Vikipedio eowiki https://eo.wikipedia.org/wiki/Vikipedio:%C4%88efpa%C4%9Do MediaWiki 1.46.0-wmf.22 first-letter Aŭdvidaĵo Specialaĵo Diskuto Uzanto Uzanto-Diskuto Vikipedio Vikipedia diskuto Dosiero Dosiero-Diskuto MediaWiki MediaWiki-Diskuto Ŝablono Ŝablono-Diskuto Helpo Helpo-Diskuto Kategorio Kategorio-Diskuto Portalo Portala diskuto Projekto Projekta diskuto TimedText TimedText talk Modulo Modulo-Diskuto Event Event talk Topic Dante Alighieri 0 796 9349077 9304005 2026-04-07T05:06:51Z Sj1mor 12103 /* En Esperanto aperis */ En 1978 aperis kvinakta drama teatraĵo La amo de Danto Alighieri de Trygve Müller 9349077 wikitext text/x-wiki {{Informkesto gravulo | nomo = Dante Alighieri | dosiero = DanteFresco.jpg | grandeco de dosiero = | priskribo = Dante Alighieri pentrita de [[Andrea del Castagno]], ĉ. 1450 ([[Galerio Uffizi]]) | pseŭdonimo = | naskonomo = | dato de naskiĝo = [[29-a de majo]] [[1265]] | loko de naskiĝo = [[Florenco]] | dato de morto = [[14-a de septembro]] [[1321]] | loko de morto = [[Raveno]] | profesio = | nacieco = | etno = | civitaneco = Itala | edukado = | alma_mater = | aktivaj jaroj = | ĝenro = | temo = | movado = Dolce Stil Novo | notindaj verkoj = [[La Divina Commedia]] | edzo/ino = Gemma Donati | partnero = | infanoj = Jacopo, Pietro, Antonia; Giovanni? | rilatoj = | influoj = [[Aristotelo]], [[Homero]], [[Cicerono]], [[Vergilio]], [[Ovid]], [[Boethius]], [[Avicenna]], [[Averroes]], [[Alberto la Granda]], [[Thomas Aquinas]], [[Bonaventura]], [[Rikardo el Sankta Viktoro]] | influituloj = preskaŭ ĉiu Okcidenta literaturo, [[Samuel Beckett]], [[Giovanni Boccaccio]], [[Jorge Luis Borges]], [[William Blake]], [[Sandro Botticelli]], [[Anthony Burgess]], [[T. S. Eliot]], [[John Milton]] | premioj = | subskribo = | ttt = | montri portalon = }} [[Dosiero:Portrait de Dante.jpg|eta|250px|Profila portreto de Dante, ege konata, farita de [[Sandro Botticelli]].]] [[Dosiero:Cesare Saccaggi - Incipit Vita Nova - Dante, 1903.jpg|alternative="Incipit vita nova", "Dante kaj Beatrice en la ĝardeno", 1903, ĉefverko de Cesare Saccaggi da Tortona.|eta|336x336ra|''"Incipit vita nova", "Dante kaj Beatrice en la ĝardeno",'' 1903, ĉefverko de Cesare Saccaggi da [[Tortono|Tortona]].]] '''Durante ALIGHIERI''' ({{prononco|du'rante aliˈɡjɛːri}} aŭ [du'rante aliˈɟjɛːri]; konita simple '''Dante'''; esperantigite '''Danto ALIGIERIO''') (naskiĝis ĉirkaŭ la [[29-a de majo]] [[1265]] en [[Florenco]], mortis la [[14-a de septembro|14-an de septembro]] [[1321]] en [[Raveno]]) estis [[Italio|itala]] poeto, taksata la fondinto de [[Itala lingvo|itallingva]] poezio kaj grava figuro de la finaj jardekoj de la [[Mezepoko]] kaj antaŭulo de la venonta [[Renesanco]]. Lia ''[[La Divina Commedia]]'' (La Dia Komedio), originale nomata simple ''Commedia'' ("Komedio") kaj nur poste nomita ''Divina'' ("Dia") fare de [[Boccaccio]], estas sendiskute taksata la ĉefa literatura verko komponita en la [[itala lingvo]] kaj majstroverko de la [[tutmonda literaturo]].<ref>{{citaĵo el libro| |lasta=Bloom|unua=Harold|aŭtoroligilo=Harold Bloom|titolo=The Western Canon|jaro=1994}}</ref> Fine de la Mezepoko en Eŭropo, la plimulto de la poeziaĵoj estis verkita en [[Latino]], kaj tial alirebla nur de kleraj aŭskultantaroj. En ''[[De vulgari eloquentia]]'' (''Pri nacilingva elokvento''), tamen, Dante defendis la uzadon de la [[gepatra lingvo]] en literaturo. Li mem eĉ verkis en la [[toskana dialekto]] la poemaron ''[[La Vita Nuova|La nova vivo]]'' (1295) kaj la jam menciitan ''Dia Komedio''; Tiu elekto, kvankam tre neortodoksa, markis tre gravan precedenton kiun poste la italaj verkistoj kiaj [[Petrarko]] kaj Boccaccio sekvos. Rezulte, Dante ludis ŝlosilan rolon por establi la nacian lingvon de Italio. La graveco de Dante etendiĝis ankaŭ ekster sia hejmlando; liaj priskriboj de [[Infero]], [[Purgatorio]], kaj [[Ĉielo]] (Paradizo) inspiris multajn verkojn de la Eŭropa [[arto]] ekzemple de [[John Milton]], [[Geoffrey Chaucer]] kaj [[Alfred Tennyson]]. Krome, la unua uzado de ripeta tri-versa rima skemo (ABABCBCDC ktp.) estas atribuita al li. En Italio li estas nomata ''il Sommo Poeta'' ("la suprema poeto") kaj ''il Poeta'' ("La Poeto"). Li, [[Petrarko]], kaj [[Boccaccio]] estas ankaŭ nomataj "la tri fontoj" kaj "la tri kronoj". Dante estas nomata ankaŭ "la patro de la itala lingvo".<ref>{{citaĵo el libro| |lasta=Haller |unua=Elizabeth K. |editor-first=Lister M. |editor-last=Matheson |titolo=Icons of the Middle Ages: Rulers, Writers, Rebels, and Saints |url=http://books.google.com/books?id=rETxD8KcnUIC&pg=PA244 |volumo=1 |eldoninto=Greenwood |loko=Santa Barbara, CA |datoj=2012 |paĝo=244 |ĉapitro=Dante Alighieri |ISBN=978-0-313-34080-2}}</ref>. == Vivo == === Komenca vivo === Dante Alighieri, ofte nomata simple '''Dante''', naskiĝis en familio nobela, sed malriĉa, en [[Florenco]], nuntempa Italio. Li estis baptita la {{daton|27|marto|1266}} per la nomo '''Durante di Alighiero degli Alighieri'''; lia filo [[Jacopo Alighieri]] atestas, ke la nomon Durante oni aliformis al Dante. Lia preciza naskiĝdato ne estas konata, sed oni kutimas fiksi ĝin inter la {{dato|22|majo}} kaj la {{dato|13|junio|1265}}. La jaron oni konjektas precipe pro la bapto-dato (paska sabato, kiam oni baptis la bebojn de la antaŭa jaro) kaj pro lia verso "je mezo de la voj' de vivo nia", la unua de la ''[[Infero (La Dia Komedio)|Infero]]'', verkita en jaro 1300 (tiam oni atribuis al la homa vivo 70-jaran daŭron, laŭ Psalmo 89). Pri la tago, en verso en la ''Paradizo'' asertas, ke li naskiĝis sub la [[zodiako|signo]] de la [[ĝemeloj (konstelacio)|Ĝemeloj]] kaj en jaro 1265, la suno estis en ''Ĝemeloj'' proksimume inter la 11-a de majo kaj la 11-a de junio (Julia kalendaro).<ref>Lia naskodato estas listita kiel "probable en la fino de Majo" de Robert Hollander en "Dante" en ''Dictionary of the Middle Ages'', volumo 4. Laŭ Boccaccio, la poeto mem diris ke li naskiĝis en Majo. Vidu "Alighieri, Dante" en la ''Dizionario Biografico degli Italiani''.</ref> Pliaj detaloj permesas plu malgrandigi la intervalon. [[Dosiero:Dante alighieri, Palazzo dei Giudici.jpg|eta|maldekstra|upright|Portreto de Dante, el fresko en la Palazzo dei Giudici, Florenco.]] Dante pretendis, ke lia familio devenas el la antikvaj romianoj (''Infero'', XV, 76), sed la plej frua parenco kiun li povis mencii per sia familia nomo estis la [[Krucmilitoj|krucmilitinto]] Cacciaguida degli Elisei (''Paradiso'', XV, 135), naskiĝinta ne antaŭ jaro 1100. La patro de Dante, nome Alaghiero<ref name=Trecc/> aŭ [[Alighiero di Bellincione]], apartenis al la partio de la [[Blankaj Gelfoj]], sed ne suferis reprezaliojn post la venko de la [[Gelfoj kaj Gibelinoj|Gibelinoj]] en la [[Batalo de Montaperti]] en la mezo de la 13-a jarcento. Tio sugestas, ke lin protektis prestiĝo kaj statuso, aŭ simple politika neengaĝo.<ref>{{cite book |last=Santagata |first=Marco |date=2012 |title=Dante: Il romanzo della sua vita |url= |location=Milan |publisher=Mondadori |page=21 |isbn=978-8804620266 |accessdate= }}</ref> La Gelfoj subtenis la [[Papo|politikon de la eklezio]] kontraŭ la Gibelinoj, kiuj estis protektataj de la [[Sankta Romia Imperiestro]]. La patrino de la poeto estis Bella, verŝajne membro de la familio Abati.<ref name=Trecc/> Ŝi mortis kiam Dante estis ankoraŭ ne dekjara, kaj Alighiero edziĝis denove, al Lapa di Chiarissimo Cialuffi. Estas necerte, ĉu li edzinigis ŝin tuj, ĉar estis sociaj limigoj por vidvoj. Certe ŝi donis al li du gefilojn, Francesco kaj Tana (Gaetana). Kiam Dante estis 12-jara, li estis fianĉigita al Gemma, filino de Manetto Donati, membro de la potenca familio Donati.<ref name=Trecc>{{Cite book|work=Dizionario Biografico degli Italiani|publisher=[[Enciclopedia Italiana]]|url=http://www.treccani.it/enciclopedia/dante-alighieri_(Dizionario-Biografico)/|title=Alighieri, Dante|first=S.A|last=Chimenz|language=Italian|accessdate=2016-03-07}}</ref> Gefianĉiĝoj tiel fru-aĝaj estis tre oftaj kaj konsistis en formala ceremonio, inkludanta kontraktojn subskribitajn antaŭ [[notario]]. La geedziĝo okazis en jaro 1285, Gemma kaj Dante havis kvar gefilojn (Jakobo, Petro, Johano, Antonia). Jakobo ''(Jacopo)'' iĝis poeto, Petro ''(Pietro)'' literaturkritikisto; Antonia iĝis [[monaĥo|monaĥino]], kun nomo fratino Beatrice. Pri Johano ''(Giovanni)'' oni scias malmulte, nur ke en tribunala akto de 1308 aperas la nomo de atestanto, "Iohannes filius Dantis Alighierii de Florentia" ({{la}} Johano, filo de Dante Alighieri el Florenco). Ĉiukaze la poeto restis enamiĝinta al Beatrice kaj al ŝi estis dediĉitaj liaj poemoj (neniu al la edzino Gemma). [[Dosiero:Antonio Cotti - Dante a Verona.jpg|eta|''Dante en Verono'', de Antonio Cotti.]] === Edukado kaj poezio === Ne multo estas konata pri la edukado de Dante; li supozeble studis hejme aŭ en religia lernejo ligita al preĝejo aŭ monaĥejo en Florenco. En la Dia Komedio (Inf XV, 82) li memorigas danke sian instruiston [[Brunetto Latini]]. Oni scias, ke li studis [[Toskana lingvo|toskanlingvan]] poezion kaj ke li admiris la komponaĵojn de la Bolonja poeto [[Guido Guinizelli]], kiun en ''Purgatorio'' li nomis kiel sian "patron" ("la patro kaj de mi kaj de aliaj pli lertaj ol mi, kiuj plej belajn amorimojn verkis" - Purg XXVI. 99). Kiam la [[Sicilia skolo]] (''Scuola poetica siciliana''), nome grupo de poetoj el [[Sicilio]], iĝis konata en Toskanio, liaj interesoj kondukis lin al la malkovro de la [[Okcitana lingvo|provenca]] poezio de la [[trobadoro]]j, kiel [[Arnaut Daniel]], kaj de la latinlingvaj verkistoj de la [[klasika antikveco]], inter kiuj [[Cicerono]], [[Ovidio]] kaj ĉefe [[Virgilio]]. [[Dosiero:Dante Alighieri01.jpg|maldekstra|eta|upright|Statuo de Dante ĉe la [[Uffizi]], Florenco.]] En [[1274]], kiam li estis nur naŭjara, Dante unuafoje vidis dum meso [[Beatrice Portinari]] ([[1266]]–[[1290]]), nome filinon de [[Folco Portinari]], kaj enamiĝis al ŝi, eĉ ne parolinte al ŝi. Ŝi forte inspiris liajn verkojn. En [[1285]] Dante edziĝis al [[Gemma Donati]] kies fianĉo li estis, laŭ tiama kutimo, jam kiel 12-jarulo. La familio Donati estis inter la plej gravaj de Florenco kaj poste iĝis centro, ĉirkaŭ kiu kolektiĝis la [[Nigraj Gelfoj]]. Post tiu unua, hazarda renkonto, li vidis Beatrice plurfoje kiam li estis eble 18-jara, sed probable nur interŝanĝante salutojn surstrate, kaj li neniam konis ŝin bone. Fakte tio estis klara ekzemplo de la tiel nomita [[korteza amo]], nome sento evoluinta en franca kaj provenca poezioj de antaŭaj jarcentoj. Dante spertis tian amon simile al aliaj poetoj, sed lia esprimo restis unika. Danke al tia amo Dante lasis sian spuron per nova skolo, kiun li mem baptis ''[[dolce stil novo]]'' (''dolĉa stilo nova),'', kaj li kun la ceteraj samskolanoj esploradis neniam antaŭe emfazitajn aspektojn de amo. Tia estis lia amo al Beatrice (simila estos, kelkajn jardekojn poste, la amo de [[Petrarko]] al Laura). En multaj el liaj poemoj, ŝi estas priskribita kiel duon-dia, rigardanta lin konstante kaj donanta spiritan instruadon, foje akre, kaj esta ŝi kiu farigas al li la vojaĝon de la Dia Komedio: "Mi, Beatriĉe, iri vin instigas; /al mia loko la sopir' min trenas /la amo movis min kaj paroligas" (''Infero'', II, 70), Beatrice mortis en 1290, Dante tiam serĉis rifuĝon en Latinlingva literaturo. Lia verko ''[[Convivio]]'' (Bankedo) komprenigas, ke li legis la ''De consolatione philosophiae'' (Konsolo de la filozofio) de [[Boecio]] kaj la ''[[Laelius de Amicitia|De Amicitia]]'' (Pri amikeco) de [[Cicerono]]. Li poste dediĉis sin al la filozofiaj studoj de religiaj lernejoj kiel tiu de Dominikanoj en [[Santa Maria Novella]]. Li partoprenis en la disputoj kiuj estis inter la du ĉefaj [[Ordenoj almozantaj]] ([[Franciskanoj]] kaj [[Dominikanoj]]) publike aŭ nerekte agantaj en Florenco, kie la unuaj klarigis la doktrinojn de mistikuloj kaj de Sankta [[Bonaventura|Bonaventuro]], kaj la duaj prezentis la teoriojn de Sankta [[Tomaso de Akvino]]. Kiam li estis 18-jara, Dante renkontiĝis kun [[Guido Cavalcanti]], [[Lapo Gianni]], [[Cino da Pistoia]] (kune ili iĝis la plej konataj poetoj de la ''dolĉa stilo nova'') kaj frekventis la lernejon de [[Brunetto Latini]], kiu poste ricevis specialan mencion en la ''Dia Komedio'' (''Infero'', XV, 28) : "Revenas angorige la memoro /de via patra bildo, bona kara /kiam vi min instruis hor' post horo /kiel sin eternigas viv' homara". Spuroj de tiuj kontaktoj estas inkluditaj en la ''Vita Nuova'' (Vivo nova")'' kaj en la "Dia Komedio"'' [[Dosiero:Purgatory (Purgatorio).jpg|eta|Ilustracio por Purgatorio de Doré.]] [[Dosiero:Gustave Dore XIV.jpg|eta|Ilustracio por Paradizo (de La Dia Komedio) de [[Paul Gustave Louis Christophe Doré]].]] [[Dosiero:Paradise (Paradiso) II.jpg|eta|Ilustracio por Paradizo (de La Dia Komedio) de Paul Gustave Louis Christophe Doré]] === Politiko kaj Florenco === En la 13-a jarcento Italio estis dividita inter du interbatalantaj partioj: la Gelfoj, kiuj subtenis la [[papo]]n, kaj la Gibelilinoj, subtenantaj la imperiestron de la [[Sankta Romia Imperio]]. Florenco estis urbo gelfa; en [[1289|jaro 1289]] Dante militis kun la gelfa kavalerio ĉe la [[Batalo de Campaldino]] (11-a de junio),<ref name="Davenport2005">{{Cite book|last=Davenport|first=John|title=Dante: Poet, Author, and Proud Florentine|url=https://books.google.com/books?id=MWWKW15MjqMC&pg=PA53|year=2005|publisher=Infobase Publishing|isbn=978-1-4381-0415-7|page=53|accessdate=2016-03-07}}</ref> apogante la florencajn Gelfojn kontraŭ la [[Gibelino]]j de [[Areco]].<ref>Davenport, John (2005). Dante: Poet, Author, and Proud Florentine. Infobase Publishing. p. 53. ISBN 978-1-4381-0415-7. Retrieved 2016-03-07. [https://books.google.es/books?id=MWWKW15MjqMC&pg=PA53&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false] Alirita la 6an de Januaro 2017.</ref><ref>"Guelphs and Ghibellines". Dante Alighieri Society of Massachusetts. [http://www.dantemass.org/html/guelphs-and-ghibellines.html] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20151212042335/http://www.dantemass.org/html/guelphs-and-ghibellines.html|date=2015-12-12}} 30a de Decembro 2015. Alirita la 6an de Januaro 2017.</ref> Tiu venko alportis reformon de la [[Florenco|florenca]] konstitucio: rajtis partopreni en la politika vivo nur la membroj de la multaj komercaj aŭ metiaj gildoj de la urbo. Dante do eniris la Gildon de Kuracistoj kaj Apotekistoj. Tiu Gildo estis la plej taŭga, ĉar tiam la libroj vendiĝis en la apotekoj. En la postaj jaroj, lia nomo estis foje registrita kiel parolinto aŭ voĉdoninto en la diversaj konsilioj de la respubliko. La plimulto el la aktoj de tiuj kunsidoj en la jaroj 1298–1300 perdiĝis, do la agado de Dante en tiuj konsilioj estas necerta. En 1294 Dante estis en la eskorto de [[Karolo Martelo de Anĵuo]] (nepo de [[Karolo la 1-a (Napolo)|Karolo la 1-a]], reĝo de Napolo) dum li estis en Florenco. [[Dosiero:Dante Luca.jpg|eta|maldekstre|Dante Alighieri, detalo el fresko de [[Luca Signorelli]], Kapelo de San Brizio, [[Katedralo de Orvieto]].]] En [[1296]], Dante partoprenis pli aktive en politiko: li estis ano de la Popola Konsilio de novembro 1295 ĝis aprilo 1296, li estis en la teamo ''Savi'' ("Saĝuloj"), kiu en decembro 1296 reformis la regulojn por la elektado de la ''priori'' (magistratanoj), la unuarangaj reprezentantoj de ĉiu gildo; de majo ĝis septembro 1296 li estis ano de la "Konsilio de la Cent". Li foje rolis kiel ambasadoro, ekzemple en majo 1300 en [[San Gimignano]]. Tiujare li estis ''magistratano'' de la 15-a de junio al la 15-a de aŭgusto. Venkinte la Gibelinojn, la Florencaj Gelfoj dividiĝis en du frakciojn, kiuj nomiĝis Blankaj Gelfoj — estrataj de Vieri dei Cerchi — kaj Nigraj Gelfoj, estrataj de [[Corso Donati]]. Kvankam la disiĝo okazis komence pro interfamiliaj akordoj aŭ malakordoj, poste aperis ideologiaj diferencoj surbaze de malsamaj vidpunktoj pri la papa rolo en la Florencaj aferoj: la Nigraj Gelfoj tute subtenis la Papon, la Blankaj Gelfoj deziris ke la papo ne tro enmiksiĝu. Dante, malgraŭ sia boparenceco kun familio Donati, estis Blanka. La Blankaj Gelfoj ekregis la urbon kiel unuaj kaj elpelis la Nigrajn Gelfojn. Responde, la papo [[Bonifaco la 8-a]] planis militan okupadon de Florenco. En 1301, en Florenco oni esperis ke Karlo de Valois, frato de la reĝo [[Filipo la 4-a (Francio)|Filipo la 4-a de Francio]], vizitos Florencon, ĉar la Papo nomumis lin paciganto por [[Toskanio]]. Sed la urba magistrato estis malbone traktinta la papajn ambasadorojn kelkajn semajnojn antaŭe, do oni timis ke Karlo ricevis novajn instrukciojn, kaj tial Florenco sendis delegitaron al Romo por certiĝi pri la intencoj de la papo. Dante estis unu el la delegitoj. La preĝejo, al kiu Dante kutimis iri, estas tiu de [[Sankta Johano]]. [[Giotto]], la [[pentrado|pentristo]], kaj la poeto [[Guido Cavalcanti]] estis liaj amikoj. Lia domo ankoraŭ staras en Florenco. === Ekzilo === La papo [[Bonifaco la 8-a]] postulis, ke nur Dante restu en Romo, kaj resendis al Florenco la ceterajn delegitojn. Samtempe la 1an de Novembro 1301 Karlo de Valois eniris Florencon kun la Nigraj Gelfoj, kiuj en la postaj ses tagoj detruis multon de la urbo, mortigis multajn el siaj malamikoj kaj instalis novan registaron: urbestro iĝis [[Cante de' Gabrielli]]. En marto 1302 Dante estis kondamnita al 2-jara ekzilo kaj al pago de forta monpuno. La akuzo estis korupto kaj financa krimo en la tempo (du monatoj en jaro 1300) dum kiu li oficis kiel urba magistratano.<ref>Robert Harrison, "Dante on Trial", NY Review of Books, 19 Feb 2015, pp. 36-37</ref>. Li ne pagis la monpunon, parte ĉar li opiniis, ke li ne estas kulpa, kaj parte ĉar ĉiuj liaj havaĵoj en Florenco estis rekviciitaj. Kiam li estis kondamnita, li estis ankoraŭ en Romo pro la postulo de la papo. Do li estis taksita "forfuĝinto"<ref>Harrison, p. 36.</ref> kaj kondamnita al porviva ekzilo: se li estus reveninta al Florenco ne paginte la monpunon, li povus esti bruligita sur ŝtiparo. Sed la afero ne finiĝis tiel. En 1310, la Sankta Romia Imperiestro [[Henriko la 7-a (Sankta Romia Imperiestro)|Henriko la 7-a]] de [[Luksemburgo (lando)|Luksemburgo]] eniris Italion kun armeo el 5000 soldatoj. Dante vidis en li novan [[Karolo la Granda|Karolon la Grandan]], kiu povus restaŭri la antikvan rolon de la Sankta Romia Imperio. En marto 1311 Dante sendis al li mallongan verkon, ''Immensa Dei Dilectione'', kio estas afero interesa, atestanta lian loĝlokon ĉe la fontoj de Arno, en Toskanio. Dante sendis ankaŭ pluajn leterojn al la imperiestro kaj al aliaj italaj regantoj, postulantajn, ke ili liberigu Florencon de la Nigraj Gelfoj. Li klarigis siajn ĝeneralajn politikajn ideojn per traktato ''De Monarchia'' ("Pri Monarkio") proponante [[universala monarkio|universalan monarkion]] sub Henriko la 7a. Kaj la komenco aspektis esperiga. En 1312 Henriko la 7-a atakis Florencon kaj venkis la Nigrajn Gelfojn. Ne ekzistas pruvoj ke Dante aliĝis al tiu venko; eblas, ke li ne volis militi kontraŭ sia urbo; eblas, ke la aliaj Blankaj Gelfoj ne volis lin kiel sampartianon. Henriko tamen mortis (pro febro) en 1313, kaj Dante ĉesis esperi revenon al sia urbo. Fakte, Baldo d'Aguglione permesis la revenon de multaj Blankaj Gelfoj ekzilitaj; li ne inkludis la poeton en tiun grupon, ĉar Dante, en siaj mesaĝoj al Henriko kaj aliaj regantoj, postulis militon kontraŭ Florenco. En [[1315]] Florenco estis konkerita de la militisto [[Uguccione della Faggiuola]], kiu promesis amnestion. Sed Florenco postulis publikan penton aldone al forta monpuno. Dante malakceptis, preferante la ekzilon. Poste, la mortokondamno de Dante estis ŝanĝita al hejm-aresto, sed kondiĉe ke li iru al Florenco kaj ĵuru, ke li neniam eniros en la urbon. Li ne iris, kaj lia mortokondamno estis konfirmita kaj etendita al liaj filoj. Li ankoraŭ esperis ke li povos esti invitita honore al Florenco ankoraŭ vivanta, sed tio ne okazis. Por Dante, ekzilo estis preskaŭ formo de morto, deprenanta de li sian identecon kaj la heredon. (En junio 2008, preskaŭ sep jarcentojn post lia morto, la urba konsilantaro de Florenco oficiale nuligis la kondamnon de Dante.)<ref name=":0">Malcolm Moore [http://www.telegraph.co.uk/news/newstopics/howaboutthat/2145378/Dante's-infernal-crimes-forgiven.html "Dante's infernal crimes forgiven",] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20080622172200/http://www.telegraph.co.uk/news/newstopics/howaboutthat/2145378/Dante%27s-infernal-crimes-forgiven.html |date=2008-06-22 }} ''Daily Telegraph,'' la 17-an de junio 2008. Alirita la 18-an de junio 2008.