ཀ་མ་གུ་ཡི། Camaguey

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="dz">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikipedia</sitename>
    <dbname>dzwiki</dbname>
    <base>https://dz.wikipedia.org/wiki/%E0%BD%98%E0%BC%8B%E0%BD%A4%E0%BD%BC%E0%BD%82%E0%BC%8D</base>
    <generator>MediaWiki 1.46.0-wmf.22</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Media</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Special</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Talk</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">User</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">User talk</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Wikipedia</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Wikipedia talk</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">File</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">File talk</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">MediaWiki talk</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Template</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Template talk</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Help</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Help talk</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Category</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Category talk</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Module</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Module talk</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>ཀ་མ་གུ་ཡི། Camaguey</title>
    <ns>0</ns>
    <id>8973</id>
    <revision>
      <id>39571</id>
      <timestamp>2026-04-08T04:48:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kinleyg</username>
        <id>12459</id>
      </contributor>
      <comment>ཀ་མ་གུ་ཡི་རྒྱལ་ཁབ།</comment>
      <origin>39571</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22968" sha1="6jaux1dtez2veyh77hsnhzzvxdzg2m6" xml:space="preserve">[[File:Cuban Flag (Unsplash).jpg|thumb|327x327px|ཀ་མ་གུ་ཡི་གི་རྒྱལ་དར།]]
༉ ཀ་མ་གུ་ཡི་གི་ཁྲོམ་འདི་ ཀིའུ་བ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཁྲོམ་ཚོགས་སྦོམ་ཤོས་གསུམ་པ་ཨིནམ་དང་ འདི་ནང་ ཕ་ལས་བུ་རྒྱུད་དེ་ རྒྱལ་རབས་ཕྱུགཔོ་ཡོདཔ་དང་ ཁྲོམ་ཚོགས་ཀྱི་བཀོད་རིས་ཡང་གཞན་དང་མ་འདྲ་བའི་མཛེས་ཏོག་ཏོ་ དེ་ལས་ ལམ་སྲོལ་གྱི་སྲོལ་རྒྱུན་ཡུན་བརྟན་ཡོད་མི་ལུ་བརྟེན་ཏེ་ ཡོངས་གྲགས་ཅན་གྱི་ཁྲོམ་ཚོགས་ཅིག་ཨིན་པས། དེ་མ་ཚད་ ཀིའུ་བ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྦུག་ལུ་ཆགས་ཏེ་ཡོད་པའི་ ཀ་མ་གུ་ཡི་མངའ་སྡེའི་རྒྱལ་ས་ལྟེ་བ་ཅིག་ཡང་ཨིན་པས།
[[File:Camaguey in Cuba.svg|thumb|323x323px|ཀ་མ་གུ་ཡི་གི་ས་ཁྲ།]]
ཀ་མ་གུ་ཡི་ཁྲོམ་འདི་ མངའ་སྡེ་གི་སྦུག་ལུ་ ཐང་ཅིག་གུར་ཆགས་ཏེ་ཡོདཔ་དང་ དེ་ཡང་ ཝར་ཊི་ཡན་ཊིས་དང་ ཕོལོ་རི་ཌ་ དེ་ལས་ ཨེསི་མེ་རལ་ཌ་དང་ སི་ཡ་ར་ཌི་ཀུ་བི་ཊས་ དེ་ལས་ མི་ནཱས་དང་ སི་བ་ནི་ཅུ་ དེ་ལས་ ཇི་མ་གུ་ཡུ་བཟུམ་གྱི་ཁྲོམ་སྡེ་ཚུ་གིས་ ས་མཚམས་ལུ་ཆགས་ཏེ་ཡོདཔ་ཨིན། ཁྲོམ་འདི་ ཧ་ཏི་བོ་ནི་ཀོ་དང་ ཏི་ནི་མ་གཙང་ཆུ་གཉིས་ཀྱི་བར་ན་དང་ མཚོ་ཁ་ལས་མཐོ་ཚད་མི་ཊར་ ༩༥ ཡོད་པའི་ས་ཁར་ཆགས་ཏེ་ཡོདཔ་ཨིན། གནམ་གཤིས་འདི་ ཚ་དྲོད་དང་ལྡནམ་ལས་ སྤྱི་ཟླ་ ༥ པ་ལས་ སྤྱི་ཟླ་ ༡༠ པ་ཚུན་ ཆརཔ་གི་དུས་ཚོད་དང་ སྤྱི་ཟླ་ ༡༡ པ་ལས་ སྤྱི་ཟླ་ ༤ པ་ཚུན་ སྐམ་པའི་དུས་ཚོད་ཨིན་པས། ཀིའུ་བ་ལུ་ཁྲོམ་ཚོགས་སྦོམ་ཤོས་གསུམ་པ་ཨིན་མི་ ཀ་མ་གུ་ཡི་མངའ་སྡེ་གིས་ ས་ཆ་ཡོངས་བསྡོམས་ཀི་ལོ་མི་ཊར་གྲུ་བཞི་མ་ ༡༥,༤༡༣.༨ ཁྱབ་སྟེ་ཡོདཔ་དང་ རྒྱལ་ས་ལྟེ་བ་གི་རྒྱ་ཁྱོན་ཡོངས་བསྡོམས་ཀི་ལོ་མི་ཊར་གྲུ་བཞིམ་ ༡,༡༠༦ ཡོདཔ་ཨིན་པས། རྒྱ་ཆེ་བའི་ལུང་ཕྱོགས་འདི་ རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཤར་ཕྱོགས་དབུས་ཕྱོགས་ལུ་ཆགས་ཏེ་ཡོདཔ་དང་ ལུང་ཕྱོགས་འདི་ནང་ ཐང་རྒྱ་ཆེཝ་དང་སོ་ནམ་གྱི་ས་ཆ་རྒྱ་ཆེཝ་སྦེ་ཡོདཔ་ཨིན། སྤྱི་ལོ་ ༢༠༢༢ ཚུན་ ཀིའུ་བའི་ ཀ་མ་གུ་ཡི་མངའ་སྡེ་ནང་ མི་འབོར་ཡོངས་བསྡོམས་ ༧༥༦,༠༦༤ ཡོདཔ་ལས་ རྒྱལ་ཁབ་ནང་ལུ་ མི་རློབས་མང་ཤོས་ཡོད་པའི་མངའ་སྡེ་ཅིག་ལུ་གྱུར་ཡོདཔ་ཨིན། དེ་ལས་ རྒྱལ་ས་ལྟེ་བ་ ཀ་མ་གུ་ཡི་ནང་ལུ་ མི་རློབས་ ༣༣༣,༢༥༡ དེ་ཅིག་སྡོད་དོ་ཡོདཔ་དང་ མི་རློབས་ཀྱི་འབོར་ཚད་ཀི་ལོ་མི་ཊར་གྲུ་བཞི་མ་རེ་ནང་ མི་རློབས་ ༣༠༠ དེ་ཅིག་ཡོདཔ་ཨིན། (ཝི་ཀི་པི་ཌི་ཡ། ༢༠༢༥) ཟེར་བཀོད་དེ་འདུག། 

མངའ་སྡེ་འདི་ བདག་སྐྱོང་ཐོག་ལས་ ཁྲོམ་སྡེ་ ༡༦ ལུ་དབྱེ་སྟེ་ཡོདཔ་ཨིན། ཁྲོམ་སྡེ་རེ་རེ་གིས་ ཁྲོམ་ཚོགས་ལྟེ་བ་དང་ གྲོང་གསེབ་ས་ཁོངས་གཉིས་ཆ་ར་ཁྱབ་སྟེ་ཡོདཔ་ལས་ མངའ་སྡེ་ནང་ མི་འབོར་ཞིབ་རྩིས་མ་འདྲཝ་ཡོད་མི་ལུ་ཕན་ཐོགས་བྱུང་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། ཀ་མ་གུ་ཡི་གི་མི་རློབས་འདི་ མི་རིགས་མ་འདྲཝ་སླ་བསྲེ་རྐྱབ་སྟེ་ཡོདཔ་དང་ མང་ཤོས་ཅིག་ར་ ཨིསི་པེ་ནིཤ་དང་ཨཕ་རི་ཀ་གི་རིགས་བརྒྱུད་ཨིནམ་ལས་ ཀིའུ་བ་གི་ལམ་སྲོལ་ཕྱུགཔོ་སྦེ་ཡོད་མི་འདི་ གསལ་སྟོན་འབདཝ་ཨིན། མངའ་སྡེ་འདི་ སོ་ནམ་གྱི་དཔལ་འབྱོར་སྟོབས་ཤུགས་ཅན་དང་ དམིགས་བསལ་གྱིས་ སྒོ་ནོར་གསོ་སྐྱོང་དང་ གུ་རམ་ཐོན་སྐྱེད་ཀྱི་ཐད་ཁར་ ཡོངས་གྲགས་ཡོདཔ་ལས་ གྲོང་གསེབ་ཀྱི་མི་རློབས་བཀྲམ་སྤེལ་ལུ་ ཤན་ཞུགས་འབདཝ་ཨིན།

ཀ་མ་གུ་ཡི་གི་ལོ་རྒྱལ་རབས་དང་འབྲེལ་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཚུ་ཡང་ དུས་རབས་ ༡༥༡༤ ལུ་ བྱང་ཕྱོགས་མཚོའི་མཐའ་མ་ལུ་ སཱན་ཊ་མ་རི་ཡ་ཌེལ་ པུའུ་ཊོ་ཌེལ་པྲིན་སི་པི་ཟེར་མི་གཞི་བཙུགས་འབད་ཡོདཔ་དང་ ཁྲོམ་འདི་ སྤྱི་ལོ་ ༡༥༢༨ ལུ་ ད་རེས་ཡོད་པའི་ས་གནས་ནང་ལུ་ སྤོ་བཤུད་འབད་ནུག། སྤོ་བཤུད་འབད་མི་འདི་ཡང་ མཚོ་རྐུན་ཚུ་གིས་ལོག་སྟེ་ར་ གནོདཔ་བཀལ་མི་ལུ་བརྟེན་ཨིན་མས། དུས་རབས་ ༡༧ པིའ་ནང་ ཧེན་རི་མོར་གཱན་གྱིས་ ཀ་མ་གུ་ཡི་ཁྲོམ་སྡེ་འདི་ མེ་བཏང་ཞིནམ་ལས་ ཁྲོམ་ཚོགས་འདི་ དྲག་རྒོལ་འབད་མི་ཚུ་ མགུ་འཐོམ་བཅུག་ནིའི་དོན་ལུ་ ཁྲོམ་ལམ་གྱི་བཀོད་རིས་ཡང་ ལམ་སྣ་འཛོམས་བཟུམ་སྦེ་ ལོག་སྟེ་བཟོ་བཀོད་འབད་ནུག། 

ཀ་མ་གུ་ཡི་གིས་ ཁྲོམ་དཔོན་ཚོགས་སྡེ་གཞུང་གི་ལམ་ལུགས་འོག་ལུ་ལཱ་འབདཝ་ཨིན། ཁྲོམ་འདི་ རྫོང་ཁག་དང་ ཁྱིམ་ཚང་ལེ་ཤ་ཅིག་ལུ་དབྱེ་སྟེ་ ས་གནས་ཀྱི་ཚོགས་སྡེ་ཚུ་གིས་ འཛིན་སྐྱོང་འཐབ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། མངའ་སྡེ་གཞུང་གིས་ བདག་སྐྱོང་ལས་འགན་རྒྱ་ཆེ་བ་ཚུ་ ལྟ་རྟོག་འབད་དེ་ རྒྱལ་ཡོངས་གཞུང་དང་གཅིག་ཁར་ མཉམ་འབྲེལ་འབདཝ་ཨིན་མས། ཨེསི་པེ་ནིཤ་འདི་ ཀ་མ་གུ་ཡི་གི་གཞུང་འབྲེལ་སྐད་ཡིག་ཅིག་ཨིན། ཁྲོམ་སྡེ་འདི་ རྒྱལ་རབས་ནང་ ཆརཔ་གི་ཆུ་བསྡུ་ལེན་འབད་ནིའི་དོན་ལུ་ ལག་ལེན་འཐབ་མི་ འདམ་གྱི་དམ་སྦྱིས་སྦོམ་ཚུ་ལུ་བརྟེན་ མིང་ཡང་ “རྒྱ་རྫི་སྦོམ་གྱི་གྲོང་ཁྱེར” ཟེར་སླབ་སྲོལ་སྡོད་ནུག། ཀ་མ་གུ་ཡི་གི་རྒྱལ་རབས་དང་ལྡན་པའི་ལྟེ་བ་འདི་ དུས་རྒྱུན་མེན་པའི་ མཛེས་སྡུག་ཅན་གྱི་བཟོ་བཀོད་ཅིག་ཨིནམ་དང་ སྤྱི་ལོ་ ༢༠༠༨ ལུ་ ཡུ་ནིསི་ཀོ་གི་འཛམ་གླིང་སྲོལ་ཁྱུན་ས་ཁོངས་ཅིག་སྦེ་ངོས་འཛིན་འབད་ཡོདཔ་ཨིན། (ཝི་ཀི་པི་ཌི་ཡ། ༢༠༢༥) ཟེར་བཤདཔ་ཨིན་པས།

ཀ་མ་གུ་ཡི་ལུ་ བེསི་བཱོལ་འདི་ རྩེད་རིགས་ཡོངས་གྲགས་ཅན་ཅིག་ཨིནམ་དང་ ཁྲོམ་སྡེ་འདི་ནང་ ཊོ་རོས་ཌི་ཀ་མ་གུ་ཡི་སྡེ་ཚན་ཟེར་མི་འདི་ འགོ་འདྲེན་འཐབ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། ཁྲོམ་སྡེ་འདི་ནང་ མཛོག་ཁྱད་རྩེདམོ་དང་ ལུས་རྩེད་ཚུ་བརྩིས་ཏེ་ རྩེད་རིགས་གཞན་ཚུ་གི་དོན་ལུ་ཡང་ མཐུན་རྐྱེན་ཚུ་ཡོདཔ་ལས་ ཀིའུ་བ་གི་རྩེད་རིགས་ལམ་སྲོལ་སྒྲིང་སྒྲི་ཡོད་མི་འདི་ གསལ་སྟོན་འབདཝ་ཨིན། ཀ་མ་གུ་ཡི་གི་བཟའ་འཐུང་ནང་ ས་གནས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་པའི་ ཀིའུ་བཱན་གྱི་རང་ལུགས་བཟའ་འཐུང་ཚུ་ བཀྲམ་སྟོན་འབདཝ་ཨིན། གལ་གནད་ཅན་གྱི་བཟའ་འཐུང་ཚུ་ཡང་ ཨ་ཇི་ཀོ་ཟེར་མི་ ཤ་དང་རྩ་བའི་ཚོད་བསྲེ་ཚུ་བླུགས་ཏེ་བཟོ་མི་ བྲོཝ་ཅན་གྱི་བཟའ་འཐུང་དང་ མ་ཏ་ཇི་བཱ་རོ་ཟེར་མི་ ཚོད་བསྲེ་དང་ཕགཔ་གི་ཤ་གི་ཚི་ལུ་ཚུ་ལས་ བཟོ་མི་བཟའ་འཐུང་ཚུ་ཨིན་མས། ཁྲོམ་འདི་ དམིགས་བསལ་གྱིས་ ཆུམ་གྱི་ཐོན་སྐྱེད་ཚུ་གི་དོན་ལུ་ཡང་ ཡོངས་གྲགས་ཡོདཔ་ཨིན།

ཀ་མ་གུ་ཡི་མངའ་སྡེའི་ནང་ དཔལ་འབྱོར་གཙོ་བོ་ར་ སོ་ནམ་དང་སྒོ་ནོར་གསོ་སྐྱོང་ལུ་གཞི་བཞག་སྟེ་ བཟོ་གྲྭའི་ལས་སྣ་ལ་ལུ་ཅིག་ཡོདཔ་ཨིན། དེ་ཡང་ མངའ་སྡེ་གི་དཔལ་འབྱོར་གཙོ་བོ་ར་ བྱང་ཕྱོགས་དང་ལྷོ་ཕྱོགས་ལུང་ཕྱོགས་ཚུ་ནང་ སྒོ་ནོར་གསོ་སྐྱོང་དང་ གུ་རམ་ཐོན་སྐྱེད་ལུ་གཙོ་བོར་བསྟེན་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། ཀ་མ་གུ་ཡི་འདི་ ནོར་དང་འབྲེལ་བའི་ལམ་སྲོལ་གི་དོན་ལུ་ ཡོངས་གྲགས་ཡོདཔ་ལས་ འཕྲལ་འཕྲལ་སྦེ་ར་ རོ་ཌིའོ་ཚུ་འགོ་འདྲེན་འཐབ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། ཝི་ཀི་པི་ཌི་ཡ་ (༢༠༢༥) གི་བཀོད་བཞག་མི་ནང་ ཁྲོམ་ཚོགས་འདི་ མཚོ་གླིང་འདི་ནང་ལུ་ ཆང་བཟོ་ཁང་དག་པ་ཅིག་ལས་ གཅིག་ཨིནམ་ལས་ མངའ་སྡེ་འདི་གིས་བཟོ་གྲྭའི་ལས་སྣ་ཚུ་ལུ་ཕན་ཐོགས་བྱུང་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། མངའ་སྡེ་འདི་ནང་ ལྟ་བཤལ་གྱི་འོས་འབབ་སྦོམ་ཡོད་རུང་ དམིགས་བསལ་གྱིས་ མཚོའི་མཐའ་མ་གཉིས་ཆ་རའི་ནང་ བྱེམ་གྱི་མཚོའི་མཐའ་མ་ཡོདཔ་ལས་ བྱང་མཚོའི་མཐའ་མའི་ནང་ སཱན་ཊ་ལུ་སི་ཡ་མཚོའི་མཐའ་མ་མ་གཏོགས་ ལས་ཁུངས་འདི་ནང་ གོང་འཕེལ་གྱི་ལཱ་ཚུ་ ཚད་འཛིན་འབད་དེ་ཡོདཔ་ཨིན། དེ་འབདཝ་ལས་ སྤྱིར་བཏང་ལུ་ ཀ་མ་གུ་ཡི་གི་དཔལ་འབྱོར་དེ་ མང་ཆེ་བ་ སོ་ནམ་གྱི་ལཱ་ལུ་བརྟེན་དོ་ཡོདཔ་དང་ བཟོ་གྲྭ་འཕྲུལ་ཁང་ལ་ལུ་ཅིག་ཡོདཔ་མ་ཚད་ ལྟ་བཤལ་གྱི་འོས་འབབ་ཡོད་རུང་ ལོངས་མ་སྤྱོད་པར་ལུས་ཡོད་པའི་ལོ་རྒྱུས་བཤདཔ་ཨིན་པས།

ཀ་མ་གུ་ཡི་མངའ་སྡེ་འདི་ ཀིའུ་བ་ལུ་ལམ་སྲོལ་གྱི་སྲོལ་རྒྱུན་དང་ སོ་ནམ་གྱི་ཁག་ཆེ་ཧིང་ཕྱུགཔོ་ཡོད་རུང་ གདོང་ལེན་དང་དཀའ་ངལ་ལེ་ཤ་ཅིག་ར་ཐོན་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། འདི་ཚུ་ འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད་དང་དཔལ་འབྱོར་ གཞི་རྟེན་མཐུན་རྐྱེན་དང་ རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་གནས་སྟངས་ཚུ་གི་ཐད་ཁར་ཐོན་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། ཀ་མ་གུ་ཡི་དཔལ་འབྱོར་འདི་ སྒོ་ནོར་གསོ་སྐྱོང་དང་ གུ་རམ་ཐོན་སྐྱེད་ལུ་ཤུགས་སྦེ་ར་བརྟེན་དོ་ཡོདཔ་དང་ འདི་བཟུམ་གྱི་སྣ་མང་མེད་མི་འདི་གིས་ གོང་ཚད་འཕེལ་འགྲིབ་དང་གནམ་གཤིས་ཀྱི་གནོད་པ་ཚུ་འབྱུང་སྲིད་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། སོ་ནམ་མིན་པའི་ བཟོ་གྲྭ་ཁང་ཚུ་ དག་པ་ཅིག་ལས་བརྒལ་མེདཔ་ལས་ ལས་ཁུངས་གཞན་ཚུ་ནང་ ལཱ་གཡོག་གི་གོ་སྐབས་ ཉུང་སུ་ཅིག་ལས་བརྒལ་མེདཔ་ཨིན་པས། དེ་ལས་ སྐྱེལ་འདྲེན་དང་མཐུན་རྐྱེན་རྙིངམ་འགྱོ་མི་ ལམ་དང་རེ་ལི་ལམ་ དེ་ལས་ འཐུང་ཆུ་བཀྲམ་སྤེལ་ཚུ་ཡང་ གནས་སྟངས་སྐྱོ་དྲགས་འགྱོ་སྟེ་ཡོདཔ་ལས་ དམིགས་བསལ་གྱིས་ གྲོང་གསེབ་ས་ཁོངས་ཚུ་ནང་ ལེགས་ཤོམ་སྦེ་བདག་འཛིན་འཐབ་མ་ཚུགས་པའི་དཀའ་ངལ་ཡང་འདུག། དེ་མ་ཚད་ ས་ཁོངས་འདི་ནང་ ཁྲོམ་ཚོགས་དང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་བར་ན་དབྱེ་བ་ཕྱེས་ཏེ་ཡོད་མི་ཡང་ རྒྱལ་ས་ལྟེ་བ་ལུ་ཞབས་ཏོག་ཚུ་ལེགས་ཤོམ་སྦེ་ཐོབ་ཚུགསཔ་ཨིན་རུང་ གྲོང་གསེབ་ས་ཁོངས་ཚུ་ནང་ གསོ་བའི་ཞབས་ཏོག་དང་ ཤེས་རིག་ དེ་ལས་ བློ་གཏད་ཅན་གྱི་གློག་མེ་ཚུ་ ཚད་འཛིན་འབད་དེ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། 

དཀའ་ངལ་གཞན་ཡང་ ཀ་མ་གུ་ཡི་འདི་ གནམ་གཤིས་ཚབས་ཆེན་ཚུ་ལུ་ ཉེན་ཁ་ཡོདཔ་ལས་ ཡུན་རིངམོ་སྦེ་ ཐན་སྐམ་དང་དུས་ཚོད་དང་བསྟུན་པའི་ཆར་རླུང་ཚུ་ལུ་བརྟེན་ སོ་ནམ་དང་མི་ཚེའི་གནས་སྟངས་གཉིས་ཆ་ར་ལུ་ཐོ་ཕོག་དོ་ཡོདཔ་དང་ མཚོ་མཐའི་ས་ཁོངས་དང་ ཆུ་གཡུར་གྱི་ས་ཁོངས་ལ་ལུ་ཅིག་ནང་ དམིགས་བསལ་གྱིས་ ཆརཔ་ཤུགས་སྦེ་རྐྱབ་པའི་སྐབས་ ཆུ་རུད་ཐོན་ནི་གི་ཉེན་ཁ་ཡོདཔ་ཨིན་མས། དེ་ལས་ ས་ཁོངས་འདི་གི་ མི་གཞོནམོ་མང་ཤོས་ཅིག་གིས གོ་སྐབས་ལེགས་ཤོམ་འཚོལ་ནིའི་དོན་ལུ་ ཧ་ཝ་ན་དང་ ཡང་ན་ ཕྱི་རྒྱལ་ལུ་འགྱོ་དོ་ཡོདཔ་ལས་ མི་སྡེ་ལ་ལུ་ཅིག་ནང་ ལཱ་འབད་མི་མ་ལང་པའི་དཀའ་ངལ་དང་ ས་ཁོངས་འདི་ནང་ མི་རློབས་རྒས་ཤོས་རྐྱངམ་གཅིག་ལུས་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། ཀ་མ་གུ་ཡི་ལུ་ གློག་རིག་ཡོངས་འབྲེལ་དང་ཨང་གནས་ཅན་གྱི་གློག་རིག་མཐུན་རྐྱེན་ཚུ་ ད་ལྟོ་ཡང་ གོང་འཕེལ་འགྱོ་བའི་བསྒང་ཡོདཔ་ལས་ དེང་གསང་གི་ཤེས་ཡོན་དང་ བརྒྱུད་འབྲེལ་ དེ་ལས་ ཚོང་འབྲེལ་གྱི་ལག་ཆས་ཚུ་ཐོབ་མ་ཚུགསཔ་པའི་དཀའ་ངལ་ལེ་ཤ་ར་འབྱུང་སྲིད་པས།

ཀ་མ་གུ་ཡི་འདི་ ཀིའུ་བ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྒྱལ་རབས་དང་ལམ་སྲོལ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་བདེན་ཁུངས་ཅིག་ཨིན། དཔལ་འབྱོར་གྱི་སྟོབས་ཤུགས་ཡོད་རུང་ ཀ་མ་གུ་ཡི་ལུ་ གཞི་རྟེན་མཐུན་རྐྱེན་ཚུ་ གོང་འཕེལ་མ་འགྱོ་མི་དང་ བཟོ་གྲྭ་འཕྲུལ་ཁང་ཚུ་ གོང་འཕེལ་མ་འགྱོ་མི་ དེ་ལས་ གནམ་གཤིས་གནས་སྟངས་ལུ་ ཉེན་ཁ་ཡོད་པའི་གདོང་ལེན་ཚུ་ཐོན་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། ཨིན་རུང་ ཁྲོམ་ཚོགས་ཀྱི་བཟོ་བཀོད་གཞན་དང་མ་འདྲཝ་དང་ ལམ་སྲོལ་འདྲ་མིན་སྣ་ཚོགས་ དེ་ལས་ བཟོད་བསྲན་ཅན་གྱི་མི་སྡེ་ཚུ་གིས་ རྒྱལ་ཁབ་ནང་ལུ་ ལམ་སྲོལ་དང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་ལྟེ་བ་ཅིག་སྦེ་ གནས་རིམ་ཐོབ་ནི་ལུ་ ཕན་ཐོགས་འབདཝ་ཨིན། 

'''རྒྱབ་རྟེན་དཔེ་དེབ།'''

