विकिपिडिया dtywiki https://dty.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%AE%E0%A5%81%E0%A4%96%E0%A5%8D%E0%A4%AF_%E0%A4%AA%E0%A4%A8%E0%A5%8D%E0%A4%A8%E0%A4%BE MediaWiki 1.46.0-wmf.24 first-letter मिडिया बिशेष कुरणि प्रयोगकर्ता प्रयोगकर्ता कुरणि विकिपिडिया विकिपिडिया वार्ता चित्र चित्र कुरणि मिडियाविकि मिडियाविकि कुरणि ढाँचा ढाँचा कुरणि मद्दत मद्दत कुरणि श्रेणी श्रेणी कुरणि TimedText TimedText talk मोड्युल मोड्युल कुरणि Event Event talk 0 26342 265422 265308 2026-04-20T17:52:28Z InternetArchiveBot 4668 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 265422 wikitext text/x-wiki {{Infobox election | election_name = प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०८२ | country = नेपाल | type = parliamentary | ongoing = no | previous_election = प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७९ | previous_year = २०७९ | outgoing_members = नेपालको दोस्रो सङ्घीय संसद#प्रतिनिधि सभा सदस्यहरू | election_date = २०८२ फागुन २१ | elected_members = नेपालको तेस्रो सङ्घीय संसद | next_election = | next_year = ''अर्को'' | seats_for_election = [[प्रतिनिधि सभा (नेपाल)|प्रतिनिधि सभा]]को सबै २७५ सिटहरू | majority_seats = १३८ | opinion_polls = #सर्वेक्षण र मत सर्वेक्षणहरू | registered = १,८९,०३,६८९<ref>{{Cite web |title=देशभर १ करोड ८९ लाख ३ हजार ६८९ मतदाता, कुन क्षेत्रमा कति ? (सूची)|url=https://nepalpress.com/2026/02/03/690038/18-9-million-3689-voters-across-the-country-how-many-in-which-polling-station-list/ |access-date=२०८२ माघ २० |website=नेपाल प्रेस |language=नेपाली}}</ref> ({{increase}} ५.०९%) | turnout = ५८.०७% ({{decrease}} ३.३४ प्रतिशत अङ्क; [[समानुपातिक प्रतिनिधित्व प्रणाली|समानुपातिक]] मतहरू)<ref>{{Cite web |title=६ दलले पाए राष्ट्रिय दलको मान्यता |url=https://nepallive.com/story/344944 |access-date=२०८२ फागुन २६ |website=नेपाल लाइभ}}</ref> | image_size = 130x130px | 1blank = समानुपातिक&nbsp;मत | 2blank = % र मतदान | 3blank = समानुपातिक मत | 4blank = % र मतदान <!-- RSP --> | image1 = RabiBalen.png | leader1 = [[रवि लामिछाने]]<br>[[बालेन शाह]] | party1 = राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी | leader_since1 = २०७९ असार १७{{efn|[[रवि लामिछाने]] राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीको नेतृत्व गर्छन्, भने बलेन शाह पार्टीका [[नेपालको प्रधानमन्त्री]] पद का उम्मेदवार हुन् र २०८२ पुष १३ गते वरिष्ठ नेता भएर पार्टीमा सामेल भएका थिए।}} | leaders_seat1 = [[चितवन २ (निर्वाचन क्षेत्र)|चितवन २]]<br>[[झापा ५ (निर्वाचन क्षेत्र)|झापा ५]] | last_election1 = १०.७०%, २० सिट | seats1 = '''१८२''' | seat_change1 = {{increase}} १६२ | 1data1 = '''४६,५०,६९७''' | 2data1 = '''४४.१७%'''<br>({{increase}} ३६.४० प्रतिशत अङ्क) | 3data1 = '''५१,८३,४९३''' | 4data1 = '''४७.८४%'''<br>({{increase}} ३७.१४ प्रतिशत अङ्क) <!-- काङ्ग्रेस--> | image2 = | leader2 = [[गगन थापा]] | party2 = नेपाली काङ्ग्रेस | leader_since2 = २०८२ माघ २ | leaders_seat2 = [[सर्लाही ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|सर्लाही ४]]<br>(''पराजित'') | last_election2 = २५.७१%, ८९ सिट | seats2 = ३८ | seat_change2 = {{decrease}} ५१ | 1data2 = २०,०८,६३९ | 2data2 = १९.०८%<br>({{decrease}} ४.११ प्रतिशत अङ्क) | 3data2 = १७,५९,१७२ | 4data2 = १६.२४%<br>({{decrease}} ९.४७ प्रतिशत अङ्क) <!-- नेकपा (एमाले) --> | image3 = The Prime Minister of Nepal, Shri KP Sharma Oli at Bangkok, in Thailand on April 04, 2025.jpg | leader3 = [[केपी शर्मा ओली]] | party3 = नेकपा (एमाले) | leader_since3 = फागुन २०७७ | leaders_seat3 = [[झापा ५ (निर्वाचन क्षेत्र)|झापा ५]]<br>(''पराजित'') | last_election3 = २६.