Wikipedia
emlwiki
https://eml.wikipedia.org/wiki/PP
MediaWiki 1.46.0-wmf.23
first-letter
Media
Speciale
Discussione
Utente
Discussioni utente
Wikipedia
Discussioni Wikipedia
File
Discussioni file
MediaWiki
Discussioni MediaWiki
Template
Discussioni template
Aiuto
Discussioni aiuto
Categoria
Discussioni categoria
TimedText
TimedText talk
Mòdul
Discusiòun dal Mòdul
Evento
Discussioni evento
1960
0
12874
167883
167168
2026-04-09T08:27:08Z
Gloria sah
6529
167883
wikitext
text/x-wiki
{{Metacaixa
|id=0
|color=
|bt1=Piasintëin
|bticona1=[[File:Provincia di Piacenza-Stemma.png|16px]]
|ps1=
__NOTOC__
{{dialort | dial=Piasintëin}}
== Avenimëint ==
* 21 d'[[Avrîl|aprìl]]: la vëign inaugürä üficialmëint la [[sitê]] ad [[Brasilia]].
== Nasìd ==
* 13 ad [[Mêrs|märs]], a [[Curèz]]: [[Luciano Ligabue]], cantànt [[Itâglia]]n
* 12 ad [[lój]], a [[Piasëinsa]], [[Pàul Colagrande]], scrittòr
== Mòrt ==
* [[2 ed znèr]]: mör ad malaria [[Fausto Coppi]], al ''campiunìsim'' ad biciclëta.
|sel=1
}}
{{Template:SëculXX}}
qdp65s243pod1r1fawpsclrc2ku131c
1920
0
14268
167884
115165
2026-04-09T08:29:52Z
Gloria sah
6529
167884
wikitext
text/x-wiki
{{Metacaixa
|id=0
|color=
|bt1=Piasintëin
|bticona1=[[File:Provincia di Piacenza-Stemma.png|16px]]
|ps1=
__NOTOC__
{{dialort | dial=Piasintëin}}
== Avenimëint ==
* 3 ad [[Mêrs|märs]]: in [[India]], [[Gandhi]] al cumëincia la Resitëinsa cuntra al [[Rágn Unî]] [[Germâgna|Germâgni]].
* 25 ad [[Novèmber|nuëimbar]]: a [[Furlè]] a näs al [[Cenacolo Artistico Forlivese]].
== Nasìd ==
* [[23 ed mèrz]]: [[Michèl Maria Giambelli]], vèsc
* [[10 d'avrìl]], a [[Rèz]]: [[Nilde Iotti]], pulìtica itagliäna
* [[18 ed zógn|18 ad giügn]] a [[Sant'Angiul]]: [[Màriu Beccaria]], séindic e pulìtica itagliän
== Mòrt ==
* 28 ad [[Znêr|znär]], a [[Bulåggna|Bulògna]]: [[Aristide Faccioli]], ingignèr itagliän
|sel=1
}}
{{Template:SëculXX}}
[[Categoria:Sëcul XX]]
fvmraoegjwkh41yi1vnkp13i38ux76a
1792
0
20396
167888
90471
2026-04-09T10:08:06Z
Gloria sah
6529
167888
wikitext
text/x-wiki
{{Metacaixa
|id=0
|color=
|bt1=Mudnés
|bticona1=[[File:Bandiera_di_Modena.PNG|16px]]
|ps1=
__NOTOC__
{{dialort | dial=Mudnés}}
''(S 't î drē a serchèr minga 'l '''an 1792''', mo invéci 'l '''[[1792 (nùmer)|nùmer 1792]]''', 't ê d'andèr [[1792 (nùmer)|chè]])''<br><br><br>
Al '''1792''' (''MDCCXCII'' in di [[nùmer romàṅ]]) 'l è 'n an dal [[XVIII sécol]] dal [[calendàri gregoriàṅ]].<br><br>
== Avenimèint ==
== Nê ==
* [[7 ed znèr|7 ed znêr]] - [[Enrico Marconi]], [[architèt]] [[Itâglia|itagliàṅ]] († [[1863]])
== Mort ==
==Referèinsi==
{{references}}
==Èter progèt==
{{interprogetto|commons=Category:1792}}
|sel=1
}}
{{Template:Sécol XVIII}}
[[Categoria:Sécol XVIII]]
ixfrvmewl9ph9lpz2tie8tezne3lqoj
120 (nùmer)
0
35808
167879
167117
2026-04-09T08:14:58Z
Gloria sah
6529
167879
wikitext
text/x-wiki
{{Metacaixa
|id=0
|color=
|bt1=Carpśàn
|bticona1=[[File:Carpi-Stemma.svg|16px]]
|ps1=
__NOTOC__
{{dialort | dial=Carpśàn}}
''(S 't î drē a serchèr minga 'l '''nùmer 120''', mo invéci 'l '''[[120|an 120]]''' dòp ch'a era nê [[Noster Sgnōr]], 't ê d'andèr [[120|chè]])''<br><br><br>
Al '''120''' ('''seintvèint''', ''centoventi'' in [[itagliàṅ]]) 'l è 'l [[nùmer]] [[nómmer naturèl|naturèl]] (<math>\mathbb N</math>) ch'a seguìs al [[119 (nùmer)|119 (seintdeśnōv)]] e 'l vin prìma dal [[121 (nùmer)|121 (seintveintùn)]]. In dla numerasiòun di [[Ròma antìga|romàṅ antìg]] 'l era scrit '''CXX'''. In dla [[nùmer ordinêl|numerasiòun ordinèla]] al tōś al '''seintveintéśim''' post.
==Proprietê [[matemàtica|matemàtichi]]==
* 'L è 'n [[nùmer pèra]].<br><br>
* Al '''120''' 'l è 'n [[nùmer cunpòst]], send la [[moltìplica]] dal [[2 (nùmer)|2]] col [[60 (nùmer)|60]]:<br>[[Fatoriśasiòun]]: <math>120 = 2\cdot2\cdot2\cdot3\cdot5 = 2^3\cdot3\cdot5</math>
** al 2<sup>nd</sup> edla séri di nùmer moltìplica per [[30 (nùmer)|30]] 'd un [[nùmer quèder]]:<ref>{{en}} [https://oeis.org/A244636/list 'N elèinc dimòndi gròs] di nùmer [[moltìplica]] per [[30 (nùmer)|30]] 'd un [[nùmer quèder]] in dal sit edl’''[[OEIS]]''.</ref><br>[[30 (nùmer)|30]], [[120 (nùmer)|120]], [[270 (nùmer)|270]], [[480 (nùmer)|480]], [[750 (nùmer)|750]], [[1080 (nùmer)|1080]], [[1470 (nùmer)|1470]], [[1920 (nùmer)|1920]], 2430, 3000, 3630 ...<ref>{{en}} [https://oeis.org/A244636 Sequèinsa OEIS A244636] di nùmer moltìplica per 30 'd un nùmer quadrê.</ref><br>che difàt <math> 120 = 5\cdot 3\cdot2^3 = (5\cdot 3\cdot2)\cdot 2^2 = 30\cdot 2^2</math><br><br>
* Al fà pèrt edla séri 'd chi nùmer ch'i ìn la moltìplica 'd 5 [[nùmer prim]], anc cunpàgn tra 'd lōr,<ref>{{en}} [https://oeis.org/A014614/list 'N elèinc dimòndi gròs] di nùmer [[moltìplica]] 'd 5 [[nùmer prim]], anc cunpàgn tra 'd lōr, in dal sit edl’''OEIS''.</ref><br>séri ciamèda anca di [[nùmer quèśi prim]], indû, chè, a s descòr ed [[nùmer 5-quèśi prim]]:<ref>{{en}} [https://mathworld.wolfram.com/AlmostPrime.html La spiegasiòun] di [[nùmer quèśi prim]] in dal sit ''mathworld.wolfram.com''.</ref><br>[[32 (nùmer)|32]], [[48 (nùmer)|48]], [[72 (nùmer)|72]], [[80 (nùmer)|80]], [[108 (nùmer)|108]], [[112 (nùmer)|112]], [[120 (nùmer)|120]], [[162 (nùmer)|162]], [[168 (nùmer)|168]], [[176 (nùmer)|176]], [[180 (nùmer)|180]], [[200 (nùmer)|200]], [[208 (nùmer)|208]], [[243 (nùmer)|243]], [[252 (nùmer)|252]], [[264 (nùmer)|264]], [[270 (nùmer)|270]], [[272 (nùmer)|272]] ...<ref>{{en}} [https://oeis.org/A014614 Sequèinsa OEIS A014614] 'd chi nùmer ch'i ìn la moltìplica 'd 5 nùmer prim, anc cunpàgn tra 'd lōr.</ref><br><br>
* Al 120 al gh'à 16 [[diviśōr]]: [[1 (nùmer)|1]], [[2 (nùmer)|2]], [[3 (nùmer)|3]], [[4 (nùmer)|4]], [[5 (nùmer)|5]], [[6 (nùmer)|6]], [[8 (nùmer)|8]], [[10 (nùmer)|10]], [[12 (nùmer)|12]], [[15 (nùmer)|15]], [[20 (nùmer)|20]], [[24 (nùmer)|24]], [[30 (nùmer)|30]], [[40 (nùmer)|40]], [[60 (nùmer)|60]], 120.<br>Send che la [[sòma]] di só [[diviśōr|diviśōr pròpi]] l'è più granda che lò stès:<ref>{{en}} [https://oeis.org/A005101/b005101.txt 'N elèinc dimòndi gròs] di [[nùmer abundànt]] in dal sit edl’''OEIS''.</ref><br>''1+2+3+4+5+6+8+10+12+15+20+24+30+40+60 = 240 > 120'', dòunca 'l '''120''' ’l è 'n [[nùmer abundànt]].<ref>{{en}} [https://oeis.org/A005101 Sequèinsa OEIS A005101] di nùmer abundànt in dal ''web''.</ref>
** al fà pèrt di [[nùmer altamèint cunpòst]], send ch'al tōś acsè tant [[fatōr (matemàtica)|fatōr]] prìma di nùmer ch'a gh'vin dòp:<ref>{{en}} [https://oeis.org/A002182/list 'N elèinc dimòndi gròs] di [[nùmer altamèint cunpòst]] in dal sit edl’''OEIS''.</ref><br> [[1 (nùmer)|1]], [[2 (nùmer)|2]], [[4 (nùmer)|4]], [[6 (nùmer)|6]], [[12 (nùmer)|12]], [[24 (nùmer)|24]], [[36 (nùmer)|36]], [[48 (nùmer)|48]], [[60 (nùmer)|60]], [[120 (nùmer)|120]], [[180 (nùmer)|180]], [[240 (nùmer)|240]], [[360 (nùmer)|360]], [[720 (nùmer)|720]], [[840 (nùmer)|840]], [[1260 (nùmer)|1260]], [[1680 (nùmer)|1680]], 2520, 5040, 7560 ...<ref>{{en}} [https://oeis.org/A002182 Sequèinsa OEIS A002182] di nùmer altamèint cunpòst in dla réda.</ref>
** al fà pèrt edla séri di [[nùmer semiperfèt]], vist che la [[sòma]] ed soquànt só [[fatōr (matemàtica)|fatōr]] l'è cunpàgna 'd lò:<ref>{{en}} [https://oeis.org/A005835/b005835.txt 'N elèinc dimòndi gròs] di [[nùmer semiperfèt]] in dal sit edl’''OEIS''.</ref><br>... [[84 (nùmer)|84]], [[88 (nùmer)|88]], [[90 (nùmer)|90]], [[96 (nùmer)|96]], [[100 (nùmer)|100]], [[102 (nùmer)|102]], [[104 (nùmer)|104]], [[108 (nùmer)|108]], [[112 (nùmer)|112]], [[114 (nùmer)|114]], [[120 (nùmer)|120]], [[126 (nùmer)|126]], [[132 (nùmer)|132]], [[138 (nùmer)|138]], [[140 (nùmer)|140]], [[144 (nùmer)|144]], [[150 (nùmer)|150]], [[156 (nùmer)|156]], [[160 (nùmer)|160]] ...<ref>{{en}} [https://oeis.org/A005835 Sequèinsa OEIS A005835] di nùmer semiperfèt in dal ''web''.</ref><br>in difàt <math>120 = 20 + 40 + 60</math><br><br>
[[File:120 triangolèr.PNG|thumb|right|375px|Al [[nùmer triangolèr]] '''120''' mìs in figùra.]]
[[File:Eśagonèl 120.PNG|thumb|right|375px|Al '''120''' vist damànd un [[nùmer eśagonèl]].]]
* 'L è 'l 41<sup>śim</sup> edla sequèinsa di [[nùmer 'd Harshad]], gnend dòp dal [[117 (nùmer)|117]] e prìma dal [[126 (nùmer)|126]]:<ref>{{en}} [https://oeis.org/A005349/b005349.txt 'N elèinc dimòndi gròs] di [[nùmer 'd Harshad]] in dal sit edl’''OEIS''.</ref><br>... [[54 (nùmer)|54]], [[60 (nùmer)|60]], [[63 (nùmer)|63]], [[70 (nùmer)|70]], [[72 (nùmer)|72]], [[80 (nùmer)|80]], [[81 (nùmer)|81]], [[84 (nùmer)|84]], [[90 (nùmer)|90]], [[100 (nùmer)|100]], [[102 (nùmer)|102]], [[108 (nùmer)|108]], [[110 (nùmer)|110]], [[111 (nùmer)|111]], [[112 (nùmer)|112]], [[114 (nùmer)|114]], [[117 (nùmer)|117]], [[120 (nùmer)|120]], [[126 (nùmer)|126]] ...<ref>{{en}} [https://oeis.org/A005349 Sequèinsa OEIS A005349] di nùmer 'd Harshad in dla réda.</ref><br>che difàt <math> 120 : (1 + 2 + 0) = 40 </math><br><br>
* 'L è 'l 20<sup>śim</sup> edla sèri di [[nùmer triangolèr cunsèintric]], gnend dòp dal [[109 (nùmer)|109]] e prìma dal [[132 (nùmer)|132]]:<ref>{{en}} [https://oeis.org/A194273/list 'N elèinc dimòndi gròs] di [[nùmer triangolèr cunsèintric]] in dal sit edl’''OEIS''.</ref><br>[[1 (nùmer)|1]], [[3 (nùmer)|3]], [[6 (nùmer)|6]], [[9 (nùmer)|9]], [[12 (nùmer)|12]], [[15 (nùmer)|15]], [[19 (nùmer)|19]], [[24 (nùmer)|24]], [[30 (nùmer)|30]], [[36 (nùmer)|36]], [[42 (nùmer)|42]], [[48 (nùmer)|48]], [[55 (nùmer)|55]], [[63 (nùmer)|63]], [[72 (nùmer)|72]], [[81 (nùmer)|81]], [[90 (nùmer)|90]], [[99 (nùmer)|99]], [[109 (nùmer)|109]], [[120 (nùmer)|120]], [[132 (nùmer)|132]], [[144 (nùmer)|144]], [[156 (nùmer)|156]] ...<ref>{{en}} [https://oeis.org/A194273 Sequèinsa OEIS A194273] di nùmer triangolèr cunsèintric.</ref><br><br>
* 'L è 'l 15<sup>śim</sup> edla sequèinsa di [[nùmer triangolèr]], gnend dòp dal [[105 (nùmer)|105]] e prìma dal [[136 (nùmer)|136]]:<ref>{{en}} [https://oeis.org/A000217/list 'N elèinc dimòndi gròs] di [[nùmer triangolèr]] in dal sit edl’''OEIS''.</ref><br>[[1 (nùmer)|1]], [[3 (nùmer)|3]], [[6 (nùmer)|6]], [[10 (nùmer)|10]], [[15 (nùmer)|15]], [[21 (nùmer)|21]], [[28 (nùmer)|28]], [[36 (nùmer)|36]], [[45 (nùmer)|45]], [[55 (nùmer)|55]], [[66 (nùmer)|66]], [[78 (nùmer)|78]], [[91 (nùmer)|91]], [[105 (nùmer)|105]], [[120 (nùmer)|120]], [[136 (nùmer)|136]], [[153 (nùmer)|153]], [[171 (nùmer)|171]], [[190 (nùmer)|190]], [[210 (nùmer)|210]], [[231 (nùmer)|231]] ...<ref>{{en}} [https://oeis.org/A000217 Sequèinsa OEIS A000217] di nùmer triangolèr in dal ''web''.</ref>
** al 13<sup>śim</sup> edla séri 'd chi [[nùmer triangolèr|triangolèr]] indû la [[sòma]] dal só [[ciffra|ciffri]] l'è incòra 'n triangolèr:<ref>{{en}} [https://oeis.org/A062099/list 'N elèinc dimòndi gròs] ed chi [[nùmer triangolèr]] ch'i ìn [[nùmer triangolèr|triangolèr]] anca in dla [[sòma]] dal só [[ciffra|ciffri]], in dal sit edl’''OEIS''.</ref><br>... [[1 (nùmer)|1]], [[3 (nùmer)|3]], [[6 (nùmer)|6]], [[10 (nùmer)|10]], [[15 (nùmer)|15]], [[21 (nùmer)|21]], [[28 (nùmer)|28]], [[55 (nùmer)|55]], [[78 (nùmer)|78]], [[91 (nùmer)|91]], [[105 (nùmer)|105]], [[120 (nùmer)|120]], [[136 (nùmer)|136]], [[190 (nùmer)|190]], [[210 (nùmer)|210]], [[231 (nùmer)|231]], [[253 (nùmer)|253]], [[276 (nùmer)|276]], [[300 (nùmer)|300]] ...<ref>{{en}} [https://oeis.org/A062099 Sequèinsa OEIS A062099] ed chi nùmer triangolèr ch'i armàgnen triangolèr anc in dla sòma dal só ciffri.</ref><br>che difàt <math> 1 + 2 + 0 = 3 </math> (incòr triangolèr).
** al 5<sup>nt</sup> edla sequèinsa di nùmer [[moltìplica]] per [[8 (nùmer)|8]] 'd un [[nùmer triangolèr]]:<ref>{{en}} [https://oeis.org/A033996/list 'N elèinc dimòndi gròs] di nùmer [[moltìplica]] per [[8 (nùmer)|8]] di [[nùmer triangolèr]] in dal sit edl’''OEIS''.</ref><br>[[8 (nùmer)|8]], [[24 (nùmer)|24]], [[48 (nùmer)|48]], [[80 (nùmer)|80]], [[120 (nùmer)|120]], [[168 (nùmer)|168]], [[224 (nùmer)|224]], [[288 (nùmer)|288]], [[360 (nùmer)|360]], [[440 (nùmer)|440]], [[528 (nùmer)|528]], [[624 (nùmer)|624]], [[728 (nùmer)|728]], [[840 (nùmer)|840]], [[960 (nùmer)|960]], [[1088 (nùmer)|1088]], [[1224 (nùmer)|1224]] ...<ref>{{en}} [https://oeis.org/A033996 Sequèinsa OEIS A033996] di nùmer moltìplica per 8 di nùmer triangolèr, in dla réda.</ref><br>che difàt <math>120 = 8\cdot15</math> ch'l è 'n [[nùmer triangolèr|triangolèr]] anca lò.
*** al 1<sup>im</sup> edla séri 'd chi [[nùmer triangolèr|triangolèr]] ch'i ìn anc la [[moltìplica]] per [[8 (nùmer)|8]] ed 'n èter triangolèr:<ref>{{en}} [https://oeis.org/A336626/list 'N elèinc dimòndi gròs] ed chi [[nùmer triangolèr]] ch'i ìn anc la [[moltìplica]] per [[8 (nùmer)|8]] ed 'n èter triangolèr in dal sit edl’''OEIS''.</ref><br>[[120 (nùmer)|120]], [[528 (nùmer)|528]], 139128, 609960, 160554240, 703893960, 185279454480 ...<ref>{{en}} [https://oeis.org/A336626 Sequèinsa OEIS A0336626] ed chi nùmer triangolèr ch'i ìn anc la moltìplica per 8 ed 'n èter triangolèr.</ref><br>che difàt: nùmer triangolèr <math> 120 = 8\cdot15 </math> che cl ùltem chè 'l è incòra 'n [[nùmer triangolèr|triangolèr]].
** al 4<sup>rt</sup> edla sequèinsa 'd chi nùmer ch'i ìn la moltìplica per [[12 (nùmer)|12]] 'd un nùmer triangolèr:<ref>{{en}} [https://oeis.org/A049598/list 'N elèinc dimòndi gròs] ed chi nùmer ch'i ìn la [[moltìplica]] per [[12 (nùmer)|12]] 'd un [[nùmer triangolèr]] in dal sit edl’''OEIS''.</ref><br>[[12 (nùmer)|12]], [[36 (nùmer)|36]], [[72 (nùmer)|72]], [[120 (nùmer)|120]], [[180 (nùmer)|180]], [[252 (nùmer)|252]], [[336 (nùmer)|336]], [[432 (nùmer)|432]], [[540 (nùmer)|540]], [[660 (nùmer)|660]], [[792 (nùmer)|792]], [[936 (nùmer)|936]], [[1092 (nùmer)|1092]], [[1260 (nùmer)|1260]], [[1440 (nùmer)|1440]], [[1632 (nùmer)|1632]] ...<ref>{{en}} [https://oeis.org/A049598 Sequèinsa A049598] ed chi nùmer ch'i ìn la moltìplica per 12 'd un nùmer triangolèr in dla réda.</ref><br>che difàt: <math> 120 = 12\cdot 10 </math> (cl ùltem chè 'n [[nùmer triangolèr|triangolèr]])<br><br>
* 'L è 'l 8<sup>èv</sup> edla sequèinsa di [[nùmer eśagonèl]], gnend dòp dal [[91 (nùmer)|91]] e prìma dal [[153 (nùmer)|153]]:<ref>{{en}} [https://oeis.org/A000384/list 'N elèinc dimòndi gròs] di [[nùmer eśagonèl]] in dal sit edl’''OEIS''.</ref><br>[[1 (nùmer)|1]], [[6 (nùmer)|6]], [[15 (nùmer)|15]], [[28 (nùmer)|28]], [[45 (nùmer)|45]], [[66 (nùmer)|66]], [[91 (nùmer)|91]], [[120 (nùmer)|120]], [[153 (nùmer)|153]], [[190 (nùmer)|190]], [[231 (nùmer)|231]], [[276 (nùmer)|276]], [[325 (nùmer)|325]], [[378 (nùmer)|378]], [[435 (nùmer)|435]], [[496 (nùmer)|496]], [[561 (nùmer)|561]], [[630 (nùmer)|630]] ...<ref>{{en}} [https://oeis.org/A000384 Sequèinsa OEIS A000384] di nùmer eśagonèl in dal ''web''.</ref>
** al 3<sup>rs</sup> edla sequèinsa di nùmer [[moltìplica]] per [[8 (nùmer)|8]] 'd un [[nùmer eśagonèl]]:<ref>{{en}} [https://oeis.org/A152750/list 'N elèinc dimòndi gròs] di nùmer [[moltìplica]] per [[8 (nùmer)|8]] 'd un [[nùmer eśagonèl]], in dal sit edl’''OEIS''.</ref><br>[[8 (nùmer)|8]], [[48 (nùmer)|48]], [[120 (nùmer)|120]], [[224 (nùmer)|224]], [[360 (nùmer)|360]], [[528 (nùmer)|528]], [[728 (nùmer)|728]], [[960 (nùmer)|960]], [[1224 (nùmer)|1224]], [[1520 (nùmer)|1520]], [[1848 (nùmer)|1848]], 2208, 2600, 3024 ...<ref>{{en}} [https://oeis.org/A152750 Sequèinsa OEIS A152750] di nùmer moltìplica per 8 'd un nùmer eśagonèl.</ref><br>che difàt <math> 120 = 2^3\cdot3\cdot5 = 2^3\cdot (3\cdot 5) = 8\cdot 15 </math> ch'l è 'n [[nùmer eśagonèl|eśagonèl]].<br><br>
* 'L è 'l 4<sup>rt</sup> edla séri 'd chi nùmer ch'i ìn la [[moltìplica]] per [[3 (nùmer)|3]] 'd un [[nùmer otagonèl]]:<ref>{{en}} [https://oeis.org/A152751/list 'N elèinc dimòndi gròs] di nùmer [[moltìplica]] per [[3 (nùmer)|3]] 'd un [[nùmer otagonèl]] in dal sit edl’''OEIS''.</ref><br>[[3 (nùmer)|3]], [[24 (nùmer)|24]], [[63 (nùmer)|63]], [[120 (nùmer)|120]], [[195 (nùmer)|195]], [[288 (nùmer)|288]], [[399 (nùmer)|399]], [[528 (nùmer)|528]], [[675 (nùmer)|675]], [[840 (nùmer)|840]], [[1023 (nùmer)|1023]], [[1224 (nùmer)|1224]], [[1443 (nùmer)|1443]], [[1680 (nùmer)|1680]], [[1935 (nùmer)|1935]] ...<ref>{{en}} [https://oeis.org/A152751 Sequèinsa OEIS A152751] di nùmer moltìplica per 3 'd un nùmer otagonèl, in dal ''web''.</ref><br>che difàt <math> 120 = 3\cdot 2^3\cdot 5 = 3\cdot (2^3\cdot 5) = 3\cdot 40 </math> (cl ùltem chè 'n [[nùmer otagonèl|otagonèl]])<br><br>
* 'L è 'l 3<sup>rs</sup> edla sequèinsa di [[nùmer 41-gonèl]], gnend dòp dal [[41 (nùmer)|41]] e prìma dal [[238 (nùmer)|238]]:<br>[[1 (nùmer)|1]], [[41 (nùmer)|41]], [[120 (nùmer)|120]], [[238 (nùmer)|238]], [[395 (nùmer)|395]], [[591 (nùmer)|591]], [[826 (nùmer)|826]], [[1100 (nùmer)|1100]], [[1413 (nùmer)|1413]], [[1765 (nùmer)|1765]], 2156, 2586, 3055, 3563, 4110 ...<br><br>
* 'L è 'l 2<sup>nd</sup> edla sequèinsa di [[nùmer poligonèl|nùmer 120-gonèl]], gnend dòp edl [[1 (nùmer)|1]] e prìma dal [[357 (nùmer)|357]]:<br>[[1 (nùmer)|1]], [[120 (nùmer)|120]], [[357 (nùmer)|357]], [[712 (nùmer)|712]], [[1185 (nùmer)|1185]], [[1776 (nùmer)|1776]], 2485, 3312, 4257, 5320, 6501, 7800, 9217, 10752 ...<br><br>
* 'L è 'l 8<sup>èv</sup> edla séri di [[nùmer piramidèl triangolèr]], dòp edl [[84 (nùmer)|84]] e prìma dal [[165 (nùmer)|165]]:<ref>{{en}} [https://oeis.org/A000292/list 'N elèinc dimòndi gròs] di [[nùmer piramidèl triangolèr]] in dal sit edl’''OEIS''.</ref><br>[[1 (nùmer)|1]], [[4 (nùmer)|4]], [[10 (nùmer)|10]], [[20 (nùmer)|20]], [[35 (nùmer)|35]], [[56 (nùmer)|56]], [[84 (nùmer)|84]], [[120 (nùmer)|120]], [[165 (nùmer)|165]], [[220 (nùmer)|220]], [[286 (nùmer)|286]], [[364 (nùmer)|364]], [[455 (nùmer)|455]], [[560 (nùmer)|560]], [[680 (nùmer)|680]], [[816 (nùmer)|816]], [[969 (nùmer)|969]], [[1140 (nùmer)|1140]] ...<ref>{{en}} [https://oeis.org/A000292 Sequèinsa OEIS A000292] di nùmer piramidèl triangolèr in dla réda.</ref><br><br>
* 'L è 'l 4<sup>rt</sup> edla séri di [[nùmer piramidèl 13-gonèl]], dòp dal [[50 (nùmer)|50]] e prìma dal [[235 (nùmer)|235]]:<ref>{{en}} [https://oeis.org/A050441/list 'N elèinc dimòndi gròs] di [[nùmer piramidèl 13-gonèl]] in dal sit edl’''OEIS''.</ref><br>[[1 (nùmer)|1]], [[14 (nùmer)|14]], [[50 (nùmer)|50]], [[120 (nùmer)|120]], [[235 (nùmer)|235]], [[406 (nùmer)|406]], [[644 (nùmer)|644]], [[960 (nùmer)|960]], [[1365 (nùmer)|1365]], [[1870 (nùmer)|1870]], 2486, 3224, 4095, 5110, 6280 ...<ref>{{en}} [https://oeis.org/A050441 Sequèinsa OEIS A050441] di nùmer piramidèl tridecagonèl in dal ''web''.</ref><br><br>
* Al fà pèrt edla [[nùmer idònev|séri di nùmer idònev]]:<br>... [[58 (nùmer)|58]], [[60 (nùmer)|60]], [[70 (nùmer)|70]], [[72 (nùmer)|72]], [[78 (nùmer)|78]], [[85 (nùmer)|85]], [[88 (nùmer)|88]], [[93 (nùmer)|93]], [[102 (nùmer)|102]], [[105 (nùmer)|105]], [[112 (nùmer)|112]], [[120 (nùmer)|120]], [[130 (nùmer)|130]], [[133 (nùmer)|133]], [[165 (nùmer)|165]], [[168 (nùmer)|168]], [[177 (nùmer)|177]] ...<ref>{{en}} [https://oeis.org/A000926 Sequèinsa OEIS A000926] di [[nùmer idònev]] in dla réda.</ref><br><br>
* 'L è 'l 17<sup>śim</sup> edla séri di nùmer [[sòma]] ed 2 [[nùmer prim]] ùn drē cl èter:<br>[[5 (nùmer)|5]], [[8 (nùmer)|8]], [[12 (nùmer)|12]], [[18 (nùmer)|18]], [[24 (nùmer)|24]], [[30 (nùmer)|30]], [[36 (nùmer)|36]], [[42 (nùmer)|42]], [[52 (nùmer)|52]], [[60 (nùmer)|60]], [[68 (nùmer)|68]], [[78 (nùmer)|78]], [[84 (nùmer)|84]], [[90 (nùmer)|90]], [[100 (nùmer)|100]], [[112 (nùmer)|112]], [[120 (nùmer)|120]], [[128 (nùmer)|128]], [[138 (nùmer)|138]] ...<ref>{{en}} [https://oeis.org/A001043/list 'N elèinc dimòndi gròs] di nùmer [[sòma]] ed 2 [[nùmer prim]], ùn drē cl èter, in dal sit edl’''OEIS''.</ref><ref>{{en}} [https://oeis.org/A001043 Sequèinsa OEIS A001043] di nùmer sòma ed 2 nùmer prim, ùn drē cl èter.</ref>
** al 7<sup>im</sup> edla séri dal [[sòma|sòmi]] ed 2 [[nùmer prim eśmē|prìm eśmē]], cum i s pólen pinsèr i <math>59</math> e <math>61</math>:<ref>{{en}} [https://oeis.org/A054735/list 'N elèinc dimòndi gròs] di nùmer sòma ed 2 [[nùmer prim eśmē]] in dal sit edl’''OEIS''.</ref><br>[[8 (nùmer)|8]], [[12 (nùmer)|12]], [[24 (nùmer)|24]], [[36 (nùmer)|36]], [[60 (nùmer)|60]], [[84 (nùmer)|84]], [[120 (nùmer)|120]], [[144 (nùmer)|144]], [[204 (nùmer)|204]], [[216 (nùmer)|216]], [[276 (nùmer)|276]], [[300 (nùmer)|300]], [[360 (nùmer)|360]], [[384 (nùmer)|384]], [[396 (nùmer)|396]], [[456 (nùmer)|456]] ...<ref>{{en}} [https://oeis.org/A054735 Sequèinsa OEIS A054735] di nùmer sòma ed 2 nùmer prim eśmē.</ref><br>che difàt <math>120 =59+61</math><br><br>
* 'L è 'l 9<sup>ṅ</sup> edla sequèinsa di nùmer sòma 'd 4 nùmer prim ùn drē cl èter:<br>[[17 (nùmer)|17]], [[26 (nùmer)|26]], [[36 (nùmer)|36]], [[48 (nùmer)|48]], [[60 (nùmer)|60]], [[72 (nùmer)|72]], [[88 (nùmer)|88]], [[102 (nùmer)|102]], [[120 (nùmer)|120]], [[138 (nùmer)|138]], [[152 (nùmer)|152]], [[168 (nùmer)|168]], [[184 (nùmer)|184]], [[202 (nùmer)|202]], [[220 (nùmer)|220]], [[240 (nùmer)|240]] ...<ref>{{en}} [https://oeis.org/A034963/list 'N elèinc dimòndi gròs] di nùmer sòma ed 4 nùmer prim, ùn drē cl èter, in dal sit edl’''OEIS''.</ref><ref>{{en}} [https://oeis.org/A034963 Sequèinsa OEIS A034963] di nùmer sòma ed 4 nùmer prim, ùn drē cl èter.</ref><br>che difàt <math>120 =23+29+31+37</math><br><br>
==Proprietê [[giometrìa|giomètrichi]]==
==Al 120 in dla [[Chìmica]]==
==Vóś lighèdi==
* [[nùmer]]
* [[nùmer naturêl]]
* [[nùmer intēr]]
* [[nùmer quèśi prim]]
* [[nùmer abundànt]]
* [[nùmer semiperfèt]]
* [[nùmer 'd Harshad]]
* [[nùmer triangolèr cunsèintric]]
* [[nùmer triangolèr]]
* [[nùmer eśagonèl]]
* [[nùmer 41-gonèl]]
* [[nùmer poligonèl|nùmer 120-gonèl]]
* [[nùmer piramidèl triangolèr]]
* [[nùmer piramidèl 13-gonèl]]
* [[nùmer idònev]]
==Referèinsi==
{{references}}
==Èter progèt==
{{interprogetto|commons=Category:120 (number)|wikt=en:seintvèint}}
==Colegamèint estèren==
* {{en}} [https://oeis.org/A014614 La sequèinsa OEIS A014614] di [[nùmer quèśi prim|nùmer 5-quèśi prim]] in dla réda.
