Wikipedia
eewiki
https://ee.wikipedia.org/wiki/Axa_do_%C5%8Ag%C9%94
MediaWiki 1.46.0-wmf.21
first-letter
Media
Special
Talk
User
User talk
Wikipedia
Wikipedia talk
File
File talk
MediaWiki
MediaWiki talk
Template
Template talk
Help
Help talk
Category
Category talk
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
Maame Biamah Akwafo
0
11188
61039
60123
2026-03-29T14:25:19Z
Abenaeyram
17347
Added more information
61039
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Maame Biamah Akwafo''' (si wogayɔ be Linda Biamah Akwafo) nye [[Ghana]] nyadzɔdzɔgblɔla kple nyadzɔdzɔgblɔlawo ƒe dɔdzikpɔla si le dɔ wɔm abe Nyɔnuwo ƒe Network of Women in Broadcasting (NOWIB) ƒe dukplɔla ene, si nye dɔwɔlawo ƒe habɔbɔ si tsɔ eɖokui na be yeado nyɔnuwo ƒe akpa si wowɔna le Ghana ƒe nyadzɔdzɔdɔwɔƒewo ɖe ŋgɔ.<ref>"[https://dailyguidenetwork.com/women-in-broadcasting-mark-world-press-freedom-day/ Women In Broadcasting Mark World Press Freedom Day]". ''DailyGuide Network''. 2025-04-29. Retrieved 2026-03-14.</ref>
== Dᴐwᴐna ==
Le January 2025 me la, Nyɔnuwo ƒe Network of Women in Broadcasting (NOWIB) ɖe gbeƒã eƒe dɔdzikpɔha, si awɔ dɔ ƒe etɔ̃ tso ƒe 2025-2028.<ref>"[https://www.gbcghanaonline.com/general-news/network-of-women-in-broadcasting-announces-inaugural-executive-council/2025/ Network of Women in Broadcasting announces inaugural Executive Council]". 2025-02-01. Retrieved 2026-03-15.</ref> <ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Maame_Biamah_Akwafo#cite_note-3</ref> Wotia Maame Biamah Akwafo be wòanye Dukplɔla si ɖo habɔbɔ sia anyi, si me dɔwɔla siwo ade blaatɔ̃ (80) tso dɔwɔƒe vovovowo le Ghana godoo.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Maame_Biamah_Akwafo#cite_note-4</ref>
Esi woti Biamah la, eɖe aɖaŋuɖoha la ƒe dɔdasi me nyuie, eye wògblɔ be, "Edzɔ dzi na mí ŋutɔ be míaɖo míaƒe Dɔdzikpɔha, si akpe ɖe mía ŋu míaɖo míaƒe taɖodzinu si nye be míawɔ lãwo ƒe agbenɔnɔ ƒe ɖoɖo si akpe ɖe nyɔnuwo ŋu le nyadzɔdzɔwo kaka me la gbɔ."Míeɖoe be míado nuwɔwɔ aduadu, tsitsi kple mɔfiame nana ƒe dekɔnu ɖe ŋgɔ, eye mlɔeba la, míaʋu mɔ na nyɔnuwo ƒe dzidzime siwo gbɔna le nyadzɔdzɔgblɔmɔnuwo me".<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Maame_Biamah_Akwafo#cite_note-5</ref>NOWIB wɔa dɔ le nyadzɔdzɔgblɔla xoxowo abe Nana Yaa Konadu kple Nana Yaa Brefo ƒe dzikpɔkpɔ te, eye wòƒoa nyadzɔdzɔgblɔla bibi siwo tsɔ wo ɖokui na be yewoado alɔ nyɔnuwo le dɔwɔƒea ahado ŋusẽ wo la nu ƒu.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Maame_Biamah_Akwafo#cite_note-6</ref><ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Maame_Biamah_Akwafo#cite_note-7</ref>
== Nusiwo ŋu woke ɖo ==
<references />
c7kfde4ms8oresg50s75nj830jtoubf
61040
61039
2026-03-29T15:26:15Z
Abenaeyram
17347
Added more artical
61040
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''- Maame Biamah Akwafo''' (si wogayɔ be Linda Biamah Akwafo) nye [[Ghana]] nyadzɔdzɔgblɔla kple nyadzɔdzɔgblɔlawo ƒe dɔdzikpɔla si le dɔ wɔm abe Nyɔnuwo ƒe Network of Women in Broadcasting (NOWIB) ƒe dukplɔla ene, si nye dɔwɔlawo ƒe habɔbɔ si tsɔ eɖokui na be yeado nyɔnuwo ƒe akpa si wowɔna le Ghana ƒe nyadzɔdzɔdɔwɔƒewo ɖe ŋgɔ.<ref>"[https://dailyguidenetwork.com/women-in-broadcasting-mark-world-press-freedom-day/ Women In Broadcasting Mark World Press Freedom Day]". ''DailyGuide Network''. 2025-04-29. Retrieved 2026-03-14.</ref>
== Dᴐwᴐna ==
Le January 2025 me la, Nyɔnuwo ƒe Network of Women in Broadcasting (NOWIB) ɖe gbeƒã eƒe dɔdzikpɔha, si awɔ dɔ ƒe etɔ̃ tso ƒe 2025-2028.<ref>"[https://www.gbcghanaonline.com/general-news/network-of-women-in-broadcasting-announces-inaugural-executive-council/2025/ Network of Women in Broadcasting announces inaugural Executive Council]". 2025-02-01. Retrieved 2026-03-15.</ref> <ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Maame_Biamah_Akwafo#cite_note-3</ref> Wotia Maame Biamah Akwafo be wòanye Dukplɔla si ɖo habɔbɔ sia anyi, si me dɔwɔla siwo ade blaatɔ̃ (80) tso dɔwɔƒe vovovowo le Ghana godoo.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Maame_Biamah_Akwafo#cite_note-4</ref>
