Wikipedia dzwiki https://dz.wikipedia.org/wiki/%E0%BD%98%E0%BC%8B%E0%BD%A4%E0%BD%BC%E0%BD%82%E0%BC%8D MediaWiki 1.46.0-wmf.23 first-letter Media Special Talk User User talk Wikipedia Wikipedia talk File File talk MediaWiki MediaWiki talk Template Template talk Help Help talk Category Category talk TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk 0 1992 39599 39597 2026-04-12T17:24:20Z LNTG 13369 Undid ༢ revisions from [[Special:Diff/39596|39596]] until [[Special:Diff/39597|39597]] 39599 wikitext text/x-wiki [[File:Dzongkha in Tibetan script.png|thumb|220x124px|right]] རྫོང་ཁ་ནི་འབྲུག་གི་རྒྱལ་ཡོངས་སྐད་ཡིག་ཨིན། [[འབྲུག]]་རྒྱལ་ཁབ་འདི་ ཕྱི་སྣོད་སའི་རྒྱ་ཚད་ཆུང་རུང་ ཁ་སྐད་མ་འདྲཝ་ ༡༩ ལྷགཔ་ཅིག་ཡོད་པའི་ ཁ་སྐད་ཀྱིས་ཕྱུག་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཨིན། ཁ་སྐད་དེ་ཚུའི་ནང་ལས་ རྫོང་ཁ་འདི་ དུས་རབས་ ༡༢ དེ་ཅིག་ལས་ར་ དཔོན་གྱི་སྒོ་ཁ་དང་དམག་སྡེའི་དྲག་གྲས། ཤེས་ཡོན་ཅན་གྱི་མི་བརྒྱུད། གཞུང་སྐྱོང་དང་བདག་སྐྱོང་ཚུ་གི་ཁ་སྐད་ཅིག་སྦེ་ལག་ལེན་འཐབ་སྟེ་སྡོད་ནུག ཨིན་རུང་ གཞུང་འབྲེལ་ཡི་གུ་དང་ ཁྲིམས་འབྲེལ་ཡིག་ཆ་ཚུ་ག་ར་ ཆོས་སྐད་ཀྱི་ཐོག་ལུ་བྲིས་ཏེ་སྡོད་ནུག དེ་ལས་ སྤྱི་ལོ་ ༡༩༧༡ ལུ་ མི་དབང་འབྲུག་རྒྱལ་གསུམ་པ་ ༸ དཔལ་འཇིགས་མེད་རྡོ་རྗེ་དབང་ཕྱུག་མཆོག་གིས་ རྫོང་ཁ་འདི་ འབྲུག་གི་རྒྱལ་ཡོངས་སྐད་ཡིག་སྦེ་གསལ་བསྒྲགས་མཛད་གནང་ནུག། དེ་དང་གཅིག་ཁར་ རྫོང་ཁ་ལྷབ་སྦྱང་གི་དཔེ་དེབ་ཚུ་འབྲི་ནི་དང་པར་སྐྲུན་འབད་ནིའི་དོན་ལུ་ ཤེས་རིག་ལྷན་ཁག་འོག་ལུ་ རྫོང་ཁ་གོང་འཕེལ་སྡེ་ཚན་ཅིག་ཡང་གཞི་བཙུགས་གནང་སྟེ་ སློབ་གྲྭ་ཁག་ལས་ཕར་ རྫོང་ཁ་འདི་ སྐད་ཡིག་དང་རྩོམ་རིག་གི་གྲས་ཁར་ སློབ་སྟོན་གྱི་ཆོས་ཚན་ཅིག་སྦེ་འགོ་བཙུགས་གནང་ནུག། *[[རྫོང་ཁ་གོང་འཕེལ་ལྷན་ཚོགས།]] *[[རྫོང་ཁའི་ལྡེ་སྒྲོམ།]] == འབྲི་ཐངས་ལམ་ལུགས། == ཧི་མ་ལ་ཡ་གངས་རིའི་ས་ཁོངས་ནང་ མི་རིགས་དང་ཡིག་རིགས་ཚུ་ ཧེ་མ་ནང་ཆོས་མ་དར་བའི་སྐབས་ལས་རང་ཡོད་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཚུ་འདུག། དེའི་སྐབས་འབདན་ ཡོངས་གྲགས་ཅིག་འདི་བོན་ལུགས་ ཡང་ན་ ཞང་ཞུང་ཟེར་ཡང་སླབ་ཡོདཔ་ཨིན་མས། ཁོང་ཚུ་གིས་བོན་ཆོས་དང་ལམ་ལུགས་ དེ་ལས་ཡི་གུའི་ཐོག་ལས་ བསྟན་བཅོས་ཚུ་ཡང་བྲིས་ཏེ་ཡོད་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཚུ་འདུག། དེ་འབདཝ་ལས་ཡི་གུ་དེ་ཆོས་མེད་པའི་སྐབས་ལས་ཡོདཔ་དང་ ཆོས་དར་བའི་ཤུལ་ལས་ཡང་ཡོངས་གྲགས་སྦེ་ལག་ལེན་འཐབ་ནུག། འབྲུག་རྒྱལ་ཁབ་ནང་ལུ་ཡང་ཆོས་དར་བའི་ཤུལ་ལས་ཡི་གུ་འབྲི་ནི་ཡང་དར་ནུག། འབྲུག་ལུ་ དུས་རབས་ ༧ པའི་ནང་ཨུ་རྒྱན་གུ་རུ་རིན་པོ་ཆེ་ བུམ་ཐང་ལུ་བྱོན་ཏེ་ དེ་བསྒང་བུམ་ཐང་གི་རྒྱལ་པོ་ སིན་དྷ་རཱ་ཛ་ ཡང་ན་ ལྕགས་མཁར་རྒྱལ་པོ་དང་གཞན་ཚུ་ལུ་ཆོས་གནང་བའི་སྐབས་ ཕྱག་ཞུ་མི་ལོ་ཙ་བ་ལྡན་མ་རྩེ་མང་གིས་ཆོས་དེ་ལྷོ་ཡིག་ ཡང་ན་ མགྱོགས་ཡིག་ཟེར་མི་ནང་བྲིས་ཏེ་གནང་ཡོདཔ་ལས་ འབྲུག་ལུ་ བོད་ཡིག་གསལ་བྱེད་སུམ་ཅུ་དང་ཆ་འདྲ་བའི་ མགྱོགས་ཡིག་འབྲི་སྲོལ་གཞི་བཙུགས་འབད་ནུག། དེ་བསྒང་འབདན་ མགྱོགས་ཡིག་དང་གཅིག་ཁར་ ཚུགས་ཡིག་དང་དབུ་མེད་ཡི་གུ་ཚུ་ཡང་ལག་ལེན་འཐབ་ནུག། ད་རེས་ནངས་པ་འབདན་ མགྱོགས་ཡིག་དང་ ཚུགས་ཡིག་གཉིས་འདི་ཡོངས་གྲགས་སྦེ་ལག་ལེན་འཐབ་ཡོད། ད་རེས་ནངས་པར འབྲུག་གཞུང་གིས་ ཡིག་གཟུགས་ཡང་དག་པ་ཅིག་ར་བཟོ་ཡོདཔ་དང་ གློག་རིག་ནང་ལག་ལེན་འཐབ་བཏུབ་པའི་ལྡེ་སྒྲོམ་ཚུ་ཡང་བཟོ་ཡོད(Dzongkha keyboard layout)། ཡིག་བཟུགས་བཟོ་ཡོད་མི་ཚུ་ཡང་ Wangdi29, Tsuig_04, DDC Uchen, DDC Joyig, DDC Rinzin ཚུ་ཨིན། དེ་དང་གཅིག་ཁར་ཡིག་གཟུགས་མཁས་པ་ཀི་རིསི་ཕེན་ཟེར་མི་གིས་ Jomolhari ཟེར་མི་ཡིག་གཟུགས་ཅིག་ཡང་བཟོ་སྟེ་རིན་མེད་སྦེ་བཀྲམ་སྤེལ་འབད་ཡོད། ཡི་གུ་འདི་ གློག་རིག་ནང་རྐྱངམ་གཅིག་མེན་པར་ འགྲུལ་འཕྲིན་རིམ་ལུགས་ Apple དང་ Android ནང་ཡང་ལག་ལེན་འཐབ་བཏུབ་སྦེ་བཟོ་ཡོད། === གསལ་བྱེད་གསུམ་བཅུ། === ཀ་ ཁ་ ག་ ང་། ཅ་ ཆ་ ཇ་ ཉ། ཏ་ ཐ་ ད་ ན། པ་ ཕ་ བ་ མ། ཙ་ ཚ་ ཛ་ ཝ། ཞ་ ཟ་ འ་ ཡ། ར་ ལ་ ཤ་ ས། ཧ་ ཨ། === དབྱངས་བཞི། === གི་གུ ཞབས་ཀྱུ འགྲེང་བུ། ན་རོ། == རྗོད་སྒྲ == == དཔེ་ཡིག། == ཨ་ཡིག་དཀར་མཛེས་ལས་འཁྲུངས་ཤེས་བློའི་གཏེར།། ཕས་རྒོལ་ཝ་སྐྱེས་ཟིལ་གནོན་གདོང་ལྔ་བཞིན།། ཆགས་ཐོགས་ཀུན་བྲལ་མཚུངས་མེད་འཇམ་དབྱངས་མཐུས།། མཧཱ་མཁས་པའི་གཙོ་བོར་ཉིད་གྱུར་ཅིག། == འབྲེལ་མཐུད == === མིང་ཚིག === * [https://web.archive.org/web/20140509022316/http://www.dzongkha.gov.bt/online/onlinedictionary.php རྫོང་ཁའི་ཚིག་མཛོད།] <small>( རྫོང་ཁ - ཨིང་ལིཤ ། ཨིང་ལིཤ - རྫོང་ཁ ། རྫོང་ཁ - རྫོང་ཁ )</small> ། [http://www.dzongkha.gov.bt/online/dictionaries/dz-en-dict/index.html རྫོང་ཁ་ཨིང་ལིཤ་ཤན་སྦྱར་ཚིག་མཛོད།] <small>( རྫོང་ཁ - ཨིང་ལིཤ )</small> - [[རྫོང་ཁ་གོང་འཕེལ་ལྷན་ཚོགས]] <small>( [http://www.dzongkha.gov.bt/index.en.php ཨིང་ལིཤ] - [http://www.dzongkha.gov.bt/ རྫོང་ཁ] )</small> * [https://web.archive.org/web/20160304053822/http://www.panl10n.net/english/outputs/DCT.pdf རྫོང་ཁ་གློག་རིག་གི་མིང་ཚིག་ཚུ་]<small>(pdf)</small> <small>( ཨིང་ལིཤ - རྫོང་ཁ )</small> * [https://web.archive.org/web/20160507123629/http://www.dzongkha.gov.bt/publications/PDF-publications/English-Dzongkha_Pocket_Dictionary.pdf ཨིང་ལིཤ་རྫོང་ཁ་ཤན་སྦྱར་དེབ་ཆུང་ཚིག་མཛོད།]<small>(pdf)</small> <small>( ཨིང་ལིཤ - རྫོང་ཁ )</small> * [https://web.archive.org/web/20130525005136/http://www.dzongkha.gov.bt/publications/PDF-publications/Rigpai_Lodap.pdf འབྲིང་རིམ་རྫོང་ཁ་ཨིང་རིཤ་ཚིག་མཛོད༌རིག༌པའི༌ལོ༌འདབ།]<small>(pdf)</small> <small>( རྫོང་ཁ - ཨིང་ལིཤ )</small> * [http://www.dzongkha.gov.bt/publications/PDF-publications/Thesaurus.pdf རྫོང་ཁའི་མིང་ཚིག་རྣམ་གྲངས་དང་འགལ་མིང་སྐར་ཚེགས་ཕྲེང་བ།]<small>(pdf)</small> <small>( རྫོང་ཁ - རྫོང་ཁ )</small> === བརྡ་སྤྲོད === * [https://web.archive.org/web/20210711012551/http://www.library.gov.bt/IT/wylie-DZ.html རྫོང་ཁའི་སྒྲ་སྒྱུར།] - [[འབྲུག་རྒྱལ་ཡོངས་དཔེ་མཛོད]] <small>([https://web.archive.org/web/20210711102721/http://www.library.gov.bt/IT/wylie.html ཨིང་ལིཤ] - རྫོང་ཁ )</small> * [http://dzongkha.sourceforge.net/html/dzo_web1024X768/script.html འབྲུག་གི་རྒྱལ་ཡོངས་སྐད་ཡིག་་རྫོང་ཁ།] ([http://dzongkha.sourceforge.net/html/web1024X768/script.html Dzongkha]) - རྫོང་ཁ་ལི་ནགསི། <small>( [http://dzongkha.sourceforge.net/html/dzo_web1024X768/home.html རྫོང་ཁ] - [http://dzongkha.sourceforge.net/html/web1024X768/home.html ཨིང་ལིཤ] )</small> * [http://www.eki.ee/wgrs/rom2_dz.htm Romanization of Dzongkha] <small>(ཨིང་ལིཤ)</small> * [http://www.raonline.ch/pages/bt/visin/bt_dzongkha01.html Dzongkha: Origin and Description] <small>(ཨིང་ལིཤ)</small> * [http://www.omniglot.com/writing/dzongkha.php Dzongkha language, alphabet and pronunciation ( རྫོང་ཁ )] <small>(ཨིང་ལིཤ)</small> * [[རྫོང་ཁ]] : [[:ru:Дзонг-кэ|Русский]], [[:fr:Dzongkha|Français]], [[:ja:ゾンカ語|日本語]], [[:et:Dzongkha keel|Eesti]], [[:en:Dzongkha|English]] * [https://web.archive.org/web/20160304051548/http://www.panl10n.net/Presentations/Laos/RegionalConference/LanguageProcessingApps/Dzongkha_TTS.pdf Pioneering Dzongkha Text To Speech Synthesis]<small>(pdf)</small> <small>(ཨིང་ལིཤ)</small> * [http://www.dzongkha.gov.bt/online/index.html རྫོང་ཁ་གོང་འཕེལ་གྱི་ཡོངས་འབྲེལ།] - [[རྫོང་ཁ་གོང་འཕེལ་ལྷན་ཚོགས]] <small>([https://web.archive.org/web/20130815015339/http://www.dzongkha.gov.bt/online/index.en.html ཨིང་ལིཤ] - རྫོང་ཁ )</small> === གཞན === * [https://web.archive.org/web/20191201180859/http://www.library.gov.bt/IT/dzongkha-DZ.html རྫོང་ཁ་ཡུ་ནི་ཀོཌ།] - [[འབྲུག་རྒྱལ་ཡོངས་དཔེ་མཛོད]] <small>( རྫོང་ཁ - [https://web.archive.org/web/20210712101944/http://www.library.gov.bt/IT/dzongkha.html ཨིང་ལིཤ] )</small> {{འབྲུག}} {{stub}} [[Category:རྫོང་ཁ|*]] k6uq57gppxqv2m6yiuwta358k40wdkp 0 8991 39600 2026-04-13T02:58:43Z Kinleyg 12459 Created page with "[[File:Port-au-Prince Haiti 2008.JPG|thumb|361x361px|པོརཊ་ཨའུ་པྲིནསི་གི་ཁྲོམས་ཚོགས།]] ༉ པོརཊ་ཨའུ་པྲིནསི་ཟེར་བའི་ས་གནས་འདི་ ཧེ་ཊི་གི་རྒྱལ་ས་ལྟེ་བ་དང་ཁྲོམ་ཚོགས་སྦོམ་ཤོས་ཅིག་ཨིན། རྒྱལ་ཁབ་ནང་ བྱུང་རབས་ཕ..." 39600 wikitext text/x-wiki [[File:Port-au-Prince Haiti 2008.JPG|thumb|361x361px|པོརཊ་ཨའུ་པྲིནསི་གི་ཁྲོམས་ཚོགས།]] ༉ པོརཊ་ཨའུ་པྲིནསི་ཟེར་བའི་ས་གནས་འདི་ ཧེ་ཊི་གི་རྒྱལ་ས་ལྟེ་བ་དང་ཁྲོམ་ཚོགས་སྦོམ་ཤོས་ཅིག་ཨིན། རྒྱལ་ཁབ་ནང་ བྱུང་རབས་ཕྱུགཔོ་དང་ ལམ་སྲོལ་མ་འདྲཝ་ དེ་ལས་ དཔལ་འབྱོར་གྱི་གདོང་ལེན་སྦོམ་ཡོད་མི་འདི་གིས་ ཧེ་ཊི་གི་འདས་པའི་དུས་དང་ད་རེས་ཀྱི་ ལོ་རྒྱུས་རྒྱ་ཆེཝ་སྦེ་བཀོད་དེ་ཡོདཔ་ཨིན། པོརཊ་ཨའུ་པྲིནསི་འདི་ སྤྱི་ལོ་ ༡༧༤༩ ལུ་གཞི་བཙུགས་འབད་ཡོདཔ་དང་ ཧེ་ཊི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྲིད་དོན་དང་དཔལ་འབྱོར་ དེ་ལས་ ལམ་སྲོལ་གྱི་ལྟེ་བ་ཅིག་ལུ་གྱུར་ཡོདཔ་ཨིན། ཁྲོམ་འདི་ གོ་ནེབ་ཀྱི་མཚོ་ཁུག་ལུ་ཆགས་ཡོདཔ་ལས་ རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ གྲུ་ཁ་གཙོ་བོ་དང་ རྒྱལ་སྤྱིའི་ཚོང་འབྲེལ་གྱི་ལྟེ་བ་ཅིག་སྦེ་ གནས་ཏེ་ཡོདཔ་ཨིན། ཐབས་བྱུས་ཁག་ཆེཝ་ཨིན་རུང་ ཁྲོམ་འདི་ གཞི་རྟེན་མཐུན་རྐྱེན་གྱི་ གྱོང་རྒུད་དང་ སྲིད་དོན་གཏན་ཏོག་ཏོ་མེད་མི་ དེ་ལས་ མི་སྡེ་དཔལ་འབྱོར་གྱི་ ཁྱད་པར་ཚུ་ལུ་བརྟེན་ཏེ་ དཀའ་ངལ་བྱུང་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་ཟེར་ <ref name=":0">Wikipedia. (2025). ''Port-au-Prince.'' Published by: Creative Commons. Retrieved from:      <nowiki>https://en.wikipedia.org/wiki/Port-au-Prince</nowiki></ref> ནང་བཀོད་ནུག། པོརཊ་ཨའུ་པྲིནསི་འདི་ ཧིས་པ་ནི་ཨོ་ལ་གི་ནུབ་ཕྱོགས་མཚོ་འགྲམ་ལུ་ཆགས་ཏེ་ཡོདཔ་དང་ ནུབ་ཕྱོགས་ལུ་ ཀེ་རི་བི་ཡན་མཚོ་དང་ ཤར་ཕྱོགས་ལུ་ གངས་རིའི་ས་ཁོངས་ཚུ་ཡོདཔ་མ་ཚད་ ཁྲོམ་གྱི་ས་ཆའི་གནས་སྟངས་ནང་ མཚོ་མཐའི་ཐང་དང་ མཐའ་འཁོར་གྱི་གངས་རི་ཚུ་ཡོདཔ་ལས་ རང་བཞིན་གྱི་རྐྱེན་ངན་ཚུ་ འབྱུང་སྲིད་པའི་ཉེན་ཁ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། གནམ་གཤིས་ཀྱི་ཐད་ཁར་ སྤྱི་ཟླ་ ༤ པ་ལས་ ༡༠ པ་ཚུན་ ཆརཔ་གི་དུས་ཚོད་དང་ སྤྱི་ཟླ་ ༡༡ པ་ལས་ སྤྱི་ཟླ་ ༣ པ་ཚུན་ སྐམ་པའི་དུས་ཚོད་ཨིན་པས། སྤྱིར་སྙོམས་དྲོད་ཚད་འདི་ བསིལ་དྲོད་ཀྱི་ཟླཝ་ཚུ་ནང་༢༥°C (༧༧°F) ལས་ ཚ་དྲོད་ཀྱི་ཟླཝ་ཚུ་ནང་༣༠°C (༨༦°F) ཚུན་ཨིན། ཁྲོམ་འདི་ནང་ རླུང་འཚུབ་དང་ ས་ཡོམ་ཚུ་ འབྱུང་སྲིད་པའི་ ཉེན་ཁ་ཡོདཔ་དང་ སྤྱི་ལོ་་༢༠༡༠ ལུ་ ས་ཡོམ་སྦོམ་སྦེ་ རྐྱབ་མི་བརྩིས་ཏེ་ གལ་གནད་ཅན་གྱི་བྱུང་རིམ་ཚུ་ཡང་ བྱུང་ཡོདཔ་ཨིན་པས། པོརཊ་ཨའུ་པྲིནསི་ལུ་ལྟ་བཤལ་འོང་ནི་གི་དུས་ཚོད་འོས་འབབ་ཅན་འདི་ སྤྱིར་བཏང་ལུ་ སྤྱི་ཟླ་ ༡༡ པ་ལས་ སྤྱི་ཟླ་ ༣ པ་ཚུན་ཨིནམ་དང་ དུས་ཚོད་འདི་ནང་ གནམ་གཤིས་བརྟན་ཏོག་ཏོ་དང་ དྲོད་ཚད་བསིལ་དྲགས་ཡོདཔ་ལས་ ལྟ་བཤལ་དང་ལམ་སྲོལ་གྱི་དུས་སྟོན་ཚུ་གི་དོན་ལུ་ ལེགས་ཤོམ་ཅིག་ཨིན་པའི་ཁར་ དུས་ཚོད་འདི་ནང་ ལྟ་སྐོར་འབད་བ་ཅིན་ འགྲུལ་སྐྱོད་དང་ལས་རིམ་ཚུ་ལུ་ བར་ཆད་རྐྱབ་མི་ ཨེཊ་ལེན་ཊིག་རླུང་འཚུབ་ཀྱི་དུས་ཚོད་ (སྤྱི་ཟླ་༦པ་ལས་༡༡པ་ཚུན་) ལས་ཡང་གཟུར་ཚུགས་ནི་ཨིན་མས། ཝི་ཀི་པི་ཌི་ཡ་<ref name=":0" /> དང་འཁྲིལ་བ་ཅིན་ སྤྱི་ལོ་ ༢༠༢༢ ཚུན་ པོརཊ་ཨའུ་པྲིནསི་ལུ་ མི་རློབས་ས་ཡ་ ༡.