Wikipedia
dzwiki
https://dz.wikipedia.org/wiki/%E0%BD%98%E0%BC%8B%E0%BD%A4%E0%BD%BC%E0%BD%82%E0%BC%8D
MediaWiki 1.46.0-wmf.21
first-letter
Media
Special
Talk
User
User talk
Wikipedia
Wikipedia talk
File
File talk
MediaWiki
MediaWiki talk
Template
Template talk
Help
Help talk
Category
Category talk
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
ཏའི་ཝཱན་
0
2076
39553
39339
2026-03-29T12:55:34Z
~2026-19547-35
13305
39553
wikitext
text/x-wiki
{{Country2
|name = ཏའི་ཝཱན་
|flag = Flag of Taiwan.svg
|map = Locator map of the ROC Taiwan.svg
|capital =
|area = 36 197
|population = 23 299 132
}}
'''ངོ་སྤྲོད།'''
ཏའི་ཝཱན་འདི་ གཞུང་འབྲེལ་དུ་ རྒྱ་ནག་གི་མི་སེར་རྒྱལ་ཁབ་ཟེར་མི་འདི་ ཤར་ཨེ་ཤི་ཡ་ལུ་ཡོད་པའི་ མཚོ་གླིང་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཨིན། རྒྱལ་ཁབ་འདི་ཆུང་ཀུ་སྦེ་ཡོད་རུང་ ས་ཆ་འདི་ཧ་ལམ་ཀི་ལོ་མི་ཊར་གྲུ་བཞི་ ༣༦,༠༠༠ དེ་ཅིག་ཡོདཔ་ཨིན། འདི་ནང་ རང་བཞིན་གྱི་མཛེས་ཆ་དང སྔར་སྲོལ་ལམ་ལུགས་ དེ་ལས་ ནུས་ཤུགས་ཅན་གྱི་དཔལ་འབྱོར་ཡོདཔ་ཨིན། ཏའི་ཝན་འདི་ དམངས་གཙོའི་གཞུང་དང་ འཕྲུལ་རིག་གོང་འཕེལ་ དེ་ལས་ སའི་ཆགས་ཚུལ་སྣ་ཚོགས་ལུ་ ཡོངས་གྲགས་ཡོད།
'''ས་ཁྱོན་དང་མི་རློབས།'''
ཏའི་ཝན་འདི་ཧ་ལམ་ཀི་ལོ་མི་ཊར་ ༣༩༤ ཡར་མར་གྱི་རིངམོ་དང་ཀི་ལོ་མི་ཊར་ ༡༤༤ ཕར་ཚུར་གྱི་རྒྱ་ཡོདཔ་ཨིན། རྒྱལ་ཁབ་ཆུང་ཀུ་ཨིན་རུང་ མི་ས་ཡ་ ༢༣ ལྷགཔ་ཅིག་ཡོདཔ་ཨིན་པས།
'''རྒྱལ་ས་ལྟེ་བ་དང་ཁྲོམ་སྡེ་གཙོ་བོ་ཚུ།'''
རྒྱལ་ས་ལྟེ་བ་ ཊའི་པི་འདི་ བྱང་ཕྱོགས་ཁ་ཐུག་ལུ་ཆགས་ཏེ་ཡོདཔ་ད་ རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ སྲིད་དོན་དང་དཔལ་འབྱོར་ དེ་ལས་ ལམ་སྲོལ་གྱི་ལྟེ་བ་ཡང་ཨིན། ཏའི་པི་ལུ་སྒྲིང་ཁྱིམ་རིངམོ་ཡོད་པའི་མིང་གཏམ་ཡོདཔ་དང་ ཁྱིམ་རིངམོ་ཀྲའི་པི་ ༡༠༡ ཟེར་མི་ཡང་ཡོངས་གྲགས་ཡོད། འདི་མ་ཚད་ ནུབ་མོའི་ཚོང་སྒྱུར་དང་ སྐྱེལ་འདྲེན་ལམ་ལུགས་ལེགས་ཤོམ་ཚུ་ལུ་ ཆ་བཞགཔ་ཨིན།
གཞན་མི་ཁྲོམ་སྡེ་སྦོམ་ཤོས་ཚུ་ཡང་ ལྷོ་ཕྱོགས་ཁ་ཐུག་ལུ་ གྲུ་ཆགས་སའི་ཁྲོམ་སྡེ་གཙོ་བོ་ཅིག་ཨིན་མི་ ཀའུ་སིང་དང་ ཊའི་ཝན་གྱི་ བཟོ་གྲྭ་དང་ལམ་སྲོལ་གྱི་ལྟེ་བ་ཅིག་ཨིན་མི་ ཐའི་ཅུང་དང་ བྱུང་རབས་ལྡན་པའི་ལྷ་ཁང་དང་ སྔར་སྲོལ་གྱི་བཞེས་སྒོ་ཚུ་ལུ་ ཡོངས་གྲགས་ཡོད་པའི་ ཊའི་ནན་ཚུ་ཨིན་མས། ཁྲོམ་སྡེ་རེ་རེ་བཞིན་གྱིས་ ཏའི་ཝན་གྱི་གོང་འཕེལ་ལུ་ཕན་གྲོགས་འབདཝ་ཨིནམ་དང་ ལུང་ཕྱོགས་ཀྱི་རིགས་སྣ་ཚུ་ དཔེ་སྟོན་འབདཝ་ཨིན།
'''གནམ་གཤིས།'''
ཏའི་ཝན་གྱི་བྱང་ཕྱོགས་ལུ་བསིལ་དྲོད་ཡོདཔ་དང་ ལྷོ་ཕྱོགས་ལུ་ས་དྲོད་ཅན་སྦེ་ཡོདཔ་ཨིན། གནམ་བྱཱར་འདི་ཚ་ཏོག་ཏོ་དང་རློན་གཤེར་ཅན་ཨིནམ་དང་ འཕྲལ་འཕྲལ་ར་བསིལ་དྲོད་ཚད་ཌིགིརི་སེལ་ཤེསི་ ༣༠ ལས་ཡར་འཕར་འགྱོཝ་ཨིན། རླུང་འཚུབ་དྲག་པོ་ཚུ་ སྤྱི་ཟླ་དྲུག་པ་དང་བཅུ་པའི་བར་ན་ཆརཔ་ཤུགས་དང་ རླུང་མ་ཤུགས་སྦེ་འཕུཝ་ཨིན། དམིགས་བསལ་གྱིས་ལྷོ་ཕྱོགས་ལུ་གནམ་དགུན་འདི་ཐུང་ཀུ་དང་དྲོད་རན་ཏོག་ཏོ་ཡོདཔ་ཨིན། ས་གཤིས་འདི་གིས་ སྔོ་ཤིང་དང་སེམས་ཅན་གྱི་རིགས་སྣ་ཚུ་འཚོ་སྐྱོང་འབདཝ་ཨིནམ་དང་ ལོ་གཅིག་ར་སོ་ནམ་ལཱ་འབད་ཚུགསཔ་ཨིན།
'''སྲིད་དོན་གྱི་ལམ་ལུགས།'''
ཏའི་ཝན་འདི་ སྲིད་དོན་ཚོགས་པ་ལེ་ཤ་ཡོད་པའི་ དམངས་གཙོའི་གཞུང་ལྡན་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཨིན། སྲིད་འཛིན་འདི་ རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་འགོ་འཛིན་ཨིནམ་དང་ ལོ་བཞི་རེའི་བར་ན་ མི་མང་ཚོགས་རྒྱན་གྱིས་བཙག་འཐུ་འབདཝ་ཨིན། ཏའི་ཝན་གྱི་གཞུང་འདི་ རྒྱ་ནག་གི་བཙག་འཐུའི་རྩ་ཁྲིམས་ཆེན་མོ་ལུ་ གཞི་བཞག་སྟེ་ཡོདཔ་དང་ འདི་ལུ་ཁག་ལྔ་ཡོདཔ་དང་ དེ་ཡང་ བཀོད་ཁྱབ། ཁྲིམས་བཟོ། དྲང་ཁྲིམས། དཔྱད་ཞིབ། དབང་འཛིན་ཡུ་ཝཱན་ཚུ་ཨིན་པས། རྒྱལ་ཁབ་འདི་ལུ་ རང་དབང་ཅན་གྱི་གནས་ཚུལ་ལས་ཁང་དང་ རང་བཙན་དྲང་ཁྲིམས་ དེ་ལས་ དུས་རྒྱུན་བཙག་འཐུ་ཚུ་ཡོདཔ་ཨིན།
ཏའི་ཝན་གྱི་ སྲིད་དོན་གྱི་གནས་རིམ་འདི་ མགུ་རྙོག་དྲགས་སྦེ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། ཏའི་ཝན་འདི་ རང་དབང་རང་བཙན་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་སྦེ་ རང་དབང་གི་གཞུང་དང་དམག་མི་ དེ་ལས་ རྩ་ཁྲིམས་ཆེན་མོ་ཚུ་ཡོད་དེ་འབད་རུང་ རྒྱ་ནག་གིས་མངའ་ཁོངས་ཀྱི་གྲངས་སུ་སྦེ་ ཐོབ་བརྗོད་བཀོད་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་མས། ག་དེ་སྦེ་ར་ཨིན་རུང་ ཏའི་ཝན་གྱི་མི་སེར་མང་ཤོས་ཅིག་གིས་ར་ ཁོང་ཚུ་ཏའི་ཝན་ནིས་གྱི་མི་ཁུངས་སྦེ་ངོས་འཛིན་འབདཝ་ཨིནམ་དང་ རྒྱལ་ཁབ་འདི་ ཉིན་བསྟར་བཞིན་དུ་ རང་དབང་སྦེ་ལཱ་འབདཝ་ཨིན་མས།
'''ས་ཆའི་གནས་སྟངས།'''
ཏའི་ཝན་གྱི་ས་ཆ་འདི་ སྣ་ཚོགས་སྦེ་ཡོདཔ་ཨིན། མཚོ་གླིང་གི་ཤར་ཕྱོགས་ཁ་ཐུག་གི་རི་ཚུ་ རྩེ་གཟར་དྲགས་དང་ ལུང་གཤོང་ཚུ་ གཏིང་རིངམོ་སྦེ་ཡོདཔ་ཨིན། ཁྲོམ་སྡེ་དང་ས་ཞིང་ དེ་ལས་ བཟོ་གྲྭ་ཁང་ཚུ་ཡོད་པའི་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་ས་ཆ་འདི་ ཐང་སྦེ་ཡོདཔ་དང་ གོང་འཕེལ་སྦོམ་འགྱོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། ཏའི་ཝན་གྱི་རི་རྩེ་མཐོ་ཤོས་ ཡུ་ཤཱན་འདི་ ཧ་ལམ་མི་ཊར་ ༤༠༠༠ དེ་ཅིག་ཡོདཔ་ཨིན་པས། མཚོ་གླིང་འདི་ རྒྱ་ནག་གི་ཤར་ཕྱོགས་རྒྱ་མཚོ་དང་ ཕི་ལི་པིནས་རྒྱ་མཚོ་ དེ་ལས་ ཏའི་ཝན་རྒྱ་མཚོའི་མཐུད་ཡུར་གྱིས་ མཐའ་བསྐོར་ཏེ་ཡོདཔ་ཨིན་པས།
'''དཔལ་འབྱོར།'''
ཏའི་ཝན་ལུ་ ཁྱད་མཐོའི་འཕྲུལ་རིག་གི་ཅ་ཆས་ཕྱིར་ཚོང་ལུ་ གཞི་བཞག་པའི་དཔལ་འབྱོར་ཡོདཔ་ཨིན་པས། འདི་ཡང་དམིགས་བསལ་དུ་ སེ་མི་ཀཱོན་ཌག་ཊར་གི་དོན་ལུ་ ཡོངས་གྲགས་ཡོདཔ་ཨིན་པས། ཏའི་ཝན་གྱི་ སེ་མི་ཀཱོན་ཌག་ཊར་བཟོ་སྐྲུན་ལས་སྡེ་འདི་ འཛམ་གླིང་ནང་ འཕྲུལ་ཆས་བཟོ་སྐྲུན་འབད་མི་ དྲག་ཤོས་ཅིག་ཨིན། རྒྱལ་ཁབ་འདི་ གློག་འཕྲུལ་དང་ འཕྲུལ་ཆས་ དེ་ལས་ སྐྱེ་ལྡན་འཕྲུལ་རིག་གི་ནང་ལུ་ཡང་ ཁྱད་འཕགས་ཅན་ཅིག་ཨིན་པས།
ཏའི་ཝན་ལུ་ རང་བཞིན་ཐོན་སྐྱེད་ཚད་གཅིག་ལས་བརྒལ་མེད་རུང་ རིག་རྩལ་ཅན་གྱི་ལས་གཡོགཔ་དང་ གཞི་རྟེན་མཁོ་ཆས་སྒྲིང་སྒྲིང་ཡོདཔ་ཨིན་པས། ཨེ་ཤི་ཡ་གི་དཔལ་འབྱོར་གོང་འཕེལ་ཅན་ཚུ་གི་གྲས་ལས་ མཐོ་ཤོས་ཅིག་ཨིན་པའི་ཁར་ འཚོ་བའི་གནས་ཚད་འདི་ ལེགས་ཤོམ་ཡོད་པའི་ཁར་ གསོ་བ་དང་ཤེས་རིག་གི་ལམ་ལུགས་ཚུ་ཡང་ ཁྱད་འཕགས་ཅན་ཅིག་སྦེ་ཡོདཔ་ཨིན་མས།
'''ལམ་སྲོལ།'''
ཏའི་ཝན་གྱི་ལམ་སྲོལ་འདི་ རྒྱ་ནག་གི་སྔར་སྲོལ་དང་ ནང་འཁོད་ཀྱི་སྔར་སྲོལ་ དེ་ལས་ དེང་སང་གི་རྒྱལ་སྤྱིའི་འགྲོས་ཚུ་ སླ་བསྲེ་སྟེ་ཡོདཔ་ཨིན། མན་ཌ་རིན་འདི་གཞུང་འབྲེལ་གྱི་ཁ་སྐད་ཨིན་རུང་ མི་མང་ཤོས་ཀྱིས་ར་ ཊའི་ཝན་ནིས་ཧོག་ཀིན་ ཡང་ན་ ཧཀ་ཀ་སླབ་ཨིན་པས། ཆོས་ལུགས་གཙོ་བོ་ནང་ ནང་པའི་ཆོས་དང་ ཊ་ཡོའི་སཱམ་ དེ་ལས་ སྔར་སྲོལ་ཡིད་ཆེས་ཚུ་ ཉམས་ལེན་འབད་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས།
སྔར་སྲོལ་གྱི་དུས་སྟོན་ གནམ་ལོ་གསརཔ་དང་ འབྲུག་གྲུ་གི་དུས་ཆེན་ དེ་ལས་ སེར་ཁ་གི་དུས་སྟོན་ཚུ་ ལེ་ཤ་ཅིག་གིས་ར་ བརྩི་སྲུང་འབད་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། ཏའི་ཝཱན་འདི་ སྤྱི་ལོ་ ༢༠༡༩ ལུ་ ཨེ་ཤི་ཡ་ལས་ ཕོ་མོའི་དབྱེ་བ་གཅིག་པའི་གཉེན་སྦྱོར་ ཁྲིམས་མཐུན་བཟོ་ཡོད་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ དང་པ་ཨིན་པའི་གྲངས་སུ་ཚུད་དེ་ སྲིད་བྱུས་གོ་ཡངས་དྲགས་དང་ མི་སྡེའི་ཡར་དྲག་ལུ་ཡོངས་གྲགས་ཅན་ཨིན།
'''ལྟ་བཤལ།'''
ཏའི་ཝན་འདི་ རང་བཞིན་གྱི་མཛེས་ཆ་དང་ ཁྲོམ་གྱི་མཛེས་ཆ་ སླ་བསྲེ་སྟེ་ཡོད་མི་ ཡོངས་གྲགས་ཅན་གྱི་ལྟ་བཤལ་པའི་ས་གོ་ཅིག་ཨིན། ལྟ་བཤལཔ་ཚུ་གིས་ ཏ་རོ་ཀོ་གི་ལུང་གཤོང་། སཱན་མཱུན་མཚོ། ཨེ་ལི་ཤཱན་གི་སྒང་རིའི་རེལ་ལི། ཀེན་ཏིང་གི་དྲོད་ལྡན་མཚོ་མཐའ་ཚུ་ནང་ བཤལ་བར་འགྱོ་ཚུགས། ཁྲོམ་གྱི་ས་ཁོངས་ ཏའི་པི་བཟུམ་གྱི་ འཛམ་གླིང་གི་ཁྱད་འཕགས་ཅན་གྱི་ཉོ་ཚོང་ཁང་དང་ འགྲེམས་སྟོན་ཁང་ དེ་ལས་ ཕྱི་རུའི་ཁྲོམ་ཚོང་ཚུ་ བལྟ་ནིའི་དོན་ལུ་ཡོདཔ་ཨིན།
'''གྱོན་ཆས།'''
ཏའི་ཝན་ལུ་ ཉིན་བསྟར་གྱི་གྱོན་ཆས་འདི་ དེང་སང་གི་ཨིནམ་མ་ཚད་ ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་ དུས་བབ་གྱོན་ཆས་ཚུ་དང་ཅོག་གཅིགཔ་ཨིན་པས། མི་ཚུ་གིས་ དགའ་སྟོན་དང་འཁྲིལ་ སྤྱིར་བཏང་གྱོན་ཆས་ཡང་ན་ ཚོང་འབྲེལ་གྱོན་ཆས་ཚུ་གྱོནམ་ཨིན། ཆོས་ཨོང་སངམོ་ཟེར་བའི་སྔར་སྲོལ་གྱི་གོ་ལ་ཚུ་ ལམ་སྲོལ་གྱི་དུས་སྟོན་དང་ གཉེན་སྦྱོར་ཚུ་ནང་ གྱོན་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་མས། རྒྱལ་ཁབ་ནང་འཁོད་ཀྱི་མི་སྡེ་ཚུ་གིས་ དམིགས་བསལ་གྱི་ དུས་སྟོན་ཚུ་གི་སྐབས་ལུ་ རང་སོའི་རང་ལུགས་ཀྱི་གྱོན་ཆས་ཚུ་ ཉམས་སྲུང་འབད་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་མས།
'''བཞེས་སྒོ།'''
ཏའི་ཝན་འདི་བཞེས་སྒོ་དགའ་མི་ཚུ་གི་ཞིང་ཁམས་ཨིན། འདི་ནང་བཞེས་སྒོ་ཚུ་ཡང་ རྒྱ་ནག་དང་ཇ་པཱན་ དེ་ལས་ གཡུས་ཁའི་བཞེས་སྒོ་ཚུ་ཡོདཔ་ཨིན། ཡོངས་གྲགས་ཅན་གྱི་བཞེས་སྒོ་གི་གྲངས་སུ་ནོར་ཤའི་རྒྱ་ཐུག། ཕག་ཤ་དང་ལྟོ། མོ་མོ། ཨིས་ཏིང་ཀི་ཊོ་ཕུ་ཚུ་ཚུདཔ་ཨིན། ཏའི་ཝན་ནང་དང་ འཛམ་གླིང་ནང་ཡོངས་ལུ་ཡོངས་གྲགས་ཅན་གྱི་ བཱ་བཱལ་ཇ་གི་འཐོན་ས་ཡང་ཨིན། ནུབ་མོའི་ཚོང་དུས་ཀྱིས་ ཁྲོམ་ཁའི་བཞེས་སྒོ་ ཞིམ་ཏོང་ཏོ་སྣ་ཁག་རྒྱ་ཆེ་དྲགས་སྦེ་བྱིནམ་ཨིན།
'''མཇུག་བསྡུས།'''
ཏའི་ཝན་འདི་ མཚོ་གླིང་ཆུང་ཀུ་ ས་གོ་སྤྲོ་བ་ཅན་ཅིག་ཨིན། དེང་སང་གི་ཁྲོམ་སྡེ་དང་ ཡར་རྒྱས་འགྱོ་བའི་དཔལ་འབྱོར་ལས་འགོ་བཙུགས་ཏེ་ སྔར་སྲོལ་གྱི་ལམ་སྲོལ་ཚུ་ལེགས་ཤོམ་ཡོད་པའི་ཁར་ མཛེས་ཆ་དང་ལྡན་པའི་ རང་བཞིན་གནས་སྟངས་ཚུ་ཡོད་པའི་བསྒང་ལས་ ཏའི་ཝཱན་འདི་ ཨེ་ཤི་ཡ་གི་རྒྱལ་ཁབ་ གཞན་དང་མ་འདྲཝ་ཅིག་དང་ ཡིད་ཁར་འོང་ཏོག་ཏོ་ཅིག་སྦེ་ཡོདཔ་ཨིན། འདི་ནང་གི་ལམ་སྲོལ་ལྟ་བཤལ། བཞེས་སྒོ། ས་ཆའི་མཛེས་ཆ་བལྟ་རུང་ ཏའི་ཝན་གྱིས་ ག་རའི་དོན་ལུ་ སྤྲོ་བ་ཕུལ་ཚུགས་པའི་གནས་སྟངས་ཡོདཔ་ཨིན་པས།
----
* [[ཏའི་པི]]
{{ཨེ་ཤར་ཡ་}}
{{stub}}
[[Category:རྒྱལ་ཁབ]]
[[Category:ཨེ་ཤི་ཡ]]
kza41rafdyjmjhh7ui63vxwldbqp544
མ་ལེ་ཤི་ཡ་
0
2112
39547
27255
2026-03-29T12:48:58Z
~2026-19547-35
13305
39547
wikitext
text/x-wiki
{{Country2
|name = མ་ལེ་ཤི་ཡ་
|flag = Flag of Malaysia.svg
|map = Malaysia (orthographic projection).svg
|capital =
|area =
|population =
}}
'''མ་ལེ་ཤི་ཡ'''
----
* [[ཀུ་འ་ལ་ལམ་པུར]]
{{Asia}}
{{stub}}
[[Category:རྒྱལ་ཁབ]]
[[Category:ཨེ་ཤི་ཡ]]
bin4umtglg6sl4k7bbsb7xcreromz4x
39548
39547
2026-03-29T12:49:36Z
~2026-19547-35
13305
39548
wikitext
text/x-wiki
{{Country2
|name = མ་ལེ་ཤི་ཡ་
|flag = Flag of Malaysia.svg
|map = Malaysia (orthographic projection).svg
|capital =
|area = 330 803
|population = 34 564 810
}}
'''མ་ལེ་ཤི་ཡ'''
----
