1|-|23.4|C|F}}.<ref name=Reilly2003>{{Cite journal |last1=O'Reilly |first1=Catherine M. |last2=Alin |first2=Simone R. |last3=Plisnier |first3=Pierre-Denis |last4=Cohen |first4=Andrew S. |last5=Mckee |first5=Brent A. |date=August 14, 2003 |title=Climate change decreases aquatic ecosystem productivity of Lake Tanganyika, Africa |doi=10.1038/nature01833 |pmid=12917682 |journal=Nature |volume=424 |issue=6950 |pages=766–768 |bibcode=2003Natur.424..766O |s2cid=1637315}}</ref> Kom maa nyɛla din tula tum 19th century ka din bɔŋɔ daliri nyɛ dunia zaa tulim tum yuuni 1950s.<ref name=Jensen2016>{{cite web |author=Jensen, M.R. |title=Lake Tanganyika Fisheries Declining From Global Warming |url=https://uanews.arizona.edu/story/lake-tanganyika-fisheries-declining-global-warming |publisher=University of Arizona |date=8 August 2016 |access-date=5 March 2018 |archive-date=6 March 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180306085806/https://uanews.arizona.edu/story/lake-tanganyika-fisheries-declining-global-warming |url-status=live }}</ref>
Mɔɣili maa nyɛla din tooi kpɛri kom pam shiɣuni amaa ka di ʒiliŋ nyɛ din bi boori paari {{cvt|150|m|ft}}.<ref name=Edmond1993/><ref name=Lowe2003>{{cite journal |last1=Lowe-McConnell |first1=R.H. |year=2003 |title=Recent research in the African Great Lakes: Fisheries, biodiversity and cichlid evolution |journal=Freshwater Forum |volume=20 |issue=1 |pages=4–64}}</ref><ref>Hutter; Yongqi; and Chubarenko (2011). Physics of Lakes, volume 1: Foundation of the Mathematical and Physical Background. P. 11. {{ISBN|978-3-642-15178-1}}.</ref> Din bɔŋɔ nyɛla din wuhiri ni di ka pɔhim di gbuuni pam yaɣa ni ka di nyɛ din ka anfaani zaŋ n-ti zahim mini binshɛŋa din bori pohim ka be kom maa puuni ni. Di wulinpuhili polo ʒiliŋ nyɛla {{cvt|240-250|m|ft}}.<ref name="Wright2006">Wright, J.J.; and L.M. Page (2006). Taxonomic revision of Lake Tanganyikan Synodontis (Siluriformes: Mochokidae). Florida Mus. Nat. Hist. Bull. 46(4): 99–154.</ref><ref name="McConnell1987">Lowe-McConnell, R.H. (1987). Ecological Studies in Tropical Fish Communities. {{ISBN|0-521-28064-8}}.</ref> <ref>{{Cite journal |last1=Ryan |first1=Emily |last2=Todd |first2=Jonathan A. |last3=McGlue |first3=Michael |last4=Kimirei |first4=Ismael |last5=Soreghan |first5=Michael |title=Variation in Taphonomic Character of Shell Beds in Lake Tanganyika, Africa: Paleoenvironmental and Stratigraphic Implications of Shell Beds in Lakes |series=Geological Society of America Abstracts with Programs |date=2017 |article-number=304608 |publisher=Geological Society of America |doi=10.1130/abs/2017am-304608}}</ref>
<gallery mode="packed" perrow="5" caption="Cichlid tribes in Lake Tanganyika (E = tribe endemic or near-endemic)">
File:Bathybates ferox.jpg|[[Bathybatini]] (E): ''[[Bathybates ferox]]'' is [[benthic]] and [[piscivorous]], but the genus also includes pelagic species.<ref name="Kirchberger2012">{{cite journal |last1=Kirchberger |last2=Sefc |last3=Sturmbauer |last4=Koblmuller |year=2012 |title=Evolutionary History of Lake Tanganyika's Predatory Deepwater Cichlids |journal=International Journal of Evolutionary Biology |volume=2012 |article-number=716209 |doi=10.1155/2012/716209 |pmid=22675652 |pmc=3362839 |doi-access=free}}</ref> The tribe is sometimes split in three, others being [[Hemibatini]] and [[Trematocarini]]<ref>{{Cite journal |last1=Meyer |last2=Matchiner |last3=Salburger |year=2015 |title=Lake Tanganyika—A 'Melting Pot' of Ancient and Young Cichlid Lineages (Teleostei: Cichlidae)? |journal=PLOS ONE |volume=10 |issue=7 |doi=10.1371/journal.pone.0125043 |pmid=25928886 |article-number=e0125043 |pmc=4415804 |bibcode=2015PLoSO..1025043W |doi-access=free}}</ref><ref name=Weiss2015>{{Cite journal |last1=Weiss |last2=Cotterill |last3=Schliewen |year=2015 |title=A tribal level phylogeny of Lake Tanganyika cichlid fishes based on a genomic multi-marker approach |journal=Molecular Phylogenetics and Evolution |volume=83 |pages=56–71 |doi=10.1016/j.ympev.2014.10.009 |pmid=25433288 |pmc=4334724}}</ref>