९५%, ७८ सिट | seats3 = २५ | seat_change3 = {{decrease}} ५३ | 1data3 = १६,२३,१५९ | 2data3 = १५.४२%<br>({{decrease}} १५.४१ प्रतिशत अङ्क) | 3data3 = १४,५५,८८५ | 4data3 = १३.४४%<br>({{decrease}} १३.५१ प्रतिशत अङ्क) <!-- NCP --> | image4 = Prime Minister of Nepal Pushpa Kamal Dahal "Prachanda".jpg | leader4 = [[पुष्पकमल दाहाल]] | party4 = नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी | leader_since4 = २०८२ कात्तिक १९ | leaders_seat4 = [[पूर्वी रुकुम १ (निर्वाचन क्षेत्र)|पूर्वी रुकुम १]] | last_election4 = १६.५३%, ४५ सिट{{efn|११.१३%, ३२ सिट [[नेकपा (माओवादी केन्द्र)]]<br>२.८३%, १० सिट [[नेकपा (एकीकृत समाजवादी)]]<br>२.५७%, ३ सिट [[नागरिक उन्मुक्ति पार्टी]]}} | seats4 = १७ | seat_change4 = {{decrease}} २८ | 1data4 = ९,७६,०१६ | 2data4 = ९.२७%<br>(''नयाँ'') | 3data4 = ८,११,५७७ | 4data4 = ७.४९%<br>(''नयाँ'') <!-- श्रसंपा--> | image5 = Harka Sampang (cropped).png | leader5 = [[हर्कराज राई]] | party5 = [[श्रम संस्कृति पार्टी]] | leader_since5 = कात्तिक २०८२ | leaders_seat5 = [[सुनसरी १ (निर्वाचन क्षेत्र)|सुनसरी १]]<br/> | last_election5 = ''अस्तित्वमा थिएन'' | seats5 = ७ | seat_change5 = ''नयाँ'' | 1data5 = ३,०३,९०२ | 2data5 = २.८९%<br>(''नयाँ'') | 3data5 = ३,८५,८५६ | 4data5 = ३.५६%<br>(''नयाँ'') <!--राप्रपा--> | image6 = Rajendra lingden.png | leader6 = [[राजेन्द्र लिङ्देन]] | party6 = राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी | leader_since6 = मङ्सिर २०७८ | leaders_seat6 = [[झापा ३ (निर्वाचन क्षेत्र)|झापा ३]]<br>(''पराजित'') | last_election6 = ५.५८%, १४ सिट | seats6 = ‍५ | seat_change6 = {{decrease}} ९ | 1data6 = २,०७,२७० | 2data6 = १.९७%<br>({{decrease}} ३.२७ प्रतिशत अङ्क) | 3data6 = ३,३०,६८४ | 4data6 = ३.०५%<br>({{decrease}} २.५३ प्रतिशत अङ्क) <!-- map --> | map_image = [[File:निर्वाचन क्षेत्रहरू अनुसार प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०८२ को नतिजा.svg|400px]] | map_caption = निर्वाचन क्षेत्र अनुसारको नतिजा <!-- bottom --> | title = [[नेपालको प्रधानमन्त्री|प्रधानमन्त्री]] | posttitle = चुनाव पछि प्रधानमन्त्री | before_election = [[सुशीला कार्की]] (अन्तरिम) | before_party = स्वतन्त्र राजनीतिज्ञ | after_election = | after_party = }} {{नेपालको राजनीति}} == समयतालिका == यो निर्वाचन खातर चुनावी समयसीमा [[सुशीला कार्की]]क अन्तरिम प्रशासन बाट पूरा निर्वाचित नागरिक सरकार म परिवर्तन करन खातर छोटो “द्रुत” तालिका अन्तर्गत तय कर्या ग्या थियो। २०८२ भदौ २७ म [[नेपालको दोस्रो सङ्घीय संसद]] औपचारिक रूप म विघटन भ्या पाछै [[निर्वाचन आयोग (नेपाल)|निर्वाचन आयोग]] लाई १५० दिन भित्र राष्ट्रव्यापी मतदान करन खातर सबै कानुनी र व्यवस्थापकीय तयारी पुरा करन आदेश दिइक थियो। यो अवधिमा मतदाता नामावली अद्यावधिक करन काम भ्या थियो। प्रारम्भिक चरण मतदाता र पार्टी दर्ता म केन्द्रित थियो, जस म गतिविधि असाधारण रूप म बढ्या थियो। कोई पनि नागरिक मताधिकार बाट वञ्चित नहुन भन्ने सुनिश्चित करन खातर अन्तरिम प्रधानमन्त्री क धेरै अनुरोध पाछै निर्वाचन आयोगले दर्ता समयसीमा २०८२ मङ्सिर ५ सम्म बढायो। ८ लाख भन्दा बढी नयाँ मतदाता थप्या थिए। २०८२ मङ्सिर १० म पार्टी दर्ता क अन्तिम समयसीमा सम्म १४३ राजनीतिक दलन मान्यता खातर आवेदन दिय्या थिए।