* [[ཀུ་འ་ལ་ལམ་པུར]]
{{Asia}}
{{stub}}
[[Category:རྒྱལ་ཁབ]]
[[Category:ཨེ་ཤི་ཡ]]
t8yczisjh0i1pwpst27vm5phtkrc3w7
ཀུ་ཝེཊ་
0
2118
39549
39327
2026-03-29T12:51:32Z
~2026-19547-35
13305
39549
wikitext
text/x-wiki
{{Country2
|name = ཀུ་ཝེཊ་
|flag = Flag of Kuwait.svg
|map = LocationKuwait.png
|capital =
|area = 17 818
|population = 4 985 716
}}
༉ ཀུ་ཝེཊ་འདི་ ཨི་རག་དང་ སའུ་དི་ཨ་ར་བི་ཡ་གི་ས་མཚམས་ཁར་ཡོད་པའི་ ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཆུང་ཀུ་ཅིག་ཨིན། ཀུ་ཝེཊ་འདི་ ས་ཆ་ཆུང་ཀུ་ཅིག་ཨིན་རུང་ ས་སྣུམ་གྱི་ཐོན་སྐྱེད་སྦོམ་ཡོད་མི་ལུ་བརྟེན་ འཛམ་གླིང་ནང་རྒྱལ་ཁབ་ཕྱུག་ཤོས་ཅིག་ཨིན་མས། རྒྱལ་ཁབ་འདི་ནང་ལུ་ དེང་སང་གི་མཐུན་རྐྱེན་ཚུ་དང་ ཨ་རབ་གི་ལམ་སྲོལ་ཚུ་ མཉམ་བསྡོམས་འབད་དེ་ཡོདཔ་ལས་ ལུང་ཕྱོགས་འདི་ ལམ་སྲོལ་དང་དཔལ་འབྱོར་གྱི་ལྟེ་བ་ཅིག་ལུ་གྱུར་ཏེ་ཡོདཔ་ཨིན།
ཀུ་ཝེཊ་ལུ་ ཧེ་མ་གི་་ལོ་རྒྱུས་དང་ ལམ་སྲོལ་གྱི་ཤུལ་ཚུ་ཡོདཔ་དང་ དེ་བསྒང་ ཀུ་ཝེཊ་དེ་ མེ་སོ་པོ་ཊི་མི་ཡ་དང་ པར་ཤི་ཡ་ དེ་ལས་ ཨ་ར་བི་ཡན་གླིང་ཕྲན་གི་བར་ན་ ཚོང་འབྲེལ་འཐབ་མི་ ཚོང་པ་ཚུ་གི་དོན་ལུ་ ཁག་ཆེ་བའི་ལམ་ཅིག་ཨིན་པའི་ཁར་ ས་སྣུམ་མ་ཐོན་པའི་ཧེ་མ་ ཀུ་ཝེཊ་གི་དཔལ་འབྱོར་དེ་ ཉ་བཟུང་ནི་དང་ རིན་ཆེན་གྱི་རིགས་ཚུ་འཚོལ་ནི་ དེ་ལས་ ཚོང་འབྲེལ་ལུ་བརྟེན་ཏེ་སྡོད་ནུག། སྤྱི་ལོ་ ༡༩༦༡ ལུ་ ཀུ་ཝེཊ་གིས་ བིརི་ཊེན་ལས་ རང་དབང་ཐོབ་ཡོདཔ་ལས་ དེ་བཟུམ་གྱི་རང་དབང་ཐོབ་མི་ མཚོ་ཁུག་གི་རྒྱལ་ཁབ་འགོ་དང་པ་ཨིན་པས། རྒྱལ་ཁབ་འདི་ སྤྱི་ལོ་ ༡༩༣༠ གི་དུས་ལུ་ ས་སྣུམ་འདི་གསར་རྙེད་བྱུང་བའི་ཤུལ་ལུ་ དཔལ་འབྱོར་ཡར་རྒྱས་མགྱོགས་དྲགས་འགྱོ་ཡོདཔ་ལས་ རྒྱལ་ཁབ་འདི་ དེང་སང་གི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ལུ་འགྱུར་ཏེ་ཡོདཔ་ཨིན། ཨིན་རུང་ སྤྱི་ལོ་ ༡༩༩༠ ལུ་ ཨི་རག་གི་བཙན་འཛུལ་ལུ་བརྟེན་ རྒྱལ་ཁབ་ནང་ལུ་ མཚོ་ཁའི་དམག་འཁྲུག་དང་ ཤུལ་མའི་བསྐྱར་བཟོ་ལུ་ འགྱུར་བ་སྦོམ་བྱུང་ནུག།
ཀུ་ཝེཊ་གི་ས་ཁོངས་ཡོངས་བསྡོམས་ལུ་ ཀི་ལོ་མི་ཊར་གྲུ་བཞི་མ་ ༡༧,༨༡༨ ཡོདཔ་ལས་ འཛམ་གླིང་ནང་ རྒྱལ་ཁབ་ཆུང་ཤོས་ཅིག་ཨིན་པའི་ཁར་ མི་རློབས་ས་ཡ་ ༤.༣ དེ་ཅིག་ཡོད་རུང་ མང་ཤོས་ཅིག་ ཀུ་ཝེཊ་ཁྲོམ་གྱི་ས་ཁོངས་ནང་ སྡོད་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་མས། མི་རློབས་བརྒྱ་ཆ་ ༧༠ དེ་ཅིག་ ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་མི་ཚུ་ཨིནམ་དང་ ཁོང་གིས་ རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ལཱ་གཡོག་དང་ དཔལ་འབྱོར་ལུ ཕན་ཐོགས་བྱུང་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། ཀུ་ཝེཊ་འདི་ ཨའི་ཨ་སི་མ་ཧ་ ཧ་ཝ་ལི་ ཕར་ཝ་ནི་ཡ་ མུ་བྷ་རག་ཨའི་ཀ་བིར་ ཨ་ཧ་མ་ཌི་དང་ ཇཱ་ཧ་ར་དང་བཅས་ མངའ་སྡེ་དབྱེ་བ་ ༦ ནང་ཕྱེས་ཏེ་ཡོད། (ཝི་ཀིཔི་ཌི་ཡ། ༢༠༢༥) ཟེར་བཀོད་ནུག། དེ་ཡང་ ཀུ་ཝེཊ་སི་ཊི་འདི་ ཀུ་ཝེཊ་གི་རྒྱལ་ས་ལྟེ་བ་དང་ ཁྲོམ་སྦོམ་ཤོས་ཅིག་ཨིན་མས། དེ་ཡང་ ཀུ་ཝེཊ་གི་ལྷོ་ཕྱོགས་ཁ་ཐུག་ལུ་ཡོད་པའི་ ཀུ་ཝེཊ་དང་ པར་ཤི་ཡ་གི་མཚོ་ཁུག་གི་མཐའ་མ་ལུ་ཡོད་པའི་ ཀུ་ཝེཊ་གི་རྒྱལ་ས་དེ་ སྲིད་དོན་དང་ལམ་སྲོལ་ དེ་ལས་ དཔལ་འབྱོར་གྱི་ལྟེ་བ་ཨིནམ་དང་ དེ་ནང་ ཀུ་ཝེཊ་གི་རྒྱལ་ས་ སེཕ་ཕོ་བྲང་དང་ གཞུང་གི་ཡིག་ཚང་ དེ་ལས་ ཀུ་ཝེཊ་གི་ལས་སྡེ་དང་དངུལ་ཁང་མང་ཤོས་ཅིག་གི་ ཡིག་ཚང་ལྟེ་བ་ཡོདཔ་ཨིན། སྤྱི་ལོ་ ༢༠༡༨ ལུ་ ཁྲོམ་སྡེ་ནང་ མི་འབོར་ས་ཡ་ ༣ དེ་ཅིག་ཡོད་མི་འདི་ རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མི་རློབས་ལས་ བརྒྱ་ཆ་ ༧༠ ལྷགཔ་ཅིག་ཨིན་མས། ད་རེས་ནངས་པ་ ཀུ་ཝེཊ་ཁྲོམ་ཆགས་ཡོད་པའི་ས་གནས་འདི་ནང་ལུ་ ལོ་སྟོང་ཕྲག་གི་རིང་ལུ་ ས་གནས་གཞན་ཁར་འགྱོ་མི་ རིགས་བརྒྱུད་ཚུ་སྡོད་ཡོདཔ་ཨིན་མས། དུས་རབས་ ༡༧ པའི་ནང་ ལུང་ཕྱོགས་འདི་ རྒྱ་གར་དང་ པར་ཤི་ཡ་གི་མཚོ་ཁུག་ དེ་ལས་ མེ་སོ་པོ་ཊི་མི་ཡ་གི་བར་ན་ འགྲོ་འགྲུལ་འབད་མི་ ཚོང་པ་ཚུ་གི་དོན་ལུ་ ཚོང་འབྲེལ་གྱི་ལྟེ་བ་ཅིག་ལུ་གྱུར་ནུག། སྤྱི་ལོ་ ༡༧༡༦ ལུ་ བཱ་ནི་ཨུ་ཏུབ་ཀྱི་མི་སྡེ་འདི་ ས་ཁོངས་འདི་ནང་ གཞིས་ཆགས་ཡོདཔ་དང་ འདི་གི་ཤུལ་མ་ ཀུ་ཝེཊ་ཁྲོམ་སྡེ་ལུ་ གཞི་འགྱམ་བཙུགས་ཡོདཔ་ཨིན། ཀུ་ཝེཊ་ཁྲོམ་སྡེ་འདི་ ཚ་དྲོད་ཅན་གྱི་བྱེ་ཐང་གི་གནམ་གཤིས་ཡོད་པའི་ཁར་ གནམ་བྱཱར་འདི་ གནམ་མེད་ས་མེད་ཚ་དྲོད་ཅན་ཡུན་རིངམ་སྦེ་གནས་དོ་ཡོདཔ་དང་ གནམ་དགུན་འདི་ གནམ་གཤིས་འཇམ་ཏོང་ཏོ་དང་ཡུན་ཐུང་ཀུ་སྦེ་ཡོདཔ་ཨིན། དེ་མ་ཚད་ རླུང་འཚུབ་འདི་ ལོ་གཅིག་ནང་ ནམ་ར་འབད་རུང་ འབྱུང་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་རུང་ གནམ་དགུན་ལས་མང་ཤོས་ར་ གནམ་བྱཱར་ལུ་འབྱུང་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། ཀུ་ཝེཊ་འདི་ རྩ་ཁྲིམས་ཅན་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཨིནམ་དང་ འདི་ཡང་ རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་ཨིན་མི་ ཨེ་མིར་གིས་ གཞུང་སྐྱོང་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། སྲིད་དོན་ལམ་ལུགས་འདི་ནང་ལུ་ རྒྱལ་ཡོངས་ཚོགས་སྡེ་འདི་ ཁྲིམས་བཟོ་ནི་དང་ གཞུང་གི་ལྟ་རྟོག་ནང་ལུ་ ཁག་ཆེ་བའི་འགན་ཁུར་འབག་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་ཟེར་བཀོད་དེ་འདུག། ཀུ་ཝེཊ་འདི་ མཚོ་ཁུག་གི་ས་གནས་ནང་ལུ་ འཇོན་དྲགས་ཅན་གྱི་ཚོགས་སྡེ་ཅིག་སྦེ་ ངོས་འཛིན་འབད་དོ་ཡོདཔ་དང་ འདི་ནང་ལུ་ བཙག་འཐུ་གྲུབ་མི་འགོ་དཔོན་ཚུ་གིས སྲིད་བྱུས་དང་གཞུང་གི་གྲོས་ཐག་བཅད་མི་ཚུ་ གྲོས་བསྡུར་འབད་དོ་ཡོདཔ་ཨིན།
ཀུ་ཝེཊ་ལུ་ ཨིས་ལམ་གྱི་ལམ་སྲོལ་འདི་ ཁྱབ་ཆེ་ཤོས་སྦེ་ཡོདཔ་ཨིན། མགྲོན་སྐྱོང་དང་ བཟའ་ཚང་གི་གནས་ཚད་སྒྲིང་སྒྲི་ དེ་ལས་ མི་སྡེའི་འདུ་ཤེས་འདི་ ཀུ་ཝེཊ་གི་མི་ཚུ་གི་དོན་ལུ་ཁག་ཆེ་ཤོས་ཅིག་ཨིན་མས། ཨ་ར་བིཀ་འདི་ རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ཨིནམ་དང་ ཨིང་ལིཤ་འདི་ ཚོང་འབྲེལ་དང་ཤེས་ཡོན་ དེ་ལས་ ཉིན་བསྟར་གྱི་འབྲེལ་བ་ཚུ་ནང་ལུ་ ཁྱབ་ཆེ་སུ་ཅིག་སྦེ་སླབ་ཨིན། ཀུ་ཝེཊ་འདི་ རང་སོའི་རྒྱལ་ཁབ་ནང་ལུ་ འཁྲབ་སྟོན་གྱི་ལམ་སྲོལ་ཡོད་པའི་ ས་གནས་ཅིག་ཨིནམ་སྦེ་ ཤེས་རྟོགས་བྱུང་ཡོདཔ་ཨིན། རང་ལུགས་ཀྱི་གླུ་དབྱངས་དང་ ཞབས་ཁྲ་ དེ་ལས་ སྙན་ངག་ཚུ་ ཀུ་ཝེཊ་གི་ཤུལ་བཞག་གི་ཆ་ཤས་ཅིག་སྦེ་ར་གནས་དོ་ཡོདཔ་དང་ དེང་སང་གི་དབང་ཤུགས་ཚུ་གིས་ ད་རེས་ནངས་པ་ མི་ཚེ་གི་ལམ་ལུགས་ལུ་ འགྱུར་བཅོས་འབད་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། (ཇོན་ཌུཀ་ཨེན་ཐོ་ནི་དང་ཇིལ་ཨེན་ཀིརིསི་ཊལ། ༢༠༢༥) ཟེར་བཀོད་ནུག། རྒྱལ་ཁབ་འདི་ནང་ལུ་ ཨིསི་ལ་མིཀ་གི་ལུགས་སྲོལ་དང་ དུས་ཆེན་ཚུ་བརྩི་སྲུང་འབད་དོ་ཡོདཔ་དང་ ར་མ་དཱན་དང་ ཨེཌ་གི་དུས་སྟོན་ཚུ་ དམིགས་བསལ་དུ་ གལ་ཆེ་དྲགས་སྦེ་བརྩི་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། ཀུ་ཝེཊ་གི་བཟའ་སྤྱོད་སྐོར་ལས་ མདོར་བསྡུས་ཏེ་སླབ་པ་ཅིན་ སྔོ་ཚལ་གྱི་རྫས་སྦྱོར་དང་ བྱ་ཤ་ དེ་ལས་ལུག་ཤ་གིས་བཟོ་བའི་ མཆ་བོས་གི་རིགས་ཅིག་དང་ རྒྱ་མཚོ་ལས་ཐོན་མི་ ཟས་རིགས་ཚུ་ དེ་ལས་ ཨི་རཱན་གྱི་ཏད་ཟས་ཁུ་བཛ་ཚུ་ཨིན་མས། རྩེད་རིགས་ཀྱི་ཐད་ཁར་ རྐང་རྩེད་དང་དྲྭ་རིལ་རྩེདམོ་འདི་ རྒྱལ་ཁབ་ནང་ལུ་ ཡོངས་གྲགས་ཅན་ཅིག་ཨིན་མས།
ཀུ་ཝེཊ་ལུ་ ས་སྣུམ་དང་ལུད་ཚུ་ ཕྱིར་ཚོང་གི་ ཐོན་སྐྱེད་གཙོ་བོ་ཅིག་ཨིན། ཀུ་ཝེཊ་གི་ཌི་ནར་འདི་ འཛམ་གླིང་ནང་ དངུལ་གྱི་གནས་གོང་མཐོ་ཤོས་ཅིག་ཨིན་མས། ས་སྣུམ་ལས་བརྟེན་ ནང་འཁོད་ཐོན་སྐྱེད་བརྒྱ་ཆ་ ༤༣ དང་ ཕྱིར་ཚོང་ཀྱི་འོང་འབབ་ལས་བརྒྱ་ཆ་ ༧༠ ལྷགཔ་ཅིག་ ཐོབ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། ཀུ་ཝེཊ་ལུ་ དངུལ་ཁང་དང་དངུལ་འབྲེལ་སྡེ་ཚན་སྒྲིང་སྒྲི་ཡོད་མི་ལུ་བརྟེན་ འཛམ་གླིང་ནང་ མ་རྩ་གཞི་བཙུགས་འབད་ཐོག་ལས་ བདག་དབང་རྒྱུ་ནོར་མ་དངུལ་བཙུགས་ཡོདཔ་ཨིན། གཞུང་གིས་ ༢༠༣༥ འཆར་གཞི་གི་འོག་ལུ་ དཔལ་འབྱོར་ལུ་དབྱེ་བ་ཕྱེ་ནི་གི་ལཱ་ཡང་འབད་དོ་ཡོདཔ་དང་ འཆར་གཞི་དེ་གིས་ གཞི་རྟེན་མཐུན་རྐྱེན་དང་ལྟ་བཤལ་ དེ་ལས་ འཕྲུལ་རིག་ཚུ་ནང་ མ་རྩ་བཙུགས་ཐོག་ལས་ ས་སྣུམ་ལུ་བརྟེན་སྡོད་མི་ཚུ་ མར་ཕབ་འབད་ནི་ལུ་དམིགས་གཏད་བསྐྱེད་དེ་ཡོདཔ་ཨིན། (ཝི་ཀི་པི་ཌི་ཡ། གནམ་ལོ་མེད།) ཟེར་བཀོད་ནུག།
ཀུ་ཝེཊ་རྒྱལ་ཁབ་འདི་ རྒྱུ་ནོར་དང་ལོངས་སྤྱོད་ཅན་ཅིག་ཨིན་རུང་ གདོང་ལེན་ལེ་ཤ་ཅིག་ར་བྱུང་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། དེ་ཡང་ སྤྱི་ལོ་ ༡༩༩༠-༡༩༩༡ ལུ་ ཨི་རག་གི་དམག་འཁྲུག་ལུ་བརྟེན་ རྒྱལ་ཁབ་ནང་ གནོད་རྐྱེན་སྦོམ་སྦེ་ར་བཏང་ཡོདཔ་ཨིན་རུང་ ཀུ་ཝེཊ་དེ་ རང་དབང་ཐོབ་པའི་ཤུལ་ལུུ་ འཕྲལ་མགྱོགས་ར་ ལོག་ཨ་རྟག་ཧ་ལུགས་ལུ་ལྷོད་ཚུགས་ནུག། དེ་ལས་ ས་སྣུམ་གྱི་གོང་ཚད་ལུ་བརྟེན་པའི་ འགྱུར་བ་གིས་ དངུལ་འབྲེལ་གྱི་གནས་སྟངས་ལུ་ ཐོ་ཕོག་དོ་ཡོདཔ་ལས་ དཔལ་འབྱོར་སྒྱུར་བཅོས་འབད་དགོཔ་ ཁག་ཆེ་བས་ཟེར་བཀོད་ནུག། དེ་མ་ཚད་ གཞུང་དང་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་བར་ན་ འཕྲལ་འཕྲལ་ར་འཐབ་འཛིང་འབད་ནི་དེ་གིས་ སྲིད་བྱུས་ལག་ལེན་འཐབ་ནི་དེ་ དུས་ཡུན་འགོར་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། བཙོག་རླུང་དང་ས་སྣུམ་བླུག་ནི་ དེ་ལས་ བྱེ་ཐང་བཟོ་ནི་འདི་གིས་ ཀུ་ཝེཊ་གི་མཐའ་འཁོར་གནས་སྟངས་ལུ་ ཉེན་ཁ་ཡོད་པའི་ཁར་ ས་ཞིང་ཉུང་དྲགས་ཡོད་མི་ལུ་བརྟེན་ བཟའ་འཐུང་མང་ཤོས་ར་ ནང་འདྲེན་འབད་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས།
ཀུ་ཝེཊ་འདི་ སྟོབས་ཤུགས་དང་རྒྱུ་ནོར་ དེ་ལས་ ལམ་སྲོལ་གྱི་ཕྱུག་པོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཨིནམ་དང་ འདི་ཡང་ ས་གནས་ཀྱི་ལམ་སྟོན་དང་ ས་སྣུམ་གྱི་གཏེར་མཛོད་ དེ་ལས་ རྒྱལ་བརྒྱུད་ཀྱི་ལམ་སྲོལ་ཚུ་ ཡུན་རིང་གནས་ཏེ་ཡོདཔ་ལས་ཨིན་མས། ཀུ་ཝེཊ་འདི་ ཚོང་འབྲེལ་གྱི་ས་གནས་ཆུང་ཀུ་ཅིག་ལས་ དཔལ་འབྱོར་སྒྲིང་སྒྲི་དང་ མི་ཚེའི་གནས་ཚད་མཐོ་དྲགས་ཡོད་མི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ལུ་འགྱུར་སོང་ཡོདཔ་ཨིན། ཨིས་ལམ་ཆོས་ལུགས་འདི་ ཉིན་བསྟར་གྱི་མི་ཚེ་ནང་ལུ་ ཁག་ཆེ་ཤོས་ཅིག་སྦེ་གནས་ཡོདཔ་དང་ རྒྱལ་ཁབ་འདི་ནང་ལུ་ རང་ལུགས་དང་ དེང་སང་གི་བར་ན་ ཚད་མཉམ་སྦེ་ར་བཞག་སྟེ་ཡོདཔ་ཨིན། དཔལ་འབྱོར་གྱི་ནུས་ཤུགས་ཡོདཔ་ཨིན་རུང་ དེ་དང་འབྲེལ་བའི་དཀའ་ངལ་དང་ གདོང་ལེན་སྦོམ་སྦེ་ར་འབྱུང་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས།
'''རྒྱབ་རྟེན་དཔེ་དེབ།'''
Creative Commons. (2025). Wikipedia. The Free Encyclopedia. ''Kuwait.'' Retrieved from: <nowiki>https://en.wikipedia.org/wiki/Kuwait</nowiki>
Crystal,A,J. & Sadek,D,A. (2025). Britannica: Cultural life of Kuwait. Retrieved From: <nowiki>https://www.britannica.com/place/Kuwait/Cultural-life</nowiki>
DDC Dictionary (Mobile application software).