༢ ཡོད་པའི་ཚོད་དཔག་ཡོདཔ་དང་ ཁྲོམ་ཆེན་ས་ཁོངས་ནང་ མི་རློབས་ས་ཡ་ ༢.༦ དེ་ཅིག་ཡོདཔ་ཨིན། ཁྲོམ་འདི་ནང་ མི་རློབས་མང་ཚད་མཐོ་དྲགས་སྦེ་ཡོདཔ་ལས་ སྡོད་ཁྱིམ་དང་ གཙང་སྦྲ་འཕྲོད་བསྟེན་ དེ་ལས་ མི་མང་ཞབས་ཏོག་ཚུ་ནང་ གདོང་ལེན་བྱུང་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་ཟེར་བཀོད་དེ་འདུག། མི་རློབས་འདི་ མང་ཤོས་ར་ ཨཕ་རི་ཀ་གི་རིགས་བརྒྱུད་ལས་ཨིནམ་ལས་ ཧེ་ཊི་གི་རྒྱལ་རབས་འདི་ མི་ནགཔོ་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་འགོ་དང་པ་ཅིག་ཨིནམ་སྦེ་ གསལ་སྟོན་འབདཝ་ཨིན། ཁྲོམ་ཚོགས་འདི་ནང་ལུ་ ཤར་ཕྱོགས་བར་མ་དང་ ཡུ་རོ་པིན་ དེ་ལས་ ཨེ་ཤི་ཡ་གི་མི་རྒྱུད་ཀྱི་མི་སྡེ་ཆུང་ཀུ་ཚུ་ཡང་ཡོདཔ་ལས་ ལམ་སྲོལ་གྱི་ཁྲ་བཀོད་ལུ་ ཕན་ཐོགས་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། པོརཊ་ཨའུ་པྲིནསི་གི་རྒྱལ་རབས་འདི་ དུས་རབས་ ༡༨ པའི་ནང་ ཕཱརནསི་གིས་གཞི་བཙུགས་འབད་མི་ལུ་བརྟེན་ ཕཱརནསི་གི་དབང་འོག་སེནཊ་ཌོ་མིང་གུ་གི་རྒྱལ་ས་ལྟེ་བ་ལུ་གྱུར་ཡོདཔ་དང་ ཁྲོམ་ཚོགས་འདི་གིས་ ཧེ་ཊི་ཡན་གཞུང་རྒོལ་ནང་ ཁག་ཆེ་བའི་འགན་ཁུར་འབག་སྟེ་ སྤྱི་ལོ་ ༡༨༠༤ ལུ་ ཧེ་ཊི་རང་དབང་ཐོབ་ཡོདཔ་ཨིན། དུས་རབས་ ༡༩ པ་དང་ ༢༠ པའི་ནང་ པོརཊ་ཨའུ་པྲིནསི་ལུ་ སྲིད་དོན་གྱི་ཟིང་འཁྲུག་དང་ ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་བར་འཛུལ་ དེ་ལས་ རང་བཞིན་གྱི་རྐྱེན་ངན་ཚུ་བྱུང་ཡོདཔ་མ་ཚད་ སྤྱི་ལོ་ ༢༠༡༠ ལུ་ རྐྱེན་ངན་ཚབས་ཆེན་གྱི་ས་ཡོམ་འདི་གིས་ མི་མང་ལུ་ གནོད་སྐྱོན་སྦོམ་སྦེ་ར་བྱུང་སྟེ་ ཤི་རྐྱེན་བྱུང་ཡོདཔ་ཨིན་པས། ཕོརཊ་ཨའུ་པྲིན་སི་འདི་ ཧེ་ཊི་གི་བདག་སྐྱོང་ལྟེ་བ་ཅིག་སྦེ་ཕྱག་ཞུ་སྟེ་ རྒྱལ་ཡོངས་གཞུང་དང་ ལྷན་ཁག་མ་འདྲཝ་ཚུ་ གདན་འདྲེན་ཞུཝ་ཨིན། ཁྲོམ་སྡེའི་གཞུང་སྐྱོང་ལུ་ སྲིད་དོན་གཏན་ཏོག་ཏོ་མེད་མི་ལུ་བརྟེན་ འགོ་ཁྲིད་དང་ གཞུང་སྐྱོང་གཞི་བཀོད་ཚུ་ འཕྲལ་འཕྲལ་སྦེ་ར་ འགྱུར་བཅོས་འགྱོ་དོ་ཡོདཔ་ལས་ གདོང་ལེན་བྱུང་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། ཇིན་མི་ཤེལ་ཧའུ་ཊི་ཝེལ་གིས་ ཉེ་བའི་ལོ་ནང་ ཁྲོམ་སྡེ་འདི་ནང་ མཚོན་ཆ་ཅན་གྱི་སྡེ་ཚན་ཚུ་གིས་ ཁྱིམ་ཚང་མ་འདྲཝ་ཚུ་ དབང་འཛིན་འབད་དེ་ ཉེན་སྲུང་གི་གནད་དོན་སྦོམ་སྦེ་ར་ཐོན་ཡོདཔ་དང་ ལམ་ལུགས་སླར་གསོ་འབད་ནིའི་དོན་ལུ་ རྒྱལ་སྤྱིའི་བར་འཛུལ་དང་ གནས་སྐབས་གཞུང་གཞི་བཙུགས་འབད་ནིའི་ ལཱ་ཚུ་འབད་ཡོདཔ་ཨིན་ཟེར་བཀོད་ནུག།<ref>Hauteville, M, J. (2024). ''Haiti’s justice system powerless to deal with gangs.''      Published by: Le Monde. Retrieved from: <nowiki>https://www.lemonde.fr/en/international/article/2024/08/17/haiti-s-justice-system-</nowiki>   powerless-to-deal-with-gangs_6717483_4.html#</ref> ས་གནས་འདི་གི་ གཞུང་འབྲེལ་གྱི་སྐད་ཡིག་འདི་ ཧེ་ཊི་ཡན་ཀིརི་ཨོལ་དང་ ཕཱརེནཆི་སྐད་ཡིག་འདི་ཨིན། ཧེ་ཊི་ཡན་ཀིརི་ཨོལ་སྐད་ཡིག་འདི་ ཉིན་བསྟར་གྱི་མི་ཚེ་ནང་ ཁྱབ་ཆེཝ་སྦེ་སླབ་དོ་ཡོདཔ་དང་ ཕེརེནཆི་སྐད་ཡིག་འདི་ ལུགས་མཐུན་གྱི་གནས་སྟངས་དང་ ཤེས་ཡོན་ནང་ལག་ལེན་འཐབ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། ཁྲོམ་ཚོགས་འདི་ནང་ ཆོས་ལུགས་ཁྱབ་ཆེ་ཤོས་འདི་ རོ་མཱན་ཀེ་ཐོ་ལིག་ཆོས་ལུགས་ཨིནམ་དང་ འདི་ཡང་ འཕྲལ་འཕྲལ་སྐབས་ ཝུ་ཌུ་གི་ལམ་ལུགས་དང་གཅིག་ཁར་ སླ་བསྲེ་རྐྱབ་དོ་ཡོདཔ་མ་ཚད་ ཁྲོམ་སྡེ་འདི་ནང་ལུ་ ཆོས་ལུགས་གཞན་ཚུ་ཡང་ཡོདཔ་ཨིན། པོརཊ་ཨའུ་པྲིནསི་འདི་ ལམ་སྲོལ་གྱི་ལྟེ་བ་ཅིག་ཨིནམ་དང་ དེ་ཡང་ སྒྱུ་རྩལ་གྱི་མཐོང་སྣང་དང་ སྙན་ཆ་ དེ་ལས་ དུས་སྟོན་ཚུ་གི་དོན་ལུ་ ཡོངས་གྲགས་ཡོདཔ་མ་ཚད་ ཁྲོམ་ཚོགས་འདི་ནང་ལུ་ ཧེ་ཊི་ཡན་གྱི་གསར་གཏོད་ཚུ་སྟོན་མི་ འགྲེམས་སྟོན་ཁང་དང་ གློག་བརྙན་ཁང་ དེ་ལས་ ལམ་སྲོལ་གྱི་གཙུག་སྡེ་ལེ་ཤ་ཅིག་ཡོདཔ་ཨིན། དེ་ལས་ ཀོམ་པ་དང་ར་ར་བཟུམ་གྱི་རང་ལུགས་སྙན་ཆའི་རིགས་ཚུ་ ཁྲོམ་སྡེ་གི་ལམ་སྲོལ་གྱི་ངོ་རྟགས་ལུ་ གལ་ཆེ་ཤོས་ཅིག་ཨིན་པའི་ཁར་ དུས་སྟོན་ཚུ་ ཀར་ནི་ཝལ་བརྩིས་ཏེ་ སྤྲོ་བ་བསྐྱེད་དེ་ བརྩི་སྲུང་འབད་དོ་ཡོདཔ་ལས་ ཁྲོམ་སྡེ་གི་ སྲོལ་རྒྱུན་ཕྱུགཔོ་ཚུ་ གསལ་སྟོན་འབདཝ་ཨིན་པས། པོརཊ་ཨའུ་པྲིནསི་ལུ་ཡོད་པའི་ ཧེ་ཊི་ཡན་གྱི་བཟའ་འཐུང་འདི་ ཨཕ་རི་ཀ་དང་ ཕེརེནཆི་ དེ་ལས་ ས་གནས་ཀྱི་ཤན་ཞུགས་ཚུ་ མཉམ་བསྡོམས་འབད་དེ་ཡོདཔ་ཨིན། ཟས་རིགས་གཙོ་བོ་ཚུ་ཡང་ གྷི་རིའོཊ་ཟེར་ ཕག་ཤ་བརྔོ་བརྔོཝ་འདི་ སིཊ་རཱསི་གི་ཁུ་བ་རྫས་སྦྱོར་ནང་སྒྱེས་མི།  ཆུམ་དང་གཅིག་ཁར་སྲནམ་ཅུམ་དམརཔོ་སླ་བསྲེ་སྟེ་ འཕྲལ་འཕྲལ་ཤ་ཡང་ན་ཉ་དང་གཅིག་ཁར་ བཞེས་སྒོ་སྦེ་དྲང་ནི། དེ་ལས་ ཤ་དང་ཚོད་བསྲེ་ རྫས་སྦྱོར་ཚུ་སླ་བསྲེ་སྟེ་བཟོ་མི་ ཟ་བའི་སྐབས་ལུ་བྲོཝ་ཞིམ་ཏོང་ཏོ་སྦེ་ཡོད་མི་ ཤ་ཐུག་འདི་ཨིན་མས། དེ་དང་གཅིག་ཁར་ ཁྲོམ་ལམ་གྱི་བཟའ་འཐུང་ཚུ་ཡང་ ཡོངས་གྲགས་ཅན་ཅིག་ཨིནམ་དང་ ཚོང་པ་ཚུ་གིས་ བཞེས་སྒོ་དང་ མངར་ཆབ་མ་འདྲཝ་ཚུ་ བཙོང་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། <ref name=":0" /> ཟེར་བཀོད་ནུག། ཁྲོམ་འདི་ནང་ རྐང་རྩེད་འདི་ རྩེད་རིགས་ཡོངས་གྲགས་ཅན་ཅིག་ཨིནམ་དང་ ས་གནས་ཀྱི་སྡེ་ཚན་ ཧེ་ཊི་ཡན་རེ་སིང་སྡེ་ཚན་དང་ ཝའི་ཨོ་ལེཊ་ཨེ་སི་ཚུ་ རྒྱལ་རབས་ནང་གལ་གནད་ཅན་ཅིག་ཨིནམ་དང་ སྤྱི་ལོ་ ༡༩༧༤ ལུ་ ཧེ་ཊི་གིས་ ཕི་ཕ་འཛམ་གླིང་རྐང་རྩེད་འགྲན་བསྡུར་ནང་ ཡུད་ཙམ་ཅིག་རྩེ་བའི་སྐབས་ ཁྲོམ་སྡེ་འདི་གིས་རྩེད་འགྲན་ཚུ་འགོ་འདྲེན་འཐབ་ནུག། དྲྭ་རིལ་འདི་ ཁྲོམ་ཚོགས་ནང་ལུ་ཡོངས་གྲགས་ཡོདཔ་དང་ ཨིན་ཧེ་ཊི་ཡན་གྱི་སྔར་སྲོལ་གྱི་རྩེདམོ་ ཨོ་སི་ལེཊ་ (ཇེག་དང་ཅོག་འཐདཔ་) བཟུམ་ཚུ་ ད་ལྟོ་ཡང་ ཉེ་འདབས་ས་ཁོངས་ཚུ་ནང་ ཨ་ལོ་ཚུ་གིས་རྩེད་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་མས། ཁྲོམ་འདི་ནང་ རྩེད་རིགས་འདི་ ན་གཞོན་ཚུ་ འབྲེལ་གཏོགས་འབད་ནི་དང་ རྩུབ་སྤྱོད་བཀག་ཐབས་ལུ་ ལག་ཆ་ཅིག་སྦེ་ ལག་ལེན་འཐབ་དོ་ཡོདཔ་དང་ དེ་ཡང་ གཞུང་མིན་ཚོགས་པ་དང་ ས་གནས་ཀྱི་ལས་རིམ་ཚུ་གིས་རྒྱབ་སྐྱོར་འབདཝ་ཨིན་པས། པོརཊ་ཨའུ་པྲིནསི་འདི་ ཧེ་ཊི་གི་དཔལ་འབྱོར་ལྟེ་བ་ཅིག་ཨིནམ་ལས་ རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ནང་འདྲེན་དང་ཕྱིར་ཚོང་བརྒྱ་ཆ་ ༨༠ ལྷགཔ་ཅིག་ལུ་ མཐུན་རྐྱེན་བྱིནམ་ཨིན། དེ་ལས་ དཔལ་འབྱོར་གྱི་གཙོ་གནད་ལས་རིགས་ཁག་ཡང་ བགོ་ལ་དང་གྱོན་ཆས་ཨིནམ་ལས་ ཁྲོམ་སྡེ་འདི་ནང་ བགོ་ལ་བཟོ་གྲྭ་ལེ་ཤ་ཡོདཔ་ལས་ ཕྱིར་ཚོང་ལུ་ ཕན་ཐོགས་སྦོམ་སྦེ་ར་ཡོདཔ་ཨིན། དེའི་ཤུལ་ལས་ སོ་ནམ་འདི་ ཁྲོམ་གྱི་ནང་འཁོད་ལུ་ ཚད་འཛིན་འབད་དེ་ཡོད་རུང་ མཐའ་འཁོར་གྱི་ས་གནས་ཚུ་ནང་ལས་ སོ་ནམ་ཐོན་སྐྱེད་ཚུ་ པོརཊ་ཨའུ་པྲིནསི་ལུ་ ཚོང་འབྲེལ་འཐབ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། ཞབས་ཏོག་ཚུ་ཡང་ ཚོང་འབྲེལ་དང་ མགྲོན་བསུ་ དེ་ལས་ ལུགས་མཐུན་མིན་པའི་ཚོང་འབྲེལ་ཚུ་ ཁྱབ་ཆེཝ་སྦེ་ཡོདཔ་ལས་ ལཱ་གཡོག་གི་གོ་སྐབས་བྱིནམ་ཨིན་མས། ཁྲོམ་སྡེ་འདི་ནང་ ནང་འདྲེན་གཙོ་བོ་ རྡོ་སྣུམ་དང་བཟའ་འཐུང་ འཕྲུལ་ཆས་ དེ་ལས་ བཟོ་སྐྲུན་ཅ་ཆས་ཚུ་ཨིནམ་དང་ གྱོན་ཆས་དང་ མེ་ཏོག་ ཁག་ཆེ་བའི་མར་ཁུ་ ཀོ་ཀོ་ དེ་ལས་ ཀོ་ཕི་ཚུ་ཕྱིར་ཚོང་འཐབ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། ཚོང་འབྲེལ་གྱི་མཉམ་འབྲེལ་པ་ ཡུ་ཨེས་ཨེ་ (མཉམ་འབྲེལ་པ་སྦོམ་ཤོས) དང་ ཌོ་མི་ནི་ཀན་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ རྒྱ་ནག་ དེ་ལས་ ཡུ་རོ་པིན་མཉམ་འབྲེལ་ཚུ་ཨིན་པས། པོརཊ་ཨའུ་པྲིནསི་གིས་ གོང་འཕེལ་ལུ་བར་ཆད་རྐྱབ་མི་ གདོང་ལེན་ལེ་ཤ་ཅིག་ར་ ཐོན་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། དེ་ཡང་ རྒྱལ་སྤྱིའི་ཚོང་འབྲེལ་བདག་སྐྱོང་ <ref>International Trade Administration. (2024). ''Market Challenges.'' Retrieved from:        <nowiki>https://www.trade.gov/country-commercial-guides/haiti-market-challenges</nowiki></ref>གིས་ ཉེན་སྲུང་གི་གནད་དོན་ དཔེར་ན་ མཚོན་ཆ་ཅན་གྱི་སྡེ་ཚན་མང་སུ་ཐོན་མི་ལུ་བརྟེན་ གནོདཔ་བཀལ་ནི་དང་ མི་བཙན་ཁྲིད་འབད་ནི་ དེ་ལས་ མི་སེར་ཚུ་ གནས་སྤོ་འགྱོ་དགོཔ་ཐོན་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། དེ་ལས་ གཞུང་ནང་ འཕྲལ་འཕྲལ་སྦེ་ར་ འགྱུར་བ་འགྱོ་མི་དང་ གཞུང་སྐྱོང་ལེགས་ཤོམ་མེད་མི་ལུ་བརྟེན་ སྲིད་བྱུས་ལག་ལེན་འཐབ་ནི་དང་ མི་མང་གི་བློ་གཏད་ལུ་ ཐོ་ཕོག་དོ་ཡོདཔ་དང་། ས་གནས་མང་ཤོས་ཅིག་ནང་ ཆུ་གཙང་ཏོག་ཏོ་དང་ གཙང་སྦྲ་འཕྲོད་བསྟེན་ དེ་ལས་ བློ་གཏད་ཅན་གྱི་གློག་མེ་བཟུམ་གྱི་ གཞི་རྟེན་ཞབས་ཏོག་ཚུ་ མེདཔ་ཨིན་པས། དེ་མ་ཚད་ དཔལ་འབྱོར་འདྲ་མཉམ་མེད་མི་ལུ་བརྟེན་ མི་རློབས་མང་ཤོས་ཅིག་ར་ དབུལ་ཕོངས་ཀྱི་གནས་སྟངས་ནང་སྡོད་དོ་ཡོདཔ་ལས་ ཤེས་ཡོན་དང་གསོ་བའི་ཞབས་ཏོག་ཚུ་ ཉུང་སུ་ཅིག་ལས་བརྒལ་མེདཔ་ཨིན་ཟེར་བཀོད་ནུག། པོརཊ་ཨའུ་པྲིནསི་འདི་ ས་ཡོམ་གྱི་ཤུགས་རྐྱེན་ཅན་གྱི་ས་ཁོངས་ནང་ཡོདཔ་ལས་ སྤྱི་ལོ་ ༢༠༡༠ ལུ་ ས་ཡོམ་གྱིས་ མི་སྟོང་ཕྲག་ ༢ ལྷགཔ་ཅིག་ ཤི་རྐྱེན་བྱུང་མི་ལུ་བརྟེན་ ཡུན་རིངམོ་སྦེ་ སེམས་ཕམ་དང་ གནོད་སྐྱོན་བྱུང་ཡོདཔ་ཨིན་པས། ད་རུང་ རླུང་འཚུབ་དང་ དུས་ཚོད་ཀྱི་ཆུ་རུད་ཚུ་གིས་ དུས་རྒྱུན་དུ་ གཞི་རྟེན་མཐུན་རྐྱེན་ཚུ་ལུ་ གནོད་སྐྱོན་རྐྱབ་སྟེ་བཟའ་ཚང་ཚུ་ གནས་སྤོ་འགྱོ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། ཁྲོམ་ཚོགས་འདི་ནང་ལུ་ མི་རློབས་མགྱོགས་དྲགས་སྦེ་ཡར་སེང་འགྱོ་མི་དང་ ཁྲིམས་ལུགས་མེད་པར་ ཁྲོམ་ཚོགས་རྒྱ་སྐྱེད་འགྱོ་མི་ལུ་བརྟེན་ གཞིས་ཆགས་ཆུང་བ་ སྤྲང་སྒར་ལ་སོགས་པ་ཚུ་ གཙང་སྦྲ་དང་གསོ་བའི་ཞབས་ཏོག་ དེ་ལས་ ཉེན་སྲུང་མེདཔ་སྦེ་འགྱོ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། དེ་ལས་ ཁྲོམ་སྡེའི་འཆར་གཞི་ཉུང་ཤོས་དང་ སྡོད་ཁྱིམ་མ་ལངས་པའི་དཀའ་ངལ་ལུ་བརྟེན་ ཁྲིམས་འགལ་གྱི་བཟོ་སྐྲུན་ཚུ་ ཁྱབ་ཆེཝ་སྦེ་ འགྱོ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། དེ་མ་ཚད་ ཆུ་གཙང་ཏོང་ཏོ་དང་ གཙང་སྦྲ་འཕྲོད་བསྟེན་གྱི་ ཐོབ་ལམ་ཚད་ཅིག་ལས་བརྒལ་མེད་མི་ལུ་བརྟེན་ སྤྱི་ལོ་ ༢༠༡༠ ལུ་ ས་ཡོམ་རྐྱབ་པའི་ཤུལ་ལུ་ ཀོ་ལེ་ར་བཟུམ་གྱི་ ནད་གཞི་ཚུ་ཐོན་ཡོདཔ་དང་ སྨན་ཁང་ཚུ་ནང་ ཅ་ཆས་ཚུ་ ལངམ་སྦེ་མེདཔ་ལས་ སྨན་བཅོས་ཀྱི་ ཞབས་ཏོག་ཚུ་ དུས་རྒྱུན་དུ་ ཐོབ་ཚུགསཔ་བཟོ་ནི་འདི་ གནད་དོན་གལ་ཅན་ཅིག་ལུ་གྱུར་ནུག། ས་ཁོངས་འདི་ནང་ ཤེས་རིག་འདི་ རིན་མེད་སྟོང་པ་དང་ མཐའ་གཅིག་ཏུ་ བྱིན་དོ་ཡོད་རུང་ དབུལ་ཕོངས་དང་ ཐག་རིང་ཐུང་ དེ་ལས་ སློབ་གྲྭའི་མཁོ་ཆས་མེད་མི་ལུ་བརྟེན་ སློབ་གྲྭ་ནང་ འཛུལ་ཞུགས་འབད་མི་འདི་ ཚད་ཅིག་ལས་བརྒལ་མེདཔ་ཨིན་མས། སྒེར་གྱི་སློབ་གྲྭ་ཚུ་ ཁྱབ་ཆེཝ་སྦེ་ཡོད་རུང་ གོང་ཚད་མཐོ་དྲགས་ནི་འདི་གིས་ ཟད་འགྲོ་གཏང་མ་ཚུགས་པར་ལུས་དོ་ཡོདཔ་དང་ ན་གཞོན་གྱི་མི་རློབས་བརྒྱ་ཆ་མང་ཤོས་ར་ ལཱ་གཡོག་མེད་མི་ལུ་བརྟེན་ ས་གནས་ཀྱི་ངོ་བརྒལ་དང་ རྒྱལ་སྤྱིའི་གནས་སྤོ་འགྱོ་མི་གཉིས་ཆ་ར་ དམིགས་བསལ་གྱིས་ ཌོ་མི་ནི་ཀན་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་དང་ རྒྱ་ནག་ དེ་ལས་ ཀེ་ན་ཌ་ལུ་འགྱོ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས།<ref name=":0" /> པོརཊ་ཨའུ་པྲིནསི་གི་ཁྲོམ་ཚོགས་ནང་ ལམ་སྲོལ་དང་བྱུང་རབས་ཕྱུགཔོ་ཡོད་རུང་ ལོ་ངོ་བཅུ་ཕྲག་ལས་བཅད་དེ་ མི་སྡེ་སྲིད་དོན་དང་དཔལ་འབྱོར་གྱི་གདོང་ལེན་ཚུ་གིས་ དཀའ་ངལ་བྱུང་མི་ཁྲོམ་ཚོགས་ཅིག་ཨིན། ཨིན་རུང་ རྒྱལ་ཁབ་འདི་ལོག་སྟེ་ཨ་རྟག་བཟུམ་བསྐྱར་སྐྲུན་འབད་ནི་ལུ་རྩ་འགེངས་དོ་ཡོདཔ་ལས་ འདི་གིས་ ཧེ་ཊི་ཡན་གྱི་མི་སེར་ཚུ་གི་ བཟོད་བསྲན་དང་ རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ནུས་པ་ཚུ་ གསལ་སྟོན་འབདཝ་ཨིན། རང་བཞིན་གྱི་རྐྱེན་ངན་དང་ སྲིད་དོན་བརྟན་ཏོག་ཏོ་མེད་མི་ དེ་ལས་ དབུལ་ཕོངས་ཚུ་ལུ་བརྟེན་ཏེ་ དཀའ་ངལ་སྦོམ་སྦེ་ར་བྱུང་རུང་ པོརཊ་ཨའུ་པྲིནསི་འདི་ ཧེ་ཊི་གི་སེམས་ཁམས་དང་སྒྱུ་རྩལ་ དེ་ལས་ ངོ་རྟགས་ཚུ་གི་ལྟེ་བ་ཅིག་སྦེ་ར་ལུས་ཡོདཔ་ཨིན། ཁྲོམ་འདི་ཡར་རྒྱས་འགྱོ་ནི་གི་དོན་ལུ་ གཞུང་སྐྱོང་དང་གཞི་རྟེན་ ཤེས་རིག་ དེ་ལས་ ཉེན་སྲུང་ཚུ་ནང་ ཡུན་བརྟན་གྱི་ བསྒྱུར་བཅོས་འབད་དགོཔ་འདི་ ཁག་ཆེ་ཤོས་ཅིག་ཨིནམ་དང་ འདི་གི་འགྲུལ་སྐྱོད་འདི་གིས་ ཧེ་ཊི་གི་གདོང་ལེན་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་ མ་འོངས་པ་ལེགས་ཤོམ་གྱི་རེ་བ་ཚུ་ གསལ་སྟོན་འབདཝ་ཨིན། ༼རྩོམ་ཡིག་འདི་སྲོལ་འཛིན་དང་རྫོང་ཁ་གོང་འཕེལ་ལས་ཁུངས་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ཞིབ་འཚོལ་དང་ལས་རིམ་སྡེ་ཚན་གྱི་ཞལ་འདེབས།༽ '''རྒྱབ་རྟེན་དཔེ་དེབ།''' sd8qr67jisc9nf9k9gzphc7lzzglv0w 0 8992 39601 2026-04-13T03:07:46Z Kinleyg 12459 Created page with "[[File:Port-De-Paix Mairie flag.png|thumb|329x329px]] ༉ པོརཊ་ཌི་པེགསི་གི་ས་གནས་འདི་ ཧེ་ཊི་ཡན་ཀིརི་ཨོལ་གྱི་ཁ་སྐད་ནང་ལུ་ པོད་པེ་ ཟེར་སླབ་ཨིན། ཁྲོམ་ཚོགས་འདི་ ཊོར་ཊུ་ག་གླིང་ཕྲན་གྱི་གདོང་ཕྱོགས་དང་ ཨེཊ་ལེན..." 39601 wikitext text/x-wiki [[File:Port-De-Paix Mairie flag.png|thumb|329x329px]] ༉ པོརཊ་ཌི་པེགསི་གི་ས་གནས་འདི་ ཧེ་ཊི་ཡན་ཀིརི་ཨོལ་གྱི་ཁ་སྐད་ནང་ལུ་ པོད་པེ་ ཟེར་སླབ་ཨིན། ཁྲོམ་ཚོགས་འདི་ ཊོར་ཊུ་ག་གླིང་ཕྲན་གྱི་གདོང་ཕྱོགས་དང་ ཨེཊ་ལེན་ཊིག་མཚོ་འགྲམ་ལུ་ཆགས་ཏེ་ཡོདཔ་ལས་ ཧེ་མའི་ཕཱརནསི་གི་དབང་འོག་ སེནཊ་ཌོ་མིང་གུ་གི་རྒྱལ་ས་ལྟེ་བ་དང་ ཧེ་མའི་འཇའ་རོགས་ཚུ་གིས་ ངོ་བརྒལ་འབད་སའི་ས་ཁོངས་ཅིག་སྦེ་ བྱུང་རབས་ཀྱི་གལ་གནད་ཅན་གྱི་ཁྲོམ་སྡེ་ཅིག་ཡང་ཨིན། པོརཊ་ཌི་པེགསི་འདི་ ཨེཊ་ལན་ཊིག་རྒྱ་མཚོའི་མཐའ་མར་ མཚོ་འགྲམ་གྱི་ཐང་ཆུང་ཀུ་ཅིག་ནང་ ཊོར་ཊུ་གཱ་གཙང་ཆུ་ནང་ ཊོརསི་རི་ཝི་ཡར་གྱི་ཁ་ཐུག་ལུ་ཆགས་ཡོདཔ་ཨིན། མི་སྡེ་འདི་གིས་ ཁྲོམ་ཚོགས་ལྟེ་བ་ པོརཊ་ཌི་པེགསི་དང་ བཱའུ་ཌིན་ དེ་ལས་ ཨཅ་བཱརཊ་དང་ མ་ཧོ་ཊི་ཡར་ དེ་ལས་ བཱས་ཌེས་མའུསི་ཊིཀས་དང་ ལ་ཀོར་ནེ་ཚུ་བརྩིས་ཏེ་ ས་ཁོངས་ལེ་ཤ་ཅིག་ར་ཁྱབ་སྟེ་ཡོདཔ་ཨིན། <ref name=":0">Wikipedia. (2025). Port-de-Paix. Published by: Creative Commons. Retrieved from: <nowiki>https://en.wikipedia.org/wiki/Port-de-Paix</nowiki></ref>ཟེར་བཀོད་ནུག། སྤྱི་ལོ་ ༢༠༡༥ གི་ཚོད་དཔག་དང་འཁྲིལ་བ་ཅིན་ པོརཊ་ཌི་པེགསི་གི་མཉམ་མི་ཚན་ནང་ལུ་ མི་རློབས་ ༤༦༢,༠༠༠ དེ་ཅིག་ཡོདཔ་དང་ ཁྲོམ་ཆེན་སྦོམ་ཤོས་འདི་ནང་ མི་རློབས་ ༣༠༦,༢༡༧ དེ་ཅིག་ཡོདཔ་སྦེ་ བཀོད་དེ་ཡོདཔ་ལས་ ཧེ་ཊི་གི་ཁྲོམ་ཚོགས་སྦོམ་ཤོས་ཅིག་ཨིན་པས། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱ་ཁྱོན་ཧ་ལམ་ཀི་ལོ་མི་ཊར་ ༣༣༨ ཙམ་ཡོདཔ་སྦེ་བཀོད་ནུག། [[File:Map of Arrondissement de Port-de-Paix.png|thumb|327x327px]] པོརཊ་ཌི་པེགསི་གི་གནམ་གཤིས་འདི་ ལོ་བསྟར་བཞིན་དུ་ ཚ་དྲོད་དང་ རློན་གཤེར་ཅན་གྱི་གནས་སྟངས་ཚུ་ ཚ་དྲོད་ཀྱི་ རྩྭ་ཐང་སྦེ་ ཁྱད་ཆོས་བཏོནམ་ཨིན། དྲོད་ཚད་འདི་ སྤྱིར་བཏང་ལུ་ ༧༥°F ལས་ ༨༧°F ཚུན་ཡོདཔ་ད་ དྲོད་ཚད་ ༧༣°F ལས་དམའ་བ་དང་ ཡང་ན་ ༨༩°F ལས་ལྷག་སྟེ་ དཀོན་དྲགས་སྦེ་ཡོདཔ་ཨིན། ལོ་གཅིག་ནང་ལུ་ གནམ་གཤིས་གནས་སྟངས་གསལ་ཏོག་ཏོ་འདི་ སྤྱི་ཟླ་ ༡༡ པའི་བར་ཁམས་ལས་ སྤྱི་ཟླ་ ༥ པ་འགོ་བཙུགས་ཚུན་ཚོད་ འགྱོ་དོ་ཡོདཔ་དང་ སྤྱི་ཟླ་ ༢ པ་འདི་ གསལ་ཏོག་ཏོ་སྦེ་ཡོདཔ་ཨིན། ཆརཔ་གི་དུས་ཚོད་འདི་ སྤྱི་ཟླ་ ༨ པའི་མཇུག་ལས་ སྤྱི་ཟླ་ ༦ པའི་བར་ཁམས་ཚུན་ཚོད་ འགྱོ་དོ་ཡོདཔ་ད་ སྤྱི་ཟླ་ ༡༠ པའི་ནང་ མཐོ་ཤོས་ཅིག་ཨིན་མས། <ref>Weather Spark. (n,d). ''Climate and average weather year round in Ti Port-de-Paix.''      Published by: Weather Spark. Retrieved from:      <nowiki>https://weatherspark.com/y/25409/Average-Weather-in-Ti-Port-de-Paix-Haiti-Year-</nowiki>     Round</ref> ཟེར་བཀོད་དེ་འདུག། ད་རུང་ ལོ་གཅིག་གི་རིང་ལུ་ པོརཊ་ཌི་པེགསི་ལུ་ གནམ་གཤིས་ག་དེ་སྦེ་དགའ་ཏོག་ཏོ་ཡོདཔ་ཨིན་ན་ ངོས་འཛིན་འབད་ནིའི་དོན་ལུ་ གནམ་གཤིས་འོད་འདངས་ཀྱིས་ འགྲུལ་སྐྱོད་ཀྱི་ སྐུགས་གཉིས་རྩིས་རྐྱབ་སྟེ་འདུག། འདི་ཡང་ ལྟ་བཤལ་པ་དང་འཁྲིལ་བ་ཅིན་ ཆརཔ་མེད་པིའ་ཉིནམ་གསལ་ཏོག་ཏོ་དང་ དྲོད་ཚད་ ༦༧˚F དང་ ༨༠˚F གི་བར་ན་ལུ་ ཕྱི་ཁའི་ལྟ་བཤལ་གྱི་ལས་རིམ་ཚུ་གི་དོན་ལུ་ པོརཊ་ཌི་པེགསི་ལུ་འགྱོ་ནི་གི་དུས་ཚོད་ལེགས་ཤོམ་འདི་ སྤྱི་ཟླ་ ༡༢ པའི་མཇུག་ལས་ སྤྱི་ཟླ་ ༣ པའི་མཇུག་ཚུན་ཚོད་ཨིནམ་དང་ ལྟ་བཤལཔ་ཚུ་ལས་ སྐུགས་མཐོ་ཤོས་འདི་ སྤྱི་ཟླ་དང་པའི་བདུན་ཕྲག་མཇུག་ལུ་ཐོབ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། མཚོ་འགྲམ་དང་འཁྲིལ་བའི་སྐུགས་འདི་ ཆརཔ་མེད་པའི་ཉིནམ་གསལ་ཏོག་ཏོ་ དྲོད་ཚད་༧༥˚F དང་ ༩༠˚F གི་བར་ན་ལུ་ཡོདཔ་དང་ སྐུགས་འདི་ལུ་གཞི་བཞག་སྟེ་ ལོ་གཅིག་གི་ནང་ གནམ་གཤིས་ཚ་དྲོད་ཀྱི་ལས་རིམ་ཚུ་གི་དོན་ལུ་ པོརཊ་ཌི་པེགསི་ལུ་འགྱོ་ནི་གི་དུས་ཚོད་ལེགས་ཤོམ་འདི་ སྤྱི་ཟླ་ ༡༡ པའི་མཇུག་ལས་ སྤྱི་ཟླ་ ༤ པའི་མཇུག་ཚུན་ཚོད་ཨིནམ་ད་ སྐུགས་མཐོ་ཤོས་འདི་ སྤྱི་ཟླ་དང་པའི་བདུན་ཕྲག་མཇུག་ལུ་ཐོབ་ཡོདཔ་ཨིན་ཟེར་ཞིབ་འཚོལ་ནང་བཀོད་ནུག། པོརཊ་ཌི་པེགསི་ཀྱི་ རྒྱལ་རབས་དང་ལོ་རྒྱུས་བྱུང་རིམ་ཡང་ ཝི་ཀི་པི་ཌི་ཡ་ <ref name=":0" /> དང་འཁྲིལ་བ་ཅིན་ མི་སེར་སྤེལ་བའི་སྔོན་དང་མི་སེར་སྤེལ་བའི་དུས་རབས་སྐབས་ལས་བཤད་དེ་ཡོདཔ་ཨིན། དེ་ཡང་ ད་རེས་ པོརཊ་ཌི་པེགསི་ཟེར་སླབ་མི་ས་ཁོངས་འདི་ ངོ་མ་རང་ ཏའི་ནོ་མི་ཚུ་གིས་སྡོད་ཡོདཔ་ལས་ ཁོང་གིས་ "ཟ་ར་མ་" ཟེར་སླབ་ཨིན་མས། སྤྱི་ལོ་༡༤༩༢ སྤྱི་ཟླ་༡༢ པའི་སྤྱི་ཚེས་༦ ལུ་ ཀིརིསི་ཊོ་ཕར་ཀོ་ལོམ་བཱས་འདི་ ཉེ་འདབས་ལུ་ལྷོད་དེ་ ས་གནས་འདི་ལུ་ "ཝལ་པ་ར་སོ་" ཟེར་མིང་བཏགས་ནུག ཁྲོམ་འདི་ སྤྱི་ལོ་༡༦༦༥ ལུ་ བིརི་ཊིཤི་གིས་ ཊོར་ཊུ་ག་གླིང་ཕྲན་ལས་ བཏོན་བཏང་མི་ ཕཱརནསི་གི་ཕི་ལི་བཱསི་ཊར་ཚུ་གིས་ གཞི་བཙུགས་འབད་ནུག། སྤྱི་ལོ་༡༦༧༦ ལུ་ ཕེརེནཆི་གི་དབང་འོག་ སེནཊ་ཌོ་མིང་གུ་གི་རྒྱལ་ས་ལྟེ་བ་ལུ་འགྱུར་ཡོདཔ་དང་ སྤྱི་ལོ་༡༧༡༡ ཚུན་ཚོད་ གནས་རིམ་འདི་བདག་འཛིན་འཐབ་ནུག། དེ་ལས་ རྩ་སྒྱུར་གྱི་དུས་སྐབས་ (༡༦༠༠-༡༨༠༠) གི་སྐབས་ལུ་ པོརཊ་ཌི་པེགསི་འདི་ སྤྱི་ལོ་ ༡༦༧༩ ལུ་ པ་ཌེ་ཇིན་གྱིས་འགོ་འཁྲིད་འབད་དེ་ བྱ་རོགས་ནགཔོ་གི་ངོ་རྒོལ་འགོ་དང་པ་ཐོ་བཀོད་འབད་སའི་ས་ཁོངས་ཅིག་ཨིན། ཁྲོམ་ཚོགས་འདི་གིས་ ཧེ་ཊི་ཡན་གྱི་གཞུང་རྒོལ་ནང་ལུ་ ཁག་ཆེ་བའི་འགན་ཁུར་འབག་ཡོདཔ་དང་ ལུང་ཕྱོགས་འདི་གི་མི་ཁུངས་ ཕཱརན་ཀོའིསི་ཀ་པོ་ཡིས་ཀྱིས་ དམག་སྡེ་འགོ་འཁྲིད་འབད་དེ་ སྤྱི་ལོ་ ༡༨༠༣ ལུ་ ཕཱེརེནཆི་གི་དམག་མི་ཚུ་ ཁྲོམ་ཚོགས་འདི་ནང་ལས་ སྤོ་བཤུད་འབད་བཅུག་ནུག། མཇུག་ དུས་རབས་ ༡༩ པའི་ནང་ པོརཊ་ཌི་པེགསི་འདི་ ཚོང་འབྲེལ་གྱི་ལྟེ་བ་ཅིག་སྦེ་ ཡར་རྒྱས་སོང་ནུག། ཨིན་རུང་ སྤྱི་ལོ་ ༡༩༠༣ ལུ་ མེ་རྐྱེན་བྱུང་མི་འདི་གིས་ ཁྲོམ་ཚོགས་མང་ཤོས་ཅིག་ར་ མེདཔ་བཏང་ཡོདཔ་ལས་ ཁྲོམ་འདི་ ལེགས་ཤོམ་སྦེ་ ལོག་མ་ཐོབ་པར་ལུས་ཡོདཔ་སྦེ་བཀོད་དེ་འདུག། པོརཊ་ཌི་པེགསི་འདི་ པོརཊ་ཌི་པེགསི་རྫོང་ཁག་གི་ཆ་ཤས་ཅིག་ཨིནམ་དང་ འདི་ནང་ལུ་ པོརཊ་ཌི་པེགསི་དང་ བ་སིན་བླུ་ དེ་ལས་ ཅན་སོལ་མེ་དང་ ལ་པོན་ཊི་ཌེས་པཱལ་མིསི་ཊིས་ དེ་ལས་ ཊོར་ཊུ་ག་མཚོ་གླིང་ཚུ་ཚུདཔ་ཨིན། མི་སྡེ་ཅིག་འབདཝ་ལས་ པོརཊ་ཌི་པེགསི་འདི་ ཁྲོམ་དཔོན་དང་ ཁྲོམ་སྡེ་ཚོགས་སྡེ་གིས་འཛིན་སྐྱོང་འཐབ་ཨིན། བརྡ་དོན་གསརཔ་དང་འཁྲིལཝ་ད་ ཁྲོམ་དཔོན་གྱི་གོ་གནས་དེ་ ད་ལྟོ་སྟོངམ་སྦེ་ཡོདཔ་ཨིནམ་དང་ ཁྲོམ་འདི་ ནོར་ཌི་ཨའུསི་ཊི་ལས་ཁུངས་ཀྱི་དབང་ཚད་འོག་ལུ་ཚུད་དེ་ཡོདཔ་ལས་ ཧེ་ཊི་ཡན་གཞུང་གིས་ རྒྱལ་ཡོངས་སྲིད་བྱུས་ཚུ་ བཀོད་ཡོདཔ་ཨིན། <ref name=":0" /> གིས་བཀོད་ནུག། ཧེ་ཊི་གི་གཞུང་འབྲེལ་སྐད་ཡིག་འདི་ ཕཱེརེནཆི་དང་ ཧེ་ཊི་ཡན་ཀིརི་ཨོལ་སྐད་ཡིག་གཉིས་ཨིན། པོརཊ་ཌི་པེགསི་ལུ་ ཧེ་ཊི་ཡན་ཀིརི་ཨོལ་འདི་ ཉིན་བསྟར་གྱི་མི་ཚེ་ནང་ལུ་ མང་ཤོས་ཅིག་ར་ སླབ་དོ་ཡོདཔ་དང་ ཕཱེརེནཆི་འདི་ ལུགས་མཐུན་གྱི་གནས་སྟངས་དང་ ཤེས་རིག་ དེ་ལས་ གཞུང་འབྲེལ་ཡིག་ཆ་ཚུ་ནང་ལས་ཕར་ ལག་ལེན་འཐབ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་མས། པོརཊ་ཌི་པེགསི་ ལུ་ ཨཕ་རི་ཀ་དང་ ཡུ་རོབ་ དེ་ལས་ ཏའི་ནོ་གི་ལམ་སྲོལ་ཚུ་ལས་ ཤན་ཞུགས་འབད་དེ་ཡོད་པའི་ ལམ་སྲོལ་གྱི་སྲོལ་ཁྱུན་ཕྱུགཔོ་སྦེ་ཡོདཔ་ཨིན། ཀེར་ཝེན་སོན་མར་ཤལ་<ref>Martial, K. (2024). Local artisans turn Port-de-Paix fair into a celebration of         Haitian pride, despite floods. Published by: The Haitian Times. Retrieved           from: <nowiki>https://haitiantimes.com/2024/12/16/local-artisans-turn-port-de-paix-fair-into-</nowiki>    a-celebration-of-haitian-pride-despite-floods/</ref> གིས་ ཁྲོམ་སྡེ་གིས་ སྤྱི་ཟླ་ ༡༢ པའི་ཚེས་ ༨ ལུ་ སོ་ནམ་ལག་བཟོའི་འགྲེམས་སྟོན་ཅིག་ འགོ་འདྲེན་འཐབ་སྟེ་ རང་ལུགས་ཀྱི་ལག་བཟོ་དང་ བཟའ་འཐུང་ དེ་ལས་ ལམ་སྲོལ་གྱི་ དཔའ་ཉམས་ཚུ་ སྟོན་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། ཟློས་གར་གྱིས་ ལམ་སྲོལ་གྱི་བརྡ་སྟོན་ནང་ལུ་ཡང་ འགན་ཁུར་འབགཔ་ཨིནམ་དང་ ས་གནས་ཀྱི་བཟོ་སྐྲུན་ཚུ་གིས་ མི་སྡེའི་གནད་དོན་ཚུ་ བསལ་ནི་དང་ ན་གཞོན་ཚུ་ལུ་ སེམས་ཤུགས་བྱིན་ནིའི་དོན་ལུ་ དགོད་བྲ་དང་ རྐྱེན་ངན་ཚུ་གིས་ལས་རིམ་སླ་བསྲེ་རྐྱབ་སྟེ་གསལ་སྟོན་འབདཝ་ཨིན་ཟེར་བཀོད་ནུག། རྩེད་རིགས་འདི་ པོརཊ་ཌི་པེགསི་ལུ་ མི་སྡེའི་མི་ཚེ་གི་ཆ་ཤས་གཙོ་བོ་ཅིག་ཨིན། རྐང་རྩེད་འདི་ ས་གནས་ཀྱི་སྡེ་ཚན་དང་ ལུགས་མཐུན་མིན་པའི་རྩེད་འགྲན་ཚུ་ ཡོངས་གྲགས་ཅན་གྱི་ རྩེད་རིགས་ཅིག་ཨིནམ་མ་ཚད་ རྩེད་རིགས་གཞན་ དྲྭ་རིལ་དང་ བང་རྒྱུགས་ཚུ་ལུ་ཡང་ དམིགས་བསལ་གྱིས་ ན་གཞོན་ཚུ་གིས་ སྤྲོ་བ་བསྐྱེད་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། པོརཊ་ཌི་པེགསི་ལུ་སྡོད་མི་མང་ཤོས་ཅིག་གིས་ར་ ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་ལུ་དད་པ་བསྐྱེད་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། ཝོ་ཌུ་ཟེར་མི་ ཨཕ་རི་ཀ་གི་ཆོས་ལུགས་ཡིད་ཆེས་དང་ ཀེ་ཐོ་ལི་ཟམ་གཉིས་མཉམ་སྡེབ་འབད་མི་ ཆོས་ལུགས་གཅིག་ཁར་བསྡོམས་ཏེ་ ཁྲོམ་སྡེ་གི་ཆོས་ལུགས་མ་འདྲཝ་ཚུ་ གསལ་སྟོན་འབདཝ་ཨིན། དེ་ལས་ པོརཊ་ཌི་པེགསི་ཀྱི་བཟའ་འཐུང་འདི་གིས་ ཧེ་ཊི་ཡན་གྱི་ཟ་འཐུང་གི་ལམ་སྲོལ་རྒྱ་ཆེཝ་སྦེ་སྟོནམ་ཨིནམ་དང་ འདི་ནང་ལུ་ གྷི་རིའོཊ་དང་ དི་རི་ཨཀ་འཇོན་འཇོན་ (ཆུམ་དང་ཤ་མུ་གནགཔོ་སླ་བསྲེ་མི་) དེ་ལས་ ཇོཝ་མོཝ་ཁུ་བ་ (ཀུ་ཀུར་གྱི་ཁུ་བ་) བཟུམ་གྱི་བཟའ་འཐུང་ཚུ་ཡོདཔ་ཨིན། མེ་གཱན་ཇེ་ནེཊ་སི་ཀི་ <ref>Janetsky, M. (2023). Amid crisis, Haitians find solace in an unlikely place: soup. Published by: The Assoaciated Press. Retrieved from:་<nowiki>https://apnews.com/article/politics-caribbean-haiti</nowiki>     ae2f698a04fa4fa393661a3d697db10f</ref> གྱིས་ ཀུ་ཀུར་གྱི་ཁུ་བ་འདི་ ཧེ་ཊི་ཡན་རང་དབང་གི་རྟགས་མཚན་ཅིག་སྦེ་ རྒྱལ་རབས་ནང་གལ་ཅན་ཅིག་ཨིན་མི་འདི་ ངོ་མ་ལུ་ ཕཱརནསི་ཀྱི་དབང་འོག་བཙུགས་མི་དོན་ལུ་ བཀག་བཞག་ཡོདཔ་ཨིན་རུང་ གཞུང་རྒོལ་གྱི་ཤུལ་ལས་ རང་དབང་གི་རྟགས་མཚན་ཅིག་ལུ་གྱུར་ཡོདཔ་ལས་ རང་ལུགས་དང་འཁྲིལ་ཏེ་ སྤྱི་ཟླ་དང་པའི་སྤྱི་ཚེས་ ༡ ལུ་ ཧེ་ཊི་གི་རང་དབང་ཉིནམ་ལུ་བཟའ་སྤྱོད་འབདཝ་ཨིན་ཟེར་བཀོད་ནུག། ལོ་རྒྱུས་ལྟར་ན་ པོརཊ་ཌི་པེགསི་འདི་ ངང་ལག་དང་ ཀོ་ཕི་ཕྱིར་ཚོང་འཐབ་མིའི་དོན་ལུ་ གལ་ཅན་ཅིག་ཨིན་པས། ཝི་ཀི་པི་ཌི་ཡ་ <ref name=":0" /> གིས་ ད་རེས་ནངས་པར་ དཔལ་འབྱོར་འདི་ གཙོ་བོ་ར་ སོ་ནམ་དང་ ཉ་བཟུང་ནི་ དེ་ལས་ ཚོང་འབྲེལ་ཆུང་བ་ཚུ་ལུ་ གཞི་བཞག་སྟེ་ཡོདཔ་ཨིན། ཨིན་རུང་ དཔལ་འབྱོར་གྱི་ལས་སྣ་ཚུ་ གཞི་རྟེན་མཐུན་རྐྱེན་གྱི་གདོང་ལེན་དང་ ཉེན་སྲུང་གི་ ཚ་གྱང་ལུ་བརྟེན་ བར་ཆད་རྐྱབ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། སོ་ནམ་པ་ཚུ་ལུ་ སྡེ་ཚན་གྱིས་ ཁྲལ་བཀལ་མི་དང་ ལམ་བསུབས་མི་ལུ་བརྟེན་ ཚོང་འབྲེལ་རྒྱུན་སྐྱོང་འཐབ་ནི་ལུ་ དཀའ་ངལ་བྱུང་དོ་ཡོདཔ་ལས་ ཚོང་འབྲེལ་སྒོ་བསྡམས་ཡོདཔ་མ་ཚད་ ལཱ་གཡོག་མེད་པའི་ གྱངས་ཁ་ཡང་ ཡར་སེང་འགྱོ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་ཟེར་བཀོད་དེ་འདུག། པོརཊ་ཌི་པེགསི་ལུ་ ས་གནས་གཞན་ཁར་བཟུམ་སྦེ་ གདོང་ལེན་ལེ་ཤ་ཅིག་ར་ཡོདཔ་ཨིན། འདི་ཡང་ ཉེན་སྲུང་གི་གནད་དོན་འདི་ མཚོན་ཆ་ཅན་གྱི་སྡེ་ཚན་ཚུ་གིས་ སྐྱེལ་འདྲེན་དང་ཚོང་འབྲེལ་ལུ་ བར་ཆད་རྐྱབ་སྟེ་ ཁྲལ་བཀལ་ཡོདཔ་མ་ཚད་ ལམ་བཀག་ཆ་འབད་ཡོདཔ་ཨིན་པས། གཉིས་པ་ལུ་ རང་བཞིན་གྱི་རྐྱེན་ངན་ཚུ་ལུ་བརྟེན་ ཁྲོམ་འདི་ནང་ རླུང་འཚུབ་དང་ ཆུ་རུད་ཀྱི་ཉེན་ཁ་ཡོདཔ་ལས་ གཞི་རྟེན་མཐུན་རྐྱེན་དང་ སོ་ནམ་གྱི་ལཱ་ཚུ་ མེདཔ་བཏང་དོ་ཡོདཔ་དང་ གསུམ་པ་ དཔལ་འབྱོར་གྱི་དཀའ་ངལ་འདི་ ལཱ་གཡོག་མེད་པའི་ཚད་གཞི་མཐོ་དྲགས་དང་དཔལ་འབྱོར་གྱི་གོ་སྐབས་ཉུང་དྲགས་མི་ལུ་བརྟེན་ དབུལ་ཕོངས་དང་ ས་གནས་འདི་ཁ་ལས་ གཞན་ཕྱི་ཁར་འགྱོ་དགོཔ་ཐོན་ནུག། མཇུག་ར་ གཞི་རྟེན་མཐུན་རྐྱེན་གྱི་ གྱོང་རྒུད་ཐད་ཁར་ལམ་གྱི་གནས་སྟངས་ སྐྱོ་དྲགས་དང་ གློག་མེ་དང་ ཆུ་གཙང་ཏོག་ཏོ་མ་ཐོབ་མི་ལུ་བརྟེན་ ཁྲོམ་ཚོགས་དང་ས་ཁོངས་ཀྱི་གོང་འཕེལ་ལུ་ ཐོ་ཕོགཔ་ཨིན་པས། པོརཊ་ཌི་པེགསི་འདི་ རྒྱལ་རབས་དང་ལམ་སྲོལ་གྱི་ཕྱུགཔོ་ཡོད་པའི་ཁྲོམ་ཚོགས་ཅིག་ཨིནམ་ལས་ དེང་སང་གི་དཀའ་ངལ་ཚུ་ལུ་གདོང་ལེན་འབད་དགོཔ་ལས་ ས་གནས་དང་རྒྱལ་ཡོངས་དབང་འཛིན་ དེ་ལས་ རྒྱལ་སྤྱིའི་མཉམ་འབྲེལ་པ་ཚུ་གིས་ མཉམ་འབྲེལ་གྱི་ཐོག་ལས་ བརྩོན་ཤུགས་བསྐྱེད་དགོཔ་འདུག། ཉེན་སྲུང་གི་ཚ་གྱང་ཚུ་བསལ་ནི་དང་ གཞི་རྟེན་མཐུན་རྐྱེན་ཚུ་ ཡར་དྲག་གཏང་ནི་ དེ་ལས་ དཔལ་འབྱོར་གོང་འཕེལ་གཏང་ནི་ཚུ་ པོརཊ་ཌི་པེགསི་དང་ དེ་ནང་སྡོད་མི་ཚུ་གི་ མ་འོངས་པ་ལུ་ ཡར་རྒྱས་འགྱོ་ནི་གི་དོན་ལུ་ བརྩོན་དགོཔ་འདི་གལ་ཆེ་ཏོག་ཏོ་ཅིག་ལུ་འགྱུར་ཡོདཔ་ཨིན། '''རྒྱབ་རྟེན་དཔེ་དེབ།''' 29t52j25skimo01xtup3wrnks6o5na9 0 8993 39602 2026-04-13T03:11:29Z Kinleyg 12459 Created page with "༉ ཀིའུ་བེག་ཁྲོམ་སྡེ་འདི་ ཀེ་ན་ཌའི་ ཀིའུ་བེག་གི་མངའ་སྡེའི་རྒྱལ་ས་སྟེ་བ་ཨིན། སྤྱི་ལོ་ ༡༦༠༨ ལུ་ ཕཱརནསི་གི་འཚོལ་ཞིབ་པ་ སེ་མུའུ་ཨེལ་ཌི་ཅེམ་པ་ལེན་གྱིས་ གཞི་བཙུགས་འབད་མི་ ཁ..." 39602 wikitext text/x-wiki ༉ ཀིའུ་བེག་ཁྲོམ་སྡེ་འདི་ ཀེ་ན་ཌའི་ ཀིའུ་བེག་གི་མངའ་སྡེའི་རྒྱལ་ས་སྟེ་བ་ཨིན། སྤྱི་ལོ་ ༡༦༠༨ ལུ་ ཕཱརནསི་གི་འཚོལ་ཞིབ་པ་ སེ་མུའུ་ཨེལ་ཌི་ཅེམ་པ་ལེན་གྱིས་ གཞི་བཙུགས་འབད་མི་ ཁྲོམ་སྡེ་འདི་ བྱང་ཨ་མི་རི་ཀ་གི་ཁྲོམ་ཚོགས་རྙིང་ཤོས་ཅིག་ཨིནམ་མ་ཚད་ ཡུ་ནིསི་ཀོ་གི་འཛམ་གླིང་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་ས་ཁོངས་ཅིག་ཨིན། བཙན་རྫོང་གི་གྱང་དང་ རྡོ་ཅུང་གི་ཁྲོམ་ལམ་ དེ་ལས་ ཕཱརནསི་གི་སྲོལ་རྒྱུན་ཕྱུགཔོ་ཚུ་གི་དོན་ལུ་ ཡོངས་གྲགས་ཡོད་མི་ ཀིའུ་བེག་ཁྲོམ་སྡེ་འདི་ ཀེ་ན་ཌ་ལུ་ ལམ་སྲོལ་དང་ གཞུང་སྐྱོང་ དེ་ལས་ ལྟ་བཤལ་གྱི་ལྟེ་བ་གཙ་བོ་ཅིག་ཨིན་པས། ཝི་ཀི་པི་ཌི་ཡ་ <ref>Wikipedia. (2025). ''Quebec City.'' Published by: Creative Commons. Retrieved from: <nowiki>https://en.wikipedia.org/wiki/Quebec_City</nowiki></ref>དང་འཁྲིལ་བ་ཅིན་ ཀིའུ་བེག་ཁྲོམ་སྡེ་གི་ས་ཆ་ཡོངས་བསྡོམས་འདི་ ཧ་ལམ་ཀི་ལོ་མི་ཊར་གྲུ་བཞི་མ་ ༤༨༥.༧༧ དེ་ཅིག་ཡོདཔ་ཨིན་ཟེར་བཀོད་དེ་འདུག། ཁྲོམ་སྡེ་འདི་ སེནཊ་ལོ་རེནསི་གཙང་ཆུ་གི་བྱང་ཕྱོགས་ལུ་ཆགས་ཡོདཔ་དང་ གཙང་ཆུའི་མཐའ་མའི་ཐང་ལས་ མཐོཝ་སྒང་ཚུན་ཚོད་ ས་ཆ་མ་འདྲཝ་ཚུ་ཡོདཔ་ཨིན། ཞིབ་འཚོལ་དང་འཁྲིལ་བ་ཅིན་ སྤྱི་ལོ་ ༢༠༢༡ ལུ་ ཀིའུ་བེག་ཁྲོམ་སྡེ་ནང་ མི་རློབས་སྟོང་ཕྲག་ ༥༤༩,༤༥༩ དེ་ཅིག་ཡོདཔ་སྦེ་ ཚོད་དཔག་འབདཝ་དང་ ཁྲོམ་ཆེན་ནང་ མི་རློབས་སྟོང་ཕྲག་ ༨༣༩,༣༡༡ དེ་ཅིག་ཡོདཔ་སྦེ་ ཚོད་དཔག་འབད་ནུག། མི་བོར་ཞིབ་རྩིས་ཀྱི་ཐད་ཁར་ ཕཱརེནསི་གི་ཀེ་ནེ་ཌི་ཡན་ཚུ་གིས་ མི་རློབས་ཕྱེད་ཀ་དབང་དོ་ཡོདཔ་དང་ ཨི་རིཤ་དང་ མི་རིགས་དང་པོ་ དེ་ལས་ ལེ་ཊིན་མ་ཨ་རི་ཀ་དང་ ཨཕ་རི་ཀ་ དེ་ལས་ ཨེ་ཤི་ཡན་གྱི་མི་སྡེ་ཆུང་ཀུ་སྦེ་ཡོད་རུང་ ཡར་སེང་འགྱོ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་མས། ཁྲོམ་སྡེ་འདི་ནང་ མི་རློབས་བརྒྱ་ཆ་ ༩༥ དེ་ཅིག་གིས་ ཕཱརནསི་གི་སྐད་ཡིག་འདི་ སྐད་ཡིག་དང་པ་སྦེ་སླབ་ཨིན། ཀེ་ན་ཌ་ལུ་ ཀིའུ་བེག་ཁྲོམ་ཚོགས་འདི་ ཀིའུ་བེག་མངའ་སྡེ་གི་ཆ་ཤས་ཅིག་ཨིན། བདག་སྐྱོང་ཐོག་ལས་ ཁྲོམ་འདི་ ཁྲོམ་སྡེ་དྲུག་ལུ་དབྱེ་སྟེ་ཡོདཔ་ཨིན། དེ་ཡང་ ལ་སི་ཊི་ལོ་མོ་ལུ་ སེནཊ་ཕོའི་སི་ལེ་རི་ཀེབ་རུག་ ལེ་སི་རི་ཝི་ཡར་ ཅཱར་ལིས་བོརག་ བིའུ་པོརཊ་ དེ་ལས་ ལ་ཧའུ་ཊི་སེནཊ་ཅཱར་ལིས་ཚུ་ཨིན་པས། ཀིའུ་བེག་ཁྲོམ་སྡེ་གི་འབྱུང་ཁུངས་འདི་ སྤྱི་ལོ་ ༡༦༠༨ ལུ་ སེ་མུའུ་ཨེལ་ཌི་ཅེམ་པ་ལེན་གྱིས་ ཀིའུ་བེག་གི་སྡོད་གནས་ཟེར་མི་ གཏན་འཇགས་གཞིས་ཆགས་གཞི་བཙུགས་འབད་བའི་སྐབས་ལུ་ ཚོང་འབྲེལ་གྱི་ས་གོ་གཙོ་བོ་དང་ ནིའུ་ཕཱརནསི་གི་ དམག་སྡེ་གི་བཙན་རྫོང་སྦེ་ཕྱག་ཞུ་ནུག། རྒྱལ་རབས་ནང་ལུ་ ཁྲོམ་འདི་གིས་ ཕཱརནསི་དང་ བིརི་ཊེན་གཉིས་ཀྱི་བར་ན་ དབང་འོག་དམག་འཁྲུག་ནང་ འགན་ཁུར་སྦོམ་སྦེ་རང་འབག་ནུག། ཁྲོམ་སྡེ་གི་ལོ་རྒྱུས་དང་བྱུང་རིམ་གཙོ་བོ་ ཁག་དག་པ་ཅིག་བཀོད་པ་ཅིན་ སྤྱི་ལོ་ ༡༧༥༩ ལུ་ ཨབ་ར་ཧམ་གྱི་ཐང་ཆེན་གྱི་དམག་འཁྲུག་གི་སྐབས་ལུ་ བིརི་ཊིཤ་གི་དམག་སྡེ་གིས་ དམག་དཔོན་ཇེམསི་ཝོལཕ་གིས་འགོ་འཁྲིད་འབད་དེ་ མར་ཀུའིསི་ཌི་མོན་ཀཱལམ་གྱིས་འགོ་འཁྲིད་འབད་མི་ ཕཱརནསི་གི་དམག་མི་ཚུ་ ཕམ་བཏང་བའི་ཤུལ་ལུ་ ཀིའུ་བེག་འདི་ བིརི་ཊིཤ་གི་དམག་སྡེ་གི་དབང་འོག་ལུ་བསྡུ་ནུག། དེ་ལས་ པེ་རིསི་གི་ཆིངས་ཡིག་ སྤྱི་ལོ་ ༡༧༦༣ ལུ་ གནང་བའི་སྐབས་ ཕཱརནསི་གིས་ ཀིའུ་བེག་བརྩིས་ཏེ་ བྱང་ཨ་མི་རི་ཀ་གི་མངའ་ཁོངས་མང་ཤོས་ར་ བིརི་ཊེན་ལུ་སྤྲོད་ནུག། སྤྱི་ལོ་ ༡༧༧༤ ལུ་ ཀིའུ་བེག་གི་བཅའ་ཁྲིམས་འགོ་བཙུགས་མི་འདི་གིས་ ཕཱརནསི་་གི་ཞི་བའི་ཁྲིམས་ལུགས་དང་ དབང་ཚད་ལམ་ལུགས་ དེ་ལས་ ཀིའུ་བེག་ལུ་ཡོད་པའི་ ཀེ་ཐོ་ལིག་ཆོས་ལུགས་ཚུ་ ཉམས་སྲུང་འབད་དེ་ མངའ་སྡེ་གི་ངོ་རྟགས་མ་འདྲཝ་ལུ་ ཤན་ཞུགས་འབད་ནུག། ཤུལ་ལས་ སྤྱི་ལོ་ ༡༨༣༧-༡༨༣༨ གི་ལོར་ ཕཱརནསི་ཀེ་ནེ་ཌན་གྱི་མི་སེར་ཚུ་གིས་ དམངས་གཙོའི་གཞུང་སྐྱོང་འཚོལ་བའི་སྐབས་ལུ་ སྲིད་དོན་གྱི་སྟབས་མ་བདེཝ་ཐོན་མི་འདི་གིས་ མཚོན་ཆ་ཐོག་ལས་ ངོ་བརྒལ་འབད་ཡོད་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཡང་བཤད་དེ་འདུག། རྒྱལ་ཁབ་ ཡང་ན་ མངའ་སྡེ་ག་ཅི་གི་ཐད་ཁར་ཡང་ ཀིའུ་བེག་ཁྲོམ་ཚོགས་འདི་ དམག་མི་དང་བདག་སྐྱོང་ དེ་ལས་ ལམ་སྲོལ་གྱི་ལྟེ་བ་ཅིག་སྦེ་ ཁག་ཆེ་ཤོས་སྦེ་བཞག་ནུག། ཀིའུ་བེག་ཁྲོམ་སྡེ་འདི་ ཁྲོམ་དཔོན་དང་ ཚོགས་སྡེའི་ལམ་ལུགས་འོག་ལུ་ ལཱ་འབདཝ་ཨིན། དེ་ཡང་ ཁྲོམ་དཔོན་དང་ ཁྲོམ་སྡེ་ཚོགས་སྡེ་འདི་ མི་སེར་ཚུ་གིས་བཙག་འཐུ་འབདཝ་ཨིན་པས། སྲིད་དོན་གྱི་ཐད་ལུ་ ཀིའུ་བེག་ཁྲོམ་ཚོགས་འདི་ ཧེ་མ་ གཡས་ཕྱོགས་ཚོགས་པ་ཚུ་ལུ་ གཙོ་བོར་བསྟེན་ཡོདཔ་ཨིན་རུང་ སྤྱིར་བཏང་ལུ་ ཀིའུ་བེག་མངའ་སྡེ་གིས་ རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རང་དབང་དང་འབྲེལ་བའི་ལྟ་བ་ཚུ་ འཕྲལ་འཕྲལ་ར་འགྲེམས་སྟོན་འབདཝ་ཨིན། མངའ་སྡེའི་གནས་ཚད་ནང་ལུ་ ཀིའུ་བེག་ལུ་ ཕཱརནསི་གི་སྐད་ཡིག་གི་ཐོབ་དབང་དང་ ལམ་སྲོལ་ཉམས་སྲུང་འབད་ནི་ལུ་ གཙོ་བོར་བསྟེན་མི་ གཞན་དང་མ་འདྲ་བའི་ སྲིད་དོན་ངོ་རྟགས་ཅིག་ཡོདཔ་ཨིན། ཕཱརེནཆི་འདི་ ཀིའུ་བེག་ཁྲོམ་སྡེ་གི་གཞུང་འབྲེལ་སྐད་ཡིག་ཅིག་ཨིནམ་ལས་ མི་རློབས་མང་ཤོས་ཅིག་གིས་ར་ སླབ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། ཝི་ཀི་པི་ཌི་ཡ་ (༢༠༢༥) དང་འཁྲིལ་བ་ཅིན་ མི་སེར་བརྒྱ་ཆ་ ༩༥ ལྷགཔ་གིས་ ཕཱརེནཆི་སྐད་ཡིག་འདི་ ཕ་སྐད་ཨིན་པའི་ཁར་ ཨིང་སྐད་སླབ་མི་དང་ སྐད་ཡིག་སྣ་ཚོགས་སླབ་མི་ མི་ངོ་ཆ་ཚང་ཡོད་རུང་ གྱངས་ཁ་ཆུང་ཀུ་ཅིག་ལས་བརྒལ་མེདཔ་ཨིན་ཟེར་བཀོད་དེ་འདུག། སྐད་ཡིག་གཉིས་ལྡན་ ཕཱརནསི་དང་ཨིང་ལིཤ་འདི་ དམིགས་བསལ་གྱིས་ ལྟ་བཤལ་དང་ཚོང་འབྲེལ་གྱི་ ལས་སྡེ་ཚུ་ནང་ ཁྱབ་ཆེཝ་སྦེ་ འགྱོ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། ཀིའུ་བེག་ཁྲོམ་འདི་ ཕཱརེནསི་དང་ཀེ་ན་ཌའི་ལམ་སྲོལ་གྱི་ སྤྲོ་སྣང་ཅན་གྱི་ལྟེ་བ་ཅིག་ཨིན། ཁྲོམ་འདི་ནང་ སྲོལ་རྒྱུན་དང་རིག་གཞུང་གི་བྱེད་སྒོ་ཁག་ཡང་ ཀར་ནི་ཝལ་ཌི་ཀིའུ་བེག་ཟེར་ འཛམ་གླིང་ནང་ གནམ་བྱཱར་གྱི་དུས་སྟོན་སྦོམ་ཤོས་དང་ ཡོངས་དྲགས་ཅན་ཅིག་ཨིན། དེ་ལས་ སེནཊ་ཇིན་བཱ་པི་ཊིསི་ཊི་ཉིནམ་ཟེར་ ཀིའུ་བེ་ཀོའིས་གི་ངོ་རྟགས་དང་ལམ་སྲོལ་གྱི་དུས་སྟོན་སྦོམ་ཤོས་ཅིག་ཨིན་པས། དེ་མ་ཚད་ ཡོངས་གྲགས་ཅན་གྱི་སྙན་ཆའི་དུས་སྟོན་ཟེར་ རང་ལུགས་ཀྱི་སྙན་ཆ་དང་ སྲུང་བཤད་ ཀེ་ཐོ་ལིག་དུས་སྟོན་དང་ ས་གནས་ཀྱི་ཤན་ཞུགས་ཚུ་ ཁྲོམ་སྡེ་གི་ལམ་སྲོལ་གྱི་མི་ཚེ་ནང་ ཁག་ཆེ་བའི་གནད་དོན་ཅིག་ཨིན་པས། སྔོན་མའི་དུས་སྐབས་ཀྱི་ཀིའུ་བེག་གི་ བཟོ་རིགས་ཉམས་སྲུང་འབད་མི་འདི་གིས་ཡང་ ཁྲོམ་སྡེ་འདི་གི་ བྱུང་རབས་ཀྱི་རྩ་བ་ལུ་ ཁས་བླངས་འབད་མི་འདི་ གསལ་སྟོན་འབདཝ་ཨིན། རྩེད་རིགས་འདི་ ཀིའུ་བེག་ཁྲོམ་གྱི་ལམ་སྲོལ་གྱི་ ཁག་ཆེ་བའི་ཆ་ཤས་ཅིག་ཨིན། དེ་ཡང་ འཁྱེག་ཧོ་ཀི་འདི་ གནམ་མེད་ས་མེད་ཡོངས་གྲགས་ཅན་ཅིག་ཨིནམ་དང་ འདི་ཡང་ བྱུང་རབས་ནང་ལུ་ ཀིའུ་བེག་ནོར་ཌིཀསི་བཟུམ་གྱི་སྡེ་ཚན་ཚུ་གིས་ ངོ་ཚབ་འབད་དེ་ ད་རེས་ ཀིའུ་བེག་རེམ་པརཊ་གིས་ ངོ་ཚབ་འབདཝ་ཨིན།  གཞན་ཡང་ ཡོངས་དྲགས་ཅན་གྱི་རྩེད་རིགས་ཚུ་ཡང་ རྐང་རྩེད་དང་ གངས་ཤུད་རྐྱབ་ནི་ དེ་ལས་ རོ་ཁྱི་དང་འབྲེལ་བའི་འཁྱེག་འགྲུལ་གཏང་ནི་བཟུམ་གྱི་ རང་ལུགས་ཀྱི་ལས་རིམ་ཚུ་གིས་ ཀིའུ་བེག་གི་དགུན་དུས་རྩེད་རིགས་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་ཚུ་ གསལ་སྟོན་འབདཝ་ཨིན། ཀིའུ་བེག་ཁྲོམ་སྡེ་གི་བཟའ་འཐུང་ཚུ་ ཀེ་ན་ཌ་དང་ རྒྱལ་ཁབ་ནང་གི་ཤན་ཞུགས་ཚུ་ སླ་བསྲེ་རྐྱབ་སྟེ་ ཕཱརནསི་གི་རྩ་བ་ གསལ་སྟོན་འབདཝ་ཨིན་པས། ཡོངས་གྲགས་ཅན་གྱི་ཟས་རིགས་ཡང་ པའུ་ཊིན་ཟེར་ ཕེརེནཆི་ཕིརིསི་ མར་ཁུ་ནང་བླུགས་ཏེ་ཡོདཔ་དང་ དེ་ལས་ ཊོར་ཊི་ཡར་ཟེར་ ངལ་གསོའི་སྐབས་ལུ་ འཕྲལ་འཕྲལ་ར་ བཞེས་སྒོ་འབད་མི་ རང་ལུགས་ཀྱི་ཤ་གི་བཞེས་སྒོ་ཅིག་ཨིན། སྲནམ་གྱི་ཁུ་བ་དང་ ཀྲེ་ཊོན་ཚུ་ཡང་ སྔར་སྲོལ་གྱི་བཟའ་འཐུང་ཨིན་པའི་ཁར་ མེ་པལ་སྨན་ཁུ་དང་ རི་དྭགས་སེམས་ཅན་ མཚོ་ཟས་ དེ་ལས་ ལག་བཟོའི་དར་ཚི་ཚུ་ལག་ལེན་འཐབ་མི་འདི་གིས་ ཁྲོམ་སྡེ་གི་བཟའ་འཐུང་གི་ཁྱད་ཆོས་སྟོནམ་ཨིན། ཀིའུ་བེག་ཁྲོམ་སྡེ་གི་དཔལ་འབྱོར་འདི་སྒྲིང་སྒྲི་ཡོད་པའི་ཁར་ ཝི་ཀི་པི་ཌི་ཡ་ (༢༠༢༥) དང་འཁྲིལ་བ་ཅིན་ ལས་ཁུངས་གཙོ་བོ་ཚུ་ཡང་ མི་མང་བདག་སྐྱོང་དང་ ཉེན་བཅོལ་ འཕྲུལ་རིག་ ལྟ་བཤལ་ དེ་ལས་ བཟོ་སྐྲུན་ཚུ་ཨིན་ཟེར་བཀོད་དེ་འདུག། ཁྲོམ་སྡེ་འདི་ལུ་ ཞབས་ཏོག་ལས་སྡེ་སྒྲིང་སྒྲི་ཡོད་མི་དང་ གཞུང་དང་འབྲེལ་བའི་ལཱ་གཡོག་ཚུ་ མཐོ་དྲགས་སྦེ་ཡོད་མི་ལུ་བརྟེན་ ཕན་ཐོགས་འབྱུང་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། ལྟ་བཤལ་ལས་སྡེ་གིས་ ཁག་ཆེ་བའི་འགན་ཁུར་འབགཔ་ཨིནམ་དང་ ལོ་བསྟར་བཞིན་དུ་ མི་ས་ཡ་ལས་བཅད་དེ་ རྒྱལ་རབས་ཅན་གྱི་ས་ཁོངས་ཚུ་ནང་ ལྟ་བསྐོར་འབད་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། དེ་ལས་ ཀིའུ་བེག་ཁྲོམ་གྱི་ས་གནས་ སེནཊ་ལོ་རེནསི་གི་ གཙང་ཆུ་བདའ་སྟེ་ཡོད་མི་འདི་གིས་ རྒྱལ་རབས་དང་འཁྲིལ་ཏེ་ ཐབས་བྱུས་ཚོང་འབྲེལ་གྱི་ལྟེ་བ་ཅིག་སྦེ་བཟོ་ཡོདཔ་ཨིན། ཀིའུ་བེག་གི་གྲུ་ཁ་འདི་ ཅ་ཆས་སྐྱེལ་འདྲེན་དང་ མཚོ་འགྲུལ་གྲུ་ དེ་ལས་ ཚོང་འབྲེལ་གྱི་དོན་ལུ་ གལ་ཆེ་ཤོས་ཅིག་ཨིན་པས། ཕྱིར་ཚོང་ནང་ རང་བཞིན་ཐོན་སྐྱེད་དང་ བཟའ་འཐུང་ཐོན་སྐྱེད་ དེ་ལས་ འཕྲུལ་རིག་ཞབས་ཏོག་ཚུ་ ཚུདཔ་ཨིན་པས། ཁྲོམ་གྱི་དཔལ་འབྱོར་འབྲེལ་ལམ་འདི་ བྱང་ཨ་མི་རི་ཀ་དང་ རྒྱལ་སྤྱིའི་ནང་ལུ་དམིགས་བསལ་གྱིས་ ཕེརེནཆི་གི་ཁ་སྐད་སླབ་མི་རྒྱལ་ཁབ་ཚུ་ནང་ལུ་ཁྱབ་སྟེ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། ཀིའུ་བེག་ཁྲོམ་སྡེ་འདི་ སྟོབས་ཤུགས་དང་ལྡན་རུང་ དེ་དང་འབྲེལ་བའི་གདོང་ལེན་ལེ་ཤ་ཅིག་ར་ཡོདཔ་ཨིན། དེ་ཡང་ མི་རློབས་རྒས་ཤོས་ ཡར་སེང་འགྱོ་མི་འདི་གིས་ གསོ་བའི་ཞབས་ཏོག་ཚུ་ལུ་ དཀའ་ངལ་འབྱུངམ་ཨིནམ་དང་ གཞུང་དང་མི་མང་བདག་སྐྱོང་གྱི་ལཱ་གཡོག་ལུ་ བློ་གཏད་ཚད་ལས་བརྒལ་མི་འདི་གིས་ དཔལ་འབྱོར་འདི་ སྲིད་བྱུས་བསྒྱུར་བཅོས་འབད་ནི་ལུ་ ཉེན་ཁ་ཡོདཔ་ཨིན། དེ་ལས་ གནས་གཤིས་དང་འབྲེལ་བའི་གནད་དོན་ཡང་ དགུན་ཁ་ཚབས་ཆེན་དང་ ཆུ་རུད་ཀྱི་ཉེན་ཁ་གིས་ ཁྲོམ་སྡེའི་མཐུན་རྐྱེན་ཚུ་ལུ་ གདོང་ལེན་འབདཝ་ཨིན་པས། དེ་མ་ཚད་ འཛམ་གླིང་གཅིག་འགྱུར་གྱི་དུས་སྐབས་ནང་ལུ་ ཕཱརནསི་གི་སྐད་ཡིག་དང་ལམ་སྲོལ་ཉམས་སྲུང་འབད་མི་འདི་གི་ ཁྲོམ་སྡེ་འདི་ནང་ལུ་ ཚ་གྱང་ཚུ་འཕྲོ་མཐུད་དེ་ར་ཡོདཔ་ཨིན་པས། ཀིའུ་བེག་ཁྲོམ་སྡེ་འདི་ ཀེ་ན་ཌ་ལུ་ བཟོད་སྲན་དང་ལམ་སྲོལ་ དེ་ལས་ བྱུང་རབས་ཚུ་གི་རྟགས་མཚན་ཅིག་སྦེ་ཡོདཔ་ཨིན། འདི་གི་ ཕཱརནསི་གི་རྩ་བ་དང་ ཉམས་སྲུང་འབད་དེ་ཡོད་པའི་བཟོ་རིགས་ དེ་ལས་ ཕན་ནུས་ཅན་གྱི་ལམ་སྲོལ་དང་ དཔལ་འབྱོར་སྒྲིང་སྒྲི་ཡོད་མི་ཚུ་གིས་ བྱང་ཨ་མི་རི་ཀ་ལུ་ གཞན་དང་མ་འདྲ་བའི་ནོར་བུ་བཟུམ་ཅིག་སྦེ་བཟོཝ་ཨིན། དེང་སང་གི་དཀའ་ངལ་ཚུ་ལུ་ གདོང་ལེན་འབད་བའི་སྐབས་ལུ་ ཀིའུ་བེག་ཁྲོམ་སྡེ་འདི་ མ་འོངས་པའི་ཡར་རྒྱས་དང་གསར་གཏོད་ཚུ་དང་གཅིག་ཁར་ བྱུང་རབས་ཀྱི་ངོ་རྟགས་ཚུ་ འདྲ་མཉམ་བཟོ་སྟེ་ ཡར་རྒྱས་འགྱོ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། ༼རྩོམ་ཡིག་འདི་སྲོལ་འཛིན་དང་རྫོང་ཁ་གོང་འཕེལ་ལས་ཁུངས་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ཞིབ་འཚོལ་དང་ལས་རིམ་སྡེ་ཚན་གྱི་ཞལ་འདེབས།༽ '''རྒྱབ་རྟེན་དཔེ་དེབ།''' czsybhop3pq15w2z9reieodc6ss2lhh 0 8994 39603 2026-04-13T03:20:31Z Kinleyg 12459 Created page with "[[File:Panoramic view of Quetzaltenango City.jpg|thumb|342x342px|ཀུའི་ཛལ་ཊེ་ནཱང་གོ་གི་ཁྲོམས།]] ༉ ཀུའི་ཛལ་ཊེ་ནཱང་གོ'''་'''འདི་ སྤྱིར་བཏང་ལུ་ ས་གནས་ཀྱི་མིང་ "ཟེ་ལ་ཇུ་" ཡང་ན་ "ཟེ་ལ་" ཟེར་སླབ་ཨིན། ཁྲོམ་གྱི་མིང་ ཀུའི་ཛལ་ཊ..." 39603 wikitext text/x-wiki [[File:Panoramic view of Quetzaltenango City.jpg|thumb|342x342px|ཀུའི་ཛལ་ཊེ་ནཱང་གོ་གི་ཁྲོམས།]] ༉ ཀུའི་ཛལ་ཊེ་ནཱང་གོ'''་'''འདི་ སྤྱིར་བཏང་ལུ་ ས་གནས་ཀྱི་མིང་ "ཟེ་ལ་ཇུ་" ཡང་ན་ "ཟེ་ལ་" ཟེར་སླབ་ཨིན། ཁྲོམ་གྱི་མིང་ ཀུའི་ཛལ་ཊེ་ནཱང་གོ་ཟེར་མི་འདི་ ན་ཧུ་ཨཱཊལ་སྐད་ཡིག་ལས་བྱུང་ཡོདཔ་དང་ དེ་གི་དོན་དག་འདི་ "ཀུའེ་ཛལ་བྱ་གི་ས་གནས་" ཟེར་ཨིནམ་དང་ བྱ་འདི་ གུ་ཝ་ཊི་མ་ལ་གི་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་བྱ་ཅིག་ཨིན། ཨིན་རུང་ ས་གནས་ཀྱི་མི་མང་ཤོས་ཅིག་གིས་ "ཟེ་ལ་ཇུ་" ཀི་ཆི་མ་ཡ་གི་མིང་ཚིག་འདི་གི་དོན་དག་འདི་ "གངས་རི་བཅུ་གི་འོག་ལུ་" ཁྲོམ་ཚོགས་ཀྱི་མཐའ་འཁོར་གྱི་མེ་རི་གི་ས་ཆའི་གནས་སྟངས་འདི་གསལ་སྟོན་འབདཝ་ཨིན། ཀུའེ་ཛལ་ཊེ་ནཱང་གོ་གི་ས་ཁོངས་འདི་ ཧ་ལམ་ཀི་ལོ་མི་ཊར་གྲུ་བཞི་མ་ ༡༢༠ དེ་ཅིག་ཡོདཔ་ཨིན། སྤྱི་ལོ་ ༢༠༡༨ ལོའི་མི་རྩིས་དང་འཁྲིལཝ་ད་ ཁྲོམ་སྡེ་ནང་ མི་རློབས་ ༡༨༠,༧༠༦ ཡོདཔ་སྦེ་ ཐོ་བཀོད་འབད་ཡོདཔ་ཨིན་པས། ཁྲོམ་སྡེ་མ་འདྲཝ་ཚུ་ ཁྱབ་ཚུགས་པའི་ ཀུའེ་ཛལ་ཊེ་ནཱང་གོ་ལས་ཁུངས་རྒྱ་ཆེཝ་སྦེ་ཡོད་མི་འདི་གིས་ ལུང་ཕྱོགས་འདི་ནང་ མི་འབོར་ཞིབ་རྩིས་དང་དཔལ་འབྱོར་གྱི་རྐང་རྗེས་སྦོམ་སྦེ་ར་ཐོན་ནི་ལུ་ ཕན་ཐོགས་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། <ref name=":0">Wikipedia. (2025). Quetzaltenango. Published by: Creative Commons. Retrieved         from: <nowiki>https://en.wikipedia.org/wiki/Quetzaltenango</nowiki></ref> ཟེར་བཀོད་ནུག། དེ་མ་ཚད་ཁྲོམ་ཚོགས་འདི་གི་མི་རློབས་འདི་ མི་རིགས་མ་འདྲཝ་སྦེ་ཡོདཔ་དང་ འདི་ནང་ལུ་ མང་ཤོས་ཅིག་ར་ ས་གནས་ཀྱི་ མ་ཡ་སྡེ་ཚན་དང་ དམིགས་བསལ་གྱིས་ ཀི་ཆི་དང་ མམ་མི་རིགས་ཚུ་ཡོདཔ་ཨིན། ཀི་ཆི་འདི་ གུ་ཝ་ཊི་མ་ལ་ལུ་ཡོད་པའི་ མ་ཡ་སྡེ་ཚན་སྦོམ་ཤོས་ཅིག་ཨིནམ་དང་ འདི་ནང་ལུ་ ལམ་སྲོལ་གྱི་སྲོལ་ཁྱུན་དང་སྐད་ཡིག་ཕྱུགཔོ་ཡོདཔ་ཨིན། མམ་མི་རིགས་ཚུ་ཡང་ ལུང་ཕྱོགས་འདི་ནང་ གལ་གནད་ཅན་ཅིག་སྦེ་ཡོདཔ་དང་ འ་ནཱི་ས་གནས་ཀྱི་མི་སྡེ་ཚུ་གི་སྦོ་ལོགས་ཁར་ ལ་ཌ་ནོ་ (ཡུ་རོབ་དང་ས་གནས་ཀྱི་མི་རྒྱུད་སླ་བསྲེ་) གི་མི་རློབས་ཡང་ ལེ་ཤ་ཅིག་ར་ཡོདཔ་ལས་ ཁྲོམ་ཚོགས་འདི་ནང་ལུ་ ལམ་སྲོལ་མ་འདྲཝ་ཡོད་མི་ལུ་ ལྷན་ཐབས་འབདཝ་ཨིན་མས། ཀུའེ་ཛལ་ཊེ་ནཱང་གོ་འདི་ ཀོ་ལོམ་བི་ཡན་གྱི་ཧེ་མའི་དུས་སྐབས་ལུ་ ཟེ་ལ་ཇུ་ཟེར་སླབ་མི་ ཀི་ཆི་མ་ཡ་ཁྲོམ་ཚོགས་ཡོངས་གྲགས་ཅན་ཅིག་སྦེ་སྡོད་པའི་སྐབས་ཀྱི་ ལོ་རྒྱུས་དང་བྱུང་རབས་ཡོདཔ་ཨིན། ཁྲོམ་འདི་གིས་ ཨིསི་པེན་གྱིས་ གུ་ཊི་མ་ལ་དབང་དུ་བསྡུ་བའི་སྐབས་ ཁག་ཆེ་བའི་འགན་ཁུར་འབག་ཡོདཔ་དང་ སྤྱི་ལོ་ ༡༥༢༤ ལུ་ ཨིས་པེ་ནིཤི་གི་དབང་བཟུང་འབད་མི་ པེ་ཌོ་ཌི་ཨཱལ་ཝ་ར་ཌོ་གིས་ ཀི་ཆི་གི་དམག་སྡེ་འདི་ཕམ་བཏང་སྟེ་ ཀི་ཆི་གི་རྒྱལ་སྲས་ ཏེ་ཅུན་ཨུ་མན་འདི་ཤི་ཡོདཔ་ལས་ ད་རེས་ རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་དཔའ་བོ་ཅིག་སྦེ་བརྩི་སྲུང་འབད་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། དབང་འོག་དུས་སྐབས་ལུ་ ཀུའེ་ཛལ་ཊེ་ནཱང་གོ་འདི་ བདག་སྐྱོང་དང་ཚོང་འབྲེལ་གྱི་ལྟེ་བ་ཁག་ཆེ་ཤོས་ཅིག་ལུ་གྱུར་ཡོད་པའི་ཁར་ སྤྱི་ལོ་ ༡༨༣༨ ལས་ ༡༨༤༠ གི་བར་ན་ གུ་ཝ་ཊི་མ་ལ་ལས་ རང་དབང་འཚོལ་མི་ དུས་ཡུན་ཐུང་ཀུ་ཅིག་གི་རིང་ ལོས་ཨཱལ་ཊོས་མངའ་སྡེ་གི་རྒྱལ་ས་ལྟེ་བ་སྦེ་ ཕྱག་ཞུ་ནུག་ཟེར་ <ref name=":0" /> ནང་བཀོད་ནུག། མཚོ་ཁ་ལས་ མཐོ་ཚད་མི་ཊར་ ༢,༣༣༠ དེ་ཅིག་ཡོད་པའི་ ཀུའེ་ཛལ་ཊེ་ནཱང་གོ་འདི་ སཱན་ཊ་མ་རི་ཡ་དང་ སཱན་ཊི་ཡ་གུའི་ཊོ་མེ་རི་ཚུ་རྩིས་ཏེ་ གངས་རི་དང་མེ་རི་ཚུ་གིས་ བསྐོར་ར་རྐྱབ་སྟེ་ཡོད་པའི་ ལུང་གཤོང་ནང་ཆགས་ཡོདཔ་ཨིན། ཝི་ཀི་པི་ཌི་ཡ། <ref name=":0" /> ནང་ ཁྲོམ་ཚོགས་འདི་ནང་ལུ་ ལོ་བསྟར་བཞིན་དུ་ དྲོད་ཚད་དམའ་ཤོས་ལས་བསིལ་དྲགས་སྦེ་ཡོད་པའི་གནམ་གཤིས་འདི་མྱོང་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། ཆ་སྙོམས་དྲོད་ཚད་མཐོ་ཤོས་འདི་ ༢༢.༥°C (༧༢.༥°F) དང་ ཆ་སྙོམས་དྲོད་ཚད་དམའ་ཤོས་འདི་ ༦.༤°C (༤༣.༥°F) དེ་ཅིག་ཨིན་མས། ཆརཔ་གི་དུས་ཚོད་འདི་ སྤྱི་ཟླ་ ༥ པའི་མཇུག་ལས་ སྤྱི་ཟླ་ ༡༠ པའི་མཇུག་ཚུན་ཚོད་ཨིནམ་ད་ སྐམ་པའི་དུས་ཚོད་འདི་ སྤྱི་ཟླ་ ༡༡ པ་ལས་ ༤ པ་ཚུན་ཚོད་འགོརཝ་ཨིན་ཟེར་བཀོད་ནུག། ཀུའེ་ཛལ་ཊེ་ན་གོ་ལུ་འོང་ནི་གི་དུས་ཚོད་ལེགས་ཤོམ་འདི་ སྤྱི་ཟླ་ ༡༡ པ་ལས་ སྤྱི་ཟླ་ ༤ པ་ཚུན་སྐམ་པའི་དུས་ཚོད་ཨིནམ་ལས་ དུས་ཚོད་འདི་ནང་ གནམ་གཤིས་འདི་ ཚ་དྲོད་ལྡན་ཏོག་ཏོ་སྦེ་ སྔོན་དཔག་འབད་ཚུགསཔ་ལས་ ཁྲོམ་གྱི་ལམ་སྲོལ་གྱི་ས་ཁོངས་དང་ རང་བཞིན་གྱི་མཐའ་འཁོར་ཚུ་ ལྟ་བསྐོར་འབད་ནི་ལུ་ འོས་འབབ་ཅན་ཅིག་ཨིན། ཀུའེ་ཛལ་ཊེ་ནཱང་གོ་འདི་ ཀུའེ་ཛལ་ཊེ་ནཱང་གོ་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ལྟེ་བ་སྦེ་ཕྱག་ཞུ་དོ་ཡོདཔ་དང་ དེ་ནང་ ཨཱལ་མོ་ལོང་ག་ ཀེན་ཊེལ་ ཀོ་ཊི་པེག་ ཀོ་ལོམ་བི་ཡ་དང་ སི་བི་ལི་ཡ་ཚུ་བརྩིས་ཏེ་ ཁྲོམ་སྡེ་ལེ་ཤ་ཅིག་ཡོདཔ་ཨིན། ཁྲོམ་སྡེ་རེ་ལུ་ ས་གནས་གཞུང་ཡོདཔ་ལས་ ལས་ཁུངས་ཀྱི་བདག་སྐྱོང་ལས་སྡེ་ལུ་ ཕན་ཐོགས་བྱུང་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། <ref name=":0" />ཟེར་བཀོད་ནུག། ཁྲོམ་འདི་ ཁྲོམ་དཔོན་གྱིས་འགོ་ཁྲིད་འབད་དེ་ ས་གནས་ཀྱི་བདག་སྐྱོང་དང་ མི་མང་ཞབས་ཏོག་ དེ་ལས་ གོང་འཕེལ་གྱི་ལས་རིམ་ཚུ་གི་འགན་ཁུར་འབགཔ་མི་ ཁྲོམ་སྡེ་ཚོགས་སྡེ་གིས་འཛིན་སྐྱོང་འཐབ་ཨིན། ལས་ཁུངས་ཀྱི་གནས་ཚད་ནང་ གཞུང་སྐྱོང་འདི་ གུ་ཝ་ཊི་མ་ལ་གི་རྒྱལ་ཡོངས་སྲིད་དོན་གཞི་བཀོད་དང་འཁྲིལ་ཏེ་ རྒྱལ་ཡོངས་ཚོགས་སྡེ་ནང་ལུ་ ངོ་ཚབ་ཚུ་བཙག་འཐུ་འབད་དེ་ཡོདཔ་ཨིན། ཀུའེ་ཛལ་ཊེ་ནཱང་གོ་འདི་ རྒྱལ་རབས་ནང་ སྲིད་དོན་གྱི་ ལས་འགུལ་གྱི་ ལྟེ་བ་ཅིག་ཨིནམ་མ་ཚད་ རྒྱལ་ཡོངས་འགོ་ཁྲིདཔ་ ཡོངས་གྲགས་ཅན་ལེ་ཤ་ཅིག་ ཐོན་ཡོདཔ་ཨིན་པས། ཨིས་པེ་ནིཤི་འདི་ གཞུང་འབྲེལ་སྐད་ཡིག་ཨིནམ་ལས་ ཀུའེ་ཛལ་ཊེ་ནཱང་གོ་ནང་འཁོད་ལུ་ ཁྱབ་ཆེཝ་སྦེ་སླབ་ཨིན། ཨིན་རུང་ ས་གནས་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ དམིགས་བསལ་གྱིས་ ཀི་ཆི་དང་ མམ་འདི་ཡང་ དམིགས་གསལ་གྱིས་ གྲོང་གསེབ་དང་ ས་གནས་ཀྱི་མི་སྡེ་ནང་ལུ་ ཁྱབ་ཆེཝ་སྦེ་རང་སླབ་སྲོལ་ཡོདཔ་ཨིན། སྐད་ཡིག་འདི་ཚུ་ ཤེས་ཡོན་དང་ལམ་སྲོལ་གྱི་ལས་རིམ་ཚུ་གི་ཐོག་ལས་ ཉམས་སྲུང་དང་དར་ཁྱབ་གཏང་ནི་གི་ བརྩོན་ཤུགས་ཚུ་ འཕྲོ་མཐུད་དེ་ར་ འབད་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་ཟེར་ <ref name=":0" /> ནང་བཀོད་ནུག། ཀུའེ་ཛལ་ཊེ་ནཱང་གོ་འདི་ ལམ་སྲོལ་གྱི་སྲོལ་ཁྱུན་ཕྱུགཔོ་སྦེ་ཡོདཔ་ལས་ ས་གནས་ཀྱི་ མ་ཡ་གི་ལམ་སྲོལ་འདི་ ཨིས་པེ་ནིཤི་གིས་ དབང་དུ་བསྡུ་བའི་སྐབས་ལུ་ སླ་བསྲེ་རྐྱབ་སྟེ་ཡོདཔ་ལས་ ཡོངས་གྲགས་ཐོན་ནུག ཁྲོམ་ཚོགས་འདི་ནང་ལུ་ ལོ་བསྟར་གྱི་ དབུས་ཨ་མ་རི་ཀ་རང་དབང་ཐོབ་ཡོད་པའི་དུས་སྟོན་བཟུམ་ ལེ་ཤ་ཅིག་འགོ་འདྲེན་འཐབ་དོ་ཡོདཔ་དང་ འདི་ཡང་ དབུས་ཕྱོགས་ཨ་མི་རི་ཀ་གི་རང་དབང་འདི་ ཁྲོམ་སྐོར་དང་སྙན་ཆ་ དེ་ལས་ ལམ་སྲོལ་འགྲེམས་སྟོན་ཚུ་འབད་དེ་ བརྩི་སྲུང་འབདཝ་ཨིན། རང་ལུགས་ཀྱི་སྙན་ཆ་དང་ཞབས་ཁྲ་ དེ་ལས་ ལག་བཟོ་ཚུ་ཡང་ ཁྲོམ་སྡེ་གི་ལམ་སྲོལ་གྱི་ངོ་རྟགས་ལུ་ གལ་ཆེ་ཤོས་ཅིག་ཨིན་མས། རྐང་རྩེད་འདི་ ཀུའེ་ཛལ་ཊེ་ནཱང་གོ་ལུ་ རྩེད་རིགས་ཡོངས་གྲགས་ཅན་ཅིག་ཨིནམ་ད་ ས་གནས་ཀྱི་སྡེ་ཚན་ ཟེ་ལ་ཇུ་ཨེམ་སི་གིས་ གུ་ཝ་ཊི་མ་ལ་གི་ཁྱད་རིག་ཅན་གྱི་ ལིག་མཐོ་ཤོས་ནང་ དོ་འགྲན་འབད་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། ཁྲོམ་སྡེ་གིས་ དྲྭ་རིལ་དང་ ལག་རིལ་ དེ་ལས་ ལུས་རྩེད་ཚུ་བརྩིས་ཏེ་ རྩེད་རིགས་གཞན་མ་འདྲཝ་ཚུ་ལུ་ཡང་ རྒྱབ་སྐྱོར་འབད་དོ་ཡོདཔ་དང་ མཐུན་རྐྱེན་དང་ལས་རིམ་ཚུ་ཡང་ལེགས་ཤོམ་ཡོདཔ་ལས་ ན་གཞོན་ཚུ་གིས་བཅའ་མར་གཏོགས་ནི་ལུ་ སེམས་ཤུགས་བྱིན་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། <ref name=":0" />ཟེར་བཀོད་ནུག། ཀུའེ་ཛལ་ཊེ་ནཱང་གོ་ལུ་ཡོད་པའི་ བཞེས་སྒོ་འབད་ཐངས་ཀྱི་མཐོང་སྣང་འདི་གིས་ ལམ་སྲོལ་མ་འདྲཝ་ཚུ་ གསལ་སྟོན་འབདཝ་ཨིནམ་དང་ འདི་ནང་ལུ་ རང་ལུགས་ཀྱི་ མ་ཡ་གི་བཞེས་སྒོ་དང་ ཨིས་པེ་ནིཤི་གི་ཤན་ཞུགས་ཡོད་པའི་ བཞེས་སྒོ་ཚུ་ཡོདཔ་ཨིན། ཟས་རིགས་གཙོ་བོ་ཚུ་ཡང་ གེ་ཟ་དང་ སྲནམ་ཅུམ་ ཨེ་མ་དང་ཐིང་ངེ་ཚུ་ཨིན། ས་གནས་ཀྱི་དམིགས་བསལ་གྱི་ཟ་འཐུང་ པེ་པེན་ (ཁ་ཚ་ཅན་གྱི་ཤ་ཐུག་ཤ་) དང་ ཆི་ལིས་རེ་ལེན་ནོས་ དེ་ལས་ ཏ་མ་ལེས་ཚུ་ ཁྱབ་ཆེཝ་སྦེ་རང་ བཟའ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། ཁྲོམ་འདི་ཡང་ ཐོན་སྐྱེད་གསརཔ་དང་ ལུང་ཕྱོགས་ཀྱི་ བཞེས་སྒོ་ཚུ་ བཙོང་སའི་ ཚོང་ཁང་ཚུ་ནང་ ཡོངས་གྲགས་ཡོདཔ་ཨིན་པས། ཀུའེ་ཛལ་ཊེ་ནཱང་གོ་གི་དཔལ་འབྱོར་འདི་ སོ་ནམ་གྱི་ལཱ་ནང་ གཏིང་ཟབ་པ་སྦེ་ གཞི་བཙུགས་འབད་དེ་ཡོདཔ་ཨིན། ལས་ཁུངས་འདི་ནང་ གནམ་གཤིས་མ་འདྲཝ་དང་ མཐོ་ཚད་མ་འདྲཝ་ཡོད་མི་ལུ་བརྟེན་ སྤུས་ཚད་ཅན་གྱི་ ཀོ་ཕི་དང་ ཚོད་བསྲེ་ དེ་ལས་ ཤིང་འབྲས་ཚུ་བརྩིས་ཏེ་ ལོ་ཐོག་མ་འདྲཝ་ཚུ་ འཛུགས་སྐྱོང་འབད་ཚུགསཔ་ཨིན་པས། དཔེར་ན་ ཨཱལ་མོ་ལོང་ག་འདི་ རྒྱལ་ཡོངས་དང་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཚོང་ཁྲོམ་གཉིས་ཆ་རའི་ནང་ ཚོད་བསྲེ་ཐོན་སྐྱེད་འབད་མི་ ཡོངས་གྲགས་ཅན་ཅིག་ཨིན་པས། ད་རུང་ ལུང་ཕྱོགས་འདི་གིས་ བལ་གྱི་ཐགས་རིགས་དང་ རྫ་ཆས་ དེ་ལས་ ཆང་རིགས་ཚུ་ བཟོ་སྐྲུན་འབད་དེ་ བཟོ་གྲྭའི་ཐོན་སྐྱེད་ལུ་ ལྷན་ཐབས་འབདཝ་ཨིན་མས། <ref name=":0" /> ཟེར་བཀོད་ནུག། ཁྲོམ་འདི་ནུབ་ཕྱོགས་ས་ཁ་མཐོ་སའི་ཚོང་འབྲེལ་གྱི་ལྟེ་བ་ཅིག་སྦེ་ལཱ་འབདཝ་ཨིནམ་དང་ ཁྲོམ་ཚོགས་ཀྱི་མཐོང་སྣང་དང་ ཁྲོམ་ཚོགས་དང་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་མི་རློབས་གཉིས་ཆ་ར་ལུ་ ཞབས་ཏོག་མ་འདྲཝ་ཚུ་བྱིན་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་མས། དེ་མ་ཚད་ ལས་འཛིན་ཆུང་བ་དང་བར་མ་ཚུ་གིས་ ས་གནས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་ལུ་ དབང་བསྒྱུར་འབད་དེ་ ལཱ་གཡོག་བྱིན་ཏེ་ ཚོང་འབྲེལ་ཡར་དྲག་གཏང་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་རུང་ ཚོང་འབྲེལ་མང་ཤོས་ཅིག་ར་ ལུགས་ཡངས་ཀྱི་སྒོ་ལས་ལཱ་འབདཝ་ལས་བུ་ལོན་དང་ ལུགས་མཐུན་གྱི་ཚོང་འབྲེལ་ཚུ་ ཐོབ་མ་ཚུགས་པར་ལུས་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་མས། ལྟ་བཤལ་འདི་ ཀུའེ་ཛལ་ཊེ་ནཱང་གོ་གི་དཔལ་འབྱོར་ནང་ ཡར་རྒྱས་འགྱོ་བའི་བསྒང་ཡོད་མི་ ལས་ཁུངས་ཅིག་ཨིན། ཁྲོམ་ཚོགས་འདི་ནང་ ལམ་སྲོལ་གྱི་སྲོལ་ཁྱུན་ཕྱུགཔོ་དང་ དབང་འོག་བཟོ་རིགས་ དེ་ལས་ རང་བཞིན་གྱི་མཛེས་སྡུག་ལྡན་པའི་ ཆུ་མིག་ཚ་དྲོད་དང་ མེ་རི་བཟུམ་གྱི་ཉེ་འདབས་ལུ་ཡོད་མི་འདི་གིས་ ནང་འཁོད་དང་རྒྱལ་སྤྱིའི་ལྟ་བཤལཔ་ཚུ་ འོང་བཅུགཔ་ཨིན་མས། དེ་མ་ཚད་ དབུས་ཕྱོགས་ཨ་མི་རི་ཀ་གི་རང་དབང་གི་ཉིནམ་བཟུམ་གྱི་ལས་རིམ་ཚུ་གིས་ ལྟ་བཤལ་གྱི་ལཱ་ཚུ་ ཧེང་སྐལ་ར་ ཡར་དྲག་བཏང་སྟེ་ ས་གནས་ཀྱི་ལག་བཟོཔ་དང་ ཚོང་པ་ཚུ་ལུ་ དཔལ་འབྱོར་གྱི་གོ་སྐབས་བྱིནམ་ཨིན། <ref name=":0" /> ཟེར་བཀོད་ནུག། ཁྲོམ་སྡེ་འདི་ནང་ དཔལ་འབྱོར་གྱི་ནུས་པ་ཡོད་རུང་ གདོང་ལེན་ལེ་ཤ་ཅིག་ཡོདཔ་ཨིན། འདི་ཡང་ ཝི་ཀི་པི་ཌི་ཡ་ <ref name=":0" /> གིས་ ལཱ་འབད་མི་མང་ཤོས་ཅིག་ར་ ལུགས་མཐུན་མིན་པའི་ལས་སྡེ་ནང་ལུ་ ལཱ་འབད་དོ་ཡོདཔ་ལས་ མི་སྡེ་ཉེན་སྲུང་དང་ ལས་མི་ཉེན་སྲུང་མེད་པའི་ཁར་ འདི་བཟུམ་གྱི་ ལུགས་མཐུན་མིན་པའི་གནས་སྟངས་ཀྱིས་ ཐོན་སྐྱེད་ལུ་ ཐོ་ཕོགཔ་མ་ཚད་ ཁྲལ་གྱི་འོང་འབབ་ཡང་ ཚད་འཛིན་འབདཝ་ལས་ མི་མང་གི་ གཞི་རྟེན་མཐུན་རྐྱེན་དང་ ཞབས་ཏོག་ཚུ་ནང་ མ་རྩ་བཙུགས་ནི་ལུ་ ཐོ་ཕོགཔ་ཨིན་ཟེར་བཀོད་ནུག། ཁྲོམ་སྡེའི་གཞི་རྟེན་མཐུན་རྐྱེན་ཚུ་ མི་རློབས་ཡར་སེང་འགྱོ་མི་དང་བསྟུན་ གོམ་ཚད་བཞག་ནི་ལུ་ དཀའ་ངལ་བྱུང་དོ་ཡོདཔ་མ་ཚད་ ལམ་གྱི་མཐུན་རྐྱེན་ལངམ་སྦེ་མེད་མི་དང་ མི་མང་སྐྱེལ་འདྲེན་གྱི་ཞབས་ཏོག་ཚུ་ ལངམ་སྦེ་མེད་མི་ དེ་ལས་ ཕྱགས་སྙིགས་འཛིན་སྐྱོང་གི་ཞབས་ཏོག་ཚུ་ ལངམ་སྦེ་མེད་མི་ཚུ་གིས་ དཔལ་འབྱོར་གྱི་ལཱ་དང་ མི་ཚེའི་སྤུས་ཚད་ལུ་ ཐོ་ཕོགཔ་ཨིན་པས། ཀུའེ་ཛལ་ཊེ་ནཱང་གོ་གིས་ མི་སྡེ་དཔལ་འབྱོར་གྱི་ཁྱད་པར་སྟོན་ཡོདཔ་དང་ འདི་གིས་ དམིགས་བསལ་གྱིས་ ས་གནས་ཀྱི་མི་སྡེ་ཚུ་ལུ་ ཐོ་ཕོག་དོ་ཡོདཔ་དང་ འ་ནཱི་སྡེ་ཚན་ཚུ་ལུ་ ཤེས་རིག་དང་གསོ་བའི་ཞབས་ཏོག་ དེ་ལས་ དཔལ་འབྱོར་གྱི་གོ་སྐབས་ཚུ་ ཚད་འཛིན་འབད་དེ་ཡོདཔ་ལས་ དབུལ་ཕོངས་དང་ མཐའ་ཟུར་གྱི་གནས་སྟངས་ཚུ་ ཡུན་བརྟན་སྦེ་ར་ འབྱུང་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་མས། དེ་ལས་ སི་ཡ་ར་ནུ་གེནཊ་ <ref>Nugent, C. (2022). They Left Guatemala for Opportunities in the United States.       Now They Want To Help Others Stay. Published by: Time. Retrieved from:      <nowiki>https://time.com/6166459/guatemala-migration-economy-remittances/</nowiki></ref> གིས་ དཔལ་འབྱོར་གྱི་དཀའ་ངལ་ལུ་བརྟེན་ ཀུའེ་ཛལ་ཊེ་ནཱང་གོ་ལས་ མི་མང་ཤོས་ཅིག་གིས་ ཕྱི་རྒྱལ་ལུ་ གོ་སྐབས་འཚོལ་དོ་ཡོདཔ་དང་ རྒྱལ་ཁབ་ནང་ ལོག་བཏང་མི་དངུལ་ཚུ་གིས་ མ་དངུལ་གྱི་རྒྱབ་སྐྱོར་འབདཝ་ཨིན་རུང་ ས་གནས་ནང་ ལཱ་གཡོག་གི་གོ་སྐབས་མེདཔ་ལས་ གཅིག་ལུ་བརྟེན་སྡོད་དགོཔ་ཐོན་ཏེ་ ཡུན་བརྟན་དཔལ་འབྱོར་གོང་འཕེལ་ལུ་ ཐོ་ཕོགཔ་ཨིན་ཟེར་བཀོད་ནུག། ལུང་ཕྱོགས་འདི་ནང་ལུ་ ནགས་ཚལ་མེདཔ་གཏང་ནི་དང་ ས་གཞི་ཉམས་འགྱོ་ནི་ཚུ་བརྩིས་ཏེ་ མཐའ་འཁོར་གནས་སྟངས་ཀྱི་གདོང་ལེན་ཚུ་ ཐོན་དོ་ཡོདཔ་ལས་ སོ་ནམ་གྱི་ཐོན་སྐྱེད་དང་ སྐྱེ་ལྡན་རིགས་སྣ་ཚུ་ལུ་ ཉེན་ཁ་འབྱུང་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་མས། དེ་མ་ཚད་ གནམ་གཤིས་འགྱུར་བ་འདི་གིས་ གནད་དོན་འདི་ཚུ་ ཧེང་སྐལ་ར་ ཚབས་ཆེན་བཟོ་སྟེ་ གནམ་གཤིས་ཚབས་ཆེན་གྱི་གནས་སྟངས་ཚུ་ འཕྲལ་འཕྲལ་སྦེ་ར་བྱུང་སྟེ་ འཚོ་བའི་གནས་སྟངས་ལུ་ ཐོ་ཕོག་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། ཀུའེ་ཛལ་ཊེ་ནཱང་གོ་འདི་ གུ་ཝ་ཊི་མ་ལ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ ལམ་སྲོལ་གྱི་སྲོལ་རྒྱུན་ཕྱུགཔོ་དང་ བཟོད་བསྲན་གྱི་ བདེན་ཁུངས་ཅིག་སྦེ་ཡོདཔ་ཨིན། ཁྲོམ་འདི་གི་དཔལ་འབྱོར་འདི་ སོ་ནམ་གྱི་གཞི་རྟེན་དང་ ཚོང་འབྲེལ་གྱི་གནས་སྟངས་ དེ་ལས་ ལམ་སྲོལ་གྱི་ ཕྱུགཔོ་ཚུ་གིས་ ཁྱད་ཆོས་བཏོནམ་ཨིན། ཨིན་རུང་ ཡུན་བརྟན་དང་ བཅའ་མར་གཏོགས་ཚུགས་པའི་ གོང་འཕེལ་གྱི་དོན་ལུ་ ཁྲོམ་སྡེ་གིས་ གཞི་རྟེན་མཐུན་རྐྱེན་གྱི་གྱོང་རྒུད་ཚུ་ བསལ་དགོཔ་མ་ཚད་ དཔལ་འབྱོར་གཞུང་འབྲེལ་བཟོ་དགོཔ་མ་ཚད་ མི་སྡེ་དཔལ་འབྱོར་གྱི་ འདྲ་མཉམ་མེད་པའི་གནས་སྟངས་མར་ཕབ་འབད་ནི་གི་སྲིད་བྱུས་ཚུ་ ལག་ལེན་འཐབ་དགོཔ་ཨིན་པས། གདོང་ལེན་ཚུ་ འཕྲོ་མཐུད་དེ་ར་ཡོད་རུང་ ས་གནས་ཀྱིས་ལམ་སྲོལ་ཉམས་སྲུང་དང་ དཔལ་འབྱོར་གོང་འཕེལ་ དེ་ལས་ མི་སྡེ་ཡར་རྒྱས་ཚུ་ལུ་ ཁས་བླངས་འབད་མི་འདི་གིས་ གུ་ཝ་ཊི་མ་ལ་གི་རྒྱལ་ཡོངས་ངོ་རྟགས་དང་ མ་འོངས་པའི་དོན་ལུ་ ཁག་ཆེ་བའི་ ཕན་ཐོགས་ཅན་ཅིག་སྦེ་ ཐོན་ཏེ་ཡོདཔ་ཨིན། '''རྒྱབ་རྟེན་དཔེ་དེབ།''' g96inwywcagt3i9wixattavkjln4s33 0 8995 39604 2026-04-13T03:41:23Z Kinleyg 12459 Created page with "[[File:Santa Clara Utah Town Hall.jpg|thumb|371x371px]] ༉ ཀིའུ་བ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དབུས་ཕྱོགས་ལུ་ཆགས་ཡོད་པའི་ ཝི་ལ་ཀ་ལ་ར་མངའ་སྡེའི་རྒྱལ་ས་ལྟེ་བ་ཨིན་མི་ སཱན་ཊ་ཀ་ར་ལ་འདི་ རྒྱལ་རབས་དང་ལམ་སྲོལ་ དེ་ལས་ དཔལ་འབྱོ..." 39604 wikitext text/x-wiki [[File:Santa Clara Utah Town Hall.jpg|thumb|371x371px]] ༉ ཀིའུ་བ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དབུས་ཕྱོགས་ལུ་ཆགས་ཡོད་པའི་ ཝི་ལ་ཀ་ལ་ར་མངའ་སྡེའི་རྒྱལ་ས་ལྟེ་བ་ཨིན་མི་ སཱན་ཊ་ཀ་ར་ལ་འདི་ རྒྱལ་རབས་དང་ལམ་སྲོལ་ དེ་ལས་ དཔལ་འབྱོར་གྱི་གལ་གནད་ཅན་གྱི་ཁྲོམ་ཚོགས་ཅིག་ཨིན། སྤྱི་ལོ་ ༡༦༨༩ ལུ་གཞི་བཙུགས་འབད་མི་ ཁྲོམ་འདི་གིས་ ཀིའུ་བ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གོང་འཕེལ་གྱི་ནང་ལུ་ དམིགས་བསལ་གྱིས་ ཀིའུ་བ་གླིང་སྒྱུར་གྱི་སྐབས་ལུ་ ཁག་ཆེ་བའི་འགན་ཁུར་འབག་ཡོདཔ་ཨིན། འ་ནཱི་སྤྱིར་བཏང་མཐོང་སྣང་འདི་གིས་ སཱན་ཊ་ཀ་ལ་ར་གི་ མི་འབོར་ཞིབ་རྩིས་དང་འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད་ བྱུང་རབས་ གཞུང་སྐྱོང་ ལམ་སྲོལ་ དཔལ་འབྱོར་ གདོང་ལེན་དང་ དེ་ལས་ གཞན་མི་ཚུ་གི་སྐོར་ལས་བཤད་དེ་ཡོདཔ་ཨིན། སཱན་ཊ་ཀ་ལ་ར་འདི་ སྤྱི་ལོ་ ༡༦༨༩ སྤྱི་ཟླ་ ༧ པའི་ཚེས་ ༡༥ ལུ་ གཞུང་འབྲེལ་དུ་གཞི་བཙུགས་འབད་ཡོདཔ་དང་ ཀིའུ་བ་ལུ་ ལྟེ་བ་ཅིག་སྦེ་ཆགས་ཏེ་ཡོདཔ་ཚ་ཚད་ ཝི་ལ་ཀ་ལ་ར་མངའ་སྡེའི་ བདག་སྐྱོང་ལྟེ་བ་ཅིག་སྦེ་ ཕྱག་ཞུ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། སྤྱི་ལོ་ ༢༠༢༢ ལུ་ མི་རློབས་ ༢༤༥,༩༥༩ དེ་ཅིག་ཡོདཔ་དང་ མི་རློབས་ཀྱི་མང་ཉུང་འདི་ ཀི་ལོ་མི་ཊར་ ༢ རེ་ལུ་ མི་རློབས་ ༤༨༠ དེ་ཅིག་ཡོདཔ་ལས་ རྒྱལ་ཁབ་ནང་ མི་རློབས་མང་ཤོས་ཡོད་པའི་ཁྲོམ་སྡེ་ལྔ་པ་ཨིན་པས། ཁྲོམ་འདི་ རྒྱལ་རབས་ཀྱི་གལ་གནད་ཅན་དང་ དམིགས་བསལ་གྱིས་ ཀིའུ་བཱན་གྱི་གཞུང་རྒོལ་གྱི་སྐབས་ལུ་ ཐག་བཅད་པའི་ སཱན་ཊ་ཀ་ལ་ར་གི་དམག་འཁྲུག་ལུ་བརྟེན་ཏེ་ ཡོངས་གྲགས་ཅན་ཅིག་ཨིནམ་མ་ཚད་ ལྟ་བཤལཔ་ཚུ་གི་དོན་ལུ་ མཐོང་སྣང་སྦོམ་ཅིག་ཨིན་མི་ ཆེ་གུ་ཝ་ར་གི་དུར་ཁྲོད་འདི་ཡང་ཡོདཔ་ཨིན། <ref name=":0">Wikipedia. (2025). ''Santa Clara, Cuba.'' Published by: Creative Commons. Retrieved from:་<nowiki>https://en.wikipedia.org/wiki/Santa_Clara,_Cuba</nowiki></ref> ཟེར་བཀོད་ནུག། དེ་མ་ཚད་ སཱན་ཊ་ཀ་ལ་རེ་ནོས་ཟེར་སླབ་མི་ མི་སེར་ཚུ་གིས་ ཁྲོམ་གྱི་ལམ་སྲོལ་དང་མི་སྡེའི་གནས་སྟངས་ལུ་ཕན་ཐོགས་འབདཝ་ཨིན། ཁྲོམ་སྡེ་འདི་གངས་རིའི་འོག་ལུ་ཡོད་པའི་ ཐང་ཐོག་ལུ་ཆགས་ཏེ་ཡོདཔ་དང་ ཝི་ལ་ཀ་ལ་ར་མངའ་སྡེ་གི་ནང་འཁོད་ལུ་ དབུས་སུ་ཆགས་ཡོདཔ་ཨིན། ཁྲོམ་སྡེ་འདི་གི་རྒྱ་ཁྱོན་ཡོངས་བསྡོམས་ཀི་ལོ་མི་ཊར་ ༥༡༤ ཡོདཔ་དང་ ཁྲོམ་སྡེ་འདི་ སི་ཕུན་ཊིས་ ཀ་མ་ཇུ་ཡ་ནི་ པཱ་ལེ་སི་ཊས་ མ་ནི་ཀ་ར་གུ་ཝ་ དེ་ལས་ རན་ཅུ་ལོ་ཁྲོམ་སྡེ་ཚུ་གི་ས་མཚམས་ལུ་ཡོདཔ་ཨིན། ཁྲོམ་འདི་ནང་ལུ་ གནམ་གཤིས་ཚ་དྲོད་དང་ བརླན་གཤེར་ཅན་གྱི་ དབྱར་དུས་ཐུང་ཀུ་དང་ སྐམ་པའི་གནམ་གཤིས་ཚུ་གི་མཚོར་བ་མྱོང་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། གནམ་གཤིས་སབ་ཁྲའི་དཔེ་དེབ་<ref>Weather Atlas. (2024). ''Climate and monthly weather forecast- Santa Clara, Cuba.'' Published by: Weather Atlas. Retrieved from:  <nowiki>https://www.weather-atlas.com/en/cuba/santa-claraclimate</nowiki>?</ref> གིས་ཞིབ་འཚོལ་དང་འཁྲིལ་བ་ཅིན་ ལོ་གཅིག་གི་ནང་ སྤྱིར་སྙོམས་དྲོད་ཚད་ ༢༥.༨˚C (༨༧.༤˚F) ལས་ ༣༡.༦˚C (༨༨.༩˚F) བར་ཡོདཔ་ད་ རླན་གཤེར་གྱི་ཚད་གཞི་ ༧༣% ལས་ ༨༤% བར་ཡོད། གནམ་གཤིས་དྲོད་བཏགས་ཀྱི་ ལས་རིམ་ཚུ་གི་དོན་ལུ་ ལྟ་སྐོར་འབད་ནི་དུས་ཚོད་ལེགས་ཤོམ་འདི་ སྤྱི་ཟླ་ ༡༡ པའི་ཟླ་དཀྱིལ་ལས་ སྤྱི་ཟླ་ ༤ པའི་ཟླ་དཀྱིལ་ཚུན་ཨིན་ཟེར་བཀོད་ནུག། སཱན་ཊ་ཀ་ལ་ར་འདི་ སྤྱི་ལོ་ ༡༦༨༩ སྤྱི་ཟླ་ ༧ པའི་ཚེས་ ༡༥ ལུ་ མི་ ༡༧༥ གིས་གཞི་བཙུགས་འབད་ཡོདཔ་དང་ དེ་ནང་ མི་ ༡༣༨ དེ་ཅིག་ ཧེ་མ་ལས་ ས་གནས་འདི་ནང་སྡོད་ཡོདཔ་དང་ བཟའ་ཚང་གཞན་ ༧ ལས་ མི་ ༣༧ མཚོ་མཐའི་ཁྲོམ་ཚོགས་སཱན་ཧུའན་ཌི་ལོས་རེ་མེ་ཌི་ཡོས་ལས་འབྱུང་ཡོདཔ་ཨིན་པས། ཝི་ཀི་པི་ཌི་ཡ། <ref name=":0" /> གིས་ གཞི་ཆགས་མི་འདི་ཚུ་ མཚོའི་མཐའ་མར་ མཚོ་ཇག་ཚུ་གིས་གནོདཔ་བཀལ་མི་ལས་ ཐར་ཐབས་ལུ་ ནང་འཁོད་ལུ་འགྱོ་ནུག། ཁྲོམ་འདི་འགོ་ཐོག་ལུ་ ཀ་ཡོ་ནུའེ་ཝོ་ཟེར་སླབ་ཡོདཔ་དང་ ཤུལ་ལས་ ཝི་ལ་ནུའེ་ཝ་ཌི་སཱན་ཊ་ཀ་ལ་ར་ཟེར་མིང་སྒྱུར་བཅོས་འབད་ནུག། གཞི་བཙུགས་འབད་བའི་ཤུལ་ལས་ སཱན་ཏ་ཀ་ལ་ར་འདི་ ཁྲོམ་སྡེ་ཚོགས་སྡེ་དང་ ཡེ་ཤུའི་ལྷ་ཁང་ གློག་བརྙེན་ཁང་ དེ་ལས་ མི་མང་གི་གཙུག་སྡེ་ཚུ་བཟོ་སྐྲུན་འབད་དེ་ མགྱོགས་དྲགས་སྦེ་གོང་འཕེལ་འགྱོ་བའི་ལོ་རྒྱུས་བཀོདཔ་ཨིན། འདི་གི་ས་གནས་ལྟེ་བ་འདི་གིས་ འགྲུལ་པ་ཚུ་གི་དོན་ལུ་ གལ་ཅན་གྱི་བཀག་ཆ་དང་ སྐྱེལ་འདྲེན་གྱི་ལྟེ་བ་གལ་ཅན་ཅིག་ལུ་གྱུར་ཏེ་ ཡར་འཕར་འགྱོ་ནི་ལུ་ ཕན་ཐོགས་བྱུང་ནུག། མར་ཏ་ཨབ་རིའུ་ཌི་ཨེས་ཊི་ཝེཛ་འདི་ “ཁྲོམ་གྱི་ཕན་བདེ་འབད་མི་” ཟེར་སླབ་དོ་ཡོདཔ་དང་ སཱན་ཊ་ཀ་ལ་ར་གི་གོང་འཕེལ་ནང་ལུ་ ཡོངས་གྲགས་ཅན་གྱི་མི་ངོམ་ཅིག་ཨིན་པས། མོ་གིས་ སློབ་གྲྭ་དང་གློག་མེ་འཕྲུལ་ཁང་ སྐྱབས་བཅོལ་ཁང་ མི་མང་བཙོ་བླག་ཁང་དང་ ད་རེས་ནངས་པ་ཡང་ཡོད་པའི་ གློག་བརྙན་ཁང་ ཀྲི་ཀྲོ་ལ་ཀ་རི་དྲད་ཚུ་རྩིས་ཏེ་ ལས་འགུལ་ལེ་ཤ་ཅིག་ལུ་ མ་དངུལ་རྒྱབ་སྐྱོར་འབད་ཡོདཔ་ཨིན་པས། མོ་གི་བྱམས་བརྩེ་གི་ལཱ་འདི་གིས་ ཁྲོམ་གྱི་གཞི་རྟེན་མཐུན་རྐྱེན་དང་ ལམ་སྲོལ་གྱི་གཙུག་སྡེ་ཚུ་ ལེགས་ཤོམ་སྦེ་ཡར་དྲག་བཏང་ཚུགས་ནུག། སྤྱི་ལོ་ ༡༩༥༨ ཟླ་ ༡༢ པའི་མཇུག་ལུ་ སཱན་ཊ་ཀ་ལ་ར་འདི་ ཀིའུ་བཱན་གྱི་གཞུང་རྒོལ་གྱི་དམག་འཁྲུག་བྱུང་སའི་ས་ཁོངས་ཅིག་ཨིན་པས། དེ་ཡང་ ཨར་ནེསི་ཊོ་ཅེ་གུ་ཝ་ར་དང་ ཀ་མི་ལ་སི་ཡེན་ཕུའུ་གོསི་གིས་ འགོ་འཁྲིད་འབད་མི་ རྩ་སྒྱུར་དམག་སྡེ་གིས་ ཁྲོམ་འདི་དབང་དུ་བསྡུ་སྟེ་ ཕུལ་ཇེན་སིའོ་བཱ་ཊིསི་ཊ་གི་གཞུང་འདི་ མར་ཕབ་འགྱོ་ནུག། ཨིན་རུང་ དམག་ལས་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་མི་འདི་གིས་ ཀིའུ་བཱ་གི་རྒྱལ་རབས་ནང་ འགྱུར་བ་སྦོམ་ཅིག་ཨིནམ་ལས་ ཁྲོམ་སྡེ་ནང་ ཅེ་གུ་ཝ་ར་གི་མཆོད་ཁང་ཡོད་མི་འདི་གིས་ འདི་ཁར་སྡོད་མི་ མི་སེར་ག་ར་ལུ་དྲན་གསོ་ཞུ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། སཱན་ཊ་ཀ་ལ་ར་འདི་ རྫོང་ཁག་ལེ་ཤ་ཅིག་དང་ འདེམས་ཁོངས་ ༡༨ ལུ་དབྱེ་སྟེ་ཡོདཔ་ཨིན། ཁྲོམ་འདི་ ཁྲོམ་སྡེ་གཞུང་གི་གཞི་བཀོད་འོག་ལུ་ལཱ་འབདཝ་ཨིནམ་དང་ ཨོས་མ་ནི་གཱར་སི་ཡ་ལོ་པེཛ་གིས སྲིད་འཛིན་སྦེ་ཕྱག་ཞུ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། ས་གནས་གཞུང་གིས་ ཀིའུ་བ་གི་སྲིད་དོན་ལམ་ལུགས་ལྟེ་བའི་ལམ་ལུགས་དང་ མཐུན་སྒྲིག་འབད་དེ་ ཁྲོམ་སྡེའི་གནས་ཚད་ནང་ རྒྱལ་ཡོངས་སྲིད་བྱུས་ཚུ་ལག་ལེན་འཐབ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། སཱན་ཊ་ཀ་ལ་ར་ལུ་ ཉིན་བསྟར་གྱི་མི་ཚེ་དང་ ཤེས་རིག་ དེ་ལས་ གཞུང་གི་གནས་སྟངས་ག་རའི་ནང་ ལག་ལེན་འཐབ་མི་ ཨིསི་པེ་ནིཤི་སྐད་ཡིག་འདི་ གཞུང་འབྲེལ་གི་སྐད་ཡིག་ཅིག་ཨིན།  སཱན་ཊ་ཀ་ལ་ར་ལུ་ ལམ་སྲོལ་གྱི་སྲོལ་རྒྱུན་ཕྱུགཔོ་ཡོདཔ་ལས་ སྒྱུ་རྩལ་དང་རྒྱལ་རབས་ལུ་བརྩོན་ཤུགས་བསྐྱེད་མི་ གཙུག་སྡེ་ལེ་ཤ་ཅིག་ཡོདཔ་ཨིན། ཁྲོམ་འདི་ སྙན་ཆའི་མཐོང་སྣང་དང་ གློག་བརྙན་ཁང་ དེ་ལས་ འགྲེམས་སྟོན་ཁང་ཚུ་གི་དོན་ལུ་ ཡོངས་གྲགས་ཡོདཔ་ཨིན། རང་ལུགས་ཀྱི་དུས་སྟོན་དང་ལས་རིམ་ཚུ་ ལོ་གཅིག་གི་རིང་ལུ་ བརྩི་སྲུང་འབད་དོ་ཡོདཔ་ལས་ ཁྲོམ་གྱི་ལམ་སྲོལ་མ་འདྲཝ་ཚུ་གསལ་སྟོན་འབདཝ་ཨིན། ཁྲོམ་སྡེ་འདི་གིས་ རྩེད་རིགས་ཁག་མ་འདྲཝ་ཚུ་ལུ་ རྒྱབ་སྐྱོར་འབདཝ་དང་གཅིག་ཁར་ བེསི་བཱོལ་དང་ མཛོག་ཁྱད་རྩེདམོ་ དེ་ལས ལུས་རྩེད་ཀྱི་མཐུན་རྐྱེན་ཚུ་ཡོདཔ་ལས་ ཀིའུ་བ་གི་རྩེད་རིགས་ལམ་སྲོལ་སྒྲིང་སྒྲི་ཡོད་མི་འདི་ གསལ་སྟོན་འབདཝ་ཨིན། སཱན་ཊ་ཀ་ལ་ར་གི་བཞེས་སྒོ་མཐོང་སྣང་གིས་ ཀིའུ་བཱ་གི་རང་ལུགས་ཀྱི་བཞེས་སྒོ་དང་ ས་གནས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ཚུ་ སླ་བསྲེ་རྐྱབ་སྟེ་བྱིནམ་ཨིན། ཁྲོམ་ཚོགས་འདི་ནང་ལུ་ པ་ལ་དཱ་རེས་ཟེར་སླབ་མི་ སྒེར་གྱི་ཟ་ཁང་ཚུ་ཡར་འཕར་འགྱོ་སྟེ་ཡོདཔ་ལས་ ཟ་ཁང་གི་ཉམས་མྱོང་མ་འདྲཝ་ཚུ་བྱིནམ་ཨིན། ས་གནས་ཀྱི་བཟའ་འཐུང་ཚུ་ནང་ ཆུམ་དང་སྲནམ་ཅུམ་ ཕག་ཤ་ དེ་ལས་ ཤིང་འབྲས་ཚུ་གཙོ་བོ་སྦེ་ཡོདཔ་ལས་ ལུང་ཕྱོགས་འདི་ནང་ སོ་ནམ་གྱི་ལཱ་ཚུ་ མང་སུ་སྦེ་ཡོདཔ་སྦེ་གསལ་སྟོན་འབདཝ་ཨིན། ཁྲོམ་སྡེ་འདི་གི་དཔལ་འབྱོར་འདི་ སོ་ནམ་དང་བཟོ་གྲྭ་ དེ་ལས་ ཞབས་ཏོག་ཚུ་ཨིན་མས། ཁྲོམ་འདི་ གུ་རམ་བཙོ་སྦྱོར་དང་ ཏམ་ཁུ་བཟོ་གྲྭ་ དེ་ལས་ བཟོ་སྐྲུན་གྱི་ལྟེ་བ་ཅིག་ཨིན། ཉེ་འདབས་ལུ་ཡོད་པའི་ ཨེ་བེལ་སཱན་ཊ་མ་རི་ཡ་གནམ་གྲུ་ཐང་གིས་ ཚོང་འབྲེལ་དང་སྐྱེལ་འདྲེན་གྱི་ མཐུན་རྐྱེན་བྱིན་ཏེ་ སཱན་ཊ་ཀ་ལ་ར་འདི་ རྒྱལ་སྤྱིའི་འགྲོ་ཡུལ་ཚུ་དང་མཐུད་དེ་ཡོདཔ་ཨིན། དཔལ་འབྱོར་གྱི་བཟོ་སྐྲུན་སྣ་མང་ཡོད་རུང་ སཱན་ཊ་ཀ་ལ་ར་ལུ་ གཞི་རྟེན་མཐུན་རྐྱེན་བདག་འཛིན་དང་ ཐོན་སྐྱེད་ཚད་འཛིན་འབད་ནི་ཚུ་རྩིས་ཏེ་ ཀིའུ་བཱན་གྱི་ཁྲོམ་ཚོགས་མང་ཤོས་ཅིག་ནང་ གདོང་ལེན་བྱུང་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། ཁྲོམ་སྡེ་གི་བྱུང་རབས་དང་ལྡན་པའི་སྒྲིང་ཁྱིམ་ཚུ་ ཉམས་སྲུང་འབད་ནི་གི་དོན་ལས་ བརྩོན་ཤུགས་བསྐྱེད་དགོཔ་དང་ ས་གནས་གཞུང་གིས་ འ་ནི་དགོས་མཁོ་ཚུ་གྲུབ་ཐབས་ལུ་ རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་ཚད་གཞི་ནང་ལུ་ ལཱ་འབད་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། དཔལ་འབྱོར་བསྒྱུར་བཅོས་དང་ སྒེར་གྱི་ཚོང་འབྲེལ་ཡར་སེང་འགྱོ་མི་ལུ་བརྟེན་ གོ་སྐབས་གསརཔ་ཚུ་ འགོ་བཙུགས་ཡོདཔ་ཨིན་རུང་ ཡུན་བརྟན་གོང་འཕེལ་གྱི་དོན་ལུ་ འཛིན་སྐྱོང་ལེགས་ཤོམ་སྦེ་འབད་དགོཔ་ཨིན་པས། སཱན་ཊ་ཀ་ལ་ར་འདི་ ཀིའུ་བ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྒྱལ་རབས་དང་ལམ་སྲོལ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་བདེན་ཁུངས་ཅིག་ཨིན། ཨིས་པེ་ནིཤི་གི་གཞིས་ཆགས་འགོ་བཙུགས་པའི་ཉིན་མ་ལས་ ད་རེས་ནངས་པར་ ཁྲོམ་ཚོགས་ལྟེ་བ་ཅིག་སྦེ་སྡོད་པའི་དུས་སྐབས་ཚུན་ ཁྲོམ་འདི་ནང་ མི་ཚུ་གི་ བཟོད་བསྲན་དང་གསར་གཏོད་ཚུ་ སྒྲིང་སྒྲི་ཡོད་མི་འདི་ གསལ་སྟོན་འབདཝ་ཨིན། སཱན་ཊ་ཀ་ལ་ར་གིས་ ཀིའུ་བ་གི་རྒྱལ་ཡོངས་ལོ་རྒྱུས་ནང་ ཁག་ཆེ་བའི་འགན་ཁུར་འབག་སྟེ་ འཕྲོ་མཐུད་དེ་ར་ སྲོལ་ཁྱུན་ཉམས་སྲུང་འབད་ནི་དང་ དཔལ་འབྱོར་གོང་འཕེལ་གཏང་ནི་ལུ་ བརྩོན་ཤུགས་བསྐྱེད་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། ༼རྩོམ་ཡིག་འདི་སྲོལ་འཛིན་དང་རྫོང་ཁ་གོང་འཕེལ་ལས་ཁུངས་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ཞིབ་འཚོལ་དང་ལས་རིམ་སྡེ་ཚན་གྱི་ཞལ་འདེབས།༽ '''རྒྱབ་རྟེན་དཔེ་དེབ།''' i6u7uuuqlrs9j68d8dwham1q7tm0fhn 0 8996 39605 2026-04-13T04:02:48Z Kinleyg 12459 Created page with "[[File:Santiago de Cuba Location.png|thumb|360x360px|སན་ཊི་ཡ་གོ་ཌི་ཀིའུ་བ་གི་ས་ཁྲ།]] ༉ སན་ཊི་ཡ་གོ་ཌི་ཀིའུ་བ་གི་ས་ཁོངས་འདི་ ཀིའུ་བ་གི་ཁྲོམ་ཚོགས་སྦོམ་ཤོས་གཉིས་པ་ཨིན་པའི་ཁར་ རྒྱལ་རབས་ཀྱི་ཐད་ཁར་ཕྱུགཔོ་..." 39605 wikitext text/x-wiki [[File:Santiago de Cuba Location.png|thumb|360x360px|སན་ཊི་ཡ་གོ་ཌི་ཀིའུ་བ་གི་ས་ཁྲ།]] ༉ སན་ཊི་ཡ་གོ་ཌི་ཀིའུ་བ་གི་ས་ཁོངས་འདི་ ཀིའུ་བ་གི་ཁྲོམ་ཚོགས་སྦོམ་ཤོས་གཉིས་པ་ཨིན་པའི་ཁར་ རྒྱལ་རབས་ཀྱི་ཐད་ཁར་ཕྱུགཔོ་ཅིག་དང་ ལམ་སྲོལ་སྣ་ཚོགས་ཡོདཔ་མ་ཚད་ འདས་པའི་དུས་སྐབས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གཞུང་རྒོལ་གྱི་སྐབས་ལུ་ ཁག་ཆེ་བའི་འགན་ཁུར་འབག་མི་ལུ་བརྟེན་ཏེ་ རྒྱལ་རབས་ནང་ཡོངས་གྲགས་ཡོདཔ་ཨིན། ཁྲོམ་སྡེ་འདི་ མཚོ་གླིང་འདི་གི་ ཤར་ལྷོའི་མཚོ་འགྲམ་ལུ་ཆགས་ཏེ་ཡོདཔ་ལས་ སཱན་ཊི་ཡ་གོ་ཌི་ཀིའུ་བ་མངའ་སྡེའི་རྒྱལ་ས་ལྟེ་བ་སྦེ་ལཱ་འབད་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། [[File:Santiago - National Bank of Cuba.jpg|thumb|358x358px|སན་ཊི་ཡ་གོ་དངུལ་ཁང།]] སཱན་ཊི་ཡ་གོ་ཌི་ཀིའུ་བ་འདི་ ཀིའུ་བ་གི་ཤར་ལྷོའི་མཚོ་འགྲམ་ལུ་ཆགས་ཡོད་པའི་ཁར་ སི་ཡ་ར་མེའི་སི་ཊ་ར་རི་དང་ ཀེ་རི་བི་ཡན་མཚོ་གཉིས་ཀྱི་བར་ན་ཚུདཔ་ཨིན། འ་ནཱི་བཟུམ་གྱི་ས་གོ་འདི་གིས་ ཁྲོམ་སྡེ་འདི་ལུ་ གངས་རི་དང་རང་བཞིན་གྱི་གྲུ་ཁ་ཡོད་པའི་ གཞན་དང་མ་འདྲ་བའི་ས་ཆའི་གནས་སྟངས་བྱིནམ་ཨིན་པས། གནམ་གཤིས་འདི་ ཚ་དྲོད་དང་ལྡནམ་ལས་ སྤྱི་ཟླ་ ༥ པ་ལས་ ༡༠ པ་ཚུན་ ཆརཔ་གི་དུས་ཚོད་དང་ སྤྱི་ཟླ་ ༡༡ པ་ལས་ ༤ པ་ཚུན་ སྐམ་པའི་དུས་ཚོད་ཨིནམ་དང་ སྤྱིར་བཏང་ལུ་ དྲོད་ཚོད་འདི་ ལོ་བསྟར་བཞིན་དུ་ དྲོད་ཤུགས་ཅན་ཅིག་ཨིནམ་ལས་ ཆརཔ་གི་དུས་ཚོད་ལུ་ འཕྲལ་འཕྲལ་སྐབས་ རླུང་འཚུབ་ཡང་འཕུ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་མས། སཱན་ཊི་ཡ་གོ་ཌི་ཀིའུ་བ་ཁྲོམ་གྱི་ རྒྱ་ཁྱོན་ཡོངས་བསྡོམས་ཀི་ལོ་མི་ཊར་གྲུ་བཞི་མ་ ༡,༠༢༣.༨ ཡོདཔ་ཨིན་པས། སྤྱི་ལོ་ ༢༠༢༤ ལུ་ སཱན་ཊི་ཡ་གོ་ཌི་ཀིའུ་བ་མངའ་སྡེ་ནང་ མི་རློབས་ ༥༠༧,༡༦༧ དེ་ཅིག་ཡོདཔ་ཨིན་པས། ཁྲོམ་ཚོགས་འདི་ མི་རིགས་མ་འདྲཝ་དང་ལམ་སྲོལ་མ་འདྲཝ་སླ་བསྲེས་ཏེ་ཡོད་པའི་ས་ཁོངས་ཅིག་འབདཝ་ལས་ ཨིསི་པེན་གྱི་དབང་འོག་བཙུགས་མི་དང་ ཨཕ་རི་ཀ་གི་བྱ་རོགས་ དེ་ལས་ ཕཱརནསི་དང་བིརི་ཊིཤ་གི་ནང་སྐྱོད་འབད་མི་ དམིགས་བསལ་གྱིས་ ཧེ་ཊི་ཡན་གླིང་སྒྱུར་གྱི་སྐབས་ལུ་ལྷོད་མི་ཚུ་གི་ཤན་ཞུགས་ཡོདཔ་ཨིན། འདི་བཟུམ་གྱི་སྲོལ་རྒྱུན་སྣ་ཚོགས་འདི་ ཁྲོམ་གྱི་ལམ་སྲོལ་གྱི་མཐོང་སྣང་ནང་ལུ་ མཐོང་གསལ་བྱུང་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། <ref name=":0">Wikipedia. (2025). ''Santiago de Cuba.'' Published by: Creative Commons. Retrieved from: <nowiki>https://en.wikipedia.org/wiki/Santiago_de_Cuba</nowiki></ref> ཟེར་བཀོད་དེ་འདུག། སྤྱི་ལོ་ ༡༥༡༥ སྤྱི་ཟླ་ ༧ པའི་ཚེས་ ༢༥ ལུ་ ཨིསི་པེ་ནིཤ་གི་དབང་བཟུང་འབད་མི་ ཌི་ཡ་གོ་ཝེ་ལ་ཛི་ཀུའེ་ཟི་ཌི་ཀུའེ་ལར་གིས་ གཞི་བཙུགས་འབད་མི་ སན་ཊི་ཡ་གོ་ཌི་ཀུའེ་ལར་འདི་ སྤྱི་ལོ་ ༡༥༥༦ ཚུན་ ཀིའུ་བ་གི་རྒྱལ་ས་ལྟེ་བ་འགོ་དང་པ་ཅིག་ཨིན་པས། ཝི་ཀི་པི་དི་ཡ་ <ref name=":0" /> དང་འཁྲིལ་བ་ཅིན་ ཁྲོམ་ཚོགས་འདི་གིས་ ཨིསི་པེ་ནིཤ་དང་ཨ་མ་རི་ཀ་གི་དམག་འཁྲུག་གི་སྐབས་ལུ་ ཁག་ཆེ་བའི་འགན་ཁུར་འབག་ཡོདཔ་དང་ དམིགས་བསལ་གྱིས་ སྤྱི་ལོ་ ༡༨༡༩ ལུ་ སན་ཊི་ཡ་གོ་ཌི་ཀིའུ་བ་གི་དམག་འཁྲུག་སྐབས་ལུ་ཨིནམ་དང་ དམག་འདི་ལུ་བརྟེན་ ཨིསི་པེ་ནིཤ་གིས་ ཨ་མ་རི་ཀ་ལུ་ དབང་འོག་བཙུགས་ནི་འདི་མཇུག་བསྡུ་ཚུགས་ཡོདཔ་ཨིན། དུས་རབས་ ༢༠ པའི་ནང་ སན་ཊི་ཡ་གོ་ཌི་ཀིའུ་བ་འདི་ གཞུང་རྒོལ་གྱི་ལས་རིམ་གྱི་ ལྟེ་བ་ཅིག་ལུ་གྱུར་ཡོདཔ་དང་ སྤྱི་ལོ་ ༡༩༥༣ སྤྱི་ཟླ་ ༧ པའི་ཚེས་ ༢༦ ལུ་ ཕི་ཌེལ་ཀཱསི་ཊོ་གིས་ ཁྲོམ་སྡེ་ནང་ཡོད་པའི་མོན་ཀ་ཌ་དམག་སྡེ་ནང་ དམག་རྐྱབ་སྟེ་ ཀིའུ་བཱན་གྱི་གཞུང་རྒོལ་ལས་རིམ་འདི་འགོ་བཙུགས་ནུག། ཤུལ་ལས་ སྤྱི་ལོ་ ༡༩༥༩ ལུ་ ཀཱསི་ཊོ་གིས་ སན་ཊི་ཡ་གོ་ཌི་ཁྲོམ་སྡེའི་ཚོགས་ཁང་ནང་ལས་ རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་ཡོདཔ་སྦེ་ གསལ་བསྒྲགས་འབད་བའི་སྐབས་ གཞུང་རྒོལ་འདི་མཇུག་བསྡུ་ཚུགས་ཡོད་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཡང་བཀོད་དེ་འདུག། ཀིའུ་བ་འདི་ ཚོགས་པ་གཅིག་གི་ མར་ཁེསི་-ལེ་ནིན་ སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་སྦེ་ལཱ་འབདཝ་ཨིན་པས། ཀིའུ་བ་གི་དམངས་གཙོ་ཚོགས་པ་འདི་ རྩ་ཁྲིམས་ཆེན་མོའི་ཐོག་ལས་ མི་སྡེ་དང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་འགོ་ཁྲིད་ཀྱི་སྟོབས་ཤུགས་ཅིག་སྦེ་ངོས་འཛིན་འབད་དེ་ཡོདཔ་ཨིན། བློན་པོའི་ཚོགས་སྡེ་གིས་ རྒྱལ་ཡོངས་མི་སེར་དབང་ཚད་ཀྱི་ ཚོགས་སྡེ་གིས་གནང་བ་བྱིན་མི་ སྲིད་བྱུས་གན་ཡིག་ཚུ་ ལག་ལེན་འཐབ་ནིའི་འགན་ཁུར་ཕོགཔ་ཨིན་པས། ཨིསི་པེ་ནིཤ་འདི་ སན་ཊི་ཡ་གོ་ཌི་ཀིའུ་བ་གི་གཞུང་འབྲེལ་སྐད་ཡིག་ཨིན། ཁྲོམ་སྡེ་འདི་གི་སྔར་སྲོལ་ལམ་ལུགས་འདི་ གཞན་དང་མ་འདྲ་བའི་མཛེས་ཆ་དང་ལྡན་མི་འདི་ ཨིསི་པེ་ནིཤ་དང་ཨཕ་རི་ཀ་ དེ་ལས་ ཕཱརེནཆི་གི་ཤན་ཞུགས་འབད་མི་ལུ་བརྟེན་ཨིན་པས། ས་ཁོངས་འདི་ནང་ལུ་ ལམ་སྲོལ་གྱི་ལས་རིམ་གལ་ཆེ་ཤོས་ཅིག་འདི་ ཁྲོམ་སྐོར་དང་སྙན་ཆ་ དེ་ལས་ ཞབས་ཁྲ་ཚུ་གི་ཐོག་ལས་ ཡོངས་གྲགས་ཅན་གྱི་ སན་ཊི་ཡ་གོ་ཌི་ཀིའུ་བ་གི་དུས་སྟོན་འདི་ཨིན་པས། དུས་སྟོན་འདི་ དུས་རབས་ལས་བཅད་དེ་འཕེལ་འགྱུར་འགྱོ་སྟེ་ཡོདཔ་དང་ འདི་ནང་ལུ་ ཨཕ་རི་ཀ་དང་ཡུ་རོབ་ དེ་ལས་ གཞན་མི་ལམ་སྲོལ་གྱི་ཤན་ཞུགས་ཚུ་ མཉམ་སྡེབ་འབད་དེ་ གཞན་དང་མ་འདྲ་བའི་ སྤྲོ་སྣང་ཅན་གྱི་དུས་སྟོན་ཅིག་ལུ་གྱུར་ཡོདཔ་ཨིན། <ref name=":0" />ཟེར་བཀོད་ནུག། བེསི་བཱོལ་འདི་ སན་ཊི་ཡ་གོ་ཌི་ཀིའུ་བ་ལུ་ ཡོངས་གྲགས་ཅན་གྱི་རྩེད་རིགས་ཅིག་ཨིནམ་དང་ འདི་གིས་ ཀིའུ་བཱན་གྱི་རྒྱལ་གཅེས་རིང་ལུགས་དང་ འབྲེལ་བ་དམ་ཟབ་ཡོདཔ་སྦེ་ གསལ་སྟོན་འབདཝ་ཨིན། ཁྲོམ་སྡེ་འདི་གིས་ ཀིའུ་བ་གི་རྒྱལ་ཡོངས་སྡེ་ཚན་ནང་ ཕན་ཐོགས་བྱུང་མི་ རིག་རྩལ་ཅན་གྱི་རྩེད་འགྲན་པ་ལེ་ཤ་བཏོན་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། སན་ཊི་ཡ་གོ་ཌི་ཀིའུ་བ་གི་བཟའ་འཐུང་འདི་ ཨིསི་པེ་ནིཤ་དང་ ཨཕ་རི་ཀ་ དེ་ལས་ ཀེ་རི་བི་ཡན་གྱི་བྲོཝ་ཚུ་ མཉམ་བསྡོམས་འབད་དེ་བཟོ་ཡོདཔ་ཨིནམ་དང་ རང་ལུགས་ཀྱི་བཟའ་འཐུང་ཚུ་ཡང་ མང་ཤོས་ཅིག་ར་ ཆུམ་དང་སྲནམ་ཅུམ་དང་ ཚོད་བསྲེ་ ཕག་ཤ་ དེ་ལས་ མཚོ་ཟས་ཚུ་ཨིན་པས། ཁྲོམ་གྱི་བཞེས་སྒོ་འབད་ཐངས་འདི་ཡང་ ལམ་སྲོལ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་ཚུ་གིས་ ཤན་ཞུགས་འབད་དེ་ བྲོཝ་མ་འདྲཝ་དང་བཞེས་སྒོ་འབད་ཐངས་མ་འདྲཝ་ཚུ་གི་མཐོང་སྣང་ཡང་མཐོང་ཚུགས་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། སན་ཊི་ཡ་གོ་ཌི་ཀིའུ་བ་གི་དཔལ་འབྱོར་གཙོ་བོ་ར་ བཟོ་གྲྭ་དང་སོ་ནམ་ དེ་ལས་ ལྟ་བཤལ་བཟུམ་གྱི་ ལས་སྡེ་ཚུ་ཨིན་པས། ཁྲོམ་ཚོགས་འདི་ ཀིའུ་བ་གི་ ཚོང་འབྲེལ་གྱི་ལྟེ་བ་ཅིག་ཨིནམ་དང་ གྲུ་ཁ་འདི་གིས་ ནང་འདྲེན་དང་ཕྱིར་ཚོང་གི་ལཱ་ འཛིན་སྐྱོང་འཐབ་ནིའི་ནང་ཕན་ཐོགས་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། སན་ཊི་ཡ་གོ་ཌི་ཀིའུ་བ་གི་ཁྲོམ་ཚོགས་དཔལ་འབྱོར་དོན་ལུ་ ལྟ་བཤལ་འདི་ཁག་ཆེ་བའི་བཟོ་གྲྭ་ཅིག་ལུ་གྱུར་ཏེ་ཡོདཔ་ལས་ མཛེས་ཆ་ལྡན་པའི་རྒྱལ་རབས་ཅན་གྱི་ས་ཁོངས་དང་ སྔར་སྲོལ་ལམ་ལུགས་ཀྱི་སྤྱན་འབུལ་ཚུ་ལུ་བརྟེན་ ལྟ་བཤལཔ་ཚུ་ ཁྲོམ་འདི་ནང་འོང་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། ཁྲོམ་ཚོགས་འདི་དཔལ་འབྱོར་ཡར་རྒྱས་འགྱོ་ཡོད་རུང་ དེ་དང་འབྲེལ་བའི་དཀའ་ངལ་ཡང་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་སྲིད་པས། དེ་ཡང་ འདས་པའི་ལོ་ངོ་ཚུ་ནང་ སན་ཊི་ཡ་གོ་ཌི་ཀིའུ་བ་ལུ་ དཔལ་འབྱོར་གྱི་དཀའ་ངལ་དང་ གཞི་རྟེན་ཅ་ཆས་མ་ལངས་པའི་དཀའ་ངལ་ དེ་ལས་ གཞི་རྟེན་མཐུན་རྐྱེན་གྱི་གནད་དོན་ཚུ་བརྩིས་ཏེ་ གདོང་ལེན་སྦོམ་སྦེ་ར་ བྱུང་ཡོདཔ་ཨིན་པས། ཡུ་ཨེས་གི་ཚོང་འབྲེལ་བཀག་དམ་དང་ ཀོ་བིཌ་-༡༩ གི་ནད་ཡམས་ཀྱིས་ དཀའ་ངལ་འདི་ཚུ་ མང་སུ་མང་སུ་བཟོ་སྟེ་ ཕྱི་ཁར་འགྱོ་མི་དང་ མི་མང་གི་འདོད་པ་ཚིམས་མ་ཚུགས་པའི་དཀའ་ངལ་ཡར་སེང་འགྱོ་སྟེ་ཡོདཔ་ཨིན། ཌེབ་ཤེར་ཝུཌ་དང་ ཨེ་ལེན་ཕར་ནན་ཌིཛ་ <ref>Sherwood, D. & Fernandez, A. (2024). ''Amid blackouts and scarce food, Cuba protests rattle ‘cradle’ of the Revolution.'' Published by: Reuters. Retrieved from: <nowiki>https://www.reuters.com/world/americas/amid-blackouts-scarce-food-cuba-</nowiki>   protests-rattle-cradle-revolution-2024-03-27/</ref> གི་བཀོད་དེ་ཡོད་པའི་གནས་ཚུལ་དང་འཁྲིལ་བ་ཅིན་ སྤྱི་ལོ་ ༢༠༢༤ སྤྱི་ཟླ་ ༣ པའི་ནང་ ས་ཁོངས་འདི་གི་མི་སེར་ཚུ་ལུ་ བཟའ་འཐུང་མ་ལངས་པའི་དཀའ་ངལ་དང་ གསོ་བའི་ཞབས་ཏོག་ཚུ་སྐྱོ་དྲགས་ཡོད་པའི་ཁར་ གློག་མེ་འཕྲལ་འཕྲལ་སྦེ་ར་མེདཔ་ཐལ་མི་ལུ་བརྟེན་ མི་སེར་ཚུ་བུང་འགམ་པའི་ཤུགས་ཀྱི་ གཞུང་ལུ་ངོ་རྒལ་གྱི་ ལས་རིམ་ཚུ་ཁྱབ་ཆེཝ་སྦེ་ འགོ་འདྲེན་འཐབ་སྟེ་ ཁྲོམ་སྡེ་ནང་དཀའ་ངལ་ཚུ་ འཕྲོ་མཐུད་དེ་ར་ བྱུང་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་ཟེར་བཀོད་ནུག། སན་ཊི་ཡ་གོ་ཌི་ཀིའུ་བ་གི་ཁྲོམ་ཚོགས་འདི་ནང་ལུ་ དེང་སང་དང་འབྲེལ་བའི་གདོང་ལེན་ཚུ་ལེ་ཤ་ཡོད་རུང་ རྒྱལ་རབས་ཀྱི་ཐད་ཁར་ཕྱུགཔོ་དང་སྔར་སྲོལ་ཚུ་ལུ་བརྟེན་ གཞན་ལས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཁྲོམ་ཚོགས་ཅིག་སྦེ་ཆ་བཞགཔ་ཨིན་པས། ཁྲོམ་འདི་ནང་ དཔལ་འབྱོར་དང་མི་སྡེའི་མགུ་རྙོག་དྲགས་དང་ ལམ་སྲོལ་གྱི་ཕྱུགཔོ་ དེ་ལས་ མི་སེར་བཟོད་བསྲན་ཅན་ཚུ་གིས་ ཁྲོམ་ཚོགས་ཡར་རྒྱས་ཀྱི་དོན་ལུ་ ལཱ་ཚུ་རྩ་འགེངས་ཏེ་འབད་དོ་ཡོདཔ་ལས་ གཞན་གྱི་དཔེ་བལྟ་སའི་གཞི་ཅིག་ཡང་ཨིན། དེ་མ་ཚད་ ཀིའུ་བ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཁྲོམ་ཚོགས་སྦོམ་ཤོས་གཉིས་པ་ཨིནམ་ལས་ སན་ཊི་ཡ་གོ་ཌི་ཀིའུ་བ་འདི་ རྒྱལ་རབས་ཀྱི་ངོ་རྟགས་དང་ མི་ག་ར་གིས་རེ་འདོད་ཅན་གྱི་ཁྲོམ་ཚོགས་ཅིག་ཨིན་མས། ༼རྩོམ་ཡིག་འདི་སྲོལ་འཛིན་དང་རྫོང་ཁ་གོང་འཕེལ་ལས་ཁུངས་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ཞིབ་འཚོལ་དང་ལས་རིམ་སྡེ་ཚན་གྱི་ཞལ་འདེབས།༽ '''རྒྱབ་རྟེན་དཔེ་དེབ།''' cvt8nidf0elm9w0msk7lxqhw9u9f3t3 0 8997 39606 2026-04-13T04:25:53Z Kinleyg 12459 Created page with "༉ ཝིག་ཊོ་རི་ཡ་འདི་ བིརི་ཊིཤ་ཀོ་ལོམ་བི་ཡ་མངའ་སྡེའི་རྒྱལ་ས་སྟེ་བ་ཅིག་ཨིནམ་དང་ དེ་ཡང་ ཝེན་ཀུ་ཝར་གླིང་ཕྲན་གྱི་ལྷོ་ཕྱོགས་མཐའ་མར་ཆགས་ཡོདཔ་ཨིན། རྒྱལ་རབས་དང་ལྡན་པའི་བཟོ་..." 