<ref>{{Cite news|url=https://nepalsamaya.com/detail/139877|title=राष्ट्रिय परिचयपत्रमार्फत अनलाइन मतदाता नामावलीमा नाम दर्ता हुने|date=कात्तिक २७, २०८२|work=नेपाल समय|access-date=२०८२ फागुन २८}}</ref> [[समानुपातिक प्रतिनिधित्व प्रणाली|समानुपातिक प्रतिनिधित्व]] प्रक्रिया पुस २०८२ क अन्तिम म सुरु भ्या थियो, जँहा दलन लिङ्ग, जातीयता र क्षेत्रीय प्रतिनिधित्व खातर संवैधानिक आरक्षण पालन करिक बन्द सूची पेश कर्या थिए। २०८२ माघ ६ म निर्वाचन आयोगले निर्वाचन आचार संहिता लागू कर्यो। भोलिपल्ट राष्ट्रव्यापी रूप म १६५ प्रत्यक्ष सिट खातर उम्मेदवार नामांकन दर्ता भ्या थिए, जँहा ३,४०० भन्दा बढी उम्मेदवार चुनावी मैदान म उत्र्या थिए।<ref>{{Cite news|url=https://www.ratopati.com/story/539061/house-of-representatives-election-these-are-the-3490-candidates|title=यी हुन् प्रतिनिधिसभाका ३४९० उम्मेदवार (सूचीसहित)|date=७ माघ २०८२|work=रातोपाटी|access-date=२०८२ फागुन २८}}</ref> प्रमुख मितिहरू तल सूचीबद्ध छन्ः {| class="wikitable" !मिति !घटना |- | rowspan="2" |२०८२ असोज २० |प्रतिनिधि सभा विघटन |- |मन्त्रिपरिषद्बाट निर्वाचन मिति घोषणा |- |२०८२ मङ्सिर ५ |मतदाता सूचीमा दर्ता गर्ने अन्तिम मिति <ref name="TKP_Voter">{{Cite news|url=https://kathmandupost.com/national/2025/11/15/voter-registration-extended-till-nov-21|title=Voter registration extended till Nov 21|last=Ghimire|first=Binod|date=2025-11-15|work=[[The Kathmandu Post]]|access-date=2026-03-02}}</ref> |- |२०८२ मङ्सिर १० |निर्वाचन आयोगसमक्ष पार्टी दर्ता गर्ने अन्तिम दिन <ref name="Hindu_Parties">{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/international/17-new-political-parties-apply-for-registration-at-nepals-election-commission/article70227160.ece|title=17 new political parties apply for registration at Nepal's Election Commission|date=2025-10-31|work=[[The Hindu]]|access-date=2026-03-02}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="">[https://www.thehindu.com/news/international/17-new-political-parties-apply-for-registration-at-nepals-election-commission/article70227160.ece "17 new political parties apply for registration at Nepal's Election Commission"]. </cite></ref> |- |१८-२०८२ पुस १९ |दलहरूले आनुपातिक प्रतिनिधित्वका लागि प्रारम्भिक बन्द सूची पेश गर्छन् <ref name="DRCN_Timeline">{{Cite web |date=2026-02-15 |title=House of Representative (HoR) Election Timeline 2026 |url=https://www.democracyresource.org/wp-content/uploads/2026/02/DRCN_Factsheet-Parliamentary-Elections-of-Nepal-2026-February-2026.pdf |access-date=2026-03-02 |publisher=Democracy Resource Center Nepal }}{{Dead link|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- |२०८२ माघ ५ |निर्वाचन आचार संहिता सुरु <ref name="TKP_Code">{{Cite news|url=https://kathmandupost.com/national/2026/01/19/election-code-of-conduct-comes-into-effect|title=Election code of conduct comes into effect|date=2026-01-19|work=[[The Kathmandu Post]]|access-date=2026-03-02}}</ref> |- |२०८२ माघ ६ |पहिलो पटक पदका लागि उम्मेदवार नामाङ्कन <ref name="DRCN_Timeline" /> |- |२०८२ माघ ९ |पहिलो विगतका लागि उम्मेदवारको सूची पद अन्तिम र प्रकाशित गरियो |- |२०८२ माघ ९ |आनुपातिक प्रतिनिधित्वका लागि बन्द सूची अन्तिम र प्रकाशित <ref name="DRCN_Timeline" /> |- |२०८२ फागुन २१ |'''निर्वाचन मिति'''<ref name="LiveMint_Guide">{{Cite web |date=2026-03-02 |title=Nepal Elections 2026: When is voting, who are key PM candidates, and when will results be out |url=https://www.livemint.com/elections/nepal-elections-2026-when-is-voting-who-are-the-key-pm-candidates-and-when-will-results-be-out-all-you-need-to-know-11772421272428.html |access-date=2026-03-02 |website=LiveMint}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.livemint.com/elections/nepal-elections-2026-when-is-voting-who-are-the-key-pm-candidates-and-when-will-results-be-out-all-you-need-to-know-11772421272428.html "Nepal Elections 2026: When is voting, who are key PM candidates, and when will results be out"]. </cite></ref> |} == निर्वाचन प्रणाली == व्यवस्थापिकाक जम्मा २७५ सदस्य दुई तरिकाले चुनिन। तिन म १६५ जना एकल सदस्य निर्वाचन क्षेत्र बाट [[पहिलो हुने निर्वाचित हुने निर्वाचन]] प्रणाली मार्फत चुनिन र अरु ११० सिट एउटै राष्ट्रव्यापी निर्वाचन क्षेत्र बाट बन्द सूची [[समानुपातिक प्रतिनिधित्व प्रणाली|समानुपातिक प्रतिनिधित्व]] प्रणाली मार्फत चुनिन। मतदातान यी दुई तरिका खातर छुट्टाछुट्टै मतपत्र पाइन्न। कुनै पार्टी वा चुनावी गठबन्धनले समानुपातिक मत म सिट पाउन खातर जम्मा सदर मत क कम्ती म ३% चुनावी सीमा पार करनु परन्न। नेपाल म समानुपातिक सिट बाँडफाँड करन खातर वेबस्टर विधि प्रयोग गरिन्न।<ref>{{Cite act|title=प्रतिनिधि सभा सदस्य निर्वाचन ऐन, २०७४}}</ref> मतदान १८ वर्ष वा सो भन्दा बढी उमेर क, स्वस्थ दिमाग भएका र सङ्घीय निर्वाचन सजाय कानुन अन्तर्गत अयोग्य घोषित नगरिएका नेपाली नागरिकन म सीमित छ। २०८२ पुस १२ म निर्वाचन आयोगले १,८९,०३,६८९ मतदातान क अन्तिम मतदाता नामावली प्रकाशित कर्या थियो।<ref>{{Cite web |title=निर्वाचन आयोग|url=https://election.gov.np/static/media/ecn.voter_poush_2082.jpg |website=निर्वाचन आयोग}}</ref> === मतदान गर्ने योग्यता === आम चुनाव म मतदान करन खातर निम्न सर्त पुरा भइनु परन्नः <ref name=":3">{{Cite act|title=Electoral Roll Act, 2017|type=Act|number=23|article=6 & 23|articletype=section}}</ref> * अन्तिम मतदाता नामावली म नाम सूचीकृत भैको * १८ वर्ष वा सो भन्दा बढी उमेर क व्यक्ति * नेपाली नागरिक * स्वस्थ दिमाग क * सङ्घीय निर्वाचन धाँधली र सजाय कानुन अनुसार अयोग्य नभएको == अभियान == === नेपाली काङ्ग्रेस === निर्वाचन अगाडि नयाँ नेतृत्व छनोट करन महीनौँ धरि मतभेद भया पछी पार्टीका धेरै प्रतिनिधिहरूले विशेष महाधिवेशन करया, जस्मा [[गगन थापा]] लाई पार्टी सभापति चुन्या ग्या। थापा पार्टीका तर्फ बाट प्रधानमन्त्री पदका उम्मेदवार घोषणा करया। पार्टीले सबै १६५ [[नेपालका संसदीय निर्वाचन क्षेत्रहरूको सूची|निर्वाचन क्षेत्र]] म उम्मेदवार उठाया। थापाले पहिले जित्दै आय्या [[काठमाडौँ ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|काठमाडौँ ४]] को सट्टा [[सर्लाही ४ (निर्वाचन क्षेत्र)|सर्लाही ४]] बाट चुनाव लड्ने निर्णय करया। पार्टीका पूर्व सभापति अणि पूर्व प्रधानमन्त्री [[शेरबहादुर देउवा]], कार्यवाहक सभापति [[पूर्णबहादुर खड्का]] अणि जेनजी आन्दोलनका बेला [[गृह मन्त्रालय (नेपाल)|गृहमन्त्री]] रह्या [[रमेश लेखक]] ले चुनाव नलड्ने निर्णय करया।<ref>{{Cite web |title=Deuba opts out of elections, marking unexpected political pause |url=https://kathmandupost.com/politics/2026/01/20/deuba-opts-out-of-elections-marking-unexpected-political-pause |access-date=2026-01-27 |website=The Kathmandu Post |language=English}}</ref> पार्टीको अभियान नयाँ पुस्ताले पार्टी चलाउने अणि “नवीकरण” को छवि बनाउने मा केन्द्रित रहो। पार्टीले २०८२ फागुन म [[जनकपुरधाम उपमहानगरपालिका|जनकपुर]] म आफ्नो चुनावी अभियान र्‍याली सुरु करया। काङ्ग्रेसले [[सुर्खेत जिल्ला|सुर्खेत]], बाँके, [[बुटवल उपमहानगरपालिका|बुटवाल]], पोखरा, [[वीरगन्ज महानगरपालिका|वीरगन्ज]] अणि [[बागलुङ नगरपालिका|बाग्लुङ]] जस्ता सहर म ठूला चुनावी सभा करया।