Eng - Dzo Terminology (Mobile application software).
----
*
{{Asia}}
{{stub}}
[[Category:རྒྱལ་ཁབ]]
[[Category:ཨེ་ཤི་ཡ]]
053q0lmxqm1531ltdcimyeusi5h3qd1
39550
39549
2026-03-29T12:51:47Z
~2026-19547-35
13305
39550
wikitext
text/x-wiki
{{Country2
|name = ཀུ་ཝེཊ་
|flag = Flag of Kuwait.svg
|map = LocationKuwait.png
|capital =
|area = 17 818
|population = 4 985 716
}}
༉ '''ཀུ་ཝེཊ་'''འདི་ ཨི་རག་དང་ སའུ་དི་ཨ་ར་བི་ཡ་གི་ས་མཚམས་ཁར་ཡོད་པའི་ ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཆུང་ཀུ་ཅིག་ཨིན། ཀུ་ཝེཊ་འདི་ ས་ཆ་ཆུང་ཀུ་ཅིག་ཨིན་རུང་ ས་སྣུམ་གྱི་ཐོན་སྐྱེད་སྦོམ་ཡོད་མི་ལུ་བརྟེན་ འཛམ་གླིང་ནང་རྒྱལ་ཁབ་ཕྱུག་ཤོས་ཅིག་ཨིན་མས། རྒྱལ་ཁབ་འདི་ནང་ལུ་ དེང་སང་གི་མཐུན་རྐྱེན་ཚུ་དང་ ཨ་རབ་གི་ལམ་སྲོལ་ཚུ་ མཉམ་བསྡོམས་འབད་དེ་ཡོདཔ་ལས་ ལུང་ཕྱོགས་འདི་ ལམ་སྲོལ་དང་དཔལ་འབྱོར་གྱི་ལྟེ་བ་ཅིག་ལུ་གྱུར་ཏེ་ཡོདཔ་ཨིན།
ཀུ་ཝེཊ་ལུ་ ཧེ་མ་གི་་ལོ་རྒྱུས་དང་ ལམ་སྲོལ་གྱི་ཤུལ་ཚུ་ཡོདཔ་དང་ དེ་བསྒང་ ཀུ་ཝེཊ་དེ་ མེ་སོ་པོ་ཊི་མི་ཡ་དང་ པར་ཤི་ཡ་ དེ་ལས་ ཨ་ར་བི་ཡན་གླིང་ཕྲན་གི་བར་ན་ ཚོང་འབྲེལ་འཐབ་མི་ ཚོང་པ་ཚུ་གི་དོན་ལུ་ ཁག་ཆེ་བའི་ལམ་ཅིག་ཨིན་པའི་ཁར་ ས་སྣུམ་མ་ཐོན་པའི་ཧེ་མ་ ཀུ་ཝེཊ་གི་དཔལ་འབྱོར་དེ་ ཉ་བཟུང་ནི་དང་ རིན་ཆེན་གྱི་རིགས་ཚུ་འཚོལ་ནི་ དེ་ལས་ ཚོང་འབྲེལ་ལུ་བརྟེན་ཏེ་སྡོད་ནུག། སྤྱི་ལོ་ ༡༩༦༡ ལུ་ ཀུ་ཝེཊ་གིས་ བིརི་ཊེན་ལས་ རང་དབང་ཐོབ་ཡོདཔ་ལས་ དེ་བཟུམ་གྱི་རང་དབང་ཐོབ་མི་ མཚོ་ཁུག་གི་རྒྱལ་ཁབ་འགོ་དང་པ་ཨིན་པས། རྒྱལ་ཁབ་འདི་ སྤྱི་ལོ་ ༡༩༣༠ གི་དུས་ལུ་ ས་སྣུམ་འདི་གསར་རྙེད་བྱུང་བའི་ཤུལ་ལུ་ དཔལ་འབྱོར་ཡར་རྒྱས་མགྱོགས་དྲགས་འགྱོ་ཡོདཔ་ལས་ རྒྱལ་ཁབ་འདི་ དེང་སང་གི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ལུ་འགྱུར་ཏེ་ཡོདཔ་ཨིན། ཨིན་རུང་ སྤྱི་ལོ་ ༡༩༩༠ ལུ་ ཨི་རག་གི་བཙན་འཛུལ་ལུ་བརྟེན་ རྒྱལ་ཁབ་ནང་ལུ་ མཚོ་ཁའི་དམག་འཁྲུག་དང་ ཤུལ་མའི་བསྐྱར་བཟོ་ལུ་ འགྱུར་བ་སྦོམ་བྱུང་ནུག།
ཀུ་ཝེཊ་གི་ས་ཁོངས་ཡོངས་བསྡོམས་ལུ་ ཀི་ལོ་མི་ཊར་གྲུ་བཞི་མ་ ༡༧,༨༡༨ ཡོདཔ་ལས་ འཛམ་གླིང་ནང་ རྒྱལ་ཁབ་ཆུང་ཤོས་ཅིག་ཨིན་པའི་ཁར་ མི་རློབས་ས་ཡ་ ༤.༣ དེ་ཅིག་ཡོད་རུང་ མང་ཤོས་ཅིག་ ཀུ་ཝེཊ་ཁྲོམ་གྱི་ས་ཁོངས་ནང་ སྡོད་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་མས། མི་རློབས་བརྒྱ་ཆ་ ༧༠ དེ་ཅིག་ ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་མི་ཚུ་ཨིནམ་དང་ ཁོང་གིས་ རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ལཱ་གཡོག་དང་ དཔལ་འབྱོར་ལུ ཕན་ཐོགས་བྱུང་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། ཀུ་ཝེཊ་འདི་ ཨའི་ཨ་སི་མ་ཧ་ ཧ་ཝ་ལི་ ཕར་ཝ་ནི་ཡ་ མུ་བྷ་རག་ཨའི་ཀ་བིར་ ཨ་ཧ་མ་ཌི་དང་ ཇཱ་ཧ་ར་དང་བཅས་ མངའ་སྡེ་དབྱེ་བ་ ༦ ནང་ཕྱེས་ཏེ་ཡོད། (ཝི་ཀིཔི་ཌི་ཡ། ༢༠༢༥) ཟེར་བཀོད་ནུག། དེ་ཡང་ ཀུ་ཝེཊ་སི་ཊི་འདི་ ཀུ་ཝེཊ་གི་རྒྱལ་ས་ལྟེ་བ་དང་ ཁྲོམ་སྦོམ་ཤོས་ཅིག་ཨིན་མས། དེ་ཡང་ ཀུ་ཝེཊ་གི་ལྷོ་ཕྱོགས་ཁ་ཐུག་ལུ་ཡོད་པའི་ ཀུ་ཝེཊ་དང་ པར་ཤི་ཡ་གི་མཚོ་ཁུག་གི་མཐའ་མ་ལུ་ཡོད་པའི་ ཀུ་ཝེཊ་གི་རྒྱལ་ས་དེ་ སྲིད་དོན་དང་ལམ་སྲོལ་ དེ་ལས་ དཔལ་འབྱོར་གྱི་ལྟེ་བ་ཨིནམ་དང་ དེ་ནང་ ཀུ་ཝེཊ་གི་རྒྱལ་ས་ སེཕ་ཕོ་བྲང་དང་ གཞུང་གི་ཡིག་ཚང་ དེ་ལས་ ཀུ་ཝེཊ་གི་ལས་སྡེ་དང་དངུལ་ཁང་མང་ཤོས་ཅིག་གི་ ཡིག་ཚང་ལྟེ་བ་ཡོདཔ་ཨིན། སྤྱི་ལོ་ ༢༠༡༨ ལུ་ ཁྲོམ་སྡེ་ནང་ མི་འབོར་ས་ཡ་ ༣ དེ་ཅིག་ཡོད་མི་འདི་ རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མི་རློབས་ལས་ བརྒྱ་ཆ་ ༧༠ ལྷགཔ་ཅིག་ཨིན་མས། ད་རེས་ནངས་པ་ ཀུ་ཝེཊ་ཁྲོམ་ཆགས་ཡོད་པའི་ས་གནས་འདི་ནང་ལུ་ ལོ་སྟོང་ཕྲག་གི་རིང་ལུ་ ས་གནས་གཞན་ཁར་འགྱོ་མི་ རིགས་བརྒྱུད་ཚུ་སྡོད་ཡོདཔ་ཨིན་མས། དུས་རབས་ ༡༧ པའི་ནང་ ལུང་ཕྱོགས་འདི་ རྒྱ་གར་དང་ པར་ཤི་ཡ་གི་མཚོ་ཁུག་ དེ་ལས་ མེ་སོ་པོ་ཊི་མི་ཡ་གི་བར་ན་ འགྲོ་འགྲུལ་འབད་མི་ ཚོང་པ་ཚུ་གི་དོན་ལུ་ ཚོང་འབྲེལ་གྱི་ལྟེ་བ་ཅིག་ལུ་གྱུར་ནུག། སྤྱི་ལོ་ ༡༧༡༦ ལུ་ བཱ་ནི་ཨུ་ཏུབ་ཀྱི་མི་སྡེ་འདི་ ས་ཁོངས་འདི་ནང་ གཞིས་ཆགས་ཡོདཔ་དང་ འདི་གི་ཤུལ་མ་ ཀུ་ཝེཊ་ཁྲོམ་སྡེ་ལུ་ གཞི་འགྱམ་བཙུགས་ཡོདཔ་ཨིན། ཀུ་ཝེཊ་ཁྲོམ་སྡེ་འདི་ ཚ་དྲོད་ཅན་གྱི་བྱེ་ཐང་གི་གནམ་གཤིས་ཡོད་པའི་ཁར་ གནམ་བྱཱར་འདི་ གནམ་མེད་ས་མེད་ཚ་དྲོད་ཅན་ཡུན་རིངམ་སྦེ་གནས་དོ་ཡོདཔ་དང་ གནམ་དགུན་འདི་ གནམ་གཤིས་འཇམ་ཏོང་ཏོ་དང་ཡུན་ཐུང་ཀུ་སྦེ་ཡོདཔ་ཨིན། དེ་མ་ཚད་ རླུང་འཚུབ་འདི་ ལོ་གཅིག་ནང་ ནམ་ར་འབད་རུང་ འབྱུང་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་རུང་ གནམ་དགུན་ལས་མང་ཤོས་ར་ གནམ་བྱཱར་ལུ་འབྱུང་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། ཀུ་ཝེཊ་འདི་ རྩ་ཁྲིམས་ཅན་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཨིནམ་དང་ འདི་ཡང་ རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་ཨིན་མི་ ཨེ་མིར་གིས་ གཞུང་སྐྱོང་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། སྲིད་དོན་ལམ་ལུགས་འདི་ནང་ལུ་ རྒྱལ་ཡོངས་ཚོགས་སྡེ་འདི་ ཁྲིམས་བཟོ་ནི་དང་ གཞུང་གི་ལྟ་རྟོག་ནང་ལུ་ ཁག་ཆེ་བའི་འགན་ཁུར་འབག་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་ཟེར་བཀོད་དེ་འདུག། ཀུ་ཝེཊ་འདི་ མཚོ་ཁུག་གི་ས་གནས་ནང་ལུ་ འཇོན་དྲགས་ཅན་གྱི་ཚོགས་སྡེ་ཅིག་སྦེ་ ངོས་འཛིན་འབད་དོ་ཡོདཔ་དང་ འདི་ནང་ལུ་ བཙག་འཐུ་གྲུབ་མི་འགོ་དཔོན་ཚུ་གིས སྲིད་བྱུས་དང་གཞུང་གི་གྲོས་ཐག་བཅད་མི་ཚུ་ གྲོས་བསྡུར་འབད་དོ་ཡོདཔ་ཨིན།
ཀུ་ཝེཊ་ལུ་ ཨིས་ལམ་གྱི་ལམ་སྲོལ་འདི་ ཁྱབ་ཆེ་ཤོས་སྦེ་ཡོདཔ་ཨིན། མགྲོན་སྐྱོང་དང་ བཟའ་ཚང་གི་གནས་ཚད་སྒྲིང་སྒྲི་ དེ་ལས་ མི་སྡེའི་འདུ་ཤེས་འདི་ ཀུ་ཝེཊ་གི་མི་ཚུ་གི་དོན་ལུ་ཁག་ཆེ་ཤོས་ཅིག་ཨིན་མས། ཨ་ར་བིཀ་འདི་ རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ཨིནམ་དང་ ཨིང་ལིཤ་འདི་ ཚོང་འབྲེལ་དང་ཤེས་ཡོན་ དེ་ལས་ ཉིན་བསྟར་གྱི་འབྲེལ་བ་ཚུ་ནང་ལུ་ ཁྱབ་ཆེ་སུ་ཅིག་སྦེ་སླབ་ཨིན། ཀུ་ཝེཊ་འདི་ རང་སོའི་རྒྱལ་ཁབ་ནང་ལུ་ འཁྲབ་སྟོན་གྱི་ལམ་སྲོལ་ཡོད་པའི་ ས་གནས་ཅིག་ཨིནམ་སྦེ་ ཤེས་རྟོགས་བྱུང་ཡོདཔ་ཨིན། རང་ལུགས་ཀྱི་གླུ་དབྱངས་དང་ ཞབས་ཁྲ་ དེ་ལས་ སྙན་ངག་ཚུ་ ཀུ་ཝེཊ་གི་ཤུལ་བཞག་གི་ཆ་ཤས་ཅིག་སྦེ་ར་གནས་དོ་ཡོདཔ་དང་ དེང་སང་གི་དབང་ཤུགས་ཚུ་གིས་ ད་རེས་ནངས་པ་ མི་ཚེ་གི་ལམ་ལུགས་ལུ་ འགྱུར་བཅོས་འབད་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། (ཇོན་ཌུཀ་ཨེན་ཐོ་ནི་དང་ཇིལ་ཨེན་ཀིརིསི་ཊལ། ༢༠༢༥) ཟེར་བཀོད་ནུག། རྒྱལ་ཁབ་འདི་ནང་ལུ་ ཨིསི་ལ་མིཀ་གི་ལུགས་སྲོལ་དང་ དུས་ཆེན་ཚུ་བརྩི་སྲུང་འབད་དོ་ཡོདཔ་དང་ ར་མ་དཱན་དང་ ཨེཌ་གི་དུས་སྟོན་ཚུ་ དམིགས་བསལ་དུ་ གལ་ཆེ་དྲགས་སྦེ་བརྩི་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། ཀུ་ཝེཊ་གི་བཟའ་སྤྱོད་སྐོར་ལས་ མདོར་བསྡུས་ཏེ་སླབ་པ་ཅིན་ སྔོ་ཚལ་གྱི་རྫས་སྦྱོར་དང་ བྱ་ཤ་ དེ་ལས་ལུག་ཤ་གིས་བཟོ་བའི་ མཆ་བོས་གི་རིགས་ཅིག་དང་ རྒྱ་མཚོ་ལས་ཐོན་མི་ ཟས་རིགས་ཚུ་ དེ་ལས་ ཨི་རཱན་གྱི་ཏད་ཟས་ཁུ་བཛ་ཚུ་ཨིན་མས། རྩེད་རིགས་ཀྱི་ཐད་ཁར་ རྐང་རྩེད་དང་དྲྭ་རིལ་རྩེདམོ་འདི་ རྒྱལ་ཁབ་ནང་ལུ་ ཡོངས་གྲགས་ཅན་ཅིག་ཨིན་མས།
ཀུ་ཝེཊ་ལུ་ ས་སྣུམ་དང་ལུད་ཚུ་ ཕྱིར་ཚོང་གི་ ཐོན་སྐྱེད་གཙོ་བོ་ཅིག་ཨིན། ཀུ་ཝེཊ་གི་ཌི་ནར་འདི་ འཛམ་གླིང་ནང་ དངུལ་གྱི་གནས་གོང་མཐོ་ཤོས་ཅིག་ཨིན་མས། ས་སྣུམ་ལས་བརྟེན་ ནང་འཁོད་ཐོན་སྐྱེད་བརྒྱ་ཆ་ ༤༣ དང་ ཕྱིར་ཚོང་ཀྱི་འོང་འབབ་ལས་བརྒྱ་ཆ་ ༧༠ ལྷགཔ་ཅིག་ ཐོབ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། ཀུ་ཝེཊ་ལུ་ དངུལ་ཁང་དང་དངུལ་འབྲེལ་སྡེ་ཚན་སྒྲིང་སྒྲི་ཡོད་མི་ལུ་བརྟེན་ འཛམ་གླིང་ནང་ མ་རྩ་གཞི་བཙུགས་འབད་ཐོག་ལས་ བདག་དབང་རྒྱུ་ནོར་མ་དངུལ་བཙུགས་ཡོདཔ་ཨིན། གཞུང་གིས་ ༢༠༣༥ འཆར་གཞི་གི་འོག་ལུ་ དཔལ་འབྱོར་ལུ་དབྱེ་བ་ཕྱེ་ནི་གི་ལཱ་ཡང་འབད་དོ་ཡོདཔ་དང་ འཆར་གཞི་དེ་གིས་ གཞི་རྟེན་མཐུན་རྐྱེན་དང་ལྟ་བཤལ་ དེ་ལས་ འཕྲུལ་རིག་ཚུ་ནང་ མ་རྩ་བཙུགས་ཐོག་ལས་ ས་སྣུམ་ལུ་བརྟེན་སྡོད་མི་ཚུ་ མར་ཕབ་འབད་ནི་ལུ་དམིགས་གཏད་བསྐྱེད་དེ་ཡོདཔ་ཨིན། (ཝི་ཀི་པི་ཌི་ཡ། གནམ་ལོ་མེད།) ཟེར་བཀོད་ནུག།
ཀུ་ཝེཊ་རྒྱལ་ཁབ་འདི་ རྒྱུ་ནོར་དང་ལོངས་སྤྱོད་ཅན་ཅིག་ཨིན་རུང་ གདོང་ལེན་ལེ་ཤ་ཅིག་ར་བྱུང་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། དེ་ཡང་ སྤྱི་ལོ་ ༡༩༩༠-༡༩༩༡ ལུ་ ཨི་རག་གི་དམག་འཁྲུག་ལུ་བརྟེན་ རྒྱལ་ཁབ་ནང་ གནོད་རྐྱེན་སྦོམ་སྦེ་ར་བཏང་ཡོདཔ་ཨིན་རུང་ ཀུ་ཝེཊ་དེ་ རང་དབང་ཐོབ་པའི་ཤུལ་ལུུ་ འཕྲལ་མགྱོགས་ར་ ལོག་ཨ་རྟག་ཧ་ལུགས་ལུ་ལྷོད་ཚུགས་ནུག། དེ་ལས་ ས་སྣུམ་གྱི་གོང་ཚད་ལུ་བརྟེན་པའི་ འགྱུར་བ་གིས་ དངུལ་འབྲེལ་གྱི་གནས་སྟངས་ལུ་ ཐོ་ཕོག་དོ་ཡོདཔ་ལས་ དཔལ་འབྱོར་སྒྱུར་བཅོས་འབད་དགོཔ་ ཁག་ཆེ་བས་ཟེར་བཀོད་ནུག། དེ་མ་ཚད་ གཞུང་དང་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་བར་ན་ འཕྲལ་འཕྲལ་ར་འཐབ་འཛིང་འབད་ནི་དེ་གིས་ སྲིད་བྱུས་ལག་ལེན་འཐབ་ནི་དེ་ དུས་ཡུན་འགོར་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། བཙོག་རླུང་དང་ས་སྣུམ་བླུག་ནི་ དེ་ལས་ བྱེ་ཐང་བཟོ་ནི་འདི་གིས་ ཀུ་ཝེཊ་གི་མཐའ་འཁོར་གནས་སྟངས་ལུ་ ཉེན་ཁ་ཡོད་པའི་ཁར་ ས་ཞིང་ཉུང་དྲགས་ཡོད་མི་ལུ་བརྟེན་ བཟའ་འཐུང་མང་ཤོས་ར་ ནང་འདྲེན་འབད་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས།