Esi woti Biamah la, eɖe aɖaŋuɖoha la ƒe dɔdasi me nyuie, eye wògblɔ be, "Edzɔ dzi na mí ŋutɔ be míaɖo míaƒe Dɔdzikpɔha, si akpe ɖe mía ŋu míaɖo míaƒe taɖodzinu si nye be míawɔ lãwo ƒe agbenɔnɔ ƒe ɖoɖo si akpe ɖe nyɔnuwo ŋu le nyadzɔdzɔwo kaka me la gbɔ."Míeɖoe be míado nuwɔwɔ aduadu, tsitsi kple mɔfiame nana ƒe dekɔnu ɖe ŋgɔ, eye mlɔeba la, míaʋu mɔ na nyɔnuwo ƒe dzidzime siwo gbɔna le nyadzɔdzɔgblɔmɔnuwo me".<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Maame_Biamah_Akwafo#cite_note-5</ref>NOWIB wɔa dɔ le nyadzɔdzɔgblɔla xoxowo abe Nana Yaa Konadu kple Nana Yaa Brefo ƒe dzikpɔkpɔ te, eye wòƒoa nyadzɔdzɔgblɔla bibi siwo tsɔ wo ɖokui na be yewoado alɔ nyɔnuwo le dɔwɔƒea ahado ŋusẽ wo la nu ƒu.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Maame_Biamah_Akwafo#cite_note-6</ref><ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Maame_Biamah_Akwafo#cite_note-7</ref>
== Nusiwo ŋu woke ɖo ==
<references />
sypf32wpo5s4atyrkdsnsivvgr0ffwd
61048
61040
2026-03-29T23:37:14Z
Abenaeyram
17347
Added more information
61048
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''- Maame Biamah Akwafo''' (si wogayɔ be Linda Biamah Akwafo) nye [[Ghana]] nyadzɔdzɔgblɔla kple nyadzɔdzɔgblɔlawo ƒe dɔdzikpɔla si le dɔ wɔm abe Nyɔnuwo ƒe Network of Women in Broadcasting (NOWIB) ƒe dukplɔla ene, si nye dɔwɔlawo ƒe habɔbɔ si tsɔ eɖokui na be yeado nyɔnuwo ƒe akpa si wowɔna le Ghana ƒe nyadzɔdzɔdɔwɔƒewo ɖe ŋgɔ.<ref>"[https://dailyguidenetwork.com/women-in-broadcasting-mark-world-press-freedom-day/ Women In Broadcasting Mark World Press Freedom Day]". ''DailyGuide Network''. 2025-04-29. Retrieved 2026-03-14.</ref>
== Dᴐwᴐna ==
Le January 2025 me la, Nyɔnuwo ƒe Network of Women in Broadcasting (NOWIB) ɖe gbeƒã eƒe dɔdzikpɔha, si awɔ dɔ ƒe etɔ̃ tso ƒe 2025-2028.<ref>"[https://www.gbcghanaonline.com/general-news/network-of-women-in-broadcasting-announces-inaugural-executive-council/2025/ Network of Women in Broadcasting announces inaugural Executive Council]". 2025-02-01. Retrieved 2026-03-15.</ref> <ref>"Maame Biamah Akwafo Archives | Angel Online". Retrieved 2026-03-19</ref> Wotia Maame Biamah Akwafo be wòanye Dukplɔla si ɖo habɔbɔ sia anyi, si me dɔwɔla siwo ade blaatɔ̃ (80) tso dɔwɔƒe vovovowo le Ghana godoo.<ref>"NOWIB Elects Inaugural Executive Council to Empower Women in Broadcasting". ''News Ghana''. 2025-02-01. Retrieved 2026-03-15</ref>
Esi woti Biamah la, eɖe aɖaŋuɖoha la ƒe dɔdasi me nyuie, eye wògblɔ be, "Edzɔ dzi na mí ŋutɔ be míaɖo míaƒe Dɔdzikpɔha, si akpe ɖe mía ŋu míaɖo míaƒe taɖodzinu si nye be míawɔ lãwo ƒe agbenɔnɔ ƒe ɖoɖo si akpe ɖe nyɔnuwo ŋu le nyadzɔdzɔwo kaka me la gbɔ."Míeɖoe be míado nuwɔwɔ aduadu, tsitsi kple mɔfiame nana ƒe dekɔnu ɖe ŋgɔ, eye mlɔeba la, míaʋu mɔ na nyɔnuwo ƒe dzidzime siwo gbɔna le nyadzɔdzɔgblɔmɔnuwo me".<ref>Network of Women in Broadcasting announces inaugural Executive Council - MyJoyOnline". ''www.myjoyonline.com''. Retrieved 2026-03-15</ref>NOWIB wɔa dɔ le nyadzɔdzɔgblɔla xoxowo abe Nana Yaa Konadu kple Nana Yaa Brefo ƒe dzikpɔkpɔ te, eye wòƒoa nyadzɔdzɔgblɔla bibi siwo tsɔ wo ɖokui na be yewoado alɔ nyɔnuwo le dɔwɔƒea ahado ŋusẽ wo la nu ƒu.<ref>"Network of Women in Broadcasting announces inaugural Executive Council". ''Graphic Online''. 2025-02-01. Retrieved 2026-03-15</ref><ref>"Network of Women in Broadcasting (NOWIB) Launches in Ghana". ''Broadcast Media Africa''. 2025-03-24. Retrieved 2026-03-15.</ref>
== Nusiwo ŋu woke ɖo ==
<references />
ml52yedhyj56h4n4ueq55s4pm0sj71c
