Bramborska

Wikipedija dsbwiki https://dsb.wikipedia.org/wiki/G%C5%82owny_bok MediaWiki 1.46.0-wmf.24 first-letter Medija Specialne Diskusija Wužywaŕ Diskusija wužywarja Wikipedija Wikipedija diskusija Dataja Diskusija wó dataji MediaWiki MediaWiki diskusija Pśedłoga Diskusija wó pśedłoze Pomoc Diskusija wó pomocy Kategorija Diskusija wó kategoriji TimedText TimedText talk Modul Modul diskusija Veranstaltung Veranstaltung Diskussion Bramborska 0 73 147716 147227 2026-04-15T23:20:35Z InternetArchiveBot 16004 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 147716 wikitext text/x-wiki {{Pódobny lema |tema1=[[Zwězkowy kraj]] |lema2=[[Branibor]] |tema2=[[město]] }} {{Zwězkowy kraj |chórgoj=Flag of Brandenburg.svg |wopon=Brandenburg Wappen.svg |stolica=[[Podstupim]] |pśestrěń=29.478,63 km² |ludnosć=2.556.747 ''(31. decembera 2024)'' |gustosć wobydlenja=86/km² |dług=18,8 Mrd. € (2024) |dług na wobydlarja=7.368 € (2024) |oficielne websedło=[https://www.brandenburg.de/ brandenburg.de] |ministaŕski prezident=[[Dietmar Woidke]] (SPD) (wót 28. awgusta 2013) |kněžeca strona=[[SPD]] |městna=88 |strony w parlamenśe=[[SPD]] 34 [[AfD]] 30 [[CDU]] 12 [[BSW]] 9 bźez frakcije 3 |slědne wólby=[[22. septembra]] [[2024]] |pśiduce wólby=2029 |reprezentanty w Zwězkowej raźe=4 |mapa=Germany Laender Brandenburg.png }} '''Bramborska''' ({{wrěcy|de}} ''Brandenburg'', {{wrěcy|hsb}} ''Braniborska'') jo zwězkowy kraj [[Nimska|Zwězkoweje republiki Nimska]]. Głowne město jo [[Podstupim]]. == Geografija == Bramborska ma granicy z [[Mecklenburg-Pśedpomorska|Mecklenburg-Pśedpomorskeju]] na pódpołnocy, [[Barliń|Barlinjom]], z [[Dolnosakska|Dolnosakskeju]] na dłujkem wjacorje pśi Łobju, z [[Pólska|Pólskeju]] na pódzajtšu, ze [[Saksko-Anhaltska|Saksko-Anhaltskeju]] na pódwjacorje a [[Sakska|Sakskeju]] na pódpołdnju. W Bramborskej jo wěcej ako 3.000 jazorow. === Rěki === Slědujuce rěki se Bramborskeje dotykuju abo běže pó źělach abo cele pśez Bramborsku: {| | * [[Łobjo]] * [[Odra]] ({{wrěcy|pl}} ''Odra'') * [[Habola]] ({{wrěcy|de}} ''Havel'') * [[Sprjewja]] | * [[Łužyska Nysa]] * [[Dubja]] ({{wrěcy|de}} ''Dahme'') * [[Dosse]] * [[Nuthe]] | * [[Rhin]] * [[Plane]] * [[Carny Halšter]] * [[Ucker]] |} === Města === Slědujuce města su nejwažnjejše w Bramborskej. {| | * [[Podstupim]] * [[Chóśebuz]] * [[Frankobrod nad Odru]] * [[Branibor nad Habolu]] * [[Angermünde]] * [[Baršć]] * [[Bernau pla Barlinja]] * [[Dobrjoług-Góstkow]] * [[Eberswalde]] * [[Falkensee]] * [[Grabin]] * [[Grodk]] * [[Hennigsdorf]] * [[Jutšobog]] * [[Ludwigsfelde]] | * [[Lubin (Błota)]] * [[Lubnjow (Błota)]] * [[Łuchow]] * [[Neuruppin]] * [[Oranienburg]] * [[Parsk]] * [[Fürstenwalde/Spree|Pśibor pśi