39606 wikitext text/x-wiki ༉ ཝིག་ཊོ་རི་ཡ་འདི་ བིརི་ཊིཤ་ཀོ་ལོམ་བི་ཡ་མངའ་སྡེའི་རྒྱལ་ས་སྟེ་བ་ཅིག་ཨིནམ་དང་ དེ་ཡང་ ཝེན་ཀུ་ཝར་གླིང་ཕྲན་གྱི་ལྷོ་ཕྱོགས་མཐའ་མར་ཆགས་ཡོདཔ་ཨིན། རྒྱལ་རབས་དང་ལྡན་པའི་བཟོ་བཀོད་དང་ མཚོ་མཐའི་མཛེས་སྡུག་ དེ་ལས་ གནམ་གཤིས་ཚ་དྲོད་དང་ལྡན་པའི་ ཡོངས་གྲགས་ཐོན་མི་ ཝིག་ཊོ་རི་ཡ་ལུ་ འཕྲལ་འཕྲལ་ར་ ཀེ་ན་ཌ་གི་ “ལྡུམ་རའི་ཁྲོམ་ཚོགས་” ཟེར་སླབ་ཨིན། ལྟ་བཤལཔ་དང་ དགོངས་ཞུ་འབད་མི་ཚུ་གི་དོན་ལུ་ ཡོངས་གྲགས་ཅན་གྱི་ ས་གནས་ཅིག་ཨིནམ་དང་ དེ་ཡང་ འཛམ་གླིང་རྙིངམ་གི་ མཛེས་ཉམས་དང་ དེང་སང་གི་ མི་ཚེའི་གནས་སྟངས་ཚུ་ མཛེས་ཏོག་ཏོ་སྦེ་ མཉམ་སྡེབ་འབད་དེ་ དགའ་སྐྱིད་དང་ལྡནམ་སྦེ་ཡོདཔ་ཨིན། ཝི་ཀི་པི་ཌི་ཡ <ref>Wikipedia. (2025). ''Victoria, British Columbia.'' The Free Encyclopedia. Published by:     Creative Commons. Retrieved from: <nowiki>https://en.wikipedia.org/wiki/Victoria,_British_Columbia</nowiki> </ref> དང་འཁྲིལ་བ་ཅིན་ ཝིག་ཊོ་རི་ཡ་ཁྲོམ་སྡེ་འདི་ ཧ་ལམ་ཀི་ལོ་མི་ཊར་གྲུ་བཞི་ ༡༩.༤༧ དེ་ཅིག་ཡོདཔ་ཨིན་ཟེར་བཀོད་དེ་འདུག། ས་ཁོངས་ཆུང་ཀུ་ཅིག་ཡོད་རུང་ རྒྱལ་ས་ལྟེ་བའི་ལུང་ཕྱོགས་རྫོང་ཁག་སྦོམ་གྱི་ཆ་ཤས་ཅིག་ཨིནམ་དང་ དེ་ཡང་ ཀི་ལོ་མི་ཊར་གྲུ་བཞི་ ༢,༣༤༡ ལྷགཔ་ཅིག་ཁྱབ་སྟེ་ ཁྱིམ་ཚང་ཁྲོམ་སྡེ་ལེ་ཤ་ཅིག་ཡང་ དེ་ནང་ཚུདཔ་ཨིན་པས། སྤྱི་ལོ་ ༢༠༢༡ ལོའི་ ཀེ་ན་ཌའི་མི་རྩིས་དང་འཁྲིལ་བ་ཅིན་ ཝིག་ཊོ་རི་ཡ་ཁྲོམ་ཚོགས་ནང་ མི་རློབས་ཧ་ལམ་ ༩༡༨༦༧ ཡོདཔ་ཨིན་པས། ཁྲོམ་སྡེ་ ༡༣ ཡོད་པའི་ཝིག་ཊོ་རི་ཡ་ཆེ་བའི་ས་ཁོངས་ནང་ མི་རློབས་ ༣༩༧༠༠༠ ལྷགཔ་ཅིག་ཡོདཔ་ཨིན། ཁྲོམ་འདི་ནང་ ཡུ་རོབ་ཀྱི་མི་རྒྱུད་ (བིརི་ཊིཤ་དང་ཨའི་རིཤ་ དེ་ལས་ ཇར་མ་ནི་ལ་སོགས་པ་ཚུ་) གིས་ མི་རློབས་མང་ཤོས་ཡོདཔ་དང་ ཨེ་ཤི་ཡའི་མི་སྡེ་ཡར་རྒྱས་འགྱོ་དོ་ཡོདཔ་ (དམིགས་བསལ་དུ་ རྒྱ་ནག་དང་ ཕི་ལི་པི་ནོ་ དེ་ལས་ ལྷོ་ཨེ་ཤི་ཡ་) དང་ མཚོ་འགྲམ་སཱ་ལིཤ་རྒྱལ་ཁབ་དང་པོ་རྩིས་ཏེ་ ས་གནས་ཀྱི་མི་ཚུ་ཨིན་པའི་ཁར་ རྒྱལ་སྤྱིའི་གནས་སྤོ་འོང་མི་དང་སློབ་ཕྲུག་གི་གྱངས་ཁ་ཡར་སེང་འགྱོ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། ཝིག་ཊོ་རི་ཡ་གི་འབྱུང་ཁུངས་འདི་ ཡོ་རོབ་དང་འབྲེལ་བ་མ་འཐབ་པའི་ཧེ་མར་ ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་ལས་བཅད་དེ་ ས་གནས་འདི་ཁར་སྡོད་མི་ ལེག་ཝུན་གྷེན་ (སོང་ཧིས་) གི་མི་ཚུ་ལས་བྱུང་ནུག། ཁྲོམ་སྡེ་འདི་གི་ལོ་རྒྱུས་གཙོ་བོ་ར་ ༡༨༤༣ ལུ་ ཧུད་སོན་མཚོ་ཁུག་ལས་སྡེ་གིས་ ཕོརཊ་ཝིག་ཊོ་རི་ཡ་འདི་ མཇུག་མ་ཚོང་འབྲེལ་གྱི་ས་སྒོ་ཅིག་སྦེ་གཞི་བཙུགས་འབད་ནུག། དེ་ལས་ སྤྱི་ལོ་ ༡༨༥༨ ལུ་ ཕེར་སར་ཀེན་ཡོན་གསེར་གྱི་དུས་ཚོད་ལུ་ ཝིག་ཊོ་རི་ཡ་འདི་ གྲུ་ཁ་གཙོ་བོ་ཅིག་ལུ་འགྱུར་ཏེ་ མི་རློབས་ཡར་སེང་འགྱོ་ནུག། སྤྱི་ལོ་ ༡༨༦༦ ལུ་ ཝིག་ཊོ་རི་ཡ་འདི་ བིརི་ཊིཤ་ཀོ་ལོམ་བི་ཡ་གི་མཉམ་འབྲེལ་དབང་འོག་གི་ རྒྱལ་ས་ལྟེ་བ་ལུ་འགྱུར་ཏེ་ སྤྱི་ལོ་ ༡༨༧༡ ལུ་ བིརི་ཊིཤ་ཀོ་ལོམ་བི་ཡ་གིས་ ཀེ་ན་ཌི་ཡན་མཐུན་ཚོགས་ནང་འཛུལ་ཞུགས་འབད་ཡོདཔ་དང་ ཝིག་ཊོ་རི་ཡ་འདི་ མངའ་སྡེའི་རྒྱལ་ས་ལྟེ་བ་སྦེ་གདམ་ཁ་རྐྱབ་ནུག། དུས་རབས་ ༢༠ པའི་ནང་ ཝིག་ཊོ་རི་ཡ་འདི་ གཞུང་དང་མཚོ་དམག་ དེ་ལས་ ལྟ་བཤལ་ལྟེ་བ་ཅིག་སྦེ་གོང་འཕེལ་འགྱོ་སྟེ་ དབང་འོག་བཟོ་རིགས་དང་ སྲོལ་ཁྱུན་མང་ཤོས་ཅིག་ར་ བདག་འཛིན་འཐབ་ནུག། ཝིག་ཊོ་རི་ཡ་འདི་ བིརི་ཊིཤ་ཀོ་ལོམ་བི་ཡ་གི་ མངའ་སྡེ་ནང་ལུ་ཡོདཔ་ལས་ རྒྱལ་ས་ལྟེ་བའི་ལུང་ཕྱོགས་རྫོང་ཁག་གི་ཆ་ཤས་ཅིག་ཨིན། འདི་ནང་ལུ་ སཱ་ནིཆ་དང་ ཨེས་ཀི་མཱལཊ་ དེ་ལས་ ཨོག་བེ་བཟུམ་གྱི་ཁྲོམ་སྡེ་གཞན་ཚུ་ཡང་ཚུདཔ་ཨིན། ཝིག་ཊོ་རི་ཡ་འདི་ ཁྲོམ་དཔོན་དང་ཚོགས་སྡེ་གཞུང་གི་ལམ་ལུགས་འོག་ལུ་ལཱ་འབདཝ་ཨིན། ཁྲོམ་སྡེ་ཚོགས་སྡེ་ནང་ ཁྲོམ་དཔོན་དང་ ཚོགས་སྡེའི་འཐུས་མི་ ༨ ཡོདཔ་དང་ དེ་ཚུ་ག་ར་གིས་ བཙག་འཐུ་གྲུབ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། མངའ་སྡེ་གཞུང་གི་ཐད་ཁར་ ཝིག་ཊོ་རི་ཡ་འདི་ བིརི་ཊིཤ་ཀོ་ལོམ་བི་ཡ་གི་ མངའ་སྡེའི་ཁྲིམས་བཟོ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་གདན་ས་ཨིནམ་དང་ དེ་ནང་ སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་སྒྲིང་ཁྱིམ་ཚུ་ཡོདཔ་ཨིན། སྤྱི་གཞུང་ངོ་ཚབ་ཀྱི་ཐད་ཁར་ ཁྲོམ་སྡེ་འདི་ ཀེ་ན་ཌ་གི་སྤྱི་ཚོགས་ ཚོགས་ཁང་ནང་ འདེམས་ཁོངས་མ་འདྲཝ་ཚུ་བརྒྱུད་དེ་ ངོ་ཚབ་འབདཝ་ཨིན། ཝིག་ཊོ་རི་ཡ་གིས་ ཡར་རྒྱས་ཅན་གྱི་སྲིད་དོན་ལུ་ གཙོ་བོར་བསྟེན་དོ་ཡོདཔ་དང་ འཕྲལ་འཕྲལ་སྐབས་ དམངས་གཙོ་ཚོགས་པ་གསརཔ་དང་ ལྗང་ཁུ་ཚོགས་པ་ལུ་ རྒྱབ་སྐྱོར་འབདཝ་ཨིན་པས། ལུང་ཕྱོགས་འདི་ནང་ ཨིང་སྐད་འདི་ཁྱབ་ཆེ་ཤོས་དང་ གཞུང་འབྲེལ་གྱི་སྐད་ཡིག་ཅིག་ཨིན། གཞན་ཡང་ ཡོངས་གྲགས་ཅན་གྱི་སྐད་ཡིག་ཚུ་ཡང་ པཱན་ཇ་བི་དང་ མན་ཌ་རིན་ ཇར་མ་ནི་ དེ་ལས་ ཏ་ག་ལོག་ཚུ་ཨིན་པས། སློབ་གྲྭ་ཚུ་ནང་ ཕཱརནསི་གི་སྐད་ཡིག་སློབ་སྟོན་འབད་རུང་ ཉིན་བསྟར་གྱི་མི་ཚེ་ནང་ ཁྱབ་ཆེཝ་སྦེ་ལག་ལེན་འཐབ་མི་བཏུབ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། ཝིག་ཊོ་རི་ཡ་འདི་ བིརི་ཊིཤ་གི་དབང་འོག་སྲུལ་རྒྱུན་དང་ ས་གནས་ཀྱི་ལམ་སྲོལ་ཚུ་གིས་ ཕྱུགཔོ་སྦེ་ཡོདཔ་ལས་ སྒྱུ་རྩལ་དང་ སྙན་ཆ་ དེ་ལས་ རྒྱལ་རབས་ཚུ་ལུ་ གཙོ་བོར་བསྟེན་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། གལ་ནད་ཅན་གྱི་ལམ་སྲོལ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ཚུ་ཡང་ བིརི་ཊིཤ་གི་ལུགས་སྲོལ་གྱི་ལྡུམ་ར་དང་བཟོ་རིགས་ དཔེར་ན་ རྒྱལ་བཙུན་ཟ་ཁང་དང་ བུཊ་ཅཱརཊ་ལྡུམ་ར་བཟུམ། དེ་ལས་ དམིགས་བསལ་གྱིས་མཚོ་འགྲམ་སཱ་ལིཤ་གི་མི་རིགས་ཚུ་ལས་ ས་གནས་ཀྱི་སྒྱུ་རྩལ་དང་ལམ་སྲོལ་གྱི་ས་ཁོངས་ཚུ་ཡོདཔ་ཨིན། ལོ་བསྟར་གྱི་ལས་རིམ་ ཝིག་ཊོ་རི་ཡ་གློག་བརྙེན་དུས་སྟོན་དང་ ཝིཊ་ཊོ་རི་ཡ་ཉིནམ་གྱི་ཁྲོམ་སྐོར་ དེ་ལས་ ཕིརིང་གློག་བརྙན་དུས་སྟོན་ཚུ་ཨིན་པས། སྙན་ཆ་དང་ ཟློས་གར་(ཨོ་པེ་ར) དེ་ལས་ འགྲེམས་སྟོན་ཁང་ཚུ་རྩིས་ཏེ་ ཡར་རྒྱས་འགྱོ་བའི་ སྒྱུ་རྩལ་གྱི་མཐོང་སྣང་ཚུ་ཡང་ཡོདཔ་ཨིན། འདི་ལས་གཞན་ རྩེད་རིགས་དང་སྤྲོ་གསེང་གི་ལམ་སྲོལ་ཡང་འདུག། ཝིག་ཊོ་རི་ཡ་རོ་ཡཱལ་དང་ པེ་སི་ཕིག་ཨེཕ་སི་ (ཀེ་ན་ཌའི་ པི་རི་མི་ཡར་ལིག་རྐང་རྩེད་ཕུཊ་བཱོལ) བཟུམ་གྱི་སྡེ་ཚན་ཚུ་གྱི་ཁྱིམ་ཨིན། ཡོངས་གྲགས་ཅན་གྱི་རྩེད་རིགས་ཚུ་ཡང་ རག་བི་དང་ གྲུ་གཏང་ནི་ རྐང་འཁོར་གཏང་ནི་ དེ་ལས་ བང་རྒྱུག་ཚུ་ཨིན་མས།། ཁྲོམ་སྡེ་འདི་གིས་ གནམ་གཤིས་འཇམ་པོ་དང་ མཛེས་སྡུག་ལྡན་པའི་ལམ་ཚུ་ལུ་བརྟེན་ བང་རྒྱུག་དང་ ཊི་རི་ཐ་ལོན་ཚུ་ དུས་རྒྱུན་དུ་ར་ འགོ་འདྲེན་འཐབ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། ཝིག་ཊོ་རི་ཡ་གི་ཟ་འཐུང་གི་ལམ་སྲོལ་འདི་གིས་ ནུབ་མཚོའི་མཐའ་མའི་རྒྱུ་ཆ་ཚུ་ རྒྱལ་སྤྱིའི་ཤན་ཞུགས་དང་གཅིག་ཁར་ སླ་བསྲེ་རྐྱབ་ཏེ་ཡོདཔ་ཨིན། ས་གནས་ཀྱི་ཡོངས་གྲགས་ཅན་གྱི་ཟས་ཚུ་ཡང་ སོ་ནམ་ལས་ཐོན་པའི་ཟས་ ལག་བཟོའི་བག་ལེབ་བཟོ་ཁང་ དེ་ལས་ ལག་བཟོའི་ཆང་བཟོ་ཁང་ཚུ་གི་དོན་ལུ་ ཡོངས་གྲགས་ཡོདཔ་ཨིན། བིརི་ཊིཤ་གི་ཤན་ཞུགས་འདི་ ཉིན་མའི་ཇ་དང་ ཆང་ཁང་གི་ཟས་རིགས་ཚུ་ནང་གནས་ཏེ་ཡོདཔ་ཨིན། ཨེ་ཤི་ཡ་དང་ ས་གནས་ཀྱི་ དེ་ལས་ བཞེས་སྒོ་མཉམ་སྦྱོར་གྱི་ བཞེས་སྒོ་ཚུ་ཡར་སེང་འགྱོ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། ཝིག་ཊོ་རི་ཡའི་དཔལ་འབྱོར་འདི་ སྣ་མང་དང་ཞབས་ཏོག་ལུ་གཞི་བཞག་སྟེ་ཡོདཔ་ཨིན། མི་མང་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ཐད་ཁར་ མངའ་སྡེའི་ལྟེ་བ་ཅིག་འབདཝ་ལས་ གཞུང་གི་ཞབས་ཏོག་ཚུ་ ལཱ་གཡོག་བྱིན་མི་གཙོ་བོ་ཅིག་ཨིན། དེ་ལས་ དཔལ་འབྱོར་གྱི་གཙོ་བོ་ཅིག་ཨིནམ་ལས་ ལོ་བསྟར་བཞིན་དུ་ མི་ས་ཡ་ལས་བཅད་དེ་ ལྟ་བཤལཔ་འོང་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། ཝིག་ཊོ་རི་ཡ་གཙུག་ལག་སློབ་སྡེ་དང་ ཀ་མོ་སུན་མཐོ་རིམ་སློབ་གྲྭ་གིས་ ས་གནས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་ལུ་ ཕན་ཐོགས་འབདཝ་ཨིན། ཁྲོམ་སྡེ་འདི་ནང་ འཕྲུལ་རིག་ལས་ཁུངས་ཡར་རྒྱས་འགྱོ་དོ་ཡོདཔ་ལས་ འཕྲལ་འཕྲལ་སྐབས་ ཊེག་ཊོ་རི་ཡ་ཟེར་སླབ་ཨིན་པས། ཝིག་ཊོ་རི་ཡ་གིས་ ལུང་ཕྱོགས་དང་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཚོང་འབྲེལ་ནང་ འབྲེལ་གཏོགས་འབད་དོ་ཡོདཔ་དང་ མཚོ་འགྲུལ་གྲུ་གཟིངས་དང་ གྲུ་གཟིངས་ དེ་ལས་ ཚོང་འབྲེལ་གྲུ་གཟིངས་ཚུ་གི་དོན་ལུ་ གྲུ་ཁ་ཅིག་ཨིན་པས། འཕྲུལ་རིག་དང་ ཤེས་རིག་ཞབས་ཏོག་ དེ་ལས་ ལྟ་བཤལ་གྱི་ཉམས་མྱོང་ཚུ་ཕྱིར་ཚོང་འཐབ་ནི་ཡོདཔ་དང་ གྲུ་དང་གྲུ་གཟིངས་འབྲེལ་མཐུད་འདི་གིས་ ཝིག་ཊོ་རི་ཡ་འདི་ ཝེན་ཀུ་ཝར་དང་ སི་ཡ་ཊལ་ དེ་ལས་ པེ་སི་ཕིག་རིམ་གྱི་དཔལ་འབྱོར་གཞན་ཚུ་དང་མཐུད་ཚུགས་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། ཝིག་ཊོ་རི་ཡ་ཁྲོམ་སྡེ་འདི་ ཡར་རྒྱས་འགྱོ་ཡོད་རུང་ དེ་དང་འབྲེལ་བའི་གདོང་ལེན་ལེ་ཤ་ཅིག་ར་ཡོདཔ་ཨིན། དེ་ཡང་ སྡོད་ཁྱིམ་གྱི་གོང་ཚད་ཡར་སེང་འགྱོ་མི་དང་ ཁང་གླའི་གོང་ཚད་ཡར་སེང་འགྱོ་མི་ལུ་བརྟེན་ མི་སེར་ཚུ་ལུ་ ཐོ་ཕོག་དོ་ཡོདཔ་དང་ ཁྱིམ་མེད་མི་ཚུ་ དམིགས་བསལ་གྱིས་ ཁྲོམ་གྱི་ལྟེ་བ་ནང་ལུ་ ཚ་གྱང་སྦོམ་ར་ཐོན་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། སྐྱེལ་འདྲེན་གྱི་མཐུན་རྐྱེན་ཚུ་ ལམ་གྱི་ཐོབ་ལམ་ཚད་འཛིན་དང་ གྲུ་ཆུང་ཡང་ན་གནམ་གྲུ་འགྲུལ་བསྐྱོད་ལུ་བརྟེན་སྡོད་མི་འདི་གིས་ མཁོ་སྒྲུབ་ཀྱི་གདོང་ལེན་ཚུ་འབྱུང་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། མཐའ་འཁོར་གནས་སྟངས་ཀྱི་ཚ་གྱང་ཡང་ མཚོ་ཡི་སྐྱེ་ལྡན་རིམ་ལུགས་ཉམས་སྲུང་དང་ ཁྲོམ་ཚོགས་རྒྱ་སྐྱེད་འཛིན་སྐྱོང་འཐབ་ནི་འདི་ གནད་དོན་གཙོ་བོ་ཅིག་ཨིན་མས། ཝིག་ཊོ་རི་ཡ་འདི་ མཚོ་མཐའི་མཛེས་སྡུག་དང་ དབང་འོག་མཛེས་སྡུག་ དེ་ལས་ དེང་སང་གི་གསར་གཏོད་ཚུ་གི་ ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་སླ་བསྲེ་ཅིག་ཨིན། བིརི་ཊིཤ་ཀོ་ལོམ་བི་ཡ་གི་རྒྱལ་ས་ལྟེ་བ་ཅིག་འབདཝ་ལས་ གཞུང་སྐྱོང་དང་ལམ་སྲོལ་ དེ་ལས་ ལྟ་བཤལ་ཚུ་ནང་ ཁག་ཆེ་བའི་འགན་འཁུར་འབགཔ་ཨིན། སྡོད་ཁྱིམ་གྱི་གོང་ཚད་མཐོ་དྲགས་དང་ ཁྲོམ་ཚོགས་འཆར་གཞི་བཟུམ་གྱི་གདོང་ལེན་ཚུ་ཡོད་རུང་ ཝིཀ་ཊོ་རི་ཡ་འདི་ ཀེ་ན་ཌ་གི་སྡོད་གནས་ལེགས་ཤོམ་དང་ མཛེས་སྡུག་ཅན་གྱི་ཁྲོམ་ཚོགས་ཅིག་སྦེ་ འཕྲོ་མཐུད་དེ་ར་ ཡར་རྒྱས་འགྱོ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། རྒྱབ་རྟེན་དཔེ་དེབ། ngqrtoqll1b00mewjoi4s7l62t2vrlk