Wikipedia. (2025). ''Camaguey''. Published by: Creative Commons. Retrieved from:        &lt;nowiki&gt;https://en.wikipedia.org/wiki/Camag%C3%BCey&lt;/nowiki&gt; 

༼རྩོམ་ཡིག་འདི་སྲོལ་འཛིན་དང་རྫོང་ཁ་གོང་འཕེལ་ལས་ཁུངས་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ཞིབ་འཚོལ་དང་ལས་རིམ་སྡེ་ཚན་གྱི་ཞལ་འདེབས།༽

Source: Department of Culture and Dzongkha Development.</text>
      <sha1>6jaux1dtez2veyh77hsnhzzvxdzg2m6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ཀ་རུ་ཕོ། Carrefour</title>
    <ns>0</ns>
    <id>8974</id>
    <revision>
      <id>39572</id>
      <timestamp>2026-04-08T04:52:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kinleyg</username>
        <id>12459</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;༉ རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ལམ་སྲོལ་དང་ མི་སྡེ་དཔལ་འབྱོར་གྱི་གནས་སྟངས་ནང་ ཁག་ཆེ་བའི་འགན་ཁུར་འབག་མི་ ས་ཁོངས་ཅིག་ཨིན་མི་ ཀ་རུ་ཕོ་འདི་ ཧེ་ཊི་གི་འཚོལ་ཞིབ་ལས་ཁུངས་ཀྱི་མི་སྡེ་ཅིག་ཨིན...&quot;</comment>
      <origin>39572</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="27266" sha1="j055gm66i3u8ns20ly3y8zua50b7t02" xml:space="preserve">༉ རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ལམ་སྲོལ་དང་ མི་སྡེ་དཔལ་འབྱོར་གྱི་གནས་སྟངས་ནང་ ཁག་ཆེ་བའི་འགན་ཁུར་འབག་མི་ ས་ཁོངས་ཅིག་ཨིན་མི་ ཀ་རུ་ཕོ་འདི་ ཧེ་ཊི་གི་འཚོལ་ཞིབ་ལས་ཁུངས་ཀྱི་མི་སྡེ་ཅིག་ཨིན། རྒྱལ་ས་ལྟེ་བ་ པོརཊ་ཨའུ་པྲིནསི་གི་ཉེ་འདབས་ལུ་ཆགས་ཏེ་ཡོད་མི་ ཀ་རུ་ཕོ་འདི་ གྲོང་གསེབ་ཀྱི་གཞིས་ཆགས་ལས་ མི་རློབས་མངམ་ཡོད་པའི་ཁྲོམ་ཚོགས་ཀྱི་ས་ཁོངས་ལུ་གྱུར་ཡོདཔ་ཨིན། འ་ནཱི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ནང་དོན་འདི་གིས་ ཀ་རུ་ཕོ་གི་ས་ཆའི་གནས་སྟངས་དང་ བྱུང་རབས་ ལམ་སྲོལ་ དཔལ་འབྱོར་ དེ་ལས་ གདོང་ལེན་ཚུ་བརྩིས་ཏེ་ གནད་དོན་མ་འདྲཝ་ཚུ་གི་སྐོར་ལས་ ཞིབ་འཚོལ་འབད་དེ་ཡོདཔ་ཨིན།

ཕེརེནཆི་གི་ཁ་སྐད་ནང་ལུ་ ཀ་རུ་ཕོ་ཟེར་མི་འདི་ &quot;ལམ་རྒྱ་གྲམ་&quot; ཟེར་བའི་དོན་དག་ཨིནམ་དང་ མི་སྡེ་ནང་ལུ་ཐབས་བྱུས་ཅན་གྱི་ས་གོ་འདི་ ཧེ་ཊི་གི་ས་གནས་མ་འདྲཝ་ཚུ་མཐུད་སའི་ས་གོ་ཅིག་སྦེ་འགྲེལ་བཤད་རྐྱབ་ཨིན། ཞིབ་འཚོལ་ལས་ཁུངས་ནང་ལུ་ཡོད་པའི་ པོརཊ་ཨའུ་པྲིནསི་རྫོང་ཁག་གི་ཆ་ཤས་ཅིག་སྦེ་ ཀ་རུ་ཕོ་གི་སྐྱེལ་འདྲེན་དང་ཚོང་འབྲེལ་ དེ་ལས་ ལམ་སྲོལ་བརྗེ་སོར་གྱི་དོན་ལུ་ ཁག་ཆེ་བའི་ལྟེ་བ་ཅིག་སྦེ་ལཱ་འབདཝ་ཨིན། ས་གནས་འདི་ནང་ སྲིད་དོན་བརྟན་ཏོག་ཏོ་མེད་མི་དང་ རང་བཞིན་གྱི་རྐྱེན་ངན་ཚུ་བརྩིས་ཏེ་ གདོང་ལེན་ལེ་ཤ་ཅིག་ར་ ཐོན་ཡོད་རུང་ ཀ་རུ་ཕོ་འདི་ ཧེ་ཊི་ཡན་གྱི་མི་སེར་ཚུ་གི་ བཟོད་བསྲན་དང་ སེམས་ཤུགས་ཀྱི་ བདེན་ཁུངས་ཅིག་སྦེ་ལུས་ཡོདཔ་ཨིན། (ཝི་ཀི་པི་ཌི་ཡ། ༢༠༢༥) ནང་བཀོད་ནུག། 

ཀ་རུ་ཕོ་གི་ས་ཆ་ ཧ་ལམ་ ཀི་ལོ་མི་ཊར་གྲུ་བཞིམ་ ༡༦༥.༡༦ དེ་ཅིག་ཡོདཔ་དང་ མཚོ་ཁ་ལས་ མཐོ་ཚད་མི་ཊར་ ༣༩ ལུ་ཆགས་ཡོདཔ་ཨིན་པས། མི་སྡེ་གི་ས་ཆའི་གནས་སྟངས་ནང་ལུ་ ཁྲོམ་ཚོགས་དང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་ས་ཆའི་གནས་སྟངས་གཉིས་ཆ་ར་ཚུད་དོ་ཡོདཔ་དང་ ཀ་རུ་ཕོ་གི་ས་ཆའི་མཚམས་འདི་ ཕོན་ཊ་མ་ར་ ༤༣ ལས་ མཚོའི་མཐའམ་བདའ་སྟེ་ མ་རི་ཡ་ནི་གཙང་ཆུ་ཚུན་ཚོད་ ཁྱབ་སྟེ་ཡོདཔ་དང་ དེ་ནང་ བི་ཛོ་ཏོན་དང་ ཐོར་ དེ་ལས་ ཕོརོ་ཌི་ཆུ་བོ་དང་ མོར་ནེ་ཨ་ཅཱན་ཌེལ་བཟུམ་གྱི་ མི་སྡེའི་སྡེ་ཚན་ཚུ་ ཁྱབ་སྟེ་ཡོདཔ་ཨིན། སྤྱི་ལོ་ ༢༠༡༥ ལུ་ ཀ་རུ་ཕོ་ལུ་ མི་རློབས་ ༥༡༡,༣༤༥ ཡོད་པའི་ཚོད་རྩིས་བཏོན་ཡོདཔ་ལས་ ཧེ་ཊི་རྒྱལ་ཁབ་ནང་ལུ་ མི་རློབས་མང་ཤོས་ཡོད་པའི་ མི་སྡེ་ཅིག་ལུ་གྱུར་ཡོདཔ་ཨིན། མི་འབོར་གྱི་ཚད་འདི་ ཀི་ལོ་མི་ཊར་གྲུ་བཞི་མ་རེ་ནང་ མི་ ༣,༠༩༦ དེ་ཅིག་ཡོདཔ་དང་ ཀ་རུ་ཕོ་གི་མི་སེར་ཚུ་ལུ་ ཀ་རུ་ཕོ་རོའིས་ (ཕོ་) དང་ ཀ་རུ་ཕོ་རོའི་སི་ (མོ) ཟེར་སླབ་ཨིན་ཟེར་ (ཝི་ཀི་པི་ཌི་ཡ། ༢༠༢༥) ནང་བཀོད་ནུག།

ཀ་རུ་ཕོ་གི་གནམ་གཤིས་འདི་ གནམ་གཤིས་སབ་ཁྲ་ (༢༠༢༤) གི་ཞིབ་འཚོལ་དང་འཁྲིལ་བ་ཅིན་ རློན་གཤེར་དང་སྐམ་པའི་དུས་ཚོད་མ་འདྲཝ་སྦེ་ དབྱེ་བ་ཕྱེས་ཏེ་ཡོདཔ་ཨིན། ལོ་གཅིག་གི་རིང་ལུ་ དྲོད་ཚད་མཐོ་དྲགས་སྦེ་སྡོད་ཡོདཔ་དང་ སྤྱིར་སྙོམས་མཐོ་ཚད་ ༩༤°F (༣༤°C) དང་ དམའ་ཤོས་ ༧༣°F (༢༣°C) དེ་ཅིག་ལུ་ལྷོད་དེ་ཡོདཔ་ཨིན། ཆརཔ་གི་དུས་ཚོད་འདི་ སྤྱིར་བཏང་ལུ་ སྤྱི་ཟླ་ ༤ པ་ལས་ ༦ པ་ཚུན་ དེ་ལས་ སྤྱི་ཟླ་ ༡༠ པ་ལས་ ༡༡ པ་ཚུན་ཚོད་དང་ ཆརཔ་མང་ཤོས་ར་ སྤྱི་ཟླ་ ༨ པ་དང་ ༩ པའི་ནང་ རྐྱབ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་མས། ཞིབ་འཚོལ་ནང་བཀོད་དོ་བཟུམ་འབད་བ་ཅིན་ ཀ་རུ་ཕོ་ལུ་འོང་ནིའི་དུས་ཚོད་ལེགས་ཤོམ་འདི་ ཆརཔ་དང་དྲོད་ཀྱི་བཟོད་བསྲན་ལུ་རག་ལསཔ་ཨིནམ་དང་ གནམ་གཤིས་འདི་ ལོ་གཅིག་གི་རིང་ལུ་ གཅིག་མཚུངས་སྦེ་ དྲོད་བཏགས་ཡོད་རུང་ སྤྱི་ཟླ་ ༡༢ པ་ལས་ ༤ པ་ཚུན་ སྐམ་པའི་དུས་ཚོད་ནང་ཆརཔ་མ་རྐྱབ་པར་ ཕྱི་ཁར་གྱི་ལས་སྣ་འབད་ནི་གི་ གོ་སྐབས་ལེགས་ཤོམ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། དུས་ཚོད་འདི་གི་རིང་ལུ་ ཆརཔ་གི་སྤྱིར་སྙོམས་ཚད་གཞི་འདི་ མི་ལི་མི་ཊར་ ༡༢ (༠.༤༧) ལས་ མི་ལི་མི་ཊར་ ༧༦ (༢.༩༩) ཚུན་ཨིནམ་དང་ ཆུ་ཚོད་འདི་ དམའ་ཤོས་ཅིག་ཨིནམ་ལས་ བརྒྱ་ཆ་ ༧༢ ལས་ ༧༥ གི་བར་ན་འགྱུར་བ་འགྱོཝ་ཨིན་ཟེར་བཀོད་དེ་འདུག། དེ་ལས་ གནམ་གཤིས་རློན་གཤེར་ལས་ བཀག་ཐབས་འབད་ནི་གི་དོན་ལུ་ ལྟ་བཤལཔ་ཚུ་གིས་ སྤྱི་ཟླ་ ༥ པ་ལས་ སྤྱི་ཟླ་ ༡༡ པ་ཚུན་ཚོད་ དུས་ཡུན་འདི་ ལེགས་ཤོམ་མེདཔ་སྦེ་བརྩི་འཇོག་འབད་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། དུས་ཚོད་འདི་ནང་ ཉི་མའི་འོད་འདི་ མངམ་སྦེ་ཡོད་རུང་ ཟླཝ་འདི་ཚུ་ནང་ ཆརཔ་མཐོ་ཤོས་ར་ སྤྱི་ཟླ་ ༩ པའི་ནང་ མི་ལི་མི་ཊར་ ༡༣༥ (༥.༣༡) ལུ་ལྷོད་དེ་ཡོདཔ་ཨིན་ཟེར་བཤད་ནུག།

ཀ་རུ་ཕོ་གི་བྱུང་རབས་འདི་ ཧེ་ཊི་གི་བྱུང་རབས་གཏམ་རྒྱུད་རྒྱ་ཆེཝ་དང་གཅིག་ཁར་ འབྲེལ་མཐུད་འབད་དེ་ཡོདཔ་ཨིན། ཕེན་ཌོམ་ (ལོ་མེད་) གིས་ ས་གནས་འདི་ དམིགས་བསལ་གྱིས་ སྲིད་འཛིན་ ཨེ་ལེགསི་ཟན་ཌར་པེ་ཤིན་དང་ ཕོལོ་ཝིལ་ཧའི་པོ་ལའིཊ་བཟུམ་གྱི་ གལ་གནད་ཅན་གྱི་མི་ངོམ་ཚུ་གི་ཁྱིམ་ཅིག་ཨིན་པས། དེ་མ་ཚད་ &quot;ཆུ་རྫིང་གི་རྒྱབ་ལུ་&quot; ཟེར་སླབ་མི་ས་ཁོངས་འདི་ ཧེ་མ་ ཧའི་པོ་ལའིཊ་གི་ གཅེས་པའི་སེམས་ཅན་སྤྱ་ལས་བརྟེན་ཏེ་ &quot;སྤྱའི་ཆུ་རྫིང་&quot; ཟེར་སླབ་སྲོལ་སྡོད་ནུག་ཟེར་ཨིན་མས། བྱུང་རབས་དང་འཁྲིལ་བ་ཅིན་ ཀ་རུ་ཕོ་འདི་ པོརཊ་ཨའུ་པྲིནསི་བརྩིས་ཏེ་ མཐའ་འཁོར་གྱི་ས་གནས་ཚུ་ནང་ སོ་ནམ་ཐོན་སྐྱེད་ཆུམ་དང་ གུ་རམ་ ཀ་བལ་ ཤིང་འབྲས་ ཚོད་བསྲེ་དང་ ཀཱ་ཕི་ཚུ་ བཀྲམ་སྤེལ་འབད་མི་ གྲོང་གསེབ་གཞི་ཆགས་ཅིག་སྦེ་ ཕྱག་ཞུ་ཡོད་པའི་ཁར་ ཁྲོམ་ཚོགས་གོང་འཕེལ་འདི་ སྤྱི་ལོ་ ༡༩༧༠ བར་ཁམས་ཅིག་ཁར་ ས་ཆའི་བདག་དབང་སྦོམ་ཚུ་ རྩ་མེད་བཏང་ཞིནམ་ལས་ གཞུང་མེད་གོང་འཕེལ་འགྱོ་བའི་སྐབས་ལུ་ འགོ་བཙུགས་ནུག། (ཝི་ཀི་པི་ཌི་ཡ། ༢༠༢༥) གིས་བཀོད་ནུག།

ཀ་རུ་ཕོ་འདི་ ཁྲོམ་དཔོན་དང་ཚོགས་སྡེ་གཞུང་གི་ལམ་ལུགས་འོག་ལུ་ལཱ་འབདཝ་ཨིན། བརྡ་དོན་གསརཔ་ཐོབ་མི་དང་འཁྲིལ་བ་ཅིན་ ཁྲོམ་དཔོན་འདི་ ཇུཌ་ཨེ་ཌོ་ཝརཌི་པི་ཡར་ཨིནམ་དང་ སྤྱི་ཚོགས་འདི་ པོརཊ་ཨའུ་པྲིནསི་རྫོང་ཁག་གི་ཆ་ཤས་ཅིག་ཨིནམ་དང་ ཞིབ་འཚོལ་ལས་ཁུངས་ནང་ལུ་ཚུདཔ་ཨིན། རང་དབང་ཁང་ (༢༠༢༤) གིས་ ཧེ་ཊི་གི་སྲིད་དོན་གནས་སྟངས་འདི་ བརྟན་ཏོག་ཏོ་མེདཔ་ལས་ འདས་པའི་ལོ་ཚུ་ནང་ བཙག་འཐུའི་ལམ་ལུགས་དང་ གཞུང་སྐྱོང་གཞི་བཀོད་ཚུ་ ཉམས་ཆག་ཤོར་ཏེ་ཡོདཔ་མ་ཚད་ སྤྱི་ལོ་ ༢༠༢༡ ལུ་ སྲིད་འཛིན་ ཇོ་ཝེ་ནེལ་མོ་སི་བསད་མི་འདི་གིས་ གནས་སྟངས་འདི་ ཧེང་སྐལ་ར་ ཚབས་ཆེན་བཟོ་སྟེ་ གཞུང་སྐྱོང་མ་ཚང་པར་སྟོང་པ་དང་ འགྱུར་བའི་ཚོགས་སྡེ་ཚུ་ལུ་ བློ་གཏད་དགོཔ་ ཡར་སེང་འགྱོ་ཡོདཔ་སྦེ་བཀོད་ནུག།

ཧེ་ཊི་གི་གཞུང་འབྲེལ་སྐད་ཡིག་འདི་ ཕཱེརེནཆི་དང་ ཧེ་ཊི་ཡན་ཀིརི་ཨོལ་སྐད་ཡིག་གཉིས་ཨིན། ཀ་རུ་ཕོ་ལུ་ ཧེ་ཊི་ཡན་ཀིརི་ཨོལ་འདི་ ཉིན་བསྟར་གྱི་མི་ཚེ་ནང་ལུ་ མང་ཤོས་ཅིག་ར་སླབ་དོ་ཡོདཔ་དང་ ཕེརེནཆི་འདི་ ཤེས་རིག་དང་གཞུང་བརྩིས་ཏེ་ ལུགས་མཐུན་གྱི་གནས་སྟངས་ནང་ལུ་ ལག་ལེན་འཐབ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་མས། ཀ་རུ་ཕོ་ལུ་ ཧེ་ཊི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ས་གནས་མང་ཤོས་ཅིག་བཟུམ་སྦེ་ ལམ་སྲོལ་གྱི་མཛེས་རྒྱན་ཕྱུགཔོ་སྦེ་ཡོདཔ་ཨིན། ཨ་པོ་ལོན་གཱའི་ཨ་ལིན་ (༢༠༢༤) གིས་ ཡན་ཝ་ལོ་དང་ཨི་བོ་བཟུམ་གྱི་རང་ལུགས་ཞབས་ཁྲ་ཚུ་ ས་གནས་ཀྱི་དུས་སྟོན་ཚུ་ནང་ གལ་ཆེ་ཤོས་ཅིག་ཨིན་པའི་ཁར་ དུས་སྟོན་འདི་ ལམ་སྲོལ་གྱི་ལས་རིམ་གལ་ཅན་ཅིག་ཨིནམ་དང་ དེ་ནང་ ཁྲོམ་སྐོར་དང་སྙན་ཆ་ དེ་ལས་ ཞབས་ཁྲ་ཚུ་ འགོ་འདྲེན་འཐབ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་ཟེར་བཀོད་ནུག། ས་གནས་འདི་ནང་ འཕྲལ་འཕྲལ་ར་ གོ་བ་བརྡ་ལོག་འགྱོ་མི་ ཝུ་ཌུ་གིས་ ཧི་ཊེ་ཡན་གྱི་ལམ་སྲོལ་ནང་ལུ་ ཁག་ཆེ་བའི་འགན་ཁུར་འབག་སྟེ་ སྒྱུ་རྩལ་དང་སྙན་ཆ་ དེ་ལས་ རྩོམ་རིག་ཚུ་ལུ་ ཤན་ཞུགས་འབདཝ་ཨིན་མས། འདི་ཡང་ ཨཕ་རི་ཀ་གི་ཆོས་ལུགས་ཡིད་ཆེས་དང་ ཀེ་ཐོ་ལི་ཟམ་གྱི་ཆ་ཤས་ཚུ་ མཉམ་སྡེབ་འབད་དེ་ མཉམ་འབྲེལ་འབད་མི་ ཆོས་ལུགས་ཅིག་ཨིན་མས། གཞན་ཡང་ ཀ་རུ་ཕོ་ལུ་ རྩེད་རིགས་འདི་ ཡོངས་གྲགས་ཡོདཔ་དང་ རྐང་རྩེད་འདི་ ཡོངས་གྲགས་ཅན་སྦེ་ རྩེད་མི་དང་ རས་སུ་འཇུག་མི་ རྩེད་རིགས་ཅིག་ཨིནམ་མ་ཚད་ ས་གནས་ཀྱི་འགྲན་བསྡུར་དང་ རྩེད་འགྲན་ཚུ་ སྤྱིར་བཏང་སྦེ་ འགོ་འདྲེན་འཐབ་སྟེ་ མི་སྡེ་འབྲེལ་གཏོགས་དང་ ན་གཞོན་ཚུ་གིས་ བཅའ་མར་གཏོགས་བཅུག་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། 

ཀ་རུ་ཕོ་གི་ཆོས་ལུགས་འདི་ གཞན་དང་མ་འདྲཝ་སྦེ་ཡོདཔ་ཨིན། དེ་ཡང་ ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་ དམིགས་བསལ་གྱི་ རོ་མཱན་ཀེ་ཐོ་ལིག་ཆོས་ལུགས་འདི་ དབང་ཤུགས་ཅན་གྱི་ཆོས་ལུགས་ཅིག་ཨིན་རུང་ གསར་བརྗེ་ཆོས་ལུགས་ཚུ་ལུ་ཡང་ མི་མང་གིས་ དད་པ་བསྐྱེད་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། ཝུ་ཌུ་གི་ལམ་ལུགས་འདི་ ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་དང་གཅིག་ཁར་ མཉམ་སྡེབ་འབད་དེ་ ཧེ་ཊི་ཡན་གྱི་ཆོས་དང་འབྲེལ་བའི་རང་གཤིས་ཚུ་ གསལ་སྟོན་འབདཝ་ཨིན་མས། ཝི་ཀི་པི་ཌི་ཡ་ (༢༠༢༥) གིས་ ཀཱར་ཕོར་གྱི་བཟའ་འཐུང་འདི་གིས་ ཧེ་ཊི་གི་ཟ་འཐུང་གི་ལམ་སྲོལ་རྒྱ་ཆེཝ་སྦེ་སྟོན་དོ་ཡོདཔ་དང་ གལ་གནད་ཅན་གྱི་བཟའ་འཐུང་འདི་ པོརཊ་ཨའུ་པྲིནསི་ལུ་ཡོད་མི་དང་ཆ་འདྲ་མི་ གྷི་རིའོཊ་དང་ གཞན་ཡང་ ཆུམ་དང་སྲནམ་ཅུམ་ དེ་ལས་ ཚོད་བསྲེ་དང་ བཞེས་སྒོ་མ་འདྲཝ་ཚུ་ཨིན་པས། ཁྲོམ་ལམ་གྱི་བཟའ་འཐུང་ཚུ་ཡང་ ཁྱབ་ཆེཝ་སྦེ་ཡོདཔ་ལས་ བྲོ་བ་དང་ བཞེས་སྒོ་མ་འདྲཝ་ཚུ་སླ་བསྲེས་ཏེ་ཡོདཔ་ཨིན་ཟེར་བཀོད་ནུག།

ཀ་རུ་ཕོ་གི་དཔལ་འབྱོར་འདི་ སྔོན་ལས་ད་ལྟོ་ཚུན་ སོ་ནམ་ལུ་གཞི་བཞག་སྟེ་ ཉེ་འདབས་ཀྱི་ཁྲོམ་ཚོགས་ལྟེ་བ་ཚུ་ནང་ ཐོན་སྐྱེད་ཚུ་བཀྲམ་སྤེལ་འབད་དེ་ར་ཡོདཔ་ཨིན་མས། རྒྱལ་སྤྱིའི་ཚོང་འབྲེལ་བདག་སྐྱོང་ (ལོ་མེད་) གིས་ འདས་པའི་ལོ་ཚུ་ནང་ དཔལ་འབྱོར་སྣ་མང་བཟོ་ནི་ལུ་ བརྩོན་ཤུགས་བསྐྱེད་ཡོདཔ་དང་ དེ་ཡང་ ཀ་རུ་ཕོ་གློག་མེ་འཕྲུལ་ཁང་བཟུམ་གྱི་ གཞི་རྟེན་ལས་འགུལ་ཚུ་བརྩིས་ཏེ་ ཁྲོམ་ཆེན་ས་ཁོངས་ནང་ གློག་མེ་མེ་ག་ཝཊ་ ༡༢༠ ཁ་སྐོང་འབད་ནི་གི་ དམིགས་ཡུལ་ཡོདཔ་དང་ ཧེ་ཊི་གི་དཔལ་འབྱོར་རྒྱ་ཆེ་བ་འདི་ ཧེ་ཊི་དཔལ་འབྱོར་ཡར་འཕར་ལས་རིམ་བཅའ་ཁྲིམས་བཟུམ་གྱི་ ཚོང་འབྲེལ་ཆིངས་ཡིག་ལས་ ཁེ་ཕན་ཐོབ་དོ་ཡོདཔ་དང་ དེ་གིས་ ཧེ་ཊི་གི་ གོ་ལ་དང་གྱོན་ཆས་ ཡུ་ཨེས་ལུ་ ཕྱིར་ཚོང་འཐབ་མི་ཚུ་ལུ་ ཁྲལ་གྱི་ཁེ་ཕན་བྱིན་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་ཟེར་བཀོད་ནུག། 