Sprjewi]] * [[Pśibrjog]] * [[Rathenow]] * [[Rukow]] * [[Schwedt/Oder|Swjecje]] * [[Strausberg]] * [[Teltow]] * [[Wikow]] * [[Zły Komorow]] |} == Politika a krajny sejm == {{Aktualizěruj}} [[Dataja:Brandenburger_Landtag_2009.svg|thumb|left|170px|Seda w Bramborskem parlamenśe]] [[Dataja:Matplatzeck.jpg|thumb|left|170px|ministaŕski prezident "[[Matthias Platzeck]]" ([[SPD]])]] ;Wuzwólowanje do krajnego sejma, september 2009<ref>[http://www.wahlergebnis.brandenburg.de/ltw09/ergebnis.php5?anzeige=4&wahl=3&gebiet=1&idx=0&typ=1&stimme=2&hoch=0&partei=&untertyp=0&flip=1&sitz=0&mode=liste Bok wó wuslědku wólby]</ref>. {| class="wikitable" ! rowspan="2" valign="bottom" align="left" | strona ! colspan="2" | 2004 ! colspan="2" | 2009 ! colspan="2" | floskla |- ! % ! S ! % ! S ! % ! S |- | [[SPD]] | 31,9 | 33 | 33,0 | 31 | +1,1 | -2 |- | [[DIE LINKE]] | 28,0 | 29 | 27,2 | 26 | -0,8 | -3 |- | [[CDU]] | 19,4 | 20 | 19,8 | 19 | +0,4 | -1 |- | [[DVU]] | align="right" | 6,1 | align="right" | 6 | align="right" | 1,1 | align="right" | 0 | -5 | -6 |- | [[FDP]] | 3,3 | 0 | 7,2 | 7 | +3,9 | +7 |- | [[B90/Grüne]] | 3,6 | 0 | 5,7 | 5 | +2,1 | +5 |- | drugi | 14,6 | align="right" | 0 | 7,1 | 0 | -7,5 | ±0 |} === ministaŕske prezidenty === * 1947–1949: [[Karl Steinhoff]] (SED) * 1949–1952: [[Rudolf Jahn]] (SED) * 1952–1990, ''TDR wobcerka.'' * 1990–2002: '''[[Manfred Stolpe]]''' (SPD) * 2002-2013: '''[[Matthias Platzeck]]''' (SPD) * z 2013: '''[[Dietmar Woidke]]''' (SPD) == Nakrajny a wokrejsne města == [[Dataja:Brandenburg Kreise (nummeriert).svg|thumb|right|upright|250px|Wokrejsy Bramborskeje]] [[Dataja:Gross Marzehns pond.JPG|thumb|right|upright|250px|We pódwjacorje Bramborskeje, wjas "Wjelike Marzehn"; ''nim.:'' Gross Marzehn. ([[Wokrejs Pódstupim-Srjejźomark|wokrejs Podstupim-Srjejźomark]])]] {| class="prettytable sortable" border=1 |----- bgcolor="#FFDEAD" !nr !wokrejsa !wopon !wokrejsne město !znamje za awta |- |1 | Landkreis Barnim '''[[wokrejs Barnim]]''' | [[Dataja:DEU Landkreis Barnim COA.svg|40px]] | [[Eberswalde]] |BAR |- |2 | Landkreis Dahme-Spreewald '''[[wokrejs Damna-Błota]]''' | [[Dataja:Wappen Landkreis Dahme-Spreewald.svg|40px]] | Lübben (Spreewald) [[Lubin (Błota)]] |LDS |- |3 | Landkreis Elbe-Elster '''[[wokrejs Łobjo-Halšter]]''' | [[Dataja:Wappen des Landkreises Elbe-Elster.svg|40px]] | Herzberg (Elster) [[Herzberg pśi Halšteru]] teke Rogań |EE |- |4 | Landkreis Havelland '''[[Wokrejs Habolojski kraj]]''' | [[Dataja:Wappen Landkreis Havelland.png|40px]] | Rathenow [[Rathenow|Ratnów]] |HVL |- |5 | Landkreis Märkisch-Oderland '''[[wokrejs Markojski Odriny kraj]]''' | [[Dataja:DEU Maerkisch-Oderland COA.svg|40px]] | Seelow [[Želow]] |MOL |- |6 | Landkreis