<ref>{{Cite web |title=मधेसका चार जिल्लामा आज कांग्रेसको चुनावी सभा |url=https://www.setopati.com/politics/382956/ |access-date=२०८२ फागुन ८ |website=सेतोपाटी|language=नेपाली}}</ref> पार्टीको घोषणापत्र म सुशासन, राम्रो प्रशासन अणि कार्यकाल सीमा जस्ता संरचनात्मक सुधार म जोड दिइया। यस्मा [[नेपालको राष्ट्रपति|राष्ट्रपति]] लाई एक कार्यकाल, [[नेपालको प्रधानमन्त्री|प्रधानमन्त्री]] अणि मुख्यमन्त्री लाई दुई कार्यकाल, [[नेपालको मन्त्रिपरिषद्|मन्त्रीहरू]] लाई तीन कार्यकाल अणि समानुपातिक सूचीका सांसदहरू लाई एक कार्यकाल को सीमा राख्ने प्रस्ताव गरया। यस्ले अस्वीकार गर्ने अधिकार अणि फिर्ता बोलाउने अधिकार ल्याउने कुरा पनि राख्या। आर्थिक नीति म बजार समर्थक नीति, स्थिर कर व्यवस्था, निजी क्षेत्रको लगानी बढाउने, १० लाख सम्मको आम्दानी म कर छुट अणि कृषिको व्यावसायीकरण म जोड दिइया। घोषणापत्र म योगदान आधारित सामाजिक सुरक्षा, सबैका लागि स्वास्थ्य सेवा अणि माध्यमिक तह सम्म निःशुल्क शिक्षा दिने प्रतिबद्धता पनि गरया। साथै जलविद्युत विस्तार अणि देशभरि विद्युतीकरण बढाउने योजना पनि राख्या।<ref>{{Cite web |title=२०० पेज लामो कांग्रेसको प्रतिज्ञापत्रमा के छ ? (पूर्णपाठ) |url=https://www.ratopati.com/story/545143/what-is-in-the-200-page-long-congress-manifesto-full-text |access-date=२०८२ फागुन ८ |website=रातोपाटी|language=नेपाली}}</ref> === नेकपा (एमाले) === पार्टीले २०८२ पुस ३ म आफ्नो ११औँ महाधिवेशन करया अणि [[केपी शर्मा ओली]] लाई फेरि पार्टी अध्यक्ष चुन्या। ओली लाई पार्टीका तर्फ बाट प्रधानमन्त्री पदका उम्मेदवार पनि घोषणा करया। पार्टीले सबै १६५ निर्वाचन क्षेत्र म उम्मेदवार उठाया, तर पछि अभियान बखत झगडा नहोस् भनेर स्थानीय हस्तक्षेप पछी [[मनाङ १ (निर्वाचन क्षेत्र)|मनाङ १]] बाट उम्मेदवारी फिर्ता करया अणि नेपाली काङ्ग्रेसका उम्मेदवार टेकबहादुर गुरुङ लाई समर्थन करया।<ref>{{Cite web |title=मनाङमा एमाले र राप्रपाको उमेदवारी फिर्ता लिन निवेदन |url=https://baahrakhari.com/detail/475607/ |access-date=2026-02-12 |website=बाह्रखरी}}</ref> पार्टीले [[कर्णाली प्रदेश|कर्णाली]] का धेरै निर्वाचन क्षेत्र म समर्थनको बदलामा पश्चिम रुकुम म [[प्रगतिशील लोकतान्त्रिक पार्टी (नेपाल)|प्रगतिशील लोकतान्त्रिक पार्टी]] का उम्मेदवार [[जनार्दन शर्मा]] लाई अनौपचारिक समर्थन गर्ने सहमति करया। तर एमालेका उम्मेदवारहरूले उम्मेदवारी फिर्ता नलिए पछी त्यो सहमति टुट्या।<ref name=":2">{{Cite web |title=एमाले र प्रलोपाबिच नयाँ सहमति, रुकुम पूर्वमा एमालेको उम्मेदवार कायम रहने |url=https://nayapatrikadaily.com/news-details/187842/2026-02-04 |access-date=२०८१ फागुन ८ |website=नयाँ पत्रिका|language=नेपाली}}</ref> [[नेपालमा जेनजी आन्दोलन|जेनजी आन्दोलन]] का बेला [[केपी शर्मा ओली]] प्रधानमन्त्री रह्या अणि उनले यो चुनाव “राष्ट्र बनाउने अणि राष्ट्र बिगार्ने बीचको जनमत संग्रह” भन्या।<ref>{{Cite web |date=2026-02-19 |title='A Referendum Between Nation-Builders and Nation-Destroyers': Oli |url=https://eng.dragonmedia.com.np/a-referendum-between-nation-builders-and-nation-destroyers-oli/ |access-date=2026-02-20 |website=Dragon Media |language=en }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> === राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी === पार्टीले स्वतन्त्र [[काठमाडौँ]] नगरप्रमुख [[बालेन शाह]] ल्याउने सम्झौतामा हस्ताक्षर गरी उनलाई प्रधानमन्त्री पदका उम्मेद्वार घोषणा गरेको थियो। [[उज्यालो नेपाल पार्टी]]लाई पार्टीमा विलय गर्ने सम्झौतामा पनि हस्ताक्षर भएको थियो, तर पछि सम्झौता तोडिएको थियो। [[विवेकशील साझा पार्टी]] चुनावअघि नै पार्टीमा गाभिएको भएको थियो। शाहले [[नेकपा (एमाले)]]का अध्यक्ष तथा पूर्व प्रधानमन्त्री [[खड्गप्रसाद ओली|केपी शर्मा ओली]]ले जित्दै आएको क्षेत्र झापा ५ बाट चुनाव लड्ने निर्णय गरेका थिउ।