</ref>. Kiam li estis ekzilita kaj sen rimedoj por sin vivteni, Dante loĝis en [[Verono]] kiel gasto de [[Bartolomeo la 1-a della Scala]], poste li translokiĝis al [[Sarzana]] en [[Ligurio]]. Poste supozeble li loĝis en [[Lucca]] kun virino nomita Gentucca, kiu igis ian restadon komforta (kaj estis poste danke menciita en ''Purgatorio,'' XXIV, 37). En Italio, li korespondis kun la dominikana teologo Nicholas Brunacci, studento de [[Tomaso de Akvino]] en Romo kaj poste en Parizo<ref name="aquinatis.blogspot.com">http://aquinatis.blogspot.com/2008/05/vida-de-santo-toms-de-aquino.html Alirita la 22-an de junio 2011: "A mediados de noviembre abandonó Santo Tomás la ciudad de Viterbo en compañía de fray Reginaldo de Piperno y su discípulo fray Nicolás Brunacci." http://www.brunacci.it/s--tommaso.html Alirita la 22-an de junio 2011</ref> (do ekzistis iu kontakto kun Parizo, sed nerekta), kaj de [[Alberto la Granda]] ĉe la ''studium'' de Kolonjo.<ref name=":1">''History of Italian Philosophy'', Volume 1, 85, de [[Eugenio Garin]], https://books.google.com/books?id=sVP3vBmDktQC&pg=PA85&lpg=PA85&dq=brunacci#v=onepage&q=brunacci&f=false Alirita la 29-an de junio 2011; http://www.brunacci.it/s--tommaso.html Alirita la 22-an de junio 2011: "Per l'acutezza del suo ingegno, dopo aver studiato nella sua provincia, ebbe l'alto onore di accompagnare S. Tommaso a Parigi nel novembre del 1268. Rimase in quello studio fino al 1272 e di là passò a Colonia sotto la disciplina di Alberto Magno."</ref> Brunacci iĝis lektoro ĉe la ''studium'' Santa Sabina, antaŭanto de la papa universitato ''Pontificia Universitas Studiorum a Sancto Thoma Aquinate'', kaj poste servis en la [[Roma kurio|papa kurio]].<ref name=":2">Frater Nicolaus Brunatii [† 1322] sacerdos et predicator gratiosus, fuit lector castellanus, arectinus, perusinus, urbevetanus et romanus apud Sanctam Sabinam tempore quo papa erat in Urbe, viterbiensis et florentinus in studio generali legens ibidem annis tribus (Cr Pg 37v). Cuius sollicita procuratione conventus perusinus meruit habere gratiam a summo pontifice papa Benedicto XI ecclesiam scilicet et parrochiam Sancti Stephani tempore quo [maggio 13041 ipse prior actu in Perusio erat (Cr Pg 38r). http://www.e-theca.net/emiliopanella/lector12.htm Accessed May 9, 2011; [http://www.brunacci.it/nicola-brunacci.html Alirita 22an de Aŭgusto, 2012]</ref>. Poste Dante ree iris al Verono, kie li estis gasto de [[Cangrande]] della Scala, kaj probable tie vivis iagrade prospere; poste li dankis unu el siaj gastigintoj en la Komedio (Par XVII, 71: tie estas indikita la blazono, do oni ne scias, kiun el la du gastigintoj, ambaŭ senjoroj de Verono apartenantaj al la sama familio, li aludis). Dum sia ekzilo, Dante dediĉis sian atenton al la ''Komedio'' (pri la datoj ekzistas kelkaj pruvoj, vidu ĉisube). La verko multe kreskis kompare kun tio, kio estis verkita en Florenco. Intertempe liaj politikaj ambicioj , kiuj estis lia ĉefa zorgo antaŭ la ekziligo, ne realiĝis. Revenis al lia memoro la imago de Beatrice, la amatino de "Vivo nova", kaj li kolektis tiujn junulajn poeziaĵojn, ligante ilin per proza komento. La unua pruvo estas noto de Francesco da Barberino en liaj ''Lecionoj pri Amo'', verkita probable en 1314 aŭ 1315. Parolante pri [[Virgilio]], Francesco raportas, ke Dante sekvis la romian klasikulon en poemo nomita "Komedio" kaj ke la [[scenejo]] de tiu poemo (aŭ parto de ĝi) estas la [[infero]].<ref>See [http://www.bookrags.com/tandf/francesco-daccorso-tf/ Bookrags.com] and Tigerstedt, E.N. 1967, ''Dante; Tiden Mannen Verket'' (''Dante; The Age, the Man, the Work''), Bonniers, Stockholm, 1967.</ref> Do oni povas dedukti, ke li mem vidis aŭ eĉ legis la ''Inferon''. Kelkaj bildoj de pli frua verko de Francesco verkitaj antaŭ 1308 aspektas ankaŭ inspiritaj de la Infero. Pri la Infero ni havas alian sendependan pruvon: kelkaj versoj estas rekoneblaj en marĝenoj de dokumentoj faritaj en Bolonjo en 1317. Ni ne scias, ĉu la tri partoj de la poemo estis publikigitaj kune aŭ, pli verŝajne, kelkaj kantoj pogrupe. Nun estas akceptita la supozo, ke la Paradizo estis publikigita post la morto de Danto. [[Dosiero:Dante's tomb (Ravenna) - Facade.jpg|eta|Tombo de Dante en [[Raveno]], konstruita en 1780.]] Finiĝinte la ''Paradizon'', en 1318 li akceptis la inviton al [[Raveno]] de ties senjoro [[Guido Novello da Polenta]], kiu sendis lin por diplomata misio al Venecio. === Morto === Danto mortis la {{daton|14|septembro|1321}} (aĝe 56-jara) en la revenvojaĝo de Venecio. Eble la kaŭzo estis, ke en la marĉoj de Valli di [[Comacchio]] li estis infektita de [[malario]]. [[Dosiero:Dante.deathmask.jpg|maldekstra|eta|Rekreita [[mortomasko]] de Dante Alighieri en [[Palazzo Vecchio]], Florenco.]] Li estis entombigita en Raveno en la preĝejo San Pier Maggiore (poste nomita San Francesco), kie lia tombo (starigita de Bernardo Bembo, [[pretoro]] de [[Venecio]] en 1483) ankoraŭ ekzistas, kvankam ĝi ne ĉiam enhavis liajn restaĵojn, pri kiuj ekestis kvereloj. Sur malgranda altaro troviĝas [[epigramo]] en [[latina lingvo|latinaj]] versoj de [[Bernardo Canaccio]] (el 1366): {| style="margin-left: 15pt; border: 1px solid #cccccc;" |- ! Latina !! (traduko) |- | style="font-size: 80%;" | IURA MONARCHIAE, SUPEROS, PHLEGETONTA, LACUSQUE | style="padding-left: 3pt; border-left: 1px solid #999999;"| La rajtojn de la monarĥio, la ĉielojn kaj lagojn de Flegotono |- | style="font-size: 80%;" | LUSTRANDO CECINI VOLUERUNT FATA QUOSQUE: | style="padding-left: 3pt; border-left: 1px solid #999999;"| prikantis mi ĝis mia fato finiĝis |- | style="font-size: 80%;" | SED QUIA PARS CESSIT MELIORIBUS HOSPITA, CASTRIS | style="padding-left: 3pt; border-left: 1px solid #999999;"| Se dum mia animo foriris al plibonejoj, |- | style="font-size: 80%;" | AUCTOREMQUE SUUM PETIJT FELICIOR ASTRIS | style="padding-left: 3pt; border-left: 1px solid #999999;"| sian kreinton atingis pli feliĉa tra steloj |- | style="font-size: 80%;" | HIC CLAUDOR DANTES PATRIIS EXTORRIS AD ORIS | style="padding-left: 3pt; border-left: 1px solid #999999;"| mi estas enfermita, Dante, de l' patrio forpelita, |- | style="font-size: 80%;" | QUEM GENUIT PARVI FLORENTIA MATER AMORIS. | style="padding-left: 3pt; border-left: 1px solid #999999;"| naskita de Florenco, patrino de malmulta amo. |} [[Dosiero:Santa Croce Firenze Apr 2008 (17).JPG|eta|Cenotafo en [[Baziliko Santa Croce (Florenco)]].]] === Heredo === La unua formala biografio de Dante estis la ''Vita di Dante'' ("Vivo de Danto", konata ankaŭ kiel ''Trattatello in laude di Dante'', "Eseeto por laŭdo al Dante"), verkita inter 1357 kaj 1361 de [[Giovanni Boccaccio]];<ref>{{Cite web|url=http://www.newadvent.org/cathen/04628a.htm|title=Dante Alighieri|publisher=The Catholic Encyclopedia|accessdate=2a de Majo, 2010}}</ref> tamen kelkaj asertoj kaj epizodoj de tiu verko estas nun taksitaj nefidindaj. Pli frua rakonto de la vivo kaj verkoj de Dante estis inkludita en la ''[[Nuova Cronica]]'' ("Nova kroniko") de la Florenca kronikisto [[Giovanni Villani]],<ref>{{Cite book|last=Vauchez|first=André|last2=Dobson|first2=Richard Barrie|last3=Lapidge|first3=Michael|title=Encyclopedia of the Middle Ages|year=2000|publisher=Fitzroy Dearborn Publishers|location=Chicago|page=1517}}; {{Cite book|last=Caesar|first=Michael|title=Dante, the Critical Heritage, 1314(?)–1870|year=1989|publisher=Routledge|location=Londono|page=xi}}</ref> eldonita mallonge post lia morto en 1348. Florenco finfine bedaŭris la ekzilon de Dante, kaj la urbo plurfoje pledis por revenigo de liaj restaĵoj. Sed la gardantoj de la korpo en Raveno obstine rifuzis, ili eĉ konstruis falsan muron en la fono de la preĝejo, kie liaj ostoj estis konservataj, fosis kavaĵon en tiu muro kaj kaŝis la ostojn en ĝin. Ne povinte reakiri la kadavron, Florenco konstruigis [[cenotafo]]n en la [[Baziliko Santa Croce (Florenco)|Baziliko Santa Croce]], kvankam malplena, ĉar lia korpo restis en Raveno, for de la urbo kiun li amis. Antaŭ la fronto estas marmora tabulo kun la skribaĵo "Honoron al l' alteco de l' poeto". La baziliko de Santa Croce (Sankta Kruco) estis elektita, ĉar en ĝi jam estis la tomboj de elstaraj italoj, inter kiuj [[Mikelanĝelo|Michelangelo]]. La 30an de aprilo, 1921, honore de la 600a datreveno de la morto de Dante, papo [[Benedikto la 15-a]] promulgis la enciklikon ''In praeclara summorum'', nomante lin unu "el multaj celebrataj geniuloj pro kiuj la kredo povas fieri".<ref>[http://www.vatican.va/holy_father/benedict_xv/encyclicals/documents/hf_ben-xv_enc_30041921_in-praeclara-summorum_en.html "''In praeclara summorum'': Encyclical of Pope Benedict XV on Dante"]. The Holy See. Alirita la 7an de Nov., 2014.</ref> En 2007, oni entreprenis rekonstruon de la vizaĝo de Dante per kunlabora projekto. Artistoj el la Pisa Universitato kaj inĝenieroj de la [[Universitato de Bolonjo]] ĉe [[Forlì]] konstruis la modelon, portretante la trajtojn de Dante iom diference ol tiuj kiuj ĝis tiam estis supozata.<ref name="nosejob">{{cite news|first=Philip|last=Pullella|url=http://www.reuters.com/article/oddlyEnoughNews/idUSL1171092320070112|title=Dante gets posthumous nose job – 700 years on|work=Statesman|publisher=Reuters|date=12a de Januaro, 2007|accessdate=5a de Novembro, 2007}}</ref><ref>{{cite journal | last1 = Benazzi | first1 = S | year = 2009 | title = The Face of the Poet Dante Alighieri, Reconstructed by Virtual Modeling and Forensic Anthropology Techniques | url = | journal = Journal of Archaeological Science | volume = 36 | issue = 2| pages = 278–283 | doi = 10.1016/j.jas.2008.09.006 }}</ref> Okazis celebro por la 750a jariĝo de lia nasko, en 2015.<ref>{{Cite web|url=http://press.vatican.va/content/salastampa/en/bollettino/pubblico/2015/05/04/0333/00726.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150504193814/http://press.vatican.va/content/salastampa/en/bollettino/pubblico/2015/05/04/0333/00726.html|archivedate=2015-05-04 |title=Messaggio del Santo Padre al Presidente del Pontificio Consiglio della Cultura in occasione della celebrazione del 750° anniversario della nascita di Dante Alighieri |publisher=Press.vatican.va |date= |accessdate=2015-10-21}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.microsofttranslator.com/BV.aspx?ref=IE8Activity&a=http%3A%2F%2Fpress.vatican.va%2Fcontent%2Fsalastampa%2Fen%2Fbollettino%2Fpubblico%2F2015%2F05%2F04%2F0333%2F00726.html |title=Translator |publisher=Microsofttranslator.com |date= |accessdate=2015-10-21}}</ref>. == Influo == [[Dosiero:Dante Alighieri Santa Croce.jpg|eta|250px|Statuo de Dante sur placo apud la preĝejo [[Baziliko Santa Croce (Florenco)|Santa Croce]], [[Florenco]]]] Dante argumentis (en la verko ''De vulgari eloquentia'') (''Pri nacilingva elokvento'') kaj efektive pruvis (per la ''Komedio''), ke nacilingvo – kaj ne sole la latina – povas esti efika kaj belega ilo de alta literaturo. Dante estis influita de la [[Trobadoroj]], inter aliaj [[Arnaut Daniel]], kiun li citas en ''De vulgari eloquentia''. Dante verkis kaj en la latina kaj en la [[itala lingvo|itala]], helpante formi la modernan italan lingvon kaj starigante sian toskanan dialekton la itala de literaturo. Inter aliaj, Dante influis la [[Anglio|anglan]] [[romantikismo|romantikan]] poeton [[William Blake]], kaj la [[Usono|usonan]]/anglan poeton [[T. S. Eliot]] == Verkoj == en la Itala: * ''[[La vita nuova]] (La vivo nova)'' ([[1293]]) * ''[[Rime]]'' (poemoj, neniam de Dante mem kunigitaj en libron) * ''[[Convivio]]'' (por konigi al pli granda publiko temojn sciencajn kaj filozofiajn) * ''[[La Divina Commedia]] (La dia komedio)'' ([[1314]]-[[1321|21]]) en la Latina: * ''[[De vulgari eloquentia]] (Pri nacilingva elokvento)'' ([[1306]]) (pri 'normala' lingvo de la popolo, kontraste al la Latina, por la kleruloj) * ''[[De monarchia]] (Pri monarkio)'' ([[1313]]) (pri politiko) * ''[[Eklogoj (Dante)|Eklogoj]]'' (poemoj pli malpli en stilo de Vergilio [[1319]]-[[1320]]) * ''[[Epistoloj (Dante)|Epistoloj]]'' (malmultaj sed ĝuste pro tio valoraj leteroj [[1304]]-[[1319]]) * ''[[Quaestio de aqua et de terra]]'' ([[1320]]) === Verkanalizo === :''Vidu ankaŭ [[:Kategorio:Verkoj de Dante Alighieri]]'' [[Dosiero:Alighieri - Divina Commedia, Nel mille quatro cento septe et due nel quarto mese adi cinque et sei - 2384293 id00022000 Scan00006.jpg|eta|''Divina Commedia'' (1472).]] La ''[[Dia Komedio]]'' priskribas la veturadon de Dante tra la [[Dia Komedio#Infero|Infero]] (''Inferno''), [[Dia Komedio#Purgatorio|Purgatorio]] (''Purgatorio''), kaj [[Dia Komedio#Paradizo|Paradizo]] (''Paradiso''); lin dekomence gvidis la Romia poeto [[Virgilio]] kaj poste [[Beatrice Portinari|Beatrice]], celo de lia amo kaj de alia el liaj verkoj, precipe ''[[La Vita Nuova]]'' (Vivo Nova). ''Infero'' estas viveca por modernaj legantoj; la teologiaj detaloj abundaj en la ceteraj libroj (''Paradizo'' estas la plej peze teologia) postulas iom da pacienco kaj da kulturo. ''Purgatorio'' estas eble la plej lirika el la tri, referencante pli da tiutempaj poetoj kaj artistoj ol ''Inferno''. En ''Paradizo'' laŭ multaj fakuloj aperas la plej belaj kaj mistikaj eroj de la ''Dia Komedio''' (ekzemple, kiam Dante rigardas la vizaĝon de Dio: "Al mia fantazio mankis povo." ''Par.'' XXXIII, 142). [[Dosiero:Domenico di Michelino - Dante Illuminating Florence with his Poem (detail) - WGA06423.jpg|eta|maldekstra|Dante, poze inter la monto de purgatorio kaj la urbo Florenco, montras la [[incipit]] ''Nel mezzo del cammin di nostra vita'' en detalo de pentraĵo de Domenico di Michelino, Florenco, 1465.]] Kun sia graveco de celo, sia literatura staturo kaj la amplekso - kaj stila kaj tem-rilata - de sia enhavo, la ''Komedio'' baldaŭ iĝis angulŝtono en la evoluo de la [[itala]] kiel establita literatura lingvo. Danto estis pli konscia ol pli fruaj italaj verkistoj pri la gamo da italaj dialektoj kaj de la bezono krei unuigitan literaturan lingvon preter la limoj de la latina; per sia klopodo krei gepatralingvan literaturon en konkurenco kun pli fruaj klasikaj verkistoj, li estas antaŭulo de la [[Renesanco]]. Li estis vaste honorata dum jarcentoj post lia morto, sed pli malfrue pluraj detaloj de lia lingvo iĝis eksmodaj: tro mezepokaj kompare kun la gusto de la renesanco. Li verkis la ''Komedio''-n en lingvaĵo kiun li nomis "itala", iasence amalgamita literatura lingvo plejparte bazita sur la regiona dialekto de [[Toskanio]], sed kun kelkaj elementoj de la latina kaj aliaj regionaj dialektoj. Li konscie planis atingi legantaron ĉie en Italio inkluzive de laikoj, klerikoj kaj aliaj poetoj. Kreante poemon kun eposa strukturo kaj filozofia celo, li firmigis la koncepton, ke la [[itala lingvo]] estu taŭga por ĉiunivela esprimo. En la [[Franca lingvo|franca]], la itala lingvo estas moknomita ''La langue de Dante'' (la lingvo de Dante). Publikigo en la gepatra lingvo markis Dante kiel unu el la unuaj en romkatolika [[Okcidenta Eŭropo]] (inter aliaj kiel ekzemple [[Geoffrey Chaucer]] kaj [[Giovanni Boccaccio]]) se temas pri liberiĝo de normoj de eldonado en nur la [[latina]] (nome la lingvo de [[liturgio]], [[historio]] kaj fakularo ĝenerale, sed ofte ankaŭ de [[liriko]]). Tiu rompo metis precedencon kaj permesis ke pli da literaturo estu publikigita por pli larĝa legantaro, metante la scenejon por pli grandaj niveloj de legopovo en la estonteco. Tamen, male al Boccaccio, [[John Milton|Milton]] aŭ [[Ariosto]], Dante ne vere iĝis verkisto legita ĉie en Eŭropo ĝis la [[Romantismo]]. Al la romantikuloj, Dante, kiel [[Homero]] kaj [[Shakespeare]], estis ĉefekzemplo de la "origina geniulo" kiu fiksas siajn proprajn regulojn, kreas personojn de superpova staturo kaj profundo, kaj iras longen preter iu imito de la modeloj de pli fruaj majstroj kaj kiu, en victurno, ne povas vere esti imitita. Dum la 19-a jarcento, la reputacio de Danto kreskis kaj solidiĝis; kaj ĉirkaŭ 1865, la 600-a datreveno de lia naskiĝo, li fariĝis firme establita kiel unu el la plej grandaj literaturaj ikonoj de la okcidenta mondo. Analoga revolucio por enkonduko de la itala lingvo en la scienco estis farita en la 17a jarcento de [[Galileo GALILEI|Galileo Galilei]]<nowiki/>i ankaŭ entombigita en Santa Croce. [[Dosiero:Dante-alighieri.jpg|eta|dekstra|Dante Alighieri, atribuita al [[Giotto di Bondone|Giotto]], en la kapelo de la palaco [[Bargello]] en Florenco. Tiu antikva pentraĵo de Dante estis pentrista ĝuste antaŭ lia ekzilo kaj ekde tiam ĝi estis tre restaŭrita.]] Novaj legantoj ofte ne povas kompreni kiel tia grava laboro povas esti nomita "komedio." En la tempo de Danto, ĉiuj gravaj sciencaj verkoj estis skribitaj en la latina, tradicio kiuj daŭros por pluraj jarcentoj plie ĝis la jaroj de la [[klerismo]], kaj verkoj skribitaj en iu alia lingvo estis supozitaj esti pli sensignifaj en naturo. Krome, la vorto "komedio" en la klasika signifo rilatas al verkoj kiuj reflektas kredon je ordigita universo, en kiu okazaĵoj emis direkte al ne nur feliĉa aŭ distra fino sed ankaŭ estis influitaj per [[Providenco|Providenca]] volo kiu ordigas ĉiujn aĵojn al finfina bono. Laŭ tiu signifo de la vorto, kiel Danto mem skribis en letero al Cangrande de la Scala, la progresado de la pilgrimado de Infero ĝis Paradizo estas la paradigma esprimo de [[komedio]], ĉar la laboro komenciĝas kun la morala konfuzo de la pilgrimo kaj finiĝas kun la [[vizio]] de Dio. [[Dosiero:Monument to Dante (Verona).jpg|maldekstra|eta|Statuo de Dante Alighieri en [[Verono]].]] Aliaj verkoj de Dante estas ''[[Convivio]]'' ("La bankedo"),<ref>{{Cite web|url=http://www.danteonline.it/english/opere.asp?idope=2&idlang=UK|title=Banquet|publisher=Dante online|accessdate=la 2-an de septembro 2008}}</ref> nome kolekto de liaj plej longaj poemoj kun (nefinita) alegoria komentario; ''[[De monarchia]],''<ref>{{Cite web|url=http://www.danteonline.it/english/opere.asp?idope=4&idlang=UK|title=Monarchia|publisher=Dante online|accessdate=la 2-an de septembro 2008}}</ref> resuma traktaĵo pri politika filozofio en Latina kiu estis kondamita kaj bruligita post la morto de Dante<ref>Anthony K. Cassell [https://web.archive.org/web/20151208162106/http://cuapress.cua.edu/BOOKS/viewbook.cfm?Book=CAMC The Monarchia Controversy]. [[De monarchia]] estis en la [[Index Librorum Prohibitorum]] el ties kreado ĝis 1881.</ref><ref>Giuseppe Cappelli, [https://books.google.com/books?id=_ssFAAAAQAAJ&pg=RA1-PA28 La divina commedia di Dante Alighieri], en itala.</ref> fare de la Papa Delegito [[Bertrando del Poggetto]], kiu argumentas por la neceso de universala aŭ tutmonda monarkio por establi universalan pacon en tiu vivo, kaj pri la rilato de tia monarkio al la Romkatolika Eklezio kiel gvidilo al eterna paco; ''[[De vulgari eloquentia]]'' ("Pri nacilingva elokvento"),<ref>{{Cite web|url=http://www.danteonline.it/english/opere.asp?idope=3&idlang=UK|title=De vulgari Eloquentia|publisher=Dante online|accessdate=la 2-an de septembro 2008}}</ref> pri nacilingva literaturo, parte inspirita de ''Razos de trobar'' de [[Raimon Vidal de Bezaudun]]; kaj ''La Vita Nuova'' ("La nova vivo"),<ref>{{cite web |url=http://www.danteonline.it/english/opere.asp?idope=5&idlang=UK |title=New Life|publisher=Dante online|accessdate=la 2-an de septembro 2008}}</ref> nome historio de lia amo al [[Beatrice Portinari]], kiu utilis ankaŭ kiel lasta simbolo de savo en la ''Komedio''. La ''Vita Nuova'' enhavas multajn el la ampoeziaĵoj de Dante en la toskana, kio estis ne senprecedenca; la gepatra estis regule uzata por lirikaj verkoj antaŭe, dum la tuta 13a jarcento. Tamen, la komentario de Dante pri sia propra verkaro estas ankaŭ en la gepatra — kaj en la ''Vita Nuova'' kaj en la ''Convivio'' — anstataŭ la Latina kiu estis preskaŭ universale uzata tiucele. Referencoj al la ''Divina Commedia'' estas laŭ la formato (libro, kanto, verso), ekz., (''Inferno'', XV, 76). {{-}} == En Esperanto aperis == [[Antoni Grabowski]] tradukis la poemon [http://eo.wikisource.org/wiki/Mia_estrino Mia estrino] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20121029013212/http://eo.wikisource.org/wiki/Mia_estrino |date=2012-10-29 }} kaj aperigis ĝin en [[El Parnaso de Popoloj]] en 1913. [[Dosiero:1933 Infero Farso.jpg|eta|Infero. Farso.]] [[Traduko]] en [[Esperanto]] ekzistas de ''[[Infero (La Dia Komedio)|Infero]]'' fare de [[Kálmán Kalocsay]]. Tiu ĉi traduko, kiun aperigis [[Literatura Mondo]] en 1933, estas mejloŝtono en la [[evoluo]] de la [[poezio|poezia]] [[lingvo]] de Esperanto. Krom tio, en 1963 kompleta traduko de ''La Dia Komedio'' estis eldonita - sen vicnumero - en la [[Serio Oriento-Okcidento]], en senrima traduko de [[Giovanni Peterlongo]] kaj kun ilustraĵoj de [[Sandro Botticelli]].