Oberhavel '''[[wokrejs Górna Habola]]''' | [[Dataja:DEU Oberhavel COA.svg|40px]] | Oranienburg [[Oranienburg|Bóźow]] |OHV |- |7 | Landkreis Oberspreewald-Lausitz '''[[wokrejs Górne Błota-Łužyca]]''' wokrejs Hornje Błóta-Łužica | [[Dataja:Wappen des Landkreises Oberspreewald-Lausitz.svg|40px]] | Senftenberg [[Zły Komorow]] |OSL |- |8 | Landkreis Oder-Spree '''[[wokrejs Odra-Sprjewja]]''' | [[Dataja:Wappen Landkreis Oder-Spree.svg|40px]] | Beeskow [[Bezkow]] |LOS |- |9 | Landkreis Ostprignitz-Ruppin '''[[Wokrejs Ostprignitz-Ruppin|wokrejs Pódzajtšna Prignica-Rubyñ]]''' | [[Dataja:Wappen des Landkreises Ostprignitz-Ruppin.svg|40px]] | Neuruppin [[Neuruppin|Nowe Rubyń]] |OPR |- |10 | Landkreis Potsdam-Mittelmark '''[[Wokrejs Pódstupim-Srjejźomark|wokrejs Podstupim-Srjejźomark]]''' | [[Dataja:Wappen Landkreis Potsdam-Mittelmark.png|40px]] | Belzig [[Bělsko]] |PM |- |11 | Landkreis Prignitz '''[[wokrejs Prignica]]''' | [[Dataja:Wappen des Landkreises Prignitz.svg|40px]] | Perleberg [[Perleberg|Perlebrak]] |PR |- |12 | Landkreis Spree-Neiße '''[[wokrejs Sprjewja-Nysa]]''' | [[Dataja:DEU Landkreis Spree-Neisse COA.svg|40px]] | Forst (Lausitz) [[Baršć]] |SPN |- |13 | Landkreis Teltow-Fläming '''[[wokrejs Teltow-Flaming]]''' (wokrejs Teltow-Włamin) | [[Dataja:Wappen des Landkreises Teltow-Fläming.svg|40px]] | Luckenwalde [[Lukowc]] |TF |- |14 | Landkreis Uckermark '''[[Wokrejs Uckermark|wokrejs Ukromark]]''' | [[Dataja:DEU Landkreis Uckermark COA.svg|40px]] | Prenzlau [[Pśibysław]] |UM |- |} {| class="prettytable sortable" border=1 |----- bgcolor="#FFDEAD" !nr !bźezwokrejsne města !wopon !znamje za awta |- |1. | Potsdam '''[[Pódstupim]]''' | [[Dataja:Potsdam Wappen.png|40px]] |P |- |2. | Cottbus '''[[Chóśebuz]]''' | [[Dataja:DEU Cottbus COA.svg|40px]] |CB |- |3. | Brandenburg an der Havel '''[[Braniboŕ nad Habolu]]''' | [[Dataja:DEU Brandenburg an der Havel COA.svg|50px]] |BRB |- |4. | Frankfurt an der Oder '''[[Frankobrod nad Odru]]''' | [[Dataja:Wappen Frankfurt (Oder).png|40px]] | FF |} == Serbske regiony w Bramborskej == [[Dataja:Flag of Sorbs.svg|thumb|200px|Chórgoj Serbow]] [[Dataja:Sorben.jpeg|thumb|right|upright|200px|Regiony Bramborskeje a Sakskeje, w kótarychž bydli serbska mjeńšyna.]] Serbske regiony w Bramborskej su: [[Dolna Łužyca]], mały źěl [[Górna Łužyca|Górneje Łužycy]], a teke [[Rólanska góla|Rólańska góla]] (Ruhlander Heide) pla [[Zły Komorow|Złego Komorowa]] a [[Kamjeńc]]a. == Města a wjelike gmejny ==  {| | * '''[[Pódstupim]]''' ''nim.:'' Potsdam * '''[[Chóśebuz]]''' ''nim.:'' Cottbus * '''[[Frankobrod nad Odru]]''' ''nim.:'' Frankfurt an der Oder * '''[[Brandenburg nad Habolu]]''' (''serbojska literatura:'' Braniboŕ pśi