ཀུ་ཝེཊ་འདི་ སྟོབས་ཤུགས་དང་རྒྱུ་ནོར་ དེ་ལས་ ལམ་སྲོལ་གྱི་ཕྱུག་པོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཨིནམ་དང་ འདི་ཡང་ ས་གནས་ཀྱི་ལམ་སྟོན་དང་ ས་སྣུམ་གྱི་གཏེར་མཛོད་ དེ་ལས་ རྒྱལ་བརྒྱུད་ཀྱི་ལམ་སྲོལ་ཚུ་ ཡུན་རིང་གནས་ཏེ་ཡོདཔ་ལས་ཨིན་མས། ཀུ་ཝེཊ་འདི་ ཚོང་འབྲེལ་གྱི་ས་གནས་ཆུང་ཀུ་ཅིག་ལས་ དཔལ་འབྱོར་སྒྲིང་སྒྲི་དང་ མི་ཚེའི་གནས་ཚད་མཐོ་དྲགས་ཡོད་མི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ལུ་འགྱུར་སོང་ཡོདཔ་ཨིན། ཨིས་ལམ་ཆོས་ལུགས་འདི་ ཉིན་བསྟར་གྱི་མི་ཚེ་ནང་ལུ་ ཁག་ཆེ་ཤོས་ཅིག་སྦེ་གནས་ཡོདཔ་དང་ རྒྱལ་ཁབ་འདི་ནང་ལུ་ རང་ལུགས་དང་ དེང་སང་གི་བར་ན་ ཚད་མཉམ་སྦེ་ར་བཞག་སྟེ་ཡོདཔ་ཨིན། དཔལ་འབྱོར་གྱི་ནུས་ཤུགས་ཡོདཔ་ཨིན་རུང་ དེ་དང་འབྲེལ་བའི་དཀའ་ངལ་དང་ གདོང་ལེན་སྦོམ་སྦེ་ར་འབྱུང་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས།
'''རྒྱབ་རྟེན་དཔེ་དེབ།'''
Creative Commons. (2025). Wikipedia. The Free Encyclopedia. ''Kuwait.'' Retrieved from: <nowiki>https://en.wikipedia.org/wiki/Kuwait</nowiki>
Crystal,A,J. & Sadek,D,A. (2025). Britannica: Cultural life of Kuwait. Retrieved From: <nowiki>https://www.britannica.com/place/Kuwait/Cultural-life</nowiki>
DDC Dictionary (Mobile application software).
Eng - Dzo Terminology (Mobile application software).
----
*
{{Asia}}
{{stub}}
[[Category:རྒྱལ་ཁབ]]
[[Category:ཨེ་ཤི་ཡ]]
i06o7hu7vb7awyk8jlc0e80qghoc8qf
ཨུཛ་བེ་ཀིསི་ཏཱན་
0
2120
39551
34579
2026-03-29T12:53:20Z
~2026-19547-35
13305
39551
wikitext
text/x-wiki
{{Country2
|name = ཨུཛ་བེ་ཀིསི་ཏཱན་
|flag = Flag of Uzbekistan.svg
|map = UZB orthographic.svg
|capital =
|area = 448 978
|population = 38 236 704
}}
'''ཨུཛ་བེ་ཀིསི་ཏཱན་ '''
----
[[File:Chiwa_panorama.jpg|thumb|600px|center|ཞི་ཝ། (Xiva).]]
{{Asia}}
{{stub}}
[[Category:རྒྱལ་ཁབ]]
[[Category:ཨེ་ཤི་ཡ]]
53h954lqvbfk7ovz6atbzxqbz6t4bxi
ཏ་ཇག་ཀིསི་ཏཱན་
0
2121
39552
39035
2026-03-29T12:54:14Z
~2026-19547-35
13305
39552
wikitext
text/x-wiki
{{Country2
|name = ཏ་ཇག་ཀིསི་ཏཱན་
|flag = Flag of Tajikistan.svg
|map = LocationTajikistan.svg
|capital =
|area = 143 100
|population = 10 786 734
}}
----
{{Asia}}
{{stub}}
[[Category:རྒྱལ་ཁབ]]
[[Category:ཨེ་ཤི་ཡ]]
23blrq2jk72l0r7vln8irrn1ulsgkpt
ཀ་ཏར་
0
2122
39554
38405
2026-03-29T12:56:25Z
~2026-19547-35
13305
39554
wikitext
text/x-wiki
{{Country2
|name = ཀ་ཏར་
|flag = Flag of Qatar.svg
|map = LocationQatar.png
|capital =
|area = 11 581
|population = 3 214 609
}}
༉ ཀ་ཊར་འདི་ རང་དབང་ཅན་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་ པར་ཤི་ཡའི་མཚོ་ཁའི་ནུབ་མཚོའི་མཐའ་མར་ཡོདཔ་ཨིན། རྒྱལ་ཁབ་ཆུང་ཀུ་འདི་གིས་ ལུང་ཕྱོགས་འདི་ནང་ལུ་ དོ་འགྲན་པ་ཚུ་གི་བར་ན་ བློ་གཏད་ཅན་གྱི་ བར་འཛུལ་འབད་མི་ཅིག་སྦེ་ ཤན་ཞུགས་སྦོམ་སྦེ་ར་ཡོདཔ་མ་ཚད་ འཛམ་གླིང་ནང་ལུ་ རང་བཞིན་རླངས་རྫས་ཕྱིར་ཚོང་འཐབ་མི་སྦོམ་ཤོས་ཅིག་ཨིན་མས། དེ་མ་ཚད་ རྒྱལ་སྤྱིའི་ནང་ ཡོངས་གྲགས་ཅན་གྱི་རྒྱང་མཐོང་ཡོངས་འབྲེལ་ ཨཱལ་ཇ་ཛི་ར་དང་ སྤྱི་ལོ་ ༢༠༢༢ ལོའི་ འཛམ་གླིང་རྐང་རྩེད་འགྲན་བསྡུར་འདི་ བྱེ་མའི་ཐང་གི་གནམ་གཤིས་ནང་ འགོ་འདྲེན་འཐབ་མི་འདི་གིས་ རྩོད་བསྡུར་ཅན་ཅིག་སྦེ་ འགོ་འདྲེན་འཐབ་ཡོདཔ་ཨིནམ་དང་ སྤྱི་ལོ ་༢༠༢༤ ལུ་ ཨེ་ཤི་ཡཱན་རྒྱལ་རྟགས་རྩེད་འགྲན་འགོ་འདྲེན་འཐབ་ནུག།
ཨ་ར་བི་ཡཱན་ ཕྱོགས་གསུམ་ཆུ་གླིང་ (Arabian Peninsula) ལས་ བྱང་ཁ་ཐུག་ལུ་ཁྱབ་སྟེ་ཡོད་མི་ བྱེ་ཐང་ཕྱེད་གླིང་ཕྲན་ཆུང་ཀུ་ཅིག་ཡོད་མི་འདི་ རྒྱལ་རབས་མ་བྱུང་པའི་ཧེ་མ་ལས་ར་ མི་ཉུང་སུ་ཅིག་ལས་བརྒལ་མེདཔ་ཨིན། ཨིསི་ལམ་གྱི་ཡར་རྒྱས་འགྱོ་བའི་ཤུལ་ལས་ ལུང་ཕྱོགས་འདི་ ཨིསི་ལམ་གྱི་ཁ་ལི་ཕེཊ་གི་དབང་ཚད་ལུ་འགྱུར་ནུག། ཤུལ་ལས་ དུས་རབས་ ༡༩ པའི་ནང་ ཐ་ནི་རྒྱལ་རྒྱུད་ཀྱི་དབང་ཚད་འོག་ལུ་མ་ཚུད་པའི་ཧེ་མ་ ས་གནས་དང་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་རྒྱལ་རྒྱུད་ལེ་ཤ་ཅིག་གིས་ དབང་འཛིན་འབད་ནུག། ཐཱ་ནི་ (Thani) རྒྱལ་རྒྱུད་ཀྱིས་ དུས་རབས་ ༡༩ པ་དང་ ༢༠ པ་འགོ་བཙུགས་ཁམས་ཅིག་ཁར་ རྒྱལ་ཁབ་འདི་ དབང་དུ་བསྡུ་མི་ ཨོ་ཊོ་མཱན་ རྒྱལ་ཁམས་དང་ དོ་འགྲན་འབད་མི་ མི་རིགས་སྡེ་ཚན་ཚུ་ལུ་ བཱིརི་ཊིཤ་གིས་རྒྱབ་སྐྱོར་འཚོལ་ནུག། དབང་ཚད་ཚུ་ རྒྱལ་ཡོངས་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་ལྟེ་བ་ཅིག་སྦེ་ བརྩི་འཇོག་འབདཝ་ཨིན། ཀ་ཊར་ལུ་ འཛམ་གླིང་ནང་ ས་སྣུམ་དང་ རང་བཞིན་རླངས་རླུང་ གསོག་འཇོག་སྦོམ་ཤོས་ཅིག་ཨིནམ་ལས་ བཟོ་བསྐྲུན་གྱི་བྱ་རིམ་ནང་ ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་ལས་མི་ལེ་ཤ་ཅིག་ ལཱ་གཡོག་བྱིན་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། མར་ཁུའི་རྒྱུ་ནོར་ཡོད་མི་ལུ་བརྟེན་ རྒྱལ་ཁབ་ནང་ མི་སེར་ཚུ་གིས་ མི་ཚེ་གནས་ཚད་མཐོ་དྲགས་དང་ མི་སྡེ་ཞབས་ཏོག་ལམ་ལུགས་ལེགས་ཤོམ་སྦེ་ གཞི་བཙུགས་འབད་དེ་ཡོདཔ་ཨིན་པས།
རྒྱལ་ས་ལྟེ་བ་འདི་ ཤར་ཕྱོགས་མཚོ་མཐའི་ཁྲོམ་ཚོགས་ ཌོ་ཧ་ཨིན། ཌོ་ཧ་གིས་ མཛེས་སྡུག་ཅན་མཐོང་སྣང་དང་ ཡང་ན་ མཚོའི་མཐའ་མའི་ཁྲོམ་ལམ་ལས་ འོད་འཕྲོ་འཕྲོ་འབད་མི་ དེང་སང་གི་ཧེ་མའི་བཟོ་རིགས་ཚུ་ ཡིག་ཚང་གི་སྒྲིང་ཁྱིམ་གསརཔ་དང་ ཚོང་འབྲེལ་ལྟེ་བ་ དེ་ལས་ སྒྲིང་ཁྱིམ་ཚུ་དང་གཅིག་ཁར་ སླ་བསྲེ་རྐྱབ་ཨིན། ཨིན་རུང་ རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མི་རློབས་འདི་ ཁྲོམ་ཚོགས་དང་མཚོ་འགྲམ་གྱི་མི་རློབས་ཨིནམ་ལས་ ཉིན་བསྟར་གྱི་མི་ཚེ་འདི་ དེང་སང་གི་གནས་སྟངས་དང་བསྟུན་ཏེ་ དབང་འཛིན་པ་ཚུ་གིས་ ཞི་བའི་རང་དབང་ཡར་དྲག་གཏང་ནི་གི་ འབད་བརྩོན་བསྐྱེད་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ ཕྱི་རྒྱལ་མི་སྡེ་སྦོམ་གྱི་ གནས་རིམ་གྱི་སྐོར་ལས་ དབང་འཛིན་གྱི་ ཨེ་མིར་གྱིས་ “ཀ་ཊར་ལུ་ ཁོང་གིས་ ཉེན་སྲུང་དང་ གུས་ཞབས་ཅན་གྱི་ འཚོ་བ་སྐྱེལ་ཚུགས་དོ་ཡོདཔ་སྦེ་བཤད་ཅི།”
དེ་བཟུམ་སྦེ་ ཡུ་ཨེས་ཀྱི་ ཀོན་ནེག་ཊི་ཀཊ་མངའ་སྡེ་ལས་ ས་ཁོངས་ཆུང་ཀུ་སྦེ་ཡོད་མི་ ཀ་ཊར་ཕྱེད་གླིང་ཕྲན་འདི་ བྱང་ལས་ལྷོ་ཁ་ཐུག་ལུ་ མའིལ་༡ ༠༠ དེ་ཅིག་དང་ ཤར་ལས་ནུབ་ཁ་ཐུག་ལུ་ མའིལ་ ༥༠ དེ་ཅིག་ཡོདཔ་ད་ སྤྱིར་བཏང་ལུ་ དབྱིབས་གྲུ་བཞི་ནར་མོ་སྦེ་ཡོདཔ་ཨིན། ཤར་ཕྱོགས་སཱའུ་དི་ཨ་ར་བི་ཡ་དང་གཅིག་ཁར་ ས་མཚམས་བགོ་བཤའ་རྐྱབ་སྟེ་ ཕྱེད་གླིང་ཕྲན་འདི་ ས་གཞི་གཙོ་བོ་དང་ མཐུད་དེ་ཡོདཔ་ད་ ཡུ་ནའི་ཊེཊ་ཨ་རབ་ཨེ་མི་རེཊ་གི་བྱང་དང་ནུབ་ཁ་ཐུག་ལུ་ཡོདཔ་ཨིན། མཚོ་གླིང་རྒྱལ་ཁབ་ བཱ་ཧ་རེན་འདི་ ཀ་ཊར་ལས་ བྱང་ནུབ་ཁ་ཐུག་ལུ་ མའིལ་ ༢༥ དེ་ཅིག་གི་ས་ཁར་ཡོདཔ་ཨིན།
དེ་ལས་ མི་རིགས་དང་སྐད་ཡིག་གྱི་ཐད་ཁར་ ཀ་ཊར་འདི་ ངོ་མ་ར་ ཨ་ར་བི་ཡན་ཕྱེད་གླིང་གི་ དབུས་ཕྱོགས་ལས་ བེ་ཌུའིན་ འཁྱམས་སྡོད་མི་ཚུ་གིས་ གཞི་ཆགས་ནུག། ཨིན་རུང་ མི་སེར་ཚུ་གིས་ ད་རེས་ མི་རློབས་ཡོངས་བསྡོམས་ལས་ ཆ་ཤས་ཆུང་ཀུ་ཅིག་ལས་བརྒལ་མེདཔ་ཨིན་མས། སྤྱི་ལོ་ ༡༩༧༠ གྱ་གྲངས་ལས་ དཔལ་འབྱོར་གོང་འཕེལ་འགྱོ་མི་འདི་གིས་ ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་ལཱ་འབད་མི་ཚུ་ལུ་བརྟེན་སྡོད་དགོཔ་ཐོན་ནུག།
ཨ་ར་བིག་འདི་ གཞུང་འབྲེལ་གྱི་སྐད་ཡིག་ཨིནམ་ལས་ ཀ་ཊར་གྱི་མི་མང་ཤོས་ཅིག་གིས་ མཐའ་འཁོར་གྱི་མངའ་སྡེ་ཚུ་ནང་སླབ་མི་དང་ཅོག་འཐདཔ་སྦེ་ གཱལ་ཕི་ཨ་ར་བིག་གི་སྐད་ཡིག་འདི་སླབ་ཨིན། སློབ་གྲྭ་ཚུ་ནང་ དེང་སང་གི་ཚད་ལྡན་ཨ་ར་བིག་སྐད་ཡིག་སློབ་སྟོན་འབདཝ་ད་ ཨིང་སྐད་སྐད་ཡིག་འདི་ ཡོངས་གྲགས་སྦེ་ལག་ལེན་འཐབ་ཨིན། ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་མི་རློབས་སྦོམ་གྱི་གྲས་ལས་ པར་ཤི་ཡ་དང་ ཨུར་དུ་སྐད་ཡིག་ཚུ་ འཕྲལ་འཕྲལ་ར་ སླབ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན།
དེ་བཟུམ་སྦེ་ ཀ་ཊར་གྱི་དཔལ་འབྱོར་ཡར་རྒྱས་འདི་ སྤྱི་ལོ་ ༡༩༣༩ ལུ་ གསར་འཚོལ་འབད་མི་ ས་སྣུམ་བཏོན་ནི་དང་ ཕྱིར་ཚོང་འཐབ་མི་དང་ སྤྱི་ལོ་ ༡༩༤༩ ལུ་ འགོ་དང་པ་ བཟོ་བསྐྲུན་འབད་མི་ དེ་ལས་ རང་བཞིན་རླངས་རླུང་ལས་ ཐོན་ཡོདཔ་ཨིན། འཛམ་གླིང་དམག་ཆེན་གཉིས་པའི་ཧེ་མ་ ཀ་ཊར་གྱི་མི་རློབས་འདི་ མུ་ཏིག་དང་ཉ་བཟུང་ནི་ དེ་ལས་ ཚོང་འབྲེལ་ཚུ་ནང་ འབྲེལ་གཏོགས་འབད་ཡོདཔ་ལས་ འཛམ་གླིང་ནང་ དབུལ་ཕོངས་ཅན་ཅིག་ཨིན་པས། ཨིན་རུང་ སྤྱི་ལོ་ ༡༩༧༠ ལོ་གྲངས་ལུ་ ཀ་ཊར་གྱི་མི་སེར་ཚུ་གིས་ འཛམ་གླིང་ནང་ མི་རེ་ལུ་ འོང་འབབ་མཐོ་ཤོས་ཅིག་ ཐོབ་ཡོདཔ་དང་ དེ་གི་ཤུལ་ལས་ འཛམ་གླིང་ནང་ མར་ཁུ་གི་གོང་ཚད་ མར་ཕབ་འགྱོ་མི་ལུ་བརྟེན་ འོང་འབབ་མར་ཕབ་འགྱོ་ནུག། ཀ་ཊར་གྱི་མར་ཁུ་ཆོག་ཐམ་ངོ་མ་འདི་ ཡུ་རོ་པེན་དང་ཨ་མི་རི་ཀའི་ལས་སྡེ་ཚུ་གི་མཐུན་ཚོགས་ ཨི་རག་པེ་ཊོ་ལི་ཡམ་ལས་སྡེ་ལུ་ བྱིན་ཡོདཔ་ཨིན། དེ་གི་ཤུལ་ལས་ ཆོག་ཐམ་ཚུ་ སྤྱི་ལོ་ ༡༩༧༠ ལོ་གྲངས་ནང་ རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དབང་དུ་བསྡུ་ནུག། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བདག་དབང་ཡོད་པའི་ ཀ་ཊར་པེ་ཊོ་ལི་ཡམ་ (ཧེ་མ་ ཀ་ཊར་སྤྱིར་བཏང་པེ་ཊོ་ལི་ཡམ་ལས་འཛིན་) གིས་ མར་ཁུ་དང་རླངས་རྫས་ཀྱི་ལཱ་ཚུ་ ལྟ་རྟོག་འབད་བའི་སྐབས་ སྒེར་སྡེ་ལས་འཛིན་ཚུ་གིས་ ཞབས་ཏོག་ལས་སྡེ་སྦེ་ ཁག་ཆེ་བའི་འགན་ཁུར་འབག་སྟེ་ཡོདཔ་ཨིན་པས།