ཀ་རུ་ཕོ་ལུ་ དབུལ་ཕོངས་དང་ གཞི་རྟེན་མཐུན་རྐྱེན་ཚུ་ ལངམ་སྦེ་མེད་མི་ དེ་ལས་ རང་བཞིན་གྱི་རྐྱེན་ངན་ཚུ་ལུ་ ཉེན་ཁ་ཡོད་པའི་ གདོང་ལེན་ལེ་ཤ་ཅིག་ཐོན་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། དེ་ཡང་ ཨེན་ཇེལ་གཱོན་ཛ་ལེཛ་ (༢༠༡༢) གིས་ སྤྱི་ལོ་ ༢༠༡༠ ལུ་ ས་ཡོམ་གྱིས་ གནོད་སྐྱོན་སྦོམ་སྦེ་ར་ བཀལ་ཡོདཔ་ལས་ ད་ལྟོ་ ས་གནས་འདི་ སྔར་ག་ཨིནམ་སྦེ་བཟོ་ནི་ལུ་ དཀའ་ངལ་འབྱུང་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་ཟེར་བཀོད་ནུག། དེ་ལས་ སྡེ་ཚན་གྱི་རྩུབ་སྤྱོད་དང་ སྲིད་དོན་བརྟན་ཏོག་ཏོ་མེད་མི་ལུ་བརྟེན་ གནས་སྟངས་དེ་ ཧེང་སྐལ་ར་ ཚབས་ཆེན་བཟོ་སྟེ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། སྤྱི་ལོ་ ༢༠༢༣ ལུ་ ཀ་རུ་ཕོ་ཁྱིམ་ཚང་ནང་ མཚོན་ཆ་ཅན་གྱི་སྡེ་ཚན་དང་ ཁྲིམས་སྲུང་འགག་པ་ཚུ་གི་བར་ན་ འཁྲུག་རྩོད་བྱུང་མི་ལུ་བརྟེན་ གཏོར་བཤིག་སྦོམ་སྦེ་ར་ བྱུང་ཡོདཔ་མ་ཚད་ མི་ཚུ་ གནས་སྤོ་སྟེ་འགྱོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། དེ་མ་ཚད་ ཀ་རུ་ཕོ་ཡང་ ས་གནས་གཞན་དང་དབྱེ་བ་མེད་པར་ གློག་མེ་དང་ ཆུ་གཙང་ཏོག་ཏོ་ དེ་ལས་ གསོ་བའི་ཞབས་ཏོག་ཚུ་ ཐོབ་ཚུགས་མི་འདི་ ད་ལྟོ་ཡང་ ཚད་འཛིན་འབད་དེ་ཡོདཔ་དང་ ཧེ་ཊི་གི་མི་རློབས་བརྒྱ་ཆ་ ༤༠ ལྷགཔ་ཅིག་གིས་ བཟའ་འཐུང་ཉེན་སྲུང་མེད་པའི་ མི་ཚེ་མྱོང་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས།

ཀ་རུ་ཕོ་གི་ མགུ་རྙོག་དྲགས་ཅན་གྱི་ཧེ་ཊི་ཁྲོམ་ཚོགས་འདི་ དེང་སང་གོང་འཕེལ་གྱི་གདོང་ལེན་དང་ ལམ་སྲོལ་གྱི་སྲོལ་རྒྱུན་ཕྱུགཔོ་གི་བར་ན་ འདྲ་མཉམ་བཟོཝ་ཨིན། མི་སྡེའི་གནད་དོན་ཚུ་ སེལ་ཐབས་ལུ་གཞུང་གི་དབང་འཛིན་དང་ མི་སྡེ་འགོ་ཁྲིདཔ་ དེ་ལས་ རྒྱལ་སྤྱིའི་མཉམ་འབྲེལ་པ་ཚུ་གིས་ གཞི་རྟེན་མཐུན་རྐྱེན་ཚུ་ ཡར་དྲག་གཏང་ནི་དང་ མི་མང་ཞབས་ཏོག་ཚུ་ ཡར་དྲག་གཏང་ནི་ དེ་ལས་ ཡུན་བརྟན་དཔལ་འབྱོར་གོང་འཕེལ་གཏང་ནི་ དེ་ལས་ མཉམ་འབྲེལ་གྱི་ཐོག་ལས་བརྩོན་ཤུགས་བསྐྱེད་དགོཔ་ཨིན་པས། ཐབས་བྱུས་མ་རྩ་བཙུགས་ནི་དང་ མི་སྡེ་འབྲེལ་གཏོགས་འབད་མི་ལུ་བརྟེན་ ཀ་རུ་ཕོ་ལུ་ མི་སེར་ཚུ་གི་དོན་ལུ་ ཡར་རྒྱས་དང་ མཚོ་བ་སྐྱེལ་ཚུགས་པའི་ ས་ཁོངས་ཅིག་ལུ་སྒྱུར་བཅོས་འབད་ནི་གི་ འོས་འབབ་ཡོདཔ་ཨིན་པས།

'''རྒྱབ་རྟེན་དཔེ་དེབ།'''

Alan, A, G. (2024). ''Discover the cultural richness of Haiti.'' Published by: Haiti           Wonderland. Retrieved from:

&lt;nowiki&gt;https://haitiwonderland.com/haiti/en/culture/discover-the-cultural-richness-of-&lt;/nowiki&gt;   haiti/114

Freedom House. (2024). Haiti. Retrieved from:

&lt;nowiki&gt;https://freedomhouse.org/country/haiti/freedom-world/2024&lt;/nowiki&gt;

Fandom. (n.d). Carrefour. Retrieved from: &lt;nowiki&gt;https://haiti.fandom.com/wiki/Carrefour&lt;/nowiki&gt;

Gonzalez, A. (2012). ''Push to make Haiti an e-cash economy fell far short. ''           Published by: The Seattle Times. Retrieved from:  &lt;nowiki&gt;https://special.seattletimes.com/o/flatpages/nationworld/haiti-shaky-recovery-part-&lt;/nowiki&gt; 2-earthquake-five-years-later-annivers.html

Privacy Shield Framework. (n.d). ''Haiti- Trade Agreements.'' Published by:              International Trade Administration. Retrieved from:                        &lt;nowiki&gt;https://www.privacyshield.gov/ps/article?id=Haiti-Trade-Agreements&lt;/nowiki&gt;

Wikipedia. (2025). Carrefour, Haiti. Published by: Creative Commons. Retrieved           from: &lt;nowiki&gt;https://en.wikipedia.org/wiki/Carrefour,_Haiti&lt;/nowiki&gt;

Weather Atlas. (2024). Climate and monthly weather forecast Carrefour, Haiti.         Published by: Weather Atlas. Retrieved from:                            &lt;nowiki&gt;https://www.weather-atlas.com/en/haiti/carrefour-climate&lt;/nowiki&gt;

༼རྩོམ་ཡིག་འདི་སྲོལ་འཛིན་དང་རྫོང་ཁ་གོང་འཕེལ་ལས་ཁུངས་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ཞིབ་འཚོལ་དང་ལས་རིམ་སྡེ་ཚན་གྱི་ཞལ་འདེབས།༽

Source: Department of Culture and Dzongkha Development.</text>
      <sha1>j055gm66i3u8ns20ly3y8zua50b7t02</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ཀོ་བཱན། Coban</title>
    <ns>0</ns>
    <id>8975</id>
    <revision>
      <id>39573</id>
      <timestamp>2026-04-08T05:02:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kinleyg</username>
        <id>12459</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;[[File:Performance of Mayan Deer Dance in Coban, Guatemala.webm|thumb|342x342px|ཀོ་བཱན་ཁྲོམ་ཚོགས་ཀྱི་འཆམ།]] ༉ ཀོ་བཱན་འདི་ གུ་ཝ་ཊི་མ་ལ་གི་བྱང་ཕྱོགས་དབུས་ཕྱོགས་ལུ་ཆགས་ཏེ་ཡོད་མི་ གལ་གནད་ཅན་གྱི་ཁྲོམ་ཚོགས་ཅིག་ཨིནམ་དང་ འདི...&quot;</comment>
      <origin>39573</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25496" sha1="fpizjaxig2bu5d7y3o50affio5s2sgb" xml:space="preserve">[[File:Performance of Mayan Deer Dance in Coban, Guatemala.webm|thumb|342x342px|ཀོ་བཱན་ཁྲོམ་ཚོགས་ཀྱི་འཆམ།]]
༉ ཀོ་བཱན་འདི་ གུ་ཝ་ཊི་མ་ལ་གི་བྱང་ཕྱོགས་དབུས་ཕྱོགས་ལུ་ཆགས་ཏེ་ཡོད་མི་ གལ་གནད་ཅན་གྱི་ཁྲོམ་ཚོགས་ཅིག་ཨིནམ་དང་ འདི་གིས་ ཨཱལ་ཊ་ཝེ་ར་པ་ཟི་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ལྟེ་བ་ཅིག་ཨིན། ཀོ་བཱན་འདི་ ས་ཁ་མཐོ་ས་གི་ས་ཁོངས་ནང་ལུ་ཆགས་ཏེ་ཡོད་པའི་ཁར་ ལམ་སྲོལ་གྱི་སྲོལ་རྒྱུན་ཕྱུགཔོ་དང་ མི་རློབས་མ་འདྲཝ་ དེ་ལས་ རང་བཞིན་གྱི་ས་ཆའི་གནས་སྟངས་ཚུ་ལུ་བརྟེན་ཏེ་ ཡོངས་གྲགས་ཡོདཔ་ཨིན། ཁྲོམ་འདི་ རྒྱལ་རབས་ཀྱི་གལ་གནད་དང་ དེང་སང་གི་གོང་འཕེལ་ཚུ་ སླ་བསྲེ་རྐྱབ་སྟེ་ ཁག་ཆེ་བའི་ཁྲོམ་ཚོགས་ལྟེ་བ་ཅིག་ལུ་གྱུར་ཡོདཔ་ཨིན། 
[[File:Cobán, Guatemala.jpg|thumb|343x343px|ཀོ་བཱན་ས་ཆ་གི་མཐོང་སྣང་།]]
ཀོ་བཱན་གྱི་ ཁྲོམ་སྡེ་མི་འབོར་ (༢༠༡༩-༢༠༢༥) གིས་ ས་ཁོངས་ཧ་ལམ་ཀི་ལོ་མི་ཊར་གྲུ་བཞིམ་ ༢,༢༦༧ དེ་ཅིག་ ཁྱབ་སྟེ་ཡོདཔ་ཨིན། སྤྱི་ལོ་ ༢༠༢༣ ལུ་ ཁྲོམ་སྡེའི་མི་རློབས་འདི་ ༢༧༦,༩༧༣ ལྷོད་ཡོདཔ་ལས་ འདས་པའི་ལོ་ངོ་བཅུ་ཕྲག་ཚུ་ནང་ ཡར་འཕར་སྦོམ་སྦེ་ར་བྱུང་ཡོདཔ་སྦེ་ཨིན་མས། མི་འབོར་ཞིབ་རྩིས་ཀྱི་བགོ་བཀྲམ་འདི་ ཧ་ལམ་འདྲ་མཉམ་སྦེ་ཡོདཔ་དང་ ཕོ་སྐྱེས་བརྒྱ་ཆ་ ༥༠.༢ དང་ ཨམ་སྲུ་བརྒྱ་ཆ་ ༤༩.༨ ཡོདཔ་ཨིན་མས། ལོ་ཚད་བར་མ་འདི་ ལོ་ ༡༨.༦ ཨིནམ་ལས་ མི་རློབས་ན་གཞོན་ཅིག་ཨིན་པའི་རྟགས་སྟོནམ་ཨིན་ཟེར་བཀོད་དེ་འདུག། ཀོ་བཱན་གྱི་མི་རློབས་འདི་ མང་ཤོས་ཅིག་ར་ ས་གནས་ཀྱི་མི་ཚུ་ཨིནམ་དང་ ཅེག་ཅི་མ་ཡ་འདི་ ཡོངས་གྲགས་ཅན་གྱི་སྡེ་ཚན་ཅིག་ཨིན་མས། ཁྲོམ་ཚོགས་འདི་གི་ལམ་སྲོལ་འདི་ ས་གནས་ཀྱི་ལམ་སྲོལ་དང་ ལ་ཌི་ནོ་ (ཡུ་རོབ་དང་ས་གནས་ཀྱི་རིགས་བརྒྱུད་སླ་) གི་ཤན་ཞུགས་ལུ་བརྟེན་ཕྱུགཔོ་འགྱོ་ནུག། འདི་བཟུམ་གྱི་སྣ་མང་འདི་ ཁྲོམ་གྱི་སྐད་ཡིག་དང་ལམ་སྲོལ་ དེ་ལས་ མི་སྡེའི་སྤྱོད་ལམ་ཚུ་ནང་ལས་ མངོན་གསལ་ཅན་སྦེ་མཐོངམ་ཨིན།

སྤྱི་ལོ་ ༡༥༣༨ དེ་ཅིག་ཁར་ སྔོན་ལུགས་མ་ཡ་གི་གྱང་ཁོག་ཚུ་གི་ཉེ་འདབས་ལུ་གཞི་བཙུགས་འབད་མི་ ཀོ་བཱན་འདི་ ས་གནས་ཀྱི་འགོ་དཔོན་ ཀོ་བཱཝ་གི་མིང་ལས་རྟ་དྲང་སྟེ་བཏགས་ནུག། ཁྲོམ་འདི་ བྱང་ཕྱོགས་གུ་ཝ་ཊི་མ་ལ་ལུ་ ཁྲོམ་ཚོགས་ལྟེ་བ་གཙོ་བོ་ཅིག་སྦེ་ གོང་འཕེལ་འགྱོ་ནུག། དུས་རབས་ ༡༩ པའི་མཇུག་བསྡུ་ཁམས་ཅིག་ཁར་ ཇར་མ་ནི་གི་གཞི་ཆགས་མི་ཚུ་གིས་ གལ་གནད་ཅན་གྱི་གནས་སྟངས་གཞི་བཙུགས་འབད་དེ་ ཀཱ་ཕི་འཛུགས་སྐྱོང་འབད་དེ་ ལུང་ཕྱོགས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་དང་ལམ་སྲོལ་ལུ་ ཤན་ཞུགས་འབད་ནུག། ཀོ་བཱན་འདི་ ཆ་མ་རི་རྒྱུད་ཀྱི་མཚོ་ཁ་ལས་ མཐོ་ཚད་མི་ཊར་ ༡༣༢༠ དེ་ཅིག་ཁར་ཆགས་ཡོདཔ་ལས་  མཐོ་ཚད་མཐོ་བའི་གནམ་གཤིས་འདི་ ཚ་དྲོད་ཆེ་བའི་ས་ཁོངས་ནང་ལུ་ མཐོང་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། ཁྲོམ་འདི་ནང་ ཆརཔ་ཤུགས་སྦེ་རྐྱབ་སྟེ་ ལོ་བསྟར་ཆ་སྙོམས་ ཆརཔ་ ༣༠༥༢ མི་ལི་མི་ཊར་ (ཨིན་ཅི་༡༢༠.༢) རྐྱབ་དོ་ཡོདཔ་དང་ ལོ་གཅིག་གི་ནང་ དྲོད་ཚད་འདི་ སྤྱིར་བཏང་ལུ་ ༡༢°C ལས་ ༢༨°C ཚུན་ (༥༤°F ལས་ ༨༣°F) ཚུན་འོངམ་ཨིན། (གནམ་གཤིས་གནས་སྡུད། ༢༠༢༥ ) ཟེར་བཀོད་ནུག། ཀོ་བཱན་ལུ་འོང་ནི་གི་དུས་ཚོད་ལེགས་ཤོམ་འདི་ སྤྱི་ཟླ་ ༡༡ པའི་མཇུག་ལས་ སྤྱི་ཟླ་ ༤ པའི་མཇུག་ཚུན་ཚོད་ སྐམ་པའི་དུས་ཚོད་ཨིནམ་ལས་ དུས་ཚོད་འདི་ནང་ གནམ་གཤིས་འདི་ ཉིམ་ཡང་རན་ཏོག་ཏོ་དང་ ཆརཔ་ཉུང་སུ་ཅིག་ལས་བརྒལ་མེདཔ་དང་ ཁྲོམ་གྱི་མཐོང་སྣང་ཚུ་ལྟ་བསྐོར་འབད་ནི་དང་ ལམ་སྲོལ་གྱི་ལས་རིམ་ཚུ་ནང་ བཅའ་མར་གཏོགས་ནི་ལུ་ ལེགས་ཤོམ་ཡོདཔ་ཨིན་ཟེར་བཀོད་དེ་འདུག།&lt;ref&gt;Weather Spark. (2025). ''Climate and Average Weather Year Round in Coban, Guatemala.'' Published by: Weather Spark. Retrieved from: &lt;nowiki&gt;https://weatherspark.com/y/11722/Average-Weather-in-Cob%C3%A1n-Guatemala-&lt;/nowiki&gt; Year-Round&lt;/ref&gt;

ཀོ་བཱན་གྱིས་ ཨཱལ་ཊ་ཝེ་ར་པ་ཟི་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ཁྲོམ་སྡེ་ལྟེ་བ་ཅིག་སྦེ་ལཱ་འབད་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། ཁྲོམ་སྡེ་འདི་ ས་ཁོངས་དང་ མི་སྡེ་མ་འདྲཝ་ཚུ་ནང་ དབྱེ་བ་ཕྱེས་ཏེ་ཡོདཔ་དང་ ས་ཁོངས་རེ་རེ་ལུ་ ཁྱད་ཆོས་མ་འདྲཝ་དང་ ས་གནས་གཞུང་གི་གཞི་བཀོད་ཚུ་ཡོདཔ་ཨིན། སྡེ་ཚན་འདི་ཚུ་གིས་ བདག་སྐྱོང་འཛིན་སྐྱོང་དང་ མི་མང་ཞབས་ཏོག་ཚུ་བྱིན་ནི་ལུ་ ཕན་ཐོགས་བྱུང་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་མས། ཨཱལ་ཊ་ཝེ་ར་པ་ཟི་གི་རྒྱལ་ས་ལྟེ་བ་ཅིག་འབདཝ་ལས་ ཀོ་བཱན་གྱིས་ ལུང་ཕྱོགས་གཞུང་སྐྱོང་ནང་ འགན་ཁུར་གཙོ་བོ་འབག་དོ་ཡོདཔ་དང་ ཁྲོམ་སྡེ་གཞུང་གིས་ གཞི་རྟེན་མཐུན་རྐྱེན་གོང་འཕེལ་དང་ མི་མང་ཞབས་ཏོག་ དེ་ལས་ མི་སྡེའི་མཐའ་དོན་ལས་རིམ་ཚུ་བརྩིས་ཏེ་ ས་གནས་ཀྱི་བདག་སྐྱོང་ཚུ་ འགན་ཁུར་འབག་དགོཔ་ཨིན་པས། ལུང་ཕྱོགས་འདི་ནང་ལུ་ སྲིད་དོན་གྱི་གནས་སྟངས་འདི་ རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་སྲིད་བྱུས་དང་ ས་གནས་ཀྱི་མི་ཁུངས་འགོ་ཁྲིདཔ་གཉིས་ཆ་ར་གིས་ ཤན་ཞུགས་འབདཝ་ཨིན་མས། 

གུ་ཝ་ཊི་མ་ལ་གི་གཞུང་འབྲེལ་སྐད་ཡིག་ཨིསི་པེ་ནིཤ་སྐད་ཡིག་འདི་ ཀོ་བཱན་ལུ་ ཁྱབ་ཆེཝ་སྦེ་སླབ་ཨིན། ཨིན་རུང་ ཁེག་ཆི་སྐད་ཡིག་འདི་ དམིགས་བསལ་གྱིས་ ས་གནས་ཀྱི་མི་རློབས་ཚུ་གི་ནང་འཁོད་ལུ་ ཁག་ཆེ་ཤོས་ཅིག་ཨིན་མས། སྐད་ཡིག་གཉིས་ལྡན་འདི་ ཡོངས་གྲགས་ཅན་ཅིག་ཨིནམ་ལས་ དེ་ཁར་སྡོད་མི་མང་ཤོས་ཅིག་གིས་ ཨིསི་པེ་ནིཤ་དང་ ཁེག་ཆི་གཉིས་ཆ་ར་ ལེགས་ཤོམ་སྦེ་ར་ཤེས་ཚུགས་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་མས། ཀོ་བཱན་གྱི་ལམ་སྲོལ་འདི་ ས་གནས་ཀྱི་མི་དང་ དབང་འོག་བཙུགས་མི་ཚུ་གི་ཤན་ཞུགས་སླ་བསྲེ་རྐྱབ་མི་ཅིག་ཨིན་མས། ར་བིན་ཨ་ཇའུ་བཟུམ་གྱི་ རང་ལུགས་དུས་སྟོན་ཚུ་གིས་ ས་གནས་ཀྱི་སྲོལ་ཁྱུན་ཚུ་ བརྩི་སྲུང་འབདཝ་མ་ཚད་ སྙན་ཆ་དང་ཞབས་ཁྲ་ དེ་ལས་ མཛད་སྒོ་ཚུ་ཡང་ འབྲེལ་གཏོགས་འབདཝ་ཨིན་མས། ཐགས་འཐག་ནི་དང་ རྫ་ཆས་ཚུ་རྩིས་ཏེ་ ལག་བཟོ་ཚུ་ ས་གནས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་དང་ ལམ་སྲོལ་གྱི་བརྡ་སྟོན་ནང་ གལ་ཆེ་ཤོས་ཅིག་ཨིན་པས། 

རྐང་རྩེད་འདི་ ཀོ་བཱན་ལུ་ ཡོངས་གྲགས་ཅན་གྱི་རྩེད་རིགས་ཅིག་ཨིནམ་དང་ ས་གནས་ཀྱི་སྡེ་ཚན་ཚུ་གིས་ རྒྱལ་ཡོངས་རྩེད་འགྲན་ནང་ བཅའ་མར་གཏོགས་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། ཁྲོམ་སྡེ་འདི་ནང་ རྩེད་རིགས་ཀྱི་ལས་རིམ་དང་ འགྲན་བསྡུར་མ་འདྲཝ་ཚུ་ཡང་ འགོ་འདྲེན་འཐབ་སྟེ་ མི་སྡེ་འབྲེལ་གཏོགས་དང་ ན་གཞོན་ཚུ་གིས་ རྩེད་རིགས་ནང་ བཅའ་མར་གཏོགས་བཅུག་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་མས། ཀོ་བཱན་གྱིས་བཟའ་འཐུང་འདི་གིས་ ལམ་སྲོལ་མ་འདྲཝ་ཚུ་ གསལ་སྟོན་འབདཝ་ཨིནམ་དང་ འདི་ནང་ལུ་ ཨིས་པེ་ནིཤི་གི་ཤན་ཞུགས་ཡོད་པའི་ གླ་ཆ་དང་གཅིག་ཁར་ རང་ལུགས་ཀྱི་ མ་ཡན་གྱི་ཟ་འཐུང་ཚུ་ཡང་ཡོདཔ་ཨིན། ཟས་རིགས་གཙོ་བོ་ཚུ་ཡང་ གེ་ཟ་དང་ སྲནམ་ཅུམ་ དེ་ལས་ ཚལ་ལུ་ཚུ་ཨིན། ས་གནས་ཀྱི་དམིགས་བསལ་གྱི་ཟས་རིགས་ཚུ་ནང་ འཕྲལ་འཕྲལ་ར་ ལུང་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱུ་ཆ་དང་ བཞེས་སྒོ་འབད་ཐངས་ཚུ་ མི་རབས་ལས་མི་རབས་ཚུན་ཚོད་བཙུགསཔ་ཨིན་མས། &lt;ref&gt;Wikipedia. (2025). ''Coban.'' Published by: Creative Commons. Retrieved from:             &lt;nowiki&gt;https://en.wikipedia.org/wiki/Cob%C3%A1n&lt;/nowiki&gt;&lt;/ref&gt; 

ཀོ་བཱན་གྱི་དཔལ་འབྱོར་འདི་ ངོ་མ་ར་ སོ་ནམ་ལུ་གཞི་བཞག་སྟེ་ཨིནམ་དང་ འདི་ནང་ ཀཱ་ཕི་དང་ཨ་ལཱན་ཅི་ཐོན་སྐྱེད་འདི་གིས་ གལ་ཅན་གྱི་ཕན་ཐོགས་བྱུང་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། དབུས་ཨ་མི་རི་ཀའི་ས་ཡོམ། (༢༠༢༥) གིས་ ཀཱ་ཕི་འདི་ དུས་རབས་ ༡༩ པའི་མཇུག་བསྡུ་ཁམས་ཅིག་ཁར་ ཇར་མ་ནི་གི་གཞི་ཆགས་མི་ཚུ་གིས་ འགོ་བཙུགས་ཡོདཔ་ལས་ ཀཱ་ཕི་འཛུགས་སྐྱོང་འདི་ དཔལ་འབྱོར་གྱི་ གལ་གནད་ཅན་གྱི་ཐོན་ཁུངས་ཅིག་ལུ་གྱུར་ཡོདཔ་ཨིན། ལུང་ཕྱོགས་འདི་ནང་ སྤུས་ཚད་ཅན་གྱི་ཀཱ་ཕིའི་སོན་ཚུ་ འཛམ་གླིང་ནང་ ཕྱིར་ཚོང་འཐབ་དོ་ཡོདཔ་ལས་ ས་གནས་ཀྱི་ལཱ་གཡོག་དང་ འོང་འབབ་ལུ་ ཕན་ཐོགས་སྦོམ་སྦེ་ར་ འབྱུང་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་ཟེར་བཀོད་ནུག། དེ་ལས་ ཝི་ཀི་པི་ཌི་ཡ་ (༢༠༢༥) གིས་ གུ་ཝ་ཊི་མ་ལ་རྒྱལ་ཁབ་འདི་ འཛམ་གླིང་ནང་ ཨ་ལཱན་ཅི་ཐོན་སྐྱེད་དང་ ཕྱིར་ཚོང་འཐབ་མི་ གཙོ་བོ་ཅིག་ཨིནམ་དང་ ཀོ་བཱན་དང་ མཐའ་འཁོར་གྱི་ས་གནས་ ཧུའེ་ཧུའེ་ཏེན་གོ་དང་ ཀུའི་ཆི་ཚུ་འཛུགས་སྐྱོང་འབད་སའི་ ལྟེ་བ་ཅིག་ཨིན་པས། སྤྱི་ལོ་ ༢༠༡༧ ལུ་ ཨ་ལཱན་ཅི་ཕྱིར་ཚོང་འདི་ ཧ་ལམ་ ཡུ་ཨེས་དྲོ་ལར་ས་ཡ་ ༣༦༧ དེ་ཅིག་ལུ་ལྷོད་ཡོདཔ་དང་ དེ་ནང་ སོ་ནམ་པ་ཆུང་བ་ ༣༠༠,༠༠༠ ལྷགཔ་ཅིག་འབྲེལ་གཏོགས་འབད་ཡོདཔ་ཨིན་ཟེར་བཀོད་ནུག། དེ་མ་ཚད་ སོ་ནམ་གྱི་ལཱ་གཞན་ཚུ་ཡང་ བྱ་གསོ་སྐྱོང་དང་ གེ་ཟ་དང་ ཚོད་བསྲེ་གི་ལཱ་ཚུ་ གཙོ་བོ་ར་ ནང་འཁོད་བཟའ་སྤྱོད་འབད་ནིའི་དོན་ལུ་ཨིན་པས།&lt;ref&gt;Earthquakes in Central America. (2025). ''Economic Activity.'' Published by: Satcaweb.org. Retrieved from &lt;nowiki&gt;https://www.satcaweb.org/coban/&lt;/nowiki&gt;&lt;/ref&gt;

ཀོ་བཱན་གྱིས་ ཨཱལ་ཊ་ཝེ་ར་པ་ཟི་ལུ་ ཚོང་འབྲེལ་གྱི་ལྟེ་བ་ཅིག་སྦེ་ལཱ་འབདཝ་ཨིན། འདི་ཡང་ ཁྲོམ་སྡེ་གིས་ ཅ་ཆས་མ་འདྲཝ་ ཚོང་ཆས་དང་ གོ་ལ་ སྨན་རིགས་ རྒྱན་ཆ་ དེ་ལས་ སྣུམ་རླངས་ཚུ་གཙོ་བོ་ ཀུའེ་ཊི་ན་གོ་དང་ གུ་ཝ་ཊི་མ་ལ་ཁྲོམ་ལས་ ནང་འདྲེན་འབད་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། དེ་ལས་ ཀཱ་ཕི་དང་ ཨ་ལཱན་ཅི་ལས་ལྷག་སྟེ་ ཀོ་བཱན་གྱིས་ གེ་ཟ་དང་ ཚོད་བསྲེ་ དངུལ་གྱི་རྒྱན་ཆ་ ལག་བཟོ་དང་ཤིང་ཆས་ཚུ་ རྒྱལ་ཡོངས་ཚོང་ཁང་ཚུ་ནང་ ཕྱིར་ཚོང་འབདཝ་མ་ཚད་ མེག་སི་ཀོ་ལུ་ ནོར་གསོན་པོ་ཚུ་ཡང་ ཕྱིར་ཚོང་འཐབ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། ཁྲོམ་སྡེ་འདི་གི་ཐབས་བྱུས་ཅན་གྱི་ས་གནས་དང་ སྐྱེལ་འདྲེན་གྱི་མཐུད་ལམ་ཚུ་གིས་ ཚོང་འབྲེལ་གྱི་ལཱ་འདི་ཚུ་ལུ་ ཕན་ཐོགས་བྱུང་སྟེ་ ལུང་ཕྱོགས་འདི་ནང་ ཚོང་འབྲེལ་གྱི་མཐུན་འབྲེལ་གྱི་འགན་ཁུར་འདི་ བརྟན་ཏོག་ཏོ་བཟོཝ་ཨིན་མས། ཀོ་བཱན་གྱིས་ ལུང་ཕྱོགས་ཀྱི་ལམ་སྲོལ་གྱི་སྲོལ་ཁྱུན་ཚུ་ གསལ་སྟོན་འབད་མི་གོ་ལ་དང་ ཤིང་གི་ལཱ་ དེ་ལས་ དངུལ་གྱི་ལག་བཟོ་ཚུ་ བཟོ་སྐྲུན་འབད་མི་ ལག་བཟོའི་ལས་སྡེ་ཅིག་ལུ་ བསྟོད་པ་རྐྱབ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། ཐོན་སྐྱེད་འདི་ཚུ་གིས་ ས་གནས་ཀྱི་ཚོང་ཁྲོམ་ཚུ་ལུ་ ཞབས་ཏོག་བྱིན་དོ་ཡོདཔ་མ་ཚད་ ལྟ་བཤལཔ་དང་ བསྡུ་གསོག་འབད་མི་ཚུ་ཡང་ འོང་བཅུག་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་མས། ད་རུང་ བཟའ་འཐུང་གི་མར་ཁུ་ཐོན་སྐྱེད་ཀྱི་དོན་ལུ་ ཨཕ་རི་ཀའི་ ཐང་ཆུ་འཛུགས་སྐྱོང་འབད་ནི་འདི་ ནང་འཁོད་ཀྱི་དགོས་མཁོ་དང་ ཕྱིར་ཚོང་གི་གོ་སྐབས་གཉིས་ཆ་ར་ གྲུབ་ཚུགས་པའི་ དམིགས་གཏད་བསྐྱེད་དེ་ ཡར་འཕར་འགྱོ་བའི་བསྒང་ཡོད་མི་ བཟོ་གྲྭ་ཅིག་སྦེ་ ཐོན་ཏེ་ཡོདཔ་ཨིན། (ཝི་ཀི་པི་ཌི་ཡ། ༢༠༢༥) ཟེར་བཀོད་ནུག།

ཀོ་བཱན་གྱིས་ དཔལ་འབྱོར་འདི་ མི་རློབས་ཡར་སེང་དང་ ཁྲོམ་ཚོགས་གོང་འཕེལ་གྱི་དབང་གིས་ ཡར་འཕར་འགྱོ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། དེ་འབདཝ་ད་ གདོང་ལེན་ཚུ་ ད་ལྟོ་ཡང་འབྱུང་བཞིན་དུ་ཡོདཔ་ཨིན། ཁྲོམ་སྡེ་འདི་ མ་རྩ་བཙུགས་པའི་སྐབས་ དཔལ་འབྱོར་གྱི་ལས་སྣ་ཚུ་ལུ་རྒྱབ་སྐྱོར་འབད་ནི་དང་ མ་རྩ་བཙུགས་ནིའི་དོན་ལུ་ གོང་འཕེལ་གྱི་ལཱ་ཚུ་ ཧེང་སྐལ་ར་འབད་དགོ་པའི་ཁར་ སོ་ནམ་པ་ཆུང་ཀུ་ཚུ་གིས་ འཕྲལ་འཕྲལ་ར་ ཁྲོམ་ཁར་འཛུལ་སྤྱོད་འབད་ནི་ལུ་ དཀའ་ངལ་བྱུང་དོ་ཡོདཔ་ལས་ འོང་འབབ་ཀྱི་འོས་འབབ་འདི་ ཚད་འཛིན་འབད་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་མས། དེ་མ་ཚད་ མཐའ་འཁོར་གནས་སྟངས་དང་འབྲེལ་བའི་ཚ་གྱང་ཡང་ ནགས་ཚལ་མེདཔ་བཏང་མི་དང་ ས་ཆ་ཉམས་རྒུད་འགྱོ་མི་འདི་གིས་ ཡུན་བརྟན་གྱི་སོ་ནམ་གྱི་ལཱ་ཚུ་ལུ་ ཉེན་ཁ་ཡོདཔ་ཨིན་མས། འདི་བཟུམ་གྱི་གདོང་ལེན་ཚུ་བསལ་ནི་འདི་ ཀོ་བཱན་ལུ་ ཡུན་རིང་གི་དཔལ་འབྱོར་གྱི་ལྕོགས་གྲུབ་དང་ བཅའ་མར་གཏོགས་ཚུགས་པའི་ གོང་འཕེལ་གྱི་དོན་ལུ་ ཁག་ཆེ་ཤོས་ཅིག་ཨིན། 

ཀོ་བཱན་འདི་ གུ་ཝ་ཊི་མ་ལ་གི་ལམ་སྲོལ་ཕྱུགཔོ་དང་ བྱུང་རབས་མགུ་རྙོག་དྲགས་ཡོད་མི་ལུ་ བདེན་ཁུངས་ཅིག་སྦེ་ལུས་ཏེ་ཡོདཔ་ཨིན། མི་རློབས་མ་འདྲཝ་དང་ ལམ་སྲོལ་སྣ་ཚོགས་ དེ་ལས་ དཔལ་འབྱོར་གྱི་ལས་སྣ་ཚུ་གིས་ རྒྱལ་ཁབ་ནང་འཁོད་ལུ་ ཁག་ཆེཝ་སྦེ་བཟོཝ་ཨིན། ཀོ་བཱན་གྱི་དཔལ་འབྱོར་འདི་ སྔར་སྲོལ་གྱི་སོ་ནམ་དང་ ཡར་རྒྱས་འགྱོ་བའི་ཚོང་འབྲེལ་ དེ་ལས་ ལག་བཟོའི་རིགས་ཚུ་ སླ་བསྲེ་རྐྱབ་སྟེ་ཡོདཔ་ཨིན། གདོང་ལེན་ལ་ལུ་ཅིག་ཡོད་རུང་ གོང་འཕེལ་གྱི་ལཱ་འབད་བའི་བསྒང་ཡོད་མི་དང་ གུ་ཝ་ཊི་མ་ལ་གི་ས་ཁ་མཐོ་ས་ནང་ལུ་ ཐབས་བྱུས་ཀྱི་གནས་རིམ་འདི་གིས་ ཀོ་བཱན་ཁྲོམ་སྡེ་འདི་ རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་གྱི་གནས་སྟངས་ནང་ལུ་ ཁག་ཆེ་བའི་ཕན་ཐོགས་བྱུང་མི་ཅིག་སྦེ་བཞག་སྟེ་ཡོདཔ་ཨིན། ཁྲོམ་སྡེའི་གདོང་ལེན་ཚུ་སེལ་ཐབས་ལུ་ ཡུན་བརྟན་གོང་འཕེལ་དང་ མི་སྡེ་འདྲ་མཉམ་གྱི་དོན་ལུ་ གཞུང་དང་ཞི་བའི་མི་སྡེ་ དེ་ལས་ རྒྱལ་སྤྱིའི་མཉམ་འབྲེལ་པ་ཚུ་གིས་ མཉམ་འབྲེལ་གྱི་ཐོག་ལས་ བརྩོན་ཤུགས་བསྐྱེད་དགོཔ་འདུག།  

'''རྒྱབ་རྟེན་དཔེ་དེབ།'''</text>
      <sha1>fpizjaxig2bu5d7y3o50affio5s2sgb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>39574</id>
      <parentid>39573</parentid>
      <timestamp>2026-04-08T05:03:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kinleyg</username>
        <id>12459</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>39574</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25809" sha1="3s7znjc02rf3lj2apeeuewcxx3k57zo" xml:space="preserve">[[File:Performance of Mayan Deer Dance in Coban, Guatemala.webm|thumb|342x342px|ཀོ་བཱན་ཁྲོམ་ཚོགས་ཀྱི་འཆམ།]]
༉ ཀོ་བཱན་འདི་ གུ་ཝ་ཊི་མ་ལ་གི་བྱང་ཕྱོགས་དབུས་ཕྱོགས་ལུ་ཆགས་ཏེ་ཡོད་མི་ གལ་གནད་ཅན་གྱི་ཁྲོམ་ཚོགས་ཅིག་ཨིནམ་དང་ འདི་གིས་ ཨཱལ་ཊ་ཝེ་ར་པ་ཟི་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ལྟེ་བ་ཅིག་ཨིན། ཀོ་བཱན་འདི་ ས་ཁ་མཐོ་ས་གི་ས་ཁོངས་ནང་ལུ་ཆགས་ཏེ་ཡོད་པའི་ཁར་ ལམ་སྲོལ་གྱི་སྲོལ་རྒྱུན་ཕྱུགཔོ་དང་ མི་རློབས་མ་འདྲཝ་ དེ་ལས་ རང་བཞིན་གྱི་ས་ཆའི་གནས་སྟངས་ཚུ་ལུ་བརྟེན་ཏེ་ ཡོངས་གྲགས་ཡོདཔ་ཨིན། ཁྲོམ་འདི་ རྒྱལ་རབས་ཀྱི་གལ་གནད་དང་ དེང་སང་གི་གོང་འཕེལ་ཚུ་ སླ་བསྲེ་རྐྱབ་སྟེ་ ཁག་ཆེ་བའི་ཁྲོམ་ཚོགས་ལྟེ་བ་ཅིག་ལུ་གྱུར་ཡོདཔ་ཨིན། 
[[File:Cobán, Guatemala.jpg|thumb|343x343px|ཀོ་བཱན་ས་ཆ་གི་མཐོང་སྣང་།]]
ཀོ་བཱན་གྱི་ ཁྲོམ་སྡེ་མི་འབོར་ (༢༠༡༩-༢༠༢༥) གིས་ ས་ཁོངས་ཧ་ལམ་ཀི་ལོ་མི་ཊར་གྲུ་བཞིམ་ ༢,༢༦༧ དེ་ཅིག་ ཁྱབ་སྟེ་ཡོདཔ་ཨིན། སྤྱི་ལོ་ ༢༠༢༣ ལུ་ ཁྲོམ་སྡེའི་མི་རློབས་འདི་ ༢༧༦,༩༧༣ ལྷོད་ཡོདཔ་ལས་ འདས་པའི་ལོ་ངོ་བཅུ་ཕྲག་ཚུ་ནང་ ཡར་འཕར་སྦོམ་སྦེ་ར་བྱུང་ཡོདཔ་སྦེ་ཨིན་མས། མི་འབོར་ཞིབ་རྩིས་ཀྱི་བགོ་བཀྲམ་འདི་ ཧ་ལམ་འདྲ་མཉམ་སྦེ་ཡོདཔ་དང་ ཕོ་སྐྱེས་བརྒྱ་ཆ་ ༥༠.༢ དང་ ཨམ་སྲུ་བརྒྱ་ཆ་ ༤༩.༨ ཡོདཔ་ཨིན་མས། ལོ་ཚད་བར་མ་འདི་ ལོ་ ༡༨.༦ ཨིནམ་ལས་ མི་རློབས་ན་གཞོན་ཅིག་ཨིན་པའི་རྟགས་སྟོནམ་ཨིན་ཟེར་བཀོད་དེ་འདུག། ཀོ་བཱན་གྱི་མི་རློབས་འདི་ མང་ཤོས་ཅིག་ར་ ས་གནས་ཀྱི་མི་ཚུ་ཨིནམ་དང་ ཅེག་ཅི་མ་ཡ་འདི་ ཡོངས་གྲགས་ཅན་གྱི་སྡེ་ཚན་ཅིག་ཨིན་མས། ཁྲོམ་ཚོགས་འདི་གི་ལམ་སྲོལ་འདི་ ས་གནས་ཀྱི་ལམ་སྲོལ་དང་ ལ་ཌི་ནོ་ (ཡུ་རོབ་དང་ས་གནས་ཀྱི་རིགས་བརྒྱུད་སླ་) གི་ཤན་ཞུགས་ལུ་བརྟེན་ཕྱུགཔོ་འགྱོ་ནུག། འདི་བཟུམ་གྱི་སྣ་མང་འདི་ ཁྲོམ་གྱི་སྐད་ཡིག་དང་ལམ་སྲོལ་ དེ་ལས་ མི་སྡེའི་སྤྱོད་ལམ་ཚུ་ནང་ལས་ མངོན་གསལ་ཅན་སྦེ་མཐོངམ་ཨིན།

སྤྱི་ལོ་ ༡༥༣༨ དེ་ཅིག་ཁར་ སྔོན་ལུགས་མ་ཡ་གི་གྱང་ཁོག་ཚུ་གི་ཉེ་འདབས་ལུ་གཞི་བཙུགས་འབད་མི་ ཀོ་བཱན་འདི་ ས་གནས་ཀྱི་འགོ་དཔོན་ ཀོ་བཱཝ་གི་མིང་ལས་རྟ་དྲང་སྟེ་བཏགས་ནུག། ཁྲོམ་འདི་ བྱང་ཕྱོགས་གུ་ཝ་ཊི་མ་ལ་ལུ་ ཁྲོམ་ཚོགས་ལྟེ་བ་གཙོ་བོ་ཅིག་སྦེ་ གོང་འཕེལ་འགྱོ་ནུག། དུས་རབས་ ༡༩ པའི་མཇུག་བསྡུ་ཁམས་ཅིག་ཁར་ ཇར་མ་ནི་གི་གཞི་ཆགས་མི་ཚུ་གིས་ གལ་གནད་ཅན་གྱི་གནས་སྟངས་གཞི་བཙུགས་འབད་དེ་ ཀཱ་ཕི་འཛུགས་སྐྱོང་འབད་དེ་ ལུང་ཕྱོགས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་དང་ལམ་སྲོལ་ལུ་ ཤན་ཞུགས་འབད་ནུག། ཀོ་བཱན་འདི་ ཆ་མ་རི་རྒྱུད་ཀྱི་མཚོ་ཁ་ལས་ མཐོ་ཚད་མི་ཊར་ ༡༣༢༠ དེ་ཅིག་ཁར་ཆགས་ཡོདཔ་ལས་  མཐོ་ཚད་མཐོ་བའི་གནམ་གཤིས་འདི་ ཚ་དྲོད་ཆེ་བའི་ས་ཁོངས་ནང་ལུ་ མཐོང་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། ཁྲོམ་འདི་ནང་ ཆརཔ་ཤུགས་སྦེ་རྐྱབ་སྟེ་ ལོ་བསྟར་ཆ་སྙོམས་ ཆརཔ་ ༣༠༥༢ མི་ལི་མི་ཊར་ (ཨིན་ཅི་༡༢༠.༢) རྐྱབ་དོ་ཡོདཔ་དང་ ལོ་གཅིག་གི་ནང་ དྲོད་ཚད་འདི་ སྤྱིར་བཏང་ལུ་ ༡༢°C ལས་ ༢༨°C ཚུན་ (༥༤°F ལས་ ༨༣°F) ཚུན་འོངམ་ཨིན། (གནམ་གཤིས་གནས་སྡུད། ༢༠༢༥ ) ཟེར་བཀོད་ནུག། ཀོ་བཱན་ལུ་འོང་ནི་གི་དུས་ཚོད་ལེགས་ཤོམ་འདི་ སྤྱི་ཟླ་ ༡༡ པའི་མཇུག་ལས་ སྤྱི་ཟླ་ ༤ པའི་མཇུག་ཚུན་ཚོད་ སྐམ་པའི་དུས་ཚོད་ཨིནམ་ལས་ དུས་ཚོད་འདི་ནང་ གནམ་གཤིས་འདི་ ཉིམ་ཡང་རན་ཏོག་ཏོ་དང་ ཆརཔ་ཉུང་སུ་ཅིག་ལས་བརྒལ་མེདཔ་དང་ ཁྲོམ་གྱི་མཐོང་སྣང་ཚུ་ལྟ་བསྐོར་འབད་ནི་དང་ ལམ་སྲོལ་གྱི་ལས་རིམ་ཚུ་ནང་ བཅའ་མར་གཏོགས་ནི་ལུ་ ལེགས་ཤོམ་ཡོདཔ་ཨིན་ཟེར་བཀོད་དེ་འདུག།&lt;ref&gt;Weather Spark. (2025). ''Climate and Average Weather Year Round in Coban, Guatemala.'' Published by: Weather Spark. Retrieved from: &lt;nowiki&gt;https://weatherspark.com/y/11722/Average-Weather-in-Cob%C3%A1n-Guatemala-&lt;/nowiki&gt; Year-Round&lt;/ref&gt;

ཀོ་བཱན་གྱིས་ ཨཱལ་ཊ་ཝེ་ར་པ་ཟི་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ཁྲོམ་སྡེ་ལྟེ་བ་ཅིག་སྦེ་ལཱ་འབད་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། ཁྲོམ་སྡེ་འདི་ ས་ཁོངས་དང་ མི་སྡེ་མ་འདྲཝ་ཚུ་ནང་ དབྱེ་བ་ཕྱེས་ཏེ་ཡོདཔ་དང་ ས་ཁོངས་རེ་རེ་ལུ་ ཁྱད་ཆོས་མ་འདྲཝ་དང་ ས་གནས་གཞུང་གི་གཞི་བཀོད་ཚུ་ཡོདཔ་ཨིན། སྡེ་ཚན་འདི་ཚུ་གིས་ བདག་སྐྱོང་འཛིན་སྐྱོང་དང་ མི་མང་ཞབས་ཏོག་ཚུ་བྱིན་ནི་ལུ་ ཕན་ཐོགས་བྱུང་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་མས། ཨཱལ་ཊ་ཝེ་ར་པ་ཟི་གི་རྒྱལ་ས་ལྟེ་བ་ཅིག་འབདཝ་ལས་ ཀོ་བཱན་གྱིས་ ལུང་ཕྱོགས་གཞུང་སྐྱོང་ནང་ འགན་ཁུར་གཙོ་བོ་འབག་དོ་ཡོདཔ་དང་ ཁྲོམ་སྡེ་གཞུང་གིས་ གཞི་རྟེན་མཐུན་རྐྱེན་གོང་འཕེལ་དང་ མི་མང་ཞབས་ཏོག་ དེ་ལས་ མི་སྡེའི་མཐའ་དོན་ལས་རིམ་ཚུ་བརྩིས་ཏེ་ ས་གནས་ཀྱི་བདག་སྐྱོང་ཚུ་ འགན་ཁུར་འབག་དགོཔ་ཨིན་པས། ལུང་ཕྱོགས་འདི་ནང་ལུ་ སྲིད་དོན་གྱི་གནས་སྟངས་འདི་ རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་སྲིད་བྱུས་དང་ ས་གནས་ཀྱི་མི་ཁུངས་འགོ་ཁྲིདཔ་གཉིས་ཆ་ར་གིས་ ཤན་ཞུགས་འབདཝ་ཨིན་མས། 

གུ་ཝ་ཊི་མ་ལ་གི་གཞུང་འབྲེལ་སྐད་ཡིག་ཨིསི་པེ་ནིཤ་སྐད་ཡིག་འདི་ ཀོ་བཱན་ལུ་ ཁྱབ་ཆེཝ་སྦེ་སླབ་ཨིན། ཨིན་རུང་ ཁེག་ཆི་སྐད་ཡིག་འདི་ དམིགས་བསལ་གྱིས་ ས་གནས་ཀྱི་མི་རློབས་ཚུ་གི་ནང་འཁོད་ལུ་ ཁག་ཆེ་ཤོས་ཅིག་ཨིན་མས། སྐད་ཡིག་གཉིས་ལྡན་འདི་ ཡོངས་གྲགས་ཅན་ཅིག་ཨིནམ་ལས་ དེ་ཁར་སྡོད་མི་མང་ཤོས་ཅིག་གིས་ ཨིསི་པེ་ནིཤ་དང་ ཁེག་ཆི་གཉིས་ཆ་ར་ ལེགས་ཤོམ་སྦེ་ར་ཤེས་ཚུགས་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་མས། ཀོ་བཱན་གྱི་ལམ་སྲོལ་འདི་ ས་གནས་ཀྱི་མི་དང་ དབང་འོག་བཙུགས་མི་ཚུ་གི་ཤན་ཞུགས་སླ་བསྲེ་རྐྱབ་མི་ཅིག་ཨིན་མས། ར་བིན་ཨ་ཇའུ་བཟུམ་གྱི་ རང་ལུགས་དུས་སྟོན་ཚུ་གིས་ ས་གནས་ཀྱི་སྲོལ་ཁྱུན་ཚུ་ བརྩི་སྲུང་འབདཝ་མ་ཚད་ སྙན་ཆ་དང་ཞབས་ཁྲ་ དེ་ལས་ མཛད་སྒོ་ཚུ་ཡང་ འབྲེལ་གཏོགས་འབདཝ་ཨིན་མས། ཐགས་འཐག་ནི་དང་ རྫ་ཆས་ཚུ་རྩིས་ཏེ་ ལག་བཟོ་ཚུ་ ས་གནས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་དང་ ལམ་སྲོལ་གྱི་བརྡ་སྟོན་ནང་ གལ་ཆེ་ཤོས་ཅིག་ཨིན་པས། 

རྐང་རྩེད་འདི་ ཀོ་བཱན་ལུ་ ཡོངས་གྲགས་ཅན་གྱི་རྩེད་རིགས་ཅིག་ཨིནམ་དང་ ས་གནས་ཀྱི་སྡེ་ཚན་ཚུ་གིས་ རྒྱལ་ཡོངས་རྩེད་འགྲན་ནང་ བཅའ་མར་གཏོགས་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། ཁྲོམ་སྡེ་འདི་ནང་ རྩེད་རིགས་ཀྱི་ལས་རིམ་དང་ འགྲན་བསྡུར་མ་འདྲཝ་ཚུ་ཡང་ འགོ་འདྲེན་འཐབ་སྟེ་ མི་སྡེ་འབྲེལ་གཏོགས་དང་ ན་གཞོན་ཚུ་གིས་ རྩེད་རིགས་ནང་ བཅའ་མར་གཏོགས་བཅུག་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་མས། ཀོ་བཱན་གྱིས་བཟའ་འཐུང་འདི་གིས་ ལམ་སྲོལ་མ་འདྲཝ་ཚུ་ གསལ་སྟོན་འབདཝ་ཨིནམ་དང་ འདི་ནང་ལུ་ ཨིས་པེ་ནིཤི་གི་ཤན་ཞུགས་ཡོད་པའི་ གླ་ཆ་དང་གཅིག་ཁར་ རང་ལུགས་ཀྱི་ མ་ཡན་གྱི་ཟ་འཐུང་ཚུ་ཡང་ཡོདཔ་ཨིན། ཟས་རིགས་གཙོ་བོ་ཚུ་ཡང་ གེ་ཟ་དང་ སྲནམ་ཅུམ་ དེ་ལས་ ཚལ་ལུ་ཚུ་ཨིན། ས་གནས་ཀྱི་དམིགས་བསལ་གྱི་ཟས་རིགས་ཚུ་ནང་ འཕྲལ་འཕྲལ་ར་ ལུང་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱུ་ཆ་དང་ བཞེས་སྒོ་འབད་ཐངས་ཚུ་ མི་རབས་ལས་མི་རབས་ཚུན་ཚོད་བཙུགསཔ་ཨིན་མས། &lt;ref&gt;Wikipedia. (2025). ''Coban.'' Published by: Creative Commons. Retrieved from:             &lt;nowiki&gt;https://en.wikipedia.org/wiki/Cob%C3%A1n&lt;/nowiki&gt;&lt;/ref&gt; 