Sheena Lovia Boateng
0
11206
61045
60956
2026-03-29T22:35:28Z
Abenaeyram
17347
Added more information
61045
wikitext
text/x-wiki
'''Sheena Lovia Boateng''' nye nufialagã kpeɖeŋutɔ le Asitsatsa kple Dɔwɔnyawo Gbɔkpɔƒe le Ghana Yunivɛsiti ƒe Asitsasuku (UGBS)<ref>Nyameye, Ama (2025-09-17). "Prof. Sheena Boateng becomes UG's first female professor of marketing and entrepreneurship". ''The Sikaman Times''. Retrieved 2026-03-04.</ref> .Enye PearlRichards Foundation ƒe dɔdzikpɔlagã hã .Enye nyɔnu gbãtɔ si wu PhD nu le asitsatsa me tso Ghana Yunivɛsiti , eye wònye nyɔnu gbãtɔ si nye Nufialagã le Asitsatsa kple Dɔwɔnyawo me tso dɔwɔƒea. Boateng nye Nyɔnuwo le Suku kɔkɔwo me (WITE) ƒe habɔbɔ ɖola.<ref>Nyameye, Ama (2025-09-17). "Prof. Sheena Boateng becomes UG's first female professor of marketing and entrepreneurship". ''The Sikaman Times''. Retrieved 2026-03-04</ref>
== Ðevimenɔɣi kple sukudede ==
Ezã eƒe tsitsime ƒe aɖewo le St. Monica ƒe Sekɛndrisuku si le Mampong-Asanti, si le Ashanti Nutome le Ghana. Ewu Ghana Yunivɛsiti nu kple asitsatsa ŋuti ɖaseɖigbalẽ eye emegbe wòxɔ eƒe MPhil kple PhD siaa le asitsatsa me le Ghana Yunivɛsiti ƒe Asitsasuku le ƒe 2013 me.<ref>"Sheena Lovia Boateng | University of Ghana Business School". ''ugbs.ug.edu.gh''. Retrieved 2026-03-07</ref><ref>Afful, Aba (2019-09-03). "Dr. Sheena Boateng: Ghana's first female Ph.D. holder in marketing joins UGBS - YEN.COM.GH". ''yen.com.gh''. Retrieved 2026-03-07</ref>
== Dᴐwᴐna ==
'''Lovia''' dze eƒe dɔ gɔme abe sukunufiala ene le Ghana Yunivɛsiti ƒe Asitsasuku (UGBS - University of Ghana Business School). Woɖoe nufiala le Asitsatsa kple Dɔwɔnyawo Gbɔkpɔƒe le August 15, 2019 dzi.<ref>Afful, Aba (2019-09-03). "Dr. Sheena Boateng: Ghana's first female Ph.D. holder in marketing joins UGBS - YEN.COM.GH". ''yen.com.gh''. Retrieved 2026-03-07</ref> Efia asitsatsa eye wòwɔ numekuku le dijitaal asitsatsa, asitsatsa, kple elektrɔnik nusɔsrɔ̃ me.Le ƒe 2022 me la, wodoe ɖe ŋgɔ wòzu Nufialagã le Asitsatsa kple Dɔwɔnyawo ƒe Suku ƒe dɔwɔƒe eye wòwɔ dɔdzikpɔkpɔdɔwo hã, siwo dometɔ aɖewoe nye Kadododzikpɔla na Amegbetɔŋutinunya ƒe Kɔledzi le Ghana Yunivɛsiti.<ref>Nyameye, Ama (2025-09-17). "Prof. Sheena Boateng becomes UG's first female professor of marketing and entrepreneurship". ''The Sikaman Times''. Retrieved 2026-03-07.</ref> Le February 2025 me la, wodo Lovia ɖe ŋgɔ wòzu Nufialagã ƒe kpeɖeŋutɔ le Asitsatsa kple Asitsatsa me, eye wòzu nyɔnu gbãtɔ si xɔ nufialagã ƒe ɖoƒe le asitsatsa kple asitsatsa me le Ghana Yunivɛsiti.<ref>"Prof. Sheena Boateng becomes UG's first female professor of marketing and entrepreneurship". ''The Sikaman Times''. Retrieved 2026-03-07</ref>
Lovia ƒe numekukua ƒe lolome bliboa ku ɖe dɔ vovovowo ŋu eye nu vevi ade siwo ŋu wotsia dzi ɖo: Nuwɔna ƒe Asitsatsa, Ŋusẽkpɔɖeamedzi ƒe Asitsatsa, Atsyã kple Atsyɔ̃ɖoɖo ƒe Asitsatsa, Nunya Kple Dɔwɔnawo, Sukudede Mɔ̃ɖaŋununya kple Nusrɔ̃lawo ƒe Nuwɔwɔ Kple Wo Nɔewo, kple Ŋutsuwo Kple Nyɔnuwo Kple Digitál Mɔ̃wo.<ref>Dr. Sheena joins University of Ghana Business School – Citi Business News". ''citibusinessnews.com''. Retrieved 2026-03-07</ref>Eƒe nudzɔdzɔwo dometɔ aɖewoe nye parasocial interaction theory zazã le influencer marketing me, cue utilization theory le corporate branding me, kple nukpɔsusu ƒe ɖoɖo gbãtɔwo abe LEARN Model, si wotu ɖe Afrika ƒe kpɔɖeŋunyagbɔgblɔ me, kple DEQ (Domain Knowledge, Ethical Acumen, and Query Capabilities) ƒe ɖoɖo si wotsɔ dea generative AI me ɖe sukudede me.Enye agbalẽŋlɔla vevitɔ alo esi sɔ kplii le eƒe agbalẽnyalagãwo ƒe nyatakaka akpa gãtɔ me, siwo dometɔ aɖewoe nye magazine me nyati siwo ŋu Scopus-indexed, agbalẽ ƒe tawo, dɔwɔgbalẽ ŋutɔŋutɔ siwo ku ɖe SEM ŋu to AMOS kple SPSS zazã me, kple dɔwɔƒewo ƒe nyatakaka siwo wowɔ ɖekae.