* {{en}} [https://mathworld.wolfram.com/AlmostPrime.html La spiegasiòun] di [[nùmer quèśi prim]] in dal sit ''mathworld.wolfram.com''.
* {{en}} [https://oeis.org/A005101 La sequèinsa OEIS A005101] di [[nùmer abundànt]] in dal ''web''.
* {{en}} [https://primes.utm.edu/glossary/page.php?sort=AbundantNumber La spiegasiòun dal nùmer abundànt] in ''The Prime Glossary''.
* {{en}} [https://mathworld.wolfram.com/AbundantNumber.html Al nùmer abundànt] in dal sit ''mathworld.wolfram.com''.
* {{en}} [https://planetmath.org/AbundantNumber Al nùmer abundànt spieghê] in dal sit ''planetmath.org''.
* {{en}} [https://oeis.org/A002182 La sequèinsa OEIS A002182] di [[nùmer altamèint cunpòst]] in dla réda.
* {{en}} [https://oeis.org/A005835 La sequèinsa OEIS A005835] di [[nùmer semiperfèt]] in dal ''web''.
* {{en}} [https://oeis.org/A005349 La sequèinsa OEIS A005349] di [[nùmer 'd Harshad]] in dla réda.
* {{en}} [https://oeis.org/A194273 La sequèinsa OEIS A194273] di [[nùmer triangolèr cunsèintric]] in dal ''web''.
* {{en}} [https://oeis.org/A000217 La sequèinsa OEIS A000217] di [[nùmer triangolèr]] in dla réda.
* {{en}} [https://oeis.org/A000384 La sequèinsa OEIS A000384] di [[nùmer eśagonèl]] in dal ''web''.
* {{en}} [https://mathworld.wolfram.com/HexagonalNumber.html Al nùmer eśagonèl] in dal sit ''mathworld.com''.
* {{en}} [https://oeis.org/A000292 La sequèinsa OEIS A000292] di [[nùmer piramidèl triangolèr]] in dla réda.
* {{en}} [https://oeis.org/A050441 La sequèinsa OEIS A050441] di [[nùmer piramidèl 13-gonèl]] in dal ''web''.
* {{en}} [https://oeis.org/A000926 La sequèinsa OEIS A000926] di [[nùmer idònev]] in dla réda.
* {{en}} [https://mathworld.wolfram.com/IdonealNumber.html La sèri] di nùmer idònev in dal sît ''MathWorld''.
* {{en}} [https://www.fields.utoronto.ca/programs/scientific/11-12/Mtl-To-numbertheory/slides/Deza.pdf Na spiegasiòun] di [[nùmer figurê]] dl'Elena Deza e 'd Michel Deza in PDF, 2011.
* {{en}} [https://oeis.org/search?q=120&fmt=short Al nùmer 120 in dimòndi sequèinsi 'd intēr indû 'l s cata], elenchèdi in dal sit edl’''OEIS''.
|sel=1
}}
{{DEFAULTSORT:0000000120}}
[[Categoria:MATEMATICA]]
[[Categoria:Nùmer naturêl]]
[[Categoria:Nùmer intēr]]
[[Categoria:Nùmer moltìplica per 30 'd un nùmer quèder]]
[[Categoria:Nùmer moltìplica per 120 'd un nùmer quèder]]
[[Categoria:nùmer 5-quèśi prim]]
[[Categoria:Nùmer abundànt]]
[[Categoria:Nùmer altamèint cunpòst]]
[[Categoria:Nùmer semiperfèt]]
[[Categoria:Nùmer 'd Harshad]]
[[Categoria:Nùmer triangolèr cunsèintric]]
[[Categoria:Nùmer triangolèr]]
[[Categoria:Nùmer moltìplica per 8 'd un nùmer triangolèr]]
[[Categoria:Nùmer moltìplica per 12 'd un nùmer triangolèr]]
[[Categoria:Nùmer eśagonèl]]
[[Categoria:Nùmer moltìplica per 8 'd un nùmer eśagonèl]]
[[Categoria:Nùmer moltìplica per 3 'd un nùmer otagonèl]]
[[Categoria:Nùmer 41-gonèl]]
[[Categoria:Nùmer 120-gonèl]]
[[Categoria:Nùmer piramidèl triangolèr]]
[[Categoria:Nùmer piramidèl tridecagonèl]]
[[Categoria:Nùmer idònev]]
ns8flwk4vojo0i075rkjy72zh2ebwbh
112 (nùmer)
0
35822
167886
165019
2026-04-09T10:01:50Z
Gloria sah
6529
167886
wikitext
text/x-wiki
{{Metacaixa
|id=0
|color=
|bt1=Carpśàn
|bticona1=[[File:Carpi-Stemma.svg|16px]]
|ps1=
__NOTOC__
{{dialort | dial=Carpśàn}}
''(S 't î drē a serchèr minga 'l '''nùmer 112''', mo invéci 'l '''[[112|an 112]]''' dòp ch'a era nê [[Noster Sgnōr]], 't ê d'andèr [[112|chè]])''<br><br><br>
Al '''112''' ('''seintdòdeś''', ''centododici'' in [[itagliàṅ]]) 'l è 'l [[nùmer]] [[nómmer naturèl|naturèl]] (<math>\mathbb N</math>) ch'a seguìs al [[111 (nùmer)|111 (seintùndeś)]] e 'l vin prìma dal [[113 (nùmer)|113 (seinttrèdeś)]]. In dla numerasiòun di [[Ròma antìga|romàṅ antìg]] 'l era scrit '''CXII'''. In dla [[nùmer ordinêl|numerasiòun ordinèla]] al tōś al '''seintdodicéśim''' post.
==Proprietê matemàtichi==
* 'L è 'n [[nùmer pèra]].<br><br>
* Al '''112''' 'l è 'n [[nùmer cunpòst]], send la [[moltìplica]] dal [[2 (nùmer)|2]] col [[56 (nùmer)|56]]:<br>[[Fatoriśasiòun]]: <math>112 = 2\cdot2\cdot2\cdot2\cdot7 = 2^4\cdot7</math>
** al 4<sup>rt</sup> edla séri di nùmer moltìplica per [[7 (nùmer)|7]] 'd un [[nùmer quèder]]:<ref>{{en}} [https://oeis.org/A033582/list 'N elèinc dimòndi gròs] di nùmer [[moltìplica]] per [[7 (nùmer)|7]] 'd un [[nùmer quèder]] in dal sit edl’''[[OEIS]]''.</ref><br>[[7 (nùmer)|7]], [[28 (nùmer)|28]], [[63 (nùmer)|63]], [[112 (nùmer)|112]], [[175 (nùmer)|175]], [[252 (nùmer)|252]], [[343 (nùmer)|343]], [[448 (nùmer)|448]], [[567 (nùmer)|567]], [[700 (nùmer)|700]], [[847 (nùmer)|847]], [[1008 (nùmer)|1008]], [[1183 (nùmer)|1183]] ...<ref>{{en}} [https://oeis.org/A033582 Sequèinsa OEIS A033582] di nùmer moltìplica per 7 'd un nùmer quadrê, in dal ''web''.</ref><br>che difàt <math> 112 = 7\cdot 2^4 = 7\cdot (2^2)^2 = 7\cdot 4^2 </math>
** al 2<sup>nd</sup> edla séri di nùmer [[moltìplica]] per [[28 (nùmer)|28]] 'd un [[nùmer quèder]]:<ref>{{en}} [https://oeis.org/A064763/list 'N elèinc dimòndi gròs] di nùmer moltìplica per [[28 (nùmer)|28]] 'd un nùmer quèder in dal sit edl’''OEIS''.</ref><br>[[28 (nùmer)|28]], [[112 (nùmer)|112]], [[252 (nùmer)|252]], [[448 (nùmer)|448]], [[700 (nùmer)|700]], [[1008 (nùmer)|1008]], [[1372 (nùmer)|1372]], [[1792 (nùmer)|1792]], 2268, 2800, 3388 ...<ref>{{en}} [https://oeis.org/A064763 Sequèinsa OEIS A064763] di nùmer moltìplica per 28 'd un nùmer quadrê, in dla réda.</ref><br>che difàt <math> 112 = 7\cdot 2^4 = (7\cdot 2^2)\cdot 2^2 = 28\cdot 2^2 </math><br><br>
* Al fà pèrt edla séri 'd chi nùmer ch'i ìn la moltìplica 'd 5 [[nùmer prim]], anc cunpàgn tra 'd lōr,<ref>{{en}} [https://oeis.org/A014614/list 'N elèinc dimòndi gròs] ed chi nùmer ch'i ìn la [[moltìplica]] 'd 5 [[nùmer prim]], anc cunpàgn tra 'd lōr, in dal sit edl’''OEIS''.</ref><br>séri ciamèda anca di [[nùmer quèśi prim]], indû, in cal chèś chè, a s descòr ed [[nùmer 5-quèśi prim]]:<ref>{{en}} [https://mathworld.wolfram.com/AlmostPrime.html La spiegasiòun] di [[nùmer quèśi prim]] in dal sit ''mathworld.wolfram.com''.</ref><br>[[32 (nùmer)|32]], [[48 (nùmer)|48]], [[72 (nùmer)|72]], [[80 (nùmer)|80]], [[108 (nùmer)|108]], [[112 (nùmer)|112]], [[120 (nùmer)|120]], [[162 (nùmer)|162]], [[168 (nùmer)|168]], [[176 (nùmer)|176]], [[180 (nùmer)|180]], [[200 (nùmer)|200]], [[208 (nùmer)|208]], [[243 (nùmer)|243]], [[252 (nùmer)|252]], [[264 (nùmer)|264]], [[270 (nùmer)|270]], [[272 (nùmer)|272]], [[280 (nùmer)|280]], [[300 (nùmer)|300]] ...<ref>{{en}} [https://oeis.org/A014614 Sequèinsa OEIS A014614] ed chi nùmer ch'i ìn la moltìplica 'd 5 nùmer prim, anc cunpàgn tra 'd lōr.</ref>
** al 42<sup>śim</sup> edla sequèinsa ed chi nùmer ch'i nn'ìn minga lìber da [[nùmer quadrê|quadrê]] in di só [[diviśōr|fatōr]]:<ref>{{en}} [https://oeis.org/A013929/list 'N elèinc dimòndi gròs] ed chi nùmer ch'i nn'ìn minga lìber ed [[nùmer quadrê|quadrê]] in di só [[diviśōr|fatōr]] in dal sit edl’''OEIS''.</ref><br>... [[90 (nùmer)|90]], [[92 (nùmer)|92]], [[96 (nùmer)|96]], [[98 (nùmer)|98]], [[99 (nùmer)|99]], [[100 (nùmer)|100]], [[104 (nùmer)|104]], [[108 (nùmer)|108]], [[112 (nùmer)|112]], [[116 (nùmer)|116]], [[117 (nùmer)|117]], [[120 (nùmer)|120]], [[121 (nùmer)|121]], [[124 (nùmer)|124]], [[125 (nùmer)|125]], [[126 (nùmer)|126]], [[128 (nùmer)|128]], [[132 (nùmer)|132]] ...<ref>{{en}} [https://oeis.org/A013929 Sequèinsa OEIS A013929] ed chi nùmer ch'i nn'ìn minga liber da quadrê in di só fatōr in dal ''web''.</ref><br><br>
* Al 112 al gh'à 10 [[diviśōr]]: [[1 (nùmer)|1]], [[2 (nùmer)|2]], [[4 (nùmer)|4]], [[7 (nùmer)|7]], [[8 (nùmer)|8]], [[14 (nùmer)|14]], [[16 (nùmer)|16]], [[28 (nùmer)|28]], [[56 (nùmer)|56]], 112.<br>Send che la [[sòma]] di só [[diviśōr|diviśōr pròpi]] l'è più granda che lò stès:<br>''1+2+4+7+8+14+16+28+56 = 136 > 112'', dòunca 'l '''112''' ’l è 'n [[nùmer abundànt]].<ref>{{en}} [https://oeis.org/A005101/list 'N elèinc dimòndi gròs] di [[nùmer abundànt]] in dal sit edl’''OEIS''.</ref><ref>{{en}} [https://oeis.org/A005101 Sequèinsa OEIS A005101] di nùmer abundànt in dla réda.</ref>
** al fà pèrt edla séri di [[nùmer semiperfèt]], che difàt la [[sòma]] ed soquànt só [[fatōr (matemàtica)|fatōr]] l'è cunpàgna 'd lò:<ref>{{en}} [https://oeis.org/A005835/b005835.txt 'N elèinc dimòndi gròs] di [[nùmer semiperfèt]] in dal sit edl’''OEIS''.</ref><br>... 84, 88, 90, 96, 100, 102, 104, 108, '''112''', 114, 120, 126, 132, 138, 140, 144, 150, 156, 160 ...<ref>{{en}} [https://oeis.org/A005835 Sequèinsa OEIS A005835] di nùmer semiperfèt in dal ''web''.</ref><br>in difàt <math>112 = 4 + 8 + 16 + 28 + 56</math><br><br>
[[File:Heptagonal numbers.svg|thumb|right|235px|'L eśèinpi dal [[nùmer etagonèl]] [[55 (nùmer)|55]] mìs śò in figùra coi bucìn numerê.]]
* 'L è 'l 38<sup>śim</sup> edla sequèinsa di [[nùmer 'd Harshad]], gnend dòp dal [[111 (nùmer)|111]] e prìma dal [[114 (nùmer)|114]]:<ref>{{en}} [https://oeis.org/A005349/b005349.txt 'N elèinc dimòndi gròs] di [[nùmer 'd Harshad]] in dal sit edl’''OEIS''.</ref><br>... [[54 (nùmer)|54]], [[60 (nùmer)|60]], [[63 (nùmer)|63]], [[70 (nùmer)|70]], [[72 (nùmer)|72]], [[80 (nùmer)|80]], [[81 (nùmer)|81]], [[84 (nùmer)|84]], [[90 (nùmer)|90]], [[100 (nùmer)|100]], [[102 (nùmer)|102]], [[108 (nùmer)|108]], [[110 (nùmer)|110]], [[111 (nùmer)|111]], [[112 (nùmer)|112]], [[114 (nùmer)|114]], [[117 (nùmer)|117]], [[120 (nùmer)|120]], [[126 (nùmer)|126]] ...<ref>{{en}} [https://oeis.org/A005349 Sequèinsa OEIS A005349] di nùmer 'd Harshad in dla réda.</ref><br>che difàt <math> 112 : (1 + 1 + 2) = 28 </math><br><br>
* 'L è 'l 14<sup>śim</sup> edla séri di [[nùmer quèder cunsèintric]], gnend dòp dal [[97 (nùmer)|97]] e prìma dal [[128 (nùmer)|128]]:<ref>{{en}} [https://oeis.org/A194274/list 'N elèinc dimòndi gròs] di [[nùmer quèder cunsèintric]] in dal sit edl’''OEIS''.</ref><br>[[1 (nùmer)|1]], [[4 (nùmer)|4]], [[8 (nùmer)|8]], [[12 (nùmer)|12]], [[17 (nùmer)|17]], [[24 (nùmer)|24]], [[32 (nùmer)|32]], [[40 (nùmer)|40]], [[49 (nùmer)|49]], [[60 (nùmer)|60]], [[72 (nùmer)|72]], [[84 (nùmer)|84]], [[97 (nùmer)|97]], [[112 (nùmer)|112]], [[128 (nùmer)|128]], [[144 (nùmer)|144]], [[161 (nùmer)|161]], [[180 (nùmer)|180]], [[200 (nùmer)|200]], [[220 (nùmer)|220]], [[241 (nùmer)|241]] ...<ref>{{en}} [https://oeis.org/A194274 Sequèinsa OEIS A194274] di nùmer quèder cunsèintric in dla réda.</ref><br><br>
* 'L è 'l 8<sup>èv</sup> edla séri di [[nùmer etagonèl cunsèintric]], gnend dòp edl [[85 (nùmer)|85]] e prìma dal [[141 (nùmer)|141]]:<ref>{{en}} [https://oeis.org/A195041/b195041.txt 'N elèinc dimòndi gròs] di [[nùmer etagonèl cunsèintric]] in dal sit edl’''OEIS''.</ref><br>[[1 (nùmer)|1]], [[7 (nùmer)|7]], [[15 (nùmer)|15]], [[28 (nùmer)|28]], [[43 (nùmer)|43]], [[63 (nùmer)|63]], [[85 (nùmer)|85]], [[112 (nùmer)|112]], [[141 (nùmer)|141]], [[175 (nùmer)|175]], [[211 (nùmer)|211]], [[252 (nùmer)|252]], [[295 (nùmer)|295]], [[343 (nùmer)|343]], [[393 (nùmer)|393]], [[448 (nùmer)|448]], [[505 (nùmer)|505]], [[567 (nùmer)|567]] ...<ref>{{en}} [https://oeis.org/A195041 Sequèinsa OEIS A195041] di nùmer etagonèl cunsèintric in dal ''web''.</ref><br><br>
* 'L è 'l 7<sup>im</sup> edla sequèinsa di [[nùmer etagonèl]], gnend dòp edl [[81 (nùmer)|81]] e prìma dal [[148 (nùmer)|148]]:<ref>{{en}} [https://oeis.org/A000566/list 'N elèinc dimòndi gròs] di [[nùmer etagonèl]] in dal sit edl’''OEIS''.</ref><br>[[1 (nùmer)|1]], [[7 (nùmer)|7]], [[18 (nùmer)|18]], [[34 (nùmer)|34]], [[55 (nùmer)|55]], [[81 (nùmer)|81]], [[112 (nùmer)|112]], [[148 (nùmer)|148]], [[189 (nùmer)|189]], [[235 (nùmer)|235]], [[286 (nùmer)|286]], [[342 (nùmer)|342]], [[403 (nùmer)|403]], [[469 (nùmer)|469]], [[540 (nùmer)|540]], [[616 (nùmer)|616]], [[697 (nùmer)|697]], [[783 (nùmer)|783]] ...<ref>{{en}} [https://oeis.org/A000566 Sequèinsa OEIS A000566] di nùmer etagonèl in dla réda.</ref><br><br>
* 'L è 'l 7<sup>im</sup> edla séri di nùmer [[moltìplica]] per [[4 (nùmer)|4]] 'd un [[nùmer triangolèr]]:<ref>{{en}} [https://oeis.org/A046092/list 'N elèinc dimòndi gròs] di nùmer [[moltìplica]] per [[4 (nùmer)|4]] 'd un [[nùmer triangolèr]] in dal sit edl’''OEIS''.</ref><br>[[4 (nùmer)|4]], [[12 (nùmer)|12]], [[24 (nùmer)|24]], [[40 (nùmer)|40]], [[60 (nùmer)|60]], [[84 (nùmer)|84]], [[112 (nùmer)|112]], [[144 (nùmer)|144]], [[180 (nùmer)|180]], [[220 (nùmer)|220]], [[264 (nùmer)|264]], [[312 (nùmer)|312]], [[364 (nùmer)|364]], [[420 (nùmer)|420]], [[480 (nùmer)|480]], [[544 (nùmer)|544]], [[612 (nùmer)|612]], [[684 (nùmer)|684]] ...<ref>{{en}} [https://oeis.org/A046092 Sequèinsa OEIS A046092] di nùmer moltìplica per 4 'd un nùmer triangolèr.</ref><br>che difàt <math> 112 = 4\cdot 28</math> (cl ùltem chè 'n [[nùmer triangolèr|triangolèr]])
** al 4<sup>rt</sup> edla sequèinsa di nùmer [[moltìplica]] per [[4 (nùmer)|4]] 'd un [[nùmer eśagonèl]]:<ref>{{en}} [https://oeis.org/A085250/list 'N elèinc dimòndi gròs] di nùmer [[moltìplica]] per [[4 (nùmer)|4]] 'd un [[nùmer eśagonèl]] in dal sit edl’''OEIS''.</ref><br>[[4 (nùmer)|4]], [[24 (nùmer)|24]], [[60 (nùmer)|60]], [[112 (nùmer)|112]], [[180 (nùmer)|180]], [[264 (nùmer)|264]], [[364 (nùmer)|364]], [[480 (nùmer)|480]], [[612 (nùmer)|612]], [[760 (nùmer)|760]], [[924 (nùmer)|924]], [[1104 (nùmer)|1104]], [[1300 (nùmer)|1300]], [[1512 (nùmer)|1512]], [[1740 (nùmer)|1740]], [[1984 (nùmer)|1984]] ...<ref>{{en}} [https://oeis.org/A085250 Sequèinsa OEIS A085250] di nùmer moltìplica per 4 'd un nùmer eśagonèl.</ref><br>che difàt: <math> 112 = 4\cdot 28</math> (cl ùltem chè 'n [[nùmer eśagonèl|eśagonèl]])<br><br>
* 'L è 'l 4<sup>rt</sup> edla sequèinsa di [[nùmer icośagonèl]], gnend dòp dal [[57 (nùmer)|57]] e prìma dal [[185 (nùmer)|185]]:<ref>{{en}} [https://oeis.org/A051872/list 'N elèinc dimòndi gròs] di [[nùmer 20-gonèl]] in dal sit edl’''OEIS''.</ref><br>[[1 (nùmer)|1]], [[20 (nùmer)|20]], [[57 (nùmer)|57]], [[112 (nùmer)|112]], [[185 (nùmer)|185]], [[276 (nùmer)|276]], [[385 (nùmer)|385]], [[512 (nùmer)|512]], [[657 (nùmer)|657]], [[820 (nùmer)|820]], [[1001 (nùmer)|1001]], [[1200 (nùmer)|1200]], [[1417 (nùmer)|1417]], [[1652 (nùmer)|1652]], [[1905 (nùmer)|1905]], 2176 ...<ref>{{en}} [https://oeis.org/A051872 Sequèinsa OEIS A051872] di nùmer 20-gonèl in dal ''web''.</ref><br><br>
* 'L è 'l 3<sup>rs</sup> edla séri di [[nùmer 37-gonèl sentrê]], gnend dòp dal [[38 (nùmer)|38]] e prìma dal [[223 (nùmer)|223]]:<br>[[1 (nùmer)|1]], [[38 (nùmer)|38]], [[112 (nùmer)|112]], [[223 (nùmer)|223]], [[371 (nùmer)|371]], [[556 (nùmer)|556]], [[778 (nùmer)|778]], [[1037 (nùmer)|1037]], [[1333 (nùmer)|1333]], [[1666 (nùmer)|1666]], 2036, 2443, 2887, 3368, 3886 ...<br><br>
* 'L è 'l 2<sup>nd</sup> edla sequèinsa di [[nùmer poligonèl|nùmer 112-gonèl]], gnend dòp edl [[1 (nùmer)|1]] e prìma dal [[333 (nùmer)|333]]:<br>[[1 (nùmer)|1]], [[112 (nùmer)|112]], [[333 (nùmer)|333]], [[664 (nùmer)|664]], [[1105 (nùmer)|1105]], [[1656 (nùmer)|1656]], 2317, 3088, 3969, 4960, 6061, 7272, 8593, 10024 ...<br><br>
* Al fà pèrt edla [[nùmer idònev|séri di nùmer idònev]]:<br>... [[57 (nùmer)|57]], [[58 (nùmer)|58]], [[60 (nùmer)|60]], [[70 (nùmer)|70]], [[72 (nùmer)|72]], [[78 (nùmer)|78]], [[85 (nùmer)|85]], [[88 (nùmer)|88]], [[93 (nùmer)|93]], [[102 (nùmer)|102]], [[105 (nùmer)|105]], [[112 (nùmer)|112]], [[120 (nùmer)|120]], [[130 (nùmer)|130]], [[133 (nùmer)|133]], [[165 (nùmer)|165]], [[168 (nùmer)|168]], [[177 (nùmer)|177]] ...<ref>{{en}} [https://oeis.org/A000926 Sequèinsa OEIS A000926] di [[nùmer idònev]] in dla réda.</ref><br><br>
* 'L è 'l 16<sup>śim</sup> edla séri 'd chi nùmer ch'i ìn la [[sòma]] ed 2 [[nùmer prim]], ùn drē cl èter:<ref>{{en}} [https://oeis.org/A001043/list 'N elèinc dimòndi gròs] di nùmer [[sòma]] ed 2 [[nùmer prim]], ùn drē cl èter, in dal sit edl’''OEIS''.</ref><br>[[5 (nùmer)|5]], [[8 (nùmer)|8]], [[12 (nùmer)|12]], [[18 (nùmer)|18]], [[24 (nùmer)|24]], [[30 (nùmer)|30]], [[36 (nùmer)|36]], [[42 (nùmer)|42]], [[52 (nùmer)|52]], [[60 (nùmer)|60]], [[68 (nùmer)|68]], [[78 (nùmer)|78]], [[84 (nùmer)|84]], [[90 (nùmer)|90]], [[100 (nùmer)|100]], [[112 (nùmer)|112]], [[120 (nùmer)|120]], [[128 (nùmer)|128]], [[138 (nùmer)|138]], [[144 (nùmer)|144]] ...<ref>{{en}} [https://oeis.org/A001043 Sequèinsa OEIS A001043] di nùmer sòma ed 2 nùmer prim, ùn drē cl èter.</ref><br>che difàt <math>112 =53+59</math><br><br>
* 'L è 'l 5<sup>nt</sup> edla séri 'd chi nùmer ch'i ìn la sòma ed 6 nùmer prim ùn drē cl èter:<ref>{{en}} [https://oeis.org/A127333/list 'N elèinc dimòndi gròs] di nùmer sòma ed 6 nùmer prim ùn drē cl èter, in dal sit edl’''OEIS''.</ref><br>[[41 (nùmer)|41]], [[56 (nùmer)|56]], [[72 (nùmer)|72]], [[90 (nùmer)|90]], [[112 (nùmer)|112]], [[132 (nùmer)|132]], [[156 (nùmer)|156]], [[180 (nùmer)|180]], [[204 (nùmer)|204]], [[228 (nùmer)|228]], [[252 (nùmer)|252]], [[280 (nùmer)|280]], [[304 (nùmer)|304]], [[330 (nùmer)|330]], [[358 (nùmer)|358]], [[384 (nùmer)|384]] ...<ref>{{en}} [https://oeis.org/A127333 Sequèinsa OEIS A127333] di nùmer sòma ed 6 nùmer prim ùn drē cl èter.</ref><br>che difàt <math>112 =11+13+17+19+23+29</math><br><br>
==Vóś lighèdi==
* [[nùmer]]
* [[nùmer naturèl]]
* [[nùmer intēr]]
* [[nùmer quèśi prim]]
* [[nùmer abundànt]]
* [[nùmer semiperfèt]]
* [[nùmer 'd Harshad]]
* [[nùmer quèder cunsèintric]]
* [[nùmer etagonèl cunsèintric]]
* [[nùmer etagonèl]]
* [[nùmer icośagonèl]]
* [[nùmer 37-gonèl sentrê]]
* [[nùmer poligonèl|nùmer 112-gonèl]]
* [[nùmer idònev]]
==Referèinsi==
{{references}}
==Èter progèt==
{{interprogetto|commons=Category:112 (number)|wikt=en:seintdòdeś}}
==Colegamèint estèren==
* {{en}} [https://oeis.org/A014614 La sequèinsa OEIS A014614] di [[nùmer quèśi prim|nùmer 5-quèśi prim]] in dal ''web''.
* {{en}} [https://mathworld.wolfram.com/AlmostPrime.html La spiegasiòun] di [[nùmer quèśi prim]] in dal sit ''mathworld.wolfram.com''.
* {{en}} [https://oeis.org/A005101 La sequèinsa OEIS A005101] di [[nùmer abundànt]] in dla réda.
* {{en}} [https://primes.utm.edu/glossary/page.php?sort=AbundantNumber La spiegasiòun dal nùmer abundànt] in ''The Prime Glossary''.
* {{en}} [https://mathworld.wolfram.com/AbundantNumber.html Al nùmer abundànt] in dal sit ''mathworld.wolfram.com''.