དེ་མ་ཚད་ ཀ་ཊར་གྱིས་ བཟོ་གྲྭ་འཕྲུལ་ཁང་བརྒྱུད་དེ་ དཔལ་འབྱོར་སྣ་མང་བཟོ་ནིའི་ འབད་རྩོལ་བསྐྱེད་ཡོདཔ་ཨིན་པས། བཟོ་སྐྲུན་ལས་སྡེ་མང་ཤོས་ཅིག་ནང་ རྒྱལ་ཁབ་དང་ ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་སྒེར་གྱི་བདག་དབང་ཡོད་པའི་ ལས་སྡེ་སྦོམ་ཚུ་ཡོདཔ་ཨིན། དཔེར་ན་ ཀ་ཊར་པེ་ཊོ་ཀེ་མི་ཀཱལ་ལས་སྡེ་འདི་ མང་ཤོས་ཅིག་ར་ གཞུང་གི་བདག་དབང་ལས་སྡེ་ཅིག་གིས་ བདག་དབང་འབད་ཡོདཔ་དང་ ཕཱརན་སི་གི་ལས་སྡེ་ཅིག་ལུ་ བགོ་བཤའ་ཆུང་ཀུ་ཅིག་ཡོདཔ་ཨིན། ཕྱེ་འཐག་ནི་དང་ བེམ་པོ་བཟོ་ནིའི་ལཱ་ཚུ་ཡང་ འགོ་བཙུགས་ཡོདཔ་མ་ཚད་ བཟོ་བསྐྲུན་རྒྱ་སྐྱེད་བཏང་སྟེ་ སྣ་མང་བཟོ་ནི་འདི་ བཟོ་གྲྭ་འཕྲུལ་ཁང་ཚུ་ ལག་ལེན་འཐབ་ནི་གི་དོན་ལས་ ནུས་ཤུགས་ཁེ་ཏོག་ཏོ་ཡོད་མི་ལུ་རག་ལསཔ་ཨིན། འདི་ཡང་ ཀ་ཊར་གྱི་ ཧེའི་ཌོ་ཀཱར་བོན་ཐོན་སྐྱེད་ཚུ་དང་ འབྲེལ་བ་ཡོདཔ་ཨིན། དེ་གི་ རང་བཞིན་རླངས་རྫས་གསོག་འཇོག་འདི་ རང་བཞིན་རླངས་རྫས་བཟོ་གྲྭ་སྒྲིང་སྒྲིང་བཟོ་ནི་གི་དོན་ལུ་ ལག་ལེན་འཐབ་སྟེ་ཡོདཔ་ཨིན།
(རྒྱབ་རྟེན་ཐོ)
༡) ཟཱ་ཧ་ལན་ ཨར་ཨེས་ (༢༠༡༦) ཀ་ཊར་གྱི་གསར་བཟོ། རའུཊ་ལེཇི།
༢) ཨལ་ཇ་བར་ ཀེ་ (༢༠༢༡) ཀ་ཊར་ལུ་ཡོད་པའི་བརྡ་བརྒྱུད་ཚུ་ འབྱུང་ཁུངས་དང་འཕེལ་འགྱུར་ དེ་ལས་ གདོང་ལེན། གཱལཝ་རྒྱལ་སྤྱིའི་གྲོས་ཚོགས།
༣) ཟེ་རི་ཨེམ་ དང་ཨཱལ་ཀཱ་ཝ་སི་མི་ཨེཕ་ (༢༠༢༡) དེང་སང་གི་ཀ་ཊར་ རྒྱལ་ཁབ་དང་མི་སྡེ་བརྟག་དཔྱད་། ཨཱེསི་པཱིརིང་གར་ནེ་ཅར་།
༤) ཕོརམ་ཧར་ཟི་ ཨེ་ཇེ་ (༢༠༡༧) ཀ་ཊར་ དེང་སང་གི་བྱུང་རབས། ཇོརཇ་ཊཝན་ གཙུག་ལག་སློབ་སྡེ་གི་གནས་ཚུལ་ལས་ཁང་།
༥) ཨེག་སེལ་ ཀེ་ དང་ རི་ཀོ་ ཊི་ (༢༠༡༣) ཀ་ཊར་ལུ་ སྲོལ་རྒྱུན་མེདཔ་ཨིན། ཤར་ཕྱོགས་རིང་ལུགས་དང་ དབང་འོག་རིང་ལུགས་ དེ་ལས་ གཞན་མི་དཀའ་ངལ་ཅན་གྱི་བྱུང་རབས་། འཛམ་གླིང་གནའ་ཤུལ་རིག་པ་།{{Asia}}
{{stub}}
[[Category:རྒྱལ་ཁབ]]
[[Category:ཨེ་ཤི་ཡ]]
sic2srd567ee00u99d88hcmzv2t3298
བཧ་རེན་
0
2123
39555
38885
2026-03-29T12:57:29Z
~2026-19547-35
13305
39555
wikitext
text/x-wiki
{{Country2
|name = བཧ་རེན་
|flag = Flag of Bahrain.svg
|map = Bahrain on the globe (Bahrain centered).svg
|capital =
|area = 786,8
|population = 1 463 265
}}
བཱ་ཧ་རེན་འདི་ སཱའུ་དི་ཨ་ར་བི་ཡ་གི་ཤར་ཕྱོགས་དང་ ཀ་ཏར་གྱི་བྱང་ཕྱོགས་ལུ་ པར་ཤི་ཡན་མཚོ་ཁུག་ནང་ཆགས་ཡོད་པའི་ མཚོ་གླིང་ཆུང་ཀུ་ཅིག་ཨིན། མཚོ་གླིང་འདི་ནང་ མཚོ་གླིང་ཆུང་ཀུ་༣༣ ཡོད་པའི་ མཚོ་གླིང་སྦོམ་ཤོས་འདི་ བཱ་ཧ་རེན་མཚོ་གླིང་ཨིན། བཱ་ཧ་རེན་འདི་ འཛམ་གླིང་ནང་ རྒྱལ་ཁབ་ཆུང་ཤོས་ཅིག་ཨིན་རུང་ མཚོ་ཁུག་ལུང་ཕྱོགས་ནང་ དཔལ་འབྱོར་དང་ ས་ཆའི་སྲིད་དོན་གྱི་ གནས་སྟངས་ གལ་ཅན་ཅིག་ཨིན་པས། བཱ་ཧ་རེན་གི་སའི་རྒྱ་ཚད་འདི་ ཀི་ལོ་མི་ཊར་གྲུ་བཞི་༧༦༥ ཡོདཔ་ཨིན་པས།
'''རྒྱལ་ས་ལྟེ་བ་ མ་ན་མ།'''
བཱ་ཧ་རེན་གྱི་རྒྱལ་ས་ལྟེ་བ་ མ་ན་མ་འདི་ བཱ་ཧ་རེན་གླིང་ཕྲན་གྱི་བྱང་ཤར་མཚོ་འགྲམ་ལུ་ ཆགས་ཏེ་ཡོདཔ་ད་ དེ་གི་'''རྒྱ་ཁྱོན'''་འདི་ ཧ་ལམ་ཀི་ལོ་མི་ཊར་གྲུ་བཞི་༢༠༨ དེ་ཅིག་ཡོདཔ་ཨིན། རྒྱལ་ཁབ་ནང་ལུ་ '''ཁྲོམ་ཚོགས'''་སྦོམ་ཤོས་ཨིནམ་མ་ཚད་ བཱ་ཧ་རེན་གྱི་ སྲིད་དོན་དང་དཔལ་འབྱོར་ དེ་ལས་ ལམ་སྲོལ་གྱི་ལྟེ་བ་ཅིག་སྦེ་ ཕྱག་ཞུ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། མ་ན་མ་ལུ་ བྱེ་ཐང་གི་'''གནམ་གཤིས'''་ཚ་དྲོད་ཡོདཔ་ལས་ སྤྱིར་སྙོམས་ལུ་ གནམ་བྱཱར་འབདན་ དྲོད་ཚད་སེལ་ཤི་ཡཱསི་ ༤༠°C དང་ དགུན་ལུ་དྲོད་ཚད་ སེལ་ཤི་ཡཱསི་ ༢༠°C ལུ་ལྷོད་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས།
'''བྱུང་རབས་'''དང་འཁྲིལ་བ་ཅིན་ མ་ན་མ་འདི་ ཚོང་འབྲེལ་ལྟེ་བ་ཅིག་ཨིནམ་ལས་ པར་ཤི་ཡ་དང་ ཨ་རབ་ དེ་ལས་ རྒྱ་གར་གྱི་'''ལམ་སྲོལ'''་ཚུ་གིས་ ཤན་ཞུགས་འབད་ཡོདཔ་ཨིན། ཁྲོམ་འདི་ནང་ '''མི་རིགས'''་མ་འདྲཝ་ཡོདཔ་ལས་ བཱ་ཧ་རེན་ཚུ་ མང་ཤོས་ཅིག་ཡོདཔ་ད་ རྒྱ་གར་དང་ པཱ་ཀིསི་ཏཱན་ དེ་ལས་ གཞན་མི་ཨ་རབ་རྒྱལ་ཁབ་ཚུ་ནང་ལས་ འོང་མི་ཚུ་ཡང་སྡོད་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། ཁ་ཆེ་འདི་ '''ཆོས་ལུགས'''་གཙོ་བོ་ཅིག་ཨིནམ་ད་ མང་ཤོས་ཅིག་རང་ ཤི་ཡ་ཁ་ཆེ་ཨིནམ་དང་ དེ་གི་ཤུལ་ལས་ སུ་ནིསི་ཁ་ཆེ་ཚུ་ཨིན་མས།
མ་ན་མ་འདི་ ལུང་ཕྱོགས་འདི་ནང་ དངུལ་འབྲེལ་དང་'''ཚོང་འབྲེལ་'''གྱི་ལྟེ་བ་གཙོ་བོ་ཅིག་ཨིནམ་ལས་ བཱ་ཧ་རེན་གྱི་ ནང་འཁོད་ཐོན་སྐྱེད་ཡོངས་འབོར་ ཕན་ཐོགས་སྦོམ་སྦེ་ར་འབདཝ་ལས་ སྤྱི་ལོ་༢༠༢༣ ལུ་ནང་འཁོད་ཐོན་སྐྱེད་ཡོངས་འབོར་བསྡོམས་ ཌོ་ལར་ཐེར་འབུམ་༤༠ གུར་ལྷོད་ནུག། བཱ་ཧ་རེན་གྱི་'''དངུལ་ལོར'''་འདི་ བཱ་ཧ་རེན་ནི་ཌའི་ནར་(BHD) ཟེར་སླབ་ཨིན་པས། ཁྲོམ་འདི་ནང་ རྒྱལ་ཁབ་ལེ་ཤ་ཅིག་གི་ལས་སྡེ་དང་དངུལ་ཁང་ཚུ་ཡོདཔ་དང་ དམིགས་བསལ་གྱིས་ ཁ་ཆེའི་དངུལ་འབྲེལ་ལམ་ལུགས་ནང་བརྩོན་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས།
མ་ན་མ་ལུ་ '''ལམ་སྲོལ་'''འདི་ཕྱུགཔོ་སྦེ་ཡོདཔ་དང་ དེ་ནང་ངོ་རྟགས་ཁག་ཆེ་ཤོས་ར་ བཱ་ཧ་རེན་རྒྱལ་ཡོངས་འགྲེམས་སྟོན་ཁང་དང་ ཨཱལ་ཕ་ཏེ་ལྷ་ཁང་ དེ་ལས་ རང་ལུགས་ཀྱི་ཚོང་ཁང་ཚུ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། '''ལྟ་བཤལ་'''འདི་ ཡར་རྒྱས་འགྱོ་བའི་བསྒང་ཡོད་མི་ བཟོ་གྲྭ་ཅིག་ཨིནམ་ལས་ ལྟ་བཤལཔ་ཚུ་གིས་ ལམ་སྲོལ་གྱི་སྲོལ་ཁྱུན་དང་ དེང་སང་གི་བཟོ་རིགས་ དེ་ལས་ ཉོ་ཚོང་འཐབ་ནི་ནང་སྤྲོ་བ་བསྐྱེད་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས།
'''གནམ་གཤིས་དང་ས་ཆ།'''
བཱ་ཧ་རེན་ལུ་ བྱེ་ཐང་གི་གནམ་གཤིས་ཡོདཔ་ལས་ བྱཱར་ལུ་ཚ་དྲོད་ཆེ་དྲགས་དང་ དགུན་ལུ་ཚ་དྲོད་རན་ཏོག་ཏོ་སྦེ་ཡོདཔ་ཨིན། གནམ་བྱཱར་གྱི་དྲོད་ཚད་འདི་ སེལ་ཤི་ཡཱསི་ ༤༠°C ལས་ལྷག་སྟེ་ཡར་སེང་འགྱོ་དོ་ཡོདཔ་ད་ དགུན་ལུ་དྲོད་ཚད་འདི་ བར་མཚམས་ཅིག་སྦེ་ སྤྱིར་སྙོམས་ལུ་ སེལ་ཤི་ཡཱསི་ ༢༠°C དེ་ཅིག་འོངམ་ཨིན། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ས་ཆའི་ཆགས་ཚུལ་འདི་ སྔོ་ཤིང་ཉུང་སུ་ཡོད་པའི་ ས་ཆ་ཐང་བཟུམ་སྦེ་ སྙོམ་ཏོག་ཏོ་སྦེ་ཡོདཔ་ཨིནམ་དང་ མཚོ་མཐའི་ས་ཁོངས་ཚུ་ནང་ ཚྭ་ཡོད་པའི་སྙོམ་ཐང་དང་ ཆུ་གཏིང་མེད་མི་ཚུ་ཡོདཔ་ཨིན།
'''བྱུང་རབས་དང་མི་རིགས།'''
བཱ་ཧ་རེན་གྱི་ བྱུང་རབས་འདི་ སྔོན་མའི་དུས་ལས་ཡོདཔ་དང་ ལོ་རྒྱུས་ཚུ་རིངམོ་དང་ ལེ་ཤ་སྦེ་ཡོདཔ་ཨིན་མས། ཨ་ར་བི་ཡན་གླིང་ཕྲན་ནང་ལུ་ འགོ་ཐོག་ཤེས་མི་ དྲིལ་མཱུན་གྱི་གོང་འཕེལ་འདི་ སྤྱི་ལོ་༢༠༠༠ བི་སི་ཨི་ དེ་ཅིག་ཁར་ དར་ཁྱབ་འགྱོ་ནུག། ཤུལ་ལས་ པར་ཤི་ཡ་དང་ ཨ་རབ་ཚུ་རྩིས་ཏེ་ རྒྱལ་ཁམས་མ་འདྲཝ་ཚུ་གིས་ དབང་ལུ་བསྡུ་ནུག། བཱ་ཧ་རེན་འདི་ སྤྱི་ལོ་༡༨༦༡ ལས་ སྤྱི་ལོ་༡༩༧༡ སྤྱི་ཟླ་༨ པའི་ཚེས་༡༥ ལུ་ རང་དབང་མ་ཐོབ་ཚུན་ཚོད་ བིརི་ཊིཤ་གི་སྲུང་སྐྱོབ་འོག་ལུ་སྡོད་ནུག། རྒྱལ་ཁབ་འདི་ནང་ལུ་ མི་རིགས་མ་འདྲཝ་ཡོདཔ་ལས་ མི་རློབས་བརྒྱ་ཆ་༤༦ དེ་ཅིག་ བཱ་ཧ་རེན་པ་ཚུ་ཡོདཔ་ད་ གཞན་མི་ཚུ་ རྒྱ་གར་དང་པ་ཀིསི་ཏཱན་ དེ་ལས་ ཨ་རབ་རྒྱལ་ཁབ་ཚུ་ནང་ལས་ ཕྱི་ཁར་འགྱོ་མི་ཚུ་ཨིན་མས།
'''ཆོས་ལུགས།'''
བཱ་ཧ་རེན་ལུ་ ཁ་ཆེ་འདི་ ཡོངས་གྲགས་ཅན་གྱི་ཆོས་ལུགས་ཅིག་ཨིནམ་ད་ མི་རློབས་བརྒྱ་ཆ་༧༠ དེ་ཅིག་གིས་ ཁ་ཆེ་གི་ཆོས་ལུགས་ལུ་ དད་པ་བསྐྱེད་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། མང་ཆེ་བ་ཤ་འེཊི་ཁ་ཆེ་དང་ དེ་གི་ཤུལ་ལས་ སུ་ནི་ཁ་ཆེ་པ་ཚུ་ཉུང་ཤོས་ཅིག་ཡོདཔ་ཨིན་པས། བཱ་ཧ་རེན་འདི་ ཆོས་ལུགས་གཞན་ལུ་གུས་ཞབས་འབད་མི་ ཡོངས་གྲགས་ཅན་ཅིག་ཨིནམ་ལས་ ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་དང་ ཧིན་དུ་ དེ་ལས་ཇིའུ་གི་མི་སྡེ་ཆུང་ཀུ་ཚུ་ཡང་ཡོདཔ་ཨིན།
'''ལམ་སྲོལ་དང་གྱོན་ཆས།'''
བཱ་ཧ་རེན་གྱི་ལམ་སྲོལ་འདི་ ཁ་ཆེའི་ལམ་སྲོལ་དང་ དམིགས་བསལ་གྱིས་ པར་ཤི་ཡ་དང་རྒྱ་གར་གྱི་ ཚོང་འབྲེལ་གྱི་འབྲེལ་བ་ལས་བརྟེན་ བྱུང་བའི་ལམ་སྲོལ་ཚུ་ཡོདཔ་ཨིན། རྒྱལ་ཁབ་འདི་ནང་ དེང་སང་གི་སྒྱུ་རྩལ་འགྲེམས་སྟོན་དང་ རང་ལུགས་ཀྱི་སྙན་ཆ་དང་ཞབས་ཁྲ་ཚུ་ ཡར་རྒྱས་འགྱོ་བའི་བསྒང་ཡོདཔ་ཨིན། བཱ་ཧ་རེན་གྱི་རང་ལུགས་གྱོན་ཆས་ནང་ ཕོ་སྐྱེས་ཚུ་གི་དོན་ལུ་ཐོ་བི་དང་ ཨམ་སྲུ་ཚུ་གི་དོན་ལུ་ཨ་བཱ་ཡ་ཚུ་ ཞྭམོ་དང་གཅིག་ཁར་ གྱོན་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་མས། ཨམ་སྲུའི་གྱོན་ཆས་འདི་ ལམ་སྲོལ་གྱི་ལམ་ལུགས་དང་འཁྲིལ་ཏེ་ དང་ཕུ་གི་སྲོལ་དང་འཁྲིལ་ཏེ་གྱོན་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས།
'''རྩེད་རིགས།'''
བཱ་ཧ་རེན་ལུ་ རྐང་རྩེད་འདི་ རྩེད་རིགས་ཡོངས་གྲགས་ཅན་ཅིག་ཨིནམ་ད་ རྒྱལ་ཡོངས་རྐང་རྩེད་སྡེ་ཚན་གྱིས་ རྒྱལ་སྤྱིའི་འགྲན་བསྡུར་ཚུ་ནང་ དུས་རྒྱུན་དུ་ དོ་འགྲན་འབད་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། གཞན་མི་ཡོངས་གྲགས་ཅན་གྱི་རྩེད་རིགས་ཚུ་ཡང་ བཱསི་ཀེཊ་བཱོལ་དང་ ལགཔ་གི་རྩེད་རིགས་ དེ་ལས་ སྣུམ་འཁོར་རྩེད་རིགས་ཚུ་ཨིནམ་ད་ བཱ་ཧ་རེན་གི་ གཱརནཌི་པིརིསི་ཟེར་མི་ ཕོར་མུ་ལ་ཝན་འགྲན་བསྡུར་འདི་གིས་ རྒྱལ་སྤྱིའི་གནས་ཚད་ནང་སྤྲོ་བ་བྱུང་དོ་ཡོདཔ་ཨིན།
'''གཞུང་སྐྱོང་ལམ་ལུགས།'''