Fifia enye Nuŋlɔla ƒe kpeɖeŋutɔ na Amegbetɔŋutinunya kple Hadomegbenɔnɔ Ŋuti Kadodowo, si nye Springer Nature Journal.<ref>Asamoah, Pasty; Zokpe, Daniel; Boateng, Richard; Marfo, John Serbe; Boateng, Sheena Lovia; Asamoah, David; Muntaka, Abdul Samed; Manso, John Frimpong (2024-12-31). "Domain knowledge, ethical acumen, and query capabilities (DEQ): a framework for generative AI use in education and knowledge work". ''Cogent Education''. '''11''' (1). doi:10.1080/2331186X.2024.2439651. ISSN 2331-186X</ref>Ewɔ dɔ le Emerald Emerging Markets Case Studies (UK) ƒe Nuŋlɔlawo ƒe Aɖaŋuɖoha me va yi eye wokpee be wòava ge ɖe Journal of Rural Business (University of West Alabama) ƒe nuŋlɔlawo ƒe habɔbɔ me. Enye Asitsatsa Ŋuti Nusrɔ̃ƒe ƒe Habɔbɔ me tɔ eye wota eƒe numekukuwo ɖe Nyatakakawo ƒe Ŋgɔyiyi, Dukɔwo Dome Gadzraɖoƒewo ƒe Asitsatsa Ŋuti Nuŋlɔɖigbalẽ, Ganyawo Ŋuti Dɔwɔƒe ƒe Asitsatsa Ŋuti Nyatakakagbalẽ, Dukɔwo Dome Asitsalawo ƒe Kadodowo ƒe Asitsatsa Kple Dɔwɔnyawo Ŋuti Nuŋlɔɖigbalẽ, Nusɔsrɔ̃ ƒe Nɔnɔme Siwo Me Nunya Le, kple Sukudede Mɔ̃ɖaŋununya ƒe Ðoɖowo Ŋuti Nuŋlɔɖigbalẽ me.Woda asi ɖe eƒe dɔ siwo wòwɔ tso dzesiwo ŋuti nufiafia ŋu dometɔ ɖeka dzi le International Journal of Bank Marketing me le ƒe 2019 me.
'''Lovia Boateng''' hã nye Nyɔnuwo le Suku kɔkɔwo me (WITE) Habɔbɔ, si tsɔ eɖokui na be yeado alɔ nyɔnuwo le sukudede me kple woƒe numekuku, ƒome, kple dɔwɔwɔ ƒe mɔzɔzɔwo.Eƒe ŋutega le hehenana kple asitsatsa si axɔ amewo katã ɖe eme, si ana mɔ̃ɖaŋununya nawɔ dɔ nyuie, eye wòanɔ te ɖe agbenyuinɔnɔ dzi la yi edzi le ɖoɖowo trɔm, de dzo sukuviwo me, eye wòle ŋusẽ dom nuto siwo le Ghana katã kple egodo.<ref>"Sheena Lovia Boateng | University of Ghana Business School". ''ugbs.ug.edu.gh''. Retrieved 2026-03-07</ref>
== Agbalẽwo kple numekukuwo ==
'''Boateng''' trɔ asi le sukugbalẽ geɖe siwo ku ɖe dijitaal nu yeyewo dodo ɖe ŋgɔ, nunya wɔwɔe, kple dijitaal ganyawo ŋu eye wòkpe asi ɖe wo ŋu.<ref>Boateng, Richard; Boateng, Sheena Lovia; Anning-Dorson, Thomas; Longe, Olumide Babatope, eds. (2022). ''Digital Innovations, Business and Society in Africa: New Frontiers and a Shared Strategic Vision''. Advances in Theory and Practice of Emerging Markets (1st ed. 2022 ed.). Cham: Springer International Publishing. ISBN <bdi>978-3-030-77986-3</bdi>.</ref><ref>Boateng, Richard; Boateng, Sheena Lovia; Anning-Dorson, Thomas; Longe, Olumide Babatope, eds. (2022). ''Digital Innovations, Business and Society in Africa: New Frontiers and a Shared Strategic Vision''. Advances in Theory and Practice of Emerging Markets (1st ed. 2022 ed.). Cham: Springer International Publishing. ISBN <bdi>978-3-030-77986-3</bdi>.</ref>
<ref>Boateng, Sheena Lovia; Boateng, Richard; Anning-Dorson, Thomas, eds. (2023). ''Empowering women in the digital economy: a quest for meaningful connectivity and access in developing countries''. New York, NY ; Abingdon, Oxon: Routledge/Taylor & Francis Group. ISBN 978-1-032-29850-4</ref><ref>"AI and the Creative Economy: Transforming Content Creation and Influencer Entrepreneurship". ''Routledge & CRC Press''. Retrieved 2026-03-07</ref><ref>Boateng, Richard; Boateng, Sheena Lovia; Anning-Dorson, Thomas; Adzaku Penu, Obed Kwame, eds. (2025). ''AI and the creative economy: transforming content creation and influencer entrepreneurship''. AI innovations - shaping the future. New York, NY: Routledge. ISBN 978-1-032-97596-2</ref>
== Nusiwo ŋu woke ɖo ==
5sepsompmx1jzy4ih53e0pw7lbib40x
Nkechi Owoo
0
11213
61046
60951
2026-03-29T23:04:52Z
Abenaeyram
17347
Added more information
61046
wikitext
text/x-wiki