<ref>{{Cite web |title=Balen Shah files candidacy from Jhapa-5 |url=https://kathmandupost.com/province-no-1/2026/01/20/balen-shah-files-candidacy-from-jhapa-5 |access-date=2026-01-27 |website=The Kathmandu Post |language=English}}</ref> २०८२ माघ ६ मा जनकपुरमा भएको भेलामा बालेन शाह औपचारिक रूपमा पार्टीमा सामेल भएर समर्थकहरूलाई अभिवादन गर्दै पार्टीको अभियान सुरु भएको थियो। शाहलाई मधेशबाट बन्ने पहिलो प्रधानमन्त्रीको रूपमा अगाडि राखिएको थियो। अर्को दिन पार्टीले [[वीरेन्द्रनगर नगरपालिका|वीरेन्द्रनगर]] एउटा र्यालीमा आफ्नो घोषणापत्र जारी गरेको थियो। धनुषा १ का उम्मेदवार किशोरी साह कमल कालो सूचीमा फेला परेपछि चुनावको दुई दिन अघि पार्टीको उम्मेद्वारलाई निर्वाचन आयोगले खारेज गरेको थियो।<ref>{{Cite web |title=धनुषा-१ का रास्वपा उम्मेदवार किशोरी साहको उम्मेदवारी खारेज |url=https://www.onlinekhabar.com/2026/03/1882190/candidacy-of-rsvp-candidate-kishori-sah-from-dhanusha-1-rejected |access-date=२०८२ फागुन १८ |website=अनलाइन खबर|language=नेपाली}}</ref> पार्टीको वाचापत्रमा प्रशासनलाई सुव्यवस्थित बनाउने उद्देश्यले संवैधानिक संशोधन र संस्थागत सुधारको वकालत गरिएको थियो। पार्टीले विधायकहरूलाई मन्त्रीमण्डल सदस्यका रूपमा सेवा गर्नबाट रोक्ने शक्तिहरूको विभाजनसँगै प्रत्यक्ष निर्वाचित कार्यकारी र पूर्ण [[समानुपातिक प्रतिनिधित्व प्रणाली|समानुपातिक]] संसदमा सङ्क्रमणको प्रस्ताव गरेको थियो। पार्टीले पार्टी सम्बद्ध विद्यार्थी सङ्घ, ट्रेड युनियन र निजामती कर्मचारी सङ्घहरू विघटन गर्ने प्रस्ताव गरेको थियो। यसले प्रदेश सरकारहरूको पुनर्गठन र गैर-पक्षपातपूर्ण स्थानीय सरकारहरू सिर्जना गर्ने पनि लक्ष्य राखेको थियो। पार्टीको उदार आर्थिक नीतिले प्रतिस्पर्धा नियामक निर्माणको वकालत गरेको थियो। घोषणापत्रमा जलविद्युतको विस्तार, राष्ट्रिय इन्जिनियरिङ र भवन मापदण्डको कार्यान्वयन र एकीकृत स्वास्थ्य सेवा प्रणालीको कार्यान्वयन गर्ने प्रतिबद्धता पनि रहेको छ। पार्टीले २०४६ देखि विभिन्न पदमा रहेका सबै सार्वजनिक अधिकारीहरूको सम्पत्ति अनुसन्धानलाई गर्ने जनाएको थियो।<ref>{{Cite web |title=यस्तो छ रास्वपाको बाचापत्र (पूर्णपाठसहित) |url=https://nepallive.com/story/344411/ |access-date=२०८२ माघ ६ |website=नेपाल लाइभ}}</ref> === राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी === कमल थापा नेतृत्वको [[राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी नेपाल]] यसमा एकीकरण भएको थियो र चुनावअघि राजतन्त्र समर्थक मतलाई बलियो बनाएको थियो। पार्टीले सबै १६५ निर्वाचन क्षेत्रमा उम्मेदवार उठाएको थियो, तर यसले [[मनाङ १ (निर्वाचन क्षेत्र)|मनाङ १]] र [[रुपन्देही २ (निर्वाचन क्षेत्र)|रुपन्देही २]] बाट आफ्नो उम्मेदवारी फिर्ता लिएको थियो।<ref>{{Cite web |title=RPP candidate Karvika Thapa withdraws candidacy from Rupandehi-2 over US PR issue |url=https://english.khabarhub.com/2026/23/517458/ |access-date=2026-02-14 |website=Khabarhub |language=en}}</ref> पार्टीको घोषणापत्रमा [[संवैधानिक राजतन्त्र]] पुनर्वाहल गर्ने, धार्मिक स्वतन्त्रता साथ सनातन हिन्दु राज्यको पुनर्स्थापना, केन्द्रीय सरकार र बलियो, गैर-पक्षपाती स्थानीय सरकारहरू मिलेर बनेको दुई-स्तरीय शासन संरचनाको पक्षमा सङ्घीय प्रणालीलाई खारेज गर्न आह्वान गरिएको थियो। यसले [[नेपालको जनआन्दोलन २०४६|२०४६]] पछि सार्वजनिक पदधारी र निजामती कर्मचारीहरूको सम्पत्तिको अनुसन्धान गर्न नागरिक आयोग गठन गर्ने प्रस्ताव पनि गरेको थियो। घोषणापत्रको "सुधार ३.०" आर्थिक नीतिले पार्टी-सम्बद्ध ट्रेड युनियनहरू विघटन गर्ने, प्रशासनिक प्रक्रियालाई सुव्यवस्थित गर्ने, र विदेशी लगानीलाई प्रोत्साहित गर्न कर प्रणाली र कानुनहरूमा सुधार गर्ने लगायतका निजी-समर्थक व्यापार सुधारहरूमा जोड दिएको थियो। घोषणापत्रमा जलविद्युत उत्पादन विस्तार, सरकारी विद्यालयमा निःशुल्क आधारभूत स्वास्थ्य सेवा र प्राथमिक तथा माध्यमिक शिक्षा, र पाहाडी तथा पर्वतीय क्षेत्रमा उच्च मूल्यको कृषि तथा जडिबुटी औषधि उद्योगका लागि अनुदानको माग गरिएको थियो।