File:Benthochromis tricoti.jpg|[[Benthochromini]] (E): ''[[Benthochromis horii]]'' was scientifically described in 2008, but has often been misidentifed as ''[[Benthochromis tricoti|B. tricoti]]''<ref>{{cite journal |title=Description of a new cichlid fish species of the genus Benthochromis (Perciformes: Cichlidae) from Lake Tanganyika |last1=Takahashi |journal=Journal of Fish Biology |volume=72 |issue=3 |pages=603–613 |year=2008 |doi=10.1111/j.1095-8649.2007.01727.x |first1=T.|bibcode=2008JFBio..72..603T }}</ref>
File:DKoehl Boulengerochromis microlepis.jpg|[[Boulengerochromini]] (E): ''[[Boulengerochromis microlepis]]'' is one of the world's largest cichlids<ref name="PracFishKeepLarge">{{cite web |url=http://www.practicalfishkeeping.co.uk/features/articles/the-10-biggest-cichlids |title=The 10 biggest cichlids |publisher=Practical Fishkeeping |date=13 June 2016 |access-date=17 March 2017 |archive-date=20 March 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170320052647/http://www.practicalfishkeeping.co.uk/features/articles/the-10-biggest-cichlids |url-status=live }}</ref> and only member of its tribe<ref name=Weiss2015/>
File:Cyphotilapia frontosa2.jpg|[[Cyphotilapiini]] (E): ''[[Cyphotilapia frontosa]]'', one of only two similar species in the [[Tribe (biology)|tribe]]<ref>{{cite journal |last1=Takahashi |first1=T. |last2=Nakaya |first2=K. |year=2003 |title=New species of Cyphotilapia (Perciformes: Cichlidae) from Lake Tanganyika, Africa |journal=Copeia |volume=2003 |issue=4 |pages=824–832 |doi=10.1643/ia03-148.1 |s2cid=83854866}}</ref>
File:Kleinschuppiger Kaerpflingsbuntbarsch Cyprichromis microlepidotus Tierpark Hellabrunn-1.jpg|[[Cyprichromini]] (E): ''[[Cyprichromis microlepidotus]]'' and other members of this tribe are open-water [[planktivore]]s<ref>{{cite iucn |author=Bigirimana, C. |date=2006 |title=''Cyprichromis microlepidotus'' |volume=2006 |article-number=e.T60487A12363286 |doi=10.2305/IUCN.UK.2006.RLTS.T60487A12363286.en |access-date=13 November 2021}}</ref><ref name=Smith1998>Smith, M.P. (1998). Lake Tanganyikan Cichlids, pp. 9–10. {{ISBN|0-7641-0615-5}}</ref>
File:Ophthalmotilapia nasuta Kipili.jpg|[[Ectodini]] (E): ''[[Ophthalmotilapia nasuta]]'' (male) is [[sexually dimorphic]], males being more colorful with longer fins and nose<ref>{{Cite web |title=Ophthalmotilapia nasuta |website=Seriously Fish |url=https://www.seriouslyfish.com/species/ophthalmotilapia-nasuta/ |access-date=2023-03-11 |archive-date=11 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230311162708/https://www.seriouslyfish.com/species/ophthalmotilapia-nasuta/ |url-status=live }}</ref>
File:Eretmodus-sp-kavala1.jpg|[[Eretmodini]] (E): ''[[Eretmodus cyanostictus]]'' lives near the bottom in the turbulent, coastal [[surf zone]],<ref>{{FishBase | genus = Eretmodus | species = cyanostictus | month = April| year = 2017}}</ref> like other members of its tribe<ref name=Smith1998/>
File:Astatotilapia burtoni.png|[[Haplochromini]]: ''[[Astatotilapia burtoni]]'' is one of the few Tanganyika species,<ref name="FishbaseList">{{Cite web |title=Species in the Tanganyika |url=https://www.fishbase.se/TrophicEco/FishEcoList.php?ve_code=4 |access-date=2023-03-11 |type=table |website=www.fishbase.se |archive-date=11 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230311162720/https://www.fishbase.se/TrophicEco/FishEcoList.php?ve_code=4 |url-status=live }}</ref> unlike other [[African Great Lakes]] where most belong to this tribe<ref name=Lowe2009>{{cite journal |last1=Lowe-McConnell |first1=R |year=2009 |title=Fisheries and cichlid evolution in the African Great Lakes: progress and problems |journal=Freshwater Reviews |volume=2 |issue=2 |pages=131–151 |doi=10.1608/frj-2.2.2 |s2cid=54011001}}</ref>