ཀོ་བཱན་གྱི་དཔལ་འབྱོར་འདི་ ངོ་མ་ར་ སོ་ནམ་ལུ་གཞི་བཞག་སྟེ་ཨིནམ་དང་ འདི་ནང་ ཀཱ་ཕི་དང་ཨ་ལཱན་ཅི་ཐོན་སྐྱེད་འདི་གིས་ གལ་ཅན་གྱི་ཕན་ཐོགས་བྱུང་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། དབུས་ཨ་མི་རི་ཀའི་ས་ཡོམ། (༢༠༢༥) གིས་ ཀཱ་ཕི་འདི་ དུས་རབས་ ༡༩ པའི་མཇུག་བསྡུ་ཁམས་ཅིག་ཁར་ ཇར་མ་ནི་གི་གཞི་ཆགས་མི་ཚུ་གིས་ འགོ་བཙུགས་ཡོདཔ་ལས་ ཀཱ་ཕི་འཛུགས་སྐྱོང་འདི་ དཔལ་འབྱོར་གྱི་ གལ་གནད་ཅན་གྱི་ཐོན་ཁུངས་ཅིག་ལུ་གྱུར་ཡོདཔ་ཨིན། ལུང་ཕྱོགས་འདི་ནང་ སྤུས་ཚད་ཅན་གྱི་ཀཱ་ཕིའི་སོན་ཚུ་ འཛམ་གླིང་ནང་ ཕྱིར་ཚོང་འཐབ་དོ་ཡོདཔ་ལས་ ས་གནས་ཀྱི་ལཱ་གཡོག་དང་ འོང་འབབ་ལུ་ ཕན་ཐོགས་སྦོམ་སྦེ་ར་ འབྱུང་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་ཟེར་བཀོད་ནུག། དེ་ལས་ ཝི་ཀི་པི་ཌི་ཡ་ (༢༠༢༥) གིས་ གུ་ཝ་ཊི་མ་ལ་རྒྱལ་ཁབ་འདི་ འཛམ་གླིང་ནང་ ཨ་ལཱན་ཅི་ཐོན་སྐྱེད་དང་ ཕྱིར་ཚོང་འཐབ་མི་ གཙོ་བོ་ཅིག་ཨིནམ་དང་ ཀོ་བཱན་དང་ མཐའ་འཁོར་གྱི་ས་གནས་ ཧུའེ་ཧུའེ་ཏེན་གོ་དང་ ཀུའི་ཆི་ཚུ་འཛུགས་སྐྱོང་འབད་སའི་ ལྟེ་བ་ཅིག་ཨིན་པས། སྤྱི་ལོ་ ༢༠༡༧ ལུ་ ཨ་ལཱན་ཅི་ཕྱིར་ཚོང་འདི་ ཧ་ལམ་ ཡུ་ཨེས་དྲོ་ལར་ས་ཡ་ ༣༦༧ དེ་ཅིག་ལུ་ལྷོད་ཡོདཔ་དང་ དེ་ནང་ སོ་ནམ་པ་ཆུང་བ་ ༣༠༠,༠༠༠ ལྷགཔ་ཅིག་འབྲེལ་གཏོགས་འབད་ཡོདཔ་ཨིན་ཟེར་བཀོད་ནུག། དེ་མ་ཚད་ སོ་ནམ་གྱི་ལཱ་གཞན་ཚུ་ཡང་ བྱ་གསོ་སྐྱོང་དང་ གེ་ཟ་དང་ ཚོད་བསྲེ་གི་ལཱ་ཚུ་ གཙོ་བོ་ར་ ནང་འཁོད་བཟའ་སྤྱོད་འབད་ནིའི་དོན་ལུ་ཨིན་པས།&lt;ref&gt;Earthquakes in Central America. (2025). ''Economic Activity.'' Published by: Satcaweb.org. Retrieved from &lt;nowiki&gt;https://www.satcaweb.org/coban/&lt;/nowiki&gt;&lt;/ref&gt;

ཀོ་བཱན་གྱིས་ ཨཱལ་ཊ་ཝེ་ར་པ་ཟི་ལུ་ ཚོང་འབྲེལ་གྱི་ལྟེ་བ་ཅིག་སྦེ་ལཱ་འབདཝ་ཨིན། འདི་ཡང་ ཁྲོམ་སྡེ་གིས་ ཅ་ཆས་མ་འདྲཝ་ ཚོང་ཆས་དང་ གོ་ལ་ སྨན་རིགས་ རྒྱན་ཆ་ དེ་ལས་ སྣུམ་རླངས་ཚུ་གཙོ་བོ་ ཀུའེ་ཊི་ན་གོ་དང་ གུ་ཝ་ཊི་མ་ལ་ཁྲོམ་ལས་ ནང་འདྲེན་འབད་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། དེ་ལས་ ཀཱ་ཕི་དང་ ཨ་ལཱན་ཅི་ལས་ལྷག་སྟེ་ ཀོ་བཱན་གྱིས་ གེ་ཟ་དང་ ཚོད་བསྲེ་ དངུལ་གྱི་རྒྱན་ཆ་ ལག་བཟོ་དང་ཤིང་ཆས་ཚུ་ རྒྱལ་ཡོངས་ཚོང་ཁང་ཚུ་ནང་ ཕྱིར་ཚོང་འབདཝ་མ་ཚད་ མེག་སི་ཀོ་ལུ་ ནོར་གསོན་པོ་ཚུ་ཡང་ ཕྱིར་ཚོང་འཐབ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། ཁྲོམ་སྡེ་འདི་གི་ཐབས་བྱུས་ཅན་གྱི་ས་གནས་དང་ སྐྱེལ་འདྲེན་གྱི་མཐུད་ལམ་ཚུ་གིས་ ཚོང་འབྲེལ་གྱི་ལཱ་འདི་ཚུ་ལུ་ ཕན་ཐོགས་བྱུང་སྟེ་ ལུང་ཕྱོགས་འདི་ནང་ ཚོང་འབྲེལ་གྱི་མཐུན་འབྲེལ་གྱི་འགན་ཁུར་འདི་ བརྟན་ཏོག་ཏོ་བཟོཝ་ཨིན་མས། ཀོ་བཱན་གྱིས་ ལུང་ཕྱོགས་ཀྱི་ལམ་སྲོལ་གྱི་སྲོལ་ཁྱུན་ཚུ་ གསལ་སྟོན་འབད་མི་གོ་ལ་དང་ ཤིང་གི་ལཱ་ དེ་ལས་ དངུལ་གྱི་ལག་བཟོ་ཚུ་ བཟོ་སྐྲུན་འབད་མི་ ལག་བཟོའི་ལས་སྡེ་ཅིག་ལུ་ བསྟོད་པ་རྐྱབ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། ཐོན་སྐྱེད་འདི་ཚུ་གིས་ ས་གནས་ཀྱི་ཚོང་ཁྲོམ་ཚུ་ལུ་ ཞབས་ཏོག་བྱིན་དོ་ཡོདཔ་མ་ཚད་ ལྟ་བཤལཔ་དང་ བསྡུ་གསོག་འབད་མི་ཚུ་ཡང་ འོང་བཅུག་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་མས། ད་རུང་ བཟའ་འཐུང་གི་མར་ཁུ་ཐོན་སྐྱེད་ཀྱི་དོན་ལུ་ ཨཕ་རི་ཀའི་ ཐང་ཆུ་འཛུགས་སྐྱོང་འབད་ནི་འདི་ ནང་འཁོད་ཀྱི་དགོས་མཁོ་དང་ ཕྱིར་ཚོང་གི་གོ་སྐབས་གཉིས་ཆ་ར་ གྲུབ་ཚུགས་པའི་ དམིགས་གཏད་བསྐྱེད་དེ་ ཡར་འཕར་འགྱོ་བའི་བསྒང་ཡོད་མི་ བཟོ་གྲྭ་ཅིག་སྦེ་ ཐོན་ཏེ་ཡོདཔ་ཨིན། (ཝི་ཀི་པི་ཌི་ཡ། ༢༠༢༥) ཟེར་བཀོད་ནུག།

ཀོ་བཱན་གྱིས་ དཔལ་འབྱོར་འདི་ མི་རློབས་ཡར་སེང་དང་ ཁྲོམ་ཚོགས་གོང་འཕེལ་གྱི་དབང་གིས་ ཡར་འཕར་འགྱོ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། དེ་འབདཝ་ད་ གདོང་ལེན་ཚུ་ ད་ལྟོ་ཡང་འབྱུང་བཞིན་དུ་ཡོདཔ་ཨིན། ཁྲོམ་སྡེ་འདི་ མ་རྩ་བཙུགས་པའི་སྐབས་ དཔལ་འབྱོར་གྱི་ལས་སྣ་ཚུ་ལུ་རྒྱབ་སྐྱོར་འབད་ནི་དང་ མ་རྩ་བཙུགས་ནིའི་དོན་ལུ་ གོང་འཕེལ་གྱི་ལཱ་ཚུ་ ཧེང་སྐལ་ར་འབད་དགོ་པའི་ཁར་ སོ་ནམ་པ་ཆུང་ཀུ་ཚུ་གིས་ འཕྲལ་འཕྲལ་ར་ ཁྲོམ་ཁར་འཛུལ་སྤྱོད་འབད་ནི་ལུ་ དཀའ་ངལ་བྱུང་དོ་ཡོདཔ་ལས་ འོང་འབབ་ཀྱི་འོས་འབབ་འདི་ ཚད་འཛིན་འབད་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་མས། དེ་མ་ཚད་ མཐའ་འཁོར་གནས་སྟངས་དང་འབྲེལ་བའི་ཚ་གྱང་ཡང་ ནགས་ཚལ་མེདཔ་བཏང་མི་དང་ ས་ཆ་ཉམས་རྒུད་འགྱོ་མི་འདི་གིས་ ཡུན་བརྟན་གྱི་སོ་ནམ་གྱི་ལཱ་ཚུ་ལུ་ ཉེན་ཁ་ཡོདཔ་ཨིན་མས། འདི་བཟུམ་གྱི་གདོང་ལེན་ཚུ་བསལ་ནི་འདི་ ཀོ་བཱན་ལུ་ ཡུན་རིང་གི་དཔལ་འབྱོར་གྱི་ལྕོགས་གྲུབ་དང་ བཅའ་མར་གཏོགས་ཚུགས་པའི་ གོང་འཕེལ་གྱི་དོན་ལུ་ ཁག་ཆེ་ཤོས་ཅིག་ཨིན། 

ཀོ་བཱན་འདི་ གུ་ཝ་ཊི་མ་ལ་གི་ལམ་སྲོལ་ཕྱུགཔོ་དང་ བྱུང་རབས་མགུ་རྙོག་དྲགས་ཡོད་མི་ལུ་ བདེན་ཁུངས་ཅིག་སྦེ་ལུས་ཏེ་ཡོདཔ་ཨིན། མི་རློབས་མ་འདྲཝ་དང་ ལམ་སྲོལ་སྣ་ཚོགས་ དེ་ལས་ དཔལ་འབྱོར་གྱི་ལས་སྣ་ཚུ་གིས་ རྒྱལ་ཁབ་ནང་འཁོད་ལུ་ ཁག་ཆེཝ་སྦེ་བཟོཝ་ཨིན། ཀོ་བཱན་གྱི་དཔལ་འབྱོར་འདི་ སྔར་སྲོལ་གྱི་སོ་ནམ་དང་ ཡར་རྒྱས་འགྱོ་བའི་ཚོང་འབྲེལ་ དེ་ལས་ ལག་བཟོའི་རིགས་ཚུ་ སླ་བསྲེ་རྐྱབ་སྟེ་ཡོདཔ་ཨིན། གདོང་ལེན་ལ་ལུ་ཅིག་ཡོད་རུང་ གོང་འཕེལ་གྱི་ལཱ་འབད་བའི་བསྒང་ཡོད་མི་དང་ གུ་ཝ་ཊི་མ་ལ་གི་ས་ཁ་མཐོ་ས་ནང་ལུ་ ཐབས་བྱུས་ཀྱི་གནས་རིམ་འདི་གིས་ ཀོ་བཱན་ཁྲོམ་སྡེ་འདི་ རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་གྱི་གནས་སྟངས་ནང་ལུ་ ཁག་ཆེ་བའི་ཕན་ཐོགས་བྱུང་མི་ཅིག་སྦེ་བཞག་སྟེ་ཡོདཔ་ཨིན། ཁྲོམ་སྡེའི་གདོང་ལེན་ཚུ་སེལ་ཐབས་ལུ་ ཡུན་བརྟན་གོང་འཕེལ་དང་ མི་སྡེ་འདྲ་མཉམ་གྱི་དོན་ལུ་ གཞུང་དང་ཞི་བའི་མི་སྡེ་ དེ་ལས་ རྒྱལ་སྤྱིའི་མཉམ་འབྲེལ་པ་ཚུ་གིས་ མཉམ་འབྲེལ་གྱི་ཐོག་ལས་ བརྩོན་ཤུགས་བསྐྱེད་དགོཔ་འདུག།  

༼རྩོམ་ཡིག་འདི་སྲོལ་འཛིན་དང་རྫོང་ཁ་གོང་འཕེལ་ལས་ཁུངས་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ཞིབ་འཚོལ་དང་ལས་རིམ་སྡེ་ཚན་གྱི་ཞལ་འདེབས།༽  

'''རྒྱབ་རྟེན་དཔེ་དེབ།'''</text>
      <sha1>3s7znjc02rf3lj2apeeuewcxx3k57zo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ཀྲོའུསི་ཌེས་བུ་ཀེཊ། Croix-des-Bouquets</title>
    <ns>0</ns>
    <id>8976</id>
    <revision>
      <id>39575</id>
      <timestamp>2026-04-08T05:18:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kinleyg</username>
        <id>12459</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;[[File:Croix-des-Bouquets (arrondissement).png|thumb|289x289px|ས་ཁྲ།]] ༉ ཀྲོའུསི་ཌེས་བུ་ཀེཊ་འདི་ ཧེ་ཊི་ཡན་ཀིརི་ཨོལ་ནང་ལུ་ ཀཝ་ཌེ་བོའུ་ཀེ་ཟེར་སླབ་ཨིན། རྒྱལ་ས་ལྟེ་བ་ པོརཊ་ཨའུ་པྲིནསི་ ལས་ བྱང་ཤར་ཁ་ཐུག་ལུ་ ཀི་ལོ་...&quot;</comment>
      <origin>39575</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="29429" sha1="5fmde6ctzis8sy7vpne1h1bb0c9d11g" xml:space="preserve">[[File:Croix-des-Bouquets (arrondissement).png|thumb|289x289px|ས་ཁྲ།]]
༉ ཀྲོའུསི་ཌེས་བུ་ཀེཊ་འདི་ ཧེ་ཊི་ཡན་ཀིརི་ཨོལ་ནང་ལུ་ ཀཝ་ཌེ་བོའུ་ཀེ་ཟེར་སླབ་ཨིན། རྒྱལ་ས་ལྟེ་བ་ པོརཊ་ཨའུ་པྲིནསི་ ལས་ བྱང་ཤར་ཁ་ཐུག་ལུ་ ཀི་ལོ་མི་ཊར་ ༡༢.༩ དེ་ཅིག་གི་ས་ཁར་ཆགས་ཏེ་ཡོདཔ་ལས་ ཀྲོའུསི་ཌེས་བུ་ཀེཊ་རྫོང་ཁག་གི་བདག་སྐྱོང་ལྟེ་བ་ཅིག་སྦེ་ལཱ་འབདཝ་ཨིན། སྤྱི་ལོ་ ༡༧༤༩ ལུ་གཞི་བཙུགས་འབད་མིའི་མི་སྡེ་འདི་ ལམ་སྲོལ་དང་དཔལ་འབྱོར་གྱི་ལྟེ་བ་ཅིག་ལུ་འགྱུར་ཡོདཔ་དང་ འདི་ཡང་ ཧེ་ཊི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གཞུང་རྒོལ་གྱི་དུས་སྐབས་ལུ་ ལྕགས་རིགས་ཀྱི་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ལམ་སྲོལ་དང་ བྱུང་རབས་ཀྱི་གལ་གནད་ཅན་གྱི་ ཡོངས་གྲགས་ཅན་ཅིག་ལུ་འགྱུར་ཡོདཔ་ཨིན། 

ཀྲོའུསི་ཌེས་བུ་ཀེཊ་འདི་ ཅུལ་ཌེ་སེག་གི་ཐང་ཟེར་མི་ སོ་ནམ་གྱི་ལཱ་ཚུ་ རྒྱ་ཆེཝ་སྦེ་འབད་ཚུགས་པའི་ ས་ཞིང་བཟང་པོ་ཅིག་ཨིན་མི་ ཅུལ་ཌེ་སེག་གི་ཐང་ལུ་ཆགས་ཡོདཔ་ཨིན། མི་སྡེ་འདི་གིས་ ཁྲོམ་སྡེ་ལྟེ་བ་དང་ མཐའ་འཁོར་གྱི་གྲོང་གསེབ་སྡེ་ཚན་ཚུ་བརྩིས་ཏེ་ ས་ཁོངས་ལེ་ཤ་ཅིག་ར་ ཁྱབ་སྟེ་ཡོདཔ་ཨིན། པོརཊ་ཨའུ་པྲིནསི་དང་ ཉེ་འདབས་ལུ་ཡོདཔ་ལས་ ཁྲོམ་ཆེན་གྱི་ཆ་ཤས་གཙོ་བོ་ཅིག་ལུ་འགྱུར་ཏེ་ དཔལ་འབྱོར་དང་མི་སྡེའི་འབྲེལ་བ་ཚུ་ལུ་ ཕན་ཐོགས་བྱུང་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། (ཝི་ཀི་པི་ཌི་ཡ། ༢༠༢༥) གིས་བཀོད་ནུག། 

ལུང་ཕྱོགས་འདི་ནང་ ཚ་དྲོད་ཆེ་བའི་གནམ་གཤིས་དང་ རློན་གཤེར་དང་སྐམ་པའི་དུས་ཚོད་མ་འདྲཝ་ཚུ་ མཐོང་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། སྤྱིར་སྙོམས་དྲོད་ཚད་འདི་ སྤྱི་ཟླ་དང་པ་དང་ སྤྱི་ཟླ་གཉིས་པའི་ནང་ མཐོ་ཤོས་ ༧༠°F (༢༥°C དེ་ཅིག་) ལས་ སྤྱི་ཟླ་ ༧ པ་དང་ ༨ པའི་ནང་ ༨༠°F (༣༠°C དེ་ཅིག་) གི་བར་ན་ཡོདཔ་ཨིན། ཆརཔ་གི་དུས་ཚོད་འདི་ སྤྱིར་བཏང་ལུ་ སྤྱི་ཟླ་ ༤ པ་ལས་ སྤྱི་ཟླ་ ༡༠ པ་ཚུན་ཚོད་ རྐྱབ་དོ་ཡོདཔ་དང་ འདི་ཡང་ ས་ཆའི་གནས་སྟངས་དང་འཁྲིལ་ཏེ་ འགྱུར་བ་འགྱོཝ་ཨིན་མས། ཝི་ཀི་པི་ཌི་ཡ་ (༢༠༠༥) གིས་ སྤྱི་ལོ་ ༢༠༠༩ ལུ་ ཀྲོའུསི་ཌེས་བུ་ཀེཊ་ གི་མི་རློབས་འདི་ ཧ་ལམ་ ༢༨༤,༨༡༢ དེ་ཅིག་ཡོདཔ་སྦེ་ ཚོད་རྩིས་བཏོན་ཡོདཔ་ལས་ ཧེ་ཊི་གི་མི་རློབས་མང་ཤོས་ཡོད་པའི་ མི་སྡེ་ཅིག་ལུ་གྱུར་ནུག་ཟེར་བཀོད་ནུག། མི་རློབས་འདི་ མང་ཤོས་ཅིག་ར་ ཨཕ་རི་ཀ་གི་རིགས་བརྒྱུད་ལས་ཨིནམ་ལས་ རྒྱལ་ཁབ་འདི་ནང་ མི་འབོར་ཞིབ་རྩིས་ཀྱི་ གནས་སྟངས་རྒྱ་ཆེཝ་སྦེ་ཡོད་མི་འདི་ གསལ་སྟོན་འབདཝ་ཨིན། མི་སྡེ་འདི་གིས་ ཁྲོམ་ཚོགས་དང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་སླ་བསྲེས་ཏེ་ ལཱ་གཡོག་དང་ མི་ཚེའི་གནས་སྟངས་མ་འདྲཝ་ཚུ་ སྟོན་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། &lt;ref&gt;Wikipedia. (2025). ''Croix-des-Bouquets.'' Published by: Creative Commons. Retrieved           from: &lt;nowiki&gt;https://en.wikipedia.org/wiki/Croix-des-Bouquets&lt;/nowiki&gt;&lt;/ref&gt;

ཀྲོའུསི་ཌེས་བུ་ཀེཊ་གི་ལོ་རྒྱུས་དང་རྒྱབ་ཁུངས་འདི་ གཞི་བཙུགས་དང་དབང་སྒྱུར་དུས་རབས་སྐབས་ལུ་ སྤྱི་ལོ་ ༡༧༤༩ ལུ་ རྒྱལ་པོའི་བཀའ་རྒྱ་དང་འཁྲིལ་ཏེ་ གཞི་བཙུགས་འབད་མི་ ཀྲོའུསི་ཌེས་བུ་ཀེཊ་འདི་ འགོ་ཐོག་ལུ་ མཚོའི་མཐའ་མར་ཆགས་ཡོདཔ་ཨིན་རུང་ སྤྱི་ལོ་ ༡༧༧༠ ལུ་ པོརཊ་ཨའུ་པྲིནསི་ ས་ཡོམ་རྐྱབ་པའི་ཤུལ་ལས་ ནང་འཁོད་ལུ་སྤོ་བཤུད་འབད་ཡོདཔ་ཨིན། མིང་ &quot;ཀྲོའུསི་ཌེས་བུ་ཀེཊ་&quot; ཟེར་མི་འདི་ ཨིསི་པེ་ནིཡཌ་ཟེར་ཨིསི་པེ་ནིཤི་ཀྱི་མི་ཁུངས་ཀྱིས་ ཁྲོམ་ཚོགས་རྐྱབ་སའི་ས་གཞི་གུར་ དྲི་ཞིམ་པའི་མེ་ཏོག་ཆག་པ་སྦོམ་ཅིག་བཙུགས་མི་ལུ་བརྟེན་ འབྱུང་བྱུངམ་ཨིནམ་སྦེ་ ཡིད་ཆེས་བསྐྱེདཔ་ཨིན་མས། (ཝི་ཀི་པི་ཌི་ཡ། ༢༠༢༥) གིས་བཀོད་ནུག། དེ་ལས་ ཧེ་ཊི་ཡན་གསར་བརྗེའི་ནང་འགན་ཁུར་འབག་བའི་དུས་སྐབས་འདི་ ཧེ་ཊི་ཡན་གྱི་ གཞུང་རྒོལ་གྱི་སྐབས་ལུ་ ཀྲོའུསི་ཌེས་བུ་ཀེཊ་གིས་ ཁག་ཆེ་བའི་འགན་ཁུར་འབག་ནུག། སྤྱི་ལོ་ ༡༧༩༢ སྤྱི་ཟླ་ ༣ པའི་ཚེས་ ༢༢ ལུ་ མི་རིགས་དཀརཔོ་དང་ བྱ་རོགས་ཚུ་བརྩིས་ཏེ་ ངོ་རྒོལ་དམག་མི་ཚུ་གིས་ དབང་འོག་དམག་མི་ཚུ་དང་ གདོང་ལེན་འབད་སའི་ གལ་གནད་ཅན་གྱི་དམག་འཁྲུག་ཅིག་བྱུང་ནུག། དམག་འཁྲུག་འདི་གིས་ ངོ་རྒོལ་པ་ཚུ་ རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་སྟེ་ ས་གནས་འདི་གཞན་ལས་རང་དབང་རང་བཙན་བཟོ་ནིའི་དོན་ལུ་ འཐབ་རྩོད་འབད་བའི་སྐབས་ཀྱི་དུས་ཚོད་འདི་ རྒྱལ་རབས་ནང་གལ་ཆེ་བའི་དུས་ཚོད་ཅིག་ཨིན་ཟེར་བཀོད་ཡོདཔ་ཨིན། མཇུག་ལུ་ རང་བཙན་ཐོབ་ཚར་བའི་ཤུལ་གྱི་འཕེལ་རིམ་འདི་ སྤྱི་ལོ་ ༡༨༠༤ ལུ་ ཧེ་ཊི་རང་དབང་ཐོབ་པའི་ཤུལ་ལས་ ཀྲོའུསི་ཌེས་བུ་ཀེཊ་འདི་ སྲིད་དོན་དང་མི་སྡེའི་ལས་སྣ་ཚུ་གི་ས་གོ་ཅིག་སྦེ་འཕྲོ་མཐུད་དེ་ར་སྡོད་ནུག དུས་རབས་ ༡༩ པའི་ནང་ ལཱ་གཡོག་དང་ རྒྱལ་ཡོངས་འཐབ་རྩོད་རྒྱ་ཆེཝ་དང་འབྲེལ་བའི་ འཁྲུག་རྩོད་ཚུ་བརྩིས་ཏེ་ དམག་དོན་དང་ སྲིད་དོན་གྱི་ བྱུང་རིམ་མ་འདྲཝ་ཚུ་ མྱོང་ཡོདཔ་ཨིན་པས། ཐིར་ཌི་ཡེ་མོམ།&lt;ref&gt;Saffon,S. (2022). How a Haiti Suburb Fuelled the Rise of a Formidable Street Gang. Published by: Insight Crime. Retrieved from: &lt;nowiki&gt;https://insightcrime.org/news/how-a-haiti-suburb-fuelled-the-rise-of-a-formidable-&lt;/nowiki&gt; street-gang/&lt;/ref&gt;