<ref>{{Cite web |title=राप्रपाको संकल्प-पत्र : प्रदेश खारेजी, बन्दहडताल नगर्ने [पूर्णपाठ] |url=https://ekantipur.com/politics/2026/02/14/rpps-resolution-no-province-abolition-no-strike-24-32.html |access-date=२०८२ फागुन २ |website=कान्तिपुर|language=ne}}</ref> === जनता समाजवादी पार्टी नेपाल === [[लोकतान्त्रिक समाजवादी पार्टी, नेपाल]], [[तराई-मधेश लोकतान्त्रिक पार्टी|तराई मादेश लोकतान्त्रिक पार्टी]] र [[जनता प्रगतिशील पार्टी (नेपाल)|जनता प्रगतिशील पार्टी]] मनोनयनको समयसीमा अघि नै पार्टीमा विलय भएको थियो। पार्टीले २०८२ माघ १२ मा सङ्घीय संरचनालाई सुदृढ पार्ने कुरामा केन्द्रित २७-बुँदे घोषणापत्र जारी गरेको थियो। यसले जातीय पहिचान सुनिश्चित गर्न उच्च-स्तरीय राज्य पुनर्गठन आयोगको प्रतिवेदनको आधारमा "१०+१" सङ्घीय मोडेल कार्यान्वयन गर्ने वकालत गरेको थियो। घोषणापत्रमा माधेश र जनजाति आन्दोलनहरूको माग, साथै जेनजी विरोधलाई समावेश गर्दै संवैधानिक संशोधनको आह्वान गरिएको थियो। यसले प्रत्यक्ष निर्वाचित [[राष्ट्रपतीय प्रणाली|राष्ट्रपति प्रणाली]], गैर-पक्षपातपूर्ण स्थानीय चुनाव, [[राष्ट्रिय सभा (नेपाल)|राष्ट्रिय सभा]] समानुपातिक प्रतिनिधित्व, र [[दलित]] र महिलाका लागि आरक्षित निर्वाचन क्षेत्रमा परिवर्तन गर्ने प्रस्ताव पनि गरेको थियो। घोषणापत्रमा युवा बेरोजगारी बीमाको कार्यान्वयन, जनसङ्ख्या र मानव विकास सूचकहरूमा आधारित विकेन्द्रीकृत बजेट विनियोजन, र नेपालका सबै भाषाहरूको आधिकारिक प्रयोगको प्रस्ताव पनि गरिएको थियो।<ref>{{Cite web |title=जसपा नेपालले सार्वजनिक गर्‍याे २७ बुँदे घाेषणापत्र |url=https://www.ratopati.com/story/539925/janata-samajwadi-party-nepal-releases-27-point-manifesto |access-date=२०८२ माघ १३ |website=रातोपाटी|language=नेपाली}}</ref> === प्रगतिशील लोकतान्त्रिक पार्टी === यो पार्टी [[नेकपा (माओवादी केन्द्र)]]का नेताहरूद्वारा गठन गरिएको थियो जसले पूर्व प्रधानमन्त्री [[बाबुराम भट्टराई]] र [[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]]का पूर्व प्रमुख सचेतक सन्तोष परियारको नेतृत्वमा रहेको नेपाल समाजवादी पार्टी (नयाँ शक्ति) सँगसँगै नेपाली कम्युनिस्ट पार्टीको गठनमा असहमति जनाएका थिए।<ref>{{Cite web |title=Maoists and other groups merge, launch Pragatisheel Loktantrik Party |url=https://kathmandupost.com/politics/2025/11/23/pragatisheel-loktantrik-party-formally-announced |access-date=2026-02-14 |website=The Kathmandu Post |language=अङ्ग्रेजी}}</ref> पार्टी पश्चिमी रुकुममा [[जनार्दन शर्मा]] समर्थनको बदलामा [[कर्णाली प्रदेश|कर्णाली]] अधिकांश निर्वाचन क्षेत्रमा [[नेकपा (एमाले)]] उम्मेद्वारहरूलाई अनौपचारिक रूपमा समर्थन गर्न सहमत भएको थियो। पार्टीले [[कालिकोट १ (निर्वाचन क्षेत्र)|कालीकोट १]] आफ्नो उम्मेदवार फिर्ता लिने र [[नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी)]] उम्मेदवार [[खड्गबहादुर विश्वकर्मा]]लाई समर्थन गर्ने निर्णय पनि गरेको छ। बाबुराम भट्टाराईले पनि गोर्खा २ बाट आफ्नो उम्मेद्वार फिर्ता लिएका थिए। पार्टीले पछि [[गोरखा जिल्ला|गोरखा]] दुई निर्वाचन क्षेत्रमा नेपाली काङ्ग्रेसलाई समर्थन गर्ने निर्णय गरेको थियो।