* {{en}} [https://planetmath.org/AbundantNumber Al nùmer abundànt spieghê] in dal sit ''planetmath.org''.
* {{en}} [https://oeis.org/A005835 La sequèinsa OEIS A005835] di [[nùmer semiperfèt]] in dal ''web''.
* {{en}} [https://oeis.org/A005349 La sequèinsa OEIS A005349] di [[nùmer 'd Harshad]] in dla réda.
* {{en}} [https://oeis.org/A194274 La sequèinsa OEIS A194274] di [[nùmer quèder cunsèintric]].
* {{en}} [https://oeis.org/A195041 La sequèinsa OEIS A195041] di [[nùmer etagonèl cunsèintric]] in dal ''web''.
* {{en}} [https://oeis.org/A000566 La sequèinsa OEIS A000566] di [[nùmer etagonèl]] in dla réda.
* {{en}} [https://oeis.org/A051872 La sequèinsa OEIS A051872] di [[nùmer 20-gonèl]] in dal ''web''.
* {{en}} [https://oeis.org/A000926 La sequèinsa OEIS A000926] di [[nùmer idònev]] in dla réda.
* {{en}} [https://mathworld.wolfram.com/IdonealNumber.html La sèri] di nùmer idònev in dal sit ''MathWorld''.
* {{en}} [https://mathworld.wolfram.com/CenteredPolygonalNumber.html Soquànti spiegasiòun] in sìm'ai [[nùmer poligonèl sentrê]] in dal sit ''mathworld.com''.
* {{en}} [https://www.fields.utoronto.ca/programs/scientific/11-12/Mtl-To-numbertheory/slides/Deza.pdf Na spiegasiòun] di [[nùmer figurê]] dl'Elena Deza e 'd Michel Deza in PDF, 2011.
* {{en}} [https://oeis.org/search?q=112&fmt=short Al nùmer 112 in dimòndi sequèinsi 'd intēr indû 'l s cata], elenchèdi in dal sit edl’''OEIS''.
|sel=1
}}
{{DEFAULTSORT:0000000112}}
[[Categoria:MATEMATICA]]
[[Categoria:Nùmer naturêl]]
[[Categoria:Nùmer intēr]]
[[Categoria:Nùmer moltìplica per 7 'd un nùmer quèder]]
[[Categoria:Nùmer moltìplica per 28 'd un nùmer quèder]]
[[Categoria:Nùmer moltìplica per 112 'd un nùmer quèder]]
[[Categoria:Nùmer 5-quèśi prim]]
[[Categoria:Nùmer abundànt]]
[[Categoria:Nùmer semiperfèt]]
[[Categoria:Nùmer 'd Harshad]]
[[Categoria:Nùmer quèder cunsèintric]]
[[Categoria:Nùmer etagonèl cunsèintric]]
[[Categoria:Nùmer etagonèl]]
[[Categoria:Nùmer moltìplica per 4 'd un nùmer triangolèr]]
[[Categoria:Nùmer moltìplica per 4 'd un nùmer eśagonèl]]
[[Categoria:Nùmer 20-gonèl]]
[[Categoria:Nùmer 37-gonèl sentrê]]
[[Categoria:Nùmer 112-gonèl]]
[[Categoria:Nùmer idònev]]
cjm0noag9el1warayvna2ijizvudy0z
512 (nùmer)
0
36654
167877
167861
2026-04-09T08:01:51Z
Gloria sah
6529
167877
wikitext
text/x-wiki
{{Metacaixa
|id=0
|color=
|bt1=Carpśàn
|bticona1=[[File:Carpi-Stemma.svg|16px]]
|ps1=
__NOTOC__
{{dialort | dial=Carpśàn}}
''(S 't î drē a serchèr minga 'l '''nùmer 512''', mo invéci 'l '''[[512|an 512]]''', 't ê d'andèr [[512|chè]])''<br><br><br>
Al '''512''' ('''sincseintdòdeś''', ''cinquecentododici'' in [[itagliàṅ]]) 'l è 'l [[nùmer]] [[nómmer naturèl|naturèl]] (<math>\mathbb N</math>) ch'a seguìs al [[511 (nùmer)|511 (sincseintùndeś)]] e 'l vin prìma dal [[513 (nùmer)|513 (sincseinttrèdeś)]]. In dla [[Nùmer romàṅ|numerasiòun]] di [[Ròma antìga|romàṅ antìg]] 'l era scrìt '''DXII'''. In dla [[nùmer ordinêl|numerasiòun ordinèla]] al tōś al '''sincseintdodicéśim''' post.
==Proprietê matemàtichi==
* 'L è 'n [[nùmer pèra]].<br><br>
* Al '''512''' 'l è 'n [[nùmer cunpòst]], send la [[moltìplica]] dal [[2 (nùmer)|2]] col [[256 (nùmer)|256]]:<br>[[Fatoriśasiòun]]: <math>512 = 2\cdot2\cdot2\cdot2\cdot2\cdot2\cdot2\cdot2\cdot2 = 2^9</math>
** 'l 8<sup>èv</sup> edla séri di nùmer naturèl ch'l è 'n [[nùmer cub]], al cùb edl [[8 (nùmer)|8]]:<ref>{{en}} [https://oeis.org/A000578/list 'N elèinc dimòndi gròs] di [[nùmer cub]] in dal sit edl’''[[OEIS]]''.</ref><br>[[1 (nùmer)|1]], [[8 (nùmer)|8]], [[27 (nùmer)|27]], [[64 (nùmer)|64]], [[125 (nùmer)|125]], [[216 (nùmer)|216]], [[343 (nùmer)|343]], [[512 (nùmer)|512]], [[729 (nùmer)|729]], [[1000 (nùmer)|1000]], [[1331 (nùmer)|1331]], [[1728 (nùmer)|1728]], 2197, 2744, 3375, 4096 ...<ref>{{en}} [https://oeis.org/A000578 Sequèinsa OEIS A000578] di nùmer cub in dla réda.</ref><br><math>512 = 2^9= \left(2^3\right)^3 = 8^3</math> , scrìt anca <math>\log_8 512=3</math> (a s lēś "Al [[logarìtem|logarìt'm]] in dla bêś 8 dal 512 'l è 'l 3")
** al 16<sup>śim</sup> edla sequèinsa di nùmer [[moltìplica]] per [[2 (nùmer)|2]] 'd un [[nùmer quèder]]:<ref>{{en}} [https://oeis.org/A001105/list 'N elèinc dimòndi gròs] di nùmer [[moltìplica]] per [[2 (nùmer)|2]] 'd un [[nùmer quèder]], in dal sit edl’''OEIS''.</ref><br>... [[50 (nùmer)|50]], [[72 (nùmer)|72]], [[98 (nùmer)|98]], [[128 (nùmer)|128]], [[162 (nùmer)|162]], [[200 (nùmer)|200]], [[242 (nùmer)|242]], [[288 (nùmer)|288]], [[338 (nùmer)|338]], [[392 (nùmer)|392]], [[450 (nùmer)|450]], [[512 (nùmer)|512]], [[578 (nùmer)|578]], [[648 (nùmer)|648]] ...<ref>{{en}} [https://oeis.org/A001105 Sequèinsa OEIS A001105] di nùmer moltìplica per 2 di nùmer quadrê.</ref><br>che difàt <math> 512 = 2^9 = 2\cdot2^8 = 2\cdot (2^4)^2 = 2\cdot 16^2 </math>
** 'l 8<sup>èv</sup> edla sequèinsa di nùmer moltìplica per [[8 (nùmer)|8]] 'd un nùmer quèder:<ref>{{en}} [https://oeis.org/A139098/list 'N elèinc dimòndi gròs] di nùmer moltìplica per [[8 (nùmer)|8]] 'd un nùmer quèder, in dal sit edl’''OEIS''.</ref><br>... [[72 (nùmer)|72]], [[128 (nùmer)|128]], [[200 (nùmer)|200]], [[288 (nùmer)|288]], [[392 (nùmer)|392]], [[512 (nùmer)|512]], [[648 (nùmer)|648]], [[800 (nùmer)|800]], [[968 (nùmer)|968]], [[1152 (nùmer)|1152]], [[1352 (nùmer)|1352]], [[1568 (nùmer)|1568]] ...<ref>{{en}} [https://oeis.org/A139098 Sequèinsa OEIS A139098] di nùmer moltìplica per 8 'd un nùmer quadrê.</ref><br>che difàt <math> 512 = 2^9 = 2^3\cdot2^6 = 8\cdot (2^3)^2 = 8\cdot 8^2 </math>
** al 4<sup>rt</sup> edla séri di nùmer [[moltìplica]] per [[32 (nùmer)|32]] 'd un nùmer quèder:<ref>{{en}} [https://oeis.org/A244082/list 'N elèinc dimòndi gròs] di nùmer [[moltìplica]] per [[32 (nùmer)|32]] 'd un nùmer quèder, in dal sit edl’''OEIS''.</ref><br>[[32 (nùmer)|32]], [[128 (nùmer)|128]], [[288 (nùmer)|288]], [[512 (nùmer)|512]], [[800 (nùmer)|800]], [[1152 (nùmer)|1152]], [[1568 (nùmer)|1568]], 2048, 2592, 3200, 3872 ...<ref>{{en}} [https://oeis.org/A244082 Sequèinsa OEIS A244082] di nùmer moltìplica per 32 'd un nùmer quadrê.</ref><br>che difàt <math>512 = 2^9 = 2^5\cdot2^4 = 32\cdot (2^2)^2 = 32\cdot 4^2 </math>
** al 2<sup>nd</sup> edla séri di nùmer moltìplica per [[128 (nùmer)|128]] 'd un nùmer quèder:<br>[[128 (nùmer)|128]], [[512 (nùmer)|512]], [[1152 (nùmer)|1152]], 2048, 3200, 4608, 6272, 8192, 10368, 12800 ...<br>che difàt <math>512 = 2^9 = 2^7\cdot2^2 = 128\cdot 2^2 </math><br><br>
* 'L è 'l 1<sup>im</sup> edla sequèinsa 'd chi nùmer ch'i ìn la [[moltìplica]] 'd 9 [[nùmer prim]], anc cunpàgn tra 'd lōr,<ref>{{en}} [https://oeis.org/A046312/list 'N elèinc dimòndi gròs] ed chi nùmer ch'i ìn la [[moltìplica]] 'd 9 [[nùmer prim]], anc cunpàgn tra 'd lōr, in dal sit edl’''OEIS''.</ref><br>séri ciamèda anca di [[nùmer quèśi prim]], indû, in cal chèś chè, a s descòr ed [[nùmer 9-quèśi prim]]:<ref>{{en}} [https://mathworld.wolfram.com/AlmostPrime.html La spiegasiòun] di [[nùmer quèśi prim]] in dal sit ''mathworld.wolfram.com''.</ref><br>[[512 (nùmer)|512]], [[768 (nùmer)|768]], [[1152 (nùmer)|1152]], [[1280 (nùmer)|1280]], [[1728 (nùmer)|1728]], [[1792 (nùmer)|1792]], [[1920 (nùmer)|1920]], 2592, 2688, 2816, 2880, 3200, 3328, 3888, 4032 ...<ref>{{en}} [https://oeis.org/A046312 Sequèinsa OEIS A046312] ed chi nùmer ch'i ìn la moltìplica 'd 9 nùmer prim, anc cunpàgn tra 'd lōr.</ref>
** al 38<sup>śim</sup> di [[nùmer potèint]], vist ch'al n'gh'à minga méno che di [[nùmer quadrê|quadrê]] in di só [[fatōr (matemàtica)|fatōr]]:<ref>{{en}} [https://oeis.org/A001694/b001694.txt 'N elèinc dimòndi gròs] di [[nùmer potèint]] in dal sit edl’''OEIS''.</ref><br>... [[225 (nùmer)|225]], [[243 (nùmer)|243]], [[256 (nùmer)|256]], [[288 (nùmer)|288]], [[289 (nùmer)|289]], [[324 (nùmer)|324]], [[343 (nùmer)|343]], [[361 (nùmer)|361]], [[392 (nùmer)|392]], [[400 (nùmer)|400]], [[432 (nùmer)|432]], [[441 (nùmer)|441]], [[484 (nùmer)|484]], [[500 (nùmer)|500]], [[512 (nùmer)|512]], [[529 (nùmer)|529]] ...<ref>{{en}} [https://oeis.org/A001694 Sequèinsa OEIS A001694] di nùmer potèint in dal ''web''.</ref><br><br>
* Al 512 al gh'à 10 [[diviśōr]]: [[1 (nùmer)|1]], [[2 (nùmer)|2]], [[4 (nùmer)|4]], [[8 (nùmer)|8]], [[16 (nùmer)|16]], [[32 (nùmer)|32]], [[64 (nùmer)|64]], [[128 (nùmer)|128]], [[256 (nùmer)|256]], 512.<br>Send che la [[sòma]] di só [[diviśōr|diviśōr pròpi]] l'è più cìca che lò stès:<ref>{{en}} [https://oeis.org/A005100/b005100.txt 'N elèinc dimòndi gròs] di [[nùmer difetìv]] in dal sit edl’''OEIS''.</ref><br>''1+2+4+8+16+32+64+128+256 = 511 < 512'', dòunca 'l '''512''' ’l è 'n [[nùmer difetìv]].<ref>{{en}} [https://oeis.org/A005100 Sequèinsa OEIS A005100] di nùmer difetìv in dla réda.</ref><br><br>
* 'L è 'l 31<sup>śim</sup> edla sequèinsa di [[nùmer quèder cunsèintric]], dòp dal [[480 (nùmer)|480]] e prìma dal [[544 (nùmer)|544]]:<ref>{{en}} [https://oeis.org/A194274/list 'N elèinc dimòndi gròs] di [[nùmer quèder cunsèintric]] in dal sit edl’''OEIS''.</ref><br>... [[180 (nùmer)|180]], [[200 (nùmer)|200]], [[220 (nùmer)|220]], [[241 (nùmer)|241]], [[264 (nùmer)|264]], [[288 (nùmer)|288]], [[312 (nùmer)|312]], [[337 (nùmer)|337]], [[364 (nùmer)|364]], [[392 (nùmer)|392]], [[420 (nùmer)|420]], [[449 (nùmer)|449]], [[480 (nùmer)|480]], [[512 (nùmer)|512]], [[544 (nùmer)|544]], [[577 (nùmer)|577]] ...<ref>{{en}} [https://oeis.org/A194274 Sequèinsa OEIS A194274] di nùmer quèder cunsèintric in dal ''web''.</ref><br><br>
* 'L è 'l 16<sup>śim</sup> edla séri di [[nùmer otagonèl cunsèintric]], dòp dal [[449 (nùmer)|449]] e prìma dal [[577 (nùmer)|577]]:<ref>{{en}} [https://oeis.org/A077221/list 'N elèinc dimòndi gròs] di [[nùmer otagonèl cunsèintric]] in dal sit edl’''OEIS''.</ref><br>... [[32 (nùmer)|32]], [[49 (nùmer)|49]], [[72 (nùmer)|72]], [[97 (nùmer)|97]], [[128 (nùmer)|128]], [[161 (nùmer)|161]], [[200 (nùmer)|200]], [[241 (nùmer)|241]], [[288 (nùmer)|288]], [[337 (nùmer)|337]], [[392 (nùmer)|392]], [[449 (nùmer)|449]], [[512 (nùmer)|512]], [[577 (nùmer)|577]], [[648 (nùmer)|648]], [[721 (nùmer)|721]], [[800 (nùmer)|800]] ...<ref>{{en}} [https://oeis.org/A077221 Sequèinsa OEIS A077221] di nùmer otagonèl cunsèintric in dla réda.</ref><br><br>
* 'L è 'l 2<sup>nd</sup> edla sequèinsa di [[nùmer poligonèl|nùmer 512-gonèl]], gnend dòp edl [[1 (nùmer)|1]] e prìma dal [[1533 (nùmer)|1533]].<br><br>
==Vóś lighèdi==
* [[nùmer]]
* [[nùmer naturèl]]
* [[nùmer intēr]]
* [[nùmer cub]]
* [[nùmer quèśi prim]]
* [[nùmer potèint]]
* [[nùmer difetìv]]
* [[nùmer quèder cunsèintric]]
* [[nùmer otagonèl cunsèintric]]
* [[nùmer poligonèl|nùmer 512-gonèl]]
==Referèinsi==
{{references}}
==Èter progèt==
{{interprogetto|commons=Category:512 (number)|wikt=en:sincseintdòdeś}}
==Colegamèint estèren==
* {{en}} [https://oeis.org/A046312 La sequèinsa OEIS A046312] ed chi nùmer ch'i ìn la moltìplica ed 9 nùmer prim, anc cunpàgn tra 'd lōr.
* {{en}} [https://mathworld.wolfram.com/AlmostPrime.html La spiegasiòun] di [[nùmer quèśi prim]] in dal sit ''mathworld.wolfram.com''.
* {{en}} [https://oeis.org/A001694 La sequèinsa OEIS A001694] di [[nùmer potèint]] in dal ''web''.
* {{en}} [https://oeis.org/A005100 I nùmer difetìv] in dal sit edl’''[[OEIS]]'' in dla réda.
* {{en}} [http://primes.utm.edu/glossary/page.php?sort=DeficientNumber I nùmer difetìv] in dal sit ''Prime Glossary''.
* {{en}} [http://mathworld.wolfram.com/DeficientNumber.html I nùmer difetìv] in dal sit ''MathWorld''.
* {{en}} [http://planetmath.org/DeficientNumber I nùmer difetìv] in dal sit ''PlanetMath''.
* {{en}} [https://oeis.org/A194274 La sequèinsa OEIS A194274] di [[nùmer quèder cunsèintric]] in dla réda.
* {{en}} [https://oeis.org/A077221 La sequèinsa OEIS A077221] di [[nùmer otagonèl cunsèintric]] in dal ''web''.
* {{en}} [https://www.fields.utoronto.ca/programs/scientific/11-12/Mtl-To-numbertheory/slides/Deza.pdf Na spiegasiòun] di [[nùmer figurê]] dl'Elena Deza e 'd Michel Deza in PDF, 2011.
* {{en}} [https://oeis.org/search?q=512&fmt=short Al nùmer 512 in dimòndi sequèinsi 'd intēr indû 'l s cata], elenchèdi in dal sit edl’''OEIS''.
|sel=1
}}
{{DEFAULTSORT:0000000512}}
[[Categoria:MATEMATICA]]
[[Categoria:Nùmer naturêl]]
[[Categoria:Nùmer intēr]]
[[Categoria:Nùmer potèinsa dal 2]]
[[Categoria:Nùmer cûb]]
[[Categoria:Nùmer moltìplica per 2 'd un nùmer quèder]]
[[Categoria:Nùmer moltìplica per 8 'd un nùmer quèder]]
[[Categoria:Nùmer moltìplica per 32 'd un nùmer quèder]]
[[Categoria:Nùmer 9-quèśi prim]]
[[Categoria:Nùmer potèint]]
[[Categoria:Nùmer difetìv]]
[[Categoria:Nùmer quèder cunsèintric]]
[[Categoria:Nùmer otagonèl cunsèintric]]
[[Categoria:Nùmer 512-gonèl]]
ce2uaz0lc5bj3zdtdrvazykl37a38rf
1792 (nùmer)
0
38662
167887
150083
2026-04-09T10:04:27Z
Gloria sah
6529
167887
wikitext
text/x-wiki
{{Metacaixa
|id=0
|color=
|bt1=Carpśàn
|bticona1=[[File:Carpi-Stemma.svg|16px]]
|ps1=
__NOTOC__
{{dialort | dial=Carpśàn}}
''(S 't î drē a serchèr minga 'l '''nùmer 1792''', mo invéci 'l '''[[1792|an 1792]]''', 't ê d'andèr [[1792|chè]])''<br><br><br>
Al '''1792''' ('''milesetseintnovantadū''', ''millesettecentonovantadue'' in [[itagliàṅ]]) 'l è 'l [[nùmer]] [[nómmer naturèl|naturèl]] (<math>\mathbb N</math>) ch'a seguìs al [[1791 (nùmer)|1791 (milesetseintnovantùn)]] e 'l vin prìma dal [[1793 (nùmer)|1793 (milesetseintnovantatrī)]]. In dla [[Nùmer romàṅ|numerasiòun]] di [[Ròma antìga|romàṅ antìg]] 'l era scrìt '''MDCCXCII'''. In dla [[nùmer ordinêl|numerasiòun ordinèla]] al tōś al '''milesetseintnovantaduéśim''' post.
==Proprietê matemàtichi==
* 'L è 'n [[nùmer pèra]].<br><br>
* Al '''1792''' 'l è 'n [[nùmer cunpòst]], send la [[moltìplica]] dal [[2 (nùmer)|2]] cun 'l [[896 (nùmer)|896]]:<br>[[Fatoriśasiòun]]: <math>1792 = 2\cdot2\cdot2\cdot2\cdot2\cdot2\cdot2\cdot2\cdot7=2^8\cdot7</math>
** 'l 8<sup>èv</sup> edla séri di nùmer [[moltìplica]] per [[28 (nùmer)|28]] 'd un [[nùmer quèder]]:<ref>{{en}} [https://oeis.org/A064763/list 'N elèinc dimòndi gròs] di nùmer moltìplica per [[28 (nùmer)|28]] 'd un nùmer quèder in dal sit edl’''[[OEIS]]''.</ref><br>[[28 (nùmer)|28]], [[112 (nùmer)|112]], [[252 (nùmer)|252]], [[448 (nùmer)|448]], [[700 (nùmer)|700]], [[1008 (nùmer)|1008]], [[1372 (nùmer)|1372]], [[1792 (nùmer)|1792]], 2268, 2800, 3388 ...<ref>{{en}} [https://oeis.org/A064763 Sequèinsa OEIS A064763] di nùmer moltìplica per 28 'd un nùmer quadrê, in dla réda.</ref><br>che difàt <math> 1792 = 7\cdot 2^8 = (7\cdot 2^2)\cdot 2^6 = 28\cdot (2^3)^2 = 28\cdot 8^2</math><br><br>
* 'L è 'l 6<sup>st</sup> edla sequèinsa 'd chi nùmer ch'i ìn la [[moltìplica]] 'd 9 [[nùmer prim]], anc cunpàgn tra 'd lōr,<ref>{{en}} [https://oeis.org/A046312/list 'N elèinc dimòndi gròs] ed chi nùmer ch'i ìn la [[moltìplica]] 'd 9 [[nùmer prim]], anc cunpàgn tra 'd lōr, in dal sit edl’''OEIS''.</ref><br>séri ciamèda anca di [[nùmer quèśi prim]], indû, in cal chèś chè, a s descòr ed [[nùmer 9-quèśi prim]]:<ref>{{en}} [https://mathworld.wolfram.com/AlmostPrime.html La spiegasiòun] di [[nùmer quèśi prim]] in dal sit ''mathworld.wolfram.com''.</ref><br>[[512 (nùmer)|512]], [[768 (nùmer)|768]], [[1152 (nùmer)|1152]], [[1280 (nùmer)|1280]], [[1728 (nùmer)|1728]], [[1792 (nùmer)|1792]], [[1920 (nùmer)|1920]], 2592, 2688, 2816, 2880, 3200, 3328, 3888, 4032 ...<ref>{{en}} [https://oeis.org/A046312 Sequèinsa OEIS A046312] ed chi nùmer ch'i ìn la moltìplica 'd 9 nùmer prim, anc cunpàgn tra 'd lōr.</ref><br><br>
==Vóś lighèdi==
* [[nùmer]]
* [[nùmer naturèl]]
* [[nùmer intēr]]
* [[nùmer quèśi prim]]
* [[nùmer abundànt]]
==Referèinsi==
{{references}}
==Èter progèt==
{{interprogetto|commons=Category:1792 (number)|wikt=en:milsetseintnovantadū}}
==Colegamèint estèren==
* {{en}} [https://oeis.org/A046312 La sequèinsa OEIS A046312] ed chi nùmer ch'i ìn la [[moltìplica]] ed 9 [[nùmer prim]], anc cunpàgn tra 'd lōr.
* {{en}} [https://mathworld.wolfram.com/AlmostPrime.html La spiegasiòun] di [[nùmer quèśi prim]] in dal sit ''mathworld.wolfram.com''.
* {{en}} [https://oeis.org/A005101 La sequèinsa OEIS A005101] di [[nùmer abundànt]] in dla réda.
* {{en}} [http://primes.utm.edu/glossary/page.php?sort=AbundantNumber La spiegasiòun dal nùmer abundànt] in ''The Prime Glossary''.
* {{en}} [http://mathworld.wolfram.com/AbundantNumber.html Al nùmer abundànt] in dal sit ''mathworld.wolfram.com''.
* {{en}} [http://planetmath.org/AbundantNumber Al nùmer abundànt spieghê] in dal sit ''planetmath.org''.
* {{en}} [https://www.fields.utoronto.ca/programs/scientific/11-12/Mtl-To-numbertheory/slides/Deza.pdf Na spiegasiòun] di [[nùmer figurê]] dl'Elena Deza e 'd Michel Deza in PDF, 2011.
* {{en}} [https://oeis.org/search?q=1792&fmt=short Al nùmer 1792 in dimòndi sequèinsi 'd intēr indû 'l s cata], elenchèdi in dal sit edl’''OEIS''.
|sel=1
}}
{{DEFAULTSORT:0000001792}}
[[Categoria:MATEMATICA]]
[[Categoria:Nùmer naturêl]]
[[Categoria:Nùmer intēr]]
[[Categoria:Nùmer moltìplica per 7 'd un nùmer quèder]]
[[Categoria:Nùmer moltìplica per 28 'd un nùmer quèder]]
[[Categoria:Nùmer moltìplica per 112 'd un nùmer quèder]]
[[Categoria:Nùmer 9-quèśi prim]]
[[Categoria:Nùmer abundànt]]
ac6jb595kwvrwg2x7l6cc9kt9nmofi3
1920 (nùmer)
0
38792
167878
153851
2026-04-09T08:12:06Z
Gloria sah
6529
167878
wikitext
text/x-wiki
{{Metacaixa
|id=0
|color=
|bt1=Carpśàn
|bticona1=[[File:Stemma Carpi.png|16px]]
|ps1=
__NOTOC__
{{dialort | dial=Carpśàn}}
''(S 't î drē a serchèr minga 'l '''nùmer 1920''', mo invéci 'l '''[[1920|an 1920]]''', 't ê d'andèr [[1920|chè]])''<br><br><br>
Al '''1920''' ('''milenovseintvèint''', ''millenovecentoventi'' in [[itagliàṅ]]) 'l è 'l [[nùmer]] [[nómmer naturèl|naturèl]] (<math>\mathbb N</math>) ch'a seguìs al [[1919 (nùmer)|1919 (milenovseintdeśnōv)]] e 'l vin prìma dal [[1921 (nùmer)|1921 (milenovseintveintùn)]]. In dla [[Nùmer romàṅ|numerasiòun]] di [[Ròma antìga|romàṅ antìg]] 'l era scrìt '''MCMXX'''. In dla [[nùmer ordinêl|numerasiòun ordinèla]] al tōś al '''milnovseintveintéśim''' post.
==Proprietê matemàtichi==
* 'L è 'n [[nùmer pèra]].<br><br>
* Al '''1920''' 'l è 'n [[nùmer cunpòst]], send la [[moltìplica]] dal [[2 (nùmer)|2]] col [[960 (nùmer)|960]]:<br>[[Fatoriśasiòun]]: <math>1920 = 2\cdot2\cdot2\cdot2\cdot2\cdot2\cdot2\cdot3\cdot5=2^7\cdot3\cdot5</math>
** 'l 8<sup>èv</sup> edla séri di nùmer moltìplica per [[30 (nùmer)|30]] 'd un [[nùmer quèder]]:<ref>{{en}} [https://oeis.org/A244636/list 'N elèinc dimòndi gròs] di nùmer [[moltìplica]] per [[30 (nùmer)|30]] 'd un [[nùmer quèder]] in dal sit edl’''[[OEIS]]''.</ref><br>[[30 (nùmer)|30]], [[120 (nùmer)|120]], [[270 (nùmer)|270]], [[480 (nùmer)|480]], [[750 (nùmer)|750]], [[1080 (nùmer)|1080]], [[1470 (nùmer)|1470]], [[1920 (nùmer)|1920]], 2430, 3000, 3630 ...<ref>{{en}} [https://oeis.org/A244636 Sequèinsa OEIS A244636] di nùmer moltìplica per 30 'd un nùmer quadrê.</ref><br>che difàt <math> 1920 = 5\cdot 3\cdot2^7 = (5\cdot 3\cdot2)\cdot 2^6 = 30\cdot (2^3)^2 = 30\cdot 8^2</math><br><br>
* 'L è 'l 7<sup>im</sup> edla sequèinsa 'd chi nùmer ch'i ìn la [[moltìplica]] 'd 9 [[nùmer prim]], anc cunpàgn tra 'd lōr,<ref>{{en}} [https://oeis.org/A046312/list 'N elèinc dimòndi gròs] ed chi nùmer ch'i ìn la [[moltìplica]] 'd 9 [[nùmer prim]], anc cunpàgn tra 'd lōr, in dal sit edl’''OEIS''.</ref><br>séri ciamèda anca di [[nùmer quèśi prim]], indû, in cal chèś chè, a s descòr ed [[nùmer 9-quèśi prim]]:<ref>{{en}} [https://mathworld.wolfram.com/AlmostPrime.html La spiegasiòun] di [[nùmer quèśi prim]] in dal sit ''mathworld.wolfram.com''.</ref><br>[[512 (nùmer)|512]], [[768 (nùmer)|768]], [[1152 (nùmer)|1152]], [[1280 (nùmer)|1280]], [[1728 (nùmer)|1728]], [[1792 (nùmer)|1792]], [[1920 (nùmer)|1920]], 2592, 2688, 2816, 2880, 3200, 3328, 3888, 4032, 4224 ...<ref>{{en}} [https://oeis.org/A046312 Sequèinsa OEIS A046312] 'd chi nùmer ch'i ìn la moltìplica 'd 9 nùmer prim, anc cunpàgn tra 'd lōr.</ref><br><br>
* 'L è 'l 3<sup>rs</sup> edla sequèinsa di [[nùmer poligonèl|nùmer 641-gonèl]], gnend dòp edl [[1 (nùmer)|1]] e dal [[641 (nùmer)|641]].<br><br>
==Vóś lighèdi==
* [[nùmer]]
* [[nùmer naturèl]]
* [[nùmer intēr]]
* [[nùmer quèśi prim]]
* [[nùmer abundànt]]
* [[nùmer poligonèl|nùmer 641-gonèl]]
==Referèinsi==
{{references}}
==Èter progèt==
{{interprogetto|commons=Category:1920 (number)|wikt=en:milnovseintvèint}}
==Colegamèint estèren==
* {{en}} [https://oeis.org/A046312 La sequèinsa OEIS A046312] 'd chi nùmer ch'i ìn la [[moltìplica]] ed 9 [[nùmer prim]], anc cunpàgn tra 'd lōr.
* {{en}} [https://mathworld.wolfram.com/AlmostPrime.html La spiegasiòun] di [[nùmer quèśi prim]] in dal sit ''mathworld.wolfram.com''.
* {{en}} [https://oeis.org/A005101 La sequèinsa OEIS A005101] di [[nùmer abundànt]] in dla réda.
* {{en}} [https://primes.utm.edu/glossary/page.php?sort=AbundantNumber La spiegasiòun dal nùmer abundànt] in ''The Prime Glossary''.
* {{en}} [https://mathworld.wolfram.com/AbundantNumber.html Al nùmer abundànt] in dal sit ''mathworld.wolfram.com''.
* {{en}} [https://planetmath.org/AbundantNumber Al nùmer abundànt spieghê] in dal sit ''planetmath.org''.
* {{en}} [https://www.fields.utoronto.ca/programs/scientific/11-12/Mtl-To-numbertheory/slides/Deza.pdf Na spiegasiòun] di [[nùmer figurê]] dl'Elena Deza e 'd Michel Deza in PDF, 2011.
* {{en}} [https://oeis.org/search?q=1920&fmt=short Al nùmer 1920 in dimòndi sequèinsi 'd intēr indû 'l s cata], elenchèdi in dal sit edl’''OEIS''.
|sel=1
}}
{{DEFAULTSORT:0000001920}}
[[Categoria:MATEMATICA]]
[[Categoria:Nùmer naturêl]]
[[Categoria:Nùmer intēr]]
[[Categoria:Nùmer moltìplica per 30 'd un nùmer quèder]]
[[Categoria:Nùmer 9-quèśi prim]]
[[Categoria:Nùmer abundànt]]
[[Categoria:Nùmer 641-gonèl]]
cuyow8gbdnhsg0xycowxve0rdaefyu7
167880
167878
2026-04-09T08:23:32Z
Gloria sah
6529
167880
wikitext
text/x-wiki
{{Metacaixa
|id=0
|color=
|bt1=Carpśàn
|bticona1=[[File:Carpi-Stemma.svg|16px]]
|ps1=
__NOTOC__
{{dialort | dial=Carpśàn}}
''(S 't î drē a serchèr minga 'l '''nùmer 1920''', mo invéci 'l '''[[1920|an 1920]]''', 't ê d'andèr [[1920|chè]])''<br><br><br>
Al '''1920''' ('''milenovseintvèint''', ''millenovecentoventi'' in [[itagliàṅ]]) 'l è 'l [[nùmer]] [[nómmer naturèl|naturèl]] (<math>\mathbb N</math>) ch'a seguìs al [[1919 (nùmer)|1919 (milenovseintdeśnōv)]] e 'l vin prìma dal [[1921 (nùmer)|1921 (milenovseintveintùn)]]. In dla [[Nùmer romàṅ|numerasiòun]] di [[Ròma antìga|romàṅ antìg]] 'l era scrìt '''MCMXX'''. In dla [[nùmer ordinêl|numerasiòun ordinèla]] al tōś al '''milenovseintveintéśim''' post.
==Proprietê matemàtichi==
* 'L è 'n [[nùmer pèra]].<br><br>
* Al '''1920''' 'l è 'n [[nùmer cunpòst]], send la [[moltìplica]] dal [[2 (nùmer)|2]] col [[960 (nùmer)|960]]:<br>[[Fatoriśasiòun]]: <math>1920 = 2\cdot2\cdot2\cdot2\cdot2\cdot2\cdot2\cdot3\cdot5=2^7\cdot3\cdot5</math>
** 'l 8<sup>èv</sup> edla séri di nùmer moltìplica per [[30 (nùmer)|30]] 'd un [[nùmer quèder]]:<ref>{{en}} [https://oeis.org/A244636/list 'N elèinc dimòndi gròs] di nùmer [[moltìplica]] per [[30 (nùmer)|30]] 'd un [[nùmer quèder]] in dal sit edl’''[[OEIS]]''.</ref><br>[[30 (nùmer)|30]], [[120 (nùmer)|120]], [[270 (nùmer)|270]], [[480 (nùmer)|480]], [[750 (nùmer)|750]], [[1080 (nùmer)|1080]], [[1470 (nùmer)|1470]], [[1920 (nùmer)|1920]], 2430, 3000, 3630 ...<ref>{{en}} [https://oeis.org/A244636 Sequèinsa OEIS A244636] di nùmer moltìplica per 30 'd un nùmer quadrê.</ref><br>che difàt <math> 1920 = 5\cdot 3\cdot2^7 = (5\cdot 3\cdot2)\cdot 2^6 = 30\cdot (2^3)^2 = 30\cdot 8^2</math>
** al 4<sup>rt</sup> edla séri di nùmer [[moltìplica]] per [[120 (nùmer)|120]] 'd un nùmer quèder:<br>[[120 (nùmer)|120]], [[480 (nùmer)|480]], [[1080 (nùmer)|1080]], [[1920 (nùmer)|1920]], 3000, 4320, 5880, 7680, 9720, 12000 ...<br>che difàt <math> 1920 = 5\cdot 3\cdot2^7 = (5\cdot 3\cdot2^3)\cdot (2^2)^2 = 120\cdot 4^2</math><br><br>
* 'L è 'l 7<sup>im</sup> edla sequèinsa 'd chi nùmer ch'i ìn la [[moltìplica]] 'd 9 [[nùmer prim]], anc cunpàgn tra 'd lōr,<ref>{{en}} [https://oeis.org/A046312/list 'N elèinc dimòndi gròs] ed chi nùmer ch'i ìn la [[moltìplica]] 'd 9 [[nùmer prim]], anc cunpàgn tra 'd lōr, in dal sit edl’''OEIS''.</ref><br>séri ciamèda anca di [[nùmer quèśi prim]], indû, in cal chèś chè, a s descòr ed [[nùmer 9-quèśi prim]]:<ref>{{en}} [https://mathworld.wolfram.com/AlmostPrime.html La spiegasiòun] di [[nùmer quèśi prim]] in dal sit ''mathworld.wolfram.com''.</ref><br>[[512 (nùmer)|512]], [[768 (nùmer)|768]], [[1152 (nùmer)|1152]], [[1280 (nùmer)|1280]], [[1728 (nùmer)|1728]], [[1792 (nùmer)|1792]], [[1920 (nùmer)|1920]], 2592, 2688, 2816, 2880, 3200, 3328, 3888, 4032 ...<ref>{{en}} [https://oeis.org/A046312 Sequèinsa OEIS A046312] 'd chi nùmer ch'i ìn la moltìplica 'd 9 nùmer prim, anc cunpàgn tra 'd lōr.</ref><br><br>
* 'L è 'l 3<sup>rs</sup> edla sequèinsa di [[nùmer poligonèl|nùmer 641-gonèl]], gnend dòp edl [[1 (nùmer)|1]] e dal [[641 (nùmer)|641]].<br><br>
==Vóś lighèdi==
* [[nùmer]]
* [[nùmer naturèl]]
* [[nùmer intēr]]
* [[nùmer quèśi prim]]
* [[nùmer abundànt]]
* [[nùmer poligonèl|nùmer 641-gonèl]]
==Referèinsi==
{{references}}
==Èter progèt==
{{interprogetto|commons=Category:1920 (number)|wikt=en:milenovseintvèint}}
==Colegamèint estèren==
* {{en}} [https://oeis.org/A046312 La sequèinsa OEIS A046312] 'd chi nùmer ch'i ìn la [[moltìplica]] ed 9 [[nùmer prim]], anc cunpàgn tra 'd lōr.
* {{en}} [https://mathworld.wolfram.com/AlmostPrime.html La spiegasiòun] di [[nùmer quèśi prim]] in dal sit ''mathworld.wolfram.com''.
* {{en}} [https://oeis.org/A005101 La sequèinsa OEIS A005101] di [[nùmer abundànt]] in dla réda.
* {{en}} [https://primes.utm.edu/glossary/page.php?sort=AbundantNumber La spiegasiòun dal nùmer abundànt] in ''The Prime Glossary''.
* {{en}} [https://mathworld.wolfram.com/AbundantNumber.html Al nùmer abundànt] in dal sit ''mathworld.wolfram.com''.
* {{en}} [https://planetmath.org/AbundantNumber Al nùmer abundànt spieghê] in dal sit ''planetmath.org''.
* {{en}} [https://www.fields.utoronto.ca/programs/scientific/11-12/Mtl-To-numbertheory/slides/Deza.pdf Na spiegasiòun] di [[nùmer figurê]] dl'Elena Deza e 'd Michel Deza in PDF, 2011.
* {{en}} [https://oeis.org/search?q=1920&fmt=short Al nùmer 1920 in dimòndi sequèinsi 'd intēr indû 'l s cata], elenchèdi in dal sit edl’''OEIS''.
|sel=1
}}
{{DEFAULTSORT:0000001920}}
[[Categoria:MATEMATICA]]
[[Categoria:Nùmer naturêl]]
[[Categoria:Nùmer intēr]]
[[Categoria:Nùmer moltìplica per 30 'd un nùmer quèder]]
[[Categoria:Nùmer moltìplica per 120 'd un nùmer quèder]]
[[Categoria:Nùmer 9-quèśi prim]]
[[Categoria:Nùmer abundànt]]
[[Categoria:Nùmer 641-gonèl]]
mebikb7xaxyorcxmi98o18u26jpo8oj
167885
167880
2026-04-09T09:48:42Z
Gloria sah
6529
167885
wikitext
text/x-wiki
{{Metacaixa
|id=0
|color=
|bt1=Carpśàn
|bticona1=[[File:Carpi-Stemma.svg|16px]]
|ps1=
__NOTOC__
{{dialort | dial=Carpśàn}}
''(S 't î drē a serchèr minga 'l '''nùmer 1920''', mo invéci 'l '''[[1920|an 1920]]''', 't ê d'andèr [[1920|chè]])''<br><br><br>
Al '''1920''' ('''milenovseintvèint''', ''millenovecentoventi'' in [[itagliàṅ]]) 'l è 'l [[nùmer]] [[nómmer naturèl|naturèl]] (<math>\mathbb N</math>) ch'a seguìs al [[1919 (nùmer)|1919 (milenovseintdeśnōv)]] e 'l vin prìma dal [[1921 (nùmer)|1921 (milenovseintveintùn)]]. In dla [[Nùmer romàṅ|numerasiòun]] di [[Ròma antìga|romàṅ antìg]] 'l era scrìt '''MCMXX'''. In dla [[nùmer ordinêl|numerasiòun ordinèla]] al tōś al '''milenovseintveintéśim''' post.
==Proprietê matemàtichi==
* 'L è 'n [[nùmer pèra]].<br><br>
* Al '''1920''' 'l è 'n [[nùmer cunpòst]], send la [[moltìplica]] dal [[2 (nùmer)|2]] col [[960 (nùmer)|960]]:<br>[[Fatoriśasiòun]]: <math>1920 = 2\cdot2\cdot2\cdot2\cdot2\cdot2\cdot2\cdot3\cdot5=2^7\cdot3\cdot5</math>
** 'l 8<sup>èv</sup> edla séri di nùmer moltìplica per [[30 (nùmer)|30]] 'd un [[nùmer quèder]]:<ref>{{en}} [https://oeis.org/A244636/list 'N elèinc dimòndi gròs] di nùmer [[moltìplica]] per [[30 (nùmer)|30]] 'd un [[nùmer quèder]] in dal sit edl’''[[OEIS]]''.</ref><br>[[30 (nùmer)|30]], [[120 (nùmer)|120]], [[270 (nùmer)|270]], [[480 (nùmer)|480]], [[750 (nùmer)|750]], [[1080 (nùmer)|1080]], [[1470 (nùmer)|1470]], [[1920 (nùmer)|1920]], 2430, 3000, 3630 ...<ref>{{en}} [https://oeis.org/A244636 Sequèinsa OEIS A244636] di nùmer moltìplica per 30 'd un nùmer quadrê.</ref><br>che difàt <math> 1920 = 5\cdot 3\cdot2^7 = (5\cdot 3\cdot2)\cdot 2^6 = 30\cdot (2^3)^2 = 30\cdot 8^2</math>
** al 4<sup>rt</sup> edla séri di nùmer [[moltìplica]] per [[120 (nùmer)|120]] 'd un nùmer quèder:<br>[[120 (nùmer)|120]], [[480 (nùmer)|480]], [[1080 (nùmer)|1080]], [[1920 (nùmer)|1920]], 3000, 4320, 5880, 7680, 9720, 12000 ...<br>che difàt <math> 1920 = 5\cdot 3\cdot2^7 = (5\cdot 3\cdot2^3)\cdot (2^2)^2 = 120\cdot 4^2</math><br><br>
* 'L è 'l 7<sup>im</sup> edla sequèinsa 'd chi nùmer ch'i ìn la [[moltìplica]] 'd 9 [[nùmer prim]], anc cunpàgn tra 'd lōr,<ref>{{en}} [https://oeis.org/A046312/list 'N elèinc dimòndi gròs] ed chi nùmer ch'i ìn la [[moltìplica]] 'd 9 [[nùmer prim]], anc cunpàgn tra 'd lōr, in dal sit edl’''OEIS''.</ref><br>séri ciamèda anca di [[nùmer quèśi prim]], indû, in cal chèś chè, a s descòr ed [[nùmer 9-quèśi prim]]:<ref>{{en}} [https://mathworld.wolfram.com/AlmostPrime.html La spiegasiòun] di [[nùmer quèśi prim]] in dal sit ''mathworld.wolfram.com''.</ref><br>[[512 (nùmer)|512]], [[768 (nùmer)|768]], [[1152 (nùmer)|1152]], [[1280 (nùmer)|1280]], [[1728 (nùmer)|1728]], [[1792 (nùmer)|1792]], [[1920 (nùmer)|1920]], 2592, 2688, 2816, 2880, 3200, 3328, 3888, 4032 ...<ref>{{en}} [https://oeis.org/A046312 Sequèinsa OEIS A046312] ed chi nùmer ch'i ìn la moltìplica 'd 9 nùmer prim, anc cunpàgn tra 'd lōr.</ref><br><br>
* 'L è 'l 3<sup>rs</sup> edla sequèinsa di [[nùmer poligonèl|nùmer 641-gonèl]], gnend dòp edl [[1 (nùmer)|1]] e dal [[641 (nùmer)|641]].<br><br>
==Vóś lighèdi==
* [[nùmer]]
* [[nùmer naturèl]]
* [[nùmer intēr]]
* [[nùmer quèśi prim]]
* [[nùmer abundànt]]
* [[nùmer poligonèl|nùmer 641-gonèl]]
==Referèinsi==
{{references}}
==Èter progèt==
{{interprogetto|commons=Category:1920 (number)|wikt=en:milenovseintvèint}}
==Colegamèint estèren==
* {{en}} [https://oeis.org/A046312 La sequèinsa OEIS A046312] ed chi nùmer ch'i ìn la [[moltìplica]] ed 9 [[nùmer prim]], anc cunpàgn tra 'd lōr.
* {{en}} [https://mathworld.wolfram.com/AlmostPrime.html La spiegasiòun] di [[nùmer quèśi prim]] in dal sit ''mathworld.wolfram.com''.
* {{en}} [https://oeis.org/A005101 La sequèinsa OEIS A005101] di [[nùmer abundànt]] in dla réda.
* {{en}} [https://primes.utm.edu/glossary/page.php?sort=AbundantNumber La spiegasiòun dal nùmer abundànt] in ''The Prime Glossary''.
* {{en}} [https://mathworld.wolfram.com/AbundantNumber.html Al nùmer abundànt] in dal sit ''mathworld.wolfram.com''.
* {{en}} [https://planetmath.org/AbundantNumber Al nùmer abundànt spieghê] in dal sit ''planetmath.org''.
* {{en}} [https://www.fields.utoronto.ca/programs/scientific/11-12/Mtl-To-numbertheory/slides/Deza.pdf Na spiegasiòun] di [[nùmer figurê]] dl'Elena Deza e 'd Michel Deza in PDF, 2011.
* {{en}} [https://oeis.org/search?q=1920&fmt=short Al nùmer 1920 in dimòndi sequèinsi 'd intēr indû 'l s cata], elenchèdi in dal sit edl’''OEIS''.
|sel=1
}}
{{DEFAULTSORT:0000001920}}
[[Categoria:MATEMATICA]]
[[Categoria:Nùmer naturêl]]
[[Categoria:Nùmer intēr]]
[[Categoria:Nùmer moltìplica per 30 'd un nùmer quèder]]
[[Categoria:Nùmer moltìplica per 120 'd un nùmer quèder]]
[[Categoria:Nùmer 9-quèśi prim]]
[[Categoria:Nùmer abundànt]]
[[Categoria:Nùmer 641-gonèl]]
9hk01jl2s19p4bbdx70x4o5r27ssdg1
File:Ripple Effect.png
6
46560
167862
2026-04-08T15:24:39Z
Mirandolese
1879
{{Screenshot copyrighted|DNC Entertainment|Film}}
167862
wikitext
text/x-wiki
== Sunt ==
{{Screenshot copyrighted|DNC Entertainment|Film}}
oxc5kx1dik00k9uf5vumm09t59flbaf
Ripple effect
0
46561
167863
2026-04-08T15:44:49Z
Mirandolese
1879
Creata pagina con "{{Metacaixa |id=0 |color= |bt1=Miranduléś |bticona1=[[File:Mirandola-stemma.gif|16px]] |ps1= __NOTOC__ {{dialort | dial=Miranduléś}} {{Film |Foto=Ripple Effect.png |Didascalia=Forest Whitaker in na figùra dal film |Tìtul uriginäl=Ripple Effect |Tìtul in ITA= |Tìtul in EML=Efèt a cadéna |Ann=2007 |Regia=[[Philippe Caland]] |Scritùr=Philippe Caland |Atùr=[[Philippe Caland]] • [[Minnie Driver]] • [[Kali Rocha]]<br>[[Virginia Madsen]] • Forest Whitaker..."
167863
wikitext
text/x-wiki
{{Metacaixa
|id=0
|color=
|bt1=Miranduléś
|bticona1=[[File:Mirandola-stemma.gif|16px]]
|ps1=
__NOTOC__
{{dialort | dial=Miranduléś}}
{{Film
|Foto=Ripple Effect.png
|Didascalia=Forest Whitaker in na figùra dal film
|Tìtul uriginäl=Ripple Effect
|Tìtul in ITA=
|Tìtul in EML=Efèt a cadéna
|Ann=2007
|Regia=[[Philippe Caland]]
|Scritùr=Philippe Caland
|Atùr=[[Philippe Caland]] • [[Minnie Driver]] • [[Kali Rocha]]<br>[[Virginia Madsen]] • [[Forest Whitaker]] • [[Kip Pardue]]<br>[[John Billingsley]] • [[Joanna Krupa]] • [[Orlando Seale]]
|Müsica=Anthony Marinelli
|Dürä dal film=87
|Lengua=[[Ingléś]]
|Nasiòn=[[Stat Unî]]
}}
{{CITAZIONE|Ta n pō minga scanślàr al tò pasâ.|''Tagline'' dal film}}
'''Ripple Effect''' (''Efèt a cadéna'') 'l è 'n film dramàtic americàṅ dal 2007 scrit, dirèt e prudót par [[Philippe Caland]] ch'l à anc fat la part dal prutagunìsta.
La pelìcula, giràda c'n un budget stimâ ad dódas migliòṅ ad dòlar, la 'n à pò fat sù quatórdas-mila in di cìnema dal [[Nòrd-Amèrica]].
== Sunt ==
== Culegamènt estéran ==
* {{it}} [https://www.imdb.com/it/title/tt0479140/ La schéda dal film in s'l ''IMDb'']
* {{it}} [https://www.filmtv.it/film/37897/ripple-effect/ La schéda dal film in sal ''FilmTV'']
|sel=1
}}
{{DEFAULTSORT:Ripple Effect}}
[[Categoria:CINEMA]]
[[Categoria:FILM]]
pgcpkrae6oadmwmimcsnez50mmpnzbb
167864
167863
2026-04-08T16:28:28Z
Mirandolese
1879
167864
wikitext
text/x-wiki
{{Metacaixa
|id=0
|color=
|bt1=Miranduléś
|bticona1=[[File:Mirandola-stemma.gif|16px]]
|ps1=
__NOTOC__
{{dialort | dial=Miranduléś}}
{{Film
|Foto=Ripple Effect.png
|Didascalia=Forest Whitaker in na figùra dal film
|Tìtul uriginäl=Ripple Effect
|Tìtul in ITA=
|Tìtul in EML=Efèt a cadéna
|Ann=2007
|Regia=[[Philippe Caland]]
|Scritùr=Philippe Caland
|Atùr=[[Philippe Caland]] • [[Minnie Driver]] • [[Kali Rocha]]<br>[[Virginia Madsen]] • [[Forest Whitaker]] • [[Kip Pardue]]<br>[[John Billingsley]] • [[Joanna Krupa]] • [[Orlando Seale]]
|Müsica=Anthony Marinelli
|Dürä dal film=87
|Lengua=[[Ingléś]]
|Nasiòn=[[Stat Unî]]
}}
{{CITAZIONE|Ta n pō minga scanślàr al tò pasâ.|''Tagline'' dal film}}
'''Ripple Effect''' (''Efèt a cadéna'') 'l è 'n film dramàtic americàṅ dal 2007 scrit, dirèt e prudót par [[Philippe Caland]] ch'l à anc fat la part dal prutagunìsta.
La pelìcula, giràda c'n un budget stimâ ad dódas migliòṅ ad dòlar, la 'n à pò fat sù quatórdas-mila in di cìnema dal [[Nòrd-Amèrica]].
== Sunt ==
''Amer Atrash'' ([[Philippe Caland]]) 'l è 'n stilìsta libanéś ch'l à fat sucès in di [[Stat Unî]] in du 'l è andâ a star da śōvan e in du 'l à spuśâ la ''Sherry'' ([[Virginia Madsen]]) ch'la gh'à dâ na fiōla pìcula ciamàda ''Charley'' ([[Charley Mae Caland]]). A 'l impruvìś però la sò vita la và a rótui quànd un sò afàr al và a muć, lasànd-'l in un mâr ad dèbit.
'L óm al próa a dmandàr ajùt a 'n sò vèć amìg, ''Brad'' ([[John Billingsley]]), un tisi pîṅ 'd bèsi piutòst permalóś che però al s tira indrē a 'l ùltim minùt e i sò culaburadōr, ch'i n vìnan minga pagâ, i èṅ custrét a pascàr lavōr da di atri bandi. Anc in cà al ròbi i n vànan minga bèṅ parchè ''Amer'' al n gh'è mai e, quànd al gh'è, al pénsa sèmp'r a i sò prubléma o a 'l lavōr, tant ch'la ''Sherry'' la s laménta sèg e cun la sò amìga ''Alex'' ([[Kali Rocha]]) ad cal fat chè e che lò al n pasa mai dal tèmp cun la putìna ch'la patìs dimóndi la situasiòṅ.
In criśi cun sò mujēr, ''Amer'' al taca a pinsàr a 'n fat sucès quìnd'ś an prima ch'l al turménta tròp. Na nòt in màchina 'l iva mis sóta 'n óm ch'al curìva in strada, ''Philip'' ([[Forest Whitaker]]), sénsa pò dar-ag sucōrs. D'in alóra chi lò 'l è stâ custrét a vìvar su na scrana a rudèli, jutâ da la sò muróśa ''Kitty'' ([[Minnie Driver]]) ch'la canta e la sòna in lucài cic par ciapàr quèl.
P'r ès'r in paś cun la sò cusînsa, ''Amer'' al vrév andàr a dmandàr pardòṅ a ''Philip'', cuntànd-'g incòsa. Na sira ''Amer'' al và a cà cun la ''Kitty'' e ''Philip'', cgnusû in un bar, cun la dóna ch'la cardìva che ''Amer'' al vlis far sès sèg, un quèl che 'l sò óm al gh pirmitìva par via dal sò cundisiòṅ. Quànd ''Amer'' però al s tira indrē, la dóna la 'l para via uféśa. In séguit al stilìsta al gh la cava finalmènt a dascórar da par lò cun ''Philip'', vudànd al sac, cun lò ch'al la tōś bèṅ pardunànd-al. A dir-la tuta anc ''Philip'' al gh'à 'n segrét mai cuntâ rispèt a la nòt d'l incidènt.
== Culegamènt estéran ==
* {{it}} [https://www.imdb.com/it/title/tt0479140/ La schéda dal film in s'l ''IMDb'']
* {{it}} [https://www.filmtv.it/film/37897/ripple-effect/ La schéda dal film in sal ''FilmTV'']
|sel=1
}}
{{DEFAULTSORT:Ripple Effect}}
[[Categoria:CINEMA]]
[[Categoria:FILM]]
67jxkqvbpw8b917dvt0c6y71zxh3gw3
Forest Whitaker
0
46562
167865
2026-04-08T17:55:27Z
Mirandolese
1879
Creata pagina con "{{Metacaixa |id=0 |color= |bt1=Miranduléś |bticona1=[[File:Mirandola-stemma.gif|16px]] |ps1= __NOTOC__ {{dialort | dial=Miranduléś}} [[File:Forest Whitaker.jpg|230px|thumb|left|Forest Whitaker tòlt śò in dal 2007]] '''Forest Steven Whitaker''' ([[Longview (Tèxas)|Longview]], 15 ad Luj dal 1961, a s lèś [ˈfɔɹɪst ˈʍɪɾɪkə˞] in [[ingléś]]) 'l è 'n atōr, regìsta e prudutōr americàṅ, vinsidōr dal [[Prèmi Òscar]] in dal 2007 par la part dal..."
167865
wikitext
text/x-wiki
{{Metacaixa
|id=0
|color=
|bt1=Miranduléś
|bticona1=[[File:Mirandola-stemma.gif|16px]]
|ps1=
__NOTOC__
{{dialort | dial=Miranduléś}}
[[File:Forest Whitaker.jpg|230px|thumb|left|Forest Whitaker tòlt śò in dal 2007]]
'''Forest Steven Whitaker''' ([[Longview (Tèxas)|Longview]], 15 ad Luj dal 1961, a s lèś [ˈfɔɹɪst ˈʍɪɾɪkə˞] in [[ingléś]]) 'l è 'n atōr, regìsta e prudutōr americàṅ, vinsidōr dal [[Prèmi Òscar]] in dal 2007 par la part dal generàł e pulìtig ugandéś [[Idi Amin Dada]] in dal film [[L'ultimo re di Scozia]] ch'al gh'à frutâ anc un [[Golden Globe]]. Fra i sò arcgnusimènt a 'rcurdém anc la stéla ch'al gh'à in dla [[Hollywood Walk of Fame]] e 'l [[Prix d'interprétation masculine]] p'r al film biugràfic [[Bird (film)|Bird]] a 'l 41<sup>śum</sup> [[Fèstival ad Cannes]] in di pagn dal saxufunìsta [[Charlie Parker]].
== Biugrafìa ==
Uriginàri da [[Tèxas]], fiōl d'n asicuradōr e dn'insgnànta, ''Forest'' da pìcul al và a star c'n i suo a [[Carson (Califòrgna)|Carson]], darènt a [[Los Angeles]]. Da
śōv'n al vins na bórsa 'd studi cuma śugadōr ad [[football americàṅ]] ma pò la pasiòṅ p'r al cant, cun lò ch'al gh'iva 'n tìmbar da tenōr, e par la recitasiòṅ la fà in manéra ad purtàr-'l a studiàr prima a l'[[università dla Califòrgna Meridiunàla]] e pò a 'l [[Drama Studio London]] ad [[Lóndra]] in dua al s làurea in art dramàtichi.
== Filmugrafìa ==
[[File:Ripple Effect.png|360px|thumb|right|''Efèt a cadéna'' (2007)]]
== Culegamènt estéran ==
* {{it}} [https://www.imdb.com/it/name/nm0001845/ Filmugrafìa in s'l ''IMDb'']
* {{it}} [https://www.treccani.it/enciclopedia/forest-whitaker/ La sò paśna su 'l sit dla ''Treccani'']
== Àtar prugèt ==
{{interprogetto|commons=Category:Forest Whitaker}}
|sel=1
}}
{{DEFAULTSORT:Whitaker, Forest}}
[[Categoria:CINEMA]]
[[Categoria:Atōr americàṅ]]
hfjdc6alknd3ne6r75cloplytqx8nib
167866
167865
2026-04-08T18:19:06Z
Mirandolese
1879
167866
wikitext
text/x-wiki
{{Metacaixa
|id=0
|color=
|bt1=Miranduléś
|bticona1=[[File:Mirandola-stemma.gif|16px]]
|ps1=
__NOTOC__
{{dialort | dial=Miranduléś}}
[[File:Forest Whitaker.jpg|230px|thumb|left|Forest Whitaker tòlt śò in dal 2007]]
'''Forest Steven Whitaker''' ([[Longview (Tèxas)|Longview]], 15 ad Luj dal 1961, a s lèś [ˈfɔɹɪst ˈʍɪɾɪkə˞] in [[ingléś]]) 'l è 'n atōr, regìsta e prudutōr americàṅ, vinsidōr dal [[Prèmi Òscar]] in dal 2007 par la part dal generàł e pulìtig ugandéś [[Idi Amin Dada]] in dal film [[L'ultimo re di Scozia]] ch'al gh'à frutâ anc un [[Golden Globe]]. Fra i sò arcgnusimènt a 'rcurdém anc la stéla ch'al gh'à in dla [[Hollywood Walk of Fame]] e 'l [[Prix d'interprétation masculine]] p'r al film biugràfic [[Bird (film)|Bird]] a 'l 41<sup>śum</sup> [[Fèstival ad Cannes]] in di pagn dal saxufunìsta [[Charlie Parker]].
== Biugrafìa ==
Uriginàri da [[Tèxas]], fiōl d'n asicuradōr e dn'insgnànta, ''Forest'' da pìcul al và a star c'n i suo a [[Carson (Califòrgna)|Carson]], darènt a [[Los Angeles]]. Da
śōv'n al vins na bórsa 'd studi cuma śugadōr ad [[football americàṅ]] ma pò la pasiòṅ p'r al cant, cun lò ch'al gh'iva 'n tìmbar da tenōr, e par la recitasiòṅ la fà in manéra ad purtàr-'l a studiàr prima a l'[[università dla Califòrgna Meridiunàla]] e pò a 'l [[Drama Studio London]] ad [[Lóndra]] in dua al s làurea in art dramàtichi.
