Βικιθήκη elwikisource https://el.wikisource.org/wiki/%CE%9A%CF%8D%CF%81%CE%B9%CE%B1_%CE%A3%CE%B5%CE%BB%CE%AF%CE%B4%CE%B1 MediaWiki 1.46.0-wmf.22 first-letter Μέσο Ειδικό Συζήτηση Χρήστης Συζήτηση χρήστη Βικιθήκη Συζήτηση Βικιθήκη Αρχείο Συζήτηση αρχείου MediaWiki Συζήτηση MediaWiki Πρότυπο Συζήτηση προτύπου Βοήθεια Συζήτηση βοήθειας Κατηγορία Συζήτηση κατηγορίας Σελίδα Συζήτηση σελίδας Μεταγραφή Συζήτηση μεταγραφής Συγγραφέας Συζήτηση συγγραφέα Πύλη Συζήτηση πύλης TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk 100 52273 165760 2026-04-04T13:13:51Z Αντιγόνη 235 /* Δεν έχει γίνει τυπογραφικός έλεγχος */ Νέα σελίδα: Τὰ ἄλλα σημεῖα τοῦ ὑπομνήματος περιεῖχαν τὰ μέσα τῆς πρακτικῆς ἐφαρμογῆς τῶν προτεινομένων. <ref>Τὸ ὑπόμνημα τοῦ Ε. Βενιζέλου ὑπὸ ἡμερομηνίαν 11/14 Ἰανουαρίου 1915 ἐδημοσιεύθη εἰς τὰς φιλελευθέρας ἐφημερίδας τῶν Ἀθηνῶν τὴν 20ὴν Μαρτίου 1915.</ref> Πρὶν... 165760 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Αντιγόνη" />{{κβ|{{0}}{{0}}{{0}}|Μέρος Δεύτερον. Δημιουργία|265}}</noinclude>Τὰ ἄλλα σημεῖα τοῦ ὑπομνήματος περιεῖχαν τὰ μέσα τῆς πρακτικῆς ἐφαρμογῆς τῶν προτεινομένων. <ref>Τὸ ὑπόμνημα τοῦ Ε. Βενιζέλου ὑπὸ ἡμερομηνίαν 11/14 Ἰανουαρίου 1915 ἐδημοσιεύθη εἰς τὰς φιλελευθέρας ἐφημερίδας τῶν Ἀθηνῶν τὴν 20ὴν Μαρτίου 1915.</ref> Πρὶν ἀποστείλῃ τὸ ἔγγραφον πρὸς τὸν Βασιλέα, ὁ Βενιζέλος διῆλθεν ἀπὸ τὸν ἀσθενοῦντα γενικὸν διευθυντὴν τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ τὸ ἀνέγνωσεν εἰς αὐτόν. Ὁ Νικόλαος Πολίτης ἦτο σύμφωνος. Ἐγνώριζεν ὅμως καλλίτερα τοῦ Βενιζέλου τὰς διαθέσεις τοῦ Στρέϊτ καὶ τοῦ Ἐπιτελείου. Διὰ τοῦτο εἶπε: «Διατί, κύριε Πρόεδρε, δὲν τὰ λέτε προφορικῶς ὅλα αὐτὰ εἰς τὸν Βασιλέα; «Ὑπολογίζετε ποία χρησιμοποίησις δύναται νὰ γίνῃ τῶν ἐγγράφων αὐτῶν ἐν περιπτώσει διαφωνίας σας μὲ τὸν Κωνσταντῖνον;» Καὶ ὁ Βενιζέλος: «Τὰ γράφω ἀκριβῶς διὰ νὰ μείνουν. Ἔτσι τὸ ἔθνος θὰ μάθῃ μίαν ἡμέραν ὅτι ἐχρησιμοποίησα ὅλα τὰ μέσα διὰ τὴν σωτηρίαν του». Μετὰ μικρὰν δὲ σιγήν: «Δὲν ἐνθυμεῖσθε τί σᾶς εἶπα ὅταν συνηντήθημεν κατὰ πρώτην φοράν καὶ μοῦ ἐξεφράζατε τὴν ἐμπιστοσύνην σας πρὸς τὸ ἔργον μου; Τὸ ἔπαναλαμβάνω καὶ τώρα: «Κάποτε θὰ μὲ ἀποκαλέσουν προδότην». Τὸ ἔχω ὑπ’ ὄψιν καὶ δὲν ὑποχωρῶ». <ref>Ἐξ ἀφηγήσεως τοῦ Νικολάου Πολίτη πρὸς τὸν γράφοντα, Παρίσιοι 20 Νοεμβρίου 1928. Ὁ Βενιζέλος συνηντήθη τὸ πρῶτον μὲ τὸν Ν. Πολίτην τὸν Δεκέμβριον τοῦ 1912.</ref> Ὁ βασιλεὺς Κωνσταντῖνος ἐκάλεσε τὴν ἑπομένην 12/25 Ἰανουαρίου τὸν πρωθυπουργόν, συνεζήτησαν περισσότερον ἀπὸ ὥραν ἐπὶ τῶν προτάσεων τοῦ Γκρέϋ καὶ τοῦ ὑπομνήματος. Ὁ Κωνσταντῖνος δὲν ἀπέκρουσε τὰς ἰδέας τοῦ Βενιζέλου περὶ ἀναγκαίων θυσιῶν διὰ νὰ προσελκυσθῇ ἡ Βουλγαρία. Εἶχεν ὅμως τὴν γνώμην, ὅπως καὶ ὁ πρόεδρος τῆς κυβερνήσεως, ὅτι οἱ ἀπὸ τῆς Βουλγαρίας φόβοι τοῦ ἐπιτελείου ἦσαν ὑπερβολικοί. Ἐὰν ἡ Ἑλλὰς καὶ ἡ Ρουμανία ἐξήρχοντο ταὐτοχρόνως ἐκ τῆς οὐδετερότητος θὰ διέθεταν ἐπαρκεῖς δυνάμεις διὰ νὰ βοηθήσουν τὴν Σερβίαν καὶ νὰ ἔχουν εἰς τὰ σύνορά των στρατὸν ἐπιτηρητικὸν ἀπέναντι τῆς Βουλγαρίας. Πρὸ παντὸς ἄλλου διαβήματος ἔπρεπε νὰ καθορισθῆ τελειωτικῶς ἡ στάσις τῆς Ρουμανίας. Ἡ ἀπάντησις τῆς Ρουμανίας ἔφθασε καὶ πάλιν ἀρνητική. Ὁ πρωθυπουργὸς Βρατιάνο δὲν ἤθελε νὰ ρίψῃ τὸν τόπον του εἰς τὸν πόλεμον. <ref>Τηλεγράφημα ἐκ Βουκουρεστίου πρεσβευτοῦ Ψύχα, ἀριθμὸς 1281 4/5 Μαυρικίου Παλαιολόγου: «Ἡ Ρωσσία τῶν Τσάρων», τόμος 1ος.