Wikipiideɛ dgawiki https://dga.wikipedia.org/wiki/A_Gamp%C9%9Bl%C9%9B_zu MediaWiki 1.46.0-wmf.24 first-letter Duoro bimbu zie Be o yoŋ Yeli Toma daana Toma daana yeli Wikipedia Wikipedia yeli Duoro kɔre Duoro kɔre yeli MediaWiki MediaWiki yeli Tɛmpileti Tɛmpileti yeli Sombo Sombo yeli Gbuli Gbuli yeli TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk Abuja 0 5854 60140 53432 2026-04-24T02:48:36Z InternetArchiveBot 38 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 60140 wikitext text/x-wiki {{Databox|item=Q3787}} '''Abuja''' e la a kapital teŋɛ ko Federal Republic naŋ be Nigeria, ba naŋ maale o ka o gaa be a Federal Capital Territory (FCT). Ana wuli ka a kogo na be a Federal Gɔbena a Nigeria<ref>https://www.britannica.com/place/Abuja-national-capital-Nigeria</ref>, o da taa la kpaaroŋ neŋ ''key national institutions, landmarks'', ane yimeɛre naŋ poŋ paale a ziiri zaa naŋ e 50 desekyere. O leɛrɛɛ Lagos (paaloŋ naŋ taa noba yaroŋ a Nigeria) naŋ e a kapital a 12 December 1991.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Abuja#cite_note-5</ref><ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Abuja#cite_note-:2-6</ref> Abuja's geography taa la mannoo neŋ Aso Rock, a 400-metre (1,300 ft) monolith naŋ ba taa toma yineŋ koɔŋ kyeebo. A Presidential Complex, National Assembly, Supreme Court , ane tenne gyamaa da yɛrɛɛ gaa south neŋ a kuuri. Zuma Rock, a 725-metre (2,379 ft) monolith, be la a north seŋ a paaloŋ poɔ naŋ be a expressway te gaa Kaduna.<ref>https://web.archive.org/web/20100323002129/http://www.sunnewsonline.com/webpages/features/citysun/2008/may/28/citysun-28-05-2008-002.htm</ref><ref>https://web.archive.org/web/20220627170359/https://www.visitnigerianow.com/tours/zuma-rock/</ref><ref>https://buzznigeria.com/highest-rock-in-nigeria-the-top-10-biggest-rocks-and-hills/</ref> A 2006 noba yaroŋ sɔrebo, a paaloŋ ko a Abuja taa la noba yaroŋ naŋ e 776,298 ane 179,674 naŋ vɛŋ ka o da e a paaloŋ kaŋa naŋ taa noba yaroŋ gyamaa a Nigeria (a da e a ayɔpoi soba a 2006). Duoruu yi a United Nations, Abuja taa la baabo kyaare noba yaroŋ neŋ 139.7% yi 2000 ane 2010, naŋ vɛŋ ka o da e a paaloŋ naŋ sereŋ taa noba yaroŋ a tendaa gbuli zaa. Kyɛ k'a 2015, a paaloŋ taa la noba yaroŋ duobu neŋ 35%, naŋ vɛŋ ka o da naŋ e a teŋɛ naŋ taa noba yaroŋ gyamaa a African continent ane a paaloŋ naŋ na baara nimizeɛ noba yaroŋ poɔ a tendaa gbuli zaa. ==== Phase 2 ==== * [[Apo-Dutse]] * [[Dakibiyu]] * [[Duboyi]] * [[Durumi ]] * [[Gaduwa]] * [[Gudu, Abuja|Gudu]] * [[Jabi, Abuja|Jabi]] * [[Jahi, Abuja|Jahi]] * [[Kado, Abuja|Kado]] * [[Katampe]] * [[Kaura, Abuja|Kaura]] * [[Kukwuaba District, Abuja|Kukwuaba]] * [[Mabushi]] * [[Utako]] * [[Wuye District, Abuja|Wuye]] ==== Phase 3 ==== * [[Galadimawa]] * [[Gwarimpa Estate|Gwarimpa]] * [[Industrial Area 1 & Extension District]] * [[Kabusa]] * {{Div col end}}[[Karmo, Abuja|Karmo]] * [[Kafe District, Abuja|Kafe]] * [[Life Camp]] * [[Nbora]] * [[Dakwo District, Abuja|Dakwo]] * [[Lokogoma District, Abuja|Lokogoma]] ==== Phase 4 ==== * [[Idu, Abuja|Idu]] * [[Karsana]] === Enfuomo mine === <gallery class="center" widths="140"> File:Abuja city gate.jpg|Abuja city gate File:Zuma Rock.jpg|Zuma rock File:Abuja Airport Terminal.jpg|Terminal at the [[Nnamdi Azikiwe International Airport|Abuja International Airport]] File:Nigeria's National Assembly Building with the Mace.jpg|Nigeria's [[National Assembly (Nigeria)|National Assembly]] Building with the Mace File:MinForeignAffairs.jpg|The Ministry of Foreign Affairs File:Gen Shehu Musa Yar'Adua in Abuja 2.jpg|Shehu Musa Yar'adua Center File:Ceiling of Shehu Musa Yar'Adua Centre in Abuja.jpg|Glass Dome of Shehu Musa Yar'adua Centre in Abuja File:Side view of Central Bank of Nigeria, Abuja.jpg|Side view of [[Central Bank of Nigeria]], Abuja File:Usman Dam, Bwari Abuja.jpg|Usman Dam, Bwari Abuja File:Usuma Dam Abuja.png|Usuma Dam Abuja File:Nigeria Senate Building (Red Chamber).jpg|Nigeria Senate Building (Red Chamber) File:Millennium Park Abuja1.jpg|Millennium Park File:Abuja park Millennium.jpg|Abuja Millennium Park File:Abuja mountains.jpg|alt=|Green hills File:View of Abuja from Katampe hill 01.jpg|alt=|View of Abuja from Katampe hill File:Crush Rock Abuja Nigeria.jpg|Crush Rock Abuja Nigeria </gallery> === Universities === * African University of Science and Technology * Baze University * National Open University of Nigeria * Nile University of Nigeria * University of Abuja * Veritas University * Philomath University === International sakuuri === * American International School of Abuja * Whiteplains British School, Jabi * École Française Marcel Pagnol * === Mineral Raw Materials === * Clay * Gold * Tin * Feldspar * Tantalite * Cassiterite * Marble * Talc * Dolomite Source: == Honorary citizens == Noba bana naŋ nyɛ Honorary citizenship yi Abuja la: {| class="wikitable" !Date !Name !Notes |- |10 February 2016 |Joachim Gauck (24 January 1940–) |President of Germany(2012–2017) |- |4 July 2018 |Emmanuel Macron (21 December 1977–) |President of France (2017–). |- |30 August 2018 |Rt. Hon. Theresa May (1 October 1956–) |Prime Minister of the United Kingdom (2016–2019). |} == Meŋ kaa kyɛ == * Centenary City * Abuja Investments Company == External links == * [https://web.archive.org/web/20240824133834/https://fcta.gov.ng/ Official website] == Sommo Yizie == 6y9c7mylsg9soczmxdy7ahaho3jkt4h