== Filmugrafìa ==
[[File:Ripple Effect.png|410px|thumb|right|''Efèt a cadéna'' (2007)]]
=== cuma atōr ===
* <small>1982</small> - ''[[Fuori di testa (film 1982)|Fuori di testa]]'' (''Fast Times at Ridgemont High''), regìa dl'[[Amy Heckerling]]
* <small>1985</small> - ''[[Crazy for You - Pazzo per te]]'' ''(Vision Quest)'', regìa 'd [[Harold Becker]]
* <small>1986</small> - ''[[Il colore dei soldi]]'' (''The Color of Money''), regìa ad [[Martin Scorsese]]
* <small>1986</small> - ''[[Platoon]]'', regìa 'd [[Oliver Stone]]
* <small>1987</small> - ''[[Sorveglianza... speciale]]'' (''Stakeout''), regìa ad [[John Badham]]
* <small>1987</small> - ''[[Good Morning, Vietnam]]'', regìa ad [[Barry Levinson]]
* <small>1988</small> - ''[[Senza esclusione di colpi (film 1988)|Senza esclusione di colpi]]'' (''Bloodsport''), regìa ad [[Newt Arnold]]
* <small>1988</small> - ''[[Bird (film)|Bird]]'', regìa ad [[Clint Eastwood]]
* <small>1989</small> - ''[[Johnny il bello]]'' (''Johnny Handsome''), regìa ad [[Walter Hill (regìsta)|Walter Hill]]
* <small>1990</small> - ''[[Giustizia criminale]]'' (''Criminal Justice''), regìa 'd [[Andy Wolk]] – Film TV
* <small>1990</small> - ''[[Pronti a tutto]]'' (''Downtown''), regìa ad [[Richard Benjamin]]
* <small>1991</small> - ''[[Rabbia ad Harlem]]'' (''A Rage in Harlem''), regìa ad [[Bill Duke]]
* <small>1992</small> - ''[[Giochi d'adulti]]'' (''Consenting Adults''), regìa 'd [[Alan J. Pakula]]
* <small>1992</small> - ''[[La moglie del soldato]]'' (''The Crying Game''), regìa ad [[Neil Jordan]]
* <small>1992</small> - ''[[Articolo 99]]'' (''Article 99''), regìa 'd [[Howard Deutch]]
* <small>1992</small> - ''[[Diario di un killer]]'' (''Diary of a Hitman''), regìa ad [[Kenneth Pressman]]
* <small>1993</small> - ''[[Last Light - Storia di un condannato a morte]]'' (''Last Light''), regìa ad [[Kiefer Sutherland]] – Film TV
* <small>1993</small> - ''[[Ultracorpi - L'invasione continua]]'' (''Body Snatchers''), regìa 'd [[Abel Ferrara]]
* <small>1994</small> - ''[[Nemico all'interno]]'' (''The Enemy Within''), regìa ad [[Johathan Darby]] – Film TV
* <small>1994</small> - ''[[Amicizie pericolose]]'' (''Jason's Lyric''), regìa ad [[Doug McHenry]]
* <small>1994</small> - ''[[Blown Away - Follia esplosiva]]'' (''Blown Away''), regìa ad [[Stephen Hopkins]]
* <small>1994</small> - ''[[Prêt-à-Porter (film)|Prêt-à-Porter]]'', regìa ad [[Robert Altman]]
* <small>1995</small> - ''[[Specie mortale]]'' (''Species''), regìa ad [[Roger Donaldson]]
* <small>1995</small> - ''[[Smoke (film)|Smoke]]'', regìa ad [[Wayne Wang]]
* <small>1996</small> - ''[[Più in alto di tutti]]'' (''Rebound''), regìa 'd [[Eriq La Salle]] – Film TV
* <small>1996</small> - ''[[Phenomenon (film)|Phenomenon]]'', regìa ad [[Jon Turteltaub]]
* <small>1998</small> - ''[[Body Count (film 1998)|Body Count]]'', regìa ad [[Robert Patton-Spruill]]
* <small>1999</small> - ''[[L'occhio gelido del testimone]]'' (''Witness Protection''), regìa ad [[Richard Pierce]] – Film TV
* <small>1999</small> - ''[[Ghost Dog - Il codice del samurai]]'' (''Ghost Dog: The Way of the Samurai''), regìa ad [[Jim Jarmusch]]
* <small>1999</small> - ''[[Una voce per gridare]]'' (''Light It Up''), regìa ad [[Craig Bolotin]]
* <small>2000</small> - ''[[Battaglia per la Terra (film)|Battaglia per la Terra]]'' (''Battlefield Earth''), regìa ad [[Roger Christian]]
* <small>2001</small> - ''[[Il quarto angelo]]'' (''The Fourth Angel''), regìa ad [[John Irvin]]
* <small>2001</small> - ''[[The Dragon (film 2001)|The Dragon]]'' (''Green Dragon''), regìa ad [[Timothy Linh Bui]]
* <small>2002</small> - ''[[In linea con l'assassino]]'' (''Phone Booth''), regìa ad [[Joel Schumacher]]
* <small>2002</small> - ''[[Panic Room (film)|Panic Room]]'', regìa ad [[David Fincher]]
* <small>2005</small> - ''[[Mary (film 2005)|Mary]]'', regìa 'd [[Abel Ferrara]]
* <small>2005</small> - ''[[American Gun (film 2005)|American Gun]]'', regìa 'd [[Aric Avelino]]
* <small>2006</small> - ''[[Messenger (film)|Messenger]]'' (''A Little Trip to Heaven''), regìa ad [[Baltasar Kormákur]]
* <small>2006</small> - ''[[Il segreto di Claire]]'' (''The Marsh''), regìa ad [[Jordan Barker]]
* <small>2006</small> - ''[[Even Money]]'', regìa ad [[Mark Rydell]]
* <small>2006</small> - ''[[L'ultimo re di Scozia]]'' (''The Last King of Scotland''), regìa ad [[Kevin Macdonald (regìsta)|Kevin Macdonald]]
* <small>2007</small> - ''[[The Air I Breathe]]'', regìa ad [[Jieho Lee]]
* <small>2007</small> - ''[[Prospettive di un delitto]]'' (''Vantage Point''), regìa ad [[Pete Travis]]
* <small>2007</small> - ''[[Ripple effect]]'', regìa ad [[Philippe Caland]]
* <small>2007</small> - ''[[The Great Debaters - Il potere della parola]]'', regìa ad [[Denzel Washington]]
* <small>2008</small> - ''[[Winged Creatures - Il giorno del destino]]'' (''Winged Creatures''), regìa ad [[Rowan Woods]]
* <small>2008</small> - ''[[La notte non aspetta]]'' (''Street Kings''), regìa ad [[David Ayer]]
* <small>2009</small> - ''[[Powder Blue]]'', regìa ad [[Timothy Linh Bui]]
* <small>2009</small> - ''[[Hurricane Season]]'', regìa ad [[Tim Story]]
* <small>2010</small> - ''[[The Experiment (film 2010)|The Experiment]]'', regìa ad [[Paul Scheuring]]
* <small>2010</small> - ''[[Lullaby for Pi]]'', regìa ad [[Benoît Philippon]]
* <small>2010</small> - ''[[Matrimonio in famiglia]]'' (''Our Family Wedding''), regìa ad [[Rick Famuyiwa]]
* <small>2010</small> - ''[[My Own Love Song]]'', regìa 'd [[Olivier Dahan]]
* <small>2010</small> - ''[[Repo Men]]'', regìa ad [[Miguel Sapochnik]]
* <small>2011</small> - ''[[Catch .44]]'', regìa 'd [[Aaron Harvey]]
* <small>2012</small> - ''[[Freelancers]]'', regìa ad [[Jessy Terrero]]
* <small>2012</small> - ''[[A Dark Truth - Un'oscura verità]]'' (''A Dark Truth''), regìa ad [[Damian Lee]]
* <small>2013</small> - ''[[The Last Stand - L'ultima sfida]]'' (''The Last Stand''), regìa ad [[Kim Ji-woon]]
* <small>2013</small> - ''[[The Butler - Un maggiordomo alla Casa Bianca]]'' (''The Butler''), regìa ad [[Lee Daniels]]
* <small>2013</small> - ''[[Zulu (film 2013)|Zulu]]'', regìa ad [[Jérôme Salle]]
* <small>2013</small> - ''[[Un Natale speciale a New York]]'' (''Black Nativity''), regìa dla [[Kasi Lemmons]]
* <small>2013</small> - ''[[Pawn - Fai la tua mossa]]'' (''Pawn''), regìa ad [[David A. Armstrong]]
* <small>2013</small> - ''[[Il fuoco della vendetta - Out of the Furnace]]'' (''Out of the Furnace''), regìa ad [[Scott Cooper]]
* <small>2013</small> - ''[[Repentance - Troppo tardi]]'' (''Repentance''), regìa ad [[Philippe Caland]]
* <small>2014</small> - ''[[Two Men in Town]]'', regìa ad [[Rachid Bouchareb]]
* <small>2015</small> - ''[[Taken 3 - L'ora della verità]]'' (''Taken 3''), regìa 'd [[Olivier Megaton]]
* <small>2015</small> - ''[[Southpaw - L'ultima sfida]]'' (''Southpaw''), regìa 'd [[Antoine Fuqua]]
* <small>2016</small> - ''[[Arrival (film)|Arrival]]'', regìa ad [[Denis Villeneuve]]
* <small>2016</small> - ''[[Rogue One: A Star Wars Story]]'', regìa ad [[Gareth Edwards (regìsta)|Gareth Edwards]]
* <small>2017</small> - ''[[Condannato a combattere - The Forgiven]]'' (''The Forgiven''), regìa ad [[Roland Joffé]]
* <small>2018</small> - ''[[Burden (film)|Burden]]'', regìa 'd [[Andrew Heckler]]
* <small>2018</small> - ''[[Black Panther (film)|Black Panther]]'', regìa ad [[Ryan Coogler]]
* <small>2018</small> - ''[[La fine (film)|La fine]]'' (''How It Ends''), regìa ad [[David M. Rosenthal]]
* <small>2018</small> - ''[[City of Lies - L'ora della verità]]'' (''City of Lies''), regìa ad [[Brad Furman]]
* <small>2019</small> - ''[[C'era una volta Steve McQueen]]'' (''Finding Steve McQueen''), regìa ad [[Mark Steven Johnson]]
* <small>2020</small> - ''[[Jingle Jangle - Un'avventura natalizia]]'' (''Jingle Jangle: A Christmas Journey''), regìa ad [[David E. Talbert]]
* <small>2021</small> - ''[[Respect (film)|Respect]]'', regìa ad [[Liesl Tommy]]
* <small>2023</small> - ''[[George Foreman - Cuore da leone]]'' (''Big George Foreman''), regìa ad [[George Tillman Jr.]]
* <small>2025</small> - ''[[Havoc (film 2025)|Havoc]]'', regìa ad [[Gareth Evans (regìsta)|Gareth Evans]]
=== cuma regìsta ===
* <small>1995</small> - ''[[Donne - Waiting to Exhale]]'' (''Waiting to Exhale'')
* <small>1998</small> - ''[[Ricominciare a vivere]]'' (''Hope Floats'')
* <small>2004</small> - ''[[Una teenager alla Casa Bianca]]'' (''First Daughter'')
== Culegamènt estéran ==
* {{it}} [https://www.imdb.com/it/name/nm0001845/ Filmugrafìa in s'l ''IMDb'']
* {{it}} [https://www.treccani.it/enciclopedia/forest-whitaker/ La sò paśna su 'l sit dla ''Treccani'']
== Àtar prugèt ==
{{interprogetto|commons=Category:Forest Whitaker}}
|sel=1
}}
{{DEFAULTSORT:Whitaker, Forest}}
[[Categoria:CINEMA]]
[[Categoria:Atōr americàṅ]]
2q1a8xvnypxqdxtnzeei7cyffl82r8l
167867
167866
2026-04-08T18:41:46Z
Mirandolese
1879
167867
wikitext
text/x-wiki
{{Metacaixa
|id=0
|color=
|bt1=Miranduléś
|bticona1=[[File:Mirandola-stemma.gif|16px]]
|ps1=
__NOTOC__
{{dialort | dial=Miranduléś}}
[[File:Forest Whitaker.jpg|230px|thumb|left|Forest Whitaker tòlt śò in dal 2007]]
'''Forest Steven Whitaker''' ([[Longview (Tèxas)|Longview]], 15 ad Luj dal 1961, a s lèś [ˈfɔɹɪst ˈʍɪɾɪkə˞] in [[ingléś]]) 'l è 'n atōr, regìsta e prudutōr americàṅ, vinsidōr dal [[Prèmi Òscar]] in dal 2007 par la part dal generàł e pulìtig ugandéś [[Idi Amin Dada]] in dal film [[L'ultimo re di Scozia]] ch'al gh'à frutâ anc un [[Golden Globe]]. Fra i sò arcgnusimènt a 'rcurdém anc la stéla ch'al gh'à in dla [[Hollywood Walk of Fame]] e 'l [[Prix d'interprétation masculine]] p'r al film biugràfic [[Bird (film)|Bird]] a 'l 41<sup>śum</sup> [[Fèstival ad Cannes]] in di pagn dal saxufunìsta [[Charlie Parker]].
== Biugrafìa ==
Uriginàri da [[Tèxas]], fiōl d'n asicuradōr e dn'insgnànta, ''Forest'' da pìcul al và a star c'n i suo a [[Carson (Califòrgna)|Carson]], darènt a [[Los Angeles]]. Da
śōv'n al vins na bórsa 'd studi cuma śugadōr ad [[football americàṅ]] ma pò la pasiòṅ p'r al cant, cun lò ch'al gh'iva 'n tìmbar da tenōr, e par la recitasiòṅ la fà in manéra ad purtàr-'l a studiàr prima a l'[[università dla Califòrgna Meridiunàla]] e pò a 'l [[Drama Studio London]] ad [[Lóndra]] in dua al s làurea in art dramàtichi.
Al fà 'l sò debùt a 'l cìnema in dal 1982 c'n al thriller [[Omicidio a sorpresa]] cun [[Robert Carradine]] e la [[Linda Hamilton]].
== Filmugrafìa ==
[[File:Ripple Effect.png|410px|thumb|right|''Efèt a cadéna'' (2007)]]
=== cuma atōr ===
* <small>1982</small> - ''[[Omicidio a sorpresa]]'' (''Tag: The Assassination Game''), regìa ad [[Nick Castle]]
* <small>1982</small> - ''[[Fuori di testa (film 1982)|Fuori di testa]]'' (''Fast Times at Ridgemont High''), regìa dl'[[Amy Heckerling]]
* <small>1985</small> - ''[[Crazy for You - Pazzo per te]]'' ''(Vision Quest)'', regìa 'd [[Harold Becker]]
* <small>1986</small> - ''[[Il colore dei soldi]]'' (''The Color of Money''), regìa ad [[Martin Scorsese]]
* <small>1986</small> - ''[[Platoon]]'', regìa 'd [[Oliver Stone]]
* <small>1987</small> - ''[[Le mani di uno sconosciuto]]'' (''Hands of a Stranger''), regìa ad [[Larry Elikann]] – Film TV
* <small>1987</small> - ''[[Sorveglianza... speciale]]'' (''Stakeout''), regìa ad [[John Badham]]
* <small>1987</small> - ''[[Good Morning, Vietnam]]'', regìa ad [[Barry Levinson]]
* <small>1988</small> - ''[[Senza esclusione di colpi (film 1988)|Senza esclusione di colpi]]'' (''Bloodsport''), regìa ad [[Newt Arnold]]
* <small>1988</small> - ''[[Bird (film)|Bird]]'', regìa ad [[Clint Eastwood]]
* <small>1989</small> - ''[[Johnny il bello]]'' (''Johnny Handsome''), regìa ad [[Walter Hill (regìsta)|Walter Hill]]
* <small>1990</small> - ''[[Pronti a tutto]]'' (''Downtown''), regìa ad [[Richard Benjamin]]
* <small>1990</small> - ''[[Giustizia criminale]]'' (''Criminal Justice''), regìa 'd [[Andy Wolk]] – Film TV
* <small>1991</small> - ''[[Rabbia ad Harlem]]'' (''A Rage in Harlem''), regìa ad [[Bill Duke]]
* <small>1992</small> - ''[[Diario di un killer]]'' (''Diary of a Hitman''), regìa ad [[Kenneth Pressman]]
* <small>1992</small> - ''[[Articolo 99]]'' (''Article 99''), regìa 'd [[Howard Deutch]]
* <small>1992</small> - ''[[La moglie del soldato]]'' (''The Crying Game''), regìa ad [[Neil Jordan]]
* <small>1992</small> - ''[[Giochi d'adulti]]'' (''Consenting Adults''), regìa 'd [[Alan J. Pakula]]
* <small>1993</small> - ''[[Ultracorpi - L'invasione continua]]'' (''Body Snatchers''), regìa 'd [[Abel Ferrara]]
* <small>1993</small> - ''[[Last Light - Storia di un condannato a morte]]'' (''Last Light''), regìa ad [[Kiefer Sutherland]] – Film TV
* <small>1993</small> - ''[[Bank Robber]]'', regìa ad [[Nick Mead]]
* <small>1994</small> - ''[[Blown Away - Follia esplosiva]]'' (''Blown Away''), regìa ad [[Stephen Hopkins]]
* <small>1994</small> - ''[[Voglia di potere]]'' (''The Enemy Within''), regìa ad [[Johathan Darby]] – Film TV
* <small>1994</small> - ''[[Amicizie pericolose]]'' (''Jason's Lyric''), regìa ad [[Doug McHenry]]
* <small>1994</small> - ''[[Prêt-à-Porter (film)|Prêt-à-Porter]]'', regìa ad [[Robert Altman]]
* <small>1995</small> - ''[[Smoke (film)|Smoke]]'', regìa ad [[Wayne Wang]]
* <small>1995</small> - ''[[Specie mortale]]'' (''Species''), regìa ad [[Roger Donaldson]]
* <small>1995</small> - ''[[Goodbye Mr. Holland]]'' (''Mr. Holland's Opus''), regìa ad [[Stephen Herek]]
* <small>1996</small> - ''[[Phenomenon (film)|Phenomenon]]'', regìa ad [[Jon Turteltaub]]
* <small>1996</small> - ''[[Più in alto di tutti]]'' (''Rebound''), regìa 'd [[Eriq La Salle]] – Film TV
* <small>1998</small> - ''[[Body Count (film 1998)|Body Count]]'', regìa ad [[Robert Patton-Spruill]]
* <small>1999</small> - ''[[Ghost Dog - Il codice del samurai]]'' (''Ghost Dog: The Way of the Samurai''), regìa ad [[Jim Jarmusch]]
* <small>1999</small> - ''[[Una voce per gridare]]'' (''Light It Up''), regìa ad [[Craig Bolotin]]
* <small>1999</small> - ''[[L'occhio gelido del testimone]]'' (''Witness Protection''), regìa ad [[Richard Pierce]] – Film TV
* <small>2000</small> - ''[[Battaglia per la Terra (film)|Battaglia per la Terra]]'' (''Battlefield Earth''), regìa ad [[Roger Christian]]
* <small>2000</small> - ''[[Four Dogs Playing Poker]]'', regìa ad [[Paul Rachman]]
* <small>2001</small> - ''[[The Dragon (film 2001)|The Dragon]]'' (''Green Dragon''), regìa ad [[Timothy Linh Bui]]
* <small>2001</small> - ''[[Il quarto angelo]]'' (''The Fourth Angel''), regìa ad [[John Irvin]]
* <small>2002</small> - ''[[Panic Room (film)|Panic Room]]'', regìa ad [[David Fincher]]
* <small>2002</small> - ''[[In linea con l'assassino]]'' (''Phone Booth''), regìa ad [[Joel Schumacher]]
* <small>2003</small> - ''[[Deacons for defense - Lotta per la libertà]]'' (''Deacons for Defense''), regìa ad [[Bill Duke]] – Film TV
* <small>2004</small> - ''[[Jiminy Glick in Lalawood]]'', regìa ad [[Vadim Jean]]
* <small>2004</small> - ''[[Una teenager alla Casa Bianca]]'' (''First Daughter''), regìa ad Forest Whitaker - Vōś
* <small>2005</small> - ''[[Mary (film 2005)|Mary]]'', regìa 'd [[Abel Ferrara]]
* <small>2005</small> - ''[[Messenger (film)|Messenger]]'' (''A Little Trip to Heaven''), regìa ad [[Baltasar Kormákur]]
* <small>2005</small> - ''[[American Gun (film 2005)|American Gun]]'', regìa 'd [[Aric Avelino]]
* <small>2006</small> - ''[[Even Money]]'', regìa ad [[Mark Rydell]]
* <small>2006</small> - ''[[Il segreto di Claire]]'' (''The Marsh''), regìa ad [[Jordan Barker]]
* <small>2006</small> - ''[[L'ultimo re di Scozia]]'' (''The Last King of Scotland''), regìa ad [[Kevin Macdonald (regìsta)|Kevin Macdonald]]
* <small>2006</small> - ''[[Piccolo grande eroe]]'' (''Everyone's Hero''), regìa ad [[Colin Brady]], [[Christopher Reeve]] e [[Daniel St. Pierre]] - Vōś
* <small>2007</small> - ''[[The Air I Breathe]]'', regìa ad [[Jieho Lee]]
* <small>2007</small> - ''[[Ripple effect]]'', regìa ad [[Philippe Caland]]
* <small>2007</small> - ''[[The Great Debaters - Il potere della parola]]'', regìa ad [[Denzel Washington]]
* <small>2007</small> - ''[[Prospettive di un delitto]]'' (''Vantage Point''), regìa ad [[Pete Travis]]
* <small>2008</small> - ''[[La notte non aspetta]]'' (''Street Kings''), regìa ad [[David Ayer]]
* <small>2008</small> - ''[[Winged Creatures - Il giorno del destino]]'' (''Winged Creatures''), regìa ad [[Rowan Woods]]
* <small>2009</small> - ''[[Powder Blue]]'', regìa ad [[Timothy Linh Bui]]
* <small>2009</small> - ''[[Nel paese delle creature selvagge]]'' (''Where the Wild Things Are''), regìa ad [[Spike Jonze]] - Vōś
* <small>2009</small> - ''[[Hurricane Season]]'', regìa ad [[Tim Story]]
* <small>2010</small> - ''[[Repo Men]]'', regìa ad [[Miguel Sapochnik]]
* <small>2010</small> - ''[[Matrimonio in famiglia]]'' (''Our Family Wedding''), regìa ad [[Rick Famuyiwa]]
* <small>2010</small> - ''[[My Own Love Song]]'', regìa 'd [[Olivier Dahan]]
* <small>2010</small> - ''[[The Experiment (film 2010)|The Experiment]]'', regìa ad [[Paul Scheuring]]
* <small>2010</small> - ''[[Lullaby for Pi]]'', regìa ad [[Benoît Philippon]]
* <small>2011</small> - ''[[Catch .44]]'', regìa 'd [[Aaron Harvey]]
* <small>2012</small> - ''[[Freelancers]]'', regìa ad [[Jessy Terrero]]
* <small>2012</small> - ''[[A Dark Truth - Un'oscura verità]]'' (''A Dark Truth''), regìa ad [[Damian Lee]]
* <small>2013</small> - ''[[The Last Stand - L'ultima sfida]]'' (''The Last Stand''), regìa ad [[Kim Ji-woon]]
* <small>2013</small> - ''[[Repentance - Troppo tardi]]'' (''Repentance''), regìa ad [[Philippe Caland]]
* <small>2013</small> - ''[[Pawn - Fai la tua mossa]]'' (''Pawn''), regìa ad [[David A. Armstrong]]
* <small>2013</small> - ''[[Zulu (film 2013)|Zulu]]'', regìa ad [[Jérôme Salle]]
* <small>2013</small> - ''[[The Butler - Un maggiordomo alla Casa Bianca]]'' (''The Butler''), regìa ad [[Lee Daniels]]
* <small>2013</small> - ''[[Il fuoco della vendetta - Out of the Furnace]]'' (''Out of the Furnace''), regìa ad [[Scott Cooper]]
* <small>2013</small> - ''[[Un Natale speciale a New York]]'' (''Black Nativity''), regìa dla [[Kasi Lemmons]]
* <small>2014</small> - ''[[Two Men in Town]]'', regìa ad [[Rachid Bouchareb]]
* <small>2015</small> - ''[[Taken 3 - L'ora della verità]]'' (''Taken 3''), regìa 'd [[Olivier Megaton]]
* <small>2015</small> - ''[[Dope: Follia e riscatto]]'' (''Dope''), regìa ad [[Rick Famuyiwa]] - Vōś
* <small>2015</small> - ''[[Southpaw - L'ultima sfida]]'' (''Southpaw''), regìa 'd [[Antoine Fuqua]]
* <small>2016</small> - ''[[Arrival (film)|Arrival]]'', regìa ad [[Denis Villeneuve]]
* <small>2016</small> - ''[[Rogue One: A Star Wars Story]]'', regìa ad [[Gareth Edwards (regìsta)|Gareth Edwards]]
* <small>2017</small> - ''[[Condannato a combattere - The Forgiven]]'' (''The Forgiven''), regìa ad [[Roland Joffé]]
* <small>2018</small> - ''[[Sorry to Bother You]]'', regìa ad [[Boots Riley]]
* <small>2018</small> - ''[[Burden (film)|Burden]]'', regìa 'd [[Andrew Heckler]]
* <small>2018</small> - ''[[Black Panther (film)|Black Panther]]'', regìa ad [[Ryan Coogler]]
* <small>2018</small> - ''[[La fine (film)|La fine]]'' (''How It Ends''), regìa ad [[David M. Rosenthal]]
* <small>2018</small> - ''[[City of Lies - L'ora della verità]]'' (''City of Lies''), regìa ad [[Brad Furman]]
* <small>2019</small> - ''[[C'era una volta Steve McQueen]]'' (''Finding Steve McQueen''), regìa ad [[Mark Steven Johnson]]
* <small>2020</small> - ''[[Jingle Jangle - Un'avventura natalizia]]'' (''Jingle Jangle: A Christmas Journey''), regìa ad [[David E. Talbert]]
* <small>2021</small> - ''[[Respect (film)|Respect]]'', regìa ad [[Liesl Tommy]]
* <small>2023</small> - ''[[George Foreman - Cuore da leone]]'' (''Big George Foreman''), regìa ad [[George Tillman Jr.]]
* <small>2025</small> - ''[[Havoc (film 2025)|Havoc]]'', regìa ad [[Gareth Evans (regìsta)|Gareth Evans]]
=== cuma regìsta ===
* <small>1993</small> - ''[[Armati di pistola]]'' (''Strapped'') – Film TV
* <small>1995</small> - ''[[Donne - Waiting to Exhale]]'' (''Waiting to Exhale'')
* <small>1998</small> - ''[[Ricominciare a vivere]]'' (''Hope Floats'')
* <small>2004</small> - ''[[Una teenager alla Casa Bianca]]'' (''First Daughter'')
== Culegamènt estéran ==
* {{it}} [https://www.imdb.com/it/name/nm0001845/ Filmugrafìa in s'l ''IMDb'']
* {{it}} [https://www.treccani.it/enciclopedia/forest-whitaker/ La sò paśna su 'l sit dla ''Treccani'']
== Àtar prugèt ==
{{interprogetto|commons=Category:Forest Whitaker}}
|sel=1
}}
{{DEFAULTSORT:Whitaker, Forest}}
[[Categoria:CINEMA]]
[[Categoria:Atōr americàṅ]]
hgwqm9ejtj61ogf193obglb3s62jxhp
167868
167867
2026-04-08T19:19:18Z
Mirandolese
1879
167868
wikitext
text/x-wiki
{{Metacaixa
|id=0
|color=
|bt1=Miranduléś
|bticona1=[[File:Mirandola-stemma.gif|16px]]
|ps1=
__NOTOC__
{{dialort | dial=Miranduléś}}
[[File:Forest Whitaker.jpg|265px|thumb|left|Forest Whitaker tòlt śò in dal 2007]]
'''Forest Steven Whitaker''' ([[Longview (Tèxas)|Longview]], 15 ad Luj dal 1961, a s lèś [ˈfɔɹɪst ˈʍɪɾɪkə˞] in [[ingléś]]) 'l è 'n atōr, regìsta e prudutōr americàṅ, vinsidōr dal [[Prèmi Òscar]] in dal 2007 par la part dal generàł e pulìtig ugandéś [[Idi Amin Dada]] in dal film [[L'ultimo re di Scozia]] ch'al gh'à frutâ anc un [[Golden Globe]]. Fra i sò arcgnusimènt a 'rcurdém anc la stéla ch'al gh'à in dla [[Hollywood Walk of Fame]] e 'l [[Prix d'interprétation masculine]] p'r al film biugràfic [[Bird (film)|Bird]] a 'l 41<sup>śum</sup> [[Fèstival ad Cannes]] in di pagn dal saxufunìsta [[Charlie Parker]].
== Biugrafìa ==
Uriginàri da [[Tèxas]], fiōl d'n asicuradōr e dn'insgnànta, ''Forest'' da pìcul al và a star c'n i suo a [[Carson (Califòrgna)|Carson]], darènt a [[Los Angeles]]. Da
śōv'n al vins na bórsa 'd studi cuma śugadōr ad [[football americàṅ]] ma pò la pasiòṅ p'r al cant, cun lò ch'al gh'iva 'n tìmbar da tenōr, e par la recitasiòṅ la fà in manéra ad purtàr-'l a studiàr prima a l'[[università dla Califòrgna Meridiunàla]] e pò a 'l [[Drama Studio London]] ad [[Lóndra]] in dua al s làurea in art dramàtichi.
Al fà 'l sò debùt a 'l cìnema in dal 1982 girànd al thriller [[Omicidio a sorpresa]], cun [[Robert Carradine]] e la [[Linda Hamilton]], e la cumèdia [[Fuori di testa (film 1982)|Fuori di testa]], cun [[Sean Penn]] e la [[Jennifer Jason Leigh]]. Tri an dòp 'l incróśa la [[Madonna (cantànta)|Madonna]], [[Matthew Modine]] e la [[Linda Fiorentino]] in dla cumèdia sentimentàla [[Crazy for You - Pazzo per te]] mént'r in dal 1986 al tōś part a 'l drama [[Il colore dei soldi]], a fiànc ad [[Paul Newman]] e 'd [[Tom Cruise]], e a 'l film ad guèra [[Platoon]], insém a [[Charlie Sheen]], [[Willem Dafoe]] e [[Tom Berenger]].
In dal 1987 al fà 'l suldâ amìg ad [[Robin Williams]] in dal biugràfic [[Good Morning, Vietnam]] pò 'l an dòp al rècita in dal film 'd asiòṅ [[Senza esclusione di colpi (film 1988)|Senza esclusione di colpi]], insém a [[Jean-Claude Van Damme]], e in [[Bird (film)|Bird]] ad [[Clint Eastwood]], al sò prim rōl da prutagunìsta ch'al gh fruta na candidadùra a i [[Golden Globe]] e 'n prèmi a 'l [[Fèstival ad Cannes]].