</ref> Τὴν ἑσπέραν τῆς 15/28 Ἰανουαρίου ὁ Βενιζέλος συνωμίλησεν ἐπὶ πολὺ μετὰ τοῦ Ἰωάννου Μεταξᾶ. Ὁ ὑπαρχηγὸς τοῦ ἐπιτελείου ἀπέκρουε πάντοτε τὴν ἀνάμιξιν τῆς Ἑλλάδος εἰς τὸν πόλεμον. Τὴν ἀπέκλειεν ὑφ’ οἱασδήποτε<noinclude>{{rule|width=6em|align=left}}<references /></noinclude> nyndnjlgpihm4hj97go6t1jpq4hausw 165761 165760 2026-04-04T13:14:11Z Αντιγόνη 235 165761 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Αντιγόνη" />{{κβ|{{0}}{{0}}{{0}}|Μέρος Δεύτερον. Δημιουργία|269}}</noinclude>Τὰ ἄλλα σημεῖα τοῦ ὑπομνήματος περιεῖχαν τὰ μέσα τῆς πρακτικῆς ἐφαρμογῆς τῶν προτεινομένων. <ref>Τὸ ὑπόμνημα τοῦ Ε. Βενιζέλου ὑπὸ ἡμερομηνίαν 11/14 Ἰανουαρίου 1915 ἐδημοσιεύθη εἰς τὰς φιλελευθέρας ἐφημερίδας τῶν Ἀθηνῶν τὴν 20ὴν Μαρτίου 1915.</ref> Πρὶν ἀποστείλῃ τὸ ἔγγραφον πρὸς τὸν Βασιλέα, ὁ Βενιζέλος διῆλθεν ἀπὸ τὸν ἀσθενοῦντα γενικὸν διευθυντὴν τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ τὸ ἀνέγνωσεν εἰς αὐτόν. Ὁ Νικόλαος Πολίτης ἦτο σύμφωνος. Ἐγνώριζεν ὅμως καλλίτερα τοῦ Βενιζέλου τὰς διαθέσεις τοῦ Στρέϊτ καὶ τοῦ Ἐπιτελείου. Διὰ τοῦτο εἶπε: «Διατί, κύριε Πρόεδρε, δὲν τὰ λέτε προφορικῶς ὅλα αὐτὰ εἰς τὸν Βασιλέα; «Ὑπολογίζετε ποία χρησιμοποίησις δύναται νὰ γίνῃ τῶν ἐγγράφων αὐτῶν ἐν περιπτώσει διαφωνίας σας μὲ τὸν Κωνσταντῖνον;» Καὶ ὁ Βενιζέλος: «Τὰ γράφω ἀκριβῶς διὰ νὰ μείνουν. Ἔτσι τὸ ἔθνος θὰ μάθῃ μίαν ἡμέραν ὅτι ἐχρησιμοποίησα ὅλα τὰ μέσα διὰ τὴν σωτηρίαν του». Μετὰ μικρὰν δὲ σιγήν: «Δὲν ἐνθυμεῖσθε τί σᾶς εἶπα ὅταν συνηντήθημεν κατὰ πρώτην φοράν καὶ μοῦ ἐξεφράζατε τὴν ἐμπιστοσύνην σας πρὸς τὸ ἔργον μου; Τὸ ἔπαναλαμβάνω καὶ τώρα: «Κάποτε θὰ μὲ ἀποκαλέσουν προδότην». Τὸ ἔχω ὑπ’ ὄψιν καὶ δὲν ὑποχωρῶ». <ref>Ἐξ ἀφηγήσεως τοῦ Νικολάου Πολίτη πρὸς τὸν γράφοντα, Παρίσιοι 20 Νοεμβρίου 1928. Ὁ Βενιζέλος συνηντήθη τὸ πρῶτον μὲ τὸν Ν. Πολίτην τὸν Δεκέμβριον τοῦ 1912.</ref> Ὁ βασιλεὺς Κωνσταντῖνος ἐκάλεσε τὴν ἑπομένην 12/25 Ἰανουαρίου τὸν πρωθυπουργόν, συνεζήτησαν περισσότερον ἀπὸ ὥραν ἐπὶ τῶν προτάσεων τοῦ Γκρέϋ καὶ τοῦ ὑπομνήματος. Ὁ Κωνσταντῖνος δὲν ἀπέκρουσε τὰς ἰδέας τοῦ Βενιζέλου περὶ ἀναγκαίων θυσιῶν διὰ νὰ προσελκυσθῇ ἡ Βουλγαρία. Εἶχεν ὅμως τὴν γνώμην, ὅπως καὶ ὁ πρόεδρος τῆς κυβερνήσεως, ὅτι οἱ ἀπὸ τῆς Βουλγαρίας φόβοι τοῦ ἐπιτελείου ἦσαν ὑπερβολικοί. Ἐὰν ἡ Ἑλλὰς καὶ ἡ Ρουμανία ἐξήρχοντο ταὐτοχρόνως ἐκ τῆς οὐδετερότητος θὰ διέθεταν ἐπαρκεῖς δυνάμεις διὰ νὰ βοηθήσουν τὴν Σερβίαν καὶ νὰ ἔχουν εἰς τὰ σύνορά των στρατὸν ἐπιτηρητικὸν ἀπέναντι τῆς Βουλγαρίας. Πρὸ παντὸς ἄλλου διαβήματος ἔπρεπε νὰ καθορισθῆ τελειωτικῶς ἡ στάσις τῆς Ρουμανίας. Ἡ ἀπάντησις τῆς Ρουμανίας ἔφθασε καὶ πάλιν ἀρνητική. Ὁ πρωθυπουργὸς Βρατιάνο δὲν ἤθελε νὰ ρίψῃ τὸν τόπον του εἰς τὸν πόλεμον. <ref>Τηλεγράφημα ἐκ Βουκουρεστίου πρεσβευτοῦ Ψύχα, ἀριθμὸς 1281 4/5 Μαυρικίου Παλαιολόγου: «Ἡ Ρωσσία τῶν Τσάρων», τόμος 1ος.</ref> Τὴν ἑσπέραν τῆς 15/28 Ἰανουαρίου ὁ Βενιζέλος συνωμίλησεν ἐπὶ πολὺ μετὰ τοῦ Ἰωάννου Μεταξᾶ. Ὁ ὑπαρχηγὸς τοῦ ἐπιτελείου ἀπέκρουε πάντοτε τὴν ἀνάμιξιν τῆς Ἑλλάδος εἰς τὸν πόλεμον. Τὴν ἀπέκλειεν ὑφ’ οἱασδήποτε<noinclude>{{rule|width=6em|align=left}}<references /></noinclude> rn9qe0jav4hq5572o83yneodcm0968r 100 52274 165762 2026-04-04T14:15:51Z Αντιγόνη 235 /* Δεν έχει γίνει τυπογραφικός έλεγχος */ Νέα σελίδα: προϋποθέσεις. Καὶ ὅλων ἀκόμη τῶν βαλκανικῶν κρατῶν ἡ σύμπραξις δὲν θὰ ἐπηρέαζεν ἀποφασιστικῶς τὴν ἔκβασιν τοῦ εὐρωπαϊκοῦ πολέμου. Τὰ Βαλκάνια θὰ ἔμεναν πάντοτε δευτερεύον θέατρον τῆς παγκοσμίου συγκρούσεως. Αὐτὰ στρατιωτικῶς. Πολιτικώς, ή δράσ... 165762 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Αντιγόνη" />{{κβ|270|Ἡ Ἑλλὰς τοῦ 1910–1920|{{0}}{{0}}{{0}}}}</noinclude>προϋποθέσεις. Καὶ ὅλων ἀκόμη τῶν βαλκανικῶν κρατῶν ἡ σύμπραξις δὲν θὰ ἐπηρέαζεν ἀποφασιστικῶς τὴν ἔκβασιν τοῦ εὐρωπαϊκοῦ πολέμου. Τὰ Βαλκάνια θὰ ἔμεναν πάντοτε δευτερεύον θέατρον τῆς παγκοσμίου συγκρούσεως. Αὐτὰ στρατιωτικῶς. Πολιτικώς, ή δράσις τοῦ ἑλληνικοῦ κράτους θὰ ἐγίνετο ἀφορμὴ πρὸς ἄμεσον σφαγὴν τῶν ἐν Τουρκίᾳ ὑποδούλων Ἑλλήνων. Πέντε ἡμέρας ἔπειτα ὁ Ἰωάννης Μεταξᾶς ἐσυστηματοποίει τὰς ἰδέας του διὰ μακρᾶς ἐκθέσεως ἀπὸ δεκαεννέα πυκνὰς σελίδας, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλλε πρὸς τὸν Βενιζέλον. Τὸ συμπέρασμα ἦτο πάρα πολὺ ἀκαδημαϊκὸν δι’ ἕνα στρατηγόν. Ἰδοὺ αὐτό: «Ὁ χρόνος, τὸ διάστημα καὶ τὰ ποσὰ τῶν δυνάμεων, ἀπὸ τῆς στιγμῆς καθ᾿ ἣν ἡ πολιτικὴ ἐξερχομένη τῆς διπλωματικῆς ἐνεργείας μεταβάλλεται εἰς στρατιωτικὴν ἐνέργειαν, εἰς πόλεμον, εἶναι ἀδύνατον νὰ μεταβληθοῦν ὑπὸ οὐδεμιᾶς ἀνθρωπίνης δυνάμεως, ὑπὸ οὐδεμιᾶς ἀνθρωπίνης θελήσεως. Ὁ ἀξιωματικὸς ἐν γένει, ἰδίᾳ δὲ ὁ ἀξιωματικὸς τοῦ ἐπιτελείου, ὅστις, παρασυρόμενος ὑπὸ πόθων καὶ αἰσθημάτων, ἤθελε παραβλέψει τὴν ἐπιρροὴν ταύτην, θὰ ἦτο κάκιστος σύμβουλος καὶ ἐπιζήμιος διὰ τὴν χώραν του». (Ὑπογραφὴ) ''Ι. Μεταξᾶς'' <ref>Τὸ ἀντίγραφον ὁλοκλήρου τοῦ κειμένου με χρονολογίαν «20 Ἰανουαρίου 1915 Ἀθῆναι» εὑρίσκεται εἰς τὰ ἀρχεῖα τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν.</ref>. Εἰς Γάλλον στρατηγόν, ὅστις τοῦ ἐξέφραζεν ἀμφιβολίας περὶ τῆς νίκης, ὁ πρωθυπουργὸς Κλεμανσὼ ἀπήντησε: «Τέτοιοι στρατηγοὶ δὲν εἶναι ἄξιοι οὔτε ὑποδεκανεῖς νὰ μείνουν». Καὶ τὴν ἐπαύριον καθῄρεσεν ἐκ τῆς διοικήσεως τριάντα διοικητὰς σωμάτων στρατοῦ ἢ μεραρχιών σκεπτομένους ὅπως ὁ ἰδικός μας Μεταξᾶς. Ὁ Ἕλλην πρωθυπουργὸς ἠδύνατο νὰ πράξῃ κάτι ἀνάλογον. Ἠδύνατο ἀκόμη νὰ εἴπῃ ὁ πρωθυπουργὸς ὅτι τὸ ἄλλο ἐκεῖνο δόγμα περὶ τῆς δευτερευούσης σημασίας τοῦ βαλκανικοῦ πολεμικοῦ μετώπου ἦτο τουλάχιστον συζητήσιμον, ἀφοῦ δύο ξένοι στρατάρχαι, ὁ Ρώσσος Ἀλεξέιεφ καὶ ὁ Γάλλος Ντεσπραὶ ὑπεστήριξαν ὅτι μόνον ἀπὸ τὰ Βαλκάνια ἦτο δυνατὸν νὰ συντριβοῦν αἱ κεντρικαὶ αὐτοκρατορίαι. Ὁ Βενιζέλος ὑπωψιάσθη ἁπλῶς ὅτι ὁ στρατιωτικός του σύμβουλος εἶχεν ἤδη ἀρχίσει νὰ μεταβάλλεται εἰς πολιτικὸν ἀντίπαλον <ref>Τὰς γνώμας τοῦ Ἀλεξέϊεφ και Ντεσπραὶ περὶ τῶν Βαλκανίων ἀναφέρει ὁ Γάλλος ἀντισυνταγματάρχης Λαρσὲ εἰς τὸ βιβλίον του «Ὁ μέγας πόλεμος εἰς τὴν Βαλκανικήν».</ref>. Ὅταν ὅμως ἡ ἀποχὴ τῆς Ρουμανίας κατέστη ἀναμφισβήτητος, ὁ Βενιζέλος ἀπηύθυνεν εἰς τὸν Βασιλέα, ἐπὶ τῇ βάσει τῆς τελευταίας των συνδιαλέξεως, νέον ὑπόμνημα μὲ ἡμερομηνίαν 17/30 Ἰανουαρίου ὑποδεικνύων τὴν ἀπὸ κοινοῦ μετὰ τῆς Βουλγαρίας δράσιν ὑπὲρ τῆς Σερβίας. Οἱ ὅροι παρέμειναν οἱ αὐτοὶ τοῦ ὑπομνήματος τῆς 11ης Ἰανουαρίου. Διεγράφετο λεπτομερῶς τὸ τμῆμα τῆς Μικρασίας τὸ ὁποῖον ἐζήτει ἡ Ἑλλὰς ἀντὶ τοῦ διαμερίσματος τῆς Καβάλλας. Ὁ Βενιζέλος δὲν εἶχε πολλὰς ἐλπίδας ὅτι θὰ<noinclude>{{rule|width=6em|align=left}}<references /></noinclude> 8fkbfelho8ofc7fslzx6fxnslx6crif 100 52275 165763 2026-04-04T20:48:14Z Αντιγόνη 235 /* Δεν έχει γίνει τυπογραφικός έλεγχος */ Νέα σελίδα: σώματος στρατοῦ), δὲν εἶνε ἀνάγκη νὰ ἐξάρω. Ἀφ’ ἑνὸς μὲν θὰ συνεπράττομεν καὶ ἡμεῖς εἰς τὴν ρύθμισιν τοῦ ζητήματος τῆς Κωνσταντινουπόλεως καὶ τῶν Στενῶν — καὶ γνωρίζει ἡ ὑμετέρα μεγαλειότης ὅτι ἀρίστην τοῦ ζητήματος λύσιν διὰ τὰ ἐθνικὰ συμφέ... 