File:Schachbrett-Schlankcichlide.jpg|[[Lamprologini]] (E): ''[[Julidochromis marlieri]]'' is popular in the [[aquarium]] trade where members of the genus are known as "Julies"<ref>{{Cite web |title=Julidochromis marlieri (Marlier's Julie) |website=Seriously Fish |url=https://www.seriouslyfish.com/species/julidochromis-marlieri/ |access-date=2023-03-11 |archive-date=11 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230311162711/https://www.seriouslyfish.com/species/julidochromis-marlieri/ |url-status=live }}</ref>
File:Gnathochromis premaxillaris.jpg|[[Limnochromini]] (E): ''[[Gnathochromis permaxillaris]]'' is a [[Planktivore|zooplanktivore]] with an unusual protractile mouth<ref>{{cite iucn |author=Bigirimana, C. |date=2006 |title=''Gnathochromis permaxillaris'' |volume=2006 |article-number=e.T60493A12364587 |doi=10.2305/IUCN.UK.2006.RLTS.T60493A12364587.en |access-date=13 November 2021}}</ref>
File:Perissodus microlepis juvenile in aquarium.jpg|[[Perissodini]] (E): ''[[Perissodus microlepis]]'', a specialized [[scale-eating]] species<ref>{{cite journal |last1=Stewart |first1=T.A. |last2=Albertson |first2=R.C. |year=2010 |title=Evolution of a unique predatory feeding apparatus: functional anatomy, development and a genetic locus for jaw laterality in Lake Tanganyika scale-eating cichlids |journal=BMC Biology |volume=8 |issue=1 |page=8 |doi=10.1186/1741-7007-8-8 |pmid=20102595 |pmc=2828976 |doi-access=free}}</ref>
File:Oreochromis tanganicae (Günther).jpg|[[Tilapiini]]: ''[[Oreochromis tanganicae]]'' is one of the most common coastal species found in local [[fish market]]s<ref>{{cite iucn |author=Ntakimazi, G. |date=2006 |title=''Oreochromis tanganicae'' |volume=2006 |article-number=e.T60625A12387918 |doi=10.2305/IUCN.UK.2006.RLTS.T60625A12387918.en |access-date=13 November 2021}}</ref>
File:TropheusspRed200.jpg|[[Tropheini]] (E): ''[[Tropheus moorii]]'' ("red" Chimba [[Polymorphism (biology)|morph]]) is highly variable and the [[Taxonomy (biology)|taxonomy]] of some of the morphs is questionable<ref>Begon, M.; and A.H. Fitter (1995). Advances in Ecological Research, vol. 26, p. 203. {{ISBN|0-12-013926-X}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Salzburger |last2=Niederstätter |last3=Brandstätter |last4=Berger |last5=Parson |last6=Snoeks |last7=Sturmbauer |year=2006 |title=Colour-assortative mating among populations of Tropheus moorii, a cichlid fish from Lake Tanganyika, East Africa |journal=Proc Biol Sci |volume=273 |issue=1584 |pages=257–266 |doi=10.1098/rspb.2005.3321 |pmid=16543167 |pmc=1560039}}</ref><ref>{{Cite web |title=Tropheus Genus Evolution |url=http://www.cichlidworld.eu/clanky/evolucia_tropheus_e.htm |access-date=2023-03-11 |website=Cichlid World |author1=Robert Toman |date=2017 |archive-date=19 September 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210919232102/http://www.cichlidworld.eu/clanky/evolucia_tropheus_e.htm }}</ref>
</gallery>
===Zahim din pahi ===
[[File:Lamprichthys tanganicanus.JPG|thumb|The [[Tanganyika killifish]] (''Lamprichthys tanganicanus'') is the only member of its genus<ref>{{FishBase genus | genus = Lamprichthys | month = March| year = 2017}}</ref>]]
Lake Tanganyika nyɛla yiŋa zaŋ n-ti zahim balibu din gari pihinii zaŋ n-ti "non-cichlid" zahim ka mali kamani kɔbigi puuni vaabu pihiyobu zahim zaŋ n-ti cichlid .<ref name=Wright2006/><ref name="LTBP">{{Cite web |website=IW:LEARN {{pipe}} Documents |author1=Kelly West |title=Results and Experiences of the UNDP/GEF Conservation Initiative (RAF/92/G32) in Burundi, D.R. Congo, Tanzania, and Zambia |url=https://iwlearn.net/documents/6644 |access-date=2023-03-11 |date=28 February 2001 |archive-date=11 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230311162707/https://iwlearn.net/documents/6644 |url-status=live }}</ref><ref name=Brown2011>{{cite journal |last1=Brown |last2=Britz |last3=Bills |last4=Rüber |last5=Day |year=2011 |title=Pectoral fin loss in the Mastacembelidae: a new species from Lake Tanganyika |journal=Journal of Zoology |volume=284 |issue=4 |pages=286–293 |doi=10.1111/j.1469-7998.2011.00804.x}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Wright |first1=J.J. |last2=Bailey |first2=R.M. |year=2012 |title=Systematic revision of the formerly monotypic genus Tanganikallabes (Siluriformes: Clariidae) |url=https://deepblue.lib.umich.edu/bitstream/2027.42/91200/1/j.1096-3642.2011.00789.x.pdf |journal=Zoological Journal of the Linnean Society |volume=165 |issue=1 |pages=121–142 |doi=10.1111/j.1096-3642.2011.00789.x |doi-access=free}}</ref>[[File:Fishing boat in Kagongo Ward.jpg|thumb|Fishing Boat in Kagongo Ward, Kigoma District]]