== Filmugrafìa ==
[[File:Ripple Effect.png|440px|thumb|right|''Efèt a cadéna'' (2007)]]
=== cuma atōr ===
* <small>1982</small> - ''[[Omicidio a sorpresa]]'' (''Tag: The Assassination Game''), regìa ad [[Nick Castle]]
* <small>1982</small> - ''[[Fuori di testa (film 1982)|Fuori di testa]]'' (''Fast Times at Ridgemont High''), regìa dl'[[Amy Heckerling]]
* <small>1985</small> - ''[[Crazy for You - Pazzo per te]]'' ''(Vision Quest)'', regìa 'd [[Harold Becker]]
* <small>1986</small> - ''[[Il colore dei soldi]]'' (''The Color of Money''), regìa ad [[Martin Scorsese]]
* <small>1986</small> - ''[[Platoon]]'', regìa 'd [[Oliver Stone]]
* <small>1987</small> - ''[[Le mani di uno sconosciuto]]'' (''Hands of a Stranger''), regìa ad [[Larry Elikann]] – Film TV
* <small>1987</small> - ''[[Sorveglianza... speciale]]'' (''Stakeout''), regìa ad [[John Badham]]
* <small>1987</small> - ''[[Good Morning, Vietnam]]'', regìa ad [[Barry Levinson]]
* <small>1988</small> - ''[[Senza esclusione di colpi (film 1988)|Senza esclusione di colpi]]'' (''Bloodsport''), regìa ad [[Newt Arnold]]
* <small>1988</small> - ''[[Bird (film)|Bird]]'', regìa ad [[Clint Eastwood]]
* <small>1989</small> - ''[[Johnny il bello]]'' (''Johnny Handsome''), regìa ad [[Walter Hill (regìsta)|Walter Hill]]
* <small>1990</small> - ''[[Pronti a tutto]]'' (''Downtown''), regìa ad [[Richard Benjamin]]
* <small>1990</small> - ''[[Giustizia criminale]]'' (''Criminal Justice''), regìa 'd [[Andy Wolk]] – Film TV
* <small>1991</small> - ''[[Rabbia ad Harlem]]'' (''A Rage in Harlem''), regìa ad [[Bill Duke]]
* <small>1992</small> - ''[[Diario di un killer]]'' (''Diary of a Hitman''), regìa ad [[Kenneth Pressman]]
* <small>1992</small> - ''[[Articolo 99]]'' (''Article 99''), regìa 'd [[Howard Deutch]]
* <small>1992</small> - ''[[La moglie del soldato]]'' (''The Crying Game''), regìa ad [[Neil Jordan]]
* <small>1992</small> - ''[[Giochi d'adulti]]'' (''Consenting Adults''), regìa 'd [[Alan J. Pakula]]
* <small>1993</small> - ''[[Ultracorpi - L'invasione continua]]'' (''Body Snatchers''), regìa 'd [[Abel Ferrara]]
* <small>1993</small> - ''[[Last Light - Storia di un condannato a morte]]'' (''Last Light''), regìa ad [[Kiefer Sutherland]] – Film TV
* <small>1993</small> - ''[[Bank Robber]]'', regìa ad [[Nick Mead]]
* <small>1994</small> - ''[[Blown Away - Follia esplosiva]]'' (''Blown Away''), regìa ad [[Stephen Hopkins]]
* <small>1994</small> - ''[[Voglia di potere]]'' (''The Enemy Within''), regìa ad [[Johathan Darby]] – Film TV
* <small>1994</small> - ''[[Amicizie pericolose]]'' (''Jason's Lyric''), regìa ad [[Doug McHenry]]
* <small>1994</small> - ''[[Prêt-à-Porter (film)|Prêt-à-Porter]]'', regìa ad [[Robert Altman]]
* <small>1995</small> - ''[[Smoke (film)|Smoke]]'', regìa ad [[Wayne Wang]]
* <small>1995</small> - ''[[Specie mortale]]'' (''Species''), regìa ad [[Roger Donaldson]]
* <small>1995</small> - ''[[Goodbye Mr. Holland]]'' (''Mr. Holland's Opus''), regìa ad [[Stephen Herek]]
* <small>1996</small> - ''[[Phenomenon (film)|Phenomenon]]'', regìa ad [[Jon Turteltaub]]
* <small>1996</small> - ''[[Più in alto di tutti]]'' (''Rebound''), regìa 'd [[Eriq La Salle]] – Film TV
* <small>1998</small> - ''[[Body Count (film 1998)|Body Count]]'', regìa ad [[Robert Patton-Spruill]]
* <small>1999</small> - ''[[Ghost Dog - Il codice del samurai]]'' (''Ghost Dog: The Way of the Samurai''), regìa ad [[Jim Jarmusch]]
* <small>1999</small> - ''[[Una voce per gridare]]'' (''Light It Up''), regìa ad [[Craig Bolotin]]
* <small>1999</small> - ''[[L'occhio gelido del testimone]]'' (''Witness Protection''), regìa ad [[Richard Pierce]] – Film TV
* <small>2000</small> - ''[[Battaglia per la Terra (film)|Battaglia per la Terra]]'' (''Battlefield Earth''), regìa ad [[Roger Christian]]
* <small>2000</small> - ''[[Four Dogs Playing Poker]]'', regìa ad [[Paul Rachman]]
* <small>2001</small> - ''[[The Dragon (film 2001)|The Dragon]]'' (''Green Dragon''), regìa ad [[Timothy Linh Bui]]
* <small>2001</small> - ''[[Il quarto angelo]]'' (''The Fourth Angel''), regìa ad [[John Irvin]]
* <small>2002</small> - ''[[Panic Room (film)|Panic Room]]'', regìa ad [[David Fincher]]
* <small>2002</small> - ''[[In linea con l'assassino]]'' (''Phone Booth''), regìa ad [[Joel Schumacher]]
* <small>2003</small> - ''[[Deacons for defense - Lotta per la libertà]]'' (''Deacons for Defense''), regìa ad [[Bill Duke]] – Film TV
* <small>2004</small> - ''[[Jiminy Glick in Lalawood]]'', regìa ad [[Vadim Jean]]
* <small>2004</small> - ''[[Una teenager alla Casa Bianca]]'' (''First Daughter''), regìa ad Forest Whitaker - Vōś
* <small>2005</small> - ''[[Mary (film 2005)|Mary]]'', regìa 'd [[Abel Ferrara]]
* <small>2005</small> - ''[[Messenger (film)|Messenger]]'' (''A Little Trip to Heaven''), regìa ad [[Baltasar Kormákur]]
* <small>2005</small> - ''[[American Gun (film 2005)|American Gun]]'', regìa 'd [[Aric Avelino]]
* <small>2006</small> - ''[[Even Money]]'', regìa ad [[Mark Rydell]]
* <small>2006</small> - ''[[Il segreto di Claire]]'' (''The Marsh''), regìa ad [[Jordan Barker]]
* <small>2006</small> - ''[[L'ultimo re di Scozia]]'' (''The Last King of Scotland''), regìa ad [[Kevin Macdonald (regìsta)|Kevin Macdonald]]
* <small>2006</small> - ''[[Piccolo grande eroe]]'' (''Everyone's Hero''), regìa ad [[Colin Brady]], [[Christopher Reeve]] e [[Daniel St. Pierre]] - Vōś
* <small>2007</small> - ''[[The Air I Breathe]]'', regìa ad [[Jieho Lee]]
* <small>2007</small> - ''[[Ripple effect]]'', regìa ad [[Philippe Caland]]
* <small>2007</small> - ''[[The Great Debaters - Il potere della parola]]'', regìa ad [[Denzel Washington]]
* <small>2007</small> - ''[[Prospettive di un delitto]]'' (''Vantage Point''), regìa ad [[Pete Travis]]
* <small>2008</small> - ''[[La notte non aspetta]]'' (''Street Kings''), regìa ad [[David Ayer]]
* <small>2008</small> - ''[[Winged Creatures - Il giorno del destino]]'' (''Winged Creatures''), regìa ad [[Rowan Woods]]
* <small>2009</small> - ''[[Powder Blue]]'', regìa ad [[Timothy Linh Bui]]
* <small>2009</small> - ''[[Nel paese delle creature selvagge]]'' (''Where the Wild Things Are''), regìa ad [[Spike Jonze]] - Vōś
* <small>2009</small> - ''[[Hurricane Season]]'', regìa ad [[Tim Story]]
* <small>2010</small> - ''[[Repo Men]]'', regìa ad [[Miguel Sapochnik]]
* <small>2010</small> - ''[[Matrimonio in famiglia]]'' (''Our Family Wedding''), regìa ad [[Rick Famuyiwa]]
* <small>2010</small> - ''[[My Own Love Song]]'', regìa 'd [[Olivier Dahan]]
* <small>2010</small> - ''[[The Experiment (film 2010)|The Experiment]]'', regìa ad [[Paul Scheuring]]
* <small>2010</small> - ''[[Lullaby for Pi]]'', regìa ad [[Benoît Philippon]]
* <small>2011</small> - ''[[Catch .44]]'', regìa 'd [[Aaron Harvey]]
* <small>2012</small> - ''[[Freelancers]]'', regìa ad [[Jessy Terrero]]
* <small>2012</small> - ''[[A Dark Truth - Un'oscura verità]]'' (''A Dark Truth''), regìa ad [[Damian Lee]]
* <small>2013</small> - ''[[The Last Stand - L'ultima sfida]]'' (''The Last Stand''), regìa ad [[Kim Ji-woon]]
* <small>2013</small> - ''[[Repentance - Troppo tardi]]'' (''Repentance''), regìa ad [[Philippe Caland]]
* <small>2013</small> - ''[[Pawn - Fai la tua mossa]]'' (''Pawn''), regìa ad [[David A. Armstrong]]
* <small>2013</small> - ''[[Zulu (film 2013)|Zulu]]'', regìa ad [[Jérôme Salle]]
* <small>2013</small> - ''[[The Butler - Un maggiordomo alla Casa Bianca]]'' (''The Butler''), regìa ad [[Lee Daniels]]
* <small>2013</small> - ''[[Il fuoco della vendetta - Out of the Furnace]]'' (''Out of the Furnace''), regìa ad [[Scott Cooper]]
* <small>2013</small> - ''[[Un Natale speciale a New York]]'' (''Black Nativity''), regìa dla [[Kasi Lemmons]]
* <small>2014</small> - ''[[Two Men in Town]]'', regìa ad [[Rachid Bouchareb]]
* <small>2015</small> - ''[[Taken 3 - L'ora della verità]]'' (''Taken 3''), regìa 'd [[Olivier Megaton]]
* <small>2015</small> - ''[[Dope: Follia e riscatto]]'' (''Dope''), regìa ad [[Rick Famuyiwa]] - Vōś
* <small>2015</small> - ''[[Southpaw - L'ultima sfida]]'' (''Southpaw''), regìa 'd [[Antoine Fuqua]]
* <small>2016</small> - ''[[Arrival (film)|Arrival]]'', regìa ad [[Denis Villeneuve]]
* <small>2016</small> - ''[[Rogue One: A Star Wars Story]]'', regìa ad [[Gareth Edwards (regìsta)|Gareth Edwards]]
* <small>2017</small> - ''[[Condannato a combattere - The Forgiven]]'' (''The Forgiven''), regìa ad [[Roland Joffé]]
* <small>2018</small> - ''[[Sorry to Bother You]]'', regìa ad [[Boots Riley]]
* <small>2018</small> - ''[[Burden (film)|Burden]]'', regìa 'd [[Andrew Heckler]]
* <small>2018</small> - ''[[Black Panther (film)|Black Panther]]'', regìa ad [[Ryan Coogler]]
* <small>2018</small> - ''[[La fine (film)|La fine]]'' (''How It Ends''), regìa ad [[David M. Rosenthal]]
* <small>2018</small> - ''[[City of Lies - L'ora della verità]]'' (''City of Lies''), regìa ad [[Brad Furman]]
* <small>2019</small> - ''[[C'era una volta Steve McQueen]]'' (''Finding Steve McQueen''), regìa ad [[Mark Steven Johnson]]
* <small>2020</small> - ''[[Jingle Jangle - Un'avventura natalizia]]'' (''Jingle Jangle: A Christmas Journey''), regìa ad [[David E. Talbert]]
* <small>2021</small> - ''[[Respect (film)|Respect]]'', regìa ad [[Liesl Tommy]]
* <small>2023</small> - ''[[George Foreman - Cuore da leone]]'' (''Big George Foreman''), regìa ad [[George Tillman Jr.]]
* <small>2025</small> - ''[[Havoc (film 2025)|Havoc]]'', regìa ad [[Gareth Evans (regìsta)|Gareth Evans]]
=== cuma regìsta ===
* <small>1993</small> - ''[[Armati di pistola]]'' (''Strapped'') – Film TV
* <small>1995</small> - ''[[Donne - Waiting to Exhale]]'' (''Waiting to Exhale'')
* <small>1998</small> - ''[[Ricominciare a vivere]]'' (''Hope Floats'')
* <small>2004</small> - ''[[Una teenager alla Casa Bianca]]'' (''First Daughter'')
== Culegamènt estéran ==
* {{it}} [https://www.imdb.com/it/name/nm0001845/ Filmugrafìa in s'l ''IMDb'']
* {{it}} [https://www.treccani.it/enciclopedia/forest-whitaker/ La sò paśna su 'l sit dla ''Treccani'']
== Àtar prugèt ==
{{interprogetto|commons=Category:Forest Whitaker}}
|sel=1
}}
{{DEFAULTSORT:Whitaker, Forest}}
[[Categoria:CINEMA]]
[[Categoria:Atōr americàṅ]]
q7beezptha54f4dtvm7iu865e631wca
167869
167868
2026-04-08T19:41:03Z
Mirandolese
1879
167869
wikitext
text/x-wiki
{{Metacaixa
|id=0
|color=
|bt1=Miranduléś
|bticona1=[[File:Mirandola-stemma.gif|16px]]
|ps1=
__NOTOC__
{{dialort | dial=Miranduléś}}
[[File:Forest Whitaker.jpg|265px|thumb|left|Forest Whitaker tòlt śò in dal 2007]]
'''Forest Steven Whitaker''' ([[Longview (Tèxas)|Longview]], 15 ad Luj dal 1961, a s lèś [ˈfɔɹɪst ˈʍɪɾɪkə˞] in [[ingléś]]) 'l è 'n atōr, regìsta e prudutōr americàṅ, vinsidōr dal [[Prèmi Òscar]] in dal 2007 par la part dal generàł e pulìtig ugandéś [[Idi Amin Dada]] in dal film [[L'ultimo re di Scozia]] ch'al gh'à frutâ anc un [[Golden Globe]]. Fra i sò arcgnusimènt a 'rcurdém anc la stéla ch'al gh'à in dla [[Hollywood Walk of Fame]] e 'l [[Prix d'interprétation masculine]] p'r al film biugràfic [[Bird (film)|Bird]] a 'l 41<sup>śum</sup> [[Fèstival ad Cannes]] in di pagn dal saxufunìsta [[Charlie Parker]].
== Biugrafìa ==
Uriginàri da [[Tèxas]], fiōl d'n asicuradōr e dn'insgnànta, ''Forest'' da pìcul al và a star c'n i suo a [[Carson (Califòrgna)|Carson]], darènt a [[Los Angeles]]. Da
śōv'n al vins na bórsa 'd studi cuma śugadōr ad [[football americàṅ]] ma pò la pasiòṅ p'r al cant, cun lò ch'al gh'iva 'n tìmbar da tenōr, e par la recitasiòṅ la fà in manéra ad purtàr-'l a studiàr prima a l'[[università dla Califòrgna Meridiunàla]] e pò a 'l [[Drama Studio London]] ad [[Lóndra]] in dua al s làurea in art dramàtichi.
Al fà 'l sò debùt a 'l cìnema in dal 1982 girànd al thriller [[Omicidio a sorpresa]], cun [[Robert Carradine]] e la [[Linda Hamilton]], e la cumèdia [[Fuori di testa (film 1982)|Fuori di testa]], cun [[Sean Penn]] e la [[Jennifer Jason Leigh]]. Tri an dòp 'l incróśa la [[Madonna (cantànta)|Madonna]], [[Matthew Modine]] e la [[Linda Fiorentino]] in dla cumèdia sentimentàla [[Crazy for You - Pazzo per te]] mént'r in dal 1986 al tōś part a 'l drama [[Il colore dei soldi]], a fiànc ad [[Paul Newman]] e 'd [[Tom Cruise]], e a 'l film ad guèra [[Platoon]], insém a [[Charlie Sheen]], [[Willem Dafoe]] e [[Tom Berenger]].
In dal 1987 al fà 'l suldâ amìg ad [[Robin Williams]] in dal biugràfic [[Good Morning, Vietnam]] pò 'l an dòp al rècita in dal film 'd asiòṅ [[Senza esclusione di colpi (film 1988)|Senza esclusione di colpi]], insém a [[Jean-Claude Van Damme]], e in [[Bird (film)|Bird]] ad [[Clint Eastwood]], al sò prim rōl da prutagunìsta ch'al gh fruta na candidadùra a i [[Golden Globe]] e 'n prèmi a 'l [[Fèstival ad Cannes]]. In dal 1989 a 'l ém vist in dal noir [[Johnny il bello]] cun la còpia [[Mickey Rourke]]/[[Ellen Barkin]].
Al taca i [[an Nuànta]] c'n al film 'd asiòṅ [[Pronti a tutto]], in dla part dal pulisiòt ch'al lavóra insém a [[Anthony Edwards]], par pò giràr in dal 1992 i thriller [[Giochi d'adulti]], cun [[Kevin Kline]], l'[[Mary Elizabeth Mastrantonio]] e [[Kevin Spacey]], e [[La moglie del soldato]], in dla part 'd un suldâ britànig rapî da di mémbar d'l [[IRA]]. 'L an dòp al regìsta [[Abel Ferrara]] 'l al sarnìs par far-ag far la part dal magiōr ''Collins'' in dal sò film ad scarésa [[Ultracorpi - L'invasione continua]] mént'r in dal 1994 'l è impgnâ in dla cumèdia 'd [[Robert Altman]] [[Prêt-à-Porter (film)|Prêt-à-Porter]]. In chi an lè a 'l arcurdém anc p'r al thriller 'd asiòṅ [[Blown Away - Follia esplosiva]], cun [[Jeff Bridges]] e [[Tommy Lee Jones]], p'r al fantasientìfig [[Specie mortale]], insém a [[Ben Kingsley]] e [[Michael Madsen]], e p'r al drama [[Smoke (film)|Smoke]] cun prutagunìsta [[Harvey Keitel]].
== Filmugrafìa ==
[[File:Ripple Effect.png|440px|thumb|right|''Efèt a cadéna'' (2007)]]
=== cuma atōr ===
* <small>1982</small> - ''[[Omicidio a sorpresa]]'' (''Tag: The Assassination Game''), regìa ad [[Nick Castle]]
* <small>1982</small> - ''[[Fuori di testa (film 1982)|Fuori di testa]]'' (''Fast Times at Ridgemont High''), regìa dl'[[Amy Heckerling]]
* <small>1985</small> - ''[[Crazy for You - Pazzo per te]]'' ''(Vision Quest)'', regìa 'd [[Harold Becker]]
* <small>1986</small> - ''[[Il colore dei soldi]]'' (''The Color of Money''), regìa ad [[Martin Scorsese]]
* <small>1986</small> - ''[[Platoon]]'', regìa 'd [[Oliver Stone]]
* <small>1987</small> - ''[[Le mani di uno sconosciuto]]'' (''Hands of a Stranger''), regìa ad [[Larry Elikann]] – Film TV
* <small>1987</small> - ''[[Sorveglianza... speciale]]'' (''Stakeout''), regìa ad [[John Badham]]
* <small>1987</small> - ''[[Good Morning, Vietnam]]'', regìa ad [[Barry Levinson]]
* <small>1988</small> - ''[[Senza esclusione di colpi (film 1988)|Senza esclusione di colpi]]'' (''Bloodsport''), regìa ad [[Newt Arnold]]
* <small>1988</small> - ''[[Bird (film)|Bird]]'', regìa ad [[Clint Eastwood]]
* <small>1989</small> - ''[[Johnny il bello]]'' (''Johnny Handsome''), regìa ad [[Walter Hill (regìsta)|Walter Hill]]
* <small>1990</small> - ''[[Pronti a tutto]]'' (''Downtown''), regìa ad [[Richard Benjamin]]
* <small>1990</small> - ''[[Giustizia criminale]]'' (''Criminal Justice''), regìa 'd [[Andy Wolk]] – Film TV
* <small>1991</small> - ''[[Rabbia ad Harlem]]'' (''A Rage in Harlem''), regìa ad [[Bill Duke]]
* <small>1992</small> - ''[[Diario di un killer]]'' (''Diary of a Hitman''), regìa ad [[Kenneth Pressman]]
* <small>1992</small> - ''[[Articolo 99]]'' (''Article 99''), regìa 'd [[Howard Deutch]]
* <small>1992</small> - ''[[La moglie del soldato]]'' (''The Crying Game''), regìa ad [[Neil Jordan]]
* <small>1992</small> - ''[[Giochi d'adulti]]'' (''Consenting Adults''), regìa 'd [[Alan J. Pakula]]
* <small>1993</small> - ''[[Ultracorpi - L'invasione continua]]'' (''Body Snatchers''), regìa 'd [[Abel Ferrara]]
* <small>1993</small> - ''[[Last Light - Storia di un condannato a morte]]'' (''Last Light''), regìa ad [[Kiefer Sutherland]] – Film TV
* <small>1993</small> - ''[[Bank Robber]]'', regìa ad [[Nick Mead]]
* <small>1994</small> - ''[[Blown Away - Follia esplosiva]]'' (''Blown Away''), regìa ad [[Stephen Hopkins]]
* <small>1994</small> - ''[[Voglia di potere]]'' (''The Enemy Within''), regìa ad [[Johathan Darby]] – Film TV
* <small>1994</small> - ''[[Amicizie pericolose]]'' (''Jason's Lyric''), regìa ad [[Doug McHenry]]
* <small>1994</small> - ''[[Prêt-à-Porter (film)|Prêt-à-Porter]]'', regìa ad [[Robert Altman]]
* <small>1995</small> - ''[[Smoke (film)|Smoke]]'', regìa ad [[Wayne Wang]]
* <small>1995</small> - ''[[Specie mortale]]'' (''Species''), regìa ad [[Roger Donaldson]]
* <small>1995</small> - ''[[Goodbye Mr. Holland]]'' (''Mr. Holland's Opus''), regìa ad [[Stephen Herek]]
* <small>1996</small> - ''[[Phenomenon (film)|Phenomenon]]'', regìa ad [[Jon Turteltaub]]
* <small>1996</small> - ''[[Più in alto di tutti]]'' (''Rebound''), regìa 'd [[Eriq La Salle]] – Film TV
* <small>1998</small> - ''[[Body Count (film 1998)|Body Count]]'', regìa ad [[Robert Patton-Spruill]]
* <small>1999</small> - ''[[Ghost Dog - Il codice del samurai]]'' (''Ghost Dog: The Way of the Samurai''), regìa ad [[Jim Jarmusch]]
* <small>1999</small> - ''[[Una voce per gridare]]'' (''Light It Up''), regìa ad [[Craig Bolotin]]
* <small>1999</small> - ''[[L'occhio gelido del testimone]]'' (''Witness Protection''), regìa ad [[Richard Pierce]] – Film TV
* <small>2000</small> - ''[[Battaglia per la Terra (film)|Battaglia per la Terra]]'' (''Battlefield Earth''), regìa ad [[Roger Christian]]
* <small>2000</small> - ''[[Four Dogs Playing Poker]]'', regìa ad [[Paul Rachman]]
* <small>2001</small> - ''[[The Dragon (film 2001)|The Dragon]]'' (''Green Dragon''), regìa ad [[Timothy Linh Bui]]
* <small>2001</small> - ''[[Il quarto angelo]]'' (''The Fourth Angel''), regìa ad [[John Irvin]]
* <small>2002</small> - ''[[Panic Room (film)|Panic Room]]'', regìa ad [[David Fincher]]
* <small>2002</small> - ''[[In linea con l'assassino]]'' (''Phone Booth''), regìa ad [[Joel Schumacher]]
* <small>2003</small> - ''[[Deacons for defense - Lotta per la libertà]]'' (''Deacons for Defense''), regìa ad [[Bill Duke]] – Film TV
* <small>2004</small> - ''[[Jiminy Glick in Lalawood]]'', regìa ad [[Vadim Jean]]
* <small>2004</small> - ''[[Una teenager alla Casa Bianca]]'' (''First Daughter''), regìa ad Forest Whitaker - Vōś
* <small>2005</small> - ''[[Mary (film 2005)|Mary]]'', regìa 'd [[Abel Ferrara]]
* <small>2005</small> - ''[[Messenger (film)|Messenger]]'' (''A Little Trip to Heaven''), regìa ad [[Baltasar Kormákur]]
* <small>2005</small> - ''[[American Gun (film 2005)|American Gun]]'', regìa 'd [[Aric Avelino]]
* <small>2006</small> - ''[[Even Money]]'', regìa ad [[Mark Rydell]]
* <small>2006</small> - ''[[Il segreto di Claire]]'' (''The Marsh''), regìa ad [[Jordan Barker]]
* <small>2006</small> - ''[[L'ultimo re di Scozia]]'' (''The Last King of Scotland''), regìa ad [[Kevin Macdonald (regìsta)|Kevin Macdonald]]
* <small>2006</small> - ''[[Piccolo grande eroe]]'' (''Everyone's Hero''), regìa ad [[Colin Brady]], [[Christopher Reeve]] e [[Daniel St. Pierre]] - Vōś
* <small>2007</small> - ''[[The Air I Breathe]]'', regìa ad [[Jieho Lee]]
* <small>2007</small> - ''[[Ripple effect]]'', regìa ad [[Philippe Caland]]
* <small>2007</small> - ''[[The Great Debaters - Il potere della parola]]'', regìa ad [[Denzel Washington]]
* <small>2007</small> - ''[[Prospettive di un delitto]]'' (''Vantage Point''), regìa ad [[Pete Travis]]
* <small>2008</small> - ''[[La notte non aspetta]]'' (''Street Kings''), regìa ad [[David Ayer]]
* <small>2008</small> - ''[[Winged Creatures - Il giorno del destino]]'' (''Winged Creatures''), regìa ad [[Rowan Woods]]
* <small>2009</small> - ''[[Powder Blue]]'', regìa ad [[Timothy Linh Bui]]
* <small>2009</small> - ''[[Nel paese delle creature selvagge]]'' (''Where the Wild Things Are''), regìa ad [[Spike Jonze]] - Vōś
* <small>2009</small> - ''[[Hurricane Season]]'', regìa ad [[Tim Story]]
* <small>2010</small> - ''[[Repo Men]]'', regìa ad [[Miguel Sapochnik]]
* <small>2010</small> - ''[[Matrimonio in famiglia]]'' (''Our Family Wedding''), regìa ad [[Rick Famuyiwa]]
* <small>2010</small> - ''[[My Own Love Song]]'', regìa 'd [[Olivier Dahan]]
* <small>2010</small> - ''[[The Experiment (film 2010)|The Experiment]]'', regìa ad [[Paul Scheuring]]
* <small>2010</small> - ''[[Lullaby for Pi]]'', regìa ad [[Benoît Philippon]]
* <small>2011</small> - ''[[Catch .44]]'', regìa 'd [[Aaron Harvey]]
* <small>2012</small> - ''[[Freelancers]]'', regìa ad [[Jessy Terrero]]
* <small>2012</small> - ''[[A Dark Truth - Un'oscura verità]]'' (''A Dark Truth''), regìa ad [[Damian Lee]]
* <small>2013</small> - ''[[The Last Stand - L'ultima sfida]]'' (''The Last Stand''), regìa ad [[Kim Ji-woon]]
* <small>2013</small> - ''[[Repentance - Troppo tardi]]'' (''Repentance''), regìa ad [[Philippe Caland]]
* <small>2013</small> - ''[[Pawn - Fai la tua mossa]]'' (''Pawn''), regìa ad [[David A. Armstrong]]
* <small>2013</small> - ''[[Zulu (film 2013)|Zulu]]'', regìa ad [[Jérôme Salle]]
* <small>2013</small> - ''[[The Butler - Un maggiordomo alla Casa Bianca]]'' (''The Butler''), regìa ad [[Lee Daniels]]
* <small>2013</small> - ''[[Il fuoco della vendetta - Out of the Furnace]]'' (''Out of the Furnace''), regìa ad [[Scott Cooper]]
* <small>2013</small> - ''[[Un Natale speciale a New York]]'' (''Black Nativity''), regìa dla [[Kasi Lemmons]]
* <small>2014</small> - ''[[Two Men in Town]]'', regìa ad [[Rachid Bouchareb]]
* <small>2015</small> - ''[[Taken 3 - L'ora della verità]]'' (''Taken 3''), regìa 'd [[Olivier Megaton]]
* <small>2015</small> - ''[[Dope: Follia e riscatto]]'' (''Dope''), regìa ad [[Rick Famuyiwa]] - Vōś
* <small>2015</small> - ''[[Southpaw - L'ultima sfida]]'' (''Southpaw''), regìa 'd [[Antoine Fuqua]]
* <small>2016</small> - ''[[Arrival (film)|Arrival]]'', regìa ad [[Denis Villeneuve]]
* <small>2016</small> - ''[[Rogue One: A Star Wars Story]]'', regìa ad [[Gareth Edwards (regìsta)|Gareth Edwards]]
* <small>2017</small> - ''[[Condannato a combattere - The Forgiven]]'' (''The Forgiven''), regìa ad [[Roland Joffé]]
* <small>2018</small> - ''[[Sorry to Bother You]]'', regìa ad [[Boots Riley]]
* <small>2018</small> - ''[[Burden (film)|Burden]]'', regìa 'd [[Andrew Heckler]]
* <small>2018</small> - ''[[Black Panther (film)|Black Panther]]'', regìa ad [[Ryan Coogler]]
* <small>2018</small> - ''[[La fine (film)|La fine]]'' (''How It Ends''), regìa ad [[David M. Rosenthal]]
* <small>2018</small> - ''[[City of Lies - L'ora della verità]]'' (''City of Lies''), regìa ad [[Brad Furman]]
* <small>2019</small> - ''[[C'era una volta Steve McQueen]]'' (''Finding Steve McQueen''), regìa ad [[Mark Steven Johnson]]
* <small>2020</small> - ''[[Jingle Jangle - Un'avventura natalizia]]'' (''Jingle Jangle: A Christmas Journey''), regìa ad [[David E. Talbert]]
* <small>2021</small> - ''[[Respect (film)|Respect]]'', regìa ad [[Liesl Tommy]]
* <small>2023</small> - ''[[George Foreman - Cuore da leone]]'' (''Big George Foreman''), regìa ad [[George Tillman Jr.]]