165763 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Αντιγόνη" />{{κβ|{{0}}{{0}}{{0}}|Μέρος Δεύτερον. Δημιουργία|279}}</noinclude>σώματος στρατοῦ), δὲν εἶνε ἀνάγκη νὰ ἐξάρω. Ἀφ’ ἑνὸς μὲν θὰ συνεπράττομεν καὶ ἡμεῖς εἰς τὴν ρύθμισιν τοῦ ζητήματος τῆς Κωνσταντινουπόλεως καὶ τῶν Στενῶν — καὶ γνωρίζει ἡ ὑμετέρα μεγαλειότης ὅτι ἀρίστην τοῦ ζητήματος λύσιν διὰ τὰ ἐθνικὰ συμφέροντα ἐν τῷ παρόντι χρόνῳ, νομίζω τὴν διεθνοποίησιν τῆς Κωνσταντινουπόλως καὶ τῶν Στενῶν ἀφ’ ἑτέρου δὲ ἔχομεν νὰ προσδοκῶμεν, ἐν περιπτώσει νίκης τῆς Τριπλῆς Συνεννοήσεως, τὰς ὑπεσχημένας ἡμῖν ἤδη ἐδαφικὰς παραχωρήσεις ἐν Μικρᾷ Ἀσίᾳ. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν νίκην ταύτην γνωρίζει ἐπίσης ἡ ὑμετέρα μεγαλειότης ὅτι, ἐξ ἀρχῆς τοῦ πολέμου φρονῶ — καὶ κατ’ οὐδὲν μετέβαλα ἔκτοτε γνώμην οίαδήποτε καὶ ἂν εἶναι ἡ ἔκβασις τοῦ πολέμου ὡς πρὸς τὴν Ρωσσίαν ἢ τὴν Γαλλίαν, ἡ Ἀγγλία καὶ μόνη μένουσα, θὰ δυνηθῇ νὰ ἐπιβάλῃ τελειωτικῶς τοὺς ὅρους τῆς εἰρήνης». <ref>Τὸ ὑπόμνημα τῆς 17ης Φεβρουαρίου/ 1ης Μαρτίου 1915 ἔφερεν εἰς Πετρούπολιν καὶ ἀνεκοίνωσε πρὸς τὸν τσάρον ὁ πρίγκηψ τῆς Ἑλλάδος Νικόλαος, κατὰ τὸ θέρος τοῦ 1916. Ἤθελε νὰ παραστήσῃ τὸν Βενιζέλον ὡς φίλαγγλον και μισόρωσσον. Έκτοτε ἐδημοσιεύθη ὑπὸ Ἑλλήνων καὶ ξένων.</ref> Τὴν νίκην τῆς Μεγάλης Βρεττανίας, δὲν τὴν προέβλεπεν ὡς πολιτικὸς καὶ μόνον ὁ Βενιζέλος. Τὴν ἐπόθει ὡς Ἕλλην ἀπέναντι τοῦ Τούρκου. Τὴν ἤθελεν ὡς ἄνθρωπος, πιστεύων ὅτι ἡ ἀγγλικὴ ἐπικράτησις ἠγγυᾶτο εἰς τὸν κόσμον σχετικὴν ἰσότητα καὶ δικαιοσύνην. Διὰ τοῦτο ὑπὸ τὴν ἰδιότητα τοῦ πρωθυπουργοῦ, ἦτο ἕτοιμος νὰ εἰσφέρῃ τὴν συμβολὴν τοῦ κράτους του ὑπὲρ τοῦ ἀγγλικοῦ ἀγῶνος. Θὰ ἀντελαμβάνετο ὁ Κωνσταντῖνος ὅτι, αὐτὸς ἐδῶ ποὺ τοῦ ὁμίλει, ἔβλεπε μακρυά, ᾔσθάνετο πολὺ καὶ ἠμποροῦσε νὰ ἐνεργῇ, ὅσον κανεὶς ἄλλος; Πρὶν ὑποβάλῃ τὸ ἔγγραφόν του εἰς τὸν Βασιλέα, ὁ Βενιζέλος εἶχε συνεννοηθῆ μετὰ τοῦ Ἰωάννου Μεταξά, διοικοῦντος τὸ γενικὸν Ἐπιτελεῖον, διότι ὁ ἀρχηγὸς Β. Δούσμανης εὑρίσκετο τιμωρημένος μὲ ἀργίαν ἕνεκα τῆς ἀνατρεπτικῆς ἐπιστολῆς του πρὸς τὸν λοχαγὸν Μπασδέκην. Εἰς τὸν Μεταξᾶν ἀνεκοίνωσεν ὁ πρωθυπουργὸς τὴν ἀπόφασίν του. Δὲν τοῦ ἐζήτησε γνώμην. Τοῦ ἀνέθεσε νὰ προπαρασκευάσῃ στρατιωτικῶς τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ πολιτικοῦ σχεδίου τῆς κυβερνήσεως, ἐφ’ ὅσον τοῦτο ἐνεκρίνετο ἀπὸ τὸν Βασιλέα. Ὁ Βενιζέλος ἔστελλεν εἰς τὸν Βασιλέα τὰς ἐκθέσεις ἢ τὰ γράμματά του. Τὸ ὑπόμνημά του αὐτὸ τὸ ἔφερεν ὁ ἴδιος εἰς τὰ ἀνάκτορα τῆς ὁδοῦ Ἡρώδου τοῦ Ἀττικοῦ. Ὁ Κωνσταντῖνος ἐσηκώθη, ὅπως συνήθως, διὰ νὰ δεχθῇ τὸν πρωθυπουργόν. «Μεγαλειότατε, θὰ μοῦ ἐπιτρέψετε νὰ σᾶς διαβάσω τὸ χαρτί μου. Διὰ τοῦτο σᾶς ἐζήτησα ἀκρόασιν». Ὁ Βασιλεὺς ἤκουσε προσεκτικὰ τὴν μεταλλικὴν ἐκείνην φωνήν, ἡ ὁποία ἔπειθεν, ὑπέσχετο, παρεκάλει, ἠπείλει. Ἐφ’ ὅσον ἐπροχωροῦσεν ἡ ἀνάγνωσις, ὁ Κωνσταντῖνος ἔβλεπε, σὰν νὰ ἦταν ἐμπρός του, τὰ νερὰ τοῦ Αἰγαίου κατοπτρίζοντα νικηφόρους στόλους. Τὴν Πύλην του Ρωμανοῦ, στεφανωμένην μὲ δάφνας αυριανῶν θριάμβων. Τοὺς δρόμους τῆς Πόλης νὰ<noinclude>{{rule|width=6em|align=left}}<references /></noinclude> jjxtym49wtfwb5hop6w5nmwj8rezobb 100 52276 165764 2026-04-04T21:46:16Z Αντιγόνη 235 /* Δεν έχει γίνει τυπογραφικός έλεγχος */ Νέα σελίδα: χείρησις εβασίζετο εἰς σύγχρονον ἐνέργειαν ἰσχυροῦ στόλου, ἦτο δὲ ἐφαρμόσιμος καὶ μετὰ τὴν παραίτησιν τοῦ Ε. Βενιζέλου τὸν Φεβρουάριον τοῦ 1915, μέχρι τῆς πλήρους ὀχυρώσεως τῶν Στενῶν». <ref>Ἀνακοίνωσις τοῦ στρατηγοῦ Α. Φραντζῆ ἐξ Ἀθηνῶν πρὸς τὸν γρ... 165764 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Αντιγόνη" />{{κβ|278|Ἡ Ἑλλὰς τοῦ 1910–1920|{{0}}{{0}}{{0}}}}</noinclude>χείρησις εβασίζετο εἰς σύγχρονον ἐνέργειαν ἰσχυροῦ στόλου, ἦτο δὲ ἐφαρμόσιμος καὶ μετὰ τὴν παραίτησιν τοῦ Ε. Βενιζέλου τὸν Φεβρουάριον τοῦ 1915, μέχρι τῆς πλήρους ὀχυρώσεως τῶν Στενῶν». <ref>Ἀνακοίνωσις τοῦ στρατηγοῦ Α. Φραντζῆ ἐξ Ἀθηνῶν πρὸς τὸν γράφοντα τὴν 5ην Ἰανουαρίου 1930.