'''Nkechi Srodah Owoo''' nye Ghana gaŋutinunyala kple agbalẽnyala si le dɔ wɔm abe Ganyawo ŋuti nufialagã ene le Ghana Yunivɛsiti.<ref>Owoo, Nkechi S. | EfD - Initiative". ''www.efdinitiative.org''. Retrieved 2026-03-04.</ref>Eƒe numekukuwo ku ɖe ahedada kple tasɔsɔmasɔ, lãmesẽ kple amewo ƒe agbɔsɔsɔ ŋuti ganyawo, ŋutsuwo kple nyɔnuwo ƒe ganyawo kple yame ƒe nɔnɔme ƒe tɔtrɔ ŋu le dukɔ madeŋgɔwo me, vevietɔ le Afrika Sahara ƒe anyiehe.<ref>Prof Nkechi Srodah Owoo | University of Cape Town". ''African Centre of Excellence for Inequality Research''. Retrieved 2026-03-10</ref><ref>Nkechi S. Owoo | Department of Economics". ''econs.ug.edu.gh''. Retrieved 2026-03-10</ref>
Owoo wɔ dɔ aduadu kple dukɔwo dome dɔwɔƒewo, abe Xexeame ƒe Gadzraɖoƒegã, Dukɔwo Dome Dɔwɔlawo ƒe Habɔbɔ kple Nuɖuɖu kple Agbledede Habɔbɔ ene, eye wòxɔ ŋkɔ le eƒe akpa si wòwɔ le ŋgɔyiyi ƒe ganyawo kple ɖoɖowo ŋuti numekuku me ta.<ref>Nkechi S. Owoo | IZA - Institute of Labor Economics". ''www.iza.org''. Retrieved 2026-03-10</ref>
Le ƒe 2025 me la, eva zu nyɔnu gbãtɔ si wodo ɖe ŋgɔ wòzu gaŋutinunya ƒe nufialagã blibo le Ghana Yunivɛsiti, si wɔ ŋgɔyiyi ɖedzesi aɖe le dɔwɔƒea ƒe ŋutinya me.<ref>"PEP Research Fellow becomes first female Full Professor of Economics at University of Ghana | PEP". ''www.pep-net.org''. Retrieved 2026-03-10</ref><ref>"University of Ghana promotes its first woman to Full Professor of Economics | EfD - Initiative". ''www.efdinitiative.org''. Retrieved 2026-03-10</ref>
== Agbenɔnɔ le ɖevime ==
Wodzi Nufialagã Owoo ɖe atikewɔlawo ƒe ƒome aɖe me afisi wode dzi ƒo nɛ le be wòawɔ ɖe edzi. Ekpɔe be yeƒe dɔgbo si gbɔdzɔ la na be atike mesɔ na ye o.To tɔgbuia ƒe dzideƒoname dzi la, Bossoh Kpohanu si ŋutɔ srɔ̃ gaŋutinunya, na mɔnu bubu aɖee, elabena ewɔ dɔ si me dzidzeme le le esia ta. Owoo do go nya sia zi gbãtɔ le sekɛndrisuku eye eƒe susu bɔbɔe si gɔmesese le eye wòte ŋu do ƒome kple nukpɔsusu vovovo siwo wofia la ƒe nu lé dzi nɛ.Eƒe ɖetsɔlemea gade to ɖe edzi to suku kɔkɔ dede kple sukunuwuwu ƒe nusɔsrɔ̃ me afisi wòkpɔ dzidzɔ ɖe alesi woɖoe koŋ tsɔ susuwo wɔe kple alesi woate ŋu agblɔ nyataƒoƒo siwo ɖe dzesi le ganyawo me dzodzro ŋu ɖi ŋu.<ref>"Nkechi S. Owoo". ''www.iea-world.org''. 2026. Retrieved 2026-03-10</ref>
== Susᴐsrɔ̃ ==
Owoo ŋlɔ ŋkɔ ɖe Ghana Yunivɛsiti, Legon, afisi wòxɔ eƒe Bachelor of Arts le Ganyawo me le esi wòwu enu kple First Class Honors le ƒe 2006 me.<ref>Prof Nkechi Srodah Owoo | University of Cape Town". ''African Centre of Excellence for Inequality Research''. Retrieved 2026-03-10</ref>Emegbe ewɔ eƒe sukunuwuwu ƒe nusɔsrɔ̃ le Clark Yunivɛsiti le Worcester, Massachusetts le United States, eye wòxɔ eƒe Master ƒe ɖaseɖigbalẽ le Ganyawo me le ƒe 2009 me.<ref>admin (2024-07-14). "Dr Nkechi Owoo". ''FARLeaF''. Retrieved 2026-03-10</ref><ref>"Nkechi S. Owoo". ''Center For Global Development''. Retrieved 2026-03-10</ref>Eyi edzi le Clark Yunivɛsiti xɔ eƒe ɖɔkta ƒe nusɔsrɔ̃, eye eƒe numekukuwo ku ɖe ganya suewo ŋu le dukɔ madeŋgɔwo me, eye wòtsɔ ɖe le aƒeme nuwɔna, lãmesẽ, agbledede kple ŋutsuwo kple nyɔnuwo ƒe nɔnɔmewo me.Ewu eƒe Xexemenunya ƒe Ðɔkta (PhD) nu le Ganyawo me le ƒe 2012 me.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Nkechi_Owoo#cite_note-:0-7</ref><ref>Smith, Charmaine (2025-10-27). "ACEIR researcher appointed as first female professor of economics at University of Ghana". ''African Centre of Excellence for Inequality Research''. Retrieved 2026-03-10</ref>
== Dᴐwᴐna ==
Owoo va ge ɖe Ganyawo ƒe Dɔwɔƒe le Ghana Yunivɛsiti abe nufiala ene eye emegbe wòdo to sukudede ƒe ɖoƒewo me va zu nufialagã.Efiaa suku kɔkɔ dede ƒe nusɔsrɔ̃wo le ganya suewo kple ganya gãwo ŋuti nusɔsrɔ̃wo me, eye wòfiaa sukunuwuwu ƒe nusɔsrɔ̃wo le lãmesẽnyawo ŋuti gaŋutinunya kple ganyaŋutinunya si wozãna me.<ref>"Nkechi S. Owoo | PEP". ''www.pep-net.org''. Retrieved 2026-03-11</ref>
== References ==
owhnla4xz12aed7zdytj8j00s3kd9r9
Hannah Awadzi
0
11214
61047
60954
2026-03-29T23:22:37Z
Abenaeyram