<ref>Edizioni SIEI, Milano, unua eldono 1963, dua eldono 1979.</ref> Tiu eldono, kun la itala teksto kaj la traduko en du paralelaj paĝoj, celis komprenigi la lingvon de Dante al fremduloj, kiuj konas ĝin nur supraĵe. Ĝi estas la sola eldono, en kiu estas ilustraĵoj de Botticelli. En 1978 aperis kvinakta drama teatraĵo ''La amo de Danto Alighieri'' de [[Trygve Müller]], eldonejo Gabrielli ([[Ascoli Piceno]], Italio). Ankaŭ ''Vivo Nova'' aperis en Esperanta traduko: dulingva eldono aperis ĉe [[Fonto (eldonejo)|Fonto]]; la tradukon verkis brila poeto [[Enrico Dondi]] en 2003. De la sama tradukinto en 2000 aperis ĉe Fonto nova traduko en tercinoj de ''Purgatorio''; grandioze bona kompleta traduko lia de l' ''Dia Komedio'' - tute en la origina tercina formo - aperis en 2006 en tri volumoj kun ilustraĵoj de [[Gustave Doré]]: ''La Dia Komedio: Infero, Purgatorio & Paradizo''. De ''La Floro'' de Dante (aŭ eventuale de alia Durante, ĉar la aŭtoreco ne estas senkontesta) jam aperis pluraj eroj en la jarkolekto de l' literatura revuo Fonto en 2006, denove en traduko de Dondi. En julio 2007 aperis - denove ĉe Fonto - traduko de la tuta verko sub la indiko: Durante (?) Dante - ''La Floro; Toskana poemo el la 13a jarcento''. Temas pri adaptiĝo al la toskana burĝa medio de la franca korteza ''Roman de la Rose'' en 232 sonetoj. ==Referencoj== {{Referencoj|2}} ==Literaturo== {{Projektoj|q=Dante Alighieri|s=Aŭtoro:Dante Alighieri}}[[Dosiero:De vulgari eloquentia.tif|eta|''De vulgari eloquentia'', 1577]] * (eo) Giuliano Turone, [[Perla Martinelli]], ''Danto por nuntempaj infanoj: kiel rakonti la universalan poemon?'', [[Literatura Foiro]], n-ro 313, oktobro 2021, paĝoj 260-265 * (eo) [[Clelia Conterno Guglielminetti|Clelia Conterno]], ''Dante, latino kaj la internacia lingvo'', elitaligis Carlo Minnaja, [[Literatura Foiro]], n-ro 314, decembro 2021, paĝoj 324-329 * (eo) [[Carlo Minnaja]], Dante-jaro. Ne nur poeto, [[Literatura Foiro]], n-ro 314, decembro 2021, paĝoj 330-334 * Allitt, John Stewart (2011). ''Dante, il Pellegrino'' (itale) (Edizioni Villadiseriane eld.). Villa di Serio (BG). * Teodolinda Barolini (eld.). ''Dante's Lyric Poetry: Poems of Youth and of the 'Vita Nuova'''. University of Toronto Press, 2014. * Gardner, Edmund Garratt (1921). ''Dante''. London: Oxford University Press. OCLC 690699123. [https://archive.org/details/dantedante00gardricharkivigita versio alirita la 8-an de januaro 2017]. * Hede, Jesper (2007). ''Reading Dante: The Pursuit of Meaning''. Lanham: Lexington Books. ISBN 9780739121962. * Miles, Thomas (2008). ''Dante: Tours of Hell: Mapping the Landscape of Sin and Despair''. En Stewart, Jon. ''Kierkegaard and the Patristic and Medieval Traditions''. Ashgate. paĝoj 223–236. ISBN 9780754663911. * Raffa, Guy P. (2009). ''The Complete Danteworlds: A Reader's Guide to the Divine Comedy''. Ĉikago: University of Chicago Press. ISBN 9780226702704. * Scartazzini, Giovanni Andrea (1874–1890). ''La Divina Commedia riveduta e commentata'' (4 volumoj). OCLC 558999245. * Scartazzini, Giovanni Andrea (1896–1898). ''Enciclopedia dantesca: dizionario critico e ragionato di quanto concerne la vita e le opere di Dante Alighieri'' (2 volumoj). OCLC 12202483. * Scott, John A. (1996). ''Dante's Political Purgatory''. Philadelphia: University of Pennsylvania Press. ISBN 9780585127248. * Seung, T. K. (1962). ''The Fragile Leaves of the Sibyl: Dante's Master Plan''. Westminster, MD: Newman Press. OCLC 1426455. * Toynbee, Paget (1898). ''A Dictionary of the Proper Names and Notable Matters in the Works of Dante''. Londono: The Clarendon Press. OCLC 343895. [https://archive.org/details/adictionaryprop00toyngoog arkivigita versio alirita la 8-an de januaro 2017]. * Whiting, Mary Bradford (1922). ''Dante the Man and the Poet''. Cambridge: W. Heffer & Sons. OCLC 224789. * Guénon, René (1925). ''L'Esoterisme de Danté'', 1925, ISBN 0-900588-02-0; angla traduko ''The Esoterism of Dante'', tradukita per C. B. Berhill, en la serio ''Perennial Wisdom''. Ghent, Novjorkio: Sophia Perennis et Universalis, 1996. VIII, 72 p. == Vidu ankaŭ == * [[2999 Dante]] * [[Ludwig Gottfried Blanc]] * [[Societo Dante Alighieri]] * [[Vittorio Russo]] * [[Dante (metrostacio)]] == Eksteraj ligiloj == {| style="float:right;" |- | {{Projekto vizaĝoj}} | {{Projektoj|q=Dante Alighieri|s=Aŭtoro:Dante Alighieri}} |} * [http://www.intratext.com/Catalogo/Autori/AUT11.HTM verkoj de Dante Alighieri]: tekstoj, [[konkordanco]]j kaj listoj de vortoftecoj ({{en}}) * {{Gutenberga aŭtoro|Dante_Alighieri}} * Giuseppe Bonghi, ''Progetto Dante Alighieri'', en la retejo ''Classic italiani'', 1996. [http://www.classicitaliani.it/index042.htm] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20150508080522/http://www.classicitaliani.it/index042.htm |date=2015-05-08 }} konsultita la 8-an de januaro 2017. * Mirko Locatelli kaj Roberto Gagliardi (eld.), ''Dante Alighieri'', en la projekto ''Progetto Manuzio''. [http://www.liberliber.it/online/autori/autori-a/dante-alighieri/ konsultita la 8-an de januaro 2017]. * Andrea Mazzucchi, Amedeo Quondam, Italo Pantani, Giuliana Zagra kaj aliaj (eld.), ''Dante Alighieri'', su Internet culturale, Internet Culturale. [http://www.internetculturale.it/opencms/directories/ViaggiNelTesto/dante/index.html] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20150408010553/http://www.internetculturale.it/opencms/directories/ViaggiNelTesto/dante/index.html |date=2015-04-08 }} Konsultita la 8-an de januaro 2017. * Dante online, Società Dantesca Italiana. [http://www.danteonline.it/italiano/home_ita.asp] Konsultita la 8-an de januaro 2017. * DanteSources, Istituto di Scienza e Tecnologie dell’Informazione "A. Faedo" (CNR Pisa) e Dipartimento di Filologia, Letteratura e Linguistica (Università di Pisa), 2013. [http://perunaenciclopediadantescadigitale.eu/dantesources/] Konsultita la 8-an de januaro 2017. * Centro Dantesco dei Frati Minori Conventuali, Ravenna, centrodantesco.it. [http://www.centrodantesco.it/] Konsultita la 8-an de januaro 2017. * Marco Santagata, 20 Finestre sulla vita di Dante, Mondadori, 2012. [http://www.lavitadidante.it/]{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Konsultita la 8-an de januaro 2017. * Museo Casa di Dante, Firenze, Unione Fiorentina. [www.museocasadidante.it] Konsultita la 8-an de januaro 2017. * {{Tradukita|lingvo=it|artikolo=Dante Alighieri|revizio=54306507}} * {{Tradukita|lingvo=en|artikolo=Dante Alighieri|revizio=757937342}} {{Bibliotekoj}} {{Havenda artikolo}} {{Leginda|2017|04|13}} {{Vivtempo|Alighieri, Dante}} [[Kategorio:Universitato de Bolonjo]] [[Kategorio:Italaj verkistoj]] [[Kategorio:Dante Alighieri| ]] [[Kategorio:Gelfoj kaj Gibelinoj]] [[Kategorio:Historio de Italio]] 22icpjibwckxkzqr8xbmegt9vu165uu Ekinodermo 0 1160 9349168 9080894 2026-04-07T09:40:08Z Filozofo 3592 Alĝustigis ligon 9349168 wikitext text/x-wiki {{Taksonomio |nomo = Eĥinodermo |troveblo de fosilioj = |dosiero =Echinoderm collage.jpg |dosiero larĝo = 300px |priskribo de dosiero = |domajno = [[Eŭkariotoj]] ''Eukaryota'' |subdomajno = ''[[Unikonta]]'' |superregno = Opistokontoj ''[[Opisthokonta]]'' |regno = [[Bestoj]] ''Animalia'' |regno2 = animalo |subregno = [[Metazooj]] || ''Metazoa'' |senranga filumo = [[Duflankulo]]j ''Bilateria'' |superfilumo = [[Novbuŝuloj]] || ''Deuterostomia'' |filumo = '''Eĥinodermoj''' || ''Echinodermata'' |taksono = '''Ĥorduloj''' ''Chordata'' |taksono aŭtoritato = [[Linnaeus]], 1758 |taksono tipo = Filumo |vikispecio =Chordata |komunejo = Chordata }} '''Eĥinodermoj'''<ref>[[ReVo]]</ref> (ekinodermoj, latine ''Echinodermata'') <ref>La [[N.B.N.]]-nomo estas *Asterifilumanoj*</ref> estas [[filumo]] de [[animalo]]j, en kiun scienculoj enklasigas ekzemple [[eĥino]]jn, [[asterio]]jn kaj [[marstelo]]n. == Kelkaj proprecoj == * '''kalk-devena skeleto''' kiu konsistas el multaj "ostikloj" de kalcia karbonato kaj diversaj [[proteino]]j. La ostikloj ne estas solidaj, sed havas mikrostrukturon simila al [[spongo]], nomita "stereomo". Laŭ [[embriologio]], la eĥinodermaj ostikloj estas vera endoskeleto, ĉar ili estas produktitaj de la [[ĉelo]]j de la mezenkimo, kaj ĝenerale estas kovritaj de epidermo. Tamen, funkcie, la ostikloj havas rolon pli similan al ekzoskeleto. * '''akvo-"vaskula" sistemo''' gravas por sinmovo, spirado, sinnutro kaj ankaŭ plenumas rolon en sentado/sensado. * '''ŝanĝeblaj kolagenaj histoj''', kiuj povas ŝanĝi la konsiston sub influo de la neŭrona superrego (ĝi rigidigas aŭ fleksebligas la skeleton). * '''5-flanka organizo de la korpo je plenaĝo''' - ĉiuj plenaĝaj eĥinodermoj havas 5-flankan simetrion. == Notoj == {{referencoj}} == Vidu ankaŭ == * [[holoturio]] * [[markolbaso]] aŭ [[markukumo]] * [[antedono]] * [[krinoidoj]] * [[eĥino]] * [[korekino]] * [[marporko]] == Aliaj projektoj == {{projektoj|commons=Category:Echinodermata|ReVo=ehxinoderm|ReVo titolo=Eĥinodermoj / Ekinodermoj}} {{Portalo|Zoologio}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Novbuŝulo]] [[Kategorio:Ekinodermoj| ]] 1jp3fdwygog2n9tri1wofvfk7d6tj1i 9349185 9349168 2026-04-07T09:51:35Z Filozofo 3592 Riparis ligon 9349185 wikitext text/x-wiki {{Taksonomio |nomo = Eĥinodermo |troveblo de fosilioj = |dosiero =Echinoderm collage.jpg |dosiero larĝo = 300px |priskribo de dosiero = |domajno = [[Eŭkariotoj]] ''Eukaryota'' |subdomajno = ''[[Unikonta]]'' |superregno = Opistokontoj ''[[Opisthokonta]]'' |regno = [[Bestoj]] ''Animalia'' |regno2 = animalo |subregno = [[Metazooj]] || ''Metazoa'' |senranga filumo = [[Duflankulo]]j ''Bilateria'' |superfilumo = [[Novbuŝuloj]] || ''Deuterostomia'' |filumo = '''Eĥinodermoj''' || ''Echinodermata'' |taksono = '''Ĥorduloj''' ''Chordata'' |taksono aŭtoritato = [[Linnaeus]], 1758 |taksono tipo = Filumo |vikispecio =Chordata |komunejo = Chordata }} '''Eĥinodermoj'''<ref>[[ReVo]]</ref> (ekinodermoj, latine ''Echinodermata'') <ref>La [[N.B.N.]]-nomo estas *Asterifilumanoj*</ref> estas [[filumo]] de [[animalo]]j, en kiun scienculoj enklasigas ekzemple [[eĥino]]jn, [[asterio]]jn kaj [[marstelo]]n. == Kelkaj proprecoj == * '''kalk-devena skeleto''' kiu konsistas el multaj "ostikloj" de kalcia karbonato kaj diversaj [[proteino]]j. La ostikloj ne estas solidaj, sed havas mikrostrukturon simila al [[spongo]], nomita "stereomo". Laŭ [[embriologio]], la eĥinodermaj ostikloj estas vera endoskeleto, ĉar ili estas produktitaj de la [[ĉelo]]j de la mezenkimo, kaj ĝenerale estas kovritaj de epidermo. Tamen, funkcie, la ostikloj havas rolon pli similan al ekzoskeleto. * '''akvo-"vaskula" sistemo''' gravas por sinmovo, spirado, sinnutro kaj ankaŭ plenumas rolon en sentado/sensado. * '''ŝanĝeblaj kolagenaj histoj''', kiuj povas ŝanĝi la konsiston sub influo de la neŭrona superrego (ĝi rigidigas aŭ fleksebligas la skeleton). * '''5-flanka organizo de la korpo je plenaĝo''' - ĉiuj plenaĝaj eĥinodermoj havas 5-flankan simetrion. == Notoj == {{referencoj}} == Vidu ankaŭ == * [[holoturio]] * [[markolbaso]] aŭ [[markukumo]] * [[antedono]] * [[krinoidoj]] * [[eĥino]] * [[kor-eĥino]] * [[marporko]] == Aliaj projektoj == {{projektoj|commons=Category:Echinodermata|ReVo=ehxinoderm|ReVo titolo=Eĥinodermoj / Ekinodermoj}} {{Portalo|Zoologio}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Novbuŝulo]] [[Kategorio:Ekinodermoj| ]] 335hoslemiimyczyv14u2g3a7yacbro Marie Hankel 0 2892 9348885 9336904 2026-04-06T14:35:17Z Tirolischleioans 254019 9348885 wikitext text/x-wiki {{informkesto homo}} '''Marie HANKEL''' (naskiĝis la [[2-an de februaro]] [[1844]] en [[Schwerin]] kiel Marie Dippe, mortis la [[15-an de decembro]] [[1929]] en [[Dresdeno]]) famiĝis kiel la unua [[Esperanto]]-poetino de la mondo. == Biografio == Marie Hankel eklernis la lingvon en [[1905]] kaj tuj dediĉis sin kun multe da energio al la Esperanto-movado, kunfondis ekzemple la unuan Dresdenan Esperanto-grupon kaj kunorganizis en [[1908]] la [[UK 1908|4-an]] [[Universala Kongreso de Esperanto|Universalan Kongreson de Esperanto]] (UK) en [[Dresdeno]]. [[Dosiero:UK 1908 La gesinjoroj Zamenhof kun la Kvaro por la Kvara.jpg|maldekstra|eta|280ra|{{centre|La "Kvaro por la Kvara" (de maldekstre [[Eduard Mybs]], [[Albert Schramm]], Marie Hankel kaj [[Heinrich Arnhold]]) kun la gesinjoroj Zamenhof, [[UK 1908]]}}]] Temas pri virino naturema, internaciema, personeca, optimisma, ateisma, kaj tre interesa figuro de Esperantujo, krom premiita en literaturaj konkursoj. Ŝia literatura verkaro konsistas precipe el poeziaĵoj, publikigitaj en diversaj revuoj. En [[1909]] Marie Hankel en la beletra festo "[[Internaciaj Floraj Ludoj ]]" dum la UK en [[Barcelono]] gajnis la unuan premion pro sia poemo "La simbolo de l'amo". Marie Hankel estis Honora Membro de [[Germana Esperanto-Asocio]] kaj Loka Societo-Dresden kaj posedis la Honorstelon de GEA. Marie Hankel estis edzino de la matematikisto [[Hermann Hankel]]. == Verkoj (elekto) == {{projektoj|wikisource=Aŭtoro:Marie Hankel}}''La renkonto'' : komedieto originale verkita / de Marie Hankel. En: Tri unuaktaj komedioj: ludataj dum la 4a Internacia Esperantista Kongreso en Dresden, aŭgusto [[1908]]; p. [87] - 96 ''Tie ĉi oni parolas Esperante'' : unuakta komedio / de Thomas J. Williams. Trad. kaj aranĝita de M. Hankel. En: Tri unuaktaj komedioj: ludataj dum la 4a Internacia Esperantista Kongreso en Dresden, aŭgusto [[1908]]; p. [55] - 86 ''La simbolo de l' amo'' / Marie Hankel. En: Unuaj Internaciaj Floraj Ludoj: Barcelono, Septembro [[1909]]; p. [3] ''[[Sableroj]]'' / de Marie Hankel. [[Leipzig]]: Germana Esperanto-Librejo, [[1911]], 91 p. : muziknotoj. - (Internacia Librotrezoro 2-4)<div style="font-family:serif;"><blockquote><poem> ::''La simbolo de l' amo'' Rozujo sovaĝa, simbolo de l' amo, En vintro vi staras sen ia ornamo! En kampo vi nuda ĉagrenas dezerte, Rozujo, malvarmo mortigos vin certe. Mallaŭte tre dolĉa voĉeto elsonas: „Silentu, silentu, mi dormon bezonas, Min nutras denove patrino la tero. Trankvile atendas mi ĝis la somero.“ Dormantan rozujon printempo vekigis, Somero ĝin riĉe kaj bele florigis. Ho, donu al mi nun kroneton belfloran, Girlandan, balancan kaj brile koloran! „Ne tuŝu, ne ŝiru floraron, la mian. Mi pikos, mi vundos la manon, la vian, Pro amo mi miajn floretojn defendos, Pro amo mi miajn pikilojn forsendos.“ Al vento ĝi florofoliojn oferis, Aŭtune la fruktoj fiere aperis: Rozujo, simbolo de l' amo vi estas, Trankvila, alloga, kuraĝa vi estas. </poem></blockquote></div> == Kreemo == Hankel en siaj poemoj esprimis la idealismajn tendencojn de la Esperanto-kulturo antaŭ la milito. La precipa kolekto de ŝiaj verkoj estis kolekto de poemoj kaj rakontoj, ''[[Sableroj]]'' (1911). == Bildaro == <Gallery> Dosiero:Marie Hankel.jpg|Marie Hankel Dosiero:Hankel.jpeg|Hermann Hankel, edzo de Marie Hankel Dosiero:1911 Posenaer 38 Marie Hankel.jpg|Subskribo de Marie Hankel, Berno, 1913 Dosiero:Mariehankel grabtolkewitz.jpg|La tombo de Marie Hankel en Urnenhain Tolkewitz Dosiero:1911 Sableroj.jpeg|''Sableroj'', 1911. Dosiero:1922 Sableroj.jpeg|''Sableroj'', 1922. </Gallery> == Bibliografio == * Krys Ungar, ''Ĝoje Sonu Mia Kanto: vivo kaj verkoj de Marie Hankel'' [1990]. En ''[[Pri Homoj kaj Verkoj. Eseoj pri la Esperanto-kulturo]]''. UEA. Rotterdam. 2012. 143 paĝoj. p. 43-57. * ''(germana) Hankel, Marie''. En: ''100 Jahre Krematorium und Urnenhain Dresden-Tolkewitz''. Sax, Beucha 2011, p. 86. *Pabst B. Marie Hankel (1844-1929): poetino, organizantino, feministino, En : Esperante kaj Ekumene: Fest-libro por la 75-a naskiĝtago de Adolf Burkhardt, Schliegen, 2004, p. 177-200. ==Eksteraj ligiloj== * [https://www.eventoj.hu/steb/gxenerala_naturscienco/enciklopedio-1/encikl-h.htm Marie Hankel] en ''[[Enciklopedio de Esperanto]]'' * [http://www.familienforschung-pabst.de/EspBiographien/EspBiogr/Hankel.pdf Detala biografio] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20210212004822/http://www.familienforschung-pabst.de/EspBiographien/EspBiogr/Hankel.pdf |date=2021-02-12 }} kaj verko-listo (en la germana) *[https://search.onb.ac.at/primo-explore/search?query=any,contains,Marie%20Hankel&tab=default_tab&search_scope=ONB_gesamtbestand&vid=ONB Libroj de kaj pri Marie Hankel] en la [[kolekto por Planlingvoj kaj Esperantomuzeo]] de la [[Aŭstria Nacia Biblioteko]] en [[Vieno]] ({{de}} kaj {{eo}}) * [https://www.youtube.com/watch?v=JRSzSgozwvQ Jutuba filmeto "La heredaĵo de Marie Hankel"], komentita per [[Ralf Kuse]] kaj lia en 2012 9-jara nepino Jada ({{de}}) * [http://esperanto-sn.de/faldMaHa.pdf faldfolio pri Marie Hankel de la Esperanto-grupo] [[Schwerin]] el 2015 (en formato [[Portebla dokumentformo|PDF]], {{de}}) * [https://www.ndr.de/fernsehen/sendungen/nordmagazin/Zeitreise-Esperanto-die-Plansprache-in-der-DDR,nordmagazin115352.html 7-minuta televida raporto de la 11-a de februaro 2024 pri la Esperanto-grupo] [[Schwerin]] kun mencio de Marie Hankel kaj montro de "ŝia" strato en la kanalo [[NDR]] ({{de}}) {{Bibliotekoj}} {{Unua}} {{Vivtempo|Hankel, Marie}} [[Kategorio:Germanaj esperantistoj]] [[Kategorio:Germanaj poetoj]] [[Kategorio:Esperantlingvaj poetoj‎]] [[Kategorio: Akademio de Esperanto]] [[Kategorio:Ŝverino]] [[Kategorio:Homoj rilataj al Dresdeno]] qu94deraqj5g1259d1dvkcq2qqzfumw Oscar Wilde 0 3298 9348931 9310052 2026-04-06T15:49:48Z Sj1mor 12103 /* Listo de verkoj */ 9348931 wikitext text/x-wiki {{Informkesto gravulo }} '''Oscar Fingal O'Flaherty Wills WILDE''' {{prononco|OSka: ŭajld}} (naskiĝis la {{daton|16|oktobro|1854}} en [[Dublino]]; mortis la {{daton|30|novembro|1900}} en [[Parizo]]) estis [[Irlando|irlanda]] [[dramverkisto]], [[poeto]] kaj [[Romano|romanisto]]. Post studado en Dublino kaj [[Oksfordo]] li de post 1879 vivis en [[Londono]], kie li rapide famiĝis pro sia spriteco kaj pro sia ekscentra vivostilo. Post la unuaj literaturaj sukcesoj li faris prelegvojaĝon tra [[Usono]] kaj [[Kanado]]. Kiel publika figuro en [[Viktoriana epoko|viktori-epoka]] Londono li estis grava pensulo kaj praktikanto de la loka arta movado konata kiel [[estetikismo]] kaj [[dekadencismo]]. En 1895 li pro [[samseksemo]] estis juĝita al dujara malliberigo; siajn spertojn en la malliberejo li poste priskribis en ''The Ballad of Reading Gaol'' ("La Balado pri malliberejo Reding"). Wilde mortis malriĉa, soleca kaj alkoholmalsana. Mallonge antaŭ sia morto li konvertiĝis al [[katolikismo]]. {{-}} == Listo de verkoj == * ''Ravenna'' (1878) * ''The Happy Prince and Other Tales'' (1888) * ''The Picture of Dorian Gray'' (1891) * ''A House of Pomegranates'' (1892) * ''Lady Windermere’s Fan'' (1893) * ''A Woman of No Importance'' (1893) * ''Salome'' (1893 en franca lingvo, 1894 en la angla) * ''An Ideal Husband'' (1895) * ''The Importance of Being Earnest'' (1895) == En Esperanto aperis == * ''La najtingalo kaj la rozo'' (tr. [[Otto Simon]], Lingvo Internacia, 1906, p. 284-289) * ''Salome,'' dramo en unu akto (= ''[[Esperanta Teatro Internacia]]'' 1). Tradukis [[Hendrik Bulthuis]]. [[Amsterdamo]]: Veldt, 1910. 39 paĝoj. * ''[http://katalogo.uea.org/katalogo.php?inf=2583 Salome],'' dramo en unu akto. Tradukis [[CHIF Toshio]]. Japana Esperanta Esperantokooperativo, 1973. 51 paĝoj. Unua eldono: 1922. * ''[http://katalogo.uea.org/katalogo.php?inf=2535 La graveco de la fideliĝo] (The Importance of Being Earnest)'' (= ''[[Esperantaj Kajeroj]]'' 9). Tradukis [[William Auld]]. [[Manĉestro]] 1987. 79 paĝoj. ISBN 0-9505323-7-1 * ''[http://katalogo.uea.org/katalogo.php?inf=4475 La balado de prizono Reding] (The Ballad of Reading Gaol)'' (= ''[[Fonto-Serio]]'' 25). Tradukis [[Leopoldo Knoedt]]. [[Ŝapekoo]]: Fonto, 1993. 