ཀྲོའུསི་ཌེས་བུ་ཀེཊ་འདི་ ཀྲོའུསི་ཌེས་བུ་ཀེཊ་རྫོང་ཁག་གི་ཆ་ཤས་ཅིག་ཨིནམ་དང་ འདི་ནང་ལུ་ ཐོ་མ་ཟའུ་དང་ གཱན་ཏི་ཡར་ དེ་ལས་ ཕོནཌ་ཝེ་རེ་ཊིས་དང་ ཀོར་ནི་ལོན་ལ་སོགས་པའི་ མི་སྡེ་ལེ་ཤ་ཅིག་ཚུདཔ་ཨིན། རྫོང་ཁག་འདི་གིས་ འཚོལ་ཞིབ་ལས་ཁུངས་ནང་ལུ་ བདག་སྐྱོང་སྡེ་ཚན་ཅིག་སྦེ་ལཱ་འབད་དེ་ ས་གནས་གཞུང་སྐྱོང་དང་མཉམ་འབྲེལ་འབད་ནི་ལུ་ ཕན་ཐོགས་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་ཟེར་ ཕན་ཌོམ་ (ལོ་མེད་) ཀྱིས་བཀོད་ནུག། གཞུང་སྐྱོང་དང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཐད་ཁར་ མི་སྡེ་ཅིག་འབདཝ་ལས་ ཀྲོའུསི་ཌེས་བུ་ཀེཊ་ འདི་ ཧེ་ཊི་གི་དབང་ཚད་ཕྱིར་སྤེལ་གཞུང་གྱི་ལམ་ལུགས་ཀྱི་བདག་སྐྱོང་གཞི་བཀོད་འོག་ལུ་ལཱ་འབདཝ་ཨིན། ས་གནས་གཞུང་འདི་ ཁྲོམ་དཔོན་དང་ ཁྲོམ་སྡེ་ཚོགས་སྡེ་ཚུ་བརྩིས་ཏེ་ བཙག་འཐུ་གྲུབ་པའི་འགོ་དཔོན་ཚུ་གིས་ འཛིན་སྐྱོང་འཐབ་དོ་ཡོདཔ་དང་ དེ་ཚུ་གིས་ མི་མང་ཞབས་ཏོག་དང་ གཞི་རྟེན་མཐུན་རྐྱེན་ དེ་ལས་ མི་སྡེ་གོང་འཕེལ་ཚུ་ ལྟ་རྟོག་འབད་དགོཔ་ཨིན་མས། མི་སྡེ་གི་སྲིད་དོན་གནས་སྟངས་འདི་ རྒྱལ་ཡོངས་སྲིད་བྱུས་དང་ ས་གནས་ཀྱི་གནས་སྟངས་ཚུ་གིས་ ཤན་ཞུགས་འབད་དེ་ ཧེ་ཊི་གི་གཞུང་སྐྱོང་གཞི་བཀོད་ནང་ལུ་ གདོང་ལེན་དང་གོ་སྐབས་རྒྱ་ཆེཝ་སྦེ་ཡོད་མི་ཚུ་ གསལ་སྟོན་འབདཝ་ཨིན། &lt;ref&gt;Fandom. (n,d). ''Croix-des-Bouquets.'' Published by: Fandom. Retrieved from:  &lt;nowiki&gt;https://haiti.fandom.com/wiki/Croix-des-Bouquets&lt;/nowiki&gt;&lt;/ref&gt;

ཧེ་ཊི་གི་གཞུང་འབྲེལ་སྐད་ཡིག་འདི་ ཕཱེརེནཆི་དང་ ཧེ་ཊི་ཡན་ཀིརི་ཨོལ་སྐད་ཡིག་གཉིས་ཨིན། ཀྲོའུསི་ཌེས་བུ་ཀེཊ་ལུ་ ཧེ་ཊི་ཡན་ཀིརི་ཨོལ་འདི་ ཉིན་བསྟར་གྱི་མི་ཚེ་ནང་ལུ་ མང་ཤོས་ཅིག་སྦེ་སླབ་དོ་ཡོདཔ་དང་ ཕཱེརེནཆི་འདི་ ལུགས་མཐུན་གྱི་གནས་སྟངས་དང་ ཤེས་རིག་ དེ་ལས་ གཞུང་འབྲེལ་གྱི་ཡིག་ཆ་ཚུ་ནང་ལས་ཕར་ ལག་ལེན་འཐབ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་མས། སྐད་ཡིག་གཉིས་ཀྱི་ མཐའ་འཁོར་དང་ས་གནས་འདི་གིས་ རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དབང་འོག་རྒྱལ་རབས་དང་ ལམ་སྲོལ་འཕེལ་འགྱུར་ཚུ་ གསལ་སྟོན་འབདཝ་ཨིན། ཀྲོའུསི་ཌེས་བུ་ཀེཊ་འདི་ ལམ་སྲོལ་གྱི་མཐོང་སྣང་ དམིགས་བསལ་གྱིས་ ལྕགས་རིགས་ཀྱི་སྒྱུ་རྩལ་ལམ་སྲོལ་གྱི་དོན་ལུ་ ཡོངས་གྲགས་ཡོདཔ་ཨིན། མི་སྡེ་ནང་ལུ་ཡོད་པའི་ ནོ་ཨའི་ལིས་གཡུས་ཚན་འདི་ ལོག་སྟེ་ལག་ལེན་འཐབ་མི་དངོས་པོ་ཚུ་ལས་ ལྕགས་རིགས་མགུ་རྙོག་དྲགས་སྦེ་བཟོ་ནི་ལུ་ མཁས་མཆོག་སྦེ་ཡོད་མི་ ལག་བཟོཔ་ཚུ་གི་ལྟེ་བ་ཅིག་ཨིན། ཐིར་ཌི་ཡ་མོན་ (༢༠༡༧) གྱིས་ སྤྱི་ལོ་ ༡༩༥༠ ལོ་གྲངས་ལུ་ ཇོར་ཇིས་ལིའུ་ཊུའཌ་ཀྱིས་ འགོ་བཙུགས་མི་ འ་ནཱི་སྒྱུ་རྩལ་འདི་ ཧེ་ཊི་ཡན་གྱི་གསར་གཏོད་དང་ བཟོད་བསྲན་གྱི་རྟགས་མཚན་ཅིག་ལུ་གྱུར་ཡོདཔ་ཨིན་ཟེར་བཀོད་ནུག། མི་སྡེ་འདི་གིས་ སྒྱུ་རྩལ་གྱི་སྲོལ་ཁྱུན་དང་ ཆོས་དོན་གྱི་ལམ་ལུགས་ དེ་ལས་ མི་སྡེའི་སེམས་ཤུགས་ཚུ་ བརྩི་སྲུང་འབད་ནི་གི་དོན་ལུ་ ལམ་སྲོལ་གྱི་ལས་རིམ་དང་ དུས་སྟོན་མ་འདྲཝ་ཚུ་ཡང་ འགོ་འདྲེན་འཐབ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། འ་ནཱི་ལམ་སྲོལ་འདི་གིས་ ས་གནས་ནང་སྡོད་མི་ཚུ་གི་ནང་འཁོད་ལུ་ ངོ་རྟགས་དང་གཅིག་མཐུན་བཟོ་ནི་ལུ་ ལྷན་ཐབས་འབདཝ་ཨིན་མས།&lt;ref&gt;Thirdeyemom. (2017). ''A visit to meet the Artisans in Croix-des-Bouquets.''           Published by: Thirdeyemom. Retrieved from:      &lt;nowiki&gt;https://thirdeyemom.com/2017/05/26/a-visit-to-meet-the-metal-artisans-in-croix-des-&lt;/nowiki&gt;     bouquets/&lt;/ref&gt;

རྩེད་རིགས་ཀྱིས་ ཀྲོའུསི་ཌེས་བུ་ཀེཊ་གི་མི་སྡེའི་མི་ཚེ་ནང་ ཁག་ཆེ་བའི་འགན་ཁུར་འབགཔ་ཨིན། རྐང་རྩེད་འདི་ ས་གནས་ཀྱི་སྡེ་ཚན་དང་ ལུགས་མཐུན་མིན་པའི་རྩེད་འགྲན་ཚུ་ མི་སྡེ་ནང་འཁོད་ལུ་ ཡོངས་གྲགས་ཅན་གྱི་རྩེད་རིགས་ཅིག་ཨིན། རྩེད་རིགས་གཞན་ དྲྭ་རིལ་དང་ བང་རྒྱུག་ཚུ་ཡང་ དམིགས་བསལ་གྱིས་ ན་གཞོན་ཚུ་གིས་ སྤྲོ་བ་བསྐྱེད་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། ལས་རིམ་འདི་ཚུ་གིས་ མི་སྡེ་འབྲེལ་གཏོགས་འབད་ནི་ལུ་ ཕན་ཐོགས་ཡོདཔ་མ་ཚད་ རིག་རྩལ་གོང་འཕེལ་གྱི་གོ་སྐབས་ཡང་བྱིནམ་ཨིན། ཀྲོའུསི་ཌེས་བུ་ཀེཊ་གི་ཆོས་ལུགས་འདི་ མ་འདྲཝ་སྦེ་ཡོདཔ་ལས་ ཧེ་ཊི་ཡན་གྱི་སྐབས་དོན་རྒྱ་ཆེཝ་སྦེ་ཡོད་མི་འདི་ གསལ་སྟོན་འབདཝ་ཨིན། ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་དང་ དམིགས་བསལ་གྱིས་ རོ་མཱན་ཀེ་ཐོ་ལི་ཟམ་དང་ ཆོས་ལུགས་མ་འདྲཝ་ཚུ་ ཁྱབ་ཆེཝ་སྦེ་ ལག་ལེན་འཐབ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། ད་རུང་ ཨཕ་རི་ཀ་གི་ཆོས་ལུགས་དང་ ཀེ་ཐོ་ལིག་ཆོས་ལུགས་གཉིས་མཉམ་སྡེབ་འབད་མི་ ཝོ་ཌུཟེར་མི་ཆོས་ལུགས་འདི་གིས་ ལམ་སྲོལ་གྱི་ཁག་ཆེ་ཧིང་ཡོདཔ་ལས་ མི་སེར་མང་ཤོས་ཅིག་གིས་ར་ ལག་ལེན་འཐབ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་མས། ཆོས་ལུགས་ཀྱི་གཙུག་སྡེ་དང་ལག་ལེན་ཚུ་གིས་ མི་སྡེའི་མི་ཚེ་ནང་ འགན་ཁུར་ལྟེ་བ་འབག་སྟེ་ ཆོས་དང་འབྲེལ་བའི་ལམ་སྟོན་དང་ མི་སྡེའི་རྒྱབ་སྐྱོར་ཚུ་ བྱིན་དོ་ཡོདཔ་ཨིན།

ཀྲོའུསི་ཌེས་བུ་ཀེཊ་གི་ཟ་འཐུང་འདི་གིས་ ཧེ་ཊི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཟ་འཐུང་གི་ལམ་སྲོལ་ཕྱུགཔོ་ཚུ་ གསལ་སྟོན་འབདཝ་ཨིན། བཞེས་སྒོ་གཙོ་བོ་ཚུ་ཡང་ ས་གནས་གཞན་ཀྱི་ཁྲོམ་ཚོགས་དང་ཆ་འདྲ་བའི་ གྷི་རིའོཊ་དང་ དི་རི་ཨཀ་འཇོན་འཇོན་ (ཤ་མུ་ནགཔོ་དང་ཆུམ་སླ་བསྲེ་ཡོད་མི་) དེ་ལས་ རང་དབང་གི་རྟགས་མཚན་ཅིག་སྦེ་ རྒྱལ་རབས་ཀྱི་ཁག་ཆེ་བའི་ ཇོའུ་མོ་ཁུ་བ་ (ཀ་ཀུར་གྱི་ཁུ་བ་) ཚུ་ཨིན། ས་གནས་ཀྱི་ཚོང་ཁྲོམ་དང་ ཁྲོམ་ལམ་ཁར་ ཚོང་པ་ཚུ་གིས་ རང་ལུགས་ཀྱི་ བཞེས་སྒོ་མ་འདྲཝ་ཚུ་ བཙོང་དོ་ཡོདཔ་ལས་ མི་སྡེའི་སོ་ནམ་གྱི་ལམ་ལུགས་དང་ ལམ་སྲོལ་གྱི་སྲོལ་ཁྱུན་ཚུ་ གསལ་སྟོན་འབདཝ་ཨིན་པས། 

ཀྲོའུསི་ཌེས་བུ་ཀེཊ་གི་དཔལ་འབྱོར་འདི་ སོ་ནམ་དང་ལག་བཟོ་ དེ་ལས་ ཚོང་འབྲེལ་ཚུ་གིས་ཁྱབ་སྟེ་ཡོདཔ་ཨིན། ས་བཅུད་ཅན་གྱི་ཐང་འདི་གིས་ སྲནམ་ཅུམ་དང་ ཀེ་བ་ དེ་ལས་ གེ་ཟ་ལ་སོགས་པའི་ ལོ་ཐོག་ཚུ་ འཛུགས་སྐྱོང་འབད་ནི་ལུ་ རྒྱབ་སྐྱོར་འབདཝ་ཨིན། ནོ་ཨའི་ལིས་ལུ་ལྟེ་བ་འབད་དེ་ཡོད་མི་ ལྕགས་རིགས་ཀྱི་སྒྱུ་རྩལ་བཟོ་གྲྭ་འདི་གིས་ ས་གནས་ཀྱི་ལཱ་གཡོག་དང་ རྒྱལ་སྤྱིའི་ངོས་ལེན་གཉིས་ཆ་ར་ལུ་ ཕན་ཐོགས་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། མི་སྡེ་གིས་ ཚོང་འབྲེལ་དང་ཚོང་རིག་ཚུ་གི་ལྟེ་བ་འདི་ པོརཊ་ཨའུ་པྲིནསི་གི་ཉེ་འདབས་ལུ་ཡོདཔ་ལས་ ཅ་ཆས་དང་ཞབས་ཏོག་ཚུ་ བརྗེ་སོར་འབད་ཚུགས་ནི་ལུ་ཕན་ཐོགས་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་མས། ཨིན་རུང་ དཔལ་འབྱོར་གྱི་ལས་སྣ་ཚུ་ འཕྲལ་འཕྲལ་སྐབས་ གཞི་རྟེན་མཐུན་རྐྱེན་གྱི་ཚད་འཛིན་དང་ ཉེན་སྲུང་གི་ཚ་གྱང་ཚུ་གིས་ གདོང་ལེན་འབད་དོ་ཡོདཔ་ལས་ ཡར་རྒྱས་དང་ མ་རྩ་གཞི་བཙུགས་ཀྱི་གོ་སྐབས་ཚུ་ལུ་ ཐོ་ཕོགཔ་ཨིན་པས། ཝི་ཀི་པི་ཌི་ཡ། (༢༠༢༥) གིས་ཀོད་ནུག།&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;Earthquakes in Central America. (2025). ''Economic Activity.'' Published by:  Satcaweb.org. Retrieved from: &lt;nowiki&gt;https://www.satcaweb.org/coban/&lt;/nowiki&gt;&lt;/ref&gt;

ཀྲོའུསི་ཌེས་བུ་ཀེཊ་ལུ་ གོང་འཕེལ་དང་ མི་སེར་ཚུ་གི་ མི་ཚེའི་སྤུས་ཚད་ལུ་ ཐོ་ཕོག་མི་ གདོང་ལེན་ལེ་ཤ་ཅིག་ ཐོན་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། འདི་ཡང་ ཉེན་སྲུང་དང་འབྲེལ་བའི་གནོད་དོན་འདི་ འདས་པའི་ལོ་ཚུ་ནང་ མི་སྡེ་ནང་ སྡེ་ཚན་གྱི་རྩུབ་སྤྱོད་དང་ བྱ་ངན་གྱི་ལཱ་ཚུ་བརྩིས་ཏེ་ ཉེན་སྲུང་གི་ གདོང་ལེན་སྦོམ་སྦེ་ར་ བྱུང་ཡོདཔ་ཨིན་པས། སེར་ཇིའོ་ས་ཕོན་ (༢༠༢༢) ཀྱིས་ དཔེར་ན་ &quot;༤༠༠ མ་ཝོ་ཟོ་&quot; བཟུམ་གྱི་སྡེ་ཚན་ཚུ་ མི་བཙན་ཁྲིད་དང་ གཞན་མི་ དྲག་པོའི་བྱ་སྤྱོད་ཚུ་ནང་ འབྲེལ་གཏོགས་འབད་དེ་ མི་མང་གི་ཉེན་སྲུང་དང་ དཔལ་འབྱོར་བརྟན་ཏོག་ཏོ་ལུ་ གནོད་སྐྱོན་རྐྱབ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་ཟེར་བཀོད་དེ་འདུག། གཉིས་པ་ གཞི་རྟེན་མཐུན་རྐྱེན་དང་ཞབས་ཏོག་གི་ཐད་ཁར་ འཁོར་ལམ་དང་ གློག་མེ་ དེ་ལས་ གཙང་སྦྲ་འཕྲོད་བསྟེན་གྱི་ ཞབས་ཏོག་ཚུ་ ལངམ་སྦེ་མེད་མི་ལུ་བརྟེན་ དཔལ་འབྱོར་གོང་འཕེལ་དང་ ཁག་ཆེ་བའི་ཞབས་ཏོག་ཚུ་ ཐོབ་ཚུགས་ནི་ལུ་ ཐོ་ཕོགཔ་ཨིན་པས། འདི་བཟུམ་གྱི་སྐྱོན་ཚུ་གིས་ གསོ་བའི་ཉེན་ཁ་དང་ ཡར་རྒྱས་ཀྱི་གོ་སྐབས་ཚུ་ བཀག་ཆ་འབདཝ་ཨིན་པས། དེ་ལས་གཞན་ཡང་ ཤེས་རིག་དང་གཡོག་སྤྲོད་ཚུ་དང་འབྲེལ་བའི་དཀའ་ངལ་འདི་ སྤུས་ཚད་ཅན་གྱི་ཤེས་ཡོན་དང་ ལཱ་གཡོག་གི་གོ་སྐབས་ཐོབ་ནི་འདི་ ཚ་གྱང་ཅན་ཅིག་སྦེ་ར་ཡོདཔ་ཨིན་མས། ཨ་ནིས་ཟུ་ནུ་ཟི་བྷ་ཧལ་སློབ་གྲྭ་དང་ ཧེ་ཊི་ཡན་ཨ་མི་རི་ཀའི་ཀའུ་ཀཱསི་ཨེ་ཀོ་ལི་ཤ་ལོམ་ཌེས་ཕེརེསི་བཟུམ་གྱི་ ལས་རིམ་ཚུ་གིས་ ཤེས་ཡོན་གྱི་རྒྱབ་སྐྱོར་འབད་དོ་ཡོད་རུང་ བྲིས་ལྷག་ཤེས་ཡོན་དང་ ལཱ་གཡོག་གི་གོ་སྐབས་ཚུ་ ཡར་དྲག་བཏང་ནི་གི་དོན་ལུ་ ལམ་ལུགས་རྒྱ་ཆེཝ་སྦེ་ ཡར་དྲག་གཏང་དགོཔ་འདུག་ཟེར་ (ཝི་ཀི་པི་ཌི་ཡ། ༢༠༢༥) གིས་བཀོད་དེ་འདུག།&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

ཀྲོའུསི་ཌེས་བུ་ཀེཊ་འདི་ ཧེ་ཊི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྒྱལ་རབས་ཕྱུགཔོ་དང་ ལམ་སྲོལ་གྱི་སྲོག་ཤུགས་ དེ་ལས་ བཟོད་བསྲན་ཚུ་གི་ བདེན་ཁུངས་ཅིག་ཨིན། འདི་གི་སྒྱུ་རྩལ་ནང་ལུ་ ཕན་འདེབས་འབད་མི་འདི་ དམིགས་བསལ་གྱིས་ ལྕགས་རིགས་ཀྱི་བཟོ་བཀོད་འདི་གིས་ རྒྱལ་སྤྱིའི་ནང་ལུ་ ངོས་ལེན་ཐོབ་ཡོདཔ་དང་ འདི་གི་བྱུང་རབས་ཀྱི་ཁག་ཆེ་ཧེང་འདི་གིས་ རྒྱལ་ཁབ་འདི་ རང་དབང་ཐོབ་ནི་གི་འགྲུལ་སྐྱོད་ནང་ལུ་ འདི་གི་འགན་ཁུར་འདི་ གསལ་བཏོན་འབདཝ་ཨིན། ས་གནས་འདི་ནང་ དེང་སང་གི་དཀའ་ངལ་ཚུ་འབྱུང་གཞིན་པ་ཡོད་རུང་ མི་སྡེ་གི་གསར་གཏོད་དང་ མི་སྡེ་གི་སེམས་ཤུགས་འདི་གིས་ ཡུན་བརྟན་གོང་འཕེལ་དང་ མི་སྡེ་གཅིག་མཐུན་གྱི་བརྩོན་ཤུགས་ཚུ་ འཕྲོ་མཐུད་དེ་ར་བསྐྱེད་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས།

༼རྩོམ་ཡིག་འདི་སྲོལ་འཛིན་དང་རྫོང་ཁ་གོང་འཕེལ་ལས་ཁུངས་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ཞིབ་འཚོལ་དང་ལས་རིམ་སྡེ་ཚན་གྱི་ཞལ་འདེབས།༽

'''རྒྱབ་རྟེན་དཔེ་དེབ།'''</text>
      <sha1>5fmde6ctzis8sy7vpne1h1bb0c9d11g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ཌེལ་མཱས། Delmas</title>
    <ns>0</ns>
    <id>8977</id>
    <revision>
      <id>39576</id>
      <timestamp>2026-04-08T08:49:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kinleyg</username>
        <id>12459</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;༉ ཧེ་ཊི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ འཚོལ་ཞིབ་ལས་ཁུངས་ནང་ལུ་ ཡོངས་གྲགས་ཅན་གྱི་ མི་སྡེ་ཅིག་ཨིན་མི་ ཌེལ་མཱས་འདི་ རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ བཟོད་བསྲན་དང་ མགུ་རྙོག་དྲགས་ཀྱི་ བདེན་ཁུངས་ཅིག་སྦེ་ ཆགས་ཏ...&quot;</comment>
      <origin>39576</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26944" sha1="kll1zutadl8tutgmvaj7tq0i3vib0u4" xml:space="preserve">༉ ཧེ་ཊི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ འཚོལ་ཞིབ་ལས་ཁུངས་ནང་ལུ་ ཡོངས་གྲགས་ཅན་གྱི་ མི་སྡེ་ཅིག་ཨིན་མི་ ཌེལ་མཱས་འདི་ རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ བཟོད་བསྲན་དང་ མགུ་རྙོག་དྲགས་ཀྱི་ བདེན་ཁུངས་ཅིག་སྦེ་ ཆགས་ཏེ་ཡོདཔ་ཨིན། པོརཊ་ཨའུ་པྲིནསི་རྫོང་ཁག་ནང་ལུ་ཆགས་ཏེ་ཡོད་མི་ ཌེལ་མཱས་འདི་ ཁྲོམ་ཚོགས་ལྟེ་བ་གལ་ཅན་ཅིག་ཨིནམ་མ་ཚད་ ཧེ་ཊི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མི་སྡེ་དཔལ་འབྱོར་དང་ལམ་སྲོལ་གྱི་འགྱུར་བ་ཚུ་ གསལ་སྟོན་འབད་མི་ འཇིག་རྟེན་ཆུང་བ་ཅིག་ཨིན། འ་ནཱི་འཚོལ་ཞིབ་ཡོངས་རྫོགས་འདི་གིས་ ཌེལ་མཱས་ཀྱི་ གནས་སྟངས་མ་འདྲཝ་ཚུ་ནང་ལུ་ ཞིབ་འཇུག་འབད་དེ་ འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད་དང་ བྱུང་རབས་ལམ་སྲོལ་དང་དཔལ་འབྱོར་ དེ་ལས་ གདོང་ལེན་ཚུ་གི་སྐོར་ལས་ ཤེས་རྟོགས་བྱིནམ་ཨིན།

ཌེལ་མཱས་འདི་ ཧེ་ཊི་གི་འཚོལ་ཞིབ་ལས་ཁུངས་ནང་ལུ་ཆགས་ཏེ་ཡོད་མི་ མི་སྡེ་ཅིག་ཨིནམ་དང་ འདི་ཡང་ པོརཊ་ཨའུ་པྲིནསི་རྫོང་ཁག་གི་ཆ་ཤས་ཅིག་ཨིན། ཌེལ་མཱས་འདི་ རྒྱལ་ས་ལྟེ་བའི་ཉེ་འདབས་ལུ་ཡོད་པའི་ ཐབས་བྱུས་ཅན་གྱི་གནས་རིམ་ཅིག་ཨིནམ་ལས་ ཚོང་འབྲེལ་དང་བཟོ་གྲྭ་ དེ་ལས་ སྡོད་ཁྱིམ་གྱི་མི་ཚེའི་དོན་ལུ་ ཁག་ཆེ་བའི་ལྟེ་བ་ཅིག་ལུ་གྱུར་ཡོདཔ་ཨིན། མི་སྡེ་གོང་འཕེལ་གྱིས་ ཧེ་ཊི་གི་འཕྲལ་ཁམས་ཅིག་གི་རྒྱལ་རབས་ནང་ ཁྲོམ་ཚོགས་གོང་འཕེལ་དང་ མི་སྡེ་སྲིད་དོན་གྱི་འགྱུར་བ་ཚུ་ གསལ་སྟོན་འབདཝ་ཨིན། 