</ref> Τὴν φορὰν αὐτὴν ἡ ἀπόφασις τοῦ Βενιζέλου ἐλήφθη ἀμετατρέπτως. Θὰ ἔτασσεν εἰς τὴν διάθεσιν τῆς Ἀγγλίας καὶ Γαλλίας ἓν σῶμα ἑλληνικοῦ στρατοῦ, ἐν συνόλῳ 40.000 άνδρας. Ἡ δύναμις αὐτὴ θὰ ἀπεβιβάζετο τὸ ταχύτερον εἰς τὴν χερσόνησον τῆς Καλλιπόλεως, διὰ νὰ ὑποβοηθήσῃ τὴν ἐνέργειαν τοῦ στόλου. Ἀφοῦ συνεζήτησε μὲ τοὺς συναδέλφους του, ὁ πρωθυπουργὸς ἀνεκοίνωσε τὴν σκέψιν του εἰς τὸν Βασιλέα, τὴν ἑσπέραν τῆς 15ης/28ης Φεβρουαρίου. Ὁ Κωνσταντῖνος παρετήρησεν ὅτι ἡ ἐπιχείρησις ἦτο δυσχερής, ἐξουσιοδότησεν ἐν τούτοις τὸν Βενιζέλον νὰ βολιδοσκοπήσῃ τὸν Ἄγγλον πρεσβευτήν. Τὴν ἑπομένην ὁ πρόεδρος τῆς ἑλληνικῆς κυβερνήσεως συνηντήθη μὲ τὸν σέρ Φράνσις Ἔλλιοτ, ὅστις ἔλαβε, τὴν ἰδίαν ἑσπέραν, τὴν ἀπάντησιν τοῦ ὑπουργοῦ τῶν ἐξωτερικῶν Γκρέϋ: «Ἡ κυβέρνησις τῆς Μεγάλης Βρεττανίας ἀποδέχεται εὐχαρίστως τὴν ἑλληνικὴν βοήθειαν, δι᾿ ἀποστολῆς ἑνὸς σώματος στρατοῦ εἰς Καλλίπολιν. Τὸ ἀγγλικὸν ναυαρχεῖον ἐπιθυμεῖ ζωηρῶς τὴν κατὰ ξηρὰν καὶ κατὰ θάλασσαν συνεργασίαν τῆς Ἑλλάδος». Μετὰ εἴκοσι τέσσαρας ὥρας ὁ Ἔλλιοτ ἐτηλεγράφει εἰς Λονδίνον: «Ὁ κ. Βενιζέλος ἐλπίζει νὰ μοῦ κάμῃ αὔριον (18 Φεβρουαρίου/3 Μαρτίου) συγκεκριμένην πρότασιν. Ἐξ ἄλλης πηγῆς μανθάνω ὅτι ὁ Βασιλεὺς εἶναι ὑπὲρ τοῦ πολέμου». <ref>Οὐϊνστων Τσῶρτσιλ: Ἡ «Παγκόσμιος Κρίσις» τόμος 2ος σελίδας 139–140.</ref> Ὁ Βενιζέλος εἰργάσθη ἀργὰ τὴν νύκτα τῆς 16ης πρὸς τὴν 17ην Φεβρουαρίου. Αἱ σκέψεις, τὰς ὁποίας διετύπωσεν εἰς γραπτὸν πρὸς τὸν Βασιλέα ὑπόμνημα, ἐναγκαλίζονται ὁλόκληρον τὸ ἑλληνικὸν πρόβλημα, ὅπως τοῦτο ἐτίθετο ἀπέναντι τοῦ ὑποδούλου γένους. Ἡ Ἑλλὰς ἀνελάμβανε, διὰ πρώτην φοράν, τὴν τάξιν εὐρωπαϊκοῦ κράτους. Ἡ προορατικότης, ἡ θέλησις, ἡ δημιουργικὴ φαντασία, ἡ μετὰ συνέσεως τόλμη τοῦ πρωθυπουργοῦ, ἰσορροποῦντο εἰς πολιτικὸν σχεδιασμὸν πράγματι μεγαλοφυᾶ. Τὸ τρίτον πρὸς τὸν Κωνσταντῖνον ὑπόμνημα τοῦ Βενιζέλου κλείει τὴν περίοδον Αὐγούστου 1914–Μαρτίου 1915, εἰς τὸ διάστημα τῆς ὁποίας ἡ Ἑλλὰς ὑπὸ τὴν κυβέρνησιν τῶν φιλελευθέρων καὶ μὲ τὸ ἐπιζῶν ἀκόμη πνεῦμα τοῦ 1909, προσεπάθησε νὰ κάμῃ πολιτικὴν μεγάλην. Δὲν τὸ ἐπέτυχεν. Ἔπειτα ἀκολουθεῖ περίοδος ἀντιδράσεως, παρακμῆς καὶ πολιτικῆς ἀνάγκης. Τὸ κέντρον τοῦ ὑπομνήματος τούτου περιέχεται εἰς τὴν ἑπομένην φράσιν: «Τίνα ὠφέλη θὰ συνεκομίζομεν διὰ τῆς μετοχῆς ἡμῶν εἰς τὴν κατὰ τῶν Δαρδανελλίων καὶ Κωνσταντινουπόλεως ἐπίθεσιν τῶν συμμάχων (δι' ἑνὸς<noinclude>{{rule|width=6em|align=left}}<references /></noinclude> otnntmc106tts4t0mh0b8iy9ghcb71g 165766 165764 2026-04-04T22:54:00Z Αντιγόνη 235 165766 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Αντιγόνη" />{{κβ|278|Ἡ Ἑλλὰς τοῦ 1910–1920|{{0}}{{0}}{{0}}}}</noinclude>χείρησις ἐβασίζετο εἰς σύγχρονον ἐνέργειαν ἰσχυροῦ στόλου, ἦτο δὲ ἐφαρμόσιμος καὶ μετὰ τὴν παραίτησιν τοῦ Ε. Βενιζέλου τὸν Φεβρουάριον τοῦ 1915, μέχρι τῆς πλήρους ὀχυρώσεως τῶν Στενῶν». <ref>Ἀνακοίνωσις τοῦ στρατηγοῦ Α. Φραντζῆ ἐξ Ἀθηνῶν πρὸς τὸν γράφοντα τὴν 5ην Ἰανουαρίου 1930.