Habołu) * '''[[Bernau]]''' * '''[[Eberswalde]]''' * '''[[Falkensee]]''' * '''[[Grabin]]''' ''nim.:'' Finsterwalde * '''[[Harnišojce]]''' ''nim.:'' Hennigsdorf * '''[[Jutšobog]]''' ''nim.'' Jüterbog * '''[[Parsk]]''' ''nim.'' Königs Wusterhausen (''do 1718:'' Wendisch Wusterhausen) * '''[[Łuchow]]''' ''nim.:'' Lauchhammer * '''[[Ludwigsfelde]] * '''[[Lubin|Lubin/Błota]]''' ''nim.:'' Lübben/Spreewald * '''[[Lubnjow|Lubnjow/Błota]]''' ''nim.:'' Lübbenau/Spreewald | * '''[[Łukowc]]''' ''nim.:'' Luckenwalde * '''[[Łukow]]''' ''nim.:'' Luckau * '''[[Chudowina]]''' ''nim.:'' Mittenwalde * '''[[Rań]]''' ''nim.:'' Großräschen * '''[[Nauen]]''' * '''[[Neuruppin]]''' * '''[[Oranienburg]]''' * '''[[Pśibor]]''' ({{wrěcy|de}} Fürstenwalde/Spree) * '''[[Pśibrjog]]''' ({{wrěcy|de}} Eisenhüttenstadt; ''hist.:'' Fürstenberg; ''serbojska literatura:'' Železowa Hěta) * '''[[Rathenow]]''' * '''[[Rukow]]''' ''nim.:'' Bad Liebenwerda * '''[[Schwedt nad Odru]]''' (''serbojska literatura:'' Swjecje) * '''[[Zły Komorow]]''' ''nim.:'' Senftenberg * '''[[Grodk]]''' ''nim.:'' Spremberg * '''[[Strausberg]]''' * '''[[Wikow]]''' ''nim.:'' Elsterwerda * '''[[Wustermark]]''' |} == Wobraze Bramborskeje == <gallery widths=150> Wobraz:Jüterbog Dammtor KA.JPG|Měsćańske wrota w [[Jutšobog]]u. Wobraz:Preussnitz8 Brandenburgische Staedtebahn.JPG|Bramborska měsćańska zeleznica. Wobraz:Cottbus zweisprachige Straßenbezeichnung.jpg|Łužyska droga Wobraz:Schwarze-Elster.jpg|[[Carny Halšter (rěka)|Carny Halšter]] pla [[Rolany|Rolan]] </gallery> == Žrědła == <references /> == Wótkaze == * [https://web.archive.org/web/20160305075149/http://www.kulturportal-brandenburg.de/ Internetowe boki Bramborskeje] {{Nimska}} [[Kategorija:Bramborska]] 1hqzqkmpq5d9r1bmrjbqosg10g7itrc Manfred Starosta 0 3173 147715 143604 2026-04-15T21:26:27Z InternetArchiveBot 16004 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 147715 wikitext text/x-wiki '''Manfred Starosta''' (* 20. junija [[1941]] w [[Janšojce|Janšojcach]]) jo dolnoserbski rěcywědnik, słownikaŕ a pśełožowaŕ. Jogo nejwažnjejše źěła su dolnoserbska wucbnica ''Niedersorbisch – schnell und intensiv'', ''[[Dolnoserbsko-nimski słownik]]'' (tak pomjenjony ''Starosta'') a běgajucy projekt ''Nimsko–dolnoserbski słownik'' (DNW). Až do źinsa Starosta se zasajźijo za zachowanje a wuwiśe dolnoserbskeje rěcy a jo jaden ze slědnych, kótarež su zamóžne za twórjenje dopołnej leksikografiji w dolnoserbskej rěcy. W lěśe 2000 jo Manfred Starosta myto Domowiny dostał<ref>[http://www.domowina.de/fileadmin/Assets/Domowina/Mediathek/Dokumente/prehlad_mytowani_wot_1991_2014myto.pdf (''gsb'') ''Přehlad spožčenja Myta Domowiny 1991 do 2012'', domowina.de]</ref>. W 2001 jo dostał [[Myto