77 paĝoj. * ''La homa animo sub socialismo; El “De profundis”; Frazoj kaj filozofioj por uzado far junuloj.'' Tradukis [[Kris Long]]. En: ''Liberecanaj pensoj.'' [[Beauville]]: SAT-Broŝurservo, 1999. * ''[https://web.archive.org/web/20040919042518/http://miresperanto.narod.ru/personajhoj/felicha_princo.htm La feliĉa princo] (The Happy Prince).'' Tradukis [[Nikolao Griŝin]]. * ''[http://verkoj.com/verkistoj/barry-friedman/la-sindonema-amiko/ La sindonema amiko] (The devoted friend).'' Tradukis [[Barry Friedman]]. * ''[http://eo-literaturo.wikispaces.com/LA+MODELA+MILIONULO+(WILDE,O.) ''La Modela Milionulo]{{404|date=January 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} (The Model Millionaire)'' tradukis [[Detlef Karthaus]] * ''Salomeo'', bildstria parodio de [[Serge Sire]], [[La KancerKliniko]]-103. [https://web.archive.org/web/20070313165029/http://lkk.free.fr/BRK/SAL1%25 unua paĝo] [https://web.archive.org/web/20070313165253/http://lkk.free.fr/BRK/SAL2%25 dua paĝo] [https://web.archive.org/web/20070313165501/http://lkk.free.fr/BRK/SAL3%25 tria paĝo] [http://lkk.free.fr/BRK/SAL4%25 kvara paĝo]{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * ''[http://katalogo.uea.org/?inf=8880 La portreto de Dorian Gray] (The Picture of Dorian Gray)'' tradukis [[Aitor Arana]], Amorebieta, 2012 ISBN 978-84-15-50819-9 ===Recenzoj=== Pri Salomeo {{citaĵo|Tre agrable elrigardas tiu unua specimeno dela nova kolekto « Esperanta teatro internacia », kiun ĵus iniciatis nia malnova samideano S-ro Bulthuis, kiu tiel senbrue, modeste, sed fidele kaj persisteme laboradas por nia kara lingvo. Mi intencas rakonti la dramon, montri la karakterojn de la ĉefaj personoj, malkasi mian ĝeneralan impreson kaj adoni kelkajn rimarkojn pri la stilo de la traduko.<br> La loko de agado estas [[Nazareto]], en granda teraso en la palaco de [[Herodo Antipa|Herodo, tetrarko de Judeo]]. Sur la fundo de la teraso estas malnova cisterno, en kiu estas katenita la profeto Johanano. «Estas vespero; la luno lumas». Ekzekutisto staras post la cisterno kun glavo, kiun li tenas oblikve per ambaŭ manoj (p. 4, 5). Soldatoj kaj unu juna oficiro, Narabot, interparolas kaj tiamaniere prezentas al ni la plej gravajn personojn de l’unuakta dramo: Herodo (la [[tetrarko]]), [[Herodias]] (la tetrarkino) kaj la bela [[Salome]], filino de Herodias. Iam post iam oni aŭdas la voĉon de l'profeto, kiu per malprecizaj paroloj malbenas la getetrarkojn kaj antaŭ diras plej terurigajn okazontaĵojn.<br> En la palaco oni festenas. Salome eliras el la [[festenejo]], alproksimigas la cisternon, en giu rigardas kaj, per karesaj promesoj, decidigas Narkoton, de kiu ŝi estas amegata, ke li elirigu la profeton, malgraŭ la malpermeso de Herodo.<br> La profeto aperas. Li estas juna, blankvizaga, nigrahara, belega. Salome per plej pasiaj vortoj proklamas sian amon al Johanano, kies buson ŝi nepre volas kisi. "Mi ne volas vin rigardi, respondas la ĉasta, virga profeto. Vi estas malbenita, Salome. Vi estas malbenita !" kaj li reiras suben en la cisternon. Dum tiu sceno, la juna oficiro, pro malespero, sin trapikis kaj falis inter Salome kaj Johanano.<br> Herodo alvenas sur la terason kie Herodias kaj la tuta kortega sekvantaro. Li ankaŭ enamigas Salomeon, sian bofilinon. Li deziras, eĉ ordonas, ke Salome dancu por li. Salome, por lin inciti, unue rifuzas. Tiam la tetrarko solene promesas, juras, malgraŭ la regino, ke li donos al Salome, se ŝi konsentos danci por li, ĉion kion ŝi petos, eĉ la duonon de sia regolando. Post tiu ofte ripetita juro Salome, fine dancinte la sepvual-dancon, falas senvuale al la piedoj de Herodo tule amebria. « Salome. — Mi volas, ke oni alportu al mi sur argenta plado...»<br> « Herodo (ridante). — Sur argenta plado, certe, sur argenta plado. Ŝi estas ĉarma, ĉu ne? Kion do oni alportos al vi sur argenta plado, kara kaj bela Salome, plej bela el ĉiuj knabinoj en Judeo, kion oni alportos al vi sur argenta plado? Parolu, kio ajn ĝi estu (estas), oni alportos gin al vi miaj trezoroj apartenas al vi; kio do gi estas, Salome ? »<br> « Salome (ekstarante). — La kapo de Johanano ! » (p. 32)<br> Herodias aprobas sian filinon. Sed Horodo, beldaŭraute sian juron vane klopodas, ke Salome redonu al li sian vorton; li proponas kompense multajn altvalorajn juvelojn: Salome konstante ripetas: Donu al mi la kapon de Johonano! La [[ekzekutisto]] plenumas sian abomenan oficon kaj alportas « sur argenta plado » la kapon de l'profeto. Salome ĝin ekprenas kaj kisas la buson de Johanano. «Ha! Johanano, ŝi diras, vi estis bela. Via korpo similis al ebura kolono sur piedestalo el argento, gi similis al ĝardeno plena je vinberoj kaj argentaj lilioj... Nenio en la tuta mondo estis kiel via korpo, nenio en la mondo estis tiel nigra kiel viaj haroj, kaj nenio sur tero estis tiel ruga kiel via buŝo. Via voĉo estis [[oferujo]] el kiu fluadis multekosta odoro, kaj se mi rigardis vin, eksonis en mi mirindaj sonoj. Ah! kial vi ne rigardis min, Johanano? k. t. p. » (p.38)<br> Ĉiuj, krom Salome, foriras el la sangomakulita teraso. Radio de lunlumo falas sur Salomon. Herodo, forironte, sin turnas kaj ordonas : «Oni mortigu tiun virinon! » La soldatoj rapidas al Salome kaj sin dispremas per siaj ŝildoj.<br> Tia estas tia dramo, tre mallonga, sed riĉa de mortigoj kaj diverspecaj abomenaĵoj. La karakteroj... sed ĉu tiuj personoj gustadire havas karakterojn? Ĉu ili neestas nur mizeraj marionetoj, kiuj meĥanike ĉiam ripetas la samon? Herodias simila al tiuj pupoj kiuj nur diras. Paĉjo ! Panjo ! ĉiumomente admonas la tetrarkon : Ne rigardu mian filinon! — Herodo, superstiĉa, sennervigita, sencerbigita pro diboĉado, ĉie kaj ĉiam sentas trablovojn kaj flugilhaiadojn, kaj kvar — kvinfoje lacige ripetadaĉas « mi sentas trablovon..., mi estas gaja... sur argenta plado... »<br> Salome amas la profeton per stranga, malnatura amo. Ŝi pensigas al tiuj hombestaj vampiroj, kiuj meznokte elterigas kadavrojn por doni al iliaj senvarmaj putrantaj lipoj mildigajn ŝmacojn! Sincere tiu dramoŝajnas abomena al iomete delikata gusto.<br> Per la suprecititaj lokoj la leganto povis mem taksi la rimarkindajn ecojn de la traduko. Tamen mi permesos al mi diri, ke la tradukinto ne sufiĉe korektis sian manuskripton nek la presprovajojn. Mi deziras ke la unua eldono rapide elĉerpigu por ke li povu malaperigi tiujn nemultajn makuletojn.|Verto|Esperanto n89_nov5.1910}} == Vidu ankaŭ == * ''[[De Profundis]]'', letero al lia iama amkunulo [[Lord Alfred Douglas]] * [[Telenio]] atribuita al Oscar Wilde * [[Bohemiismo]] * [[Estetikismo]] * [[Uranismo]] {{projektoj|commons=Oscar Wilde|wikiquote=Oscar Wilde|wikisource=Aŭtoro:Oscar Wilde}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Wilde, Oscar}} [[Kategorio:Oscar Wilde| ]] [[Kategorio:Irlandaj verkistoj]] [[Kategorio:Anglalingvaj verkistoj]] [[Kategorio:Irlandaj socialistoj]] [[Kategorio:GLAT-historio]] [[Kategorio:GLAT-personoj]] [[Kategorio:GLAT-verkistoj]] 96glntmyquebh1lguxb1ttsh7jctn5v William Blake 0 4554 9348930 9195093 2026-04-06T15:48:55Z Sj1mor 12103 9348930 wikitext text/x-wiki {{Informkesto gravulo}} '''William BLAKE''' [ŭiljam blejk] (naskiĝis la [[28-an de novembro]] [[1757]], mortis la {{daton|12|aŭgusto|1827}}) estis [[Anglio|angla]] [[poeto]], [[Belartoj|belartisto]], kaj [[mistikulo]], profesie [[gravuristo]]. Kvankam li estis nerekonita kaj neapreciata por la plej granda parto de sia vivo, nun li estas konsiderita centra figuro en la historia studo de poezio kaj bildartoj dum [[romantikismo]]. Liaj ampleksaj "profetaĵoj" igis la literaturrecenziston Northrop Frye diri pri ili "ke rilate al siaj altaj kvalitoj, ili tamen restas la malplej legitaj poeziaĵoj en la angla lingvo." <ref>Frye, Northrop and Denham, Robert D. Collected Works of Northrop Frye. 2006, pp 11–12.</ref> Rilate al liaj pentraĵoj kaj gravuraĵoj, Blake nun estas rigardata kiel "la plej granda artisto kiun Britio iam havis, kiom povas esti dirite", laŭ la artkritikisto Jonathan Jones, (2005) en la Guardian artikolo "La paradiso de Blake". <ref>Jones, Jonathan (25 April 2005). "[https://www.theguardian.com/arts/critic/feature/0,1169,1469584,00.html Blake's heaven]". The Guardian. UK.</ref> La 19-ajarcenta akademiulo de literaturo kaj arto, [[William Michael Rosetti]], karakterizis lin kiel "glorita lumo"; kaj "kiel homo, kiu ne estis antaŭvidita de siaj [[Antaŭulo|antaŭuloj]], kiu ne povus esti komparita kun nuntempaj artistoj kaj kiu ne povus esti anstataŭigita per artistoj konataj hodiaŭ kaj kiuj venos en la estonteco." <ref>Blake, William and Rossetti, William Michael. [https://books.google.com/books?id=fGYLAAAAIAAJ&pg=PP11&dq=%22The+Poetical+Works+of+William+Blake:+Lyrical+and+Miscellaneous%22&lr=&as_brr=3 The Poetical Works of William Blake: Lyrical and Miscellaneous]. 1890, p. 7-9.</ref> Li produktis ege diversajn artaĵojn kaj laŭ iliaj temoj kaj riĉajn je simboloj, kiuj adoptis la koncepton de la imagpovo "la materia vestaĵo de Dio" <ref>Yeats, W. B. The Collected Works of W. B. Yeats. 2007, p. 85.</ref> aŭ "kiel homa ekzistado mem". <ref>Wilson, Mona. The Life of William Blake. The Nonesuch Press, 1927. p. 167.</ref> Interalie, li ilustris siajn poemojn (helpite de sia edzino) kaj skribis ilin per la mano. == Biografio == Blake naskiĝis ĉe 28 Broad Street, Golden Square en [[Londono]], en [[Meza klaso|mezklasa]] familio. Laŭ onidiro, jam infanaĝe li havis viziojn, per kiuj li vidis [[anĝelo]]jn kaj la [[Profeto|profeton]] [[Jeĥezkel]]. La belartan talenton rimarkis kaj subtenis lia familio. Je la aĝo de 10 jaroj li komencis gravuri kopiojn de desegnaĵoj de helenaj antikvaĵoj, praktiko kiun oni preferis pli ol viva desegnado. Kvar jarojn poste li studis ĉe gravuristo, Henry BASIRE. Post du jaroj Basire sendis lin al la [[Gotika arkitekturo|gotikstilaj arĥitekturaj]] preĝejoj de Londono por kopii belartaĵojn. Havante 21 jarojn Blake finis sian studadon kaj eklaboris kiel profesia gravuristo. En [[1779]] li fariĝis studento ĉe la [[Reĝa Akademio]], kie li ribelis kontraŭ la stilo de modaj pentristoj kiel [[Rubens]], kiun li konsideris nefinita, preferante la klasikan ĝustecon de [[Michelangelo]] kaj [[Rafaelo]]. En [[1782]] Blake ekkonis John FLAXMAN, kiu fariĝis [[patrono]]. Samjare li edziĝis kun malriĉa [[Analfabeteco|analfabeta]] virino nomita Catherine BOUCHER, kiu havis kvin jarojn malpli ol li. Catherine povis nek legi nek skribi kaj eĉ subskribis la [[Geedziĝa kontrakto|geedziĝan kontrakton]] per [[ikso]]. Blake instruis al ŝi legi kaj skribi kaj eĉ trejnis ŝin pri gravurado. Tiutempe George CUMBERLAND, unu el la fondintoj de la [[Nacia Galerio (Londono)|Nacia Galerio]], ekadmiris la verkojn de Blake. Blake estas konsiderata poeto grava kaj serioza ĉar li originale diskutas grandajn demandojn de [[fido]], [[religio]], [[filozofio]] kaj [[kredo]]. Sed li estas malfacila por la leganto -- kaj ŝajnis [[Frenezo|freneza]] al multaj de sia samtempuloj – ĉar li inventis novan sistemon de [[mito]]j por esprimi sin mem: li diris, ke li devis "krei sistemon aŭ esti sklavigita al la de alia homo." Multaj de la [[19-a jarcento]] pensis ke li estis freneza. [[William Wordsworth|Wordsworth]] diris, "sendube ĉi tiu kompatinda homo estis freneza, sed estas io en lia frenezo kiu interesigas min pli ol la malfrenezo de [[George Byron|Sinjoro Byron]] kaj [[Walter Scott]]." [[Ruskin]] priskribas la menson de Blake kiel "malsana kaj sovaĝa", kvankam "granda kaj saĝa". Sed la [[20-a jarcento]], ekde [[Yeats]], admiras je Blake kaj vidis lin kiel serioza kaj originala poeto. Unuj el liaj verkoj estas simplaj kaj lirikaj, ekzemple la ''Kanto de Naiveco kaj Sperto'' (verkita kiam Blake estis naiva kaj, poste, kiam li estis maljuna kaj saĝa), dum aliaj estas komplikaj, viziaj kaj [[Apokalipso|apokalipsaj]], ekzemple ''Ameriko'', ''Milton'', kaj ''La Libro de Urizeno''. Li mortis malriĉa kaj estis enterigita sen marko. Blake estis influita de i.a. la [[Biblio]], [[John Milton]], kaj [[Dante Alighieri]]. Fakte, li ilustris libron de Dante kaj la libron de [[Ijob]]. Li ne estis formale klerigita, sed malgraŭ tio, li legis vaste kaj profunde inter la libroj de la Biblio, Milton, kaj la skribaĵoj de la antikvaj grekoj. Blake estas populare konata en Anglio kiel la verkisto de ''[[And did those feet in ancient time]]'' ("Kaj ĉu tiuj piedoj en antikva tempo"), [[Patriotismo|patriotisma]] poemo kiu poste fariĝis fama sed neoficiala [[himno]] de [[Unuiĝinta Reĝlando]]. Hodiaŭ ĝi estas plej konata kiel la himno '''''Jerusalem''''', kies muzikon komponis [[Charles H. H. Parry]] en [[1916]]. Sube troviĝas mallonga, iomete malpli edifa, sed des pli mistera specimeno de lia poezio. == La rozo malsana == {{Poemo|koloro=roza|inko=malhelblua|titolo=La rozo malsana|aŭtoro=William Blake<br />''tradukis [[Pejno Simono]]<ref>{{Retarkivo|2005|http://ourworld.compuserve.com/homepages/profcon/e_rozo.htm La rozo malsana}}</ref>''| <poem> Malsanas vi roz'! La larv' kaŝĉeesta, alflugis dumnokte tra hurlo tempesta, por lite vin trovi ruĝega pro ĝu', kaj en am' noktmistera jen via detru'.</span><small> </poem>}} == Aperis en Esperanto == * [http://eo.wikisource.org/wiki/La_Sekreto_de_Amo La Sekreto de Amo], tradukita de [[Clarence Bicknell]]. <gallery> Dosiero:Blake Dante Hell V.jpg|Ŝtormo de geamantoj Dosiero:Europe a Prophecy, copy D, object 1 (Bentley 1, Erdman i, Keynes i) British Museum.jpg|Antikveco de tagoj Dosiero:The Body of Abel Found by Adam and Eve by William Blake c1826 Tate.jpg|Korpo de Abel trovita de Adam kaj Eva </gallery> == Eksteraj ligiloj == * [http://donh.best.vwh.net/Esperanto/Literaturo/literaturo.tradukita.b.html#william_blake En la librejo de Donald Harlow] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20090919113027/http://donh.best.vwh.net/Esperanto/Literaturo/literaturo.tradukita.b.html#william_blake |date=2009-09-19 }} * [http://www.autodidactproject.org/bib/blakebib-espo.html William Blake en Esperanto] == Referencoj == {{Referencoj}} {{-}} {{Projektoj|commonscat=William Blake|s=Aŭtoro:William Blake}} {{Bibliotekoj}} {{DEFAŬLTORDIGO:Blake, William}} [[Kategorio:Anglaj verkistoj]] [[Kategorio:Anglaj poetoj]] [[Kategorio:Anglaj mistikuloj]] [[Kategorio:Kristanaj mistikuloj]] [[Kategorio:Anglaj anarkiistoj]] [[Kategorio:Anglaj kontraŭsklavistoj]] [[Kategorio:Anglaj feministoj]] [[Kategorio:Anglaj malfikciaj verkistoj]] [[Kategorio:Kristanaj anarkiistoj]] [[Kategorio:Kritikistoj de religio]] [[Kategorio:Profetoj]] [[Kategorio:Britaj desegnistoj]] [[Kategorio:Kristanaj poetoj]] [[Kategorio:Anglaj akvarelistoj‎]] [[Kategorio:Anglaj kristanaj teologoj‎]] pr81fx72z38lz8733bho1hwu87dbfpg 3-a de oktobro 0 5154 9349203 9203533 2026-04-07T10:39:47Z ~2026-21526-58 254799 /* Eventoj */ koncizigo 9349203 wikitext text/x-wiki {{KalendaroOktobro}} {{Oktobro}} La '''3-a de oktobro''' estas la 276-a tago de la jaro (la 277-a en superjaroj) laŭ la [[Gregoria kalendaro]]. 89 tagoj restas. Je la 3-a de oktobro okazis interalie: == Eventoj == * [[-52]]: Pli malpli tiu[[dato|date]] sieĝo kaj la [[batalo de Alesia]] finiĝis * [[-42]]: [[Makedonio]]: [[Batalo de Filipio]] komenciĝis * [[1501]]: [[Aleksandro (Pollando-Litovio)|Aleksandro]] iĝis reĝo de Pollando * [[1430]]: [[Bohemio]]: ĉiuj [[judoj]] estis forpelitaj de [[Cheb]] * [[1569]]: [[Francaj religiaj militoj]]: venko de [[katolikismo|katolikoj]] super [[hugenotoj]] en la batalo de Moncotour (apud [[Poitiers]]) * [[1574]]: [[Okdekjara Milito]]: nesukcesa [[sieĝo]] de [[Leiden]], fare de [[Hispanio]], finiĝis * [[1780]]: En ĉeesto de imperiestro [[Jozefo la 2-a (Sankta Romia Imperio)|Jozefo la 2-a]] oni metis [[angulŝtono|fundamentan ŝtonon]] de la fortikaĵo [[Josefov (Jaroměř)|Josefov]] * [[1792]]: [[Ĉilio]]: hispanaj trupoj forlasis [[Valdivia]] por subpremi [[ribelo]]n en [[Ĉilia Suda Zono]] * [[1848]]: En [[Majenco]] komenciĝis [[Germana Katolika Foiro]] * [[1861]]: [[Usona Enlanda Milito]]: senrezulta batalo de Greenbrier River ([[Kantono Pocahontas (Okcidenta Virginio)|Kantono Pocahontas]]) * [[1884]]: En [[Kopenhago]] bruliĝis antaŭa reĝa kastelo [[Christiansborg]] * [[1904]]: Germana astronomo [[Paul Götz]] malkovris asteroidon [[545 Messalina|Messalina]] * [[1906]]: Akcepto de internacia alarmsignalo [[SOS]] - pli frue oni uzis [[CQD]] * [[1909]]: Itala futbalteamo [[Bolonjo F.C. 1909|Bolonjo F.C.]] fondiĝis * [[1910]]: Aŭstra astronomo [[Johann Palisa]] malkovris asteroidon [[703 Noëmi|Noëmi]] * [[1914]]: [[Unua Mondmilito]]: [[Batalo]] de [[Sochaczew]] - la germana imperiestra armeo bruligis la urbon * [[1918]]: [[Bulgario]]: [[Boriso la 3-a]] ektroniĝis; [[Max von Baden]] iĝis lasta regna kanceliero de la [[Germana Imperiestra Regno]] kaj ĉefministro de la [[Reĝlando de Prusio]]; sub germana [[okupado]] estis proklamita sur teritorio de [[Latvio]] [[Duklando]] Baltio, ekloĝata de [[germanaj baltoj]] * [[1926]]: [[Dua Pola Respubliko]]: Nacia Labor-Partio - [[Maldekstro (politiko)|Maldekstro]] fondiĝis * [[1929]]: [[Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj]] laŭ konstitucio alinomiĝis [[Regno Jugoslavio]] * [[1931]]: [[Centra banko]] fondiĝis en [[Turkio]] * [[1932]]: [[Mezopotamio]]: brita [[mandato de la Ligo de Nacioj]] formale sendependiĝis kiel [[Regno Irako]]; unua numero de "[[The New York Times]]", skribita laŭ [[tipara familio]] [[Times New Roman]], estis eldonita * [[1933]]: [[Józef Piłsudski]] iĝis Honora Civitano de [[Krakovo]] * [[1935]]: [[Dua italio-etiopia milito]]: [[Itala Reĝlando]] invadis [[Etiopia Imperio|Etiopian Imperion]] - venĝo de la [[faŝisma Italio]] pro [[Unua Ital-Etiopa Milito|malvenko en 1896]] * [[1939]]: [[Soveta invado en Pollandon]]: apud [[Annopol]] bataleto signis la lastan tagon de la pola-soveta [[armilo|armila]] konfronto; [[Okupacio de baltaj ŝtatoj]]: [[Sovetunio]] postulis, ke [[Litovio]] subskribu traktaton pri reciproka helpo, laŭ kiu unuoj de la [[Ruĝa Armeo]] estis enkondukitaj en Litovion, kiu ricevis [[Vilno]]n; [[invado en Pollandon|germana-pola milito]]: Pola Fronto: apud [[Kock]] pola kontraŭatako kaŭzis perdojn al germanaj trupoj; Pollandon komencis forlasi plimulto de germanaj [[armeo]]j; al fortresa malliberejo de [[Poznano]] alvenis unuaj malliberuloj; [[Aranĝo T4]]: unuo de [[SS (organizo)|SS]] pafmortigis 115 [[Mensmalsano|mense malsanajn]] pacientojn de malsanulejo en [[Starogard Gdański]]; [[Stranga milito]]: brita ekspedicia korpuso ĝis la 12-a de oktobro okupis lokojn apud [[Lillo]] * [[1940]]: [[Germana okupado de Pollando]]: germanoj amase [[deportado|deportis]] polan loĝantaron de la [[distrikto Żywiecki]] * [[1941]]: Premiero de la usona detektiva filmo [[The Maltese Falcon (filmo)|''La malta falko'']]; [[Orienta Fronto (Dua mondmilito)|Orienta Fronto]]: germana polico pafmortigis 141 sovetajn [[militkaptito]]jn de internigejo Bogusze (proksime al [[Bjalistoko]]); [[Nord-Afrika kampanjo]]: en [[Tobruk]] pola infanterio anstataŭigis la aŭstralian; [[Orienta Fronto (Dua mondmilito)|Orienta Fronto]]: sur centra direkto germana 3-a Kirasita Divizio de la 2-a Kirasita Grupo konkeris [[Orjolo]]n * [[1942]]: Taĉmento de [[SS (organizo)|SS]] pafmortigis en Pikule 51 personojn, bruligis 13 domojn kun ĉiuj mastrumejoj, kaj polico mortigis en Kalenne kaj Gwizdów (ambaŭ proksime al [[Janów Lubelski]]) 62 personojn; taĉmento de [[Pola Enlanda Armeo]] "Wachlarz" (Ventumilo) eksplodigis [[trajno]]n apud Jewje; en [[Peenemünde]] oni sukcese lanĉis raketon [[V-2]] * [[1943]]: Taĉmento de [[Kamparanaj Batalionoj]] en stacidomo [[Mońki]] kaŭzis fervojan katastrofon direktante trajnon al la fervoja linio okupita de evakua trajno; [[Kampanjo de Italio|Itala Fronto]]: usona armeo okupis [[Benevento]]; Balkana Fronto: germana paraŝutalteriga unuo grundiĝis sur [[Kos (insulo)|Kos]]; nokte de la 3-a/4-a de oktobro [[brita aerarmeo]] atakis [[Kassel]] * [[1944]]: [[Ribelo de Varsovio]]: en sidejo de [[Erich von dem Bach-Zelewski]] je la 2.00 nokte estis subskribita [[kapitulaco]] de la ribelo, je la 5.00 ekvalidis [[armistico]], tamen kondiĉoj pri civiluloj estis rompitaj de germanoj, kiuj malliberigis ilin en trapasa koncentrejo [[Pruszków]], de kie estas amase forveturigataj al [[koncentrejo]]j kaj [[trudlaboro]]; la 15-a regimento de [[Pola Enlanda Armeo]] malliberiĝas en [[militkaptito|militkaptiteco]]; post malliberigo de [[Tadeusz Komorowski|T. Komorowski]], [[Leopold Okulicki|L. Okulicki]] iĝis Ĉefkomandanto de [[Pola Enlanda Armeo]]; [[Okcidenta Fronto (Dua Mondmilito)|Okcidenta Fronto]]: en [[Nederlando]] polaj trupoj konkeris [[Baarle-Nassau]]; sovetiaj trupoj konkeris la japanan insulon [[Hiiumaa]]; [[Pacifika Fronto]]: japana [[submarŝipo]] ''I-177'' estis sinkigita de usona [[destrojero]] - la tuta 101-persona skipo pereis * [[1947]]: En [[Landsberg am Lech]] oni [[pendumo|pendumis]] 10 naziajn [[krimulo]]jn de koncentrejo [[Flossenbürg]] * [[1950]]: [[Getúlio Vargas]] gajnis prezidentan balotadon en Brazilo * [[1952]]: [[Unuiĝinta Reĝlando]] faris unuan [[Nuklea testo|nuklean