17347
Added more information
61047
wikitext
text/x-wiki
'''Hannah Awadzi''' nye Ghana nyadzɔdzɔŋlɔla, nuwɔametɔwo ƒe gomenɔamesi taʋlila, agbalẽŋlɔla, kadodo ŋuti aɖaŋuɖola kple susuŋutinunyala ƒe kpeɖeŋutɔ.Ewɔa dɔ abe internet dzi nuŋlɔla ene le Ghana Nyadzɔdzɔdɔwɔƒe le Accra. Woyɔe be enye Nyɔnu Nyadzɔdzɔŋlɔla ɖedzesitɔ kekeake le Ghana le ƒe 2025 me le Ghana Nyɔnuwo ƒe Kafukafuwɔƒe.<ref name=":0">Mumuni, Jibril Abdul (2025-10-06). "Mrs Hannah Awadzi of Ghana News Agency named Most Outstanding Female Journalist at Ghana Women Awards 2025". Retrieved 2026-03-14</ref><ref>Mumuni, Jibril Abdul (2025-10-06). "Mrs Hannah Awadzi of Ghana News Agency named Most Outstanding Female Journalist at Ghana Women Awards 2025". ''The Ghanian Standard''. Retrieved 2026-03-14</ref>Wonyae ɖe akpa si wòwɔna abe nyadzɔdzɔgblɔlawo ƒe dɔwɔla ene kple nuwɔametɔwo taʋlila si tsɔ ɖe le ɖevi siwo ŋu ahɔhɔ̃mekawo ƒe dɔléle le me ta.<ref>"Mrs Hannah Awadzi". ''Autism & SEN Show Africa''. Retrieved 2026-03-14</ref>
== Ðevimenɔɣi kple sukudede ==
Wodzi Hannah Awadzi le Obuasi le Ashanti Nutome le Ghana, si nye sikakuƒedu. Ede Aggrey Ŋkuɖodzi Sekɛndrisuku.Awadzi hã de suku kɔkɔ le Ghana Yunivɛsiti (UG), afisi wòxɔ eƒe susuŋutinunya ƒe ɖaseɖigbalẽ le le Gbeŋutinunya me. Exɔ Diploma le Nyadzɔdzɔgbalẽwo me Nyatakakawo me tso Asitsanyawo Gbɔkpɔƒe (United Kingdom), eye wona hehee abe aɖaŋuɖola si ŋu woɖo kpee ene eye Ghana Susuŋutinunyalawo ƒe Aɖaŋuɖoha na mɔɖegbalẽe be wòanye Susuŋutinunyala.<ref>"Mrs Hannah Awadzi's story". ''BotlhaleAfrika''. Retrieved 2026-03-14</ref>
Emegbe exɔ Diploma le Amehawo ƒe Kadodowo Me le Ghana Nyadzɔdzɔŋlɔlawo ƒe Dɔwɔƒe, kpakple le Radio Netherlands Hehenaƒe (RNTC) .<ref>"Eunice Akyereko Adjei". ''AD Scientific Index''. Retrieved 2026-03-14</ref>Ewu eƒe master ƒe ɖaseɖigbalẽ nu le Egbegbe Eŋlisigbe Nusɔsrɔ̃ me le Ghana Yunivɛsiti.<ref>"Sassy Squishy Foundation - mrs hannah awadzi". ''Sassy Squishy Foundation''. Retrieved 2026-03-14</ref>
== Nyadzɔdzɔŋlɔlawo ƒe dɔwɔwɔ ==
Fifia la, Awadzi wɔa nyadzɔdzɔŋlɔlawo kple kadodomɔnuwo le dɔwɔwɔ me.Etu dɔ aɖe ɖo le Ghana Nyadzɔdzɔdɔwɔƒe (GNA) afisi wòle dɔ wɔm le fifia abe woƒe Internet dzi Nuŋlɔla ene.<ref>GNA (2025-06-24). "Hannah Awadzi awarded for championing disability child right". ''Ghana News Agency''. Retrieved 2026-03-14</ref>Wode dzesi eƒe dɔwɔwɔ abe nyadzɔdzɔŋlɔla ene le eƒe veveseseɖeamenu, goglome kple eƒe taʋiʋli ƒe mɔnu si me wòléa fɔ ɖe ŋutinya siwo ku ɖe amegbetɔ ŋu siwo doa gbe ɖe ame siwo woɖe ɖe aga le nutoawo me, vevietɔ nuwɔametɔwo, ɖevi siwo hiahiã tɔxɛwo le kple woƒe ƒomewo ƒe gbe dzi<ref>"Blogger: User Profile: Hannah Awadzi". ''www.blogger.com''. Retrieved 2026-03-19</ref><ref>"Hannah Awadzi Archives - MyJoyOnline". ''www.myjoyonline.com''. Retrieved 2026-03-19</ref>.Etsɔ nya ɖe nukpɔsusu totrowo, hadomegbenɔnɔ ƒe dzidzenuwo hã ŋu ɣesiaɣi, edo ɖoɖo siwo lɔ amewo katã ɖe eme ɖe ŋgɔ eye wòde dzo tɔtrɔ nyuiwo me le Ghana ƒe nyadzɔdzɔgblɔmɔnuwo katã me.<ref name=":0" />
== References ==
ou4bpavnc8gvdn5ujh9cq1pjolvpsk3
Shamima Muslim
0
11219
61041
2026-03-29T15:40:47Z
Abenaeyram
17347
created article
61041
wikitext
text/x-wiki
'''Shamima Muslim''' nye Ghanatɔwo ƒe nyadzɔdzɔgblɔla, ŋgɔyiyi ƒe kadodo ŋuti nunyala kple ŋutsuwo kple nyɔnuwo ƒe nyadzɔdzɔgblɔla.Wonyae ɖe eƒe dɔwɔwɔ le nyadzɔdzɔgblɔmɔnuwo, dziɖuɖu ŋuti kadodo kple nyɔnuwo ƒe gomekpɔkpɔ le nyadzɔdzɔŋlɔlawo kple kplɔlanyenye me dodo ɖe ŋgɔ ta.Fifia ele dɔ wɔm abe Dukplɔla ƒe Nyanuɖela ƒe kpeɖeŋutɔ le John Dramani Mahama ƒe kadododzikpɔha me.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Shamima_Muslim#cite_note-1</ref><ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Shamima_Muslim#cite_note-:1-2</ref>
== Ame ŋutɔ ƒe agbenɔnɔ ==
== Nusiwo ŋu woke ɖo ==