Ćišinskego]] za "za jogo rěcywědne a rěcspěchujuce statkowanje"<ref>[https://web.archive.org/web/20190413094728/https://stiftung.sorben.com/dolnoserbski/projekty-zalozby/myto-cisinkego/ Bok wó myśe Załožby za serbski lud]</ref>. == Žywjenje == Manfred Starosta jo se naroźił na 20. junija 1941 w Janšojcach. Dokulaž jogo nan jo padnuł we wójnje pśeśiwo [[Rusojska|Rusojskej]] južo pśed jogo naroźenim, Starosta jo wótrosł pśi staryma starjejšyma. Tam wón jo musał nejpjerwjej [[Nimšćina|nimski]] powědaś, ale weto wón jo słuchał [[Dolnoserbšćina|dolnoserbsku rěc]] wót swójeju stareju starjejšeju. Tak jo měł prědny kontakt ze serbskeju rěcu, až wón jo mógał něga raz małe sady w dolnoserbskej rěcy powědaś. Pópšawna pśicyna za zachopjeńk aktiwnego trjebanja serbskeje rěcy jo akle była stara žeńska, kótaruž Starosta jo zmakał. Wóna njejo mógała powědaś nimski a to jo było prědny raz, až wón jo musał wugroniś na serbski. Z tym rěcna zamóžnosć Starosty jo se wuwiła a wón jo nawuknuł nałožyś rěc, kótaruž won jo jano znał wót słuchanja. Wót 1948 až do 1956 Starosta jo woglědał do zagrodneje šule w Janšojcach. Tam jo měł na zachopjeńku wjele problemow z pšaweju nimskeju rěcu a gramatiku. Cesto wón jo rozměšał wobej rěcy w jadnej saźe a jo było wjelgin śěžko se wótwucyś rěcne zmólki. Až do źinsa wón mysli w dwěma rěcoma. Wót 1956 až do 1960 Starosta jo był na Dolnoserbskej wušej šuli w Chóśebuzu, kótaraž jo źinsa [[Dolnoserbski gymnazium]]. W šuli Starosta nejpjerwjej njejo měł ambicijow za slawistiku, ale pśez zajm za ludowědu wón jo zachopił studium slawistiki w lěśe 1960 na uniwersiśe w [[Lipsk]]u a jo pśistajił ned pótom pśidatny studium ludowědy a sociologije, kótaryž Starosta jo absolwěrował na uniwersiśe Poznań w [[Pólska|Pólskej]] wót 1965 až do 1966. Swój studium Starosta jo dokóńcył ako diplomowy slawistikaŕ, ale južo wob studiumje – w lěśe 1964 – wón jo se ženił žeńsku z Litawskeje a góle jo se naroźiło. Tak Starosta jo pśišeł nejpjerwjej do sedymnasteje wušeje šule ako wucabnik za rušćinu wót 1966 až do 1968. Normalnje wón njejo směł wuwucowaś, dokulaž njejo cynił studium pedagogiki, ale jo był njamaš wucabnikow za rušćinu. Starosta jo měł tencas móžnosć za dorowanje felowanego studiuma, ale pón jo dostał pórucenje z Lipska. Togodla wón jo šeł do instituta za Sorabistiku na uniwersiśe w Lipsku a jo był wucabnik we wusokošulskej słužbje. Tam Starosta jo źěłał wót lět 1968 až do 1992, jo wuwucował serbšćinu a jo teke naźěłał materialije za wucbu, kak wucbnica za póstupjone a zajmowane sorabistiki ''Niedersorbisch – schnell und intensiv''. W Lipsku Starosta jo był samućki Dolnoserb na uniwersiśe, ale weto wón jo powědał konsekwentnje dolnoserbski, dokulaž