[[File:Fisherman on Lake Tanganyika.jpg|thumb|200px|right|Fishermen on Lake Tanganyika]]
==Lihimi m pahi ==
* [[Cryptodepression]]
==References==
{{Reflist}}
==External links==
{{sister project links||d=Q5511|c=Category:Lake Tanganyika|n=no|q=no|b=no|v=no|voy=Lake Tanganyika|m=no|mw=no|s=no|wikt=no|species=no}}
{{Authority control}}
{{DEFAULTSORT:Lake Tanganyika}}
[[Category:Lake Tanganyika| ]]
[[Category:Ancient lakes|Tanganyika]]
<!--cat sort position-->
[[Category:African Great Lakes|Tangyanyika]]<!--cat sort position-->
[[Category:Lakes of the Great Rift Valley|Tanganyika]]<!--cat sort position-->
[[Category:Lakes of Burundi|Tanganyika]]
[[Category:Lakes of the Democratic Republic of the Congo|Tanganyika]]
[[Category:Lakes of Tanzania|Tanganyika]]
[[Category:Lakes of Zambia|Tanganyika]]
[[Category:International lakes of Africa|Tanganyika]]
[[Category:Freshwater ecoregions of Africa]]
[[Category:Ecoregions of Burundi]]
[[Category:Ecoregions of the Democratic Republic of the Congo]]
[[Category:Ecoregions of Tanzania]]
[[Category:Ecoregions of Zambia]]
[[Category:Tanganyika Province]]
[[Category:Burundi–Democratic Republic of the Congo border]]
[[Category:Democratic Republic of the Congo–Tanzania border]]
[[Category:Burundi–Tanzania border]]
[[Category:Tanzania–Zambia border]]
[[Category:Democratic Republic of the Congo–Zambia border]]
[[Category:Border tripoints]]
[[Category:Ramsar sites in Zambia]]
[[Category:Meromictic lakes]]
[[Category:Lowest points of countries]]
fjzxu0uz68mcwelutudoua25igzl5g5
140774
140773
2026-06-18T18:05:25Z
Kalakpagh
2501
Updated Content
140774
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
[[File:View of Kagongo Ward.jpg|thumb|Lake Tanganyika eastern shore in Kagongo Ward, [[Kigoma Region]], Tanzania]]'''Lake Tanganyika''' ({{IPAc-en|ˌ|t|æ|ŋ|ɡ|ə|n|ˈ|j|iː|k|ə|,_|-|ɡ|æ|n|-}} {{respell|TANG|gən|YEE|kə|,_-|gan|-}};<ref>{{cite LPD|3}}</ref> {{langx|rn|Ikiyaga ca Tanganyika}}) nyɛla gbaŋsabila mɔɣ'titali.<ref>{{Cite book |last=Burton |first=Richard Francis |editor-first=Charles |editor-last=Richards |title=Burton and Lake Tanganyika |date=1965 |publisher=East African Literature Bureau |location=Dar Es Salaam |oclc=180480726}}</ref> Di ni nyɛ dunia zaa lake din pahiri ayi mɔɣa din mali kom pam ka nyɛ din lahi pahiri ayi di yi ka mɔɣa din ʒilimi puuni, di nyɛla din doli Lake Baikal din be Siberia nyaaŋa.<ref name=zambiatour>{{cite web |url=http://www.zambiatourism.com/destinations/lakes/lake-tanganyika |title=Lake Tanganyika |work=www.zambiatourism.com |access-date=2008-03-14 |archive-date=22 April 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150422001337/http://www.zambiatourism.com/destinations/lakes/lake-tanganyika |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |last=Lewis |first=R. |url=https://news.brown.edu/articles/2010/05/tanganyika |title=Brown Geologists Show Unprecedented Warming in Lake Tanganyika |publisher=Brown University |date=16 May 2010 |access-date=25 March 2017 |archive-date=26 March 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170326051107/https://news.brown.edu/articles/2010/05/tanganyika |url-status=live }}</ref> Di ni nyɛ dunia zaa lakenima din waɣa gari di taba maa zaa.<ref name=zambiatour/> Di lahi nyɛla din do buyobu zuɣu dunia Lakenima puuni di yi kana galisim polo.<ref>{{Cite web |title=World’s largest lakes {{!}} Description, Area, & Facts {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/topic/worlds-largest-lakes-2228655 |access-date=2025-10-18 |website=www.britannica.com |language=en}}</ref> Lake ŋɔ nyɛla din kpɛ tiŋgbana anahi ni [[Tanzania]], [[Democratic Republic of the Congo]] ( DRC), [[Burundi]], n-ti pahi [[Zambia]]—ka Tanzania nyɛ din mali li kamani kɔbigi puuni vaabu pihinahi ni ayobu ka DRC mali kɔbigi puuni vaabu pihinahi. Di nyɛla din ʒiri [[Lukuga River|Lukuga Mɔɣili]] chani nti luri [[Congo River|Congo Mɔɣili]] ka di nyɛ din laɣim taba chaŋ nti lu Banana, [[Democratic Republic of the Congo]], Atlantic Ocean.<ref name=asdf />