teston]]; en [[Los-Anĝeleso]] oni registris unuan [[video]]-filmon sur [[magneta bendo]] * [[1957]]: [[Pola Popola Respubliko]]: en [[Varsovio]] komenciĝis kelktagaj [[manifestacio]]j pro fermo de la semajnrevuo "Po prostu" (Simple) * [[1958]]: Premiero de ''[[Cindro kaj diamanto (filmo)|Cindro kaj diamanto]]'' en reĝisorado de [[Andrzej Wajda]] * [[1962]]: En [[Niĝerio]] falis 18 kilograma [[meteorŝtono]] [[Marso (planedo)|marsodevena]] * [[1969]]: [[Televida turo de Berlino]] ekfunkciis * [[1973]]: [[Willi Stoph]] iĝis ŝtatkonsiliestro de [[GDR]]; en [[Kievo]] oni inaŭguris [[monumento]]n al ukraina poetino [[Lesja Ukrajinka]] * [[1978]]: [[funebro|Funebraj]] ceremonioj de papo [[Johano Paŭlo la 1-a]] * [[1980]]: [[Solidareco (Pollando)|Solidareco]]: proteste de malfruigado de la [[strikoj en la Pola Marbordo|aŭgustaj interkonsentoj]] en la tuta Pollando okazis unuhora averta [[striko]] * [[1981]]: En [[malliberejo]] Maze apud [[Belfasto]] membroj de [[IRA (Irlando)|Irlanda Respublikana Armeo]] finis 7-monatan [[fastostriko]]n (10 personoj mortis) * [[1985]]: [[NASA]]: unua misio de [[Kosmopramo Atlantis]] * [[1990]]: [[Germania reunuiĝo]]: ambaŭ germanaj ŝtatoj [[GDR]] kaj [[FRG]] reunuiĝis - depost tio estas festata [[tago de la germana unueco]] * [[1991]]: [[Nadine Gordimer]] iĝis unua [[Sud-Afriko|sudafrikanino]], kiu gajnis la [[Nobel-premio pri literaturo|Nobel-premion pri literaturo]] * [[1992]]: [[Michelle Obama]] kaj [[Barack Obama]] nuptiĝis * [[1993]]: [[Rusio]]: pro kunpuŝiĝoj inter subtenantoj de [[parlamento]] kaj armeaj trupoj [[rusia prezidanto|prezidanto]] [[Boris Jelcin]] enkondukis [[krizostato]]n * [[1996]]: [[Rusio]] kaj la neagnoskita [[Iĉkerio]] subskribis pacdeklaron, kion faris rusia ĉefministro [[Viktor Ĉernomirdin]] kaj gvidanto de ĉeĉenaj separistoj [[Zelimĥan Jandarbijev]] * [[2002]]: [[Berlino]]: post 22 monata renovigado oni malfermis [[Brandenburga pordego|Brandenburgan pordegon]] * [[2005]]: [[Moskvo]]: restaĵoj de [[Anton Denikin]] kaj [[Ivan Iljin]] estis entombigitaj en [[templo]] de la [[Rusa Ortodoksa Eklezio]] * [[2008]]: 9 personoj (inkluzive de 7 rusiaj soldatoj) pereis rezulte de eksplodo de [[bombaŭto]] apud rusia militbazo en [[Cĥinval]], ĉefurbo de [[Sud-Osetio]] * [[2010]]: [[Brazilo]]: prezidentan balotadon gajnis [[Dilma Rousseff]]; [[Germanio]] finis pagi [[reparacio]]jn pro la [[unua mondmilito]] * [[2011]]: [[Helle Thorning-Schmidt]] iĝis unua ĉefministrino de [[Danio]] * [[2013]]: [[Gambio]] forlasis [[Komunumo de Nacioj|Komunumon de Nacioj]]; rezulte de [[incendio]] sur [[boato]] kun [[Afriko|afrikaj]] [[migrado|elmigrintoj]] apud [[Lampedusa]] 300-400 personoj pereis * [[2014]]: [[Stefan Löfven]] iĝis ĉefministro de Svedio * [[2022]]: [[Invado de Rusio en Ukrainion (2022)|Invado de Rusio en Ukrainion]]: [[Liman]] komplete transiris sur kontrolon de ukraina armeo, same kiel 2 setlejoj en [[Ĥersona provinco]]; guberniestro de [[Zaporiĵo]] informis, ke rusiaj armitaj fortoj uzis pli ol 10 raketojn S-300 kontraŭ la urbo kaj 2 vilaĝoj, damaĝita parto de [[infrastrukturo]] * [[2023]], [[2024]] kaj [[2025]]: La [[Milito de Rusio kontraŭ Ukrainio ekde 2022|Milito de Rusio kontraŭ Ukrainio]] senŝanĝe daŭras == Naskiĝoj == * [[-85]]: [[Kajo Kasio Longino]], [[romia senato|romia senatano]], unu el murdistoj de [[Julio Cezaro]] (m. [[-42]]) * [[1292]]: [[Eleanora de Clare]], edzino de [[Hugo Despenser (la pli juna)]] (m. [[1337]]) * [[1390]]: [[Humphrey, duko de Gloucester]], angla duko (m. [[1447]]) * [[1458]]: [[Sankta Kazimiro]], katolika sanktulo, [[patroneco|patrono]] de la [[Respubliko de Ambaŭ Nacioj]] (m. [[1484]]) * [[1554]]: [[Fulke Greville (1-a Barono Brooke)]], angla poeto kaj politikisto (m. [[1628]]) * [[1720]]: [[Johann Peter Uz]], germana juĝisto, poeto (m. [[1796]]) * [[1762]]: [[Anton Bernolák]], slovaka [[lingvisto]] kaj katolika pastro, prilaboris [[skribo|skrib]]-regulojn kaj [[gramatiko]]n de la [[slovaka lingvo]] (m. [[1813]]) * [[1771]]: [[Karl Ludwig Oels]], germana aktoro (m. [[1833]]) * [[1774]]: [[Ignaz Lindl]], germana teologo (m. [[1845]]) * [[1784]]: [[Johann Karl Ehrenfried Kegel]], germana [[agronomio|agronomo]] kaj vojaĝisto (m. [[1863]]) * [[1787]]: [[Pál Apostol]], hungara luterana episkopo (m. [[1860]]) * [[1800]]: [[George Bancroft]], usona historiisto kaj ŝtatisto (m. [[1891]]) * [[1804]]: [[Allan Kardec]], franca edukisto, sciencisto, poligloto, kodiganto de [[spiritismo]] (m. [[1869]]) * [[1813]]: [[Moritz Wagner]], germana esploristo de [[Nordafriko]] kaj [[Proksima Oriento]], kolektanto (m. [[1887]]) * [[1834]]: [[Vilém Blodek]], ĉeĥa komponisto kaj flutisto (m. [[1874]]) * [[1837]]: [[Nicolás Avellaneda]], argentina ĵurnalisto, advokato kaj politikisto, prezidento de Argentino (m. [[1885]]) * [[1838]]: [[Otto Devrient]], germana aktoro kaj dramisto (m. [[1894]]) * [[1839]]: [[Alexander Winckler]], germana entreprenisto kaj politikisto (m. [[1917]]) * [[1850]]: [[Franciszek Rychnowski]], pola inĝeniero, fizikisto kaj inventinto de [[forno]] por [[centra hejtado]] (n. [[1929]]) * [[1855]]: [[Louis de Beaufront]], hejma instruisto, [[pioniro de Esperanto]], fondinto de [[SPPE|landa asocio]] kaj [[L' Esperantiste|revuo]], [[Esperanto-vortaristo]] kaj artikolisto, poste ĉefa gvidanto de [[Ido-movado]] (m. [[1935]]) * [[1869]]: [[Robert Kraft]], germana verkisto * [[1873]]: [[János Csiky (komponisto)|János Csiky]], hungara komponisto kaj muziksciencisto (m. [[1917]]) * [[1882]]: [[Karol Szymanowski]], pola komponisto, pianisto, [[pedagogio|pedagogo]], muzika [[kritikisto]] (m. [[1937]]) * [[1886]]: [[Alain-Fournier]], franca verkisto (m. [[1914]]) * [[1888]]: [[Béla Kiss (pastro)|Béla Kiss]], rumania hungara franciskana pastro, poeto (m. [[1979]]) * [[1889]]: [[Carl von Ossietzky]], germana Nobelpremiita [[pacismo|pacismulo]], viktimo de [[Nacisocialisma Germana Laborista Partio|nazia]] [[koncentrejo]] (m. [[1938]]) * [[1895]]: [[Gerrit Paulus de Bruin]], nederlanda kontoristo, aŭtoro de [[Gvidilo tra la Esperanto-movado]], ''[[Enciklopedio de Esperanto|EdE]]'' <!--kaj ''[[La Esperanta Literaturo (demandaro)]]''--> (m. nekonata) * [[1895]]: [[Sergej Jesenin]], rusia, soveta poeto (m. [[1925]]) * [[1896]]: [[Gerardo Diego]], hispana poeto, historiisto pri literaturo, muzikisto (m. [[1987]]) * [[1897]]: [[Louis Aragon]], franca verkisto kaj historiisto (m. [[1982]]) * [[1890]]: [[Gabriella Lázár]], hungara dancistino (m. [[1954]]) * [[1894]]: [[Ferenc Scheffler]], rumania hungara romkatolika teologo, redaktoro (m. [[1956]]) * [[1902]]: [[Ella Salamon]], rumania hungara redaktorino, lernolibroverkistino (m. [[1999]]) * [[1902]]: [[Costa e Silva]], prezidento de Brazilo, diktatoro (m. [[1969]]) * [[1903]]: [[Ferenc Delly]], rumania hungara aktoro, reĝisoro (m. [[1960]]) * [[1903]]: [[Gábor Ditrói]], hungara kuracisto, [[oftalmologo]], profesoro (m. [[1950]]) * [[1907]]: [[Fidél P. Benedek]], rumanihungara franciskano, historiisto (m. [[1979]]) * [[1914]]: [[Jan Nowak-Jeziorański]], pola [[politika scienco|politologo]], ĵurnalisto, [[kuriero]], [[Pola Enlanda Armeo|soldato]], direktoro de [[Radio Libera Eŭropo]] (m. [[2005]]) * [[1916]]: [[James Herriot]], angla [[bestokuracisto]] kaj verkisto (m. [[1995]]) * [[1919]]: [[Eduardas Mieželaitis]], litova verkisto, poeto, publicisto (m. [[1997]]) * [[1919]]: [[Jean Lefebvre]], franca aktoro (m. [[2004]]) * [[1919]]: [[James M. Buchanan]], usona Nobelpremiita ekonomikisto, parolanto de [[Interlingvao]] (m. [[2013]]) * [[1923]]: [[Ferenc Baranyai]], hungara pentristo, artrestarigisto (m. [[2013]]) * [[1925]]: [[Gore Vidal]], usona verkisto, aktoro kaj politikisto (m. [[2012]]) <!-- teksto ne estas: [[1928]]: [[Kåre Willoch]], ĉefministro de Norvegio (m. [[2021]])--> * [[1937]]: [[Boldizsár Csíky (komponisto)|Boldizsár Csíky]], hungara komponisto * [[1937]]: [[Petro Anselmo]], belga instruisto, esperantisto kaj tradukisto, ano de [[Analiza Skolo]] * [[1938]]: [[Mária Újvári]], rumania hungara bibliografino, redaktorino * [[1944]]: [[Károly Katona]], rumania hungara aktoro (m. [[2014]]) *[[1949]]: [[Andreas Altmann]], germana verkisto kaj aktoro * [[1950]]: [[Béla Szabó (grafikisto)|Béla Szabó]], hungara pentristo kaj grafikisto (m. [[2005]]) * [[1954]]: [[Stevie Ray Vaughan]], usona [[blusroko|blusroka]] gitaristo (m. [[1990]]) * [[1955]]: [[Gotoo Hitosi]], japana profesoro pri [[lingvistiko]], [[Akademio de Esperanto|akademiano]], rektoro de [[Internacia Kongresa Universitato|Internacia Kongresa Universitato]] dum [[UK 2007]] kaj [[UK 2012|2012]], [[Esperanto-vortaristo]] * [[1961]]: [[Sándor Beke]], rumania hungara poeto, redaktoro * [[1965]]: [[János Zsigmond Kristófi]], rumania hungara orgenisto, ĥorestro, universitata instruisto * [[1969]]: [[Gwen Stefani]], usona kantistino * [[1973]]: [[Neve Campbell]], kanada aktorino * [[1981]]: [[Bálint Miklós]], rumania hungara artglitkuristo * [[1981]]: [[Zlatan Ibrahimović]], sveda [[futbalisto]] * [[1983]]: [[Frederico Chaves Guedes]], brazila futbalisto * [[1987]]: [[László Puskás]], rumania hungara aktoro == Mortoj == * [[-42|42 a.K.]]: [[Kajo Kasio Longino]], generalo de [[Romia Imperio]] (n. antaŭ [[-85]]) * [[818]]: [[Irmingard]], unua imperiestrino de [[Karolida Imperio]] (n. ĉirkaŭ [[780]]) * [[1226]]: [[Francisko el Asizo]], itala [[diakono]], katolika sanktulo, [[mistikismo|mistikulo]] (n. [[1181]]) * [[1369]]: [[Margareta (Tirolo)|Margareta]], grafino de Tirolo (n. [[1318]]) * [[1431]]: [[Heinrich von Geismar]], germana teologo kaj profesoro (n. nekonata) * [[1559]]: [[Herkulo la 2-a (Este)]], duko de [[Ferrara]], [[Modeno]] kaj [[Reggio nell'Emilia]] (n. [[1508]]) * [[1568]]: [[Elizabeto de Valois]], franca nobelino, edzino de [[Filipo la 2-a (Hispanio)]] (n. [[1546]]) * [[1611]]: [[Margareto de Aŭstrio (1584-1611)|Margareto de Aŭstrio]], reĝino de Hispanio kaj Portugalio (n. [[1584]]) * [[1629]]: [[Giorgi Saakadze]], kartvela [[militisto]], guberniestro de [[Tbilisi]], [[nacia heroo]], murdita (n. [[1580]]) * [[1649]]: [[Johano Diodato]], svisa teologo (n. [[1576]]) * [[1653]]: [[Marcus Zuerius van Boxhorn]], nederlanda lingvisto rimarkinta kiel la unua similecon inter [[hindeŭropa lingvaro]] (n. [[1612]]) * [[1659]]: [[Teramo Castelli]], itala monaĥo kaj misiisto (n. [[1597]]) * [[1733]]: [[Joseph Schaitberger]], aŭstra ministo kaj predikisto (n. [[1658]]) * [[1793]]: [[Fletcher Christian]], [[maristo]] de [[Manksinsulo]], oficiro de la ŝipo ''[[Bounty]]'' (n. [[1764]]) * [[1884]]: [[Johann Heinrich Pertsch]], germana klasika filologo kaj luterana teologo (n. [[1776]]) * [[1853]]: [[George Onslow]], franca komponisto (n. [[1784]]) * [[1884]]: [[Hans Makart]], aŭstra pentristo (n. [[1840]]) * [[1890]]: [[Joseph Hergenröther]], germana kardinalo kaj historiisto (n. [[1824]]) * [[1891]]: [[Édouard Lucas]], franca matematikisto, inventinto de la [[enigmo]] pri [[turoj de Hanojo]] (n. [[1842]]) * [[1894]]: [[Wilhelm Johann Albert von Tettau]], germana juristo kaj historiisto (n. [[1804]]) * [[1896]]: [[William Morris]], angla pentristo, desegnisto, arkitekto, verkisto, poeto (n. [[1834]]) * [[1905]]: [[José-María de Heredia]], franca poeto kaj tradukisto (n. [[1842]]) * [[1924]]: [[Alois Walde]], aŭstra filologo (n. [[1869]]) * [[1926]]: [[François Drudin]], franca borsisto, fondinto kaj prezidanto de [[Federacio Esperantista Rodana]] (n. [[1866]]) * [[1929]]: [[Gustav Stresemann]], kanceliero de la Vajmara Respubliko, Nobelpremiita (n. [[1878]]) * [[1930]]: [[Georg Kugel]], germana skulptisto kaj pedagogo (n. [[1848]]) * [[1931]]: [[Carl August Nielsen]], dana komponisto kaj violonisto (n. [[1865]]) * [[1932]]: [[Max Wolf]], germana astronomo (n. [[1863]]) * [[1934]]: [[Gustav Plaehn]], germana klasika filologo kaj lernejestro (n. [[1859]]) * [[1938]]: [[Olivia Shakespear]], brita romanistino kaj dramistino (n. [[1863]]) * [[1938]]: [[Antonín Klášterský]], ĉeĥa juristo, poeto, vojaĝanto (n. [[1866]]) * [[1938]]: [[Vladimir Varankin]], soveta komunista organizanto kaj bibliotekisto, direktoro de la Fremdlingva Kolegio, redaktoro de gazeto "Ruĝa Esperantisto", estrarano de la [[Sovetrespublikara Esperantista Unio]], aŭtoro de ''[[Teorio de Esperanto]]'' kaj de [[Metropoliteno (romano)|''Metropoliteno'']], ekzekutita kaj rehabilitita (n. [[1902]]) * [[1944]]: [[Władysław Kotwicz]], pola lingvisto kaj [[orientalisto]] (n. [[1872]]) * [[1957]]: [[Lőrinc Szabó]], hungara poeto (n. [[1900]]) * [[1966]]: [[Rolf Maximilian Sievert]], sveda medicina fizikisto kaj inventisto (n. [[1896]]) * [[1967]]: [[Woody Guthrie]], usona [[popola muziko|popola muzikisto]] (n. [[1912]]) * [[1975]]: [[Guy Mollet]], franca socialista politikisto, ĉefministro de Francio (n. [[1905]]) * [[1976]]: [[Émile Benveniste]], franca lingvisto, rekonstruanto de [[hindeŭropa pralingvo]] (n. [[1902]]) * [[1981]]: [[Tadeusz Kotarbiński]], pola [[analitika filozofio|analitika filozofo]], etikisto, logikisto (n. [[1886]]) * [[1987]]: [[Jean Anouilh]], franca dramisto kaj teatra reĝisoro (n. [[1910]]) * [[1994]]: [[Heinz Rühmann]], germana aktoro kaj reĝisoro (n. [[1902]]) * [[1999]]: [[Mátyás Bajkó]], hungara edukhistoriisto, profesoro (n. [[1925]]) * [[2000]]: [[Wojciech Jerzy Has]], pola reĝisoro, scenaristo kaj [[produktoro]] (n. [[1925]]) * [[2004]]: [[Janet Leigh]], usona aktorino (n. [[1927]]) * [[2006]]: [[Alberto Ramento]], filipina episkopo, murdita (n. [[1936]]) * [[2009]]: [[Vladimir Beekman]], estona verkisto kaj tradukisto (n. [[1926]]) * [[2017]]: [[Ĝalal Talabani]], iraka politikisto, fondinto de [[PUK (partio)|Patriota Unuiĝo de Kurdistano]], prezidento de Irako (n. [[1933]]) * [[2024]]: [[Pierre Christin]], franca bildliteraturisto (n. [[1938]]) * [[2024]]: [[Michel Blanc]], franca aktoro (n. [[1952]]) == Specialaj tagoj kaj festoj == * [[Liturgia jaro|Festoj kaj rememoroj]] en [[Katolika Eklezio]]: "''Transitus''" – [[diservo]] memoriganta la morton de [[Sankta Francisko]] el [[Asizo]] * [[Nacia tago]] en [[Irako]] - sendependiĝo de Britio en 1932 * [[Nacia tago]] en [[Germanio]], [[tago de la germana unueco]] (1990) == Tagoj de [[semajno]] == La '''3-a de oktobro''' estas (laŭ [[gregoria kalendaro]]): * [[Dimanĉo]] en jaroj: [[1582]] [[1593]] [[1599]] [[1604]] [[1610]] [[1621]] [[1627]] [[1632]] [[1638]] [[1649]] [[1655]] [[1660]] [[1666]] [[1677]] [[1683]] [[1688]] [[1694]] [[1700]] [[1706]] [[1717]] [[1723]] [[1728]] [[1734]] [[1745]] [[1751]] [[1756]] [[1762]] [[1773]] [[1779]] [[1784]] [[1790]] [[1802]] [[1813]] [[1819]] [[1824]] [[1830]] [[1841]] [[1847]] [[1852]] [[1858]] [[1869]] [[1875]] [[1880]] [[1886]] [[1897]] [[1909]] [[1915]] [[1920]] [[1926]] [[1937]] [[1943]] [[1948]] [[1954]] [[1965]] [[1971]] [[1976]] [[1982]] [[1993]] [[1999]] [[2004]] [[2010]] [[2021]] [[2027]] [[2032]] [[2038]] [[2049]] [[2055]] [[2060]] [[2066]] [[2077]] [[2083]] [[2088]] [[2094]]; * [[Lundo]] en jaroj: [[1583]] [[1588]] [[1594]] [[1605]] [[1611]] [[1616]] [[1622]] [[1633]] [[1639]] [[1644]] [[1650]] [[1661]] [[1667]] [[1672]] [[1678]] [[1689]] [[1695]] [[1701]] [[1707]] [[1712]] [[1718]] [[1729]] [[1735]] [[1740]] [[1746]] [[1757]] [[1763]] [[1768]] [[1774]] [[1785]] [[1791]] [[1796]] [[1803]] [[1808]] [[1814]] [[1825]] [[1831]] [[1836]] [[1842]] [[1853]] [[1859]] [[1864]] [[1870]] [[1881]] [[1887]] [[1892]] [[1898]] [[1904]] [[1910]] [[1921]] [[1927]] [[1932]] [[1938]] [[1949]] [[1955]] [[1960]] [[1966]] [[1977]] [[1983]] [[1988]] [[1994]] [[2005]] [[2011]] [[2016]] [[2022]] [[2033]] [[2039]] [[2044]] [[2050]] [[2061]] [[2067]] [[2072]] [[2078]] [[2089]] [[2095]]; * [[Mardo]] en jaroj: [[1589]] [[1595]] [[1600]] [[1606]] [[1617]] [[1623]] [[1628]] [[1634]] [[1645]] [[1651]] [[1656]] [[1662]] [[1673]] [[1679]] [[1684]] [[1690]] [[1702]] [[1713]] [[1719]] [[1724]] [[1730]] [[1741]] [[1747]] [[1752]] [[1758]] [[1769]] [[1775]] [[1780]] [[1786]] [[1797]] [[1809]] [[1815]] [[1820]] [[1826]] [[1837]] [[1843]] [[1848]] [[1854]] [[1865]] [[1871]] [[1876]] [[1882]] [[1893]] [[1899]] [[1905]] [[1911]] [[1916]] [[1922]] [[1933]] [[1939]] [[1944]] [[1950]] [[1961]] [[1967]] [[1972]] [[1978]] [[1989]] [[1995]] [[2000]] [[2006]] [[2017]] [[2023]] [[2028]] [[2034]] [[2045]] [[2051]] [[2056]] [[2062]] [[2073]] [[2079]] [[2084]] [[2090]]; * [[Merkredo]] en jaroj: [[1584]] [[1590]] [[1601]] [[1607]] [[1612]] [[1618]] [[1629]] [[1635]] [[1640]] [[1646]] [[1657]] [[1663]] [[1668]] [[1674]] [[1685]] [[1691]] [[1696]] [[1703]] [[1708]] [[1714]] [[1725]] [[1731]] [[1736]] [[1742]] [[1753]] [[1759]] [[1764]] [[1770]] [[1781]] [[1787]] [[1792]] [[1798]] [[1804]] [[1810]] [[1821]] [[1827]] [[1832]] [[1838]] [[1849]] [[1855]] [[1860]] [[1866]] [[1877]] [[1883]] [[1888]] [[1894]] [[1900]] [[1906]] [[1917]] [[1923]] [[1928]] [[1934]] [[1945]] [[1951]] [[1956]] [[1962]] [[1973]] [[1979]] [[1984]] [[1990]] [[2001]] [[2007]] [[2012]] [[2018]] [[2029]] [[2035]] [[2040]] [[2046]] [[2057]] [[2063]] [[2068]] [[2074]] [[2085]] [[2091]] [[2096]]; {{Projektoj}} * [[Ĵaŭdo]] en jaroj: [[1585]] [[1591]] [[1596]] [[1602]] [[1613]] [[1619]] [[1624]] [[1630]] [[1641]] [[1647]] [[1652]] [[1658]] [[1669]] [[1675]] [[1680]] [[1686]] [[1697]] [[1709]] [[1715]] [[1720]] [[1726]] [[1737]] [[1743]] [[1748]] [[1754]] [[1765]] [[1771]] [[1776]] [[1782]] [[1793]] [[1799]] [[1805]] [[1811]] [[1816]] [[1822]] [[1833]] [[1839]] [[1844]] [[1850]] [[1861]] [[1867]] [[1872]] [[1878]] [[1889]] [[1895]] [[1901]] [[1907]] [[1912]] [[1918]] [[1929]] [[1935]] [[1940]] [[1946]] [[1957]] [[1963]] [[1968]] [[1974]] [[1985]] [[1991]] [[1996]] [[2002]] [[2013]] [[2019]] [[2024]] [[2030]] [[2041]] [[2047]] [[2052]] [[2058]] [[2069]] [[2075]] [[2080]] [[2086]] [[2097]]; * [[Vendredo]] en jaroj: [[1586]] [[1597]] [[1603]] [[1608]] [[1614]] [[1625]] [[1631]] [[1636]] [[1642]] [[1653]] [[1659]] [[1664]] [[1670]] [[1681]] [[1687]] [[1692]] [[1698]] [[1704]] [[1710]] [[1721]] [[1727]] [[1732]] [[1738]] [[1749]] [[1755]] [[1760]] [[1766]] [[1777]] [[1783]] [[1788]] [[1794]] [[1800]] [[1806]] [[1817]] [[1823]] [[1828]] [[1834]] [[1845]] [[1851]] [[1856]] [[1862]] [[1873]] [[1879]] [[1884]] [[1890]] [[1902]] [[1913]] [[1919]] [[1924]] [[1930]] [[1941]] [[1947]] [[1952]] [[1958]] [[1969]] [[1975]] [[1980]] [[1986]] [[1997]] [[2003]] [[2008]] [[2014]] [[2025]] [[2031]] [[2036]] [[2042]] [[2053]] [[2059]] [[2064]] [[2070]] [[2081]] [[2087]] [[2092]] [[2098]]; * [[Sabato]] en jaroj: [[1587]] [[1592]] [[1598]] [[1609]] [[1615]] [[1620]] [[1626]] [[1637]] [[1643]] [[1648]] [[1654]] [[1665]] [[1671]] [[1676]] [[1682]] [[1693]] [[1699]] [[1705]] [[1711]] [[1716]] [[1722]] [[1733]] [[1739]] [[1744]] [[1750]] [[1761]] [[1767]] [[1772]] [[1778]] [[1789]] [[1795]] [[1801]] [[1807]] [[1812]] [[1818]] [[1829]] [[1835]] [[1840]] [[1846]] [[1857]] [[1863]] [[1868]] [[1874]] [[1885]] [[1891]] [[1896]] [[1903]] [[1908]] [[1914]] [[1925]] [[1931]] [[1936]] [[1942]] [[1953]] [[1959]] [[1964]] [[1970]] [[1981]] [[1987]] [[1992]] [[1998]] [[2009]] [[2015]] [[2020]] [[2026]] [[2037]] [[2043]] [[2048]] [[2054]] [[2065]] [[2071]] [[2076]] [[2082]] [[2093]] [[2099]]. [[Kategorio:3-a de oktobro| ]] [[Kategorio:Oktobro|03]] [[Kategorio:3-a tago de la monato|#10]] [[Kategorio:Tagoj de la jaro|#1003]] ibl159cas8u5bd4y711yzlnq4dyou7j 9349204 9349203 2026-04-07T10:43:53Z ~2026-21526-58 254799 /* Naskiĝoj */ koncizigo 9349204 wikitext text/x-wiki {{KalendaroOktobro}} {{Oktobro}} La '''3-a de oktobro''' estas la 276-a tago de la jaro (la 277-a en superjaroj) laŭ la [[Gregoria kalendaro]]. 