* <small>2025</small> - ''[[Havoc (film 2025)|Havoc]]'', regìa ad [[Gareth Evans (regìsta)|Gareth Evans]]
=== cuma regìsta ===
* <small>1993</small> - ''[[Armati di pistola]]'' (''Strapped'') – Film TV
* <small>1995</small> - ''[[Donne - Waiting to Exhale]]'' (''Waiting to Exhale'')
* <small>1998</small> - ''[[Ricominciare a vivere]]'' (''Hope Floats'')
* <small>2004</small> - ''[[Una teenager alla Casa Bianca]]'' (''First Daughter'')
== Culegamènt estéran ==
* {{it}} [https://www.imdb.com/it/name/nm0001845/ Filmugrafìa in s'l ''IMDb'']
* {{it}} [https://www.treccani.it/enciclopedia/forest-whitaker/ La sò paśna su 'l sit dla ''Treccani'']
== Àtar prugèt ==
{{interprogetto|commons=Category:Forest Whitaker}}
|sel=1
}}
{{DEFAULTSORT:Whitaker, Forest}}
[[Categoria:CINEMA]]
[[Categoria:Atōr americàṅ]]
o8uij0cg5vjfkwbczaabi5ljc4mc8j9
167870
167869
2026-04-08T19:58:34Z
Mirandolese
1879
167870
wikitext
text/x-wiki
{{Metacaixa
|id=0
|color=
|bt1=Miranduléś
|bticona1=[[File:Mirandola-stemma.gif|16px]]
|ps1=
__NOTOC__
{{dialort | dial=Miranduléś}}
[[File:Forest Whitaker.jpg|260px|thumb|right|Forest Whitaker tòlt śò in dal 2007]]
'''Forest Steven Whitaker''' ([[Longview (Tèxas)|Longview]], 15 ad Luj dal 1961, a s lèś [ˈfɔɹɪst ˈʍɪɾɪkə˞] in [[ingléś]]) 'l è 'n atōr, regìsta e prudutōr americàṅ, vinsidōr dal [[Prèmi Òscar]] in dal 2007 par la part dal generàł e pulìtig ugandéś [[Idi Amin Dada]] in dal film [[L'ultimo re di Scozia]] ch'al gh'à frutâ anc un [[Golden Globe]]. Fra i sò arcgnusimènt a 'rcurdém anc la stéla ch'al gh'à in dla [[Hollywood Walk of Fame]] e 'l [[Prix d'interprétation masculine]] p'r al film biugràfic [[Bird (film)|Bird]] a 'l 41<sup>śum</sup> [[Fèstival ad Cannes]] in di pagn dal saxufunìsta [[Charlie Parker]].
== Biugrafìa ==
Uriginàri da [[Tèxas]], fiōl d'n asicuradōr e dn'insgnànta, ''Forest'' da pìcul al và a star c'n i suo a [[Carson (Califòrgna)|Carson]], darènt a [[Los Angeles]]. Da
śōv'n al vins na bórsa 'd studi cuma śugadōr ad [[football americàṅ]] ma pò la pasiòṅ p'r al cant, cun lò ch'al gh'iva 'n tìmbar da tenōr, e par la recitasiòṅ la fà in manéra ad purtàr-'l a studiàr prima a l'[[università dla Califòrgna Meridiunàla]] e pò a 'l [[Drama Studio London]] ad [[Lóndra]] in dua al s làurea in art dramàtichi.
Al fà 'l sò debùt a 'l cìnema in dal 1982 girànd al thriller [[Omicidio a sorpresa]], cun [[Robert Carradine]] e la [[Linda Hamilton]], e la cumèdia [[Fuori di testa (film 1982)|Fuori di testa]], cun [[Sean Penn]] e la [[Jennifer Jason Leigh]]. Tri an dòp 'l incróśa la [[Madonna (cantànta)|Madonna]], [[Matthew Modine]] e la [[Linda Fiorentino]] in dla cumèdia sentimentàla [[Crazy for You - Pazzo per te]] mént'r in dal 1986 al tōś part a 'l drama [[Il colore dei soldi]], a fiànc ad [[Paul Newman]] e 'd [[Tom Cruise]], e a 'l film ad guèra [[Platoon]], insém a [[Charlie Sheen]], [[Willem Dafoe]] e [[Tom Berenger]].
In dal 1987 al fà 'l suldâ amìg ad [[Robin Williams]] in dal biugràfic [[Good Morning, Vietnam]] pò 'l an dòp al rècita in dal film 'd asiòṅ [[Senza esclusione di colpi (film 1988)|Senza esclusione di colpi]], insém a [[Jean-Claude Van Damme]], e in [[Bird (film)|Bird]] ad [[Clint Eastwood]], al sò prim rōl da prutagunìsta ch'al gh fruta na candidadùra a i [[Golden Globe]] e 'n prèmi a 'l [[Fèstival ad Cannes]]. In dal 1989 a 'l ém vist in dal noir [[Johnny il bello]] cun la còpia [[Mickey Rourke]]/[[Ellen Barkin]].
[[File:Forest Whitaker 2010.jpg|210px|thumb|left|Lò in dal 2010]]
Al taca i [[an Nuànta]] c'n al film 'd asiòṅ [[Pronti a tutto]], in dla part dal pulisiòt ch'al lavóra insém a [[Anthony Edwards]], par pò giràr in dal 1992 i thriller [[Giochi d'adulti]], cun [[Kevin Kline]], l'[[Mary Elizabeth Mastrantonio]] e [[Kevin Spacey]], e [[La moglie del soldato]], in dla part 'd un suldâ britànig rapî da di mémbar d'l [[IRA]]. 'L an dòp al regìsta [[Abel Ferrara]] 'l al sarnìs par far-ag far la part dal magiōr ''Collins'' in dal sò film ad scarésa [[Ultracorpi - L'invasione continua]] mént'r in dal 1994 'l è impgnâ in dla cumèdia 'd [[Robert Altman]] [[Prêt-à-Porter (film)|Prêt-à-Porter]]. In chi an lè a 'l arcurdém anc p'r al thriller 'd asiòṅ [[Blown Away - Follia esplosiva]], cun [[Jeff Bridges]] e [[Tommy Lee Jones]], p'r al fantasientìfig [[Specie mortale]], insém a [[Ben Kingsley]] e [[Michael Madsen]], e p'r al drama [[Smoke (film)|Smoke]] cun prutagunìsta [[Harvey Keitel]].
In di [[an Dumìla]] a 'l ém vist in soquànt thriller e film dramàtic impurtànt cuma [[In linea con l'assassino]], in còpia cun [[Colin Farrell]], [[Panic Room (film)|Panic Room]], cun prutagunìsta la [[Jodie Foster]], [[Mary (film 2005)|Mary]], in dla part 'd un giurnalìsta ch'al gh'à na traśmisiòṅ ch'la dascór ad [[Geśù]], [[L'ultimo re di Scozia]], ch'al gh fà vìnsar 'n [[Prèmi Òscar|Òscar]], e [[The Air I Breathe]], girâ insém a [[Kevin Bacon]], [[Brendan Fraser]] e la [[Sarah Michelle Gellar]].
Fra i sò ùltim lavōr a psém nutàr al thriller [[The Experiment (film 2010)|The Experiment]] (2010), arfacimènt dna pelìcula tedésca dal 2001 da 'l tìtul [[The Experiment - Cercasi cavie umane]], al biugràfic [[The Butler - Un maggiordomo alla Casa Bianca]] (2013), in dla part dal majurdòm prutagunìsta ciamâ ''Cecil Gaines'', e 'l fantàstic [[Black Panther (film)|Black Panther]], film trat da 'n fumét dla [[Marvel Comics]].
In televiśiòṅ 'l à tòlt part a soquànti série televiśìvi cuma [[The Shield]], [[E.R. - Medici in prima linea]], [[Criminal Minds: Suspect Behavior]], [[Empire (série televiśìva 2015)|Empire]], [[Godfather of Harlem]] e [[Godfather of Harlem]].
== Filmugrafìa ==
[[File:Ripple Effect.png|440px|thumb|right|''Efèt a cadéna'' (2007)]]
=== cuma atōr ===
* <small>1982</small> - ''[[Omicidio a sorpresa]]'' (''Tag: The Assassination Game''), regìa ad [[Nick Castle]]
* <small>1982</small> - ''[[Fuori di testa (film 1982)|Fuori di testa]]'' (''Fast Times at Ridgemont High''), regìa dl'[[Amy Heckerling]]
* <small>1985</small> - ''[[Crazy for You - Pazzo per te]]'' ''(Vision Quest)'', regìa 'd [[Harold Becker]]
* <small>1986</small> - ''[[Il colore dei soldi]]'' (''The Color of Money''), regìa ad [[Martin Scorsese]]
* <small>1986</small> - ''[[Platoon]]'', regìa 'd [[Oliver Stone]]
* <small>1987</small> - ''[[Le mani di uno sconosciuto]]'' (''Hands of a Stranger''), regìa ad [[Larry Elikann]] – Film TV
* <small>1987</small> - ''[[Sorveglianza... speciale]]'' (''Stakeout''), regìa ad [[John Badham]]
* <small>1987</small> - ''[[Good Morning, Vietnam]]'', regìa ad [[Barry Levinson]]
* <small>1988</small> - ''[[Senza esclusione di colpi (film 1988)|Senza esclusione di colpi]]'' (''Bloodsport''), regìa ad [[Newt Arnold]]
* <small>1988</small> - ''[[Bird (film)|Bird]]'', regìa ad [[Clint Eastwood]]
* <small>1989</small> - ''[[Johnny il bello]]'' (''Johnny Handsome''), regìa ad [[Walter Hill (regìsta)|Walter Hill]]
* <small>1990</small> - ''[[Pronti a tutto]]'' (''Downtown''), regìa ad [[Richard Benjamin]]
* <small>1990</small> - ''[[Giustizia criminale]]'' (''Criminal Justice''), regìa 'd [[Andy Wolk]] – Film TV
* <small>1991</small> - ''[[Rabbia ad Harlem]]'' (''A Rage in Harlem''), regìa ad [[Bill Duke]]
* <small>1992</small> - ''[[Diario di un killer]]'' (''Diary of a Hitman''), regìa ad [[Kenneth Pressman]]
* <small>1992</small> - ''[[Articolo 99]]'' (''Article 99''), regìa 'd [[Howard Deutch]]
* <small>1992</small> - ''[[La moglie del soldato]]'' (''The Crying Game''), regìa ad [[Neil Jordan]]
* <small>1992</small> - ''[[Giochi d'adulti]]'' (''Consenting Adults''), regìa 'd [[Alan J. Pakula]]
* <small>1993</small> - ''[[Ultracorpi - L'invasione continua]]'' (''Body Snatchers''), regìa 'd [[Abel Ferrara]]
* <small>1993</small> - ''[[Last Light - Storia di un condannato a morte]]'' (''Last Light''), regìa ad [[Kiefer Sutherland]] – Film TV
* <small>1993</small> - ''[[Bank Robber]]'', regìa ad [[Nick Mead]]
* <small>1994</small> - ''[[Blown Away - Follia esplosiva]]'' (''Blown Away''), regìa ad [[Stephen Hopkins]]
* <small>1994</small> - ''[[Voglia di potere]]'' (''The Enemy Within''), regìa ad [[Johathan Darby]] – Film TV
* <small>1994</small> - ''[[Amicizie pericolose]]'' (''Jason's Lyric''), regìa ad [[Doug McHenry]]
* <small>1994</small> - ''[[Prêt-à-Porter (film)|Prêt-à-Porter]]'', regìa ad [[Robert Altman]]
* <small>1995</small> - ''[[Smoke (film)|Smoke]]'', regìa ad [[Wayne Wang]]
* <small>1995</small> - ''[[Specie mortale]]'' (''Species''), regìa ad [[Roger Donaldson]]
* <small>1995</small> - ''[[Goodbye Mr. Holland]]'' (''Mr. Holland's Opus''), regìa ad [[Stephen Herek]]
* <small>1996</small> - ''[[Phenomenon (film)|Phenomenon]]'', regìa ad [[Jon Turteltaub]]
* <small>1996</small> - ''[[Più in alto di tutti]]'' (''Rebound''), regìa 'd [[Eriq La Salle]] – Film TV
* <small>1998</small> - ''[[Body Count (film 1998)|Body Count]]'', regìa ad [[Robert Patton-Spruill]]
* <small>1999</small> - ''[[Ghost Dog - Il codice del samurai]]'' (''Ghost Dog: The Way of the Samurai''), regìa ad [[Jim Jarmusch]]
* <small>1999</small> - ''[[Una voce per gridare]]'' (''Light It Up''), regìa ad [[Craig Bolotin]]
* <small>1999</small> - ''[[L'occhio gelido del testimone]]'' (''Witness Protection''), regìa ad [[Richard Pierce]] – Film TV
* <small>2000</small> - ''[[Battaglia per la Terra (film)|Battaglia per la Terra]]'' (''Battlefield Earth''), regìa ad [[Roger Christian]]
* <small>2000</small> - ''[[Four Dogs Playing Poker]]'', regìa ad [[Paul Rachman]]
* <small>2001</small> - ''[[The Dragon (film 2001)|The Dragon]]'' (''Green Dragon''), regìa ad [[Timothy Linh Bui]]
* <small>2001</small> - ''[[Il quarto angelo]]'' (''The Fourth Angel''), regìa ad [[John Irvin]]
* <small>2002</small> - ''[[Panic Room (film)|Panic Room]]'', regìa ad [[David Fincher]]
* <small>2002</small> - ''[[In linea con l'assassino]]'' (''Phone Booth''), regìa ad [[Joel Schumacher]]
* <small>2003</small> - ''[[Deacons for defense - Lotta per la libertà]]'' (''Deacons for Defense''), regìa ad [[Bill Duke]] – Film TV
* <small>2004</small> - ''[[Jiminy Glick in Lalawood]]'', regìa ad [[Vadim Jean]]
* <small>2004</small> - ''[[Una teenager alla Casa Bianca]]'' (''First Daughter''), regìa ad Forest Whitaker - Vōś
* <small>2005</small> - ''[[Mary (film 2005)|Mary]]'', regìa 'd [[Abel Ferrara]]
* <small>2005</small> - ''[[Messenger (film)|Messenger]]'' (''A Little Trip to Heaven''), regìa ad [[Baltasar Kormákur]]
* <small>2005</small> - ''[[American Gun (film 2005)|American Gun]]'', regìa 'd [[Aric Avelino]]
* <small>2006</small> - ''[[Even Money]]'', regìa ad [[Mark Rydell]]
* <small>2006</small> - ''[[Il segreto di Claire]]'' (''The Marsh''), regìa ad [[Jordan Barker]]
* <small>2006</small> - ''[[L'ultimo re di Scozia]]'' (''The Last King of Scotland''), regìa ad [[Kevin Macdonald (regìsta)|Kevin Macdonald]]
* <small>2006</small> - ''[[Piccolo grande eroe]]'' (''Everyone's Hero''), regìa ad [[Colin Brady]], [[Christopher Reeve]] e [[Daniel St. Pierre]] - Vōś
* <small>2007</small> - ''[[The Air I Breathe]]'', regìa ad [[Jieho Lee]]
* <small>2007</small> - ''[[Ripple effect]]'', regìa ad [[Philippe Caland]]
* <small>2007</small> - ''[[The Great Debaters - Il potere della parola]]'', regìa ad [[Denzel Washington]]
* <small>2007</small> - ''[[Prospettive di un delitto]]'' (''Vantage Point''), regìa ad [[Pete Travis]]
* <small>2008</small> - ''[[La notte non aspetta]]'' (''Street Kings''), regìa ad [[David Ayer]]
* <small>2008</small> - ''[[Winged Creatures - Il giorno del destino]]'' (''Winged Creatures''), regìa ad [[Rowan Woods]]
* <small>2009</small> - ''[[Powder Blue]]'', regìa ad [[Timothy Linh Bui]]
* <small>2009</small> - ''[[Nel paese delle creature selvagge]]'' (''Where the Wild Things Are''), regìa ad [[Spike Jonze]] - Vōś
* <small>2009</small> - ''[[Hurricane Season]]'', regìa ad [[Tim Story]]
* <small>2010</small> - ''[[Repo Men]]'', regìa ad [[Miguel Sapochnik]]
* <small>2010</small> - ''[[Matrimonio in famiglia]]'' (''Our Family Wedding''), regìa ad [[Rick Famuyiwa]]
* <small>2010</small> - ''[[My Own Love Song]]'', regìa 'd [[Olivier Dahan]]
* <small>2010</small> - ''[[The Experiment (film 2010)|The Experiment]]'', regìa ad [[Paul Scheuring]]
* <small>2010</small> - ''[[Lullaby for Pi]]'', regìa ad [[Benoît Philippon]]
* <small>2011</small> - ''[[Catch .44]]'', regìa 'd [[Aaron Harvey]]
* <small>2012</small> - ''[[Freelancers]]'', regìa ad [[Jessy Terrero]]
* <small>2012</small> - ''[[A Dark Truth - Un'oscura verità]]'' (''A Dark Truth''), regìa ad [[Damian Lee]]
* <small>2013</small> - ''[[The Last Stand - L'ultima sfida]]'' (''The Last Stand''), regìa ad [[Kim Ji-woon]]
* <small>2013</small> - ''[[Repentance - Troppo tardi]]'' (''Repentance''), regìa ad [[Philippe Caland]]
* <small>2013</small> - ''[[Pawn - Fai la tua mossa]]'' (''Pawn''), regìa ad [[David A. Armstrong]]
* <small>2013</small> - ''[[Zulu (film 2013)|Zulu]]'', regìa ad [[Jérôme Salle]]
* <small>2013</small> - ''[[The Butler - Un maggiordomo alla Casa Bianca]]'' (''The Butler''), regìa ad [[Lee Daniels]]
* <small>2013</small> - ''[[Il fuoco della vendetta - Out of the Furnace]]'' (''Out of the Furnace''), regìa ad [[Scott Cooper]]
* <small>2013</small> - ''[[Un Natale speciale a New York]]'' (''Black Nativity''), regìa dla [[Kasi Lemmons]]
* <small>2014</small> - ''[[Two Men in Town]]'', regìa ad [[Rachid Bouchareb]]
* <small>2015</small> - ''[[Taken 3 - L'ora della verità]]'' (''Taken 3''), regìa 'd [[Olivier Megaton]]
* <small>2015</small> - ''[[Dope: Follia e riscatto]]'' (''Dope''), regìa ad [[Rick Famuyiwa]] - Vōś
* <small>2015</small> - ''[[Southpaw - L'ultima sfida]]'' (''Southpaw''), regìa 'd [[Antoine Fuqua]]
* <small>2016</small> - ''[[Arrival (film)|Arrival]]'', regìa ad [[Denis Villeneuve]]
* <small>2016</small> - ''[[Rogue One: A Star Wars Story]]'', regìa ad [[Gareth Edwards (regìsta)|Gareth Edwards]]
* <small>2017</small> - ''[[Condannato a combattere - The Forgiven]]'' (''The Forgiven''), regìa ad [[Roland Joffé]]
* <small>2018</small> - ''[[Sorry to Bother You]]'', regìa ad [[Boots Riley]]
* <small>2018</small> - ''[[Burden (film)|Burden]]'', regìa 'd [[Andrew Heckler]]
* <small>2018</small> - ''[[Black Panther (film)|Black Panther]]'', regìa ad [[Ryan Coogler]]
* <small>2018</small> - ''[[La fine (film)|La fine]]'' (''How It Ends''), regìa ad [[David M. Rosenthal]]
* <small>2018</small> - ''[[City of Lies - L'ora della verità]]'' (''City of Lies''), regìa ad [[Brad Furman]]
* <small>2019</small> - ''[[C'era una volta Steve McQueen]]'' (''Finding Steve McQueen''), regìa ad [[Mark Steven Johnson]]
* <small>2020</small> - ''[[Jingle Jangle - Un'avventura natalizia]]'' (''Jingle Jangle: A Christmas Journey''), regìa ad [[David E. Talbert]]
* <small>2021</small> - ''[[Respect (film)|Respect]]'', regìa ad [[Liesl Tommy]]
* <small>2023</small> - ''[[George Foreman - Cuore da leone]]'' (''Big George Foreman''), regìa ad [[George Tillman Jr.]]
* <small>2025</small> - ''[[Havoc (film 2025)|Havoc]]'', regìa ad [[Gareth Evans (regìsta)|Gareth Evans]]
=== cuma regìsta ===
* <small>1993</small> - ''[[Armati di pistola]]'' (''Strapped'') – Film TV
* <small>1995</small> - ''[[Donne - Waiting to Exhale]]'' (''Waiting to Exhale'')
* <small>1998</small> - ''[[Ricominciare a vivere]]'' (''Hope Floats'')
* <small>2004</small> - ''[[Una teenager alla Casa Bianca]]'' (''First Daughter'')
== Culegamènt estéran ==
* {{it}} [https://www.imdb.com/it/name/nm0001845/ Filmugrafìa in s'l ''IMDb'']
* {{it}} [https://www.treccani.it/enciclopedia/forest-whitaker/ La sò paśna su 'l sit dla ''Treccani'']
== Àtar prugèt ==
{{interprogetto|commons=Category:Forest Whitaker}}
|sel=1
}}
{{DEFAULTSORT:Whitaker, Forest}}
[[Categoria:CINEMA]]
[[Categoria:Atōr americàṅ]]
mdqo04a3t3h4imowm8yck9r5grt10cn
167871
167870
2026-04-08T19:59:11Z
Mirandolese
1879
167871
wikitext
text/x-wiki
{{Metacaixa
|id=0
|color=
|bt1=Miranduléś
|bticona1=[[File:Mirandola-stemma.gif|16px]]
|ps1=
__NOTOC__
{{dialort | dial=Miranduléś}}
[[File:Forest Whitaker.jpg|260px|thumb|right|Forest Whitaker tòlt śò in dal 2007]]
'''Forest Steven Whitaker''' ([[Longview (Tèxas)|Longview]], 15 ad Luj dal 1961, a s lèś [ˈfɔɹɪst ˈʍɪɾɪkə˞] in [[ingléś]]) 'l è 'n atōr, regìsta e prudutōr americàṅ, vinsidōr dal [[Prèmi Òscar]] in dal 2007 par la part dal generàł e pulìtig ugandéś [[Idi Amin Dada]] in dal film [[L'ultimo re di Scozia]] ch'al gh'à frutâ anc un [[Golden Globe]]. Fra i sò arcgnusimènt a 'rcurdém anc la stéla ch'al gh'à in dla [[Hollywood Walk of Fame]] e 'l [[Prix d'interprétation masculine]] p'r al film biugràfic [[Bird (film)|Bird]] a 'l 41<sup>śum</sup> [[Fèstival ad Cannes]] in di pagn dal saxufunìsta [[Charlie Parker]].
== Biugrafìa ==
Uriginàri da [[Tèxas]], fiōl d'n asicuradōr e dn'insgnànta, ''Forest'' da pìcul al và a star c'n i suo a [[Carson (Califòrgna)|Carson]], darènt a [[Los Angeles]]. Da
śōv'n al vins na bórsa 'd studi cuma śugadōr ad [[football americàṅ]] ma pò la pasiòṅ p'r al cant, cun lò ch'al gh'iva 'n tìmbar da tenōr, e par la recitasiòṅ la fà in manéra ad purtàr-'l a studiàr prima a l'[[università dla Califòrgna Meridiunàla]] e pò a 'l [[Drama Studio London]] ad [[Lóndra]] in dua al s làurea in art dramàtichi.
Al fà 'l sò debùt a 'l cìnema in dal 1982 girànd al thriller [[Omicidio a sorpresa]], cun [[Robert Carradine]] e la [[Linda Hamilton]], e la cumèdia [[Fuori di testa (film 1982)|Fuori di testa]], cun [[Sean Penn]] e la [[Jennifer Jason Leigh]]. Tri an dòp 'l incróśa la [[Madonna (cantànta)|Madonna]], [[Matthew Modine]] e la [[Linda Fiorentino]] in dla cumèdia sentimentàla [[Crazy for You - Pazzo per te]] mént'r in dal 1986 al tōś part a 'l drama [[Il colore dei soldi]], a fiànc ad [[Paul Newman]] e 'd [[Tom Cruise]], e a 'l film ad guèra [[Platoon]], insém a [[Charlie Sheen]], [[Willem Dafoe]] e [[Tom Berenger]].
In dal 1987 al fà 'l suldâ amìg ad [[Robin Williams]] in dal biugràfic [[Good Morning, Vietnam]] pò 'l an dòp al rècita in dal film 'd asiòṅ [[Senza esclusione di colpi (film 1988)|Senza esclusione di colpi]], insém a [[Jean-Claude Van Damme]], e in [[Bird (film)|Bird]] ad [[Clint Eastwood]], al sò prim rōl da prutagunìsta ch'al gh fruta na candidadùra a i [[Golden Globe]] e 'n prèmi a 'l [[Fèstival ad Cannes]]. In dal 1989 a 'l ém vist in dal noir [[Johnny il bello]] cun la còpia [[Mickey Rourke]]/[[Ellen Barkin]].
[[File:Forest Whitaker 2010.jpg|210px|thumb|left|Lò in dal 2010]]
Al taca i [[an Nuànta]] c'n al film 'd asiòṅ [[Pronti a tutto]], in dla part dal pulisiòt ch'al lavóra insém a [[Anthony Edwards]], par pò giràr in dal 1992 i thriller [[Giochi d'adulti]], cun [[Kevin Kline]], l'[[Mary Elizabeth Mastrantonio]] e [[Kevin Spacey]], e [[La moglie del soldato]], in dla part 'd un suldâ britànig rapî da di mémbar d'l [[IRA]]. 'L an dòp al regìsta [[Abel Ferrara]] 'l al sarnìs par far-ag far la part dal magiōr ''Collins'' in dal sò film ad scarésa [[Ultracorpi - L'invasione continua]] mént'r in dal 1994 'l è impgnâ in dla cumèdia 'd [[Robert Altman]] [[Prêt-à-Porter (film)|Prêt-à-Porter]]. In chi an lè a 'l arcurdém anc p'r al thriller 'd asiòṅ [[Blown Away - Follia esplosiva]], cun [[Jeff Bridges]] e [[Tommy Lee Jones]], p'r al fantasientìfig [[Specie mortale]], insém a [[Ben Kingsley]] e [[Michael Madsen]], e p'r al drama [[Smoke (film)|Smoke]] cun prutagunìsta [[Harvey Keitel]].
In di [[an Dumìla]] a 'l ém vist in soquànt thriller e film dramàtic impurtànt cuma [[In linea con l'assassino]], in còpia cun [[Colin Farrell]], [[Panic Room (film)|Panic Room]], cun prutagunìsta la [[Jodie Foster]], [[Mary (film 2005)|Mary]], in dla part 'd un giurnalìsta ch'al gh'à na traśmisiòṅ ch'la dascór ad [[Geśù]], [[L'ultimo re di Scozia]], ch'al gh fà vìnsar 'n [[Prèmi Òscar|Òscar]], e [[The Air I Breathe]], girâ insém a [[Kevin Bacon]], [[Brendan Fraser]] e la [[Sarah Michelle Gellar]].
Fra i sò ùltim lavōr a psém nutàr al thriller [[The Experiment (film 2010)|The Experiment]] (2010), arfacimènt dna pelìcula tedésca dal 2001 da 'l tìtul [[The Experiment - Cercasi cavie umane]], al biugràfic [[The Butler - Un maggiordomo alla Casa Bianca]] (2013), in dla part dal majurdòm prutagunìsta ciamâ ''Cecil Gaines'', e 'l fantàstic [[Black Panther (film)|Black Panther]], film trat da 'n fumét dla [[Marvel Comics]].
In televiśiòṅ 'l à tòlt part a soquànti série televiśìvi cuma [[The Shield]], [[E.R. - Medici in prima linea]], [[Criminal Minds: Suspect Behavior]], [[Empire (série televiśìva 2015)|Empire]] e [[Godfather of Harlem]].