<ref>{{Cite web |title=गोरखामा बाबुराम आबद्ध प्रलोपाले कांग्रेसलाई सघाउने |url=https://www.onlinekhabar.com/2026/02/1880392/baburam-affiliated-pralopa-to-support-congress-in-gorkha |access-date=२०८२ फागुन १६ |website=अनलाइन खबर|language=नेपाली}}</ref> पार्टीको घोषणापत्रमा प्रत्यक्ष निर्वाचित [[राष्ट्रपतीय प्रणाली|राष्ट्रपति प्रणाली]], प्रदेश प्रमुखहरूका लागि प्रत्यक्ष चुनाव र पूर्ण [[समानुपातिक प्रतिनिधित्व प्रणाली|समानुपातिक निर्वाचन प्रणाली]] परिवर्तनको आह्वान गरिएको थियो। पार्टीले सङ्घीय संसदलाई विधायी कर्तव्यहरूमा सीमित गर्ने र कार्यकारी प्रमुखद्वारा छनोट गरिएको मन्त्रिपरिषद् गठन गर्ने प्रस्ताव गरेको थियो। घोषणापत्रमा कार्यपालिकाको नेतृत्वमा राष्ट्रिय विकास प्राधिकरण गठन गर्न आह्वान गरिएको थियो। यसले माध्यमिक तहसम्म निःशुल्क शिक्षा, निःशुल्क आधारभूत स्वास्थ्य सेवा र एकीकृत सामाजिक सुरक्षा प्रणालीको पनि प्रस्ताव गरेको छ। पार्टीले २१ देखि ३० वर्षका व्यक्तिहरूलाई १०० दिनको रोजगारी वा बेरोजगारी लाभमा बराबर प्रस्ताव गरेको थियो। घोषणापत्रमा विदेशमा रहेका नेपालीहरूलाई अस्वीकार गर्ने अधिकार र फिर्ता बोलाउने अधिकार र मतदान गर्ने अधिकार पेस गर्न आह्वान गरिएको थियो। यसले प्रगतिशील करलाई समर्थन गर्दै प्रवासी नेपालीहरू र कृषि बिमा लगायत विदेशी लगानीलाई प्रोत्साहित गरेको थियो। यसले तीन पुस्तासम्मका नेपाली आप्रवासीका सन्तानलाई वंशद्वारा नागरिकता प्रदान गर्ने प्रस्ताव पनि गरेको छ।<ref>{{Cite web |title=प्रलोपाद्वारा घोषणापत्र सार्वजनिक, प्रत्यक्ष निर्वाचित राष्ट्रपति र पूर्ण समानुपातिक प्रणालीमा जोड (पूर्णपाठसहित) |url=https://www.ratopati.com/story/544195/pralopa-releases-manifesto-emphasizes-directly-elected-president-and-fully-proportional-system-with-full-text |access-date=२०८२ फागुन ७ |website=रातोपाटी|language=नेपाली}}</ref> === उज्यालो नेपाल पार्टी === पार्टी चुनावको घोषणा पछि गठन भएको थियो। [[सुशीला कार्कीको अन्तरिम मन्त्रिपरिषद्, २०८२|अन्तरिम मन्त्रिपरिषद्]]का मन्त्रीका रूपमा कार्यरत रहेका [[कुलमान घिसिङ]] २०८२ पुस २३ मा राजीनामा दिएर पार्टीमा सामेल भएका थिए। पार्टीले [[राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी]] विलय गर्ने सम्झौतामा हस्ताक्षर गरेको थियो, तर सम्झौता पछि तोडिएको थियो। पार्टीले दुई दललाई एकताबद्ध गर्न [[उज्यालो नेपाल पार्टी|राष्ट्रिय परिवर्तन पार्टी]]सँग सम्झौता गरेको छ। पार्टीको सूची पेस गर्न मनोनयनको समयसीमा सकिएपछि उज्जयालो नेपालका सदस्यहरू समावेस गर्न परिवर्तनको पार्टी सूची परिमार्जन गरिएको थियो।<ref>{{Cite web |title=Ujyalo Nepal Party submits updated PR list under Rastriya Pariwartan Party |url=https://en.setopati.com/political/165774/ |access-date=2026-02-19 |website=सेतोपाटी}}</ref> २०८२ फागुन ३ मा पार्टीले आफ्नो चुनावी घोषणापत्र जारी गरेको थियो, जसको उद्देश्य "विकास दशक" हो। पार्टीले प्रत्यक्ष निर्वाचित [[मुख्यमन्त्री (नेपाल)|मुख्यमन्त्री]] र गैर-पक्षपातपूर्ण स्थानीय चुनावहरूसँगै सङ्घीय विधायकहरूलाई २०१ र प्रदेश सभा सदस्यहरूलाई ३३० मा घटाउने वकालत गर्दै प्रशासनको आकार घटाउने प्रस्ताव गरेको थियो। यसले मतपत्र अस्वीकार गर्ने र अनुपस्थित हुने अधिकारको परिचय गराउने प्रस्ताव पनि गरेको थियो। घोषणापत्रमा विश्वविद्यालयको निःशुल्क शिक्षा र स्वास्थ्य सेवा, गाँजा र स्थानीय रक्सीको व्यापारिक ब्रान्डिङ गरी जैविक खेतीको निर्यात र प्रवर्द्धन गर्ने प्रस्ताव पनि गरिएको थियो। पार्टीले प्राथमिक बजार मूल्यमा प्रत्येक घरलाई जलविद्युत स्टकको १,००० सेयरको ग्यारेन्टी दिँदै नवीकरणीय ऊर्जा विस्तारमा पनि ध्यान केन्द्रित गरेको थियो। यसले राजनीतिक रूपमा सम्बद्ध ट्रेड युनियनहरूको उन्मूलन गर्ने प्रस्ताव गरेको थियो।<ref>{{Cite web |title=उज्यालो नेपाल पार्टीको घोषणापत्र सार्वजनिक, प्रदेशमा प्रत्यक्ष निर्वाचित मुख्यमन्त्रीदेखि ९ लाख रोजगारीको बाचासम्म (पूर्णपाठसहित) |url=https://www.ratopati.com/story/544187/ujjaya-nepal-partys-manifesto-made-public-from-directly-elected-chief-minister-in-the-province-to-the-promise-of-900000-jobs-with-full-text |access-date=२०८२ फागुन ७ |website=रातोपाटी|language=नेपाली}}</ref> rmbybpoeel6z9z3k1asakukcbul1tes