བཱ་ཧ་རེན་འདི་ རྩ་ཁྲིམས་ཅན་གྱི་རྒྱལ་བརྒྱུད་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཨིནམ་དང་ སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ལམ་ལུགས་ཡོདཔ་ཨིན། ད་རེས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་འདི་ རྒྱལ་པོ་ ཧ་མཱད་བིན་ཨི་ས་ཨཱལ་ཁ་ལི་ཕ་གིས་ སྤྱི་ལོ་༡༩༩༩ ལུ་ ཁྲི་མངའ་གསོལ་འབད་དེ་ཡོདཔ་ད་ རྒྱལ་ཁབ་འདི་ནང་ ཁྲིམས་བཟོའི་ཚོགས་སྡེ་གཉིས་ཡོདཔ་དང་ དེ་ཡང་ ཤུ་ར་ཚོགས་སྡེ་ ༼བསྐོ་བཞག་འཐུས་མི་༽ དང་ བཙག་འཐུ་ལས་གྲུབ་པའི་ ངོ་ཚབ་ཚོགས་སྡེ་གཉིས་ཨིན་པས། སྲིད་དོན་ཚོགས་པ་དང་ སྲིད་དོན་ལམ་ལུགས་ལུ་ རང་དབང་གནམ་མེད་ས་མེད་མེདཔ་ལས་བརྟེན་ འཕྲལ་འཕྲལ་རང་ གཞན་གྱིས་སྐྱོན་བརྗོད་འབདཝ་ཨིན་པས།
'''བདག་སྐྱོང་།'''
མ་ན་མ་འདི་ རྒྱལ་ས་ལྟེ་བ་དང་ ཁྲོམ་སྡེ་སྦོམ་ཤོས་ཨིནམ་དང་ བཱ་ཧ་རེན་གྱི་དཔལ་འབྱོར་དང་ ལམ་སྲོལ་གྱི་ལྟེ་བ་ཅིག་ཨིན། རྒྱལ་ཁབ་འདི་བདག་སྐྱོང་འབད་ནིའི་དོན་ལུ་ ལུང་ཕྱོགས་ཁག་བཞི་ནང་བགོ་ཡོད་མི་འདི་ནང་ རྒྱལ་ས་ལྟེ་བ། བྱང་ཕྱོགས། ལྷོ་ཕྱོགས། དེ་ལས་ མུ་ཧར་རཀ་མངའ་སྡེ་སྦེ་བཞི་ཡོདཔ་དང་ མ་ན་མ་འདི་ རྒྱལ་ས་ལྟེ་བའི་མངའ་སྡེ་གི་གྲངས་སུ་ཚུདཔ་ཨིན་པས།
'''ཕྱི་འབྲེལ།'''
བཱ་ཧ་རེན་གྱིས་ ཁྱིམ་ཚང་རྒྱལ་ཁབ་ གཱལ་ཕི་མཉམ་འབྲེལ་ཚོགས་སྡེའི་ནང་ཡོད་མི་ཚུ་དང་ དམིགས་བསལ་གྱིས་ སའུ་དི་ཨ་ར་བི་ཡ་དང་ ཡུ་ཨེ་ཨི་ཚུ་དང་ མཐུན་ལམ་དམ་ཟབ་ཡོདཔ་མ་ཚད་ ཡུ་ཨེས་དང་ ཡུ་ནའི་ཊེཊ་ཀིང་ཌོམ་དང་གཅིག་ཁར་ མཐུན་ཕྱོགས་སྦོམ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། རྒྱལ་ཁབ་འདི་ འཛམ་གླིང་སྤྱི་ཚོགས་དང་ འཛམ་གླིང་ཚོང་འབྲེལ་ཚོགས་པ་ དེ་ལས་ གཱལ་ཕི་མཉམ་འབྲེལ་ཚོགས་སྡེ་ཚུ་རྩིས་ཏེ་ རྒྱལ་སྤྱིའི་ཚོགས་པ་མ་འདྲཝ་ཚུ་གི་འཐུས་མི་ཅིག་ཨིན། བཱ་ཧ་རེན་གྱིས་ ལུང་ཕྱོགས་ཉེན་སྲུང་དང་ ཕྱི་འབྲེལ་གྱི་ལས་རིམ་ཚུ་ནང་ཡང་ འགན་ཁུར་འབགཔ་ཨིན།
'''སྐད་ཡིག་དང་ཤེས་རིག།'''
བཱ་ཧ་རེན་གྱི་ གཞུང་འབྲེལ་སྐད་ཡིག་འདི་ ཨ་ར་བིཀ་ཨིནམ་ད་ ཨིང་སྐད་འདི་ དམིགས་བསལ་གྱིས་ ཚོང་འབྲེལ་དང་གཞུང་གི་ནང་ལུ་ ཁྱབ་ཆེཝ་སྦེ་ ལག་ལེན་འཐབ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། ཤེས་རིག་ལམ་ལུགས་འདི་ སྒྲིང་སྒྲིང་ཡོདཔ་ལས་ གཞུང་གིས་ གཞི་རིམ་དང་འབྲིང་རིམ་ཤེས་ཡོན་ཚུ་ རིན་མེད་སྟོང་པ་སྦེ་ བྱིན་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། མཐོ་རིམ་ཤེས་ཡོན་ཡང་ རྒྱ་སྐྱེད་འགྱོ་དོ་ཡོདཔ་ལས་ བཱ་ཧ་རེན་གཙུག་ལག་སློབ་སྡེ་བཟུམ་གྱི་ གཙུག་སྡེ་ཚུ་གིས་ ལས་རིམ་མ་འདྲཝ་ཚུ་ འགོ་འདྲེན་འཐབ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས།
'''དཔལ་འབྱོར་དང་ཚོང་འབྲེལ།'''
བཱ་ཧ་རེན་གྱི་དཔལ་འབྱོར་དེ་ ཧེ་མ་ མར་ཁུ་ལུ་གཞི་བཞག་སྟེ་ གོང་འཕེལ་འགྱོ་ཚར་སྟེ་ཡོད་རུང་ དངུལ་འབྲེལ་དང་ དངུལ་ཁང་ དེ་ལས་ བཟོ་གྲྭ་ཚུ་ནང་ སྣ་མང་སྦེ་ འགྱོ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། སྤྱི་ལོ་༢༠༢༣ ལུ་ རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ ནང་འཁོད་ཐོན་སྐྱེད་ཡོངས་འབོར་འདི་ ཡུ་ཨེས་དྲོ་ལར་ ཐེར་འབུམ་༤༠ དེ་ཅིག་ཨིན་མས། བཱ་ཧ་རེན་འདི་ ལུང་ཕྱོགས་འདི་ནང་ ཨིསི་ལཱ་མིཀ་དངུལ་ཁང་གི་ དངུལ་འབྲེལ་ཞབས་ཏོག་བྱིན་ནི་ནང་ འགོ་འཁྲིདཔ་དང་ ལྟེ་བ་ཅིག་ལུ་འགྱུར་ཡོདཔ་ཨིན། དེ་མ་ཚད་ ལྟ་བཤལ་ལས་སྡེ་ཡང་ ཡར་རྒྱས་འགྱོ་དོ་ཡོདཔ་ལས་ རྒྱལ་ཁབ་ནང་ གཞི་རྟེན་མཐུན་རྐྱེན་དང་ མགྲོན་སྐྱོང་ནང་ མ་རྩ་གཞི་བཙུགས་འབད་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས།
'''བཟོ་ལས་དང་ལས་ཞུགས།'''
བཱ་ཧ་རེན་གྱི་དཔལ་འབྱོར་འདི་ ད་ལས་ཕར་ མར་ཁུ་ལུ་རྐྱངམ་ཅིག་བརྟེན་སྡོད་མི་ཚུགས་རུང་ མར་ཁུ་འདི་ དཔལ་འབྱོར་གྱི་ཆ་ཤས་གལ་ཅན་ཅིག་སྦེ་རང་ ལུས་ཡོདཔ་ཨིན། གཞན་ཡང་ བཟོ་གྲྭ་གཙོ་བོ་ཚུ་ཡང་ ཤེལ་གྱི་ཐོན་སྐྱེད་དང་ དངུལ་འབྲེལ་ གྲུ་བཟོ་ནི་ དེ་ལས་ བརྡ་དོན་འཕྲུལ་རིག་ཚུ་ཨིན་པས། བཱ་ཧ་རེན་འདི་ ལུང་ཕྱོགས་འདི་ནང་ ལཱ་གཡོག་གི་གནས་ཚད་མཐོ་ཤོས་ཅིག་ཨིན་རུང་ ལཱ་གཡོག་མང་ཤོས་ཅིག་རང་ ཨེ་ཤི་ཡ་ལས་ ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་ལཱ་འབད་མི་ཚུ་ཨིན་མས།
'''དམག་སྡེ།'''
བཱ་ཧ་རེན་ལུ་ དམག་སྡེ་ཆུང་ཀུ་ཡོད་རུང་ དེང་སང་གི་དམག་སྡེ་ཡོདཔ་ལས་ མཚོ་ཁའི་ལུང་ཕྱོགས་ཀྱི་ ཉེན་སྲུང་ནང་ འགན་ཁུར་འབགཔ་ཨིན་པས། བཱ་ཧ་རེན་གྱི་སྲུང་སྐྱོབ་དམག་སྡེ་འདི་ གནམ་གྲུ་དང་མཚོ་དམག་གི་རྒྱུ་དངོས་གཉིས་ཆ་ར་ ཡོདཔ་ལས་ ཇི་སི་སི་ཕྱེད་གླིང་དམག་སྡེ་གི་འཐུས་མི་ཅིག་ཨིན་མས།
'''ལྟ་བཤལ།'''
བཱ་ཧ་རེན་འདི་ དམིགས་བསལ་གྱིས་ ལམ་སྲོལ་ལྟ་བཤལ་གྱི་དོན་ལུ་ ཡར་འཕར་འགྱོ་བའི་བསྒང་ཡོད་མི་ ལྟ་བཤལ་གྱི་ས་ཁོངས་ཅིག་ཨིནམ་ད་ བཱ་ཧ་རེན་རྒྱལ་ཡོངས་འགྲེམས་སྟོན་ཁང་དང་ ཀཱལ་ཨཱཏ་ཨཱལ་བཱ་ཧ་རེན་(Bahrain Fort) དེ་ལས་ ཚེའི་གི་ཤིང་ཚུ་ཡོདཔ་ཨིན། རྒྱལ་ཁབ་འདི་ ནང་ཅ་དངོས་འགངས་ཅན་གྱི་ཉོ་ཚོང་འཐབ་ས་དང་ ཟ་ཁང་ལེགས་ཤོམ་ དེ་ལས་ ཕྱི་རུ་གི་སྤྲོ་བའི་ས་ཁོངས་ཚུ་གི་དོན་ལུ་ཡང་ ཡོངས་གྲགས་ཡོདཔ་ཨིན།
'''མཇུག་དོན།'''
མཐའ་མཇུག་ལུ་ བཱ་ཧ་རེན་འདི་ རྒྱལ་ཁབ་ཆུང་ཀུ་ཅིག་ཨིན་རུང་ ལམ་སྲོལ་གྱི་སྲོལ་རྒྱུན་ཕྱུགཔོ་དང་ དཔལ་འབྱོར་སྒྲིང་སྒྲིང་ཡོད་མི་ དེ་ལས་ མཚོ་ཁའི་ལུང་ཕྱོགས་ ཁག་ཆེ་ཏོག་ཏོ་ཨིན་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཨིན། རྒྱལ་ཁབ་ཆུང་རུང་ ལུང་ཕྱོགས་སྲིད་དོན་དང་དཔལ་འབྱོར་ དེ་ལས་ ལམ་སྲོལ་བརྗེ་སོར་ཚུ་ནང་ ཁག་ཆེ་བའི་འགན་ཁུར་འབག་དོ་ཡོདཔ་ཨིན།
'''རྒྱབ་རྟེན།'''
<nowiki>https://en.wikipedia.org/wiki/Bahrain</nowiki>
----
* [[སའུ་དི་ཨེ་ར་སྦི་ཡ་]]
{{Asia}}
{{stub}}
[[Category:རྒྱལ་ཁབ]]
[[Category:ཨེ་ཤི་ཡ]]
46inhr3mleqoigl8z6pwygkvr74phcs
སྤོ་ལོ་མཁན་རིན་པོ་ཆེ། Ι Polokhen Rimpoche
0
5655
39556
31640
2026-03-30T03:13:04Z
Kheng Singye Dorji (KSD)
9274
39556
wikitext
text/x-wiki
== '''ངོ་སྤྲོད།''' ==
[[File:Polo1yu.jpg|thumb|སྤོ་ལོ་མཁན་རིན་པོ་ཆེ།]]
དེ་ཡང་དཔལ་ལྡན་བླ་མ་ཁོང་ དོན་ལུ་ཀུན་བཟང་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལུ་སངས་རྒྱས་སོང་རུང་། གཞན་དོན་ལུ་གདུལ་བྱ་དག་པ་རྣམས་ཀྱི་ངོར་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་དང་། གདུལ་བྱ་དག་པ་དང་ མ་དག་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ངོ་ལུ་མཆོག་གི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་དང་། བཟོ་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ སྐྱེ་བ་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཚུ་ལུ་སྤྲུལ་ཏེ་ མཐའ་མེད་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་ཚུལ་ཚུ་ལེ་ཤ་ཡོད་རུང་། ད་ལྟོ་ང་བཅས་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་ཚུ་གིས་ མཐོང་ཚུལ་དང་མཐུནམ་གཅིག་སྦེ་བཤད་ཡོད་མི་དེ་ཡང་།
བདུད་འཇོམས་འཇིགས་བྲལ་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེའི་ཞབས་ཀྱིས་མཛད་པའི་ “བླ་མ་རྒྱང་འབོད་ལས། ངེས་པ་དོན་གྱི་རྡོ་རྗེ་འཆང་དབང་། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་དགོངས་པ་མཐར་ཐུག། མངོན་སུམ་རང་ངོ་སྤྲོད་པའི་དེད་དཔོན། །དགའ་རབ་གཉིས་པའི་བླ་མ་དྲན་ནོ།།” ཞེས་གསུངས་པའི་ཚིག་དོན་ལུ་མཇལ་བ་ཅིན། ཐེག་དགུའི་ཡང་རྩེ་ ཨ་ཏི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་བསྟན་པའི་སྲོལ་འབྱེད་ཆེན་པོ་ སྤྲུལ་པའི་སྐུ་མཆོག་དགའ་རབ་རྡོ་རྗེའི་རྣམ་སྤྲུལ་ངོ་མ་ཨིནམ་ད། བླ་མ་ཁོང་ བུམ་ཐང་ཐར་པ་གླིང་དུ་གནས་བསྐོར་དང་ མཆོད་འབུལ་ལུ་ཕེབས་པའི་ཉིན་ཅིག་ལུ་ ད་ལྟོའི་སེམས་ཀྱི་ཆ་འདི་རང་བཞིན་གྱིས་འགག་སྟེ་ ཀུན་མཁྱེན་དྲི་མེད་འོད་ཟེར་གྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་སྦེ་འཆར་ཡི་ཟེར་ གསུངམ་ལས་ཀུན་མཁྱེན་དྲི༌མེད༌ འོད༌ཟེར༌གྱི༌སྤྲུལ༌པ༌ཡང༌ཨིན༌མས། མཁན་ཆེན་ཤཱཀྱ་རིན་ཆེན་དང་ང་དབྱིངས་གཅིག་ཟེར་ སྦ༌གསང་མེད་པར་ཞལ་གྱིས་བཞེས་ཚུལ་སྐྱབས་རྗེ་བསྟན་འཛིན་དོན་གྲུབ་ལུ་གསུངས་གནངམ་ལས་ རྒྱལ་བ་ཤཱཀྱའི་སྤྲུལ་པ་ཡང་ཨིན་མས།
== '''གཉིས་པ་བར་དུ་དགེ་བ་མཛད་རྣམ་དངོས་བཤད་པ།''' ==
=== '''༡༽ འཁྲུངས་གཡུས་དང་ཡབ་ཡུམ་གྱི་མཚན།''' ===
རྒྱུད་བླ་མ་ལས། ཇི་ལྟར་བཻ་ཌཱུའི་ས་གཞི་གཙང་མ་ལ། །ལྷ་དབང་ལུས་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་འཆར་བ་ལྟར། །དེ་བཞིན་འགྲོ་སེམས་གཙང་མའི་ས་གཞི་ལ། །ཐུབ་པའི་དབང་པོའི་སྐུ་ཡི་གཟུགས་བརྙན་འཆར། །ཟེར་གསུང་དོ་བཟུམ་སྦེ། སྐུ་འཁྲུངས་པའི་གཡུས་འདི་ འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་གདུལ་ཞིང་ བྱང་ཕྱོགས་ཁ་བ་ཅན་གྱི་ལྗོངས་ སྟོད་མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ། བར་དབུས་གཙང་རུ་བཞི། སྨད་མདོ་ཁམས་སྒང་དྲུག་ཟེར་ཡོད་པའི་ མདོ་ཁམས་སྒང་དྲུག་གི་ཡ་གྱལ་ ཟལ་མོ་སྒང་གི་རྒྱུད་ལུ་ དགེ་བ་བཅུ་ལྡན་གྱི་རྒྱལ་པོའི་མངའ་ཁོངས་ སྤོ་ལུ་ཟེར་སར་ལུ་ཆོས་ཀྱི་འབྱོར་དང་ལྡན་པའི་ཡབ་ ལྷ་རྒྱལ་དང་ཡུམ་བཀྲ་ཤིས་མཚོ་མོ་གཉིས་ལུ་ ཨ་ལུ་ལྔ་ཡོད་པའི་སྤུན་ཆ་གཉིས་པ་སྦེ་ ཕུག་ལུགས་ཀྱི་སྟོན་པའི་འདས་ལོ་༢༧༧༧ སྤྱི་ལོ་༡༨༩༧ རབ་བྱུང་བཅོ་ལྔ་པའི་ནང་ ཚན་གསེར་འཕྱང་མེ་མོ་བྱའི་ལོར་ དགེ་བའི་རྟགས་མཚན་ལེ་ཤ་དང་གཅིག་ཁར་སྐུ་འཁྲུངས་ཏེ་ ཡབ་ཀྱིས་མཚན་རིག་འཛིན་རྡོ་རྗེ་ཟེར་མཚན་གསོལ་ནུག།
=== '''༢༽ ཆོས་སྡེ་ལུ་ཞུགས་ཏེ་རབ་ཏུ་བྱུང་ཚུལ་དང་སློབ་སྦྱོང་འགོ་ཐོག་མཛད་ཚུལ།''' ===
དེ་ལས་ཨ་ཙི་སྦོམ་འགྱོ་བའི་བསྒང་ལས་ དགེ་སློང་གི་ཆས་འབད་ནི་ལུ་དགའཝ་ལས་བརྟེན་ཏེ་ དགུང་ལོ་དགུ་ལངམ་ད་གཡུས་འདི་ནང་གི་ས་སྐྱ་པའི་ཆོས་སྡེ་ཅིག་ཡོད་པའི་ནང་འཛུལ་ཏེ་ དགེ་བསྙེན་གྱི་སྡོམ་པ་ཞུ་སྟེ་ འབྲི་ཀློག་ཚུ་ལུ་སློབ་སྦྱོང་མཛད་ དེ་ལས་ཨ་ཙི་སྦོམ་འགྱོཝ་ད་མཁན་པོ་ཐུབ་བསྟན་ཀུན་དགའ་བཟང་པོའི་ཞབས་ལས་ དགེ་ཚུལ་གྱི་སྡོམ་པ་གསནམ་ད་ མཚན་ཐུབ་བསྟན་ཀུན་དགའ་རྒྱལ་མཚན་ཟེར་ གསོལ་གནང་ནུག།