won njejo kśěł měšaś rěcy. Pó paźe murje wucbne městno jo stojało krotko pśed rozpušćenim a togodla Starosta jo se procował pśi [[Serbski institut|Serbskem instituśe]] w Chóśebuzu a jo se pśistajił. Na prědnem septemberje 1992 wótnoga Serbskego instituta jo pśiwzeła źěłabnosć w Serbskem domje w Chóśebuzu. To jo było we wósebnem wědomnostna institucija za dolnoserbske slěźenja. Tam Starosta jo źěłał ako rěcywědnik wót 1992 až do 2006 a jo zaběrał z wšakorakimi nadawkami a tematiskimi wobłukami. Głownje jogo wobłuki su byli dolnoserbska leksikografija, terminologija, gramatika a ortografija, ale teke wuwiśe dolnoserbskeje pisneje rěcy a rěcna wucba w dolnoserbšćinje. Weto wón jo bydlił dalej w Lipsku a źěłał ako gósćowy wucabnik na uniwersiśe a togodla wón jo jězdźił tam a zas až do źinsa. Lěcrownož Starosta jo wót junija 2006 na wuměńku, wón jo pśecej hyšći ako eksterny sobuźěłaśeŕ a wjednik projekta ''Nimsko–Dolnoserbski słownik (DNW)'', a mimo togo wón a [[Fabian Kaulfürst]] stej pśedsedarje [[Dolnoserbska rěcna komisija|Dolnoserbskeje rěcneje komisije]]. == [[Dolnoserbsko-nimski słownik]] == Za tym až Starosta jo pśišeł do Chóśebuza, jo se diskutěrowało, až Dolnoserbski–nimski słownik wěcej njedosega a jo pśestarany. Jo se kśěł jaden słownik, kótaryž jo se planował wót zachopjeńka ako wězanje. Starosta jo se pśewzeł ten projekt a w lěśe 1999 toś ten słownik jo se wuzjawił w [[Ludowe nakładnistwo Domowina|ludowem nakładnistwje Domowina]]. To jo až do źinsa nejwobšyrnjejšy słownik dolnoserbskeje rěcy ze cełkownym wopśimjeśim wót něźi 45.000 lemata. „Starosta” jo pasiwny słownik k pśełožowanjeju a rozměśeju dolnoserbskich tekstow, pótakem nic za spisanje. Wopśimjejo frazeologizmy a póžyconki a teke pśestaranu a lokalnu leksiku, ale nic mjenja, mimo dolnoserbskich městnostnych mjenjow. Leksikon „Starosty” bazěrujo na ekcerpcijonem dolnoserbskem pismojstwje ze 19. a 20. stolěśa a se pódprějo teke na ''Thesaurus'' wót Muki, słownikach wót [[Bogumił Šwjela|Bogumiła Šwjele]] a [[Pětš Janaš|Pětša Janaša]]. Mimo togo „Starosta” wopśimjejo někotare nowe słowa, kótarež su nastali akle w 20. stolěśu. Źinsa „Starosta” jo nejwažnjejšy słownik za serbšćinu. == Nimsko–dolnoserbski słownik – DNW == Jadnučki nimsko–dolnoserbski słownik – słownik wót Pětša Janaša – njejo tak wobšyrny a wopśimjejo teke stary pšawopis. Togodla jo se pśemysliło južo dłujko wó aktiwnem słowniku, za spisanje dolnoserbskich tekstow a aby zmólki se wobijało. Nejpjerwjej ideja jo se zachyśiła, dokulaž njejo se zjadnało, až do lěta 2001, ako źěła na słowniku su se zachopili. Pód wjednistwom Manfreda Starosty źěłaju hyšći [[Erwin Hanuš]], [[Hauke Bartels]] a teke druge pśi