==Kom nahingbana ==
[[File:Clear lake Kagongo Ward.jpg|thumb|Clear water lake of Lake Tanganyika in Kagongo Ward, Kigoma Region, Tanzania]]
Lake ŋɔ kom nyɛla "alkaline" ni pH kamani dibaa awɔi ʒiliŋ kamani {{cvt|0-100|m|ft|-1}}.<ref name=Wever2005>{{cite journal |last1=De |first1=Wever |last2=Muylaert |last3=der Gucht |first3=Van |last4=Pirlot |last5=Cocquyt |last6=Descy |last7=Plisnier |last8=Vyverman |year=2005 |title=Bacterial Community Composition in Lake Tanganyika: Vertical and Horizontal Heterogeneity |journal=Appl Environ Microbiol |volume=71 |issue=9 |pages=5029–5037 |doi=10.1128/AEM.71.9.5029-5037.2005 |pmid=16151083 |pmc=1214687 |bibcode=2005ApEnM..71.5029D}}</ref> Din bɔŋɔ gbunni zaŋ chaŋ nyɛla 8.7, ka nyɛ din tooi boori labirina kamani 8.3–8.5 kom maa ni yaɣa pam zaŋ n-ti Tanganyika.<ref name=Wever2005/> Lala niŋsim ŋɔ ŋmahinli nyɛla din be niɣilim buɣim yaɣili maa bin din gbaai kamani 670 μS/cm mɔɣili maa zuɣusaa zaŋ chaŋ 690 μS/cm mɔɣili ŋɔ gbunni.<ref name=Wever2005/>
Di zuɣusaa tulim nyɛla kamani {{cvt|24|C|F}} mɔɣili maa wulinluhili polo Silimiin goli August piligu ka nyɛ {{cvt|28|-|29|C|F}} saa mibu saha bin din gbaai Silimin goli March zaŋ chaŋ Silimiin goli April.<ref name=Edmond1993>{{cite journal |last1=Edmond |last2=Stallard |last3=Craigh |last4=Weiss |last5=Coulter |year=1993 |title=Nutrient chemistry of the water column of Lake Tanganyika |journal=Limnol. Oceanogr. |volume=38 |issue=4 |pages=725–738 |doi=10.4319/lo.1993.38.4.0725 |bibcode=1993LimOc..38..725E |doi-access=free}}</ref> Mɔɣili maa ʒiliŋ din gari {{cvt|400|m|ft}}, tulim maa nyɛla din zaya {{cvt|23.1|-|23.4|C|F}}.<ref name=Reilly2003>{{Cite journal |last1=O'Reilly |first1=Catherine M. |last2=Alin |first2=Simone R. |last3=Plisnier |first3=Pierre-Denis |last4=Cohen |first4=Andrew S. |last5=Mckee |first5=Brent A. |date=August 14, 2003 |title=Climate change decreases aquatic ecosystem productivity of Lake Tanganyika, Africa |doi=10.1038/nature01833 |pmid=12917682 |journal=Nature |volume=424 |issue=6950 |pages=766–768 |bibcode=2003Natur.424..766O |s2cid=1637315}}</ref> Kom maa nyɛla din tula tum 19th century ka din bɔŋɔ daliri nyɛ dunia zaa tulim tum yuuni 1950s.<ref name=Jensen2016>{{cite web |author=Jensen, M.R. |title=Lake Tanganyika Fisheries Declining From Global Warming |url=https://uanews.arizona.edu/story/lake-tanganyika-fisheries-declining-global-warming |publisher=University of Arizona |date=8 August 2016 |access-date=5 March 2018 |archive-date=6 March 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180306085806/https://uanews.arizona.edu/story/lake-tanganyika-fisheries-declining-global-warming |url-status=live }}</ref>
Mɔɣili maa nyɛla din tooi kpɛri kom pam shiɣuni amaa ka di ʒiliŋ nyɛ din bi boori paari {{cvt|150|m|ft}}.<ref name=Edmond1993/><ref name=Lowe2003>{{cite journal |last1=Lowe-McConnell |first1=R.H. |year=2003 |title=Recent research in the African Great Lakes: Fisheries, biodiversity and cichlid evolution |journal=Freshwater Forum |volume=20 |issue=1 |pages=4–64}}</ref><ref>Hutter; Yongqi; and Chubarenko (2011). Physics of Lakes, volume 1: Foundation of the Mathematical and Physical Background. P. 11. {{ISBN|978-3-642-15178-1}}.</ref> Din bɔŋɔ nyɛla din wuhiri ni di ka pɔhim di gbuuni pam yaɣa ni ka di nyɛ din ka anfaani zaŋ n-ti zahim mini binshɛŋa din bori pohim ka be kom maa puuni ni. Di wulinpuhili polo ʒiliŋ nyɛla {{cvt|240-250|m|ft}}.<ref name="Wright2006">Wright, J.J.; and L.M. Page (2006). Taxonomic revision of Lake Tanganyikan Synodontis (Siluriformes: Mochokidae). Florida Mus. Nat. Hist. Bull. 46(4): 99–154.