དེ་ལས་ས་སྐྱའི་ལུགས་ཀྱི་འདོན་ཆ་བློར་འཛིན་དང་ དཀྱིལ་ཆོག་གི་ཕྱག་བཞེས་ག་ར་ ཐུགས་ལུ་བཟུང་ཚརཝ་ལས་ རྟེན་འབྲེལ་གྱི་སྒོ་ལེགས་པའི་ཕྱོགས་སུ་འགྲིག་སྟེ་དགུང་གྲངས་བཅུ་དྲུག་ལུ་ སྔ་འགྱུར་རྙིང་མའི་ཆོས་སྡེ་བདག་མཁོ་དགོན་པའི་བཤད་གྲྭ་ནང་ཕེབས་ཏེ་ གྲྭ་རྐྱང་དཀྱུས་མའི་ཚུལ་གྱིས་ལོ་ངོ་དྲུག་གི་རིང་ལུ་ མཁན་ཆེན་གཞན་ཕན་ཆོས་སྣང་གིས་མཛད་པའི་ གཞུང་ཆེན་བཅུ་གསུམ་གྱི་མཆན་འགྲེལ་དང་། འཇམ་མགོན་མི་ཕམ་པས་མཛད་པའི་ གཞུང་འགྲེལ་གྱི་སྐོར་རྣམས་གསན་ཏེ་ མཁྱེན་རབ་ཀྱི་པདྨོའི་འཛུམ་རྒྱ་གྲོལ།
དེའི་སྐབས་ལུ་ དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཐུབ་དགའི་ཞབས་ནས་ རྒྱལ་བའི་བཀའ་འགྱུར་གྱི་ ལྗགས་ལུང་ཡང་གསན་ནུག། དགུང་གྲངས་ཉི་ཤུ་སོནམ་ད་བརྟན་མཁས་ཕན་འདོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྱིས་ཕྱུག་པ་ པད་ནོར་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གིས་མཁན་པོ་མཛད་ སྡོམ་བརྩོན་འདུལ་བ་འཛིན་པ་ཚུ་གིས་ལས་ཀྱི་སློབ་དཔོན་མཛད་དེ་ ངེས་འབྱུང་སྲུང་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོར་བསྐྱེད་དེ་ མངོན་གྱུར་བཅུའི་སྒོ་ནས་ བསྙེན་པར་རྫོགས་པའི་སྡོམ་པ་གསན་གནང་ནུག།
དེ་ལས་ ངོར་ཨེ་ཝཾ་ཆོས་ལྡན་དུ་ཕེབས་ཏེ་ ལམ་འབྲས་སོགས་ས་སྐྱའི་ལུགས་ཀྱི་གདམས་ངག་གི་སྐོར་ག་ར་གསན་ དེའི་སྐབས་ལུ་བོད་ཀྱི་གནས་ཚུ་མཇལ་བ་ཕེབས་པའི་ལམ་ཁར་ གང་གི་བློ་གྲོས་འབུམ་ཕྲག་གཅིག་ཞལ་འདོན་མཛདཔ་ལས་ ཐུགས་རིག་སྔར་ལས་གསལ་བར་སོང་ཚུལ་ རྗེ་བསྟན་འཛིན་དོན་གྲུབ་ལུ་གསུང་ནུག།
=== '''༣༽ ཐོས་བསམ་དང་མཁན་པོ་མཛད་ཚུལ།''' ===
འཇམ་མགོན་མི་ཕམ་པའི་དངོས་སློབ་ འཇམ་དབྱངས་རྒྱལ་མཚན་ལས་ ལོ་ངོ་གསུམ་གྱི་རིང་ལུ་འདུལ་བ། མངོན་པ། དབུ་མ། ཕར་ཕྱིན། ཚད་མ་བཅས་རིམ་པར་གསན་བསམ་མཛད་ནུག། མཁས་དབང་འཇམ་དབྱངས་མཁྱེན་རབ་ལས་ སུམ་རྟགས་དང་། སྙན་ངག་དང་། རྩིས་དཀར་ནག་སོགས་ གཙུག་ལག་རིག་གཞུང་ལེ་ཤ་གསན་བསམ་མཛད་ནུག། དེའི་སྐབས་ སུམ་རྟགས་གྱི་འགྲེལ་པ་མཐའ་དཔྱད་དང་བཅས་པ་ཅིག་དང་ གཟའ་ལྔ་དབྱངས་འཆར་ཞག་གསུམ་རྣམ་དབྱེ་ཚུ་ལུ་ གསལ་བྱེད་རེ་མཛད་གནང་ནུག། ལྷག་པར་དུ་ མི་ཕམ་རིན་པོ་ཆེའི་ཐུགས་སྲས་ཡོངས་ཀྱི་གཙོ་བོ་ཀཿཐོག་གི་མཁན་པོ་ ཀུན་བཟང་དཔལ་ལྡན་ཆོས་གྲགས་ཀྱི་ཞབས་ལས་ འདུལ་བ་མདོ་རྩ་བ། དབུ་མ། ཕར་ཕྱིན། ཚད་མ་བཅས་གསན་བསམ་དཔྱིས་ཕྱིན་པ་ཐེངས་རེ་དང་།
ཁུ་ནུ་བླ་མ་བསྟན་འཛིན་རྒྱལ་མཚན་ནས་ དབྱངས་ཅན་བྱཱ་ཀ་ར་ཎ་དང་། སྡེབས་སྦྱོར་རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས། མངོན་བརྗོད་འཆི་མེད་མཛོད་སོགས་རིམ་པར་གསན་གནང་ནུག། དེ་འབད་གསན་བསམ་མཛད་མི་ཚུ་ཡང་ གོ་འུད་ཙམ་སྦེ་མ་ལུས་པར་འཆད་རྩོད་རྩོམ་གསུམ་ག་ཅི་ལུ་ཡང་ ཆགས་ཐོགས་མེད་པར་གྱུར་སོང་ནུག།
དེ་འབད་བ་ལུ་བརྟེན་ཏེ་ སྤོ་ལུ་མགོན་གྱི་མཁན་པོ་སྦེ་ ལོ་དག་པ་ཅིག་བཞུགས་པའི་སྐབས་ རྫོང་གསར་བཀྲ་ཤིས་ལྷ་རྩེར་ཕེབས་ཏེ་ མཁྱེན་བརྩེ་ཆོས་ཀྱི་བློ་གྲོས་ཀྱི་ཞབས་ནས་ ས་ལུགས་ཀྱི་ཀྱཻ་རྡོར་དང་མཁའ་སྤྱོད་མ་སོགས་ཀྱི་སྨིན་གྲོལ་གྱི་གདམས་ངག་གསན་ཏེ་ ཐུགས་ཉམས་སུ་བཞེས་པར་མཛད།
དགུང་གྲངས་སོ་བདུན་གྱི་ཐོག་ཏུ་ཕེབས་ད་ ཨ་ཁྲིད་གཏེར་སྟོན་མཆོག་ལུ་ ཚེའི་བར་ཆད་སེལ་ཐབས་བརྟག་པ་ཞུཝ་ད་ ཁོང་གིས་ཁྱོད་རྫོགས་ཆེན་སྙིང་ཐིག་གི་བླམ་ཅིག་གི་སྐྱེཝ་ཨིནམ་ལས་ སྙིང་ཐིག་ལུགས་ཀྱི་ལྷ་ཅིག་གི་བསྙེན་པ་གནང་པ་ཅིན་ དགུང་ལོ་དོན་བཞིའི་བར་དུ་འཚོ་འོང་ཟེར་བའི་ཕྱག་ཡིག་གནངམ་ལས་ སྤོ་ལུ་དགོན་པའི་མཁན་པོ་ལས་དགོངསམ་ཞུས་ཏེ་ སྨྱོ་ཤུལ་སྒར་ལུ་ ཀཿཐོག་གི་མཁན་ཟུར་ངག་གི་དབང་པོའི་ཞབས་སར་ ལོ་དག་ཅིག་བཞུགས་པའི་རིང་ལུ་ རྫོགས་པ་ཆེན་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་དགོངས་དོན་སྙིང་ཐིག་ཡ་བཞི་དང་ ཀློང་ཆེན་སྙིང་ཐིག་བཅས་ སྨིན་བྱེད་ཀྱི་དབང་རྣམས་གསན།
དེ་ལས་མངའ་རིས་པཎ་ཆེན་གྱིས་མཛད་པའི་ སྡོམ་གསུམ་རྣམ་ངེས་རྩ་འགྲེལ་གྱི་བཤད་རྒྱུན་དང་། ཀུན་བཟང་བླ་མའི་ཞལ་ལུང་ཟིན་བྲིས་སྦྲགས་མའི་ཁྲིད། བླ་མ་ཡང་ཏིག། མཁའ་འགྲོའི་ཡང་ཏིག། ཡེ་ཤེས་བླ་མ། ཁྲེགས་ཆོད་དང་ཐོད་བརྒལ་གྱི་སྙན་བརྒྱུད་སོགས་ ཁྲིད་རིམ་ཐམས་ཅད་དམར་ཁྲིད་ཁོ་ནར་གསན་ཏེ་ ཐུགས་ཉམས་སུ་བཞེས། སྒྱུ་འཕྲུལ་གསང་བ་སྙིང་པོའི་སྐོར་ གསན་བསམ་མཐའ་རྒྱ་ཆོད་པ་དང་། ཀློང་ཆེན་མཛོད་བདུན་དང་ ངལ་བསོའི་སྐོར་གསུམ། སྙིང་ཐིག་གོང་འོག་ཚུ་ག་ར་ བུམ་པ་གང་བྱོའི་ཚུལ་ལུ་ གསན་བསམ་སྒོམ་གསུམ་མཐིལ་ཕྱིན་མཛད།
དེ་ལས་སྨྱོ་ཤུལ་སྒར་ལས་ སྤོ་ལུར་ཕེབས་ལམ་བྱང་ཐང་ཞིག་ལུ་ ཞག་བཞུགས་པའི་དུས་ཚོད་ཅིག་ན་ ཉེ་གནས་ཆུ་དང་ཤིང་འཚོལ་བར་སོང་སྟེ་བླ་མ་ཁོ་རང་གཅིག་སྦེ་བཞུགསཔ་ད་ ནམ་མཁའ་ག་ར་འཇའ་འོད་ཀྱིས་གངམ་ད་གཅིག་ཁར་ པཎ་ཆེན་བི་མ་མི་ཏྲ་ཨིན་ཟེར་བའི་ རིག་འཛིན་གྱི་སློབ་དཔོན་ དབུ་ལུ་པཎ་ཞྭ་སྐུ་ལུ་པཎྜི་ཏའི་སྟོད་གོ་ཧོནམ་དང་ ཆོས་གོས་རྣམ་གསུམ་བཞེས་མི་ཅིག་མཇལ་མི་ལུ་ ཕྱག་ལེ་ཤ་ཅིག་འཚལ་ཏེ་ཞབས་དབང་ཅིག་ཞུས་ཏེ་ གསོལ་བ་བཏབ་ད་ཞལ་གྱིས་ག་ཅི་ཡང་མི་གསུང་བར་ བརྡ་ཐབས་ཅིག་སྟོན་ཏེ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་མཐར་མར་ བླ་མ་ཁོང་ལུ་ཐིམ་པའི་བྱིན་རླབས་ཀྱིས་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་བདེན་པ་མངོན་སུམ་གཟིགས་ཏེ་ ལྟ་སྒོམ་ཆིག་ཆོད་སྦེ་སོང་། སྐབས་ཅིག་དེའི་སྐོར་ལས་ ཉེ་གནས་ཚུ་ལུ་མ་གསུངས་རུང་། ཤུལ་ལས་སོག་རྩེ་སྤྲུལ་སྐུ་ ཀུན་བཟང་བསྟན་འཛིན་འཕྲིན་ལས་དང་ དགེ་བཤེས་པདྨ་ཕྲིན་ལས་ལུ་ ཟུར་ཙམ་ཅིག་གསུངས་ནུག། ལོག་ཤུལ་ལས་རྟ་མགོ་ལུ་བཞུགས་པའི་དུས་ལུ་ སྐྱབས་རྗེ་བསྟན་འཛིན་དོན་གྲུབ་ཀྱིས་ཞུཝ་ད་ ཧེ་མ་བྱུང་མི་ཚུ་ཁ་གསལ་སྦེ་གསུངས་གནང་ནུག།
དེ་ལས་རིགས་བདག་མཁན་ཆེན་ ངག་གི་དབང་པོ་དགོངས་པ་ཆོས་དབྱིངས་ལུ་གཤེགས་པའི་བཤུལ་ལུ་ ཡང་སྲིད་བརྩད་གཅོད་ཀྱི་དོན་ལུ་ཞབས་ཕྱིས་ཚུ་དང་བཅས་ཀོང་པོར་ཕེབས། དེ་ཁར་སྐུ་མཚམས་ལུ་བཞུགས་ཏེ་ བརྩད་གཅོད་དང་བརྟག་པ་མཛད་དེ་ སྤྲུལ་སྐུ་ངོས་འཛིན་དང་ན་བཟའ་ཕུལ། སྤྲུལ་སྐུ་རིན་པོ་ཆེ་ ཨ་ཙི་སྦོམ་ད་ཁམས་ཕྱོགས་ལུ་ཞུ། དེ་ལས་དབུས་ཕྱོགས་ལུ་ཕེབས་ཏེ་ ཡར་ཀླུང་གི་གནས་རྣམས་མཇལ་ཏེ་འཕྱོང་རྒྱས་དཔལ་རི་ལུ་མཆོད་འབུལ་ལ་བྱོནམ་ད། འཇིགས་མེད་གླིང་པའི་སྨན་སྐུ་ གསུང་བྱོནམ་གི་སྐུ་དེ་ ཡར་བཞེངས་ཏེ་མཇལ་དར་ཕུལ་ནི་དང་དབུ་མཐུད་གནང་མི་འདི་ ཡ་མཚན་ཆེ་རུང་ དེ་ཚུ་གི་རིགས་རང་སྣང་ཨིནམ་ལས་ ཉེ་གནས་ཀྱིས་མ་མཐོང་ཟེར་གསུངས་ནུག།
=== '''༤༽ སྒོམ་པ་ལུ་བཞུགས་ཏེ་སློབ་མ་སྨིན་གྲོལ་མཛད་ཚུལ།''' ===
དེ་ལས་ཡར་ཀླུང་ཤེལ་བྲག་དང་། མཆིམས་ཕུ་ལུ་ སྐུ་མཚམས་ལོ་གསུམ་ཚར་རེ་གཡའ་མ་ལུང་དང་ ལྷོ་བྲག་མཁར་ཆུར་ལོ་རེ་སོགས་སྒྲུབ་པའི་རྒྱལ་མཚན་བཙུགས་ཏེ་ ལམ་རྟགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་མངོན་དུ་མཛད། དེ་ལས་རྒྱ་དང་བལ་ལུ་གནས་མཇལ་དང་མཆོད་འབུལ་མཛད། བོད་ལུ་ཕེབས་ལྷ་ལྡན་བྲག་ལྷ་ཀླུ་ཕུག་དང་ རོང་བྲག་དམར་ལུ་བཞུགས་པ་ད། དབུས་གཙང་ཁམས་གསུམ་གྱི་མོས་ལྡན་རྣམས་ལུ་ རང་སྐལ་དང་འཚམས་པའི་ཆོས་སྦྱིན་སྩལ། དེ་ལས་དབུས་གནས་ལ་རིམ་པར་ཕེབས་ཏེ་ ཨོ་རྒྱན་སྨིན་གྲོལ་གླིང་ལུ་བཞུབསཔ་ད་ རྗེ་བསྟན་འཛིན་དོན་གྲུབ་ཀྱིས་མཇལ་ཁ་དང་པོ་ཐོབ་ནུག།
དེ་ལས་རྒྱ་བལ་གནས་གཟིགས་ཐེངས་གཉིས་པ་བྱོན། ལོག་བྱོན་ཏེ་གྲོ་མོ་ཆུ་ཕུའི་རི་ཁྲོད་ལུ་ ལོ་དག་ཅིག་བཞུགས་པའི་རིང་ལུ་ གྲོ་མོ་བ་དང་འབྲུགཔ་ཚུ་ལུ་ རང་སོའི་མོས་སྐལ་དང་ འཚམས་པའི་ཆོས་སྦྱིན་སྩལ། སླར་ལྷ་ལྡན་དུ་ཕེབས་ སྤོམ་མདའི་གླིང་དཀར་བཞུགས་ད་ སྐྱབས་རྗེ་བསྟན་འཛིན་དོན་གྲུབ་ཀྱིས་གཙོས་འདུས་པ་བརྒྱ་ཕྲག་ལུ་ ཀློང་ཆེན་སྙིང་ཐིག་གི་དབང་ཁྲིད་ལུང་གསུམ་སོགས་ ཆོས་ཀྱི་བདུད་རྩི་ཅི་དགར་འགྱེད་པར་མཛད་གནང་ནུག།
དེ་ལས་ ཀླ་ཀློའི་དཔུང་མདོ་ཁམས་ལུ་འོངས་ཏེ་ མཁྱེན་བརྩེ་ཆོས་ཀྱི་བློ་གྲོས་ལྷ་ལྡན་དུ་ ཕེབས་བཞུགས་པའི་སྐབས་སྙིང་ཐིག་ཡ་བཞི་དང་། ཀློང་ཆེན་སྙིང་ཐིག། ལྕེ་བཙུན་སྙིང་ཐིག་བཅས་ཀྱི་དབང་ལུང་ཁྲིད་གསུམ་ཚུ་གསན་ནུག།
=== '''༥༽ རྒྱ་གར་ལུ་བྱོན་ཚུལ།''' ===
དེ་ལས་དགུང་གྲངས་དྲུག་ཅུ་རེ་གསུམ་སོན་པའི་ ས་མོ་ཕག་གི་ལོར་ བོད་ཆོས་ལྡན་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་ ཀླ་ཀློའི་དཔུང་གིས་དབང་སྒྱུར་བའི་སྐབས་ བླ་མ་རིན་པོ་ཆེ་དང་། སྐུ་མཆེད་རྒན་ཤོསྐུ་ཚ། ཉེ་གནས་བཅས་ཀློ་ལམ་བརྒྱུད་དེ་ ཀ་ལི་སྤུངས་བཞུགས་པའི་རིང་ལུ། གཏེར་ཆེན་བདུད་འཇོམས་རིན་པོ་ཆེ་ལས་ སྔ་འགྱུར་བཀའ་མའི་ཆོས་སྐོར་གྱི་དབང་ལུང་དང་ རིན་ཆེན་གཏེར་མཛོད་ཀྱི་དབང་ལུང་ཆ་ཚང་དང་། ཀ་སྤུངས་དང་རྡོར་གླིང་ལུ་ལོ་ལྔ་དང་། མ་སུ་རི་དང་རཱ་ཇི་པུར་ལུ་ལོ་གསུམ་བཞུགས་པའི་རིང་ལུ་ སྐྱབས་རྗེ་བསྟན་འཛིན་དོན་གྲུབ་ཀྱིས་གཙོས་སློབ་མ་བརྒྱ་ཕྲག་ལུ། སུམ་རྟགས་སོགས་རིག་གནས་ཀྱི་སྐོར་དང་། ཕར་ཕྱིན་སོགས་གཞུང་ཆེན་གྱི་སྐོར། གསང་སྙིང་འགྲེལ་པ་ཕྱོགས་བཅུའི་མུན་སེལ་སོགས་རྒྱུད་འགྲེལ་གྱི་སྐོར། སྙིང་ཐིག་གོང་འོག་གི་དབང་དང་ཟབ་ཁྲིད་བཅས་ རང་རང་གི་སྐལ་བ་དང་ འཚམས་པར་སྩལ་ཏེ་སྨིན་གྲོལ་མཛད་གནང་ནུག།
=== '''༦༽ འབྲུག་ལུ་བཞུགས་ཚུལ།''' ===