== Filmugrafìa ==
[[File:Ripple Effect.png|440px|thumb|right|''Efèt a cadéna'' (2007)]]
=== cuma atōr ===
* <small>1982</small> - ''[[Omicidio a sorpresa]]'' (''Tag: The Assassination Game''), regìa ad [[Nick Castle]]
* <small>1982</small> - ''[[Fuori di testa (film 1982)|Fuori di testa]]'' (''Fast Times at Ridgemont High''), regìa dl'[[Amy Heckerling]]
* <small>1985</small> - ''[[Crazy for You - Pazzo per te]]'' ''(Vision Quest)'', regìa 'd [[Harold Becker]]
* <small>1986</small> - ''[[Il colore dei soldi]]'' (''The Color of Money''), regìa ad [[Martin Scorsese]]
* <small>1986</small> - ''[[Platoon]]'', regìa 'd [[Oliver Stone]]
* <small>1987</small> - ''[[Le mani di uno sconosciuto]]'' (''Hands of a Stranger''), regìa ad [[Larry Elikann]] – Film TV
* <small>1987</small> - ''[[Sorveglianza... speciale]]'' (''Stakeout''), regìa ad [[John Badham]]
* <small>1987</small> - ''[[Good Morning, Vietnam]]'', regìa ad [[Barry Levinson]]
* <small>1988</small> - ''[[Senza esclusione di colpi (film 1988)|Senza esclusione di colpi]]'' (''Bloodsport''), regìa ad [[Newt Arnold]]
* <small>1988</small> - ''[[Bird (film)|Bird]]'', regìa ad [[Clint Eastwood]]
* <small>1989</small> - ''[[Johnny il bello]]'' (''Johnny Handsome''), regìa ad [[Walter Hill (regìsta)|Walter Hill]]
* <small>1990</small> - ''[[Pronti a tutto]]'' (''Downtown''), regìa ad [[Richard Benjamin]]
* <small>1990</small> - ''[[Giustizia criminale]]'' (''Criminal Justice''), regìa 'd [[Andy Wolk]] – Film TV
* <small>1991</small> - ''[[Rabbia ad Harlem]]'' (''A Rage in Harlem''), regìa ad [[Bill Duke]]
* <small>1992</small> - ''[[Diario di un killer]]'' (''Diary of a Hitman''), regìa ad [[Kenneth Pressman]]
* <small>1992</small> - ''[[Articolo 99]]'' (''Article 99''), regìa 'd [[Howard Deutch]]
* <small>1992</small> - ''[[La moglie del soldato]]'' (''The Crying Game''), regìa ad [[Neil Jordan]]
* <small>1992</small> - ''[[Giochi d'adulti]]'' (''Consenting Adults''), regìa 'd [[Alan J. Pakula]]
* <small>1993</small> - ''[[Ultracorpi - L'invasione continua]]'' (''Body Snatchers''), regìa 'd [[Abel Ferrara]]
* <small>1993</small> - ''[[Last Light - Storia di un condannato a morte]]'' (''Last Light''), regìa ad [[Kiefer Sutherland]] – Film TV
* <small>1993</small> - ''[[Bank Robber]]'', regìa ad [[Nick Mead]]
* <small>1994</small> - ''[[Blown Away - Follia esplosiva]]'' (''Blown Away''), regìa ad [[Stephen Hopkins]]
* <small>1994</small> - ''[[Voglia di potere]]'' (''The Enemy Within''), regìa ad [[Johathan Darby]] – Film TV
* <small>1994</small> - ''[[Amicizie pericolose]]'' (''Jason's Lyric''), regìa ad [[Doug McHenry]]
* <small>1994</small> - ''[[Prêt-à-Porter (film)|Prêt-à-Porter]]'', regìa ad [[Robert Altman]]
* <small>1995</small> - ''[[Smoke (film)|Smoke]]'', regìa ad [[Wayne Wang]]
* <small>1995</small> - ''[[Specie mortale]]'' (''Species''), regìa ad [[Roger Donaldson]]
* <small>1995</small> - ''[[Goodbye Mr. Holland]]'' (''Mr. Holland's Opus''), regìa ad [[Stephen Herek]]
* <small>1996</small> - ''[[Phenomenon (film)|Phenomenon]]'', regìa ad [[Jon Turteltaub]]
* <small>1996</small> - ''[[Più in alto di tutti]]'' (''Rebound''), regìa 'd [[Eriq La Salle]] – Film TV
* <small>1998</small> - ''[[Body Count (film 1998)|Body Count]]'', regìa ad [[Robert Patton-Spruill]]
* <small>1999</small> - ''[[Ghost Dog - Il codice del samurai]]'' (''Ghost Dog: The Way of the Samurai''), regìa ad [[Jim Jarmusch]]
* <small>1999</small> - ''[[Una voce per gridare]]'' (''Light It Up''), regìa ad [[Craig Bolotin]]
* <small>1999</small> - ''[[L'occhio gelido del testimone]]'' (''Witness Protection''), regìa ad [[Richard Pierce]] – Film TV
* <small>2000</small> - ''[[Battaglia per la Terra (film)|Battaglia per la Terra]]'' (''Battlefield Earth''), regìa ad [[Roger Christian]]
* <small>2000</small> - ''[[Four Dogs Playing Poker]]'', regìa ad [[Paul Rachman]]
* <small>2001</small> - ''[[The Dragon (film 2001)|The Dragon]]'' (''Green Dragon''), regìa ad [[Timothy Linh Bui]]
* <small>2001</small> - ''[[Il quarto angelo]]'' (''The Fourth Angel''), regìa ad [[John Irvin]]
* <small>2002</small> - ''[[Panic Room (film)|Panic Room]]'', regìa ad [[David Fincher]]
* <small>2002</small> - ''[[In linea con l'assassino]]'' (''Phone Booth''), regìa ad [[Joel Schumacher]]
* <small>2003</small> - ''[[Deacons for defense - Lotta per la libertà]]'' (''Deacons for Defense''), regìa ad [[Bill Duke]] – Film TV
* <small>2004</small> - ''[[Jiminy Glick in Lalawood]]'', regìa ad [[Vadim Jean]]
* <small>2004</small> - ''[[Una teenager alla Casa Bianca]]'' (''First Daughter''), regìa ad Forest Whitaker - Vōś
* <small>2005</small> - ''[[Mary (film 2005)|Mary]]'', regìa 'd [[Abel Ferrara]]
* <small>2005</small> - ''[[Messenger (film)|Messenger]]'' (''A Little Trip to Heaven''), regìa ad [[Baltasar Kormákur]]
* <small>2005</small> - ''[[American Gun (film 2005)|American Gun]]'', regìa 'd [[Aric Avelino]]
* <small>2006</small> - ''[[Even Money]]'', regìa ad [[Mark Rydell]]
* <small>2006</small> - ''[[Il segreto di Claire]]'' (''The Marsh''), regìa ad [[Jordan Barker]]
* <small>2006</small> - ''[[L'ultimo re di Scozia]]'' (''The Last King of Scotland''), regìa ad [[Kevin Macdonald (regìsta)|Kevin Macdonald]]
* <small>2006</small> - ''[[Piccolo grande eroe]]'' (''Everyone's Hero''), regìa ad [[Colin Brady]], [[Christopher Reeve]] e [[Daniel St. Pierre]] - Vōś
* <small>2007</small> - ''[[The Air I Breathe]]'', regìa ad [[Jieho Lee]]
* <small>2007</small> - ''[[Ripple effect]]'', regìa ad [[Philippe Caland]]
* <small>2007</small> - ''[[The Great Debaters - Il potere della parola]]'', regìa ad [[Denzel Washington]]
* <small>2007</small> - ''[[Prospettive di un delitto]]'' (''Vantage Point''), regìa ad [[Pete Travis]]
* <small>2008</small> - ''[[La notte non aspetta]]'' (''Street Kings''), regìa ad [[David Ayer]]
* <small>2008</small> - ''[[Winged Creatures - Il giorno del destino]]'' (''Winged Creatures''), regìa ad [[Rowan Woods]]
* <small>2009</small> - ''[[Powder Blue]]'', regìa ad [[Timothy Linh Bui]]
* <small>2009</small> - ''[[Nel paese delle creature selvagge]]'' (''Where the Wild Things Are''), regìa ad [[Spike Jonze]] - Vōś
* <small>2009</small> - ''[[Hurricane Season]]'', regìa ad [[Tim Story]]
* <small>2010</small> - ''[[Repo Men]]'', regìa ad [[Miguel Sapochnik]]
* <small>2010</small> - ''[[Matrimonio in famiglia]]'' (''Our Family Wedding''), regìa ad [[Rick Famuyiwa]]
* <small>2010</small> - ''[[My Own Love Song]]'', regìa 'd [[Olivier Dahan]]
* <small>2010</small> - ''[[The Experiment (film 2010)|The Experiment]]'', regìa ad [[Paul Scheuring]]
* <small>2010</small> - ''[[Lullaby for Pi]]'', regìa ad [[Benoît Philippon]]
* <small>2011</small> - ''[[Catch .44]]'', regìa 'd [[Aaron Harvey]]
* <small>2012</small> - ''[[Freelancers]]'', regìa ad [[Jessy Terrero]]
* <small>2012</small> - ''[[A Dark Truth - Un'oscura verità]]'' (''A Dark Truth''), regìa ad [[Damian Lee]]
* <small>2013</small> - ''[[The Last Stand - L'ultima sfida]]'' (''The Last Stand''), regìa ad [[Kim Ji-woon]]
* <small>2013</small> - ''[[Repentance - Troppo tardi]]'' (''Repentance''), regìa ad [[Philippe Caland]]
* <small>2013</small> - ''[[Pawn - Fai la tua mossa]]'' (''Pawn''), regìa ad [[David A. Armstrong]]
* <small>2013</small> - ''[[Zulu (film 2013)|Zulu]]'', regìa ad [[Jérôme Salle]]
* <small>2013</small> - ''[[The Butler - Un maggiordomo alla Casa Bianca]]'' (''The Butler''), regìa ad [[Lee Daniels]]
* <small>2013</small> - ''[[Il fuoco della vendetta - Out of the Furnace]]'' (''Out of the Furnace''), regìa ad [[Scott Cooper]]
* <small>2013</small> - ''[[Un Natale speciale a New York]]'' (''Black Nativity''), regìa dla [[Kasi Lemmons]]
* <small>2014</small> - ''[[Two Men in Town]]'', regìa ad [[Rachid Bouchareb]]
* <small>2015</small> - ''[[Taken 3 - L'ora della verità]]'' (''Taken 3''), regìa 'd [[Olivier Megaton]]
* <small>2015</small> - ''[[Dope: Follia e riscatto]]'' (''Dope''), regìa ad [[Rick Famuyiwa]] - Vōś
* <small>2015</small> - ''[[Southpaw - L'ultima sfida]]'' (''Southpaw''), regìa 'd [[Antoine Fuqua]]
* <small>2016</small> - ''[[Arrival (film)|Arrival]]'', regìa ad [[Denis Villeneuve]]
* <small>2016</small> - ''[[Rogue One: A Star Wars Story]]'', regìa ad [[Gareth Edwards (regìsta)|Gareth Edwards]]
* <small>2017</small> - ''[[Condannato a combattere - The Forgiven]]'' (''The Forgiven''), regìa ad [[Roland Joffé]]
* <small>2018</small> - ''[[Sorry to Bother You]]'', regìa ad [[Boots Riley]]
* <small>2018</small> - ''[[Burden (film)|Burden]]'', regìa 'd [[Andrew Heckler]]
* <small>2018</small> - ''[[Black Panther (film)|Black Panther]]'', regìa ad [[Ryan Coogler]]
* <small>2018</small> - ''[[La fine (film)|La fine]]'' (''How It Ends''), regìa ad [[David M. Rosenthal]]
* <small>2018</small> - ''[[City of Lies - L'ora della verità]]'' (''City of Lies''), regìa ad [[Brad Furman]]
* <small>2019</small> - ''[[C'era una volta Steve McQueen]]'' (''Finding Steve McQueen''), regìa ad [[Mark Steven Johnson]]
* <small>2020</small> - ''[[Jingle Jangle - Un'avventura natalizia]]'' (''Jingle Jangle: A Christmas Journey''), regìa ad [[David E. Talbert]]
* <small>2021</small> - ''[[Respect (film)|Respect]]'', regìa ad [[Liesl Tommy]]
* <small>2023</small> - ''[[George Foreman - Cuore da leone]]'' (''Big George Foreman''), regìa ad [[George Tillman Jr.]]
* <small>2025</small> - ''[[Havoc (film 2025)|Havoc]]'', regìa ad [[Gareth Evans (regìsta)|Gareth Evans]]
=== cuma regìsta ===
* <small>1993</small> - ''[[Armati di pistola]]'' (''Strapped'') – Film TV
* <small>1995</small> - ''[[Donne - Waiting to Exhale]]'' (''Waiting to Exhale'')
* <small>1998</small> - ''[[Ricominciare a vivere]]'' (''Hope Floats'')
* <small>2004</small> - ''[[Una teenager alla Casa Bianca]]'' (''First Daughter'')
== Culegamènt estéran ==
* {{it}} [https://www.imdb.com/it/name/nm0001845/ Filmugrafìa in s'l ''IMDb'']
* {{it}} [https://www.treccani.it/enciclopedia/forest-whitaker/ La sò paśna su 'l sit dla ''Treccani'']
== Àtar prugèt ==
{{interprogetto|commons=Category:Forest Whitaker}}
|sel=1
}}
{{DEFAULTSORT:Whitaker, Forest}}
[[Categoria:CINEMA]]
[[Categoria:Atōr americàṅ]]
azbhqc1am63dkf2hxfj5i1970ypza9g
File:Paranormal Xperience.png
6
46563
167872
2026-04-09T05:59:24Z
Mirandolese
1879
{{Screenshot copyrighted|Moviemax|Film}}
167872
wikitext
text/x-wiki
== Sunt ==
{{Screenshot copyrighted|Moviemax|Film}}
2hrzulo0f8bha82qef762sn9lcwih1d
Paranormal Xperience
0
46564
167873
2026-04-09T06:50:38Z
Mirandolese
1879
Creata pagina con "{{Metacaixa |id=0 |color= |bt1=Miranduléś |bticona1=[[File:Mirandola-stemma.gif|16px]] |ps1= __NOTOC__ {{dialort | dial=Miranduléś}} {{Film |Foto=Paranormal Xperience.png |Didascalia=Fernández, la Salamanca, Iglesias e la Corberó<br>in na figùra dal film |Tìtul uriginäl=Paranormal Xperience 3D |Tìtul in ITA=Paranormal Xperience |Tìtul in EML=Xperiénsa paranurmàla |Ann=2011 |Regia=[[Sergi Vizcaino]] |Scritùr=Daniel Padró |Atùr=[[Amaia Salamanca]] • L..."
167873
wikitext
text/x-wiki
{{Metacaixa
|id=0
|color=
|bt1=Miranduléś
|bticona1=[[File:Mirandola-stemma.gif|16px]]
|ps1=
__NOTOC__
{{dialort | dial=Miranduléś}}
{{Film
|Foto=Paranormal Xperience.png
|Didascalia=Fernández, la Salamanca, Iglesias e la Corberó<br>in na figùra dal film
|Tìtul uriginäl=Paranormal Xperience 3D
|Tìtul in ITA=Paranormal Xperience
|Tìtul in EML=Xperiénsa paranurmàla
|Ann=2011
|Regia=[[Sergi Vizcaino]]
|Scritùr=Daniel Padró
|Atùr=[[Amaia Salamanca]] • [[Luis Fernández]]<br>[[Maxi Iglesias]] • [[Úrsula Corberó]] • [[Alba Ribas]]<br>[[Óscar Sinela]] • [[Manuel de Blas]] • [[Eduard Farelo]]
|Müsica=Marc Vaíllo
|Dürä dal film=90
|Lengua=[[Spagnōl]]
|Nasiòn=[[Spaggna]]
}}
{{CITAZIONE|Xperimènta 'l terōr.|''Tagline'' dal film}}
'''Paranormal Xperience''' (''Xperiénsa paranurmàla'') 'l è 'n film ad scarésa spagnōl dal 2011 ad [[Sergi Vizcaino]] su na senegiadùra 'd [[Daniel Padró]].
La pelìcula, giràda in [[3D]] c'n un budget ad tri migliòṅ e dū 'd euro e cun 'l apòǵ 'd [[Antena 3 Films]], l'à fat sù quàtar migliòṅ e siē ad dòlar in tut al mónd.
== Sunt ==
Lʼ''Ángela'' ([[Amaia Salamanca]]) l'è na studènta 'd psuculugìa a l'università. Su cunsìli dal sò prufesōr ''Fuentes'' ([[Miguel Ángel Jenner]]) la decìd ad far 'n esperimènt su 'l paranurmàł pasànd dal tèmp in na vècia minéra 'd sâł in dal paéś fantàśma 'd ''Susurro'' in du na vòlta un mèdag sàdig, al dutōr ''Matarga'' ([[Manuel de Blas]]), al gh catàva gust a turturàr dla gint. Adès chi lò 'l è sparî anc s'a s diś ch'un quàlc masamènt 'l è cuntinuâ anc dòp.
La studènta la partìs insém a sò surèla più śōvna, la ''Diana'' ([[Alba Ribas]]), ch'la gh dà in prèst al van. Al dó ragàsi i èṅ dimóndi ligàdi da quànd da pìculi i aṅ patî al bòti 'd un pàdar viulènt ([[Eduard Farelo]]), pò mòrt in circustànsi minga tant ciàri. Dal grup i fànan part anc quàtar cumpàgn ad cōrs dlʼ''Ángela'': al sò muróś ''Carlos'' ([[Luis Fernández]]), la ''Belén'' ([[Úrsula Corberó]]), sèmpar c'n al mûś ch'la gh và malvluntéra, ''José'' ([[Maxi Iglesias]]), ch'l à butâ i òć su la ''Diana'', e ''José'' ([[Maxi Iglesias]]), espèrt in questiòṅ ch'i tràtan 'l argumènt dl'atra dimensiòṅ.
Durànt 'n esperimènt 'd ipnutìśum, la ''Diana'' la vîṅ in cuntàt c'n al dutōr ''Matarga'' e da cal mumènt lè i ràgas i tàc'n a murìr òṅ a òṅ méntar ''Carlos'' al vîṅ turturâ e lubutumiśâ.
== Culegamènt estéran ==
* {{it}} [https://www.imdb.com/it/title/tt1838618/ La schéda dal film in s'l ''IMDb'']
* {{it}} [https://www.filmtv.it/film/48744/paranormal-xperience-3d/ La schéda dal film in sal ''FilmTV'']
* {{it}} [https://www.commissionefilmcei.it/film/paranormal-xperience-3d/ La schéda dal film in sal sit dla ''Cunferésca Episcupàla'']
|sel=1
}}
{{DEFAULTSORT:Paranormal Xperience}}
[[Categoria:CINEMA]]
[[Categoria:FILM]]
1o6n2gpkvegmtqjzlpqlrhcdaf1j64o
167875
167873
2026-04-09T06:52:37Z
Mirandolese
1879
167875
wikitext
text/x-wiki
{{Metacaixa
|id=0
|color=
|bt1=Miranduléś
|bticona1=[[File:Mirandola-stemma.gif|16px]]
|ps1=
__NOTOC__
{{dialort | dial=Miranduléś}}
{{Film
|Foto=Paranormal Xperience.png
|Didascalia=Fernández, la Salamanca, Iglesias e la Corberó<br>in na figùra dal film
|Tìtul uriginäl=XP3D
|Tìtul in ITA=Paranormal Xperience
|Tìtul in EML=Xperiénsa paranurmàla
|Ann=2011
|Regia=[[Sergi Vizcaino]]
|Scritùr=Daniel Padró
|Atùr=[[Amaia Salamanca]] • [[Luis Fernández]]<br>[[Maxi Iglesias]] • [[Úrsula Corberó]] • [[Alba Ribas]]<br>[[Óscar Sinela]] • [[Manuel de Blas]] • [[Eduard Farelo]]
|Müsica=Marc Vaíllo
|Dürä dal film=90
|Lengua=[[Spagnōl]]
|Nasiòn=[[Spaggna]]
}}
{{CITAZIONE|Xperimènta 'l terōr.|''Tagline'' dal film}}
'''Paranormal Xperience''' (''Xperiénsa paranurmàla'') 'l è 'n film ad scarésa spagnōl dal 2011 ad [[Sergi Vizcaino]] su na senegiadùra 'd [[Daniel Padró]].
La pelìcula, giràda in [[3D]] c'n un budget ad tri migliòṅ e dū 'd euro e cun 'l apòǵ 'd [[Antena 3 Films]], l'à fat sù quàtar migliòṅ e siē ad dòlar in tut al mónd.
== Sunt ==
Lʼ''Ángela'' ([[Amaia Salamanca]]) l'è na studènta 'd psuculugìa a l'università. Su cunsìli dal sò prufesōr ''Fuentes'' ([[Miguel Ángel Jenner]]) la decìd ad far 'n esperimènt su 'l paranurmàł pasànd dal tèmp in na vècia minéra 'd sâł in dal paéś fantàśma 'd ''Susurro'' in du na vòlta un mèdag sàdig, al dutōr ''Matarga'' ([[Manuel de Blas]]), al gh catàva gust a turturàr dla gint. Adès chi lò 'l è sparî anc s'a s diś ch'un quàlc masamènt 'l è cuntinuâ anc dòp.
La studènta la partìs insém a sò surèla più śōvna, la ''Diana'' ([[Alba Ribas]]), ch'la gh dà in prèst al van. Al dó ragàsi i èṅ dimóndi ligàdi da quànd da pìculi i aṅ patî al bòti 'd un pàdar viulènt ([[Eduard Farelo]]), pò mòrt in circustànsi minga tant ciàri. Dal grup i fànan part anc quàtar cumpàgn ad cōrs dlʼ''Ángela'': al sò muróś ''Carlos'' ([[Luis Fernández]]), la ''Belén'' ([[Úrsula Corberó]]), sèmpar c'n al mûś ch'la gh và malvluntéra, ''José'' ([[Maxi Iglesias]]), ch'l à butâ i òć su la ''Diana'', e ''José'' ([[Maxi Iglesias]]), espèrt in questiòṅ ch'i tràtan 'l argumènt dl'atra dimensiòṅ.
Durànt 'n esperimènt 'd ipnutìśum, la ''Diana'' la vîṅ in cuntàt c'n al dutōr ''Matarga'' e da cal mumènt lè i ràgas i tàc'n a murìr òṅ a òṅ méntar ''Carlos'' al vîṅ turturâ e lubutumiśâ.
== Culegamènt estéran ==
* {{it}} [https://www.imdb.com/it/title/tt1838618/ La schéda dal film in s'l ''IMDb'']
* {{it}} [https://www.filmtv.it/film/48744/paranormal-xperience-3d/ La schéda dal film in sal ''FilmTV'']
* {{it}} [https://www.commissionefilmcei.it/film/paranormal-xperience-3d/ La schéda dal film in sal sit dla ''Cunferésca Episcupàla'']
|sel=1
}}
{{DEFAULTSORT:Paranormal Xperience}}
[[Categoria:CINEMA]]
[[Categoria:FILM]]
tszdqalyq88zrxbd0fgvsffuocvxp3d
167876
167875
2026-04-09T07:00:31Z
Mirandolese
1879
167876
wikitext
text/x-wiki
{{Metacaixa
|id=0
|color=
|bt1=Miranduléś
|bticona1=[[File:Mirandola-stemma.gif|16px]]
|ps1=
__NOTOC__
{{dialort | dial=Miranduléś}}
{{Film
|Foto=Paranormal Xperience.png
|Didascalia=Fernández, la Salamanca, Iglesias e la Corberó<br>in na figùra dal film
|Tìtul uriginäl=XP3D
|Tìtul in ITA=Paranormal Xperience
|Tìtul in EML=Xperiénsa paranurmàla
|Ann=2011
|Regia=[[Sergi Vizcaino]]
|Scritùr=Daniel Padró
|Atùr=[[Amaia Salamanca]] • [[Luis Fernández]]<br>[[Maxi Iglesias]] • [[Úrsula Corberó]] • [[Alba Ribas]]<br>[[Óscar Sinela]] • [[Manuel de Blas]] • [[Eduard Farelo]]
|Müsica=Marc Vaíllo
|Dürä dal film=90
|Lengua=[[Spagnōl]]
|Nasiòn=[[Spaggna]]
}}
{{CITAZIONE|Xperimènta 'l terōr.|''Tagline'' dal film}}
'''Paranormal Xperience''' (''Xperiénsa paranurmàla'') 'l è 'n film ad scarésa spagnōl dal 2011 ad [[Sergi Vizcaino]] su na senegiadùra 'd [[Daniel Padró]].
La pelìcula, giràda in [[3D]] c'n un budget ad tri migliòṅ e dū 'd euro e cun 'l apòǵ 'd [[Antena 3 Films]], l'à fat sù quàtar migliòṅ e siē ad dòlar in tut al mónd.
== Sunt ==
Lʼ''Ángela'' ([[Amaia Salamanca]]) l'è na studènta 'd psuculugìa a l'università. Su cunsìli dal sò prufesōr ''Fuentes'' ([[Miguel Ángel Jenner]]) la decìd ad far 'n esperimènt su 'l paranurmàł pasànd dal tèmp in na vècia minéra 'd sâł in dal paéś fantàśma 'd ''Susurro'' in du na vòlta un mèdag sàdig, al dutōr ''Matarga'' ([[Manuel de Blas]]), al gh catàva gust a turturàr dla gint. Adès chi lò 'l è sparî anc s'a s diś ch'un quàlc masamènt 'l è cuntinuâ anc dòp.
La studènta la partìs insém a sò surèla più śōvna, la ''Diana'' ([[Alba Ribas]]), ch'la gh dà in prèst al van. Al dó ragàsi i èṅ dimóndi ligàdi da quànd da pìculi i aṅ patî al bòti 'd un pàdar viulènt ([[Eduard Farelo]]), pò mòrt in circustànsi minga tant ciàri. Dal grup i fànan part anc quàtar cumpàgn ad cōrs dlʼ''Ángela'': al sò muróś ''Carlos'' ([[Luis Fernández]]), la ''Belén'' ([[Úrsula Corberó]]), sèmpar c'n al mûś ch'la gh và malvluntéra, ''José'' ([[Maxi Iglesias]]), ch'l à butâ i òć su la ''Diana'', e ''Toni'' ([[Óscar Sinela]]), espèrt in questiòṅ ch'i tràtan 'l argumènt dl'atra dimensiòṅ.
Durànt 'n esperimènt 'd ipnutìśum, la ''Diana'' la vîṅ in cuntàt c'n al dutōr ''Matarga'' e da cal mumènt lè i ràgas i tàc'n a murìr òṅ a òṅ méntar ''Carlos'' al vîṅ turturâ e lubutumiśâ.
== Culegamènt estéran ==
* {{it}} [https://www.imdb.com/it/title/tt1838618/ La schéda dal film in s'l ''IMDb'']
* {{it}} [https://www.filmtv.it/film/48744/paranormal-xperience-3d/ La schéda dal film in sal ''FilmTV'']
* {{it}} [https://www.commissionefilmcei.it/film/paranormal-xperience-3d/ La schéda dal film in sal sit dla ''Cunferésca Episcupàla'']
|sel=1
}}
{{DEFAULTSORT:Paranormal Xperience}}
[[Categoria:CINEMA]]
[[Categoria:FILM]]
ao77btpsdknvfjeeg1xjkng6fm01g68
167891
167876
2026-04-09T11:54:10Z
Mirandolese
1879
167891
wikitext
text/x-wiki
{{Metacaixa
|id=0
|color=
|bt1=Miranduléś
|bticona1=[[File:Mirandola-stemma.gif|16px]]
|ps1=
__NOTOC__
{{dialort | dial=Miranduléś}}
{{Film
|Foto=Paranormal Xperience.png
|Didascalia=Fernández, la Salamanca, Iglesias e la Corberó<br>in na figùra dal film
|Tìtul uriginäl=XP3D
|Tìtul in ITA=Paranormal Xperience
|Tìtul in EML=Xperiénsa paranurmàla
|Ann=2011
|Regia=[[Sergi Vizcaino]]
|Scritùr=Daniel Padró
|Atùr=[[Amaia Salamanca]] • [[Luis Fernández]]<br>[[Maxi Iglesias]] • [[Úrsula Corberó]] • [[Alba Ribas]]<br>[[Óscar Sinela]] • [[Manuel de Blas]] • [[Eduard Farelo]]
|Müsica=Marc Vaíllo
|Dürä dal film=90
|Lengua=[[Spagnōl]]
|Nasiòn=[[Spaggna]]
}}
{{CITAZIONE|Xperimènta 'l terōr.|''Tagline'' dal film}}
'''Paranormal Xperience''' (''Xperiénsa paranurmàla'') 'l è 'n film ad scarésa spagnōl dal 2011 ad [[Sergi Vizcaino]] su na senegiadùra 'd [[Daniel Padró]].
La pelìcula, giràda in [[3D]] c'n un budget ad tri migliòṅ e dū 'd euro e cun 'l apòǵ 'd [[Antena 3 Films]], l'à fat sù quàtar migliòṅ e siē ad dòlar in tut al mónd.
== Sunt ==
Lʼ''Ángela'' ([[Amaia Salamanca]]) l'è na studènta 'd psiculugìa a l'università. Su cunsìli dal sò prufesōr ''Fuentes'' ([[Miguel Ángel Jenner]]) la decìd ad far 'n esperimènt su 'l paranurmàł pasànd dal tèmp in na vècia minéra 'd sâł in dal paéś fantàśma 'd ''Susurro'' in du na vòlta un mèdag sàdig, al dutōr ''Matarga'' ([[Manuel de Blas]]), al gh catàva gust a turturàr dla gint. Adès chi lò 'l è sparî anc s'a s diś ch'un quàlc masamènt 'l è cuntinuâ anc dòp.
La studènta la partìs insém a sò surèla più śōvna, la ''Diana'' ([[Alba Ribas]]), ch'la gh dà in prèst al van. Al dó ragàsi i èṅ dimóndi ligàdi da quànd da pìculi i aṅ patî al bòti 'd un pàdar viulènt ([[Eduard Farelo]]), pò mòrt in circustànsi minga tant ciàri. Dal grup i fànan part anc quàtar cumpàgn ad cōrs dlʼ''Ángela'': al sò muróś ''Carlos'' ([[Luis Fernández]]), la ''Belén'' ([[Úrsula Corberó]]), sèmpar c'n al mûś ch'la gh và malvluntéra, ''José'' ([[Maxi Iglesias]]), ch'l à butâ i òć su la ''Diana'', e ''Toni'' ([[Óscar Sinela]]), espèrt in questiòṅ ch'i tràtan 'l argumènt dl'atra dimensiòṅ.
Durànt 'n esperimènt 'd ipnutìśum, la ''Diana'' la vîṅ in cuntàt c'n al dutōr ''Matarga'' e da cal mumènt lè i ràgas i tàc'n a murìr òṅ a òṅ méntar ''Carlos'' al vîṅ turturâ e lubutumiśâ.
== Culegamènt estéran ==
* {{it}} [https://www.imdb.com/it/title/tt1838618/ La schéda dal film in s'l ''IMDb'']
* {{it}} [https://www.filmtv.it/film/48744/paranormal-xperience-3d/ La schéda dal film in sal ''FilmTV'']
* {{it}} [https://www.commissionefilmcei.it/film/paranormal-xperience-3d/ La schéda dal film in sal sit dla ''Cunferésca Episcupàla'']
|sel=1
}}
{{DEFAULTSORT:Paranormal Xperience}}
[[Categoria:CINEMA]]
[[Categoria:FILM]]
4zg41g0dobncsgkd1uimvupatrndos6
Paranormal Xperience 3D
0
46565
167874
2026-04-09T06:51:58Z
Mirandolese
1879
Redirect alla pagina [[Paranormal Xperience]]
167874
wikitext
text/x-wiki
#RINVIA[[Paranormal Xperience]]
t0h0fzz974p94ljap7ct9coljqw8oj5
Categoria:Nùmer moltìplica per 120 'd un nùmer quèder
14
46566
167881
2026-04-09T08:24:12Z
Gloria sah
6529
Creata pagina con "[[Categoria:Nùmer moltìplichi di nùmer quèder]] [[Categoria:Nùmer moltìplica per 120 ed nùmer poligonèl]]"
167881
wikitext
text/x-wiki
[[Categoria:Nùmer moltìplichi di nùmer quèder]]
[[Categoria:Nùmer moltìplica per 120 ed nùmer poligonèl]]
flloa8seqe3vmc1s9v13id3n52ehrv0
Categoria:Nùmer moltìplica per 120 ed nùmer poligonèl
14
46567
167882
2026-04-09T08:24:36Z
Gloria sah
6529
Creata pagina con "[[Categoria:Sequèinsi 'd intēr]] [[Categoria:Soquànti moltìplichi ed nùmer poligonèl]]"
167882
wikitext
text/x-wiki
[[Categoria:Sequèinsi 'd intēr]]
[[Categoria:Soquànti moltìplichi ed nùmer poligonèl]]
bpng5maejyonkwhr567xcavr27aiz58
Categoria:Nùmer moltìplica per 112 'd un nùmer quèder
14
46568
167889
2026-04-09T10:10:35Z
Gloria sah
6529
Creata pagina con "[[Categoria:Nùmer moltìplichi di nùmer quèder]] [[Categoria:Nùmer moltìplica per 112 ed nùmer poligonèl]]"
167889
wikitext
text/x-wiki
[[Categoria:Nùmer moltìplichi di nùmer quèder]]
[[Categoria:Nùmer moltìplica per 112 ed nùmer poligonèl]]
hh90r0v0czpb767pib0ap3t9wdwd9o6
Categoria:Nùmer moltìplica per 112 ed nùmer poligonèl
14
46569
167890
2026-04-09T10:10:58Z
Gloria sah
6529
Creata pagina con "[[Categoria:Sequèinsi 'd intēr]] [[Categoria:Soquànti moltìplichi ed nùmer poligonèl]]"
167890
wikitext
text/x-wiki
[[Categoria:Sequèinsi 'd intēr]]
[[Categoria:Soquànti moltìplichi ed nùmer poligonèl]]
bpng5maejyonkwhr567xcavr27aiz58