projekśe. Naźěłanje cełeje leksiki trajo dłujcko a jo wjelgin wjelike, dokulaž kuždy sobuźěłaśeŕ pśeźěła kužde słowo słownika a wšykne wopowědaju změny a kótare słowa se pśiwzeju. K prědnemu cil projekta jo dejał byś jano šulski słownik z 20.000 lemata. Ta wersija jo se rozšyriła na 40.000 lemata w lěśe 2004. Něnto słownik ma wopśimjeśe wót něźi 60.000 lemata a śišćana wersija změjo wěcej ako 2000 boki. Na zakłaźe togo słownika dej se naźěłaś rownocasnje šulski słownik z wšakorakimi wopśimjeśami a wšakorakim wugótowanim jadnotliwych artiklow. Wót julija 2007 wšykne gótowe artikele słownika móžoš namakaś w interneśe na www.dolnoserbski.de. Zakłady leksikografiskego wobźěła su maminorěcna kompetenca awtorowu Starosta a Hanuš, wobšyrne zběrki ekserptow dolnoserbskeje rěcy, elektroniski korpus teksta a teke konsultacije z maminorěcnymi pomagarjami. Śěžkosć togo słownika jo było wótekšywanje modernych słowow, dokulaž dolnoserbska rěc jo jano mała rěc a njejo se standardizěrowana. Na pśikład za [[Nowy Casnik]] jo wjelgin wažne, až móžo powěźeś wó aktualnych temach teke z techniki a politiki, ale na tych pólach se musy hyšći wuwiś wjele dolnoserbskich słowow. To njejsu pšawe „nowe” słowa, ale cesto kompenzacije znatych abo starych słowow. Wósebnje jo wjelgin wažne, aby maminorěcne luźe mógali akceptěrowaś a rozměś nowu leksiku. Tak Nimsko–dolnoserbski słownik dej byś teke pomocny srědk wósebnje za njemaminorěcnych luźi k aktiwnemu wužywanjeju dolnoserbskeje rěcy, gaž se pśigótujo słownik. == Pśełožki do dolnoserbšćiny == * [[Jurij Koch]], ''Gaž wišnje kwitu'' (pśełožk knigłow ''Wišnina'') == Nóžki == <references /> ==Eksterne wótkaze== * [https://web.archive.org/web/20201101071137/https://www.serbski-institut.de/ns/Manfred-Starosta/ Bok Manfreda Starosty w Serbskem Instituśe] * [https://web.archive.org/web/20200112110758/https://www.domowina-verlag.de/dolnoserbsko-nimski-slownik-niedersorbisch-deutsches-woerterbuch.html ''Dolnoserbsko-nimski słownik'' w Ludowem nakładnistwje Domowina] * [https://www.serbski-institut.de/ns/Nimsko-dolnoserbski-slownik-DNW/ Wó Nimsko-dolnoserbskem słowniku] * [https://www.youtube.com/watch?v=xNfp0ZlzTGo Rozgrono z Manfredom Starostu a Erwinom Hanušom] {{DEFAULTSORT:Starosta, Manfred}} [[Kategorija:Cłonk Dolnoserbskeje rěcneje komisije]] [[Kategorija:Nosaŕ Myta Ćišinskego]] [[Kategorija:Nosaŕ Myta Domowiny]] [[Kategorija:Rěcywědnik]] [[Kategorija:Serb]] [[Kategorija:Wucabnik]] [[Kategorija:Roź. 1941]] [[Kategorija:Muž]] 33zbsqlfdzttz7j38orvji48ql3rwl8 Carny Gózd 0 4352 147717 137799 2026-04-16T09:20:39Z Nordat 16864 DEU Schwarzheide COA.svg 147717 wikitext text/x-wiki {{Infokašćik město DE |mě serbske = Carny Gózd |mě