8elpskhr1pbpgy1ls0rftojn5n5rfxk
61042
61041
2026-03-29T15:47:33Z
Abenaeyram
17347
Added more artical
61042
wikitext
text/x-wiki
'''Shamima Muslim''' nye Ghanatɔwo ƒe nyadzɔdzɔgblɔla, ŋgɔyiyi ƒe kadodo ŋuti nunyala kple ŋutsuwo kple nyɔnuwo ƒe nyadzɔdzɔgblɔla.Wonyae ɖe eƒe dɔwɔwɔ le nyadzɔdzɔgblɔmɔnuwo, dziɖuɖu ŋuti kadodo kple nyɔnuwo ƒe gomekpɔkpɔ le nyadzɔdzɔŋlɔlawo kple kplɔlanyenye me dodo ɖe ŋgɔ ta.Fifia ele dɔ wɔm abe Dukplɔla ƒe Nyanuɖela ƒe kpeɖeŋutɔ le John Dramani Mahama ƒe kadododzikpɔha me.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Shamima_Muslim#cite_note-1</ref><ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Shamima_Muslim#cite_note-:1-2</ref>
== Ame ŋutɔ ƒe agbenɔnɔ ==
Shamima Muslim tso Ghana ƒe Dzigbe Ɣetoɖoƒe Nutome eye wònye Wala to aɖe me tɔ. Eƒo nu tso eƒe nuteƒekpɔkpɔwo abe Moslem nyɔnu ene le nyadzɔdzɔgblɔmɔnuwo kple kplɔlanyenye me ŋu le dutoƒo eye wòde dzi ƒo na ɖetugbuiwo be woawɔ dɔwo le nyadzɔdzɔŋlɔlawo, dziɖuɖu kple dukɔa ƒe dɔwɔwɔ me.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Shamima_Muslim#cite_note-:1-2</ref><ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Shamima_Muslim#cite_note-:0-3</ref>
== Nusiwo ŋu woke ɖo ==
9qaoexucb19kapeezlwwxnn3jnht70k
61043
61042
2026-03-29T16:15:20Z
Abenaeyram
17347
added more article
61043
wikitext
text/x-wiki
'''Shamima Muslim''' nye Ghanatɔwo ƒe nyadzɔdzɔgblɔla, ŋgɔyiyi ƒe kadodo ŋuti nunyala kple ŋutsuwo kple nyɔnuwo ƒe nyadzɔdzɔgblɔla.Wonyae ɖe eƒe dɔwɔwɔ le nyadzɔdzɔgblɔmɔnuwo, dziɖuɖu ŋuti kadodo kple nyɔnuwo ƒe gomekpɔkpɔ le nyadzɔdzɔŋlɔlawo kple kplɔlanyenye me dodo ɖe ŋgɔ ta.Fifia ele dɔ wɔm abe Dukplɔla ƒe Nyanuɖela ƒe kpeɖeŋutɔ le John Dramani Mahama ƒe kadododzikpɔha me.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Shamima_Muslim#cite_note-1</ref><ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Shamima_Muslim#cite_note-:1-2</ref>
== Ame ŋutɔ ƒe agbenɔnɔ ==
Shamima Muslim tso Ghana ƒe Dzigbe Ɣetoɖoƒe Nutome eye wònye Wala to aɖe me tɔ. Eƒo nu tso eƒe nuteƒekpɔkpɔwo abe Moslem nyɔnu ene le nyadzɔdzɔgblɔmɔnuwo kple kplɔlanyenye me ŋu le dutoƒo eye wòde dzi ƒo na ɖetugbuiwo be woawɔ dɔwo le nyadzɔdzɔŋlɔlawo, dziɖuɖu kple dukɔa ƒe dɔwɔwɔ me.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Shamima_Muslim#cite_note-:1-2</ref><ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Shamima_Muslim#cite_note-:0-3</ref>
== Ðevimenɔɣi kple sukudede ==
Shamima Muslim yi eƒe sekɛndrisuku le Ghana hafi yi suku kɔkɔ dede dzi le kadodo kple ŋgɔyiyi ŋuti nusɔsrɔ̃ me.Exɔ Bachelor’s degree le Kadodoŋutinunya me le Ghana Nyadzɔdzɔŋlɔlawo ƒe Dɔwɔƒe.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Shamima_Muslim#cite_note-:0-3</ref> Emegbe exɔ Master’s degree le Development Management me le Ghana Institute of Management and Public Administration
== Nusiwo ŋu woke ɖo ==
bypry81jlu2f1g8t5qfy0ljl9ufjkee
61049
61043
2026-03-30T00:15:44Z
Abenaeyram
17347
Added more information
61049
wikitext
text/x-wiki
'''Shamima Muslim''' nye Ghanatɔwo ƒe nyadzɔdzɔgblɔla, ŋgɔyiyi ƒe kadodo ŋuti nunyala kple ŋutsuwo kple nyɔnuwo ƒe nyadzɔdzɔgblɔla.Wonyae ɖe eƒe dɔwɔwɔ le nyadzɔdzɔgblɔmɔnuwo, dziɖuɖu ŋuti kadodo kple nyɔnuwo ƒe gomekpɔkpɔ le nyadzɔdzɔŋlɔlawo kple kplɔlanyenye me dodo ɖe ŋgɔ ta.Fifia ele dɔ wɔm abe Dukplɔla ƒe Nyanuɖela ƒe kpeɖeŋutɔ le John Dramani Mahama ƒe kadododzikpɔha me.<ref>Shamima Muslim appointed Deputy Presidential Spokesperson". ''Graphic Online''. 2025-01-21. Retrieved 2026-03-08</ref><ref name=":0">"Shamima Muslim: Why not you? - MyJoyOnline". ''www.myjoyonline.com''. Retrieved 2026-03-08</ref>
== Ame ŋutɔ ƒe agbenɔnɔ ==