</ref> Τὴν φορὰν αὐτὴν ἡ ἀπόφασις τοῦ Βενιζέλου ἐλήφθη ἀμετατρέπτως. Θὰ ἔτασσεν εἰς τὴν διάθεσιν τῆς Ἀγγλίας καὶ Γαλλίας ἓν σῶμα ἑλληνικοῦ στρατοῦ, ἐν συνόλῳ 40.000 άνδρας. Ἡ δύναμις αὐτὴ θὰ ἀπεβιβάζετο τὸ ταχύτερον εἰς τὴν χερσόνησον τῆς Καλλιπόλεως, διὰ νὰ ὑποβοηθήσῃ τὴν ἐνέργειαν τοῦ στόλου. Ἀφοῦ συνεζήτησε μὲ τοὺς συναδέλφους του, ὁ πρωθυπουργὸς ἀνεκοίνωσε τὴν σκέψιν του εἰς τὸν Βασιλέα, τὴν ἑσπέραν τῆς 15ης/28ης Φεβρουαρίου. Ὁ Κωνσταντῖνος παρετήρησεν ὅτι ἡ ἐπιχείρησις ἦτο δυσχερής, ἐξουσιοδότησεν ἐν τούτοις τὸν Βενιζέλον νὰ βολιδοσκοπήσῃ τὸν Ἄγγλον πρεσβευτήν. Τὴν ἑπομένην ὁ πρόεδρος τῆς ἑλληνικῆς κυβερνήσεως συνηντήθη μὲ τὸν σέρ Φράνσις Ἔλλιοτ, ὅστις ἔλαβε, τὴν ἰδίαν ἑσπέραν, τὴν ἀπάντησιν τοῦ ὑπουργοῦ τῶν ἐξωτερικῶν Γκρέϋ: «Ἡ κυβέρνησις τῆς Μεγάλης Βρεττανίας ἀποδέχεται εὐχαρίστως τὴν ἑλληνικὴν βοήθειαν, δι᾿ ἀποστολῆς ἑνὸς σώματος στρατοῦ εἰς Καλλίπολιν. Τὸ ἀγγλικὸν ναυαρχεῖον ἐπιθυμεῖ ζωηρῶς τὴν κατὰ ξηρὰν καὶ κατὰ θάλασσαν συνεργασίαν τῆς Ἑλλάδος». Μετὰ εἴκοσι τέσσαρας ὥρας ὁ Ἔλλιοτ ἐτηλεγράφει εἰς Λονδῖνον: «Ὁ κ. Βενιζέλος ἐλπίζει νὰ μοῦ κάμῃ αὔριον (18 Φεβρουαρίου/3 Μαρτίου) συγκεκριμένην πρότασιν. Ἐξ ἄλλης πηγῆς μανθάνω ὅτι ὁ Βασιλεὺς εἶναι ὑπὲρ τοῦ πολέμου». <ref>Οὐϊνστων Τσῶρτσιλ: Ἡ «Παγκόσμιος Κρίσις» τόμος 2ος σελίδας 139–140.</ref> Ὁ Βενιζέλος εἰργάσθη ἀργὰ τὴν νύκτα τῆς 16ης πρὸς τὴν 17ην Φεβρουαρίου. Αἱ σκέψεις, τὰς ὁποίας διετύπωσεν εἰς γραπτὸν πρὸς τὸν Βασιλέα ὑπόμνημα, ἐναγκαλίζονται ὁλόκληρον τὸ ἑλληνικὸν πρόβλημα, ὅπως τοῦτο ἐτίθετο ἀπέναντι τοῦ ὑποδούλου γένους. Ἡ Ἑλλὰς ἀνελάμβανε, διὰ πρώτην φοράν, τὴν τάξιν εὐρωπαϊκοῦ κράτους. Ἡ προορατικότης, ἡ θέλησις, ἡ δημιουργικὴ φαντασία, ἡ μετὰ συνέσεως τόλμη τοῦ πρωθυπουργοῦ, ἰσορροποῦντο εἰς πολιτικὸν σχεδιασμὸν πράγματι μεγαλοφυᾶ. Τὸ τρίτον πρὸς τὸν Κωνσταντῖνον ὑπόμνημα τοῦ Βενιζέλου κλείει τὴν περίοδον Αὐγούστου 1914–Μαρτίου 1915, εἰς τὸ διάστημα τῆς ὁποίας ἡ Ἑλλὰς ὑπὸ τὴν κυβέρνησιν τῶν φιλελευθέρων καὶ μὲ τὸ ἐπιζῶν ἀκόμη πνεῦμα τοῦ 1909, προσεπάθησε νὰ κάμῃ πολιτικὴν μεγάλην. Δὲν τὸ ἐπέτυχεν. Ἔπειτα ἀκολουθεῖ περίοδος ἀντιδράσεως, παρακμῆς καὶ πολιτικῆς ἀνάγκης. Τὸ κέντρον τοῦ ὑπομνήματος τούτου περιέχεται εἰς τὴν ἑπομένην φράσιν: «Τίνα ὠφέλη θὰ συνεκομίζομεν διὰ τῆς μετοχῆς ἡμῶν εἰς τὴν κατὰ τῶν Δαρδανελλίων καὶ Κωνσταντινουπόλεως ἐπίθεσιν τῶν συμμάχων (δι' ἑνὸς<noinclude>{{rule|width=6em|align=left}}<references /></noinclude> pdigkttd13zvnug62zswautt2ywb7io 100 52277 165765 2026-04-04T22:51:22Z Αντιγόνη 235 /* Δεν έχει γίνει τυπογραφικός έλεγχος */ Νέα σελίδα: τοῦ προέδρου τῶν ἐξωτερικῶν καὶ στρατιωτικῶν ὑποθέσεων εἰς τὰς ἐπιτροπὰς τῆς γαλλικῆς Γερουσίας· ἦτο ὁ σημαντικώτερος ἀρχηγὸς τοῦ ἀγγλοφίλου κόμματος εἰς τὴν Γαλλίαν. Κατὰ τὸν χρόνον τοῦτον ἡ ἐναντίον τῶν Δαρδανελλίων ἐπίθεσις ἔσυνεχίζετο... 165765 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Αντιγόνη" />{{κβ|{{0}}{{0}}{{0}}|Μέρος Δεύτερον. Δημιουργία|277}}</noinclude>τοῦ προέδρου τῶν ἐξωτερικῶν καὶ στρατιωτικῶν ὑποθέσεων εἰς τὰς ἐπιτροπὰς τῆς γαλλικῆς Γερουσίας· ἦτο ὁ σημαντικώτερος ἀρχηγὸς τοῦ ἀγγλοφίλου κόμματος εἰς τὴν Γαλλίαν. Κατὰ τὸν χρόνον τοῦτον ἡ ἐναντίον τῶν Δαρδανελλίων ἐπίθεσις ἔσυνεχίζετο ὑπὸ τῶν ἀγγλογαλλικῶν στόλων ἀποκλειστικῶς. Εἰς τὴν βάσιν τῆς Λήμνου ἐστάθμευεν ἓν μόνον τάγμα πεζοναυτῶν. Ὁ λόρδος Κίτσενερ προώριζεν ἑκατὸν εἴκοσι χιλιάδας στρατοῦ διὰ τὰς ἀποβατικὰς ἐπιχειρήσεις ἀλλ’ ή συγκέντρωσίς των ἐβράδυνεν, ἐνῷ ἡ ἐκβίασις τῶν Στενῶν θὰ ἐπετυγχάνετο ἀσφαλῶς καὶ ταχέως διὰ συνδυασμένης ενεργείας ἀπὸ ξηρᾶς καὶ θαλάσσης. Τοῦτο εἶχαν ἀναγνωρίσει, κατόπιν μακρῶν μελετῶν, τὸ ἑλληνικὸν ἐπιτελεῖον καὶ τὸ ἀγγλικὸν ναυαρχεῖον κατὰ Σεπτέμβριον τοῦ 1914. Εἰς τὴν Ἑλλάδα ἑπομένως παρουσιάζετο ὅ,τι ονομάζεται κατ’ ἐξοχὴν «πολιτικὴ εὐκαιρία». Διέθετεν ἀμέσως ἀποβατικὸν στρατόν, τοῦ ὁποίου ἐστεροῦντο προσωρινῶς ἡ Ἀγγλία καὶ Γαλλία. Ὁ στρατὸς αὐτὸς ἠδύνατο νὰ μεταφερθῇ τάχιστα. Οἱ Ἕλληνες στρατιῶται ἐπρόκειτο νὰ ἀγωνισθοῦν ἐπὶ ἰδικοῦ των ἐδάφους. Πέντε αἰῶνες τοὺς εἶχαν παρασκευάσει διὰ τὸν σκοπὸν αὐτόν. Ἡ νίκη των δὲν θὰ ἔλυε μόνον τὸ πρόβλημα τῆς ἑλληνικῆς ἑνότητος ἀλλὰ θὰ ἀπετέλει καὶ ἀνεκτίμητον ὑπηρεσίαν πρὸς τὴν ἀνθρωπότητα. Ἡ Ρωσσία θὰ ἐφωδιάζετο καὶ ἐσυντομεύετο ἕνα ἢ δύο ἔτη ὁ φονικώτατος τῶν πολέμων. Ὁ Βενιζέλος εἶδε τὸ ζήτημα εἰς ὅλον του τὸ πλάτος καὶ ἐμέτρησε τὴν κολοσσιαίαν σημασίαν τῆς ἑλληνικῆς βοηθείας, ἥτις μὲ μικρὰ μέσα θὰ ἀπέδιδε τεράστια αποτελέσματα. Δὲν ἐστερεῖτο ἄλλωστε στρατιωτικῶν δεδομένων. Πλὴν τῶν μελετῶν τοῦ γενικοῦ Ἐπιτελείου, ὑπῆρχαν αἱ ἐκθέσεις τῶν Ἑλλήνων ἀκολούθων τῆς πρεσβείας Κωνσταντινουπόλεως, τοῦ στρατιωτικοῦ Α. Φραντζῆ καὶ τοῦ ναυτικοῦ Κ. Κριεζῆ. Ὁ δεύτερος εἶχεν ἐσχάτως ἀνακληθῆ, ἀλλ’ ὁ Φραντζῆς, ὅστις ἦτο διακεκριμένος ἀξιωματικὸς τοῦ πυροβολικοῦ, ἐπληροφόρει ὅτι ἡ χερσόνησος τῆς Καλλιπόλεως παρέμενεν ἀνοχύρωτος καὶ μὲ ἐλαχίστην ἐπ’ αὐτ τῆς δύναμιν τουρκικοῦ στρατοῦ. Αἱ ἐκθέσεις τῶν δύο ἀκολούθων εξηφανίσθησαν μετέπειτα καὶ ἀπὸ τὰ ὑπουργεῖα τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ Ναυτικῶν καὶ ἀπὸ τὸ γενικὸν Επιτελεῖον. Απετέλεσαν ὅμως κύρια στοιχεῖα διὰ νὰ μορφώσῃ ὁ Βενιζέλος τὴν γνώμην του. Καὶ τώρα ἀκόμη ὁ στρατηγὸς Ἀμβρόσιος Φραντζῆς ἀναφερόμενος εἰς τὰς ἐκθέσεις του ἐκείνας, λέγει: «Ἐγώ, ὡς στρατιωτικὸς ἀκόλουθος ἐν Κωνσταντινουπόλει, εἶχον εἶσηγηθῆ τὴν βιαίαν ἀπόβασιν εἰς Σεντοὺλ-Μπὰχρ καὶ εἶχον ἐκφράσει τὴν γνώμην ὅτι μία καλὴ ἐμπειροπόλεμος ἑλληνικὴ μεραρχία θὰ ἤρκει πρὸς τοῦτο. Κατὰ τὸ σχέδιόν μου, τὸ ὁποῖον ἀνέπτυσσα λεπτομερῶς, ἡ ἡμετέρα ἐπίθεσις δὲν ἦτο ἀπίθανον νὰ ἔφθανεν ἐντὸς ὡρῶν τινῶν εἰς τὰς κορυφὰς τοῦ Ἄτς-Μπαμπά, αἱ ὁποῖαι δεσπόζουν τῶν φρουρίων τῶν Δαρδανελλίων καὶ ἐκ τῶν ὁποίων μὲ μόνην τὴν χρῆσιν ὀρειβατικοῦ πυροβολικοῦ, τὰ φρούρια τῶν Δαρδανελλίων δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ κρατηθοῦν ἀπὸ τοὺς Τούρκους. Ἡ ἐπι-<noinclude></noinclude> qjzyy0zo9mrn7kskvdgvmeg4dhncuyu 100 52278 165767 2026-04-05T00:00:50Z Αντιγόνη 235 /* Δεν έχει γίνει τυπογραφικός έλεγχος */ Νέα σελίδα: {{nop}} {{κέντρο|lh=3em|{{x-larger|Γ}}}} Τὰ μαθήματα ἤρχισαν μὲ μίαν προσλαλιὰν πρὸς τοὺς μαθητάς, εἰς τὴν ὁποίαν εἶπα τὰ ἑξῆς περίπου: «Δὲν εἶμαι ἀπὸ τοὺς δασκάλους τοὺς ὁποίους ἐγνωρίσατε μέχρι τοῦδε. Θέλω νὰ γείνω φίλος σας καὶ ὄχι τύραννος, νὰ σᾶς φανῶ ὠφ... 165767 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Αντιγόνη" />{{nop}}</noinclude>{{nop}} {{κέντρο|lh=3em|{{x-larger|Γ}}}} Τὰ μαθήματα ἤρχισαν μὲ μίαν προσλαλιὰν πρὸς τοὺς μαθητάς, εἰς τὴν ὁποίαν εἶπα τὰ ἑξῆς περίπου: «Δὲν εἶμαι ἀπὸ τοὺς δασκάλους τοὺς ὁποίους ἐγνωρίσατε μέχρι τοῦδε. Θέλω νὰ γείνω φίλος σας καὶ ὄχι τύραννος, νὰ σᾶς φανῶ ὠφέλιμος καὶ ὄχι νὰ σᾶς κάμω δειλοὺς καὶ ταπεινούς· νὰ μὲ σέβεσθε καὶ νὰ μὲ ἀγαπᾶτε καὶ ὄχι νὰ μὲ τρέμετε. Μερικοὶ ἀπὸ σᾶς ἄλλως τε κοντεύει νὰ ἔχετε τὴν ἡλικίαν μου. Ἕως χθὲς ἤμουν καὶ ἐγὼ μαθητὴς καὶ δὲν