nimske = Schwarzheide |wopon = DEU Schwarzheide COA.svg |šyrina = 51/29/00 |dlinina = 13/52/00 |region-ISO = DE-BB |gmejnske cysło = 12066296 |kórta = Schwarzheide in OSL.svg |wusokosć = 99 |postowa licba = 01987 |pśedwólenje = 035752 |šołta = Christoph Schmidt |strona = bźez |adresa-droga = Ruhlander Straße 102 |adresa-městno = 01987 Schwarzheide |webstrona = [http://www.schwarzheide.de/ schwarzheide.de] }} '''Carny Gózd''' ({{wrěcy|de}} ''Schwarzheide'', {{wrěcy|hsb}} ''Čorny Gózd'') jo małe město na krotki pódwjacor [[Dolna Łužyca|Dolneje Łužyce]] we [[Bramborska|bramborskem]] wokrejsu [[Wokrejs Górne Błota-Łužyca|Górne Błota-Łužyca]]. Wejsny źěl [[Łucka]] lažy pśi wulewje tšugi [[Pěsnica|Pěsnicy]] do [[Carny Halšter|Carnego Halštera]]. [[Dataja:Schwarzheide Wasserturm.jpg|thumb|left|Wodowy torm srjejź města]] [[Dataja:Evangelische Lutherkirche.JPG|thumb|left|Lutherska cerkwja w starem źělu Carnego Gózda]] == Partnaŕske města == * [[Dataja:POL Krosno Odrzańskie COA.svg|20px]] Krošyn ([[Krosno Odrzańskie]]) w [[Pólska|Pólskej]] * [[Dataja:Coa_Hungary_Town_Karcag.svg|20px]] [[Karcag]] w [[Hungorska|Hungorskej]] * [[Dataja:Coats of arms of None.svg|20px]] [[Piano di Sorrento]] w [[Italska|Italskej]] == Žrědła == <references /> == Wótkaz == {{Commonscat|Schwarzheide|Carny Gózd}} {{Wokrejs Górne Błota-Łužyca}} [[Kategorija:Sedlišćo w Dolnej Łužycy]] [[Kategorija:Město w Bramborskej]] sxzq0l0kqkf4je58bf5qk8ammn129c1 Wužywaŕ:Ясамойла 2 13860 147708 2026-04-15T17:47:04Z Ясамойла 19870 пачатак 147708 wikitext text/x-wiki Жыву ў Эўропе. omibgah2t62ygsbw0ranqvd4jjqhvpf 147709 147708 2026-04-15T17:48:41Z Ясамойла 19870 dodank 147709 wikitext text/x-wiki {{Babel|dsb-1|be-3|ru-3|pl-2|de-0|en-1}} Жыву ў Эўропе. 7wcbsjzm1xtql52g5kczz5hdb6gl5xv 147710 147709 2026-04-15T17:49:56Z Ясамойла 19870 dodank 147710 wikitext text/x-wiki {{Babel|dsb-1|be-3|ru-3|pl-2|de-0|en-1|hsb-1}} Жыву ў Эўропе. 5kynakee5shkzi0plkzwhmwqe6ar6sj 147711 147710 2026-04-15T17:50:08Z Ясамойла 19870 dodank 147711 wikitext text/x-wiki {{Babel|dsb-1|be|ru-3|pl-2|de-0|en-1|hsb-1}} Жыву ў Эўропе. 1sgqp7w0ezyj5coy2kxbemhplsrzjhn 147712 147711 2026-04-15T17:50:55Z Ясамойла 19870 dodank 147712 wikitext text/x-wiki {{Babel|dsb-1|be|ru-3|pl-2|de-0|en-1|hsb-1|bg-1|mk-1}} Жыву ў Эўропе. rf7v6g35gyf6zmy3oapzee6o0thex7i 147713 147712 2026-04-15T17:51:38Z Ясамойла 19870 dodank 147713 wikitext text/x-wiki {{Babel|dsb-1|be|ru-3|uk-2|pl-2|de-0|en-1|hsb-1|bg-1|mk-1}} Жыву ў Эўропе. kskcht0m74inzwl304t8761tvglbjdj 147714 147713 2026-04-15T17:52:14Z Ясамойла 19870 dodank 147714 wikitext text/x-wiki {{Babel|dsb-1|be|ru-3|uk-2|pl-2|de-0|en-1|hsb-1|bg-1|mk-1|sr-1}} Жыву ў Эўропе. skdpitbk2pjx3vamq47n6y4q5jpmv6l