</ref><ref name="McConnell1987">Lowe-McConnell, R.H. (1987). Ecological Studies in Tropical Fish Communities. {{ISBN|0-521-28064-8}}.</ref> <ref>{{Cite journal |last1=Ryan |first1=Emily |last2=Todd |first2=Jonathan A. |last3=McGlue |first3=Michael |last4=Kimirei |first4=Ismael |last5=Soreghan |first5=Michael |title=Variation in Taphonomic Character of Shell Beds in Lake Tanganyika, Africa: Paleoenvironmental and Stratigraphic Implications of Shell Beds in Lakes |series=Geological Society of America Abstracts with Programs |date=2017 |article-number=304608 |publisher=Geological Society of America |doi=10.1130/abs/2017am-304608}}</ref>
<gallery mode="packed" perrow="5" caption="Cichlid tribes in Lake Tanganyika (E = tribe endemic or near-endemic)">
File:Bathybates ferox.jpg|[[Bathybatini]] (E): ''[[Bathybates ferox]]'' is [[benthic]] and [[piscivorous]], but the genus also includes pelagic species.<ref name="Kirchberger2012">{{cite journal |last1=Kirchberger |last2=Sefc |last3=Sturmbauer |last4=Koblmuller |year=2012 |title=Evolutionary History of Lake Tanganyika's Predatory Deepwater Cichlids |journal=International Journal of Evolutionary Biology |volume=2012 |article-number=716209 |doi=10.1155/2012/716209 |pmid=22675652 |pmc=3362839 |doi-access=free}}</ref> The tribe is sometimes split in three, others being [[Hemibatini]] and [[Trematocarini]]<ref>{{Cite journal |last1=Meyer |last2=Matchiner |last3=Salburger |year=2015 |title=Lake Tanganyika—A 'Melting Pot' of Ancient and Young Cichlid Lineages (Teleostei: Cichlidae)? |journal=PLOS ONE |volume=10 |issue=7 |doi=10.1371/journal.pone.0125043 |pmid=25928886 |article-number=e0125043 |pmc=4415804 |bibcode=2015PLoSO..1025043W |doi-access=free}}</ref><ref name=Weiss2015>{{Cite journal |last1=Weiss |last2=Cotterill |last3=Schliewen |year=2015 |title=A tribal level phylogeny of Lake Tanganyika cichlid fishes based on a genomic multi-marker approach |journal=Molecular Phylogenetics and Evolution |volume=83 |pages=56–71 |doi=10.1016/j.ympev.2014.10.009 |pmid=25433288 |pmc=4334724}}</ref>
File:Benthochromis tricoti.jpg|[[Benthochromini]] (E): ''[[Benthochromis horii]]'' was scientifically described in 2008, but has often been misidentifed as ''[[Benthochromis tricoti|B. tricoti]]''<ref>{{cite journal |title=Description of a new cichlid fish species of the genus Benthochromis (Perciformes: Cichlidae) from Lake Tanganyika |last1=Takahashi |journal=Journal of Fish Biology |volume=72 |issue=3 |pages=603–613 |year=2008 |doi=10.1111/j.1095-8649.2007.01727.x |first1=T.|bibcode=2008JFBio..72..603T }}</ref>
File:DKoehl Boulengerochromis microlepis.jpg|[[Boulengerochromini]] (E): ''[[Boulengerochromis microlepis]]'' is one of the world's largest cichlids<ref name="PracFishKeepLarge">{{cite web |url=http://www.practicalfishkeeping.co.uk/features/articles/the-10-biggest-cichlids |title=The 10 biggest cichlids |publisher=Practical Fishkeeping |date=13 June 2016 |access-date=17 March 2017 |archive-date=20 March 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170320052647/http://www.practicalfishkeeping.co.uk/features/articles/the-10-biggest-cichlids |url-status=live }}</ref> and only member of its tribe<ref name=Weiss2015/>
File:Cyphotilapia frontosa2.jpg|[[Cyphotilapiini]] (E): ''[[Cyphotilapia frontosa]]'', one of only two similar species in the [[Tribe (biology)|tribe]]<ref>{{cite journal |last1=Takahashi |first1=T. |last2=Nakaya |first2=K. |year=2003 |title=New species of Cyphotilapia (Perciformes: Cichlidae) from Lake Tanganyika, Africa |journal=Copeia |volume=2003 |issue=4 |pages=824–832 |doi=10.1643/ia03-148.1 |s2cid=83854866}}</ref>
File:Kleinschuppiger Kaerpflingsbuntbarsch Cyprichromis microlepidotus Tierpark Hellabrunn-1.jpg|[[Cyprichromini]] (E): ''[[Cyprichromis microlepidotus]]'' and other members of this tribe are open-water [[planktivore]]s<ref>{{cite iucn |author=Bigirimana, C. |date=2006 |title=''Cyprichromis microlepidotus'' |volume=2006 |article-number=e.T60487A12363286 |doi=10.2305/IUCN.UK.2006.RLTS.T60487A12363286.en |access-date=13 November 2021}}</ref><ref name=Smith1998>Smith, M.P. (1998). Lake Tanganyikan Cichlids, pp. 9–10. {{ISBN|0-7641-0615-5}}</ref>