ཌེལ་མཱས་འདི་ མཚོ་ཁ་ལས་ མཐོ་ཚད་མི་ཊར་ ༡༩༤ གི་ས་ཁར་ ཧ་ལམ་ ཀི་ལོ་མི་ཊར་གྲུ་བཞིམ་ ༢༧.༧༤ དེ་ཅིག་ ཁྱབ་སྟེ་ཡོདཔ་ཨིན། ཁྲོམ་ཚོགས་ཀྱི་ས་ཆའི་གནས་སྟངས་འདི་ སྡོད་ཁྱིམ་གྱི་ཁྱིམ་ཚང་དང་ཚོང་འབྲེལ་གྱི་ས་ཁོངས་ དེ་ལས་ བཟོ་གྲྭའི་ས་ཁོངས་ཚུ་སླ་བསྲེ་རྐྱབ་སྟེ་ཡོདཔ་ལས་ འདི་གིས་ པོརཊ་ཨའུ་པྲིནསི་ཁྲོམ་ཆེན་ལུང་ཕྱོགས་ནང་ལུ་ ལྟེ་བ་ཅིག་སྦེ་འགན་ཁུར་འབག་མི་འདི་ གསལ་སྟོན་འབདཝ་ཨིན། ཁྲོམ་སྡེ་འདི་ རྒྱལ་ས་ལྟེ་བ་དང་ ཉེ་འདབས་ལུ་ཡོདཔ་ལས་ ཡར་རྒྱས་འགྱོ་ནི་ལུ་ ཕན་ཐོགས་བྱུང་ཡོདཔ་ལས་ རྒྱལ་ཁབ་ནང་ མི་རློབས་མངམ་ཡོད་པའི་ ས་ཁོངས་ཅིག་ལུ་གྱུར་ཡོདཔ་ཨིན། &lt;ref&gt;Wikipedia. (2025). Delmas, Haiti. Published by: Creative Commons. Retrieved from:          &lt;nowiki&gt;https://en.wikipedia.org/wiki/Delmas,_Haiti&lt;/nowiki&gt;&lt;/ref&gt; གིས་བཀོད་ནུག། སྤྱི་ལོ་ ༢༠༡༥ ལུ་ ཌེལ་མཱས་ལུ་ མི་རློབས་ ༣༩༥,༢༦༠ ཡོད་པའི་ ཚོད་རྩིས་བཏོན་ཡོདཔ་ལས་ ཧེ་ཊི་ལུ་ མི་རློབས་མང་ཤོས་ཡོད་པའི་མི་སྡེ་ཅིག་ཨིན་པས། མི་རློབས་ཀྱི་འབོར་ཚད་འདི་ ཀི་ལོ་མི་ཊར་གྲུ་བཞི་མ་རེ་ནང་ མི་ངོ་ ༡༤,༢༤༩ དེ་ཅིག་ཡོདཔ་ལས་ ས་གནས་འདི་གི་ཁྲོམ་ཚོགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་དང་ མི་རློབས་ཀྱི་སྟུག་ཚད་མཐོ་དྲགས་སྦེ་སྡོད་མི་དང་འབྲེལ་བའི་གདོང་ལེན་ཚུ་ གསལ་སྟོན་འབདཝ་ཨིན། ཌེལ་མཱས་ཀྱི་མི་འབོར་ཞིབ་རྩིས་འདི་ མ་འདྲཝ་སྦེ་ཡོདཔ་ལས་ མི་སྡེ་དཔལ་འབྱོར་གྱི་སྡེ་ཚན་མ་འདྲཝ་ཚུ་ ཁྱབ་ཚུགས་དོ་ཡོདཔ་མ་ཚད་ ཧེ་ཊི་གི་ལམ་སྲོལ་ཚུ་ཡང་ གསལ་སྟོན་འབདཝ་ཨིན་མས། 

ཌེལ་མཱས་ལུ་ ཚ་དྲོད་ཀྱི་གནམ་གཤིས་འདི་ རློན་གཤེར་དང་སྐམ་པའི་དུས་ཚོད་མ་འདྲཝ་སྦེ་དབྱེ་བ་ཕྱེས་ཏེ་ཡོདཔ་ཨིན། གནམ་གཤིས་འོད་མདངས་ཀྱིས་ ལོ་གཅིག་གི་རིང་ལུ་ དྲོད་ཚད་འདི་ སྤྱིར་བཏང་ལུ་ ༧༢°F ལས་ ༩༣°F ཚུན་ཡོདཔ་དང་ དྲོད་ཚད་འདི་ སྤྱི་ཟླ་ ༦ པ་ལས་ ༩ པའི་བར་ན་ལུ་འབྱུངམ་ཨིན་ཟེར་བཀོད་ནུག། ཆརཔ་གི་དུས་ཚོད་འདི་ སྤྱི་ཟླ་ ༤ པ་ལས་ ༡༠ པ་ཚུན་ཚོད་ཨིནམ་དང་ སྤྱིར་བཏང་ལུ་ ཆརཔ་ཤུགས་སྦེ་ར་ སྤྱི་ཟླ་ ༥ པ་དང་ ༩ པའི་ནང་ རྐྱབ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་མས། ཌེལ་མཱས་ལུ་འོང་ནི་གི་དུས་ཚོད་ལེགས་ཤོམ་འདི་ སྐམ་པའི་དུས་ཚོད་ སྤྱི་ཟླ་ ༡༡ པ་ལས་ སྤྱི་ཟླ་ ༣ པ་ཚུན་ཨིནམ་དང་ དེ་བསྒང་ ཕྱི་ཁའི་ལས་རིམ་དང་ ས་གནས་ཀྱི་སྐོར་ལས་ འཚོལ་ཞིབ་འབད་ནི་ལུ་ གནམ་གཤིས་ལེགས་ཤོམ་ཡོདཔ་ཨིན་ཟེར་ཨིན་པས།&lt;ref&gt;Weather Spark. (n.d). Climate and average weather year round in Delmas 73. Retrieved from: &lt;nowiki&gt;https://weatherspark.com/y/25371/Average-Weather-in-Delmas-&lt;/nowiki&gt; 73-Haiti-Year-Round&lt;/ref&gt;

ཌེལ་མཱས་འདི་ གལ་གནད་ཅན་གྱི་ཁྲོམ་ཚོགས་ལྟེ་བ་ཅིག་ལུ་འགྱུར་མི་འདི་ འཕྲལ་ཁམས་ཅིག་ཁར་ཨིནམ་དང་ དུས་རབས་ ༢༠ པའི་ཕྱེད་ཀ་ལུ་ ཡར་རྒྱས་སྦོམ་སྦེ་ར་འགྱོ་ནུག མི་སྡེ་རྒྱ་སྐྱེད་འདི་ གནས་སྤོ་འགྱོ་མི་གི་རྣམ་པ་དང་དཔལ་འབྱོར་གྱི་གོ་སྐབས་ དེ་ལས་ པོརཊ་ཨའུ་པྲིནསི་ཀྱི་ཉེ་འདབས་ལུ་ཡོད་པའི་ ཐབས་བྱུས་ཅན་གྱི་ས་གནས་ཚུ་གིས་ཤན་ཞུགས་འབད་ནུག། ལོ་ངོ་མང་རབས་ཅིག་གི་རིང་ལུ་ ཌེལ་མཱས་ལུ་ སྤྱི་ལོ་ ༢༠༡༠ ལུ་ ས་ཡོམ་གྱིས་ གཞི་རྟེན་མཐུན་རྐྱེན་ཚུ་ལུ་ གནོད་སྐྱོན་སྦོམ་སྦེ་ར་ བྱུང་ཡོདཔ་མ་ཚད་ མི་ཤི་རྐྱེན་ཡང་ བྱུང་ཡོདཔ་ཨིན་པས། དེ་ལས་ཚུར་མི་སྡེ་འདི་གིས་ བསྐྱར་བཟོ་དང་གོང་འཕེལ་གྱི་ལཱ་ཚུ་ འཕྲོ་མཐུད་དེ་ར་ འབད་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། 

ཌེལ་མཱས་འདི་ ཁྲོམ་དཔོན་དང་ ཁྲོམ་སྡེ་ཚོགས་སྡེ་གིས་ འཛིན་སྐྱོང་འཐབ་མི་ མི་སྡེ་གི་བདག་སྐྱོང་གཞི་བཀོད་འོག་ལུ་ ལཱ་འབདཝ་ཨིན། ས་གནས་གཞུང་གིས་ ཉེར་མཁོའི་ཞབས་ཏོག་ཚུ་ བྱིན་ནི་དང་ གཞི་རྟེན་མཐུན་རྐྱེན་ཚུ་ རྒྱུན་སྐྱོང་འཐབ་ནི་ དེ་ལས་ གོང་འཕེལ་གཏང་ཐབས་ལུ་ སྲིད་བྱུས་ཚུ་ ལག་ལེན་འཐབ་ནི་ཚུ་ འགན་ཁུར་འབག་དགོཔ་ཨིན་པས། ཨིན་རུང་ ཧེ་ཊི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ས་གནས་གཞན་ཚུ་བཟུམ་སྦེ་ ཌེལ་མཱས་ལུ་ཡང་ གཞུང་སྐྱོང་ལུ་ སྲིད་དོན་བརྟན་ཏོག་ཏོ་མེད་མི་དང་ ཐོན་སྐྱེད་ཚད་འཛིན་ཡོད་མི་ དེ་ལས་ རྒྱལ་ཁབ་མེན་པའི་ འཁྲབ་རྩེདཔ་ཚུ་གི་ཤན་ཞུགས་ལུ་བརྟེན་ཏེ་ གདོང་ལེན་བྱུང་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། ཇིན་མི་ཤལ་ཧའུ་ཊི་ཝིལ་ལི་ &lt;ref&gt;Hauteville, J, M. (2024). ''The rise of gangs in Haiti has enabled them to claim power.'' Published by: Le Monde. Retrieved from: &lt;nowiki&gt;https://www.lemonde.fr/en/opinion/article/2024/04/05/the-rise-of&lt;/nowiki&gt; gangs-in-haiti-has-  enabled-them-to-claim-power_6667515_23.html&lt;/ref&gt;གིས་ འཕྲལ་ཁམས་ཅིག་གི་ལོ་ཚུ་ནང་ སྡེ་ཚན་གྱི་ལཱ་ཚུ་ཡར་སེང་འགྱོ་མི་འདི་གིས་ གཞུང་སྐྱོང་འདི་ ཧེང་སྐལ་ར་ མགུ་རྙོག་དྲགས་བཟོ་སྟེ་ཡོདཔ་ལས་ ས་གནས་ལ་ལུ་ཅིག་ མཚོན་ཆ་ཅན་གྱི་སྡེ་ཚན་ཚུ་གི་དབང་ཚད་འོག་ལུ་ཚུད་དེ་ཡོདཔ་ཨིན་ཟེར་བཀོད་ནུག།

ཧེ་ཊི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གཞུང་འབྲེལ་སྐད་ཡིག་འདི་ ཕཱེརེནཆི་དང་ ཧེ་ཊི་ཡན་ཀིརི་ཨོལ་སྐད་ཡིག་གཉིས་ཨིན། ཌེལ་མཱས་ལུ་ ཧེ་ཊི་ཡན་ཀིརི་ཨོལ་སྐད་ཡིག་འདི་ ཉིན་བསྟར་གྱི་མི་ཚེ་ནང་ལུ་ མང་ཤོས་ཅིག་སྦེ་ སླབ་དོ་ཡོདཔ་དང་ ཕེརེནཆི་འདི་ ཤེས་རིག་དང་གཞུང་ དེ་ལས་ ཚོང་འབྲེལ་ཚུ་བརྩིས་ཏེ་ ལུགས་མཐུན་གྱི་གནས་སྟངས་ནང་ལུ་ ལག་ལེན་འཐབ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་མས། མི་སྡེའི་སྐད་ཡིག་གཉིས་ལྡན་གྱི་རང་བཞིན་འདི་གིས་ རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྐད་ཡིག་གནས་སྟངས་རྒྱ་ཆེཝ་སྦེ་ཡོད་མི་འདི་ གསལ་སྟོན་འབདཝ་ཨིན། ཧེ་ཊི་གི་ས་གནས་མང་ཤོས་ཅིག་བཟུམ་སྦེ་ ཌེལ་མཱས་ལུ་ཡང་ སྙན་ཆ་དང་ཞབས་ཁྲ་ སྒྱུ་རྩལ་དང་ ཆོས་དོན་གྱི་ལག་ལེན་ཚུ་ ལམ་སྲོལ་གྱི་སྲོལ་ཁྱུན་ཕྱུགཔོ་སྦེ་ཡོདཔ་ཨིན། རང་ལུགས་ཀྱི་དུས་སྟོན་ དཔེར་ན་ ཀར་ནི་བཱལ་ཚུ་ ཁྲོམ་སྐོར་དང་ སྙན་ཆ་ དེ་ལས་ མི་སྡེ་འཛོམས་འདུ་ཚུ་གི་ཐོག་ལས་ བརྩི་སྲུང་འབདཝ་ཨིན། ཨཕ་རི་ཀ་གི་ཆོས་ལུགས་དང་ ཀེ་ཐོ་ལིག་ཆོས་ལུགས་གཉིས་མཉམ་སྡེབ་འབད་མི་ ཝོ་ཌུ་ཟེར་མི་ཆོས་ལུགས་འདི་གིས་ མི་སྡེ་གི་ལམ་སྲོལ་གྱི་མི་ཚེ་ནང་ལུ་ ཁག་ཆེ་བའི་འགན་ཁུར་འབག་སྟེ་ སྒྱུ་རྩལ་དང་སྙན་ཆ་ དེ་ལས་ མི་སྡེའི་ལག་ལེན་ཚུ་ལུ་ ཤན་ཞུགས་འབདཝ་ཨིན་མས། ཌེལ་མཱས་ལུ་ ཆོས་ལུགས་ཀྱི་གནས་སྟངས་མ་འདྲཝ་ཡོདཔ་ལས་ ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་འདི་ ཁྱབ་ཆེ་ཤོས་ཅིག་ཨིན། དེ་མ་ཚད་ རོ་མཱན་ཀེ་ཐོ་ལིག་དང་ གསར་བརྗེ་ཆོས་ལུགས་མ་འདྲཝ་ཚུ་ལུ་ ས་གནས་ཀྱིས་རྒྱབ་སྐྱོར་སྦོམ་སྦེ་ར་ཡོདཔ་ལས་ ཆོས་ལུགས་གཙུག་སྡེ་ཚུ་གིས་ མི་སྡེ་ནང་ལུ་ འགན་ཁུར་གཙོ་བོ་ཅིག་འབགཔ་ཨིན་མས། ཝོ་ཌུ་གི་ལམ་ལུགས་འདི་ ཡེ་ཤུ་པའི་ཆོས་ལུགས་དང་གཅིག་ཁར་ མཉམ་སྡེབ་འབད་དེ་ཡོདཔ་ལས་ ཧེ་ཊི་ཡན་གྱི་ཆོས་ལུགས་དང་ལམ་སྲོལ་གྱི་ངོ་རྟགས་ཚུ་ མཉམ་མཐུན་སྦེ་ཡོདཔ་སྦེ་ཨིན་མས།

རྩེད་རིགས་འདི་ ཌེལ་མཱསི་ལུ་ མི་ཚེ་གི་ཆ་ཤས་གཙོ་བོ་ཅིག་ཨིནམ་ལས་ རྐང་རྩེད་འདི་ ཡོངས་གྲགས་ཅན་ཅིག་ཨིན། ས་གནས་ཀྱི་འགྲན་བསྡུར་དང་ རྩེད་འགྲན་ཚུ་ སྤྱིར་བཏང་སྦེ་ འགོ་འདྲེན་འཐབ་སྟེ་ མི་སྡེ་འབྲེལ་གཏོགས་འབད་ནི་ལུ་ ཕན་ཐོགས་ཡོདཔ་མ་ཚད་ ན་གཞོན་གོང་འཕེལ་གྱི་ གོ་སྐབས་ཡང་ བྱིན་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། གཞན་རྩེད་རིགས་དྲྭ་རིལ་དང་ ལུས་རྩེད་ཚུ་ཡང་ སྦྱོང་བརྡར་འབད་དེ་ མི་སྡེ་ནང་ རྩེད་རིགས་ཀྱི་ལམ་སྲོལ་ ཡར་རྒྱས་འགྱོ་ནི་ལུ་ ཕན་ཐོགས་བྱུང་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། གཞན་ཡང་ ཌེལ་མཱས་ཀྱི་བཟའ་འཐུང་གི་མཐོང་སྣང་འདི་གིས་ ཧི་ཊེ་ཡན་གྱི་བཟའ་འཐུང་རྒྱ་ཆེཝ་སྦེ་སྟོནམ་ཨིནམ་དང་ འདི་ཡང་ ཨཕ་རི་ཀ་དང་ ཕེརེནཆི་ དེ་ལས་ ས་གནས་ཀྱི་ཤན་ཞུགས་ཚུ་ སླ་བསྲེ་རྐྱབ་སྟེ་ བྲོ་བ་ཅན་གྱི་བཟའ་འཐུང་ཚུ་ ཡོདཔ་ཨིན་མས། ཟས་རིགས་གཙོ་བོ་ཚུ་ཡང་ ཆུམ་དང་སྲནམ་ཅུམ་ དེ་ལས་ གིརིཊ་ཚུ་ཨིན། ཁྲོམ་ལམ་གྱི་བཟའ་འཐུང་ཚོང་པ་དང་ ས་གནས་ཀྱི་ཚོང་ཁང་ཚུ་གིས་ རང་ལུགས་ཀྱི་བཟའ་འཐུང་མ་འདྲཝ་ཚུ་བཙོང་སྟེ་ མི་སྡེ་ནང་བཟའ་འཐུང་གི་ལམ་སྲོལ་ སེམས་ཤུགས་ཅན་ཅིག་ལུ་ ཕན་ཐོགས་བྱུང་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། 

ཌེལ་མཱས་འདི་ པོརཊ་ཨའུ་པྲིནསི་ཁྲོམ་ཆེན་ནང་འཁོད་ལུ་ དཔལ་འབྱོར་གྱི་ལྟེ་བ་ཅིག་སྦེ་ཕྱག་ཞུ་དོ་ཡོདཔ་དང་ དེ་ནང་ ཚོང་འབྲེལ་དང་བཟོ་གྲྭའི་ལས་སྡེ་མ་འདྲཝ་ཚུ་ འགོ་འདྲེན་འཐབ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན།  མི་སྡེའི་དཔལ་འབྱོར་ནང་ཚོང་འབྲེལ་དང་ བཟོ་སྐྲུན་ དེ་ལས་ ཞབས་ཏོག་ཚུ་ཚུད་དེ་ཡོདཔ་ལས་ མི་སེར་ཚུ་ལུ་ ལཱ་གཡོག་གི་གོ་སྐབས་བྱིནམ་ཨིན་པས། ཨིན་རུང་ དཔལ་འབྱོར་གྱི་ལཱ་ཚུ་ འཕྲལ་འཕྲལ་སྐབས་ གཞི་རྟེན་མཐུན་རྐྱེན་གྱི་གདོང་ལེན་དང་ སྲིད་དོན་བརྟན་ཏོག་ཏོ་མེད་མི་ དེ་ལས་ ཉེན་སྲུང་གི་ ཚ་གྱང་ཚུ་གིས་ བར་ཆད་རྐྱབ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། ཨཱལ་ཇ་ནི་ནར་སི་ཡས་ ཀྱིས་ ལུགས་མཐུན་མིན་པའི་ཚོང་འབྲེལ་འདི་ &quot;མ་ཌན་སཱ་ར་&quot; ཟེར་མི་ཚོང་པ་ཚུ་གིས་ མཐུན་རྐྱེན་བྱིན་མི་འདི་གིས་ ས་གནས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་ནང་ལུ་ ཁག་ཆེ་བའི་འགན་ཁུར་འབག་དོ་ཡོདཔ་དང་ འདི་ཡང་ ཉེན་སྲུང་མེད་མི་དང་ ཐོན་སྐྱེད་ཚུ་ ཚད་འཛིན་འབད་དེ་ཡོད་མི་ལུ་བརྟེན་ཏེ་ཨིན་མས་ཟེར་བཀོད་ནུག།&lt;ref&gt;Narcius, A. (2025). Haiti’s Madan Sara fight for survival as insecurity threatens the engine of Haiti’s informal economy. Published by:The Haitian’s Times. Retrieved from: &lt;nowiki&gt;https://haitiantimes.com/2025/03/21/haiti-madan-sara-&lt;/nowiki&gt;  insecurity&lt;/ref&gt;

ཌེལ་མཱས་ལུ་ མི་སེར་ཚུ་གི་ མི་ཚེའི་སྤུས་ཚད་ལུ་ ཐོ་ཕོག་མི་དང་འབྲེལ་བའི་ གདོང་ལེན་ལེ་ཤ་ཅིག་ར་ཡོདཔ་ཨིན། མི་སྡེ་འདི་ སྡེ་ཚན་གྱི་རྩུབ་སྤྱོད་ཀྱིས་ གནམ་མེད་ས་མེད་ གནོད་སྐྱོན་རྐྱབ་སྟེ་ཡོདཔ་ལས་ མཚོན་ཆ་ཡོད་མི་སྡེ་ཚན་ཚུ་གིས་ ས་ཁོངས་ལ་ལུ་ཅིག་ དབང་འཛིན་འབད་དེ་ ཉེན་སྲུང་མེད་མི་དང་ གནས་སྤོ་འགྱོ་མི་ དེ་ལས་ མི་ཚུ་གི་ཚེ་སྲོག་ཤོར་མི་གི་གནས་སྟངས་ཚུ་ ཐོན་ཏེ་ཡོདཔ་ཨིན། པི་ཡར་རི་ཅརཌ་ལུ་ཀ་ས་མ་གིས་ དཔེར་ན་ སྤྱི་ལོ་ ༢༠༢༥ སྤྱི་ཟླ་ ༢ པའི་ནང་ སྡེ་ཚན་ཚུ་གིས་ ཌེལ་མཱས་ཀྱི་ཁྱིམ་ཚང་ ༣༠ ལུ་ མི་བསད་པའི་ གནོདཔ་བཀལ་མི་ལུ་བརྟེན་ མི་སེར་ལེ་ཤ་ཅིག་ ཤི་རྐྱེན་བྱུང་ཡོདཔ་མ་ཚད་ མི་སེར་ཚུ་ ཁྱིམ་ནང་ལས་ ཐོན་འགྱོ་དགོཔ་ཐོན་ཡོད་པའི་གནས་ཚུལ་བཤད་དེ་འདུག། ད་རུང་ ཌེལ་མཱས་ས་ཁོངས་ནང་ལུ་ ཆུ་གཙང་ཏོག་ཏོ་དང་ གློག་མེ་ དེ་ལས་ གསོ་བའི་ཞབས་ཏོག་ཚུ་ལངམ་སྦེ་ མ་ཐོབ་མི་ཚུ་བརྩིས་ཏེ་ གཞི་རྟེན་མཐུན་རྐྱེན་གྱི་དཀའ་ངལ་ཚུ་ ཐོན་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། སྤྱི་ལོ་ ༢༠༡༠ ལུ་ ས་ཡོམ་རྐྱབ་པའི་ཤུལ་ལས་ བསྐྱར་བཟོའི་ལཱ་ཚུ་ མགྱོགས་དྲགས་དང་ འདྲ་མཉམ་མེདཔ་ལས་ གདོང་ལེན་ཚུ་ འཕྲོ་མཐུད་དེ་ར་བྱུང་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། དཔལ་འབྱོར་གྱི་དཀའ་ངལ་དང་ སྲིད་དོན་བརྟན་ཏོག་ཏོ་མེད་མི་དང་ མ་རྩ་གཞི་བཙུགས་འབད་མི་ ཚད་འཛིན་འབད་མི་ལུ་བརྟེན་ མི་སྡེ་གི་བཟོད་བསྲན་ལུ་ ཧེང་སྐལ་ར་དཀའ་ངལ་བྱུངམ་ཨིན་པས།&lt;ref&gt;Hauteville, J, M. (2024). ''The rise of gangs in Haiti has enabled them to claim       power.'' Published by: Le Monde. Retrieved from:                        &lt;nowiki&gt;https://www.lemonde.fr/en/opinion/article/2024/04/05/the-rise-of-gangs-in-haiti-has-&lt;/nowiki&gt;  enabled-them-to-claim-power_6667515_23.html&lt;/ref&gt;

ཌེལ་མཱས་ཀྱི་ས་ཁོངས་འདི་ནང་ལུ་ ཧེ་ཊི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མི་སྡེ་དཔལ་འབྱོར་དང་ལམ་སྲོལ་གྱི་གནས་སྟངས་རྒྱ་ཆེཝ་སྦེ་ཡོདཔ་ལས་ རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བཟོད་བསྲན་དང་ གདོང་ལེན་མ་འདྲཝ་ཚུ་ མཐོང་ཚུགསཔ་ཨིན། མི་སྡེ་འདི་ནང་ ལམ་སྲོལ་གྱི་སྲོལ་ཁྱུན་ཕྱུགཔོ་ཡོདཔ་མ་ཚད་ དཔལ་འབྱོར་གྱི་ལྟེ་བ་ཅིག་སྦེ་ཡང་ ཕྱག་ཞུ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་རུང་ སྲིད་དོན་གྱི་ བརྟན་ཏོག་ཏོ་མེད་མི་དང་ གཞི་རྟེན་མཐུན་རྐྱེན་ཚུ་ མ་ལང་མི་ དེ་ལས་ ཉེན་སྲུང་གི་ཚ་གྱང་ཚུ་རྩིས་ཏེ་ བར་ཆད་སྦོམ་སྦེ་ར་ འབྱུང་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་མས། གནད་དོན་འདི་ཚུ་སེལ་ཐབས་ལུ་ ས་གནས་ཀྱི་དབང་འཛིན་དང་ རྒྱལ་ཡོངས་གཞུང་ དེ་ལས་ རྒྱལ་སྤྱིའི་མཉམ་འབྲེལ་པ་ཚུ་གིས་ ཡུན་བརྟན་གོང་འཕེལ་དང་ ཌེལ་མཱས་གི་མི་སེར་ཚུ་གི་ མི་ཚེའི་སྤུས་ཚད་ཡར་དྲག་གཏང་ནི་གི་དོན་ལུ་ མཉམ་འབྲེལ་གྱི་ཐོག་ལས་ བརྩོན་ཤུགས་བསྐྱེད་དགོཔ་ཨིན།

༼རྩོམ་ཡིག་འདི་སྲོལ་འཛིན་དང་རྫོང་ཁ་གོང་འཕེལ་ལས་ཁུངས་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ཞིབ་འཚོལ་དང་ལས་རིམ་སྡེ་ཚན་གྱི་ཞལ་འདེབས།༽