89 tagoj restas. Je la 3-a de oktobro okazis interalie: == Eventoj == * [[-52]]: Pli malpli tiu[[dato|date]] sieĝo kaj la [[batalo de Alesia]] finiĝis * [[-42]]: [[Makedonio]]: [[Batalo de Filipio]] komenciĝis * [[1501]]: [[Aleksandro (Pollando-Litovio)|Aleksandro]] iĝis reĝo de Pollando * [[1430]]: [[Bohemio]]: ĉiuj [[judoj]] estis forpelitaj de [[Cheb]] * [[1569]]: [[Francaj religiaj militoj]]: venko de [[katolikismo|katolikoj]] super [[hugenotoj]] en la batalo de Moncotour (apud [[Poitiers]]) * [[1574]]: [[Okdekjara Milito]]: nesukcesa [[sieĝo]] de [[Leiden]], fare de [[Hispanio]], finiĝis * [[1780]]: En ĉeesto de imperiestro [[Jozefo la 2-a (Sankta Romia Imperio)|Jozefo la 2-a]] oni metis [[angulŝtono|fundamentan ŝtonon]] de la fortikaĵo [[Josefov (Jaroměř)|Josefov]] * [[1792]]: [[Ĉilio]]: hispanaj trupoj forlasis [[Valdivia]] por subpremi [[ribelo]]n en [[Ĉilia Suda Zono]] * [[1848]]: En [[Majenco]] komenciĝis [[Germana Katolika Foiro]] * [[1861]]: [[Usona Enlanda Milito]]: senrezulta batalo de Greenbrier River ([[Kantono Pocahontas (Okcidenta Virginio)|Kantono Pocahontas]]) * [[1884]]: En [[Kopenhago]] bruliĝis antaŭa reĝa kastelo [[Christiansborg]] * [[1904]]: Germana astronomo [[Paul Götz]] malkovris asteroidon [[545 Messalina|Messalina]] * [[1906]]: Akcepto de internacia alarmsignalo [[SOS]] - pli frue oni uzis [[CQD]] * [[1909]]: Itala futbalteamo [[Bolonjo F.C. 1909|Bolonjo F.C.]] fondiĝis * [[1910]]: Aŭstra astronomo [[Johann Palisa]] malkovris asteroidon [[703 Noëmi|Noëmi]] * [[1914]]: [[Unua Mondmilito]]: [[Batalo]] de [[Sochaczew]] - la germana imperiestra armeo bruligis la urbon * [[1918]]: [[Bulgario]]: [[Boriso la 3-a]] ektroniĝis; [[Max von Baden]] iĝis lasta regna kanceliero de la [[Germana Imperiestra Regno]] kaj ĉefministro de la [[Reĝlando de Prusio]]; sub germana [[okupado]] estis proklamita sur teritorio de [[Latvio]] [[Duklando]] Baltio, ekloĝata de [[germanaj baltoj]] * [[1926]]: [[Dua Pola Respubliko]]: Nacia Labor-Partio - [[Maldekstro (politiko)|Maldekstro]] fondiĝis * [[1929]]: [[Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj]] laŭ konstitucio alinomiĝis [[Regno Jugoslavio]] * [[1931]]: [[Centra banko]] fondiĝis en [[Turkio]] * [[1932]]: [[Mezopotamio]]: brita [[mandato de la Ligo de Nacioj]] formale sendependiĝis kiel [[Regno Irako]]; unua numero de "[[The New York Times]]", skribita laŭ [[tipara familio]] [[Times New Roman]], estis eldonita * [[1933]]: [[Józef Piłsudski]] iĝis Honora Civitano de [[Krakovo]] * [[1935]]: [[Dua italio-etiopia milito]]: [[Itala Reĝlando]] invadis [[Etiopia Imperio|Etiopian Imperion]] - venĝo de la [[faŝisma Italio]] pro [[Unua Ital-Etiopa Milito|malvenko en 1896]] * [[1939]]: [[Soveta invado en Pollandon]]: apud [[Annopol]] bataleto signis la lastan tagon de la pola-soveta [[armilo|armila]] konfronto; [[Okupacio de baltaj ŝtatoj]]: [[Sovetunio]] postulis, ke [[Litovio]] subskribu traktaton pri reciproka helpo, laŭ kiu unuoj de la [[Ruĝa Armeo]] estis enkondukitaj en Litovion, kiu ricevis [[Vilno]]n; [[invado en Pollandon|germana-pola milito]]: Pola Fronto: apud [[Kock]] pola kontraŭatako kaŭzis perdojn al germanaj trupoj; Pollandon komencis forlasi plimulto de germanaj [[armeo]]j; al fortresa malliberejo de [[Poznano]] alvenis unuaj malliberuloj; [[Aranĝo T4]]: unuo de [[SS (organizo)|SS]] pafmortigis 115 [[Mensmalsano|mense malsanajn]] pacientojn de malsanulejo en [[Starogard Gdański]]; [[Stranga milito]]: brita ekspedicia korpuso ĝis la 12-a de oktobro okupis lokojn apud [[Lillo]] * [[1940]]: [[Germana okupado de Pollando]]: germanoj amase [[deportado|deportis]] polan loĝantaron de la [[distrikto Żywiecki]] * [[1941]]: Premiero de la usona detektiva filmo [[The Maltese Falcon (filmo)|''La malta falko'']]; [[Orienta Fronto (Dua mondmilito)|Orienta Fronto]]: germana polico pafmortigis 141 sovetajn [[militkaptito]]jn de internigejo Bogusze (proksime al [[Bjalistoko]]); [[Nord-Afrika kampanjo]]: en [[Tobruk]] pola infanterio anstataŭigis la aŭstralian; [[Orienta Fronto (Dua mondmilito)|Orienta Fronto]]: sur centra direkto germana 3-a Kirasita Divizio de la 2-a Kirasita Grupo konkeris [[Orjolo]]n * [[1942]]: Taĉmento de [[SS (organizo)|SS]] pafmortigis en Pikule 51 personojn, bruligis 13 domojn kun ĉiuj mastrumejoj, kaj polico mortigis en Kalenne kaj Gwizdów (ambaŭ proksime al [[Janów Lubelski]]) 62 personojn; taĉmento de [[Pola Enlanda Armeo]] "Wachlarz" (Ventumilo) eksplodigis [[trajno]]n apud Jewje; en [[Peenemünde]] oni sukcese lanĉis raketon [[V-2]] * [[1943]]: Taĉmento de [[Kamparanaj Batalionoj]] en stacidomo [[Mońki]] kaŭzis fervojan katastrofon direktante trajnon al la fervoja linio okupita de evakua trajno; [[Kampanjo de Italio|Itala Fronto]]: usona armeo okupis [[Benevento]]; Balkana Fronto: germana paraŝutalteriga unuo grundiĝis sur [[Kos (insulo)|Kos]]; nokte de la 3-a/4-a de oktobro [[brita aerarmeo]] atakis [[Kassel]] * [[1944]]: [[Ribelo de Varsovio]]: en sidejo de [[Erich von dem Bach-Zelewski]] je la 2.00 nokte estis subskribita [[kapitulaco]] de la ribelo, je la 5.00 ekvalidis [[armistico]], tamen kondiĉoj pri civiluloj estis rompitaj de germanoj, kiuj malliberigis ilin en trapasa koncentrejo [[Pruszków]], de kie estas amase forveturigataj al [[koncentrejo]]j kaj [[trudlaboro]]; la 15-a regimento de [[Pola Enlanda Armeo]] malliberiĝas en [[militkaptito|militkaptiteco]]; post malliberigo de [[Tadeusz Komorowski|T. Komorowski]], [[Leopold Okulicki|L. Okulicki]] iĝis Ĉefkomandanto de [[Pola Enlanda Armeo]]; [[Okcidenta Fronto (Dua Mondmilito)|Okcidenta Fronto]]: en [[Nederlando]] polaj trupoj konkeris [[Baarle-Nassau]]; sovetiaj trupoj konkeris la japanan insulon [[Hiiumaa]]; [[Pacifika Fronto]]: japana [[submarŝipo]] ''I-177'' estis sinkigita de usona [[destrojero]] - la tuta 101-persona skipo pereis * [[1947]]: En [[Landsberg am Lech]] oni [[pendumo|pendumis]] 10 naziajn [[krimulo]]jn de koncentrejo [[Flossenbürg]] * [[1950]]: [[Getúlio Vargas]] gajnis prezidentan balotadon en Brazilo * [[1952]]: [[Unuiĝinta Reĝlando]] faris unuan [[Nuklea testo|nuklean teston]]; en [[Los-Anĝeleso]] oni registris unuan [[video]]-filmon sur [[magneta bendo]] * [[1957]]: [[Pola Popola Respubliko]]: en [[Varsovio]] komenciĝis kelktagaj [[manifestacio]]j pro fermo de la semajnrevuo "Po prostu" (Simple) * [[1958]]: Premiero de ''[[Cindro kaj diamanto (filmo)|Cindro kaj diamanto]]'' en reĝisorado de [[Andrzej Wajda]] * [[1962]]: En [[Niĝerio]] falis 18 kilograma [[meteorŝtono]] [[Marso (planedo)|marsodevena]] * [[1969]]: [[Televida turo de Berlino]] ekfunkciis * [[1973]]: [[Willi Stoph]] iĝis ŝtatkonsiliestro de [[GDR]]; en [[Kievo]] oni inaŭguris [[monumento]]n al ukraina poetino [[Lesja Ukrajinka]] * [[1978]]: [[funebro|Funebraj]] ceremonioj de papo [[Johano Paŭlo la 1-a]] * [[1980]]: [[Solidareco (Pollando)|Solidareco]]: proteste de malfruigado de la [[strikoj en la Pola Marbordo|aŭgustaj interkonsentoj]] en la tuta Pollando okazis unuhora averta [[striko]] * [[1981]]: En [[malliberejo]] Maze apud [[Belfasto]] membroj de [[IRA (Irlando)|Irlanda Respublikana Armeo]] finis 7-monatan [[fastostriko]]n (10 personoj mortis) * [[1985]]: [[NASA]]: unua misio de [[Kosmopramo Atlantis]] * [[1990]]: [[Germania reunuiĝo]]: ambaŭ germanaj ŝtatoj [[GDR]] kaj [[FRG]] reunuiĝis - depost tio estas festata [[tago de la germana unueco]] * [[1991]]: [[Nadine Gordimer]] iĝis unua [[Sud-Afriko|sudafrikanino]], kiu gajnis la [[Nobel-premio pri literaturo|Nobel-premion pri literaturo]] * [[1992]]: [[Michelle Obama]] kaj [[Barack Obama]] nuptiĝis * [[1993]]: [[Rusio]]: pro kunpuŝiĝoj inter subtenantoj de [[parlamento]] kaj armeaj trupoj [[rusia prezidanto|prezidanto]] [[Boris Jelcin]] enkondukis [[krizostato]]n * [[1996]]: [[Rusio]] kaj la neagnoskita [[Iĉkerio]] subskribis pacdeklaron, kion faris rusia ĉefministro [[Viktor Ĉernomirdin]] kaj gvidanto de ĉeĉenaj separistoj [[Zelimĥan Jandarbijev]] * [[2002]]: [[Berlino]]: post 22 monata renovigado oni malfermis [[Brandenburga pordego|Brandenburgan pordegon]] * [[2005]]: [[Moskvo]]: restaĵoj de [[Anton Denikin]] kaj [[Ivan Iljin]] estis entombigitaj en [[templo]] de la [[Rusa Ortodoksa Eklezio]] * [[2008]]: 9 personoj (inkluzive de 7 rusiaj soldatoj) pereis rezulte de eksplodo de [[bombaŭto]] apud rusia militbazo en [[Cĥinval]], ĉefurbo de [[Sud-Osetio]] * [[2010]]: [[Brazilo]]: prezidentan balotadon gajnis [[Dilma Rousseff]]; [[Germanio]] finis pagi [[reparacio]]jn pro la [[unua mondmilito]] * [[2011]]: [[Helle Thorning-Schmidt]] iĝis unua ĉefministrino de [[Danio]] * [[2013]]: [[Gambio]] forlasis [[Komunumo de Nacioj|Komunumon de Nacioj]]; rezulte de [[incendio]] sur [[boato]] kun [[Afriko|afrikaj]] [[migrado|elmigrintoj]] apud [[Lampedusa]] 300-400 personoj pereis * [[2014]]: [[Stefan Löfven]] iĝis ĉefministro de Svedio * [[2022]]: [[Invado de Rusio en Ukrainion (2022)|Invado de Rusio en Ukrainion]]: [[Liman]] komplete transiris sur kontrolon de ukraina armeo, same kiel 2 setlejoj en [[Ĥersona provinco]]; guberniestro de [[Zaporiĵo]] informis, ke rusiaj armitaj fortoj uzis pli ol 10 raketojn S-300 kontraŭ la urbo kaj 2 vilaĝoj, damaĝita parto de [[infrastrukturo]] * [[2023]], [[2024]] kaj [[2025]]: La [[Milito de Rusio kontraŭ Ukrainio ekde 2022|Milito de Rusio kontraŭ Ukrainio]] senŝanĝe daŭras == Naskiĝoj == * [[-85]]: [[Kajo Kasio Longino]], [[romia senato|romia senatano]], unu el murdistoj de [[Julio Cezaro]] (m. [[-42]]) * [[1292]]: [[Eleanora de Clare]], edzino de [[Hugo Despenser (la pli juna)]] (m. [[1337]]) * [[1390]]: [[Humphrey, duko de Gloucester]], angla duko (m. [[1447]]) * [[1458]]: [[Sankta Kazimiro]], katolika sanktulo (m. [[1484]]) * [[1554]]: [[Fulke Greville (1-a Barono Brooke)]], angla poeto kaj politikisto (m. [[1628]]) * [[1720]]: [[Johann Peter Uz]], germana juĝisto, poeto (m. [[1796]]) * [[1762]]: [[Anton Bernolák]], slovaka [[lingvisto]] kaj katolika pastro (m. [[1813]]) * [[1771]]: [[Karl Ludwig Oels]], germana aktoro (m. [[1833]]) * [[1774]]: [[Ignaz Lindl]], germana teologo (m. [[1845]]) * [[1784]]: [[Johann Karl Ehrenfried Kegel]], germana [[agronomio|agronomo]] kaj vojaĝisto (m. [[1863]]) * [[1787]]: [[Pál Apostol]], hungara luterana episkopo (m. [[1860]]) * [[1800]]: [[George Bancroft]], usona historiisto kaj ŝtatisto (m. [[1891]]) * [[1804]]: [[Allan Kardec]], franca edukisto, kodiganto de [[spiritismo]] (m. [[1869]]) * [[1813]]: [[Moritz Wagner]], germana esploristo de [[Nordafriko]] kaj [[Proksima Oriento]], kolektanto (m. [[1887]]) * [[1834]]: [[Vilém Blodek]], ĉeĥa komponisto kaj flutisto (m. [[1874]]) * [[1837]]: [[Nicolás Avellaneda]], prezidento de Argentino (m. [[1885]]) * [[1838]]: [[Otto Devrient]], germana aktoro kaj dramisto (m. [[1894]]) * [[1839]]: [[Alexander Winckler]], germana entreprenisto kaj politikisto (m. [[1917]]) * [[1850]]: [[Franciszek Rychnowski]], pola inĝeniero (n. [[1929]]) * [[1855]]: [[Louis de Beaufront]], hejma instruisto, [[pioniro de Esperanto]], fondinto de [[SPPE|landa asocio]] kaj [[L' Esperantiste|revuo]], [[Esperanto-vortaristo]] kaj artikolisto, poste ĉefa gvidanto de [[Ido-movado]] (m. [[1935]]) * [[1869]]: [[Robert Kraft]], germana verkisto (m. [[1916]]) * [[1873]]: [[János Csiky (komponisto)|János Csiky]], hungara komponisto kaj muziksciencisto (m. [[1917]]) * [[1882]]: [[Karol Szymanowski]], pola komponisto, pianisto, [[pedagogio|pedagogo]], muzika [[kritikisto]] (m. [[1937]]) * [[1886]]: [[Alain-Fournier]], franca verkisto (m. [[1914]]) * [[1888]]: [[Béla Kiss (pastro)|Béla Kiss]], rumania hungara franciskana pastro, poeto (m. [[1979]]) * [[1889]]: [[Carl von Ossietzky]], germana Nobelpremiita [[pacismo|pacismulo]], viktimo de [[Nacisocialisma Germana Laborista Partio|nazia]] [[koncentrejo]] (m. [[1938]]) * [[1895]]: [[Gerrit Paulus de Bruin]], nederlanda kontoristo, aŭtoro de [[Gvidilo tra la Esperanto-movado]], ''[[Enciklopedio de Esperanto|EdE]]'' <!--kaj ''[[La Esperanta Literaturo (demandaro)]]''--> (m. nekonata) * [[1895]]: [[Sergej Jesenin]], rusia, soveta poeto (m. [[1925]]) * [[1896]]: [[Gerardo Diego]], hispana poeto, historiisto pri literaturo, muzikisto (m. [[1987]]) * [[1897]]: [[Louis Aragon]], franca verkisto kaj historiisto (m. [[1982]]) * [[1890]]: [[Gabriella Lázár]], hungara dancistino (m. [[1954]]) * [[1894]]: [[Ferenc Scheffler]], rumania hungara romkatolika teologo, redaktoro (m. [[1956]]) * [[1902]]: [[Ella Salamon]], rumania hungara redaktorino, lernolibroverkistino (m. [[1999]]) * [[1902]]: [[Costa e Silva]], prezidento de Brazilo, diktatoro (m. [[1969]]) * [[1903]]: [[Ferenc Delly]], rumania hungara aktoro, reĝisoro (m. [[1960]]) * [[1903]]: [[Gábor Ditrói]], hungara kuracisto, [[oftalmologo]], profesoro (m. [[1950]]) * [[1907]]: [[Fidél P. Benedek]], rumanihungara franciskano, historiisto (m. [[1979]]) * [[1914]]: [[Jan Nowak-Jeziorański]], pola [[politika scienco|politologo]], ĵurnalisto, [[Pola Enlanda Armeo|soldato]], direktoro de [[Radio Libera Eŭropo]] (m. [[2005]]) * [[1916]]: [[James Herriot]], angla [[bestokuracisto]] kaj verkisto (m. [[1995]]) * [[1919]]: [[Eduardas Mieželaitis]], litova verkisto, poeto, publicisto (m. [[1997]]) * [[1919]]: [[Jean Lefebvre]], franca aktoro (m. [[2004]]) * [[1919]]: [[James M. Buchanan]], usona Nobelpremiita ekonomikisto, parolanto de [[Interlingvao]] (m. [[2013]]) * [[1923]]: [[Ferenc Baranyai]], hungara pentristo, artrestarigisto (m. [[2013]]) * [[1925]]: [[Gore Vidal]], usona verkisto, aktoro kaj politikisto (m. [[2012]]) <!-- teksto ne estas: [[1928]]: [[Kåre Willoch]], ĉefministro de Norvegio (m. [[2021]])--> * [[1937]]: [[Boldizsár Csíky (komponisto)|Boldizsár Csíky]], hungara komponisto * [[1937]]: [[Petro Anselmo]], belga instruisto, esperantisto kaj tradukisto, ano de [[Analiza Skolo]] * [[1938]]: [[Mária Újvári]], rumania hungara bibliografino, redaktorino * [[1944]]: [[Károly Katona]], rumania hungara aktoro (m. [[2014]]) * [[1949]]: [[Andreas Altmann]], germana verkisto kaj aktoro * [[1950]]: [[Béla Szabó (grafikisto)|Béla Szabó]], hungara pentristo kaj grafikisto (m. [[2005]]) * [[1954]]: [[Stevie Ray Vaughan]], usona [[blusroko|blusroka]] gitaristo (m. [[1990]]) * [[1955]]: [[Gotoo Hitosi]], japana profesoro pri [[lingvistiko]], [[Akademio de Esperanto|akademiano]], rektoro de [[Internacia Kongresa Universitato|Internacia Kongresa Universitato]] dum [[UK 2007]] kaj [[UK 2012|2012]], [[Esperanto-vortaristo]] * [[1961]]: [[Sándor Beke]], rumania hungara poeto, redaktoro * [[1965]]: [[János Zsigmond Kristófi]], rumania hungara orgenisto, ĥorestro, universitata instruisto * [[1969]]: [[Gwen Stefani]], usona kantistino * [[1973]]: [[Neve Campbell]], kanada aktorino * [[1981]]: [[Bálint Miklós]], rumania hungara artglitkuristo * [[1981]]: [[Zlatan Ibrahimović]], sveda futbalisto * [[1983]]: [[Frederico Chaves Guedes]], brazila futbalisto * [[1987]]: [[László Puskás]], rumania hungara aktoro == Mortoj == * [[-42|42 a.K.]]: [[Kajo Kasio Longino]], generalo de [[Romia Imperio]] (n. antaŭ [[-85]]) * [[818]]: [[Irmingard]], unua imperiestrino de [[Karolida Imperio]] (n. ĉirkaŭ [[780]]) * [[1226]]: [[Francisko el Asizo]], itala [[diakono]], katolika sanktulo, [[mistikismo|mistikulo]] (n. [[1181]]) * [[1369]]: [[Margareta (Tirolo)|Margareta]], grafino de Tirolo (n. [[1318]]) * [[1431]]: [[Heinrich von Geismar]], germana teologo kaj profesoro (n. nekonata) * [[1559]]: [[Herkulo la 2-a (Este)]], duko de [[Ferrara]], [[Modeno]] kaj [[Reggio nell'Emilia]] (n. [[1508]]) * [[1568]]: [[Elizabeto de Valois]], franca nobelino, edzino de [[Filipo la 2-a (Hispanio)]] (n. [[1546]]) * [[1611]]: [[Margareto de Aŭstrio (1584-1611)|Margareto de Aŭstrio]], reĝino de Hispanio kaj Portugalio (n. [[1584]]) * [[1629]]: [[Giorgi Saakadze]], kartvela [[militisto]], guberniestro de [[Tbilisi]], [[nacia heroo]], murdita (n. [[1580]]) * [[1649]]: [[Johano Diodato]], svisa teologo (n. [[1576]]) * [[1653]]: [[Marcus Zuerius van Boxhorn]], nederlanda lingvisto rimarkinta kiel la unua similecon inter [[hindeŭropa lingvaro]] (n. [[1612]]) * [[1659]]: [[Teramo Castelli]], itala monaĥo kaj misiisto (n. [[1597]]) * [[1733]]: [[Joseph Schaitberger]], aŭstra ministo kaj predikisto (n. [[1658]]) * [[1793]]: [[Fletcher Christian]], [[maristo]] de [[Manksinsulo]], oficiro de la ŝipo ''[[Bounty]]'' (n. [[1764]]) * [[1884]]: [[Johann Heinrich Pertsch]], germana klasika filologo kaj luterana teologo (n. [[1776]]) * [[1853]]: [[George Onslow]], franca komponisto (n. [[1784]]) * [[1884]]: [[Hans Makart]], aŭstra pentristo (n. [[1840]]) * [[1890]]: [[Joseph Hergenröther]], germana kardinalo kaj historiisto (n. [[1824]]) * [[1891]]: [[Édouard Lucas]], franca matematikisto, inventinto de la [[enigmo]] pri [[turoj de Hanojo]] (n. [[1842]]) * [[1894]]: [[Wilhelm Johann Albert von Tettau]], germana juristo kaj historiisto (n. [[1804]]) * [[1896]]: [[William Morris]], angla pentristo, desegnisto, arkitekto, verkisto, poeto (n. [[1834]]) * [[1905]]: [[José-María de Heredia]], franca poeto kaj tradukisto (n. [[1842]]) * [[1924]]: [[Alois Walde]], aŭstra filologo (n. [[1869]]) * [[1926]]: [[François Drudin]], franca borsisto, fondinto kaj prezidanto de [[Federacio Esperantista Rodana]] (n. [[1866]]) * [[1929]]: [[Gustav Stresemann]], kanceliero de la Vajmara Respubliko, Nobelpremiita (n. [[1878]]) * [[1930]]: [[Georg Kugel]], germana skulptisto kaj pedagogo (n. [[1848]]) * [[1931]]: [[Carl August Nielsen]], dana komponisto kaj violonisto (n. [[1865]]) * [[1932]]: [[Max Wolf]], germana astronomo (n. [[1863]]) * [[1934]]: [[Gustav Plaehn]], germana klasika filologo kaj lernejestro (n. [[1859]]) * [[1938]]: [[Olivia Shakespear]], brita romanistino kaj dramistino (n. [[1863]]) * [[1938]]: [[Antonín Klášterský]], ĉeĥa juristo, poeto, vojaĝanto (n. [[1866]]) * [[1938]]: [[Vladimir Varankin]], soveta komunista organizanto kaj bibliotekisto, direktoro de la Fremdlingva Kolegio, redaktoro de gazeto "Ruĝa Esperantisto", estrarano de la [[Sovetrespublikara Esperantista Unio]], aŭtoro de ''[[Teorio de Esperanto]]'' kaj de [[Metropoliteno (romano)|''Metropoliteno'']], ekzekutita kaj rehabilitita (n. [[1902]]) * [[1944]]: [[Władysław Kotwicz]], pola lingvisto kaj [[orientalisto]] (n. [[1872]]) * [[1957]]: [[Lőrinc Szabó]], hungara poeto (n. [[1900]]) * [[1966]]: [[Rolf Maximilian Sievert]], sveda medicina fizikisto kaj inventisto (n. [[1896]]) * [[1967]]: [[Woody Guthrie]], usona [[popola muziko|popola muzikisto]] (n. [[1912]]) * [[1975]]: [[Guy Mollet]], franca socialista politikisto, ĉefministro de Francio (n. [[1905]]) * [[1976]]: [[Émile Benveniste]], franca lingvisto, rekonstruanto de [[hindeŭropa pralingvo]] (n. [[1902]]) * [[1981]]: [[Tadeusz Kotarbiński]], pola [[analitika filozofio|analitika filozofo]], etikisto, logikisto (n. [[1886]]) * [[1987]]: [[Jean Anouilh]], franca dramisto kaj teatra reĝisoro (n. [[1910]]) * [[1994]]: [[Heinz Rühmann]], germana aktoro kaj reĝisoro (n. [[1902]]) * [[1999]]: [[Mátyás Bajkó]], hungara edukhistoriisto, profesoro (n. [[1925]]) * [[2000]]: [[Wojciech Jerzy Has]], pola reĝisoro, scenaristo kaj [[produktoro]] (n. [[1925]]) * [[2004]]: [[Janet Leigh]], usona aktorino (n. [[1927]]) * [[2006]]: [[Alberto Ramento]], filipina episkopo, murdita (n. [[1936]]) * [[2009]]: [[Vladimir Beekman]], estona verkisto kaj tradukisto (n. [[1926]]) * [[2017]]: [[Ĝalal Talabani]], iraka politikisto, fondinto de [[PUK (partio)|Patriota Unuiĝo de Kurdistano]], prezidento de Irako (n. [[1933]]) * [[2024]]: [[Pierre Christin]], franca bildliteraturisto (n. [[1938]]) * [[2024]]: [[Michel Blanc]], franca aktoro (n. [[1952]]) == Specialaj tagoj kaj festoj == * [[Liturgia jaro|Festoj kaj rememoroj]] en [[Katolika Eklezio]]: "''Transitus''" – [[diservo]] memoriganta la morton de [[Sankta Francisko]] el [[Asizo]] * [[Nacia tago]] en [[Irako]] - sendependiĝo de Britio en 1932 * [[Nacia tago]] en [[Germanio]], [[tago de la germana unueco]] (1990) == Tagoj de [[semajno]] == La '''3-a de oktobro''' estas (laŭ [[gregoria kalendaro]]): * [[Dimanĉo]] en jaroj: [[1582]] [[1593]] [[1599]] [[1604]] [[1610]] [[1621]] [[1627]] [[1632]] [[1638]] [[1649]] [[1655]] [[1660]] [[1666]] [[1677]] [[1683]] [[1688]] [[1694]] [[1700]] [[1706]] [[1717]] [[1723]] [[1728]] [[1734]] [[1745]] [[1751]] [[1756]] [[1762]] [[1773]] [[1779]] [[1784]] [[1790]] [[1802]] [[1813]] [[1819]] [[1824]] [[1830]] [[1841]] [[1847]] [[1852]] [[1858]] [[1869]] [[1875]] [[1880]] [[1886]] [[1897]] [[1909]] [[1915]] [[1920]] [[1926]] [[1937]] [[1943]] [[1948]] [[1954]] [[1965]] [[1971]] [[1976]] [[1982]] [[1993]] [[1999]] [[2004]] [[2010]] [[2021]] [[2027]] [[2032]] [[2038]] [[2049]] [[2055]] [[2060]] [[2066]] [[2077]] [[2083]] [[2088]] [[2094]]; * [[Lundo]] en jaroj: [[1583]] [[1588]] [[1594]] [[1605]] [[1611]] [[1616]] [[1622]] [[1633]] [[1639]] [[1644]] [[1650]] [[1661]] [[1667]] [[1672]] [[1678]] [[1689]] [[1695]] [[1701]] [[1707]] [[1712]] [[1718]] [[1729]] [[1735]] [[1740]] [[1746]] [[1757]] [[1763]] [[1768]] [[1774]] [[1785]] [[1791]] [[1796]] [[1803]] [[1808]] [[1814]] [[1825]] [[1831]] [[1836]] [[1842]] [[1853]] [[1859]] [[1864]] [[1870]] [[1881]] [[1887]] [[1892]] [[1898]] [[1904]] [[1910]] [[1921]] [[1927]] [[1932]] [[1938]] [[1949]] [[1955]] [[1960]] [[1966]] [[1977]] [[1983]] [[1988]] [[1994]] [[2005]] [[2011]] [[2016]] [[2022]] [[2033]] [[2039]] [[2044]] [[2050]] [[2061]] [[2067]] [[2072]] [[2078]] [[2089]] [[2095]]; * [[Mardo]] en jaroj: [[1589]] [[1595]] [[1600]] [[1606]] [[1617]] [[1623]] [[1628]] [[1634]] [[1645]] [[1651]] [[1656]] [[1662]] [[1673]] [[1679]] [[1684]] [[1690]] [[1702]] [[1713]] [[1719]] [[1724]] [[1730]] [[1741]] [[1747]] [[1752]] [[1758]] [[1769]] [[1775]] [[1780]] [[1786]] [[1797]] [[1809]] [[1815]] [[1820]] [[1826]] [[1837]] [[1843]] [[1848]] [[1854]] [[1865]] [[1871]] [[1876]] [[1882]] [[1893]] [[1899]] [[1905]] [[1911]] [[1916]] [[1922]] [[1933]] [[1939]] [[1944]] [[1950]] [[1961]] [[1967]] [[1972]] [[1978]] [[1989]] [[1995]] [[2000]] [[2006]] [[2017]] [[2023]] [[2028]] [[2034]] [[2045]] [[2051]] [[2056]] [[2062]] [[2073]] [[2079]] [[2084]] [[2090]]; * [[Merkredo]] en jaroj: [[1584]] [[1590]] [[1601]] [[1607]] [[1612]] [[1618]] [[1629]] [[1635]] [[1640]] [[1646]] [[1657]] [[1663]] [[1668]] [[1674]] [[1685]] [[1691]] [[1696]] [[1703]] [[1708]] [[1714]] [[1725]] [[1731]] [[1736]] [[1742]] [[1753]] [[1759]] [[1764]] [[1770]] [[1781]] [[1787]] [[1792]] [[1798]] [[1804]] [[1810]] [[1821]] [[1827]] [[1832]] [[1838]] [[1849]] [[1855]] [[1860]] [[1866]] [[1877]] [[1883]] [[1888]] [[1894]] [[1900]] [[1906]] [[1917]] [[1923]] [[1928]] [[1934]] [[1945]] [[1951]] [[1956]] [[1962]] [[1973]] [[1979]] [[1984]] [[1990]] [[2001]] [[2007]] [[2012]] [[2018]] [[2029]] [[2035]] [[2040]] [[2046]] [[2057]] [[2063]] [[2068]] [[2074]] [[2085]] [[2091]] [[2096]]; {{Projektoj}} * [[Ĵaŭdo]] en jaroj: [[1585]] [[1591]] [[1596]] [[1602]] [[1613]] [[1619]] [[1624]] [[1630]] [[1641]] [[1647]] [[1652]] [[1658]] [[1669]] [[1675]] [[1680]] [[1686]] [[1697]] [[1709]] [[1715]] [[1720]] [[1726]] [[1737]] [[1743]] [[1748]] [[1754]] [[1765]] [[1771]] [[1776]] [[1782]] [[1793]] [[1799]] [[1805]] [[1811]] [[1816]] [[1822]] [[1833]] [[1839]] [[1844]] [[1850]] [[1861]] [[1867]] [[1872]] [[1878]] [[1889]] [[1895]] [[1901]] [[1907]] [[1912]] [[1918]] [[1929]] [[1935]] [[1940]] [[1946]] [[1957]] [[1963]] [[1968]] [[1974]] [[1985]] [[1991]] [[1996]] [[2002]] [[2013]] [[2019]] [[2024]] [[2030]] [[2041]] [[2047]] [[2052]] [[2058]] [[2069]] [[2075]] [[2080]] [[2086]] [[2097]]; * [[Vendredo]] en jaroj: [[1586]] [[1597]] [[1603]] [[1608]] [[1614]] [[1625]] [[1631]] [[1636]] [[1642]] [[1653]] [[1659]] [[1664]] [[1670]] [[1681]] [[1687]] [[1692]] [[1698]] [[1704]] [[1710]] [[1721]] [[1727]] [[1732]] [[1738]] [[1749]] [[1755]] [[1760]] [[1766]] [[1777]] [[1783]] [[1788]] [[1794]] [[1800]] [[1806]] [[1817]] [[1823]] [[1828]] [[1834]] [[1845]] [[1851]] [[1856]] [[1862]] [[1873]] [[1879]] [[1884]] [[1890]] [[1902]] [[1913]] [[1919]] [[1924]] [[1930]] [[1941]] [[1947]] [[1952]] [[1958]] [[1969]] [[1975]] [[1980]] [[1986]] [[1997]] [[2003]] [[2008]] [[2014]] [[2025]] [[2031]] [[2036]] [[2042]] [[2053]] [[2059]] [[2064]] [[2070]] [[2081]] [[2087]] [[2092]] [[2098]]; * [[Sabato]] en jaroj: [[1587]] [[1592]] [[1598]] [[1609]] [[1615]] [[1620]] [[1626]] [[1637]] [[1643]] [[1648]] [[1654]] [[1665]] [[1671]] [[1676]] [[1682]] [[1693]] [[1699]] [[1705]] [[1711]] [[1716]] [[1722]] [[1733]] [[1739]] [[1744]] [[1750]] [[1761]] [[1767]] [[1772]] [[1778]] [[1789]] [[1795]] [[1801]] [[1807]] [[1812]] [[1818]] [[1829]] [[1835]] [[1840]] [[1846]] [[1857]] [[1863]] [[1868]] [[1874]] [[1885]] [[1891]] [[1896]] [[1903]] [[1908]] [[1914]] [[1925]] [[1931]] [[1936]] [[1942]] [[1953]] [[1959]] [[1964]] [[1970]] [[1981]] [[1987]] [[1992]] [[1998]] [[2009]] [[2015]] [[2020]] [[2026]] [[2037]] [[2043]] [[2048]] [[2054]] [[2065]] [[2071]] [[2076]] [[2082]] [[2093]] [[2099]]. [[Kategorio:3-a de oktobro| ]] [[Kategorio:Oktobro|03]] [[Kategorio:3-a tago de la monato|#10]] [[Kategorio:Tagoj de la jaro|#1003]] doxcu826xsynnnn8dcju5v47yrr5hx2 9349206 9349204 2026-04-07T10:46:20Z ~2026-21526-58 254799 /* Mortoj */ koncizigo 9349206 wikitext text/x-wiki {{KalendaroOktobro}} {{Oktobro}} La '''3-a de oktobro''' estas la 276-a tago de la jaro (la 277-a en superjaroj) laŭ la [[Gregoria kalendaro]]. 89 tagoj restas. Je la 3-a de oktobro okazis interalie: == Eventoj == * [[-52]]: Pli malpli tiu[[dato|date]] sieĝo kaj la [[batalo de Alesia]] finiĝis * [[-42]]: [[Makedonio]]: [[Batalo de Filipio]] komenciĝis * [[1501]]: [[Aleksandro (Pollando-Litovio)|Aleksandro]] iĝis reĝo de Pollando * [[1430]]: [[Bohemio]]: ĉiuj [[judoj]] estis forpelitaj de [[Cheb]] * [[1569]]: [[Francaj religiaj militoj]]: venko de [[katolikismo|katolikoj]] super [[hugenotoj]] en la batalo de Moncotour (apud [[Poitiers]]) * [[1574]]: [[Okdekjara Milito]]: nesukcesa [[sieĝo]] de [[Leiden]], fare de [[Hispanio]], finiĝis * [[1780]]: En ĉeesto de imperiestro [[Jozefo la 2-a (Sankta Romia Imperio)|Jozefo la 2-a]] oni metis [[angulŝtono|fundamentan ŝtonon]] de la fortikaĵo [[Josefov (Jaroměř)|Josefov]] * [[1792]]: [[Ĉilio]]: hispanaj trupoj forlasis [[Valdivia]] por subpremi [[ribelo]]n en [[Ĉilia Suda Zono]] * [[1848]]: En [[Majenco]] komenciĝis [[Germana Katolika Foiro]] * [[1861]]: [[Usona Enlanda Milito]]: senrezulta batalo de Greenbrier River ([[Kantono Pocahontas (Okcidenta Virginio)|Kantono Pocahontas]]) * [[1884]]: En [[Kopenhago]] bruliĝis antaŭa reĝa kastelo [[Christiansborg]] * [[1904]]: Germana astronomo [[Paul Götz]] malkovris asteroidon [[545 Messalina|Messalina]] * [[1906]]: Akcepto de internacia alarmsignalo [[SOS]] - pli frue oni uzis [[CQD]] * [[1909]]: Itala futbalteamo [[Bolonjo F.C. 1909|Bolonjo F.C.]] fondiĝis * [[1910]]: Aŭstra astronomo [[Johann Palisa]] malkovris asteroidon [[703 Noëmi|Noëmi]] * [[1914]]: [[Unua Mondmilito]]: [[Batalo]] de [[Sochaczew]] - la germana imperiestra armeo bruligis la urbon * [[1918]]: [[Bulgario]]: [[Boriso la 3-a]] ektroniĝis; [[Max von Baden]] iĝis lasta regna kanceliero de la [[Germana Imperiestra Regno]] kaj ĉefministro de la [[Reĝlando de Prusio]]; sub germana [[okupado]] estis proklamita sur teritorio de [[Latvio]] [[Duklando]] Baltio, ekloĝata de [[germanaj baltoj]] * [[1926]]: [[Dua Pola Respubliko]]: Nacia Labor-Partio - [[Maldekstro (politiko)|Maldekstro]] fondiĝis * [[1929]]: [[Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj]] laŭ konstitucio alinomiĝis [[Regno Jugoslavio]] * [[1931]]: [[Centra banko]] fondiĝis en [[Turkio]] * [[1932]]: [[Mezopotamio]]: brita [[mandato de la Ligo de Nacioj]] formale sendependiĝis kiel [[Regno Irako]]; unua numero de "[[The New York Times]]", skribita laŭ [[tipara familio]] [[Times New Roman]], estis eldonita * [[1933]]: [[Józef Piłsudski]] iĝis Honora Civitano de [[Krakovo]] * [[1935]]: [[Dua italio-etiopia milito]]: [[Itala Reĝlando]] invadis [[Etiopia Imperio|Etiopian Imperion]] - venĝo de la [[faŝisma Italio]] pro [[Unua Ital-Etiopa Milito|malvenko en 1896]] * [[1939]]: [[Soveta invado en Pollandon]]: apud [[Annopol]] bataleto signis la lastan tagon de la pola-soveta [[armilo|armila]] konfronto; [[Okupacio de baltaj ŝtatoj]]: [[Sovetunio]] postulis, ke [[Litovio]] subskribu traktaton pri reciproka helpo, laŭ kiu unuoj de la [[Ruĝa Armeo]] estis enkondukitaj en Litovion, kiu ricevis [[Vilno]]n; [[invado en Pollandon|germana-pola milito]]: Pola Fronto: apud [[Kock]] pola kontraŭatako kaŭzis perdojn al germanaj trupoj; Pollandon komencis forlasi plimulto de germanaj [[armeo]]j; al fortresa malliberejo de [[Poznano]] alvenis unuaj malliberuloj; [[Aranĝo T4]]: unuo de [[SS (organizo)|SS]] pafmortigis 115 [[Mensmalsano|mense malsanajn]] pacientojn de malsanulejo en [[Starogard Gdański]]; [[Stranga milito]]: brita ekspedicia korpuso ĝis la 12-a de oktobro okupis lokojn apud [[Lillo]] * [[1940]]: [[Germana okupado de Pollando]]: germanoj amase [[deportado|deportis]] polan loĝantaron de la [[distrikto Żywiecki]] * [[1941]]: Premiero de la usona detektiva filmo [[The Maltese Falcon (filmo)|''La malta falko'']]; [[Orienta Fronto (Dua mondmilito)|Orienta Fronto]]: germana polico pafmortigis 141 sovetajn [[militkaptito]]jn de internigejo Bogusze (proksime al [[Bjalistoko]]); [[Nord-Afrika kampanjo]]: en [[Tobruk]] pola infanterio anstataŭigis la aŭstralian; [[Orienta Fronto (Dua mondmilito)|Orienta Fronto]]: sur centra direkto germana 3-a Kirasita Divizio de la 2-a Kirasita Grupo konkeris [[Orjolo]]n * [[1942]]: Taĉmento de [[SS (organizo)|SS]] pafmortigis en Pikule 51 personojn, bruligis 13 domojn kun ĉiuj mastrumejoj, kaj polico mortigis en Kalenne kaj Gwizdów (ambaŭ proksime al [[Janów Lubelski]]) 62 personojn; taĉmento de [[Pola Enlanda Armeo]] "Wachlarz" (Ventumilo) eksplodigis [[trajno]]n apud Jewje; en [[Peenemünde]] oni sukcese lanĉis raketon [[V-2]] * [[1943]]: Taĉmento de [[Kamparanaj Batalionoj]] en stacidomo [[Mońki]] kaŭzis fervojan katastrofon direktante trajnon al la fervoja linio okupita de evakua trajno; [[Kampanjo de Italio|Itala Fronto]]: usona armeo okupis [[Benevento]]; Balkana Fronto: germana paraŝutalteriga unuo grundiĝis sur [[Kos (insulo)|Kos]]; nokte de la 3-a/4-a de oktobro [[brita aerarmeo]] atakis [[Kassel]] * [[1944]]: [[Ribelo de Varsovio]]: en sidejo de [[Erich von dem Bach-Zelewski]] je la 2.00 nokte estis subskribita [[kapitulaco]] de la ribelo, je la 5.00 ekvalidis [[armistico]], tamen kondiĉoj pri civiluloj estis rompitaj de germanoj, kiuj malliberigis ilin en trapasa koncentrejo [[Pruszków]], de kie estas amase forveturigataj al [[koncentrejo]]j kaj [[trudlaboro]]; la 15-a regimento de [[Pola Enlanda Armeo]] malliberiĝas en [[militkaptito|militkaptiteco]]; post malliberigo de [[Tadeusz Komorowski|T. Komorowski]], [[Leopold Okulicki|L. Okulicki]] iĝis Ĉefkomandanto de [[Pola Enlanda Armeo]]; [[Okcidenta Fronto (Dua Mondmilito)|Okcidenta Fronto]]: en [[Nederlando]] polaj trupoj konkeris [[Baarle-Nassau]]; sovetiaj trupoj konkeris la japanan insulon [[Hiiumaa]]; [[Pacifika Fronto]]: japana [[submarŝipo]] ''I-177'' estis sinkigita de usona [[destrojero]] - la tuta 101-persona skipo pereis * [[1947]]: En [[Landsberg am Lech]] oni [[pendumo|pendumis]] 10 naziajn [[krimulo]]jn de koncentrejo [[Flossenbürg]] * [[1950]]: [[Getúlio Vargas]] gajnis prezidentan balotadon en Brazilo * [[1952]]: [[Unuiĝinta Reĝlando]] faris unuan [[Nuklea testo|nuklean teston]]; en [[Los-Anĝeleso]] oni registris unuan [[video]]-filmon sur [[magneta bendo]] * [[1957]]: [[Pola Popola Respubliko]]: en [[Varsovio]] komenciĝis kelktagaj [[manifestacio]]j pro fermo de la semajnrevuo "Po prostu" (Simple) * [[1958]]: Premiero de ''[[Cindro kaj diamanto (filmo)|Cindro kaj diamanto]]'' en reĝisorado de [[Andrzej Wajda]] * [[1962]]: En [[Niĝerio]] falis 18 kilograma [[meteorŝtono]] [[Marso (planedo)|marsodevena]] * [[1969]]: [[Televida turo de Berlino]] ekfunkciis * [[1973]]: [[Willi Stoph]] iĝis ŝtatkonsiliestro de [[GDR]]; en [[Kievo]] oni inaŭguris [[monumento]]n al ukraina poetino [[Lesja Ukrajinka]] * [[1978]]: [[funebro|Funebraj]] ceremonioj de papo [[Johano Paŭlo la 1-a]] * [[1980]]: [[Solidareco (Pollando)|Solidareco]]: proteste de malfruigado de la [[strikoj en la Pola Marbordo|aŭgustaj interkonsentoj]] en la tuta Pollando okazis unuhora averta [[striko]] * [[1981]]: En [[malliberejo]] Maze apud [[Belfasto]] membroj de [[IRA (Irlando)|Irlanda Respublikana Armeo]] finis 7-monatan [[fastostriko]]n (10 personoj mortis) * [[1985]]: [[NASA]]: unua misio de [[Kosmopramo Atlantis]] * [[1990]]: [[Germania reunuiĝo]]: ambaŭ germanaj ŝtatoj [[GDR]] kaj [[FRG]] reunuiĝis - depost tio estas festata [[tago de la germana unueco]] * [[1991]]: [[Nadine Gordimer]] iĝis unua [[Sud-Afriko|sudafrikanino]], kiu gajnis la [[Nobel-premio pri literaturo|Nobel-premion pri literaturo]] * [[1992]]: [[Michelle Obama]] kaj [[Barack Obama]] nuptiĝis * [[1993]]: [[Rusio]]: pro kunpuŝiĝoj inter subtenantoj de [[parlamento]] kaj armeaj trupoj [[rusia prezidanto|prezidanto]] [[Boris Jelcin]] enkondukis [[krizostato]]n * [[1996]]: [[Rusio]] kaj la neagnoskita [[Iĉkerio]] subskribis pacdeklaron, kion faris rusia ĉefministro [[Viktor Ĉernomirdin]] kaj gvidanto de ĉeĉenaj separistoj [[Zelimĥan Jandarbijev]] * [[2002]]: [[Berlino]]: post 22 monata renovigado oni malfermis [[Brandenburga pordego|Brandenburgan pordegon]] * [[2005]]: [[Moskvo]]: restaĵoj de [[Anton Denikin]] kaj [[Ivan Iljin]] estis entombigitaj en [[templo]] de la [[Rusa Ortodoksa Eklezio]] * [[2008]]: 9 personoj (inkluzive de 7 rusiaj soldatoj) pereis rezulte de eksplodo de [[bombaŭto]] apud rusia militbazo en [[Cĥinval]], ĉefurbo de [[Sud-Osetio]] * [[2010]]: [[Brazilo]]: prezidentan balotadon gajnis [[Dilma Rousseff]]; [[Germanio]] finis pagi [[reparacio]]jn pro la [[unua mondmilito]] * [[2011]]: [[Helle Thorning-Schmidt]] iĝis unua ĉefministrino de [[Danio]] * [[2013]]: [[Gambio]] forlasis [[Komunumo de Nacioj|Komunumon de Nacioj]]; rezulte de [[incendio]] sur [[boato]] kun [[Afriko|afrikaj]] [[migrado|elmigrintoj]] apud [[Lampedusa]] 300-400 personoj pereis * [[2014]]: [[Stefan Löfven]] iĝis ĉefministro de Svedio * [[2022]]: [[Invado de Rusio en Ukrainion (2022)|Invado de Rusio en Ukrainion]]: [[Liman]] komplete transiris sur kontrolon de ukraina armeo, same kiel 2 setlejoj en [[Ĥersona provinco]]; guberniestro de [[Zaporiĵo]] informis, ke rusiaj armitaj fortoj uzis pli ol 10 raketojn S-300 kontraŭ la urbo kaj 2 vilaĝoj, damaĝita parto de [[infrastrukturo]] * [[2023]], [[2024]] kaj [[2025]]: La [[Milito de Rusio kontraŭ Ukrainio ekde 2022|Milito de Rusio kontraŭ Ukrainio]] senŝanĝe daŭras == Naskiĝoj == * [[-85]]: [[Kajo Kasio Longino]], [[romia senato|romia senatano]], unu el murdistoj de [[Julio Cezaro]] (m. [[-42]]) * [[1292]]: [[Eleanora de Clare]], edzino de [[Hugo Despenser (la pli juna)]] (m. [[1337]]) * [[1390]]: [[Humphrey, duko de Gloucester]], angla duko (m. [[1447]]) * [[1458]]: [[Sankta Kazimiro]], katolika sanktulo (m. [[1484]]) * [[1554]]: [[Fulke Greville (1-a Barono Brooke)]], angla poeto kaj politikisto (m. [[1628]]) * [[1720]]: [[Johann Peter Uz]], germana juĝisto, poeto (m. [[1796]]) * [[1762]]: [[Anton Bernolák]], slovaka [[lingvisto]] kaj katolika pastro (m. [[1813]]) * [[1771]]: [[Karl Ludwig Oels]], germana aktoro (m. [[1833]]) * [[1774]]: [[Ignaz Lindl]], germana teologo (m. [[1845]]) * [[1784]]: [[Johann Karl Ehrenfried Kegel]], germana [[agronomio|agronomo]] kaj vojaĝisto (m. [[1863]]) * [[1787]]: [[Pál Apostol]], hungara luterana episkopo (m. [[1860]]) * [[1800]]: [[George Bancroft]], usona historiisto kaj ŝtatisto (m. [[1891]]) * [[1804]]: [[Allan Kardec]], franca edukisto, kodiganto de [[spiritismo]] (m. [[1869]]) * [[1813]]: [[Moritz Wagner]], germana esploristo de [[Nordafriko]] kaj [[Proksima Oriento]], kolektanto (m. [[1887]]) * [[1834]]: [[Vilém Blodek]], ĉeĥa komponisto kaj flutisto (m. [[1874]]) * [[1837]]: [[Nicolás Avellaneda]], prezidento de Argentino (m. [[1885]]) * [[1838]]: [[Otto Devrient]], germana aktoro kaj dramisto (m. [[1894]]) * [[1839]]: [[Alexander Winckler]], germana entreprenisto kaj politikisto (m. [[1917]]) * [[1850]]: [[Franciszek Rychnowski]], pola inĝeniero (n. [[1929]]) * [[1855]]: [[Louis de Beaufront]], hejma instruisto, [[pioniro de Esperanto]], fondinto de [[SPPE|landa asocio]] kaj [[L' Esperantiste|revuo]], [[Esperanto-vortaristo]] kaj artikolisto, poste ĉefa gvidanto de [[Ido-movado]] (m. [[1935]]) * [[1869]]: [[Robert Kraft]], germana verkisto (m. [[1916]]) * [[1873]]: [[János Csiky (komponisto)|János Csiky]], hungara komponisto kaj muziksciencisto (m. [[1917]]) * [[1882]]: [[Karol Szymanowski]], pola komponisto, pianisto, [[pedagogio|pedagogo]], muzika [[kritikisto]] (m. [[1937]]) * [[1886]]: [[Alain-Fournier]], franca verkisto (m. [[1914]]) * [[1888]]: [[Béla Kiss (pastro)|Béla Kiss]], rumania hungara franciskana pastro, poeto (m. [[1979]]) * [[1889]]: [[Carl von Ossietzky]], germana Nobelpremiita [[pacismo|pacismulo]], viktimo de [[Nacisocialisma Germana Laborista Partio|nazia]] [[koncentrejo]] (m. [[1938]]) * [[1895]]: [[Gerrit Paulus de Bruin]], nederlanda kontoristo, aŭtoro de [[Gvidilo tra la Esperanto-movado]], ''[[Enciklopedio de Esperanto|EdE]]'' <!--kaj ''[[La Esperanta Literaturo (demandaro)]]''--> (m. nekonata) * [[1895]]: [[Sergej Jesenin]], rusia, soveta poeto (m. [[1925]]) * [[1896]]: [[Gerardo Diego]], hispana poeto, historiisto pri literaturo, muzikisto (m. [[1987]]) * [[1897]]: [[Louis Aragon]], franca verkisto kaj historiisto (m. [[1982]]) * [[1890]]: [[Gabriella Lázár]], hungara dancistino (m. [[1954]]) * [[1894]]: [[Ferenc Scheffler]], rumania hungara romkatolika teologo, redaktoro (m. [[1956]]) * [[1902]]: [[Ella Salamon]], rumania hungara redaktorino, lernolibroverkistino (m. [[1999]]) * [[1902]]: [[Costa e Silva]], prezidento de Brazilo, diktatoro (m. [[1969]]) * [[1903]]: [[Ferenc Delly]], rumania hungara aktoro, reĝisoro (m. [[1960]]) * [[1903]]: [[Gábor Ditrói]], hungara kuracisto, [[oftalmologo]], profesoro (m. [[1950]]) * [[1907]]: [[Fidél P. Benedek]], rumanihungara franciskano, historiisto (m. [[1979]]) * [[1914]]: [[Jan Nowak-Jeziorański]], pola [[politika scienco|politologo]], ĵurnalisto, [[Pola Enlanda Armeo|soldato]], direktoro de [[Radio Libera Eŭropo]] (m. [[2005]]) * [[1916]]: [[James Herriot]], angla [[bestokuracisto]] kaj verkisto (m. [[1995]]) * [[1919]]: [[Eduardas Mieželaitis]], litova verkisto, poeto, publicisto (m. [[1997]]) * [[1919]]: [[Jean Lefebvre]], franca aktoro (m. [[2004]]) * [[1919]]: [[James M. Buchanan]], usona Nobelpremiita ekonomikisto, parolanto de [[Interlingvao]] (m. [[2013]]) * [[1923]]: [[Ferenc Baranyai]], hungara pentristo, artrestarigisto (m. [[2013]]) * [[1925]]: [[Gore Vidal]], usona verkisto, aktoro kaj politikisto (m. [[2012]]) <!-- teksto ne estas: [[1928]]: [[Kåre Willoch]], ĉefministro de Norvegio (m. [[2021]])--> * [[1937]]: [[Boldizsár Csíky (komponisto)|Boldizsár Csíky]], hungara komponisto * [[1937]]: [[Petro Anselmo]], belga instruisto, esperantisto kaj tradukisto, ano de [[Analiza Skolo]] * [[1938]]: [[Mária Újvári]], rumania hungara bibliografino, redaktorino * [[1944]]: [[Károly Katona]], rumania hungara aktoro (m. [[2014]]) * [[1949]]: [[Andreas Altmann]], germana verkisto kaj aktoro * [[1950]]: [[Béla Szabó (grafikisto)|Béla Szabó]], hungara pentristo kaj grafikisto (m. [[2005]]) * [[1954]]: [[Stevie Ray Vaughan]], usona [[blusroko|blusroka]] gitaristo (m. [[1990]]) * [[1955]]: [[Gotoo Hitosi]], japana profesoro pri [[lingvistiko]], [[Akademio de Esperanto|akademiano]], rektoro de [[Internacia Kongresa Universitato|Internacia Kongresa Universitato]] dum [[UK 2007]] kaj [[UK 2012|2012]], [[Esperanto-vortaristo]] * [[1961]]: [[Sándor Beke]], rumania hungara poeto, redaktoro * [[1965]]: [[János Zsigmond Kristófi]], rumania hungara orgenisto, ĥorestro, universitata instruisto * [[1969]]: [[Gwen Stefani]], usona kantistino * [[1973]]: [[Neve Campbell]], kanada aktorino * [[1981]]: [[Bálint Miklós]], rumania hungara artglitkuristo * [[1981]]: [[Zlatan Ibrahimović]], sveda futbalisto * [[1983]]: [[Frederico Chaves Guedes]], brazila futbalisto * [[1987]]: [[László Puskás]], rumania hungara aktoro == Mortoj == * [[-42|42 a.K.]]: [[Kajo Kasio Longino]], generalo de [[Romia Imperio]] (n. antaŭ [[-85]]) * [[818]]: [[Irmingard]], unua imperiestrino de [[Karolida Imperio]] (n. ĉirkaŭ [[780]]) * [[1226]]: [[Francisko el Asizo]], itala [[diakono]], katolika sanktulo, [[mistikismo|mistikulo]] (n. [[1181]]) * [[1369]]: [[Margareta (Tirolo)|Margareta]], grafino de Tirolo (n. [[1318]]) * [[1431]]: [[Heinrich von Geismar]], germana teologo kaj profesoro (n. nekonata) * [[1559]]: [[Herkulo la 2-a (Este)]], duko de [[Ferrara]], [[Modeno]] kaj [[Reggio nell'Emilia]] (n. [[1508]]) * [[1568]]: [[Elizabeto de Valois]], franca nobelino, edzino de [[Filipo la 2-a (Hispanio)]] (n. [[1546]]) * [[1611]]: [[Margareto de Aŭstrio (1584-1611)|Margareto de Aŭstrio]], reĝino de Hispanio kaj Portugalio (n. [[1584]]) * [[1629]]: [[Giorgi Saakadze]], kartvela [[militisto]], guberniestro de [[Tbilisi]], [[nacia heroo]] (n. [[1580]]) * [[1649]]: [[Johano Diodato]], svisa teologo (n. [[1576]]) * [[1653]]: [[Marcus Zuerius van Boxhorn]], nederlanda lingvisto (n. [[1612]]) * [[1659]]: [[Teramo Castelli]], itala monaĥo kaj misiisto (n. [[1597]]) * [[1733]]: [[Joseph Schaitberger]], aŭstra ministo kaj predikisto (n. [[1658]]) * [[1793]]: [[Fletcher Christian]], [[maristo]] de [[Manksinsulo]], oficiro de la ŝipo ''[[Bounty]]'' (n. [[1764]]) * [[1884]]: [[Johann Heinrich Pertsch]], germana klasika filologo kaj luterana teologo (n. [[1776]]) * [[1853]]: [[George Onslow]], franca komponisto (n. [[1784]]) * [[1884]]: [[Hans Makart]], aŭstra pentristo (n. [[1840]]) * [[1890]]: [[Joseph Hergenröther]], germana kardinalo kaj historiisto (n. [[1824]]) * [[1891]]: [[Édouard Lucas]], franca