File:Ophthalmotilapia nasuta Kipili.jpg|[[Ectodini]] (E): ''[[Ophthalmotilapia nasuta]]'' (male) is [[sexually dimorphic]], males being more colorful with longer fins and nose<ref>{{Cite web |title=Ophthalmotilapia nasuta |website=Seriously Fish |url=https://www.seriouslyfish.com/species/ophthalmotilapia-nasuta/ |access-date=2023-03-11 |archive-date=11 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230311162708/https://www.seriouslyfish.com/species/ophthalmotilapia-nasuta/ |url-status=live }}</ref>
File:Eretmodus-sp-kavala1.jpg|[[Eretmodini]] (E): ''[[Eretmodus cyanostictus]]'' lives near the bottom in the turbulent, coastal [[surf zone]],<ref>{{FishBase | genus = Eretmodus | species = cyanostictus | month = April| year = 2017}}</ref> like other members of its tribe<ref name=Smith1998/>
File:Astatotilapia burtoni.png|[[Haplochromini]]: ''[[Astatotilapia burtoni]]'' is one of the few Tanganyika species,<ref name="FishbaseList">{{Cite web |title=Species in the Tanganyika |url=https://www.fishbase.se/TrophicEco/FishEcoList.php?ve_code=4 |access-date=2023-03-11 |type=table |website=www.fishbase.se |archive-date=11 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230311162720/https://www.fishbase.se/TrophicEco/FishEcoList.php?ve_code=4 |url-status=live }}</ref> unlike other [[African Great Lakes]] where most belong to this tribe<ref name=Lowe2009>{{cite journal |last1=Lowe-McConnell |first1=R |year=2009 |title=Fisheries and cichlid evolution in the African Great Lakes: progress and problems |journal=Freshwater Reviews |volume=2 |issue=2 |pages=131–151 |doi=10.1608/frj-2.2.2 |s2cid=54011001}}</ref>
File:Schachbrett-Schlankcichlide.jpg|[[Lamprologini]] (E): ''[[Julidochromis marlieri]]'' is popular in the [[aquarium]] trade where members of the genus are known as "Julies"<ref>{{Cite web |title=Julidochromis marlieri (Marlier's Julie) |website=Seriously Fish |url=https://www.seriouslyfish.com/species/julidochromis-marlieri/ |access-date=2023-03-11 |archive-date=11 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230311162711/https://www.seriouslyfish.com/species/julidochromis-marlieri/ |url-status=live }}</ref>
File:Gnathochromis premaxillaris.jpg|[[Limnochromini]] (E): ''[[Gnathochromis permaxillaris]]'' is a [[Planktivore|zooplanktivore]] with an unusual protractile mouth<ref>{{cite iucn |author=Bigirimana, C. |date=2006 |title=''Gnathochromis permaxillaris'' |volume=2006 |article-number=e.T60493A12364587 |doi=10.2305/IUCN.UK.2006.RLTS.T60493A12364587.en |access-date=13 November 2021}}</ref>
File:Perissodus microlepis juvenile in aquarium.jpg|[[Perissodini]] (E): ''[[Perissodus microlepis]]'', a specialized [[scale-eating]] species<ref>{{cite journal |last1=Stewart |first1=T.A. |last2=Albertson |first2=R.C. |year=2010 |title=Evolution of a unique predatory feeding apparatus: functional anatomy, development and a genetic locus for jaw laterality in Lake Tanganyika scale-eating cichlids |journal=BMC Biology |volume=8 |issue=1 |page=8 |doi=10.1186/1741-7007-8-8 |pmid=20102595 |pmc=2828976 |doi-access=free}}</ref>
File:Oreochromis tanganicae (Günther).jpg|[[Tilapiini]]: ''[[Oreochromis tanganicae]]'' is one of the most common coastal species found in local [[fish market]]s<ref>{{cite iucn |author=Ntakimazi, G. |date=2006 |title=''Oreochromis tanganicae'' |volume=2006 |article-number=e.T60625A12387918 |doi=10.2305/IUCN.UK.2006.RLTS.T60625A12387918.en |access-date=13 November 2021}}</ref>