'''རྒྱབ་རྟེན་དཔེ་དེབ།'''</text>
      <sha1>kll1zutadl8tutgmvaj7tq0i3vib0u4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>གུ་ཝན་ཊ་ན་མོ་གི་སྐོར། Guantanamo</title>
    <ns>0</ns>
    <id>8978</id>
    <revision>
      <id>39577</id>
      <timestamp>2026-04-08T09:00:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kinleyg</username>
        <id>12459</id>
      </contributor>
      <comment>guantanamo</comment>
      <origin>39577</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22997" sha1="sitbs6ew9hcdah2a7peshe0ogg9hhtp" xml:space="preserve">[[File:Cu-map-guantanamo-city.png|thumb|359x359px|གུ་ཝན་ཊ་ན་མོ་གི་ས་ཁྲ།]]
༉ ཀིའུ་བ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཤར་ལྷོའི་ཕྱོགས་ལུ་ཆགས་ཡོད་པའི་ གུ་ཝན་ཊ་ན་མོ་འདི་ གུ་ཝན་ཊ་ན་མོ་མངའ་སྡེའི་ཁྲོམ་ཚོགས་དང་ རྒྱལ་ས་ལྟེ་བ་གཉིས་ཆ་ར་ཨིན། སྤྱི་ལོ་ ༡༧༩༧ ལུ་གཞི་བཙུགས་འབད་མི་ ལམ་སྲོལ་དང་དཔལ་འབྱོར་གྱི་ལྟེ་བ་གལ་ཅན་ཅིག་ལུ་གྱུར་ཡོདཔ་དང་ དེ་ཡང་ གཞན་དང་མ་འདྲ་བའི་ སྙན་ཆའི་སྲོལ་རྒྱུན་དང་ ཐབས་བྱུས་ཁག་ཆེ་བའི་ཡོངས་གྲགས་ཡོད་མི་ཅིག་ཨིན།
[[File:Guantanamo - Baptist Church.jpg|thumb|350x350px|གུ་ཝན་ཊ་ན་མོ་གི་ཡི་ཤུ་པའི་ལྷ་ཁང་།]]
གུ་ཝན་ཊ་ན་མོ་མངའ་སྡེ་འདི་ ཧ་ལམ་ཀི་ལོ་མི་ཊར་གྲུ་བཞི་མ་ ༦༡༦༤.༤༧ དེ་ཅིག་ཁྱབ་སྟེ་ཡོདཔ་ལས་ ཀིའུ་བ་གི་ཤར་ཕྱོགས་མངའ་སྡེ་ཅིག་ཨིན། ས་ཆ་འདི་ མ་འདྲཝ་སྦེ་ཡོདཔ་ལས་ ནི་པ་ས་གུ་ཝ་བཱ་ར་ཀཱོ་གངས་རི་ཚུ་གིས་ ས་ཆའི་གནས་སྟངས་འདི་ དབང་ཤུགས་ཆེཝ་སྦེ་ཡོདཔ་ལས་ མངའ་སྡེ་འདི་ གནམ་གཤིས་ས་ཁོངས་མ་འདྲཝ་སྦེ་ དབྱེ་བ་ཕྱེས་ཏེ་ཡོདཔ་ཨིན། བྱང་ཕྱོགས་མཚོ་འགྲམ་འདི་ རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཆར་ལྡན་ནགས་ཚལ་ཡོད་པའི་ས་ཁོངས་རླན་གཤེར་ཆེ་ཤོས་ཅིག་ཨིན། ལྷོ་ཕྱོགས་ལུང་ཕྱོགས་འདི་ སྐམ་ས་དང་ ཀེག་ཊིསི་ལེ་ཤ་ཡོདཔ་པའི་ས་ཁོངས་ཅིག་ཨིན་པས། མངའ་སྡེ་འདིའི་ལྷོ་ཕྱོགས་ལུ་ ཀེ་རི་བི་ཡན་མཚོ་གི་ ཝིན་ཝར་ཌི་ལམ་དང་ བྱང་ཕྱོགས་ལུ་ ཨ་ལི་ཇཱན་ཌོ་ཌི་ཧུམ་བོལཌ་རྒྱལ་ཡོངས་གླིང་ག་ཚུ་ཡང་ཚུདཔ་ཨིན། &lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;Wikipedia. (2025). ''Guantanamo.'' Published by: Creative Commons. Retrieved from: &lt;nowiki&gt;https://en.wikipedia.org/wiki/Guant%C3%A1namo&lt;/nowiki&gt;&lt;/ref&gt; ཟེར་བཀོད་ནུག། སྤྱི་ལོ་ ༢༠༢༢ ལུ་ གུ་ཝན་ཊ་ན་མོ་གི་ཁྲོམ་སྡེ་ནང་ མི་རློབས་ ༢༢༢,༧༨༡ དང་ ཁྲོམ་ཚོགས་ཀྱི་མི་རློབས་ ༢༡༤,༠༣༦ ཡོདཔ་ཨིན། མངའ་སྡེ་འདི་གི་མི་རློབས་ཡོངས་བསྡོམས་འདི་ སྤྱི་ལོ་ ༢༠༢༡ ལུ་ ཧ་ལམ་ ༥༣༣,༨༣༩ དེ་ཅིག་ཡོདཔ་དང་ ས་གནས་དེ་ནང་ ལམ་སྲོལ་མ་འདྲཝ་གི་ཤན་ཞུགས་ཏེ་ཡོདཔ་ལས་ ཆ་ཤས་ཅིག་ ཧེ་ཊི་དང་ ཇ་མའི་ཀ་གི་ནང་སྐྱོད་འབད་མི་ཚུ་ལུ་བརྟེན་ ཡོངས་གྲགས་ཡོདཔ་ཨིན་པས།

གུ་ཝན་ཊ་ན་མོ་འདི་ སྤྱི་ལོ་ ༡༧༩༧ ལུ་ ཧེ་མ་ ཊའི་ནོ་མི་ཚུ་སྡོད་སའི་ས་ཁོངས་ནང་ གཞི་བཙུགས་འབད་ནུག། མིང་གུ་ཝན་ཊ་ན་མོ་འདི་ ཊའི་ནོ་སྐད་ཡིག་ནང་ ཆུ་བོ་གཉིས་ཀྱི་བར་ན་ཡོད་པའི་ས་ཆ་ཟེར་བའི་དོན་དག་ཨིནམ་སྦེ་ཡིད་ཆེས་སྐྱེད་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། ལུང་ཕྱོགས་འདི་ནང་ལུ་ གཞན་དང་མ་འདྲ་བའི་རྒྱལ་རབས་ཕྱུགཔོ་ཡོདཔ་དང་ དེ་ཡང་ སྤྱི་ལོ་ ༡༨༩༨ ལུ་ ཡུ་ཨེསི་གིས་ གུ་ཝན་ཊ་ན་མོ་གི་མཚོ་ཁུག་འདི་ བཙན་བཟུང་འབད་བའི་སྐབས་ལུ་ ཨེསི་པེ་ནིཤི་-ཨ་མ་རི་ཀན་དམག་འཁྲུག་གི་སྐབས་ལུ་ ཁག་ཆེ་བའི་འགན་ཁུར་འབག་ཡོད་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཡོདཔ་ཨིན་མས། དེ་ལས་ སྤྱི་ལོ་ ༡༩༠༣ ལུ་ ཀིའུ་བ་གིས་མཚོ་ཁ་འདི་ ཡུ་ཨེས་གིས་ གླ་ཁར་ལེན་ཡོདཔ་དང་ ད་ལྟོ་ཡང་ ཡུ་ཨེས་ཀྱི་མཚོ་དམག་གི་གཞི་ཆགས་དང་ བཀག་བཞག་སའི་ས་ཁོངས་ཅིག་སྦེ་ལུས་ཡོདཔ་ཨིན།

གུ་ཝན་ཊ་ན་མོ་འདི་ ཁྲོམ་སྡེ་གཞུང་གི་གཞི་བཀོད་འོག་ལུ་ ལཱ་འབད་དོ་ཡོདཔ་དང་ ཨི་ཌ་ལི་ཡ་ན་ཌི་ཡ་ཟི་ ཀ་ས་མ་ཡོར་གྱིས་ སྲིད་འཛིན་སྦེ་ཕྱག་ཞུ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། མངའ་སྡེ་འདི་ བཱ་ར་ཀོ་ཡ་ ཀིའི་མ་ནེ་ར་ ཨེལ་སཱལ་ཝ་ཌོར་ ཨི་མི་ཡས་ མའི་སི་ མན་ནུའལ་ ཊེམ་སི་ ནི་སི་ཊོ་པེ་རེ་ཛི་ སན་ཨེན་ཊོ་ནིའོ་ཌེལ་སུར་ དེ་ལས་ ཡ་ཊེ་རཱས་ཚུ་བརྩིས་ཏེ་ ཁྲོམ་སྡེ་ལེ་ཤ་ཅིག་ལུ་དབྱེ་སྟེ་ཡོདཔ་ཨིན། གུ་ཝན་ཊ་ན་མོ་ལུ་ ཨེས་པེ་ནིཤི་སྐད་ཡིག་འདི་ གཞུང་འབྲེལ་སྐད་ཡིག་ཨིན། ཁྲོམ་འདི་ སྙན་ཆའི་སྲོལ་རྒྱུན་ཕྱུགཔོ་ཡོད་མི་དང་ དམིགས་བསལ་གྱིས་ ཅཱང་གུ་ཡི་རིགས་འདི་ བུ་ཀུ་བ་ནོ་གི་སྔོན་བརྡ་ཅིག་ཨིནམ་ལས་ ཡོངས་གྲགས་ཡོདཔ་ཨིན། ཅཱང་གུའི་འདི་ དུས་རབས་ ༡༩ པའི་ནང་ གེ་ཟ་གི་ལཱ་འབད་མི་ཚུ་གི་ནང་འཁོད་ལུ་བྱུང་ཡོདཔ་དང་ འདི་ཡང་ པྲིརསི་དང་གུ་ཡོ་ དེ་ལས་ མ་ར་ཀཱས་དང་ བོང་གོ་ དེ་ལས་ མ་རིམ་བུ་ལ་བཟུམ་གྱི་ ལག་ཆས་ཚུ་ལག་ལེན་འཐབ་མི་ལུ་བརྟེན་ཏེ་ཨིན་མས། ལོ་བསྟར་ཅཱང་གུའི་དུས་སྟོན་ནང་ ས་གནས་དང་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་སྒྱུ་རྩལ་མཁས་མཆོག་ཚུ་གིས་ འཁྲབ་སྟོན་འབད་མི་ སྙན་ཆའི་ལམ་སྲོལ་འདི་ བརྩི་སྲུང་འབདཝ་ཨིན། 

གཞུང་འབྲེལ་དུ་ ཅཱང་གུའི་དུས་སྟོན་ཟེར་སླབ་མི་འདི་ ཇི་ཡན་ལུ་ཀ་ཊ་ར་མོན་ཊ་ན་ &lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;Tramontana, G. (2024). ''‘If the world explodes, the only survivors will be cockroaches and Cubans!’: the Guantanamo musicians defying the island’s crisis.'' Published by: The Guardian. Retrieved from: &lt;nowiki&gt;https://www.theguardian.com/music/article/2024/jul/10/guantanamo-musicians-&lt;/nowiki&gt;       defying-their-islands-crisis-changui  &lt;/ref&gt; གི་ གུ་ཝན་ཊ་ན་མོ་ལུ་ ལམ་སྲོལ་གྱི་ལས་རིམ་གལ་ཅན་ཅིག་ཨིན། ལོ་བསྟར་བཞིན་དུ་ འགོ་འདྲེན་འཐབ་སྟེ་ ཅཱང་གུའི་སྙན་ཆའི་རིགས་འདི་ བརྩི་སྲུང་འབད་ནི་གི་དོན་ལུ་ སྙན་ཆ་བཏང་མི་དང་ སྤྲོ་བ་ཡོད་མི་ཚུ་ གཅིག་ཁར་འཛོམས་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། དུས་སྟོན་འདི་ནང་ལུ་ འཁྲབ་སྟོན་དང་འགྲན་བསྡུར་ དེ་ལས་ མི་སྡེའི་སེམས་ཤུགས་དང་ ལམ་སྲོལ་ཉམས་སྲུང་འབད་ནི་ཚུ་ཚུདཔ་ཨིན་ཟེར་བཤདཔ་ཨིན། གུ་ཝན་ཊ་ན་མོ་གི་ ཨོ་ལིམ་པིཀ་གསེར་གྱི་རྟགས་མ་ཐོབ་མི་ ཌེ་རོན་རོབ་ལིས་དང་ བེསི་བཱོལ་རྩེད་འགྲན་པ་ ལུའུ་སི་རོ་བཱརཊ་ཆུང་བ་ཚུ་བརྩིས་ཏེ་ མིང་གཏམ་ཅན་གྱི་རྩེད་འགྲན་པ་ལེ་ཤ་ཅིག་ཐོན་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། ཁྲོམ་སྡེ་འདི་གིས་ རྩེད་རིགས་མ་འདྲཝ་ཚུ་ལུ་རྒྱབ་སྐྱོར་འབདཝ་ཨིནམ་དང་ དེ་ནང་ བེསི་བཱོལ་དང་ ལུས་རྩེད་ དེ་ལས་ མཛོག་ཁྱད་རྩེདམོ་ཀྱི་མཐུན་རྐྱེན་ཚུ་ཡོདཔ་ལས་ ཀིའུ་བ་གི་རྩེད་རིགས་ལམ་སྲོལ་སྒྲིང་སྒྲི་ཡོད་མི་འདི་གསལ་སྟོན་འབདཝ་ཨིན། &lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; ཟེར་བཀོད་ནུག།

གུ་ཝན་ཊ་ན་མོ་གི་ཟ་འཐུང་འདི་གིས་ ཨེསི་པེ་ནིཤི་དང་ཨཕ་རི་ཀ་ དེ་ལས་ ཀེ་རི་བི་ཡན་གི་བཟའ་འཐུང་གི་ལམ་སྲོལ་ཚུ་ མཉམ་སྡེབ་འབད་དེ་ ལམ་སྲོལ་མ་འདྲཝ་ཚུ་གི་ཤན་ཞུགས་ཚུ་ གསལ་སྟོན་འབདཝ་ཨིན། ས་གནས་ཀྱི་བཟའ་འཐུང་ཚུ་ནང་ འཕྲལ་འཕྲལ་ར་ ལུང་ཕྱོགས་མ་འདྲཝ་སྦེ་ཡོད་མི་ ཚོད་བསྲེ་དང་ཆུམ་ སྲནམ་ཅུམ་དང་ཕག་ཤ་བཟུམ་གྱི་ རྒྱ་རྫས་ཚུ་བཙུགསཔ་ཨིན། མངའ་སྡེ་འདི་ མཚོ་དང་ཉེ་འདབས་ལུ་ཡོདཔ་ལས་ མཚོ་ཟས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་མཆོད་པ་ཕུལ་ནི་ལུ་ཡང་ ཕན་ཐོགས་འབྱུང་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། 

གུ་ཝན་ཊ་ན་མོ་མངའ་སྡེ་གི་དཔལ་འབྱོར་གཙོ་བོ་ར་ སོ་ནམ་དང་བཟོ་གྲྭ་འཕྲུལ་ཁང་ལུ་གཞི་བཞག་སྟེ་ཡོད་རུང་ ས་ཆའི་གནས་སྟངས་དང་ གཞི་རྟེན་མཐུན་རྐྱེན་ཚུ་ ཚད་འཛིན་འབད་དེ་ཡོད་མི་ལུ་བརྟེན་ གདོང་ལེན་སྦོམ་སྦེ་ར་ བྱུང་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། མངའ་སྡེ་འདི་གི་དཔལ་འབྱོར་དེ་ སོ་ནམ་ལུ་བརྟེན་དོ་ཡོདཔ་དང་ ཐོན་སྐྱེད་གཙོ་བོ་ཚུ་ཡང་ གེ་ཟ་དང་ ཀོ་ཕི་ ཀོ་ཀོ་ དེ་ལས་ བེ་ཏ་ཚུ་ཨིན་པས། ཨིན་རུང་ གངས་རིའི་ས་ཁོངས་འདི་གིས་ སོ་ནམ་གྱི་ལཱ་སྦོམ་སྦེ་ གོང་འཕེལ་བཏང་མ་ཚུགསཔ་ལས་ ས་ཆ་མང་ཤོས་ཅིག་ར་ གེ་ཟ་དང་ཏམ་ཁུ་བཟུམ་གྱི་ལོ་ཐོག་ཚུ་ འཛུགས་སྐྱོང་འབད་ནི་ལུ་ འོས་འབབ་མེདཔ་ཨིན་པས། ག་ཝན་ཊ་ན་མོ་ལུ་ བཟོ་གྲྭའི་ལས་སྣ་ཚུ་ ཉུང་སུ་ཅིག་ལས་བརྒལ་མེདཔ་དང་ དེ་ནང་ བརྡ་བརྟགས་དང་ ཆུ་འཐེན་འཕྲུལ་ཆས་ རྐང་འཁོར་སོ་ནམ་གྱི་ལག་ཆས་ ཁང་ཆས་དང་ ཤ་དང་འོ་མ་ དེ་ལས་ འཐུང་ཆུ་བཟོ་སྐྲུན་འབད་ནི་ཚུ་ཚུདཔ་ཨིན་པས། ལས་སྣ་འདི་ཚུ་འབད་རུང་ བཟོ་གྲྭ་ལས་སྡེ་འདི་ འཕྲུལ་རིག་རྙིངམ་དང་ ལྕོགས་གྲུབ་ཚད་ཅིག་ལས་བརྒལ་མེད་མི་ལུ་བརྟེན་ ལཱ་ཚུ་འབད་ནི་ལུ་ བར་ཆད་རྐྱབ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་མས། མངའ་སྡེ་འདི་གི་ཚོང་འབྲེལ་འདི་ ས་ཆའི་གནས་སྟངས་དང་ གཞི་རྟེན་མཐུན་རྐྱེན་ཚུ་ གོང་འཕེལ་མ་འགྱོ་མི་ལུ་བརྟེན་ ཐོ་ཕོག་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། &lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; ཟེར་བཀོད་དེ་འདུག།

གུ་ཝན་ཊ་ན་མོ་ལུ་ ས་ཆའི་ཆགས་ཚུལ་དང་དཔལ་འབྱོར་གྱི་དཀའ་ངལ་ དེ་ལས་ ཀུ་ཝན་ཊ་ན་མོ་གི་མཚོ་ཁུག་ལུ་ ཡུ་ཨེས་ཀྱི་མཚོ་དམག་གཞི་འགྱམ་འདི་ཚུ་གིས་ མངའ་སྡེ་འདི་ནང་ དཀའ་ངལ་ཚུ་འཕྲོ་མཐུད་དེ་ར་བྱུང་སྟེ་ཡོདཔ་ལས་ མི་སེར་ཚུ་གི་ ཉིན་བསྟར་གྱི་མི་ཚེའི་གནས་སྟངས་མ་འདྲཝ་ཚུ་ལུ་ ཐོ་ཕོགཔ་ཨིན་མས། ཀིའུ་བ་གི་གུ་རམ་བཟོ་གྲྭ་མར་ཕབ་འགྱོ་མི་ལུ་བརྟེན་ གུ་ཝན་ཊ་ན་མོ་གི་དཔལ་འབྱོར་ལུ་ གནོད་རྐྱེན་སྦོམ་སྦེ་ར་བྱུང་ནུག། འདི་ཡང་ མརཀ་ཕེརེངཀ་ &lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; གིས་ སྤྱི་ལོ་ ༢༠༢༥ ལུ་ རྒྱལ་ཁབ་ནང་ གུ་རམ་གྱི་ཐོན་སྐྱེད་འདི་ དུས་རབས་ ༡༩ པ་ལས་ འགོ་དང་པ་ མེ་ཊིག་ཊོན་ ༢༠༠,༠༠༠ ལས་ མར་ཕབ་འགྱོ་ནི་ཨིན་མི་ཕོ་ཚོད་འབད་ཡོདཔ་ཨིན་མས། འདི་བཟུམ་གྱི་མར་ཕབ་འདི་ བཟོ་གྲྭ་འཕྲུལ་ཁང་ཚུ་ མེདཔ་ཐལ་མི་དང་ ས་སྣུམ་དང་མར་ཁུ་གྱི་ རྒྱུ་རྐྱེན་གཙོ་བོ་ཚུ་ མ་ལང་པའི་དཀའ་ངལ་ དེ་ལས་ འཛིན་སྐྱོང་ལེགས་ཤོམ་མེད་མི་ལུ་བརྟེན་ཏེ་ཨིན་མས་ཟེར་བཀོད་དེ་འདུག། 

དེ་མ་ཚད་ ཀིའུ་བ་གི་ གཞི་རྟེན་མཐུན་རྐྱེན་དང་ ནུས་ཤུགས་ལས་སྡེ་རྙིངམོ་འགྱོ་མི་ལུ་བརྟེན་ གློག་མེ་འཕྲལ་འཕྲལ་སྦེ་ར བཀག་བཞག་སྟེ་ རྒྱལ་ཁབ་ནང་དཔལ་འབྱོར་གྱི་ དཀའ་ངལ་ཚུ་ཧེང་སྐལ་ར་ མང་སུ་སྦེ་ཐོན་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། ཨེ་རི་ཡལ་ཕར་ནན་ཌེས་དང་ མི་ལེགསི་ཌུ་རན་ &lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt; གིས་ འདས་པའི་ལོ་ཚུ་ནང་ གློག་མེ་འཕྲུལ་ཁང་ཚུ་ནང་ འཕྲུལ་རིག་གི་འཐུས་ཤོར་བྱུང་མི་ལུ་བརྟེན་ མི་ས་ཡ་ལས་བཅད་དེ་ གློག་མེ་མེད་པར་ ལུས་ཡོདཔ་ལས་ ཉིན་བསྟར་གྱི་ལཱ་ཚུ་ལུ་ ཐོ་ཕོག་ཡོདཔ་མ་ཚད་ ཚ་དྲོད་ཀྱི་གནམ་གཤིས་ལུ་བརྟེན་ བཟའ་འཐུང་ཚུ་མེདཔ་འགྱོ་ནི་གི་ ཚ་གྱང་ལང་སྟེ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། གློག་མེ་གི་དཀའ་ངལ་འདི་ ས་སྣུམ་མ་ལངས་པའི་དཀའ་ངལ་དང་ རྙིངམ་འགྱོ་མི་གཞི་རྟེན་མཐུན་རྐྱེན་ཚུ་ལུ་བརྟེན་ཏེ་ ཀོ་བིཌ་-༡༩དང་ ནང་འཁོད་དཔལ་འབྱོར་གྱི་ཐབས་ལམ་ དེ་ལས་ ཡུ་ཨེས་གི་བཀག་ཆ་དམ་དྲག་ཚུ་གིས་ གནོད་རྐྱེན་རྐྱབ་སྟེ་ཡོདཔ་ཨིན་ཟེར་བཀོད་དེ་འདུག། འདི་བཟུམ་གྱི་གདོང་ལེན་ཡོད་རུང་ གུ་ཝན་ཊ་ན་མོ་གི་མི་སེར་ཚུ་གིས་ ལམ་སྲོལ་གྱི་བརྡ་སྟོན་ཐོག་ལས་ བཟོད་བསྲན་འབད་ཚུགས་པའི་ ནུས་པ་སྟོན་ཡོདཔ་ཨིན། དེ་མ་ཚད་ གུ་ཝན་ཊ་ན་མོ་གི་མཚོ་ཁུག་ལུ་ ཡུ་ཨིས་ཀྱི་མཚོ་དམག་གཞི་ཆགས་ཡོད་མི་འདི་ དུས་ཡུན་རིངམོ་གི་རིང་ལུ་ རྩོད་བསྡུར་གྱི་གནོད་དོན་ཅིག་སྦེ་སྡོད་ནུག། གུ་ཝན་ཊ་ན་མོ་ བཀག་བཞག་སའི་ ས་ཁོངས་ནང་བཀག་བཞག་མི་ཚུ་ལུ་ བརྩི་མཐོང་སྐྱེས་མི་ལུ་བརྟེན་ སྐྱོན་བརྗོད་འབད་ཡོདཔ་དང་ དེ་ཡང་ མནར་གཅོད་དང་གནས་སྟངས་སྐྱོ་དྲགས་ཡོད་པའི་ སྙན་ཞུ་ཚུ་ཐོན་ཡོདཔ་ཨིན་པས།་

གུ་ཝན་ཊ་ན་མོ་འདི་ ཀིའུ་བ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ལམ་སྲོལ་ཕྱུགཔོ་དང་ བྱུང་རབས་ཀྱི་གལ་གནད་ཅན་གྱི་བདེན་ཁུངས་ཅིག་ཨིན། དཔལ་འབྱོར་མར་ཕབ་འགྱོ་མི་དང་ གཞི་རྟེན་མཐུན་རྐྱེན་ཚུ་ཚད་འཛིན་འབད་མི་ དེ་ལས་ གུ་ཝན་ཊ་ན་མོ་མཚོ་ཁུག་ལུ་ཡོད་པའི་ ཡུ་ཨིས་མི་སེར་ཚུ་གིས་ དཀའ་ངལ་བྱུང་སྟེ་སྦེ་རུང་ ཅཱང་གུ་སྙན་ཆ་བཟུམ་གྱི་ གཞན་དང་མ་འདྲ་བའི་ལམ་སྲོལ་ཚུ་ ཉམས་སྲུང་དང་བརྩི་སྲུང་འབད་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། དེ་འབདཝ་ལས་ མངའ་སྡེ་འདི་ནང་ དཀའ་ངལ་ཡོད་རུང་ ལམ་སྲོལ་གྱི་སྟོབས་ཤུགས་དང་བྱུང་རབས་ཀྱི་གལ་གནད་ དེ་ལས་ མི་སྡེ་གི་སེམས་ཤུགས་ཚུ་གི་རྟགས་མཚན་ཅིག་སྦེ་གནས་ཏེ་ཡོདཔ་ཨིན།

༼རྩོམ་ཡིག་འདི་སྲོལ་འཛིན་དང་རྫོང་ཁ་གོང་འཕེལ་ལས་ཁུངས་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ཞིབ་འཚོལ་དང་ལས་རིམ་སྡེ་ཚན་གྱི་ཞལ་འདེབས།༽

'''རྒྱབ་རྟེན་དཔེ་དེབ།'''</text>
      <sha1>sitbs6ew9hcdah2a7peshe0ogg9hhtp</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>