Shamima Muslim tso Ghana ƒe Dzigbe Ɣetoɖoƒe Nutome eye wònye Wala to aɖe me tɔ. Eƒo nu tso eƒe nuteƒekpɔkpɔwo abe Moslem nyɔnu ene le nyadzɔdzɔgblɔmɔnuwo kple kplɔlanyenye me ŋu le dutoƒo eye wòde dzi ƒo na ɖetugbuiwo be woawɔ dɔwo le nyadzɔdzɔŋlɔlawo, dziɖuɖu kple dukɔa ƒe dɔwɔwɔ me.<ref name=":0" /><ref name=":1">"Shamima Muslim".</ref>
== Ðevimenɔɣi kple sukudede ==
Shamima Muslim yi eƒe sekɛndrisuku le Ghana hafi yi suku kɔkɔ dede dzi le kadodo kple ŋgɔyiyi ŋuti nusɔsrɔ̃ me.Exɔ Bachelor’s degree le Kadodoŋutinunya me le Ghana Nyadzɔdzɔŋlɔlawo ƒe Dɔwɔƒe.<ref name=":1" /> Emegbe exɔ Master’s degree le Development Management me le Ghana Institute of Management and Public Administration.<ref name=":1" />
== Dᴐwᴐna ==
Shamima Muslim dze eƒe dɔ gɔme abe nyadzɔdzɔgblɔla kple nyadzɔdzɔgblɔlawo ƒe nyadzɔdzɔgblɔla ene. Wova nyae le afisiafi to dɔwɔwɔ kple Citi FM kple Metro TV Ghana me, afisi wòwɔa nyadzɔdzɔ yeyewo ƒe wɔnawo le eye wòkpɔa numedzodzro siwo ku ɖe dziɖuɖu, dukɔa ƒe ɖoɖowo kple dukɔa ƒe ŋgɔyiyi ŋu dzi le.<ref>"Home". ''Citi 97.3 FM - Relevant Radio. Always''. Retrieved 2026-03-08</ref><ref name=":1" />
Ekpɔ ŋgɔ eye wòkpɔ gome le dukɔa ƒe ɖoɖowo ŋuti dzeɖoɖo kple dutoƒo nyaʋiʋli geɖewo me le Ghana, eye wòkpe asi ɖe numedzodzro siwo ku ɖe dziɖuɖu, ŋutsuwo kple nyɔnuwo ƒe tasɔsɔ kple hadomeŋgɔyiyi ŋu me.<ref name=":2">"New AWMA Report To Highlight Status Of Women In Ghanaian Media". ''Modern Ghana''. Retrieved 2026-03-08</ref>
Eyae nye Alliance for Women in Media Africa, si nye habɔbɔ si woɖo be woado ŋutsuwo kple nyɔnuwo ƒe tasɔsɔ ɖe ŋgɔ eye woadzi nyɔnuwo ƒe dzedzeme kple woƒe dɔwɔwɔ ƒe ŋgɔyiyi ɖe edzi le nyadzɔdzɔgblɔmɔnuwo me le Afrika katã la ɖola.<ref name=":2" />
Tsɔ kpe ɖe eƒe dɔwɔwɔ le nyadzɔdzɔŋlɔlawo me ŋu la, ewɔ dɔ abe ŋgɔyiyi ŋuti kadodo ŋuti nunyala kple ɖoɖowo taʋlila le dziɖuɖu, nyadzɔdzɔgblɔmɔnuwo ƒe ŋgɔyiyi kple ŋutsuwo kple nyɔnuwo ƒe nyawo me.<ref name=":0" /><ref name=":1" />
== Taʋiʋli kple afɔɖeɖewo ==
To Nyɔnuwo ƒe Nubabla le Nyadzɔdzɔgblɔmɔnuwo ƒe Afrika dzi la, Shamima Muslim do dɔnyala ƒe ŋgɔyiyi ƒe mɔnukpɔkpɔwo, mɔfiame nana ƒe ɖoɖowo kple kplɔlanyenye ƒe hehenana nyɔnu nyadzɔdzɔŋlɔlawo ɖe ŋgɔ le Afrika katã.<ref name=":2" />
Shamima Muslim nye Ghanatɔ eve siwo wokpe be woaɖe Kamala Harris afia le eƒe nuƒo si wòƒo na sɔhɛ siwo tso Afrika ƒe akpa vovovowo le Black Star Square le March 2023 me la dometɔ ɖeka.<ref name=":3">FMX, Frank. "The Academic Woman Foundation". ''The Academic Woman Foundation''. Retrieved 2026-03-08</ref>
Enye mɔɖela hã le ƒe 2010 me ƒe sukuvi xoxo aɖe le Sɔhɛ Afrika Kplɔlawo ƒe Dɔwɔha, si nye kplɔlanyenye ƒe ɖoɖo si Barack Obama ɖo be woatsɔ ado alɔ Afrika kplɔla yeyewo.<ref name=":3" />
== Nusiwo ŋu woke ɖo ==
65fj1hnlw2y7zisge84xy55mp3trjjb
Sweet Adjeley
0
11220
61044
2026-03-29T22:30:30Z
Azorbli
4435
New article
61044
wikitext
text/x-wiki
'''Sweet Adjeley''', si wogayɔna be '''Marklina Naa Adjeley Quaye''', nye Ghana Amerikatɔ nuɖala, [[:en:Food_blogging|nuɖuɖu vlogger]], kple dijitaal nyatakakawo wɔla si wonya be ewɔa nuɖaɖa ŋuti nufiamewo eye wònaa nuɖaɖa ƒe hack siwo ŋu viɖe le.<ref>http://web.archive.org/web/20241215091031/https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/entertainment/A-man-thanked-me-for-saving-his-marriage-Sweet-Adjeley-1944638</ref><ref>https://www.graphic.com.gh/junior-graphic/junior-news/a-day-in-the-life-of-a-professional-cooking-is-fun.html</ref><ref>https://www.modernghana.com/lifestyle/15478/renowned-ghanaian-chef-contemplating-breaking-hild.html</ref><ref>https://www.graphic.com.gh/entertainment/showbiz-news/sweet.html</ref> Wodea bubu Sweet Adjeley ŋu be enye Ghanatɔwo ƒe nuɖuɖu ŋuti nyatakakaŋlɔla gbãtɔ si ɖo ame miliɔn 1 kple edzivɔ siwo ŋlɔ ŋkɔ ɖe [[:en:YouTube|YouTube]] kple [[:en:Facebook|Facebook]] dzi.<ref>https://www.modernghana.com/lifestyle/15478/renowned-ghanaian-chef-contemplating-breaking-hild.html</ref>
e37gmerqf5oyn3jiu7yzxsufa94nuop