File:TropheusspRed200.jpg|[[Tropheini]] (E): ''[[Tropheus moorii]]'' ("red" Chimba [[Polymorphism (biology)|morph]]) is highly variable and the [[Taxonomy (biology)|taxonomy]] of some of the morphs is questionable<ref>Begon, M.; and A.H. Fitter (1995). Advances in Ecological Research, vol. 26, p. 203. {{ISBN|0-12-013926-X}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Salzburger |last2=Niederstätter |last3=Brandstätter |last4=Berger |last5=Parson |last6=Snoeks |last7=Sturmbauer |year=2006 |title=Colour-assortative mating among populations of Tropheus moorii, a cichlid fish from Lake Tanganyika, East Africa |journal=Proc Biol Sci |volume=273 |issue=1584 |pages=257–266 |doi=10.1098/rspb.2005.3321 |pmid=16543167 |pmc=1560039}}</ref><ref>{{Cite web |title=Tropheus Genus Evolution |url=http://www.cichlidworld.eu/clanky/evolucia_tropheus_e.htm |access-date=2023-03-11 |website=Cichlid World |author1=Robert Toman |date=2017 |archive-date=19 September 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210919232102/http://www.cichlidworld.eu/clanky/evolucia_tropheus_e.htm }}</ref>
</gallery>
===Zahim din pahi ===
[[File:Lamprichthys tanganicanus.JPG|thumb|The [[Tanganyika killifish]] (''Lamprichthys tanganicanus'') is the only member of its genus<ref>{{FishBase genus | genus = Lamprichthys | month = March| year = 2017}}</ref>]]
Lake Tanganyika nyɛla yiŋa zaŋ n-ti zahim balibu din gari pihinii zaŋ n-ti "non-cichlid" zahim ka mali kamani kɔbigi puuni vaabu pihiyobu zahim zaŋ n-ti cichlid .<ref name=Wright2006/><ref name="LTBP">{{Cite web |website=IW:LEARN {{pipe}} Documents |author1=Kelly West |title=Results and Experiences of the UNDP/GEF Conservation Initiative (RAF/92/G32) in Burundi, D.R. Congo, Tanzania, and Zambia |url=https://iwlearn.net/documents/6644 |access-date=2023-03-11 |date=28 February 2001 |archive-date=11 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230311162707/https://iwlearn.net/documents/6644 |url-status=live }}</ref><ref name=Brown2011>{{cite journal |last1=Brown |last2=Britz |last3=Bills |last4=Rüber |last5=Day |year=2011 |title=Pectoral fin loss in the Mastacembelidae: a new species from Lake Tanganyika |journal=Journal of Zoology |volume=284 |issue=4 |pages=286–293 |doi=10.1111/j.1469-7998.2011.00804.x}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Wright |first1=J.J. |last2=Bailey |first2=R.M. |year=2012 |title=Systematic revision of the formerly monotypic genus Tanganikallabes (Siluriformes: Clariidae) |url=https://deepblue.lib.umich.edu/bitstream/2027.42/91200/1/j.1096-3642.2011.00789.x.pdf |journal=Zoological Journal of the Linnean Society |volume=165 |issue=1 |pages=121–142 |doi=10.1111/j.1096-3642.2011.00789.x |doi-access=free}}</ref>[[File:Fishing boat in Kagongo Ward.jpg|thumb|Fishing Boat in Kagongo Ward, Kigoma District]]
[[File:Fisherman on Lake Tanganyika.jpg|thumb|200px|right|Fishermen on Lake Tanganyika]]
==Lihimi m pahi ==
* [[Cryptodepression]]
==Kundivihra ==
{{Reflist}}
==External links==
{{sister project links||d=Q5511|c=Category:Lake Tanganyika|n=no|q=no|b=no|v=no|voy=Lake Tanganyika|m=no|mw=no|s=no|wikt=no|species=no}}
{{Authority control}}
{{DEFAULTSORT:Lake Tanganyika}}
[[Category:Lake Tanganyika| ]]
[[Category:Ancient lakes|Tanganyika]]
<!--cat sort position-->
[[Category:African Great Lakes|Tangyanyika]]<!--cat sort position-->
[[Category:Lakes of the Great Rift Valley|Tanganyika]]<!--cat sort position-->
[[Category:Lakes of Burundi|Tanganyika]]
[[Category:Lakes of the Democratic Republic of the Congo|Tanganyika]]
[[Category:Lakes of Tanzania|Tanganyika]]
[[Category:Lakes of Zambia|Tanganyika]]
[[Category:International lakes of Africa|Tanganyika]]
[[Category:Freshwater ecoregions of Africa]]
[[Category:Ecoregions of Burundi]]
[[Category:Ecoregions of the Democratic Republic of the Congo]]
[[Category:Ecoregions of Tanzania]]
[[Category:Ecoregions of Zambia]]
[[Category:Tanganyika Province]]
[[Category:Burundi–Democratic Republic of the Congo border]]
[[Category:Democratic Republic of the Congo–Tanzania border]]
[[Category:Burundi–Tanzania border]]
[[Category:Tanzania–Zambia border]]
[[Category:Democratic Republic of the Congo–Zambia border]]
[[Category:Border tripoints]]
[[Category:Ramsar sites in Zambia]]
[[Category:Meromictic lakes]]
[[Category:Lowest points of countries]]
tdsrcwio0t7sfjjvm2s2ik7fx7hnchk