མདོ་ལས། རྒྱ་མཚོ་ཆུ་སྲིན་གནས་ཀྱི་རླབས། །དུས་ལས་ཡོལ་བར་འགྱུར་ཡང་སྲིད། །གདུལ་བར་བྱ་བའི་སྲས་རྣམས་ལ། །སངས་རྒྱས་དུས་ལས་ཡོལ་བ་མེད། །ཟེར་གསུངས་དོ་བཟུམ་སྦེ། དཔལ་ལྡན་བླ་མ་དམ་པ་ ལུང་དང་རྟོགས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱིས་ཕྱུག་པ། མི་འཕྲོག་པའི་མཁྱེན་རབ་དང་ ཐུགས་རྗེ་མངའ་བ་དེ་ཉིད་ ཁ་བཞི་སྨན་གྱི་ལྗོངས་འདིའི་གདུལ་བྱ་ལུ་གཟིགས་ཏེ། དགུང་གྲངས་བདུན་ཅུའི་ཐོག་ ཕུན་ཚོགས་གླིང་དང་། དགེ་ལེགས་ཕུ་བརྒྱུད་དེ་ བུམ་ཐང་སྐུ་རྗེས་ལུ་ཞབས་སོར་འཁོད་དེ་མཆོད་འབུལ་དང་ ཚོགས་འབུམ་གསག་བཞུགས་པའི་སྐབས། རྒྱལ་དབང་པདྨའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ རྗེས་སུ་འཛིན་ཏེ་ གུ་རུའི་བླ་སྒྲུབ་དགོངས་གཏེར་ཅིག་མི་བརྗེད་པའི་གཟུངས་ཀྱིས་ ཐུགས་ཉམས་སུ་བཞེས་ཡོད་རུང་། ཡིག་ཐོག་ལུ་ གཏན་འབེབས་པ་མ་བྱུང་མི་འདི་ ང་བཅས་ར་གདུལ་བྱའི་སྐལ་བ་མེདཔ་ཨིན་མས།
དེ་ལས་བུམ་ཐང་ཐར་པ་གླིང་ལུ་ གནས་གཟིགས་དང་མཆོད་འབུལ་ལུ་ཕེབས་པའི་ཉིནམ་ལུ། ད་ལྟའི་སྣང་སེམས་ཀྱི་ཆ་འདི་ རང་འགགས་སོང་སྟེ་ ཀུན་མཁྱེན་དྲི་མེད་འོད་ཟེར་གྱི་ སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་ལུ་སད་(ཤར)དེ་ དགའ་སྐྱོ་འདྲེས་མའི་ཉམས་ཤརཝ་ལས་ སྤྱན་ཆབ་བསིལཝ་ད། ཉེ་གནས་ཀྱིས་བླ་སློབ་ཚུ་ རྣམ་རྟོག་ཟ་འོང་ དེ་འབད་མ་མཛད་ཟེར་ཞུཝ་ད། དེ་འབད་མ་འབད་ཐབས་མིན་ནུག་ཟེརཝ་ཅིག་ ལས་བག་ཆགས་སད་པའི་གསུང་འཕྲོས་ཙམ་ཡང་མ་གསུངས་མས་ ཕྱིས་སུ་དགེ་བཤེས་པདྨ་ཕྲིན་ལས་ཚུ་བློ་གཏད་ཚུབ་མི་ཚུ་དང་ སྐྱབས་རྗེ་བསྟན་འཛིན་དོན་གྲུབ་ལུ་གསུངས་ནུག་ དེ་ན་བཞུགས་པའི་རིང་ ཐར་པ་གླིང་འདུས་མང་གིས་གསོལ་བ་བཏབ་པའི་ངོར་ སྙིང་ཐིག་གོང་འོག་གིས་མཚོན་བཀའ་གཏེར་གྱི་དབང་དང་རྗེས་གནང་བསྐྱེད་རྫོགས་ རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ཟབ་ཁྲིད་སོགས་ སོ་སོའི་བློ་དང་འཚམས་པར་སྩལ་གནང་ནུག།
བུམ་ཐང་ལས་མར་ཆོས་རྩེ་ལུ་ཕེབས་པའི་སྐབས་ ཉེ་འདབས་ལུ་མགོན་པ་ཅིག་ནང་ ཕྱག་འབྲུ་གནང་དགོས་ཟེར་ཞུ་བའི་ངོར་ ཕྱག་གིས་འབྲུ་དང་མེ་ཏོག་གཏོར་བ་དགོན་པ་དེ་ཁར་ལུ་བབསཔ་ དེ་ནང་ཡོད་མི་ག་ར་གི་མཐུན་སྣང་ལུ་བྱུང་བའི་ལོ་རྒྱུས་འདུག། དེ་ལས་དགེ་བཤེས་པདྨ་ཕྲིན་ལས་ཀྱིས་ གདན་འདྲེན་ཞུ་སྟེ་ འཁན་ཏ་ལེ་ལུ་ཕེབས་ དེ་ན་ཟླཝ་དག་པ་ཅིག་བཞུགས་པའི་རིང་ལུ་ སྐྱ་སེར་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཀྱི་བདུད་རྩིས་ཚིམས་པར་མཛད། དེ་ལས་རྒྱལ་ཡུམ་ཕུན་ཚོགས་ཆོས་སྒྲོན་གྱིས་ རྒྱལ་ས་ཐིམ་ཕུར་གདན་འདྲེན་ཞུ་སྟེ་བླ་མ་བསྟེན།
དེའི་སྐབས་ རྗེ་བསྟན་འཛིན་དོན་གྲུབ་ཀྱིས་ རྟ་མགོ་ལུ་སྤྱན་དྲངས་ཏེ་ དབྱར་ཐོག་གཅིག་བཞུགས་པའི་རིང་ལུ་ ཐོག་མར་སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པ་ལས་འགོ་བཟུང་ དེ་ནས་སྤྱོད་འཇུག་འཆད་ཉན་དང་འབྲེལ་ ཟབ་མོ་ལྟ་བའི་ལུགས་ཀྱི་བྱང་སྡོམ་ དཔལ་སྤྲུལ་འཇིགས་མེད་ཆོས་ཀྱི་དབང་པོའི་ཡིག་ཆའི་ཐོག་ལས་གནང་བར་མཛད། ཀློང་སྙིང་རྩ་གསུམ་གྱི་དབང་དང་ ཡེ་ཤེས་བླ་མའི་ཞལ་ཁྲིད་སོགས་ སོ་སོའི་མོས་འདུན་ལྟར་སྩལ། རྗེ་མཁན་ཡེ་ཤེས་སེང་གེ་དང་ རྗེ་བསྟན་འཛིན་དོན་གྲུབ་ལུ་ བླ་མ་ཡང་ཏིག་གི་སྨིན་དབང་དང་ཟབ་ཁྲིད། ལྕེ་བཙུན་སྙིང་ཐིག་གི་སྨིན་དབང་དང་ཟབ་ཁྲིད་སོགས་ ཞིབ་པར་སྩལ་བ་ཡིད་ཚིམ་པར་གསན་གནང་ནུག།
དེ་སྐབས་རྗེའི་ཞལ་ལས་ཕ་ཇོ་སྡིངས་ལུ་ པཎ་ཆེན་ཤཱཀྱ་མཆོག་ལྡན་གྱི་བཀའ་འབུམ་འདུག་ བརྙ་སྟེར་བ་ཅིན་ཟེར་གསུངསམ་ལས་ བརྙ་སྟེ་ཕུལ་བས་ཐུགས་མཉེས་ནུག། སྐབས་ཅིག་འབདཝ་ད་ རྗེའི་ཞལ་ལས་དཔེ་ཆ་འདི་ཚུ་ ང་གིས་ཚར་ལེ་ཤ་མཐོང་པའི་སྣང་བ་བྱུང་ཡི་ཟེར་གསུངསམ་ལས། རྗེ་བསྟན་འཛིན་དོན་གྲུབ་ཀྱིས་ བཀའ་འབུམ་དེ་ མཁན་ཆེན་ཤཱཀྱ་རིན་ཆེན་གྱིས་ཐུབ་བསྟན་གསེར་མདོག་ཅན་ལས་ གདན་དྲངས་དྲངསམ་ཨིན་མས་ དེའི་དུས་ལུ་གཟིགས་གཟིགསཔ་འོང་ཟེར་ཞུཝ་ད་ མཁན་ཆེན་ཤཱཀྱ་རིན་ཆེན་དང་ཁོ་ དབྱིངས་གཅིག་ཨིན་ཟེར་གསུངས་གནང་ནུག།
=== '''༧༽ སྐུ་གཤེགས་པའི་ཚུལ།''' ===
རྒྱལ་ཡུམ་གྱིས། དིལ་མགོ་མཁྱེན་བརྩེ་དང་། བླ་མ་བསོད་ནམས་བཟང་པོ། རྫོང་གསར་མཁྱེན་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ་སོགས་ཞུས་ཏེ་ བརྟན་བཞུགས་འབུལ་རུང་འཚོའི་ཞལ་བཞེས་མ་ཐོབ་ལས་ སྟོན་པའི་འདས་ལོ་ཉིས་སྟོང་བརྒྱད་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་ཐམ་པ། ཕྱི་ལོ་ཆིག་སྟོང་དགུ་བརྒྱ་བདུན་ཅུ་ཐམ་པ། རབ་བྱུང་བཅུ་དྲུག་པའི་ནང་ ཚན་ལྕགས་ཕོ་ཁྱི་ལོའི་ཟླ་དགུ་པའི་ཚེས་བཅོ་བརྒྱད་ལས་ གློ་བུར་ལྗགས་དབུགས་མི་བདེ་བའི་རྣམ་པ་ཙམ་བྱུངམ་ལས། གཞན་སྐུ་ལ་བསྙུན་གཟེར་སོགས་ ག་ནི་ཡང་མེད་པར་བཞུགས་པའི་མཐར།
ཚེས་ཉེར་གཉིས་ཆད་པའི་ཉེར་གསུམ་གྱི་སྔ་དྲོ་ ཆུ་ཚོད་བཅུ་གཅིག་མ་ལངམ་ཅིག་ཁར་ སྦྱིན་བདག་རྒྱལ་ཡུམ་ སྐུའི་དྲུང་ལུ་བསྙུན་འདྲི་བར་ བཅར་ ཡུད་ཙམ་བཞུགས་པའི་སྐབས་ལུ། རྗེའི་ཞལ་ནས་འབྲུ་འབག་ཤོག་ཟེར་གསུངས། འབྲུ་ཕོར་ཕུལ་བ་ཕྱག་གིས་འབྲུ་བཞེས་ཏེ་རྒྱལ་ཡུམ་ལུ་གནང་ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུཾ། སྟོང་གསུམ་འཇིག་རྟེན་བྱེ་བྲག་ཕྲག་བརྒྱའི་ཞིང་༔སོགས་ཚིག་ འགོ་བཙུགས་གནངམ་ད་ སྐུ་མདུན་ཡོད་མི་རྣམས་ཀྱིས་མཉམ་གཅིག་མཎྜལ་ཕུལཝ་ད་ ད་རི་ང་གིས་ཁྲིད་མཇུག་བསྡུ་ནི་ཨིནམ་ལས་ ཁྱེད་རང་ཚུ་ཐུགས་བསྐྱེད་ལེགས་ཤོམ་སྦེ་གསལ་བཏབ་གསན་པར་ཞུ་ཟེར།
རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་མན་ངག་གི་གནད་ཐམས་ཅད་དྲིལ་བའི་ ངོ་སྤྲོད་ཆུ་ཚོུད་ཕྱེད་ཙམ་གྱི་བར་གནང་བའི་མཐར་ ཡུམ་ལུ་གཟིགས་ཏེ། ད་རེ་ཚུན་ནཱ་གིས་ང་ལུ་ཐུགས་ཀྱི་བརྩེ་བ་ རྒྱ་ཆེ་ས་ལས་གཟིགས་གནང་རུང་ ང་གིས་ཞབས་ཏོག་ག་ནི་ཡང་ཞུ་མ་ཚུགས། ཨིན་རུང་བསྔོ་སྨོན་ཞུ་གེ་ཟེར་གསུངས་སྟེ། རྒྱལ་ཡུམ་དང་འཁོར་རྣམས་གཟིམས་སྒོའི་ཕྱི་ཁར་ཕེབས་ ཉིན་མོའི་ཆུ་ཚོད་གཉིས་ལུ་སྐུ་དྲང་པོར་བསྲངས་ ཞབས་གཉིས་སེམས་སྐྱིལ་དང་ ཕྱག་གཉིས་སེམས་ཉིད་ངལ་བསོའི་ཕྱག་རྒྱ་བཅས་ སྤྱན་ནམ་མཁར་གཟིགས་ཏེ་ ཞལ་ལས་ཨ་ཟེར་གསུངས་བཞིན་ གཟུགས་སྐུ་མཚན་དཔེའི་འཇའ་ཚོན་ ཆོས་སྐུའི་མཁའ་དབྱིངས་ལུ་ཐིམ་སོང་ནུག།
དེའི་ཚེ་སྐུའི་དྲུང་ན་སྡོད་མི་ཚུ། ཀྱེ་མ་ལྷར་བཅས་འགྲོ་བའི་མཆོད་སྡོང་དེ་ཞིག། ཡོངས་རྫོགས་བསྟན་པའི་ཉི་མ་དེ་ནུབ། །སྒྲུབ་བརྒྱུད་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན་དེ་འགྱེལ། །བདག་ཅག་གི་ཆོས་ཀྱི་རྗེ་དེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་སོ། །ཟེར་ག་ར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་ཅིག་ལུ་གྱུར་ཏེ། དེ་ལས་ཞག་བདུན་ཕྲག་གཅིག་གི་བར་ལུ་ སྐུ་འགུལ་བསྐྱོད་མེད་ ཞལ་རས་གཟི་མདངས་སྔར་ལས་ཆེ་བ་ སྐུ་དྲུང་ན་གནས་པ་རྣམས་ལ་ཐུན་གྲུབ་བྱུང་ནུག། གཞན་ཡང་ནམ་མཁའ་དྭངས་པའི་ངོས་ཀུན་ འཇའ་སྤྲིན་ལྷ་སྐུའི་རྣམ་པ་ལྟ་བུ་ ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་དྲི་བསུང་རྒྱང་རིང་པོའི་བར་ འཕྲོ་བ་སོགས་རྟགས་མཚན་ག་ར་གིས་མཇལ་ཁ་ཞུ་ནུག།
དེའི་སྐབས་ མཆོག་དམན་ག་ར་བླ་མ་དྲན་པའི་དད་མོས་དང་ ངེས་འབྱུང་གི་མིག་ཆུ་ ཕྱག་མཆོད་གསོལ་འདེབས་ལུ་བརྩོན། དེ་ལས་བདུད་འཇོམས་རིན་པོ་ཆེའི་ཞབས་ནས་ འོད་གསལ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལས་གཟུགས་སྐུར་བཞེང་བསྐུལ་ཞུ་ཆོག་པའི་བཀའ་ཤོག་ཕེབས་ལས། ཚེས་སུམ་ཅུའི་དྲོ་པ་ གྲུབ་དབང་བསོད་ནམས་བཟང་པོ་གིས་ སྐུ་གདུང་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུའི་རྩ་བར་ཕེབས་ཏེ་ འོད་གསལ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལས་གཟུགས་སྐུར་བཞེངས་བསྐུལ་ཞུཝ་ཅིན་ ཐུགས་དམ་འོད་གསལ་ལས་བཞེངས་པའི་རྟགས་བྱུང་ནུག། སྐུ་གདུང་ཁྲུས་གསོལ་དང་ གསེར་ཕུལ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་ཆས་དང་ཕྱག་ལུ་ རྡོ་དྲིལ་ཕུལ་དེའི་སྤྱན་སྔར་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་ མཆོད་པའི་བྱེ་བྲག་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་རྣམ་ཐར་ལས་བྱུང་བ་ལྟར་བཤམས། བླ་སྤྲུལ་དང་དགེ་འདུན་བརྒྱ་ཕྲག་གིས་ ཚོགས་འཁོར་ཉིན་མཚན་སྦྲེལ་ཕུལ། དེ་ལས་སྐུ་གདུང་ཞུགས་འབུལ་ལུ་ སྐྱབས་རྗེ་བདུད་འཇོམས་རིན་པོ་ཆེ་གདན་འདྲེན་ཞུ་སྟབས་བདེཝ་ལས། སྐུ་གདུང་ཕུན་ཚོགས་གླིང་དགོན་པར་གདན་དྲངས། དེའི་སྤྱན་སྔར་མཆོད་པའི་བྱེ་བྲག་དང་ ཚོགས་ཀྱི་ཡོ་བྱད་དཔག་ཏུ་མེད་པ་བཤམས་ཏེ་ བླ་སྤྲུལ་དང་ཚངས་སྤྱོད་ངུར་སྨྲིག་འཆང་བ་ བརྒྱ་ཕྲག་གིས་ཚོགས་འཁོར་ཉིན་མཚན་དང་།
ཟླ་བཅུ་པའི་ཚེས་ལྔའི་ཉིན་ སྐུ་གདུང་རིན་པོ་ཆེ་མཆོད་པའི་བྱེ་བྲག་དང་ ཚོགས་ཀྱི་ཡོ་བྱད་མཆོད་རྫས་དང་བསྲེག་རྫས་བཤམས་ཏེ་ སྐྱབས་རྗེ་བདུད་འཇོམས་རིན་པོ་ཆེ་ཚོགས་དབུར་བཞུགས་པའི་ དགེ་འདུན་བརྒྱ་ཕྲག་གིས་ སྨིན་གླིང་རྡོར་སེམས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཞལ་ཕྱེ་མཆོད་པས་མཉེས་པར་མཛད། རྫོང་གསར་མཁྱེན་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ་ཚོགས་དབུར་བཞུགས་པའི་ དགེ་འདུན་འདུས་པའི་ཚོགས་ཀྱིས་ཞི་ཁྲོའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཞལ་ཕྱེ་སྟེ་ མཆོད་པས་མཉེས་པར་མཛད། རྒྱལ་ཡུམ་གོས་དཀར་མོའི་རང་བཞིན་སྤོས་ཀྱི་མེ་མཆོད་མཆོད་རྫས་དང་ བསྲེག་རྫས་རྣམས་རིམ་པར་འབུལ་བའི་ཉིན་མར་ ནམ་མཁའ་གཡའ་དག་པའི་དཀྱིལ་ལུ་འཇའ་སྤྲིན་དཀར་པོ་གདུགས་དབྱིབས་འདྲཝ་ཅིག་ ཉིནམ་གང་ཤར་བ་དེ་ཁར་བཞུགས་མི་ག་ར་གིས་མཇལ་ནུག།
༼རྩོམ་ཡིག་འདི་སྲོལ་འཛིན་དང་རྫོང་ཁ་གོང་འཕེལ་ལས་ཁུངས་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ཞིབ་འཚོལ་དང་ལས་རིམ་སྡེ་ཚན་གྱི་ཞལ་འདེབས།༽
== '''རྒྱབ་རྟེན་ཐོ།''' ==
༡༽ རྗེ་བཙུན་བསྟན་འཛིན་དོན་ཀུན་གྲུབ་ཀྱི་རྣམ་མཐར།
༢༽ [https://www.facebook.com/100064055292415/posts/201836851808530/ སྤོ་ལོ་མཁན་རིན་པོ་ཆེ།]
[[Category:སྤྲུལ་སྐུ་དང་མཁན་པོ།]]
drntcmt7bb0ee99lm29lwegkp1dyom8