ἐπιθυμῶ νὰ μὲ μισήσετε, ὅπως ἐμίσησα ἐγὼ μερικοὺς ἀπὸ τοὺς δασκάλους μου. Δὲν θ᾽ ἀπαιτῶ νὰ μαθαίνετε μεγάλα πράγματα, τὰ ὁποῖα νὰ μὴ σᾶς ἀφίνουν καιρὸν νὰ παίζετε, ὡς ἀπαιτεῖ ἡ ἡλικία σας. Ἀλλὰ τὰ ὀλίγα αὐτὰ ἐννοῶ νὰ τὰ μαθαίνετε καλά. Φρονῶ ὅτι μὲ τὸ γλυκὺ θὰ κάμωμεν καλλίτερα τὴν ἐργασίαν μας, ἐνῷ οἱ ἄλλοι δασκάλοι νομίζουν ἀπαραίτητον τὸ ξύλον καὶ τὰς ὕβρεις. Σᾶς παρακαλῶ, μὴ μὲ ἀναγκάσετε νὰ πιστεύσω ὅτι ἔχω ἄδικον καὶ ὅτι ἔχουν δίκαιον οἱ ἄλλοι δασκάλοι». Οἱ μαθηταί μου ἤκουσαν τοὺς λόγους μου μὲ ἔκπληξιν, ἥτις ἐπὶ τέλους μετεβλήθη εἰς ἀκτινοβόλημα χαρᾶς. — Λοιπὸν εἶσθε σύμφωνοι; τοὺς ἠρώτησα. — Σύμφωνοι, ἀπήντησαν. Καὶ ἐτήρησαν τὴν ὑπόσχεσίν των, ὅπως ἐτήρησα καὶ ἐγὼ τὴν ἰδικήν μου. Εἶπα ὅτι ἠναγκαζόμην νὰ προμελετῶ διὰ νὰ παραδώσω. Ὀφείλω δὲ νὰ ὁμολογήσω ὅτι, ὄχι τόσον χάριν τῶν μαθητῶν, ὅσον διὰ νὰ κοπιάζω ὀλιγώτερον, τὸ κείμενον τὸ ὁποῖον ἔδιδα<noinclude></noinclude> dfo4pbrkmd9w2x128hxdgeekpxxnjci 100 52279 165768 2026-04-05T00:10:54Z Αντιγόνη 235 /* Δεν έχει γίνει τυπογραφικός έλεγχος */ Νέα σελίδα: πρὸς ἐξήγησιν καὶ τεχνολογίαν δὲν ἦτο ποτὲ περισσότερον τῆς μιᾶς περιόδου, δύο ἢ τρεῖς γραμμαὶ ἀπὸ τὴν Ἀνάβασιν. Ἐπειδὴ δὲ δὲν κατώρθωνα πάντοτε νὰ ἐνθυμοῦμαι τοὺς σχετικοὺς γραμματικοὺς κανόνας, ἡ τεχνολογία μου ἦτο ἁπλουστάτη. Ἀλλὰ τότε πα... 165768 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Αντιγόνη" />{{κβ|Ὅταν ἤμουν δάσκαλος||13}}</noinclude>πρὸς ἐξήγησιν καὶ τεχνολογίαν δὲν ἦτο ποτὲ περισσότερον τῆς μιᾶς περιόδου, δύο ἢ τρεῖς γραμμαὶ ἀπὸ τὴν Ἀνάβασιν. Ἐπειδὴ δὲ δὲν κατώρθωνα πάντοτε νὰ ἐνθυμοῦμαι τοὺς σχετικοὺς γραμματικοὺς κανόνας, ἡ τεχνολογία μου ἦτο ἁπλουστάτη. Ἀλλὰ τότε παρετήρησα ὅτι οἱ μαθηταί μου ἐγνώριζαν περισσότερα ἀπὸ ἐμέ. Διὸ ἠναγκάσθην νὰ ἐντείνω τὰς μελέτας μου καὶ μάλιστα νὰ σημειώνω τοὺς κανόνας τοὺς ἐφαρμοζομένους εἰς ἑκάστην λέξιν τοῦ κειμένου. Διδάσκων δὲ εἶχα τὸν τυφλοσούρτην τῶν σημειώσεων εἰς τὸ ἡμιάνοικτον συρτάρι μου καὶ μὲ τρόπον παρηκολούθουν. «Λοιπὸν διατί ἐξαιρεῖται; Λέγε Γιώργη… Ὁ ἄλλος… ὁ ἄλλος;…» Καὶ ἐνῷ διὰ τοῦ ἑνὸς βλέμματος ἠρώτων, διὰ τοῦ ἄλλου ἀνεζήτουν εἰς τὸ συρτάρι μου τὸν κανόνα, καὶ ᾔσθανόμην ἀληθῆ εὐτυχίαν θριάμβου ὅταν ἐπὶ τέλους κατώρθωνα νὰ καταπλήξω τὸ ἀκροατήριον μου μὲ τὰς γνώσεις μου· καὶ ὁ θρίαμβος ἀντήχει εἰς τὴν φωνήν μου, ἥτις βαθμηδὸν καὶ ἀσυνειδήτως ἤρχιζε νὰ προσλαμβάνῃ τὸν διδασκαλικόν στόμφον. Ἐννοεῖται ὅτι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, μὲ τὴν καλὴν θέλησιν διδασκάλου καὶ μαθητῶν, τὸ μάθημα διήρκει ὀλίγον· οὕτω δὲ εἶχα ὥρας πολλὰς εἰς τὴν διάθεσίν μου διὰ τὸ κυνῆγι. Καὶ πρὶν ἀκόμη ἐξέλθουν αἱ μαθηταί, ἐγὼ ευρισκόμην εἰς τοὺς ἀγρούς, μὲ τὸ δίκαννον ἐπ’ ὤμου, ἀκολουθούμενος ὑπὸ τῶν δύο μου σκύλων. Ἐπιστρέφων δὲ εὕρισκα τὸ δεῖπνον ἢ τὸ γεῦμα ἕτοιμον, χάρις εἰς τὴν ὑποχρεωτικὴν καλωσύνην τοῦ συναδέλφου. Καὶ ἡ ζωὴ ἐκείνη ἤρχιζε νὰ ἔχῃ, ἂν οὐχὶ θέλγητρα, τοὐλάχιστον γαλήνην τινὰ ἀρκετὰ εὐχάριστον. Σὺν τῷ χρόνῳ δὲ παρετήρουν ὅτι ηὔξαναν καὶ ἐπλουτίζοντο ἀνεπαισθήτως αἱ γραμματικαὶ γνώσεις μου καὶ ᾔσθανόμην ἡδονὴν ἄγνωστον νὰ διανοίγω τοὺς ὀφθαλμοὺς καὶ τὰς ψυχὰς τῶν μαθητῶν μου εἰς τὴν γνῶσιν καὶ τὴν ἔρευναν. Ἀλλὰ πρὸ πάντων μἔτερπε καὶ μοῦ ἐνέπνεεν ὑπερηφάνειαν ἡ ἐπιτυχία τοῦ ἡμέρου καὶ συγκαταβατικοῦ συστήματός μου. Οἱ μαθηταί μου μ’ ἐσέβοντο καὶ μὲ ἠγάπων, χωρὶς δὲ νὰ μεταχειρισθῶ ποτὲ βίαια μέσα, χωρὶς<noinclude></noinclude> m1ht59x1t1kq8ruqgkj4nv6qfp21htq