matematikisto (n. [[1842]]) * [[1894]]: [[Wilhelm Johann Albert von Tettau]], germana juristo kaj historiisto (n. [[1804]]) * [[1896]]: [[William Morris]], angla pentristo, desegnisto, arkitekto, verkisto, poeto (n. [[1834]]) * [[1905]]: [[José-María de Heredia]], franca poeto kaj tradukisto (n. [[1842]]) * [[1924]]: [[Alois Walde]], aŭstra filologo (n. [[1869]]) * [[1926]]: [[François Drudin]], franca borsisto, fondinto kaj prezidanto de [[Federacio Esperantista Rodana]] (n. [[1866]]) * [[1929]]: [[Gustav Stresemann]], kanceliero de la Vajmara Respubliko, Nobelpremiita (n. [[1878]]) * [[1930]]: [[Georg Kugel]], germana skulptisto kaj pedagogo (n. [[1848]]) * [[1931]]: [[Carl August Nielsen]], dana komponisto kaj violonisto (n. [[1865]]) * [[1932]]: [[Max Wolf]], germana astronomo (n. [[1863]]) * [[1934]]: [[Gustav Plaehn]], germana klasika filologo kaj lernejestro (n. [[1859]]) * [[1938]]: [[Olivia Shakespear]], brita romanistino kaj dramistino (n. [[1863]]) * [[1938]]: [[Antonín Klášterský]], ĉeĥa juristo, poeto, vojaĝanto (n. [[1866]]) * [[1938]]: [[Vladimir Varankin]], soveta komunista organizanto kaj bibliotekisto, direktoro de la Fremdlingva Kolegio, redaktoro de gazeto "Ruĝa Esperantisto", estrarano de la [[Sovetrespublikara Esperantista Unio]], aŭtoro de ''[[Teorio de Esperanto]]'' kaj de [[Metropoliteno (romano)|''Metropoliteno'']], ekzekutita kaj rehabilitita (n. [[1902]]) * [[1944]]: [[Władysław Kotwicz]], pola lingvisto kaj [[orientalisto]] (n. [[1872]]) * [[1957]]: [[Lőrinc Szabó]], hungara poeto (n. [[1900]]) * [[1966]]: [[Rolf Maximilian Sievert]], sveda medicina fizikisto kaj inventisto (n. [[1896]]) * [[1967]]: [[Woody Guthrie]], usona [[popola muziko|popola muzikisto]] (n. [[1912]]) * [[1975]]: [[Guy Mollet]], ĉefministro de Francio (n. [[1905]]) * [[1976]]: [[Émile Benveniste]], franca lingvisto (n. [[1902]]) * [[1981]]: [[Tadeusz Kotarbiński]], pola [[analitika filozofio|analitika filozofo]], etikisto, logikisto (n. [[1886]]) * [[1987]]: [[Jean Anouilh]], franca dramisto kaj teatra reĝisoro (n. [[1910]]) * [[1994]]: [[Heinz Rühmann]], germana aktoro kaj reĝisoro (n. [[1902]]) * [[1999]]: [[Mátyás Bajkó]], hungara edukhistoriisto, profesoro (n. [[1925]]) * [[2000]]: [[Wojciech Jerzy Has]], pola reĝisoro, scenaristo kaj [[produktoro]] (n. [[1925]]) * [[2004]]: [[Janet Leigh]], usona aktorino (n. [[1927]]) * [[2006]]: [[Alberto Ramento]], filipina episkopo (n. [[1936]]) * [[2009]]: [[Vladimir Beekman]], estona verkisto kaj tradukisto (n. [[1926]]) * [[2017]]: [[Ĝalal Talabani]], prezidento de Irako (n. [[1933]]) * [[2024]]: [[Pierre Christin]], franca bildliteraturisto (n. [[1938]]) * [[2024]]: [[Michel Blanc]], franca aktoro (n. [[1952]]) == Specialaj tagoj kaj festoj == * [[Liturgia jaro|Festoj kaj rememoroj]] en [[Katolika Eklezio]]: "''Transitus''" – [[diservo]] memoriganta la morton de [[Sankta Francisko]] el [[Asizo]] * [[Nacia tago]] en [[Irako]] - sendependiĝo de Britio en 1932 * [[Nacia tago]] en [[Germanio]], [[tago de la germana unueco]] (1990) == Tagoj de [[semajno]] == La '''3-a de oktobro''' estas (laŭ [[gregoria kalendaro]]): * [[Dimanĉo]] en jaroj: [[1582]] [[1593]] [[1599]] [[1604]] [[1610]] [[1621]] [[1627]] [[1632]] [[1638]] [[1649]] [[1655]] [[1660]] [[1666]] [[1677]] [[1683]] [[1688]] [[1694]] [[1700]] [[1706]] [[1717]] [[1723]] [[1728]] [[1734]] [[1745]] [[1751]] [[1756]] [[1762]] [[1773]] [[1779]] [[1784]] [[1790]] [[1802]] [[1813]] [[1819]] [[1824]] [[1830]] [[1841]] [[1847]] [[1852]] [[1858]] [[1869]] [[1875]] [[1880]] [[1886]] [[1897]] [[1909]] [[1915]] [[1920]] [[1926]] [[1937]] [[1943]] [[1948]] [[1954]] [[1965]] [[1971]] [[1976]] [[1982]] [[1993]] [[1999]] [[2004]] [[2010]] [[2021]] [[2027]] [[2032]] [[2038]] [[2049]] [[2055]] [[2060]] [[2066]] [[2077]] [[2083]] [[2088]] [[2094]]; * [[Lundo]] en jaroj: [[1583]] [[1588]] [[1594]] [[1605]] [[1611]] [[1616]] [[1622]] [[1633]] [[1639]] [[1644]] [[1650]] [[1661]] [[1667]] [[1672]] [[1678]] [[1689]] [[1695]] [[1701]] [[1707]] [[1712]] [[1718]] [[1729]] [[1735]] [[1740]] [[1746]] [[1757]] [[1763]] [[1768]] [[1774]] [[1785]] [[1791]] [[1796]] [[1803]] [[1808]] [[1814]] [[1825]] [[1831]] [[1836]] [[1842]] [[1853]] [[1859]] [[1864]] [[1870]] [[1881]] [[1887]] [[1892]] [[1898]] [[1904]] [[1910]] [[1921]] [[1927]] [[1932]] [[1938]] [[1949]] [[1955]] [[1960]] [[1966]] [[1977]] [[1983]] [[1988]] [[1994]] [[2005]] [[2011]] [[2016]] [[2022]] [[2033]] [[2039]] [[2044]] [[2050]] [[2061]] [[2067]] [[2072]] [[2078]] [[2089]] [[2095]]; * [[Mardo]] en jaroj: [[1589]] [[1595]] [[1600]] [[1606]] [[1617]] [[1623]] [[1628]] [[1634]] [[1645]] [[1651]] [[1656]] [[1662]] [[1673]] [[1679]] [[1684]] [[1690]] [[1702]] [[1713]] [[1719]] [[1724]] [[1730]] [[1741]] [[1747]] [[1752]] [[1758]] [[1769]] [[1775]] [[1780]] [[1786]] [[1797]] [[1809]] [[1815]] [[1820]] [[1826]] [[1837]] [[1843]] [[1848]] [[1854]] [[1865]] [[1871]] [[1876]] [[1882]] [[1893]] [[1899]] [[1905]] [[1911]] [[1916]] [[1922]] [[1933]] [[1939]] [[1944]] [[1950]] [[1961]] [[1967]] [[1972]] [[1978]] [[1989]] [[1995]] [[2000]] [[2006]] [[2017]] [[2023]] [[2028]] [[2034]] [[2045]] [[2051]] [[2056]] [[2062]] [[2073]] [[2079]] [[2084]] [[2090]]; * [[Merkredo]] en jaroj: [[1584]] [[1590]] [[1601]] [[1607]] [[1612]] [[1618]] [[1629]] [[1635]] [[1640]] [[1646]] [[1657]] [[1663]] [[1668]] [[1674]] [[1685]] [[1691]] [[1696]] [[1703]] [[1708]] [[1714]] [[1725]] [[1731]] [[1736]] [[1742]] [[1753]] [[1759]] [[1764]] [[1770]] [[1781]] [[1787]] [[1792]] [[1798]] [[1804]] [[1810]] [[1821]] [[1827]] [[1832]] [[1838]] [[1849]] [[1855]] [[1860]] [[1866]] [[1877]] [[1883]] [[1888]] [[1894]] [[1900]] [[1906]] [[1917]] [[1923]] [[1928]] [[1934]] [[1945]] [[1951]] [[1956]] [[1962]] [[1973]] [[1979]] [[1984]] [[1990]] [[2001]] [[2007]] [[2012]] [[2018]] [[2029]] [[2035]] [[2040]] [[2046]] [[2057]] [[2063]] [[2068]] [[2074]] [[2085]] [[2091]] [[2096]]; {{Projektoj}} * [[Ĵaŭdo]] en jaroj: [[1585]] [[1591]] [[1596]] [[1602]] [[1613]] [[1619]] [[1624]] [[1630]] [[1641]] [[1647]] [[1652]] [[1658]] [[1669]] [[1675]] [[1680]] [[1686]] [[1697]] [[1709]] [[1715]] [[1720]] [[1726]] [[1737]] [[1743]] [[1748]] [[1754]] [[1765]] [[1771]] [[1776]] [[1782]] [[1793]] [[1799]] [[1805]] [[1811]] [[1816]] [[1822]] [[1833]] [[1839]] [[1844]] [[1850]] [[1861]] [[1867]] [[1872]] [[1878]] [[1889]] [[1895]] [[1901]] [[1907]] [[1912]] [[1918]] [[1929]] [[1935]] [[1940]] [[1946]] [[1957]] [[1963]] [[1968]] [[1974]] [[1985]] [[1991]] [[1996]] [[2002]] [[2013]] [[2019]] [[2024]] [[2030]] [[2041]] [[2047]] [[2052]] [[2058]] [[2069]] [[2075]] [[2080]] [[2086]] [[2097]]; * [[Vendredo]] en jaroj: [[1586]] [[1597]] [[1603]] [[1608]] [[1614]] [[1625]] [[1631]] [[1636]] [[1642]] [[1653]] [[1659]] [[1664]] [[1670]] [[1681]] [[1687]] [[1692]] [[1698]] [[1704]] [[1710]] [[1721]] [[1727]] [[1732]] [[1738]] [[1749]] [[1755]] [[1760]] [[1766]] [[1777]] [[1783]] [[1788]] [[1794]] [[1800]] [[1806]] [[1817]] [[1823]] [[1828]] [[1834]] [[1845]] [[1851]] [[1856]] [[1862]] [[1873]] [[1879]] [[1884]] [[1890]] [[1902]] [[1913]] [[1919]] [[1924]] [[1930]] [[1941]] [[1947]] [[1952]] [[1958]] [[1969]] [[1975]] [[1980]] [[1986]] [[1997]] [[2003]] [[2008]] [[2014]] [[2025]] [[2031]] [[2036]] [[2042]] [[2053]] [[2059]] [[2064]] [[2070]] [[2081]] [[2087]] [[2092]] [[2098]]; * [[Sabato]] en jaroj: [[1587]] [[1592]] [[1598]] [[1609]] [[1615]] [[1620]] [[1626]] [[1637]] [[1643]] [[1648]] [[1654]] [[1665]] [[1671]] [[1676]] [[1682]] [[1693]] [[1699]] [[1705]] [[1711]] [[1716]] [[1722]] [[1733]] [[1739]] [[1744]] [[1750]] [[1761]] [[1767]] [[1772]] [[1778]] [[1789]] [[1795]] [[1801]] [[1807]] [[1812]] [[1818]] [[1829]] [[1835]] [[1840]] [[1846]] [[1857]] [[1863]] [[1868]] [[1874]] [[1885]] [[1891]] [[1896]] [[1903]] [[1908]] [[1914]] [[1925]] [[1931]] [[1936]] [[1942]] [[1953]] [[1959]] [[1964]] [[1970]] [[1981]] [[1987]] [[1992]] [[1998]] [[2009]] [[2015]] [[2020]] [[2026]] [[2037]] [[2043]] [[2048]] [[2054]] [[2065]] [[2071]] [[2076]] [[2082]] [[2093]] [[2099]]. [[Kategorio:3-a de oktobro| ]] [[Kategorio:Oktobro|03]] [[Kategorio:3-a tago de la monato|#10]] [[Kategorio:Tagoj de la jaro|#1003]] j56zgj2xw8cspfdosyxpu396oznizvq 7-a de oktobro 0 5303 9348896 9256548 2026-04-06T14:39:03Z Tirolischleioans 254019 /* Mortoj */ 9348896 wikitext text/x-wiki {{KalendaroOktobro}} {{oktobro}} La '''7-a de oktobro''' estas la 280-a tago de la jaro (la 281-a en superjaroj) laŭ la [[Gregoria kalendaro]]. 85 tagoj restas. Je la 7-a de oktobro okazis, interalie: == Eventoj == * [[-3761]]: Postulata komenco de la [[hebrea kalendaro]] * [[336]]: Post morto de papo [[Marko (papo)|Marko]] komenciĝis 4-monata periodo de [[Vaka Seĝo]] * [[1337]]: Decido de [[Eduardo la 3-a (Anglio)|Eduardo la 3-a]], reĝo de Anglio, kiu kondamnis omaĝon al [[Filipo la 6-a (Francio)|Filipo la 6-a]] kaj pretendis al krono de Francio, kaŭzas [[centjara milito|centjaran militon]] * [[1477]]: Inaŭguro de la [[Universitato de Upsalo]] post ricevo de [[korporacio|korporaciaj]] rajtoj flanke de la papo [[Siksto la 4-a]] * [[1506]]: [[Papa Ŝtato]]: [[Bolonjo]] denove ektroviĝis sub la [[papo|papa]] regopovo de [[Julio la 2-a]] * [[1513]]: Venko de hispana armeo kontraŭ [[Venecia Respubliko]] en batalo de [[Schio]] * [[1542]]: Hispana esploristo [[Juan Rodríguez Cabrillo]] malkovris [[Insulo Santa Catalina (Kalifornio)|insulon Santa Catalina]] apud [[Kalifornio]] * [[1571]]: [[Grekio]]: [[batalo de Lepanto]]: ŝiparo de la [[kristanismo|kristana]] Sankta Ligo venkis la [[Otomana Imperio|Otomanan Imperion]] * [[1582]]: Pro reformo de [[gregoria kalendaro]] tiu ĉi [[tago]] mankis en [[Italio]], [[Hispanio]], [[Pollando]] kaj [[Portugalio]] * [[1620]]: Post kaosa retiriĝo de Cecoro ([[Distrikto Iași]]), dum la pola turka milito (1620-21), mortis pro vundoj pola militisto [[Stanisław Żółkiewski]], konata pro la [[batalo de Kluŝino]] post kiu li dum du jaroj okupis [[Moskvo]]n * [[1656]]: [[Sveda diluvo]]: pola armeo sub gvido de reĝo [[Johano la 2-a Kazimiro]] rekonkeris [[Łęczyca]] * [[1672]]: Dum pola-turka milito (1672-76) komenciĝis batalo de Niemirów (nun en [[Lviva provinco]]) - venko de [[Jan Sobieski]] kontraŭ [[tataroj]], kiu liberigis dekkelke da miloj de prenitaj poloj en turkan malliberon * [[1769]]: Brita navigisto kaj esploristo [[James Cook]] denove malkovris [[Nov-Zelando]]n * [[1777]]: [[Usona Milito de Sendependeco]]: usonanoj decide venkis [[brito]]jn en la [[batalo de Saratogo]] * [[1800]]: Franca [[korsaro]] [[Robert Surcouf]] kun 150 ŝipanoj kaptis 40-[[kanono|kanonan]] [[ŝipo]]n ''Kent'' kun 437 viroj el [[Brita Orienthinda Kompanio]] * [[1806]]: En [[Anglio]] oni [[patento|patentigis]] [[karbopapero]]n * [[1840]]: [[Vilhelmo la 2-a (Nederlando)|Vilhelmo la 2-a]] ektroniĝis en Nederlando * [[1849]]: En nekonataj cirkonstancoj mortis usona verkisto kaj poeto [[Edgar Allan Poe]] * [[1868]]: [[Usono]]: [[Universitato Cornell]] estis inaŭgurita en [[Ithaca (Nov-Jorkio)|Ithaca]] * [[1879]]: [[Germana Imperiestra Regno]] kaj [[Aŭstrio-Hungario]] kreis sekretan [[Duopa Alianco|Duopan Aliancon]] * [[1879]]: En [[Krakovo]] kreiĝis Nacia Muzeo * [[1882]]: Pola pentristo [[Jan Matejko]] transdonis al kreiĝanta muzeo sur [[Vavelo]] sian novan pentraĵon [[Reĝlando Prusio|''Prusa Omaĝo'']] * [[1886]]: [[Hispanio]] [[aboliciismo|abolis]] [[sklaveco]]n en [[Kubo]] * [[1897]]: [[Rusia Imperio]]: en [[Vilno]] fondiĝis ''[[Bundo|Bund]]'' — Universala Juda Laborista Asocio en [[Litovio]], [[Pollando]] kaj [[Rusio]] (aŭtonoma parto de la [[Rusia Socialdemokrata Partio]]) * [[1910]]: En [[Svislando]] oni malpermesis produkti kaj vendi [[absinttrinkaĵo]]n * [[1912]]: [[Janusz Korczak]] kaj [[Stefania Wilczyńska]] malfermis [[Domo de Orfoj|Domon de Orfoj]] en [[Varsovio]] * [[1913]]: En la [[fabriko]] de [[Henry Ford]] en [[Detrojto]] unuafoje en la mondo la tuta produktada procezo de [[muntado]] de [[aŭto]]j komenciĝis ĉe [[ĉenstablo]] * [[1916]]: [[Unua Mondmilito]]: [[Polaj Legioj (1914-1918)|Polaj Legioj]] post [[batalo]]j daŭrantajn pli ol unu jaron ĉe la [[Volinio|Volinia]] Fronto, estis transportitaj al [[Baranaviĉi]] (Baranowicze) * [[1918]]: Reganta Konsilio de [[Pollando|Pola Reĝlando]] proklamis sendependecon; rusio-ukrainaj interparoloj pri paco estis interrompitaj pro diferencoj pri la teritoria aparteno de [[Donbaso]] kaj [[Krimeo]] * [[1919]]: [[Nederlando]]: flugkompanio [[Koninklijke Luchtvaart Maatschappij|KLM]] ekestis * [[1920]]: En [[Suwałki]] oni subskribis polan-litovan militistan pakton pri [[armistico]] kaj [[demarkacia linio]] en [[Suvalkio]] * [[1923]]: Unua ĉeĥoslovaka [[atletiko|atletika]] ĉampionado de [[virino]]j komenciĝis * [[1926]]: [[Dua Pola Respubliko]]: Urba Konsilio en [[Gdynia]] voĉdonis pri konstruo de [[Ŝipfarejo|ŝipfareja]] [[industrio]] en la urbo; [[Italio]]: [[Nacifaŝisma Partio]], gvidata de [[Benito Mussolini]], deklaris sin ŝtata partio - ĉia opozicio estis malpermesita * [[1933]]: Franca [[flugkompanio]] [[Air France]] fondiĝis per kunfondo de 5 kompanioj * [[1935]]: [[Ligo de Nacioj]] konsideris [[Italio]]n agresinto en la milito kun [[Etiopio]] * [[1938]]: [[Vieno]]: post [[meso (diservo)|meso]] de kardinalo [[Theodor Innitzer]], antaŭ [[Katedralo Sankta Stefano (Vieno)|Katedralo Sankta Stefano]] okazis [[rozari-manifestacio 1938|rozari-manifestacio]] de junuloj kontraŭ [[Nacia Socialismo|nacisocialisma]] regado en Aŭstrio * [[1939]]: [[Aer-Armeo de Hispanio]] formiĝis; [[Soveta invado en Pollandon]]: en [[Moskvo]] [[Politburoo]] de la [[Komunista Partio de Sovetunio]] aprobis kreadon de [[komsomolo|komsomolaj]] organizaĵoj en Okcidenta [[Ukrainio]] kaj Okcidenta [[Belorusio]]; [[Germana okupado de Pollando]] komencita; [[Pola Rezistomovado]]: en [[Varsovio]] kreiĝis [[konspiro|konspira]] organizaĵo "Zbrojne Wyzwolenie" (Armita Liberigo) * [[1940]]: [[Wehrmacht|Germana armeo]] eniris [[Rumanio]]n por kontroli naftominejojn kaj [[haveno]]jn; [[Hungario]]: [[ministo]]j en [[Salgótarján]] strikas; nokte de la 7-a/8-a de oktobro [[Brita Aerarmeo]] atakis [[Berlino]]n * [[1941]]: En [[Provinco Vartlando]] finiĝis operaco de aresto de polaj [[katolikismo|katolikaj]] pastroj (de distriktoj [[Lodzo]], [[Poznano]], [[Inowrocław]] enprizoniĝis 574 personoj); en [[armea spaco]] apud Nowe Święciany, membroj de litova [[kunlaborismo|kunlaboranta]] formacio Ypatingasis būrys murdis pli ol 3700 judojn de [[Švenčionys]] kaj ĉirkaŭaĵoj; [[Orienta Fronto (Dua mondmilito)|Orienta Fronto]]: apud [[Vjazma (urbo)|Vjazma]] germanaj trupoj ĉirkaŭis 30 sovetajn [[divizio]]jn; apud [[Azova maro]] 1-a [[SS (organizo)|SS]]-Kiras-Divizio konkeris [[Berdjansko]]n, kaj 4-a Kirasita Divizio [[Mariupolo]]n * [[1942]]: [[Operaco Reinhardt]]: germanaj ĝendarmoj pafmortigis ĉe [[Łańcut]] 14 kaj ĉe [[Kraśnik]] 12 [[judoj]]n; nokte de la 7-a/8-a de oktobro [[Pola Enlanda Armeo]] samtempe eksplodigis ĉiujn ses [[fervojo|fervoj]]liniojn ĉirkaŭ [[Varsovio]] por malfaciligi germanan provizadon de [[Orienta Fronto (Dua mondmilito)|Orienta Fronto]] * [[1943]]: Al juda partio [[Bundo]], aganta en [[Varsovia geto]], [[pola ekzila registaro]] transdonis 500 mil [[zloto]]jn; [[Batalfronto de Mediteraneo, Proksima Oriento kaj Afriko (dua mondmilito)|Batalfronto de Mediteraneo, Proksima Oriento kaj Afriko]]: apud marbordoj de duoninsulo [[Istria]] pola [[submarŝipo]] ''ORP Sokół'' sinkigis germanan militistan transportilon ''SS Eridania''; sovetiaj trupoj konkerisis [[Nevel]] kaj proksimiĝis al [[Vicebsko]]; [[Japanio]] sur [[Vejkinsulo]] ekzekutis 100 usonajn [[militkaptito]]jn * [[1944]]: [[Holokaŭsto]]: kiam membroj de [[Sonderkommando]] (juda laborista unuo) en [[koncentrejo]] [[Aŭŝvico]] eksciis, ke ili estos murditaj, okazis la plej granda sensukcesa ribelo en ties historio; estas fonditaj Civitana [[Milico]] kaj Ŝtata Repatriiga Oficejo, kiu okupiĝos pri devige [[deportado|deportataj]] poloj de [[Orientaj Limregionoj]], forprenitaj de [[Sovetunio]]; [[usona aerarmeo]] atakis produktejojn de sinteza [[brulaĵo]]; [[brita aerarmeo|brita]] kaj [[usona aerarmeo]] faris grandajn atakojn kontraŭ la [[stacidomo]]j de [[Érsekújvár]], [[Szombathely]], [[Csap]], [[Komárom]] kaj [[Zalaegerszeg]] * [[1945]]: [[Statuso]] de [[ŝintoo]] kiel [[ŝtata religio]] de [[Japanio]] estis abolita * [[1949]]: [[Okupacio de Germanio]]: en la [[Zono de postmilita Germanio okupita de Sovetunio]] estis proklamita [[Germana Demokratia Respubliko|GDR]] * [[1950]]: Ĉina [[Popola Liberiga Armeo]] [[invado|invadis]] [[Tibeto]]n; [[Korea milito]]: armeo de [[UN]] transpaŝis 38-an [[latitudo]]n kaj eniris teritorion de [[Norda Koreio]]; [[Barato]]: [[Patrino Teresa]] fondis la [[Ordeno (eklezio)|ordenon]] Misiistinoj de [[Karitato]] * [[1952]]: En [[Usono]] oni [[patento|patentigis]] [[strekokodo]]n * [[1955]]: Rezulte de intertraktado de federacia kanceliero [[Konrad Adenauer]], la lastaj germanaj [[militkaptito]]j revenis hejmen de [[Sovetunio]] al [[FRG]] * [[1958]]: [[Pakistana puĉo de 1958|Pakistana puĉo]]: prezidento de Pakistano [[Iskander Mirza]] malfondis parlamenton kaj enkondukis [[krizostato]]n - komenciĝis longjara periodo de militista regado * [[1959]]: Soveta [[kosmosondilo]] [[Luna 3]] unuafoje fotis nevideblan de la [[Tero]] flankon de la [[Luno]] * [[1960]]: [[Niĝerio]] aniĝis al [[Unuiĝintaj Nacioj]] * [[1963]]: [[Traktato por parta malpermeso de nukleaj testoj]] ratifita de [[Usono]] * [[1970]]: [[Kongreso de Tibeta Junularo]] fondiĝis * [[1971]]: [[Omano]] aniĝis al [[UN]]; federacia [[asembleo]] de [[Ĉeĥoslovakio]] aprobis leĝon pri la kvina kvinjara plano * [[1973]]: [[Milito de Jom Kippur]]: La [[Egiptio|egipta]] armeo konkeris la [[Sueza Kanalo|Suezan Kanalon]], detruinte [[Israelo|israelajn]] lim-trupunuojn * [[1977]]: [[Konstitucio de Sovetio]] ekvalidis, anstataŭante tiun el 1936 * [[1988]]: [[Okupacio de baltaj ŝtatoj]]: [[flago de Latvio]] estis hisita en [[Rigo]], unuafoje ekde 1940; [[pasado de Venuso]] * [[1989]]: Komunista gvidanto [[Károly Grósz]] rezignis la postenon de ĝenerala sekretario de [[Hungara Socialista Laborista Partio]]; en Budapeŝto estas formita [[Hungara Socialista Partio]] * [[1991]]: Dum la Kroata Sendependiga Milito [[Jugoslava Popola Armeo]] bombis [[sidejo]]n de la [[kroatio|kroata]] registaro en [[Zagrebo]]; [[Litovio]] aliĝis al [[Unesko]] * [[1992]]: [[Kanado]], [[Meksiko]] kaj [[Usono]] subskribis interkonsenton pri [[NAFTA]] * [[1996]]: Usona [[novaĵo|novaĵa]] [[televidkanalo]] [[Fox News]] surekraniĝis * [[2000]]: [[Henriko (Luksemburgo)|Henriko]] iĝis grandduko de Luksemburgo * [[2001]]: Komenco de la [[Milito en Afganio (2001-2021)|milito en Afganio]] - kontraŭ bazoj de [[Al-Kaida]] kaj apogantaj ĝin [[talibano]]j, kiel reago al la [[atencoj de la 11-a de septembro 2001]] * [[2002]]: [[belorusoj|Belorusa]] Muzeo rekomencis sian agadon en [[Vilno]] * [[2003]]: [[Arnold Schwarzenegger]] gajnis balotadon por guberniestro de [[Kalifornio]] * [[2004]]: Reĝo de [[Kamboĝo]] [[Norodom Sianuk]] abdikis * [[2006]]: En [[Moskvo]] estis murdita rusia ĵurnalistino [[Anna Politkovskaja]]; [[ĉefurbo]] de [[Palaŭo]] translokita al [[Ngerulmudo]]; [[Papuo-Nov-Gvineo]]: [[vulkano]] [[Tavurvur]] sur [[Nova Britio]] erupciis * [[2008]]: Super [[Sudano]] bruliĝis en [[atmosfero]] 2-metra [[asteroido]] 2008 TC3, la unua malkovrita antaŭ [[kolizio]] kun la [[Tero]] * [[2009]]: [[Nacia Stadiono en Varsovio]] ekkonstruatas * [[2013]]: Prezidento de Pollando [[Bronisław Komorowski]] inaŭguris [[monumento]]n al [[Mutobskuruloj|Mutubskuraj]] [[Paraŝuto|Paraŝutisoj]] en [[Varsovio]] * [[2016]]: Premiero de la [[milito|milita]] filmo ''Volinio'' de reĝisoro [[Wojciech Smarzowski]] pri la [[Volinia masakro]] * [[2017]]: [[Preĝo]]-kampanjo por la [[paco]] ''[[Rozario]] ĉe [[ŝtatlimo]]j'' okaziĝinta unue en 320 apudlimaj [[stacio|staciaj]] [[paroĥejo|paroĥejaj]] [[preĝejo]]j kaj poste en 4 mil [[zono]]j ĉirkaŭ [[Pollando]] * [[2022]]: Ukraina [[Centro por Civilaj Liberecoj]], belorusa [[opozicio (politiko)|opoziciisto]] [[Ales Bjaljacki]] kaj rusia asocio [[Memorial]] ricevis [[Pacpremio Nobel|Pacpremion Nobel]]; [[2022]]; [[2023]], [[2024]] kaj [[2025]]: La [[Milito de Rusio kontraŭ Ukrainio ekde 2022|Milito de Rusio kontraŭ Ukrainio]] senŝanĝe daŭras. * [[2023]]: Ekis la [[atako de Hamaso kontraŭ Israelo]], interalie per la [[Masakro en la muzika festivalo de Re'im]]. == Naskiĝoj == * [[1471]]: [[Frederiko la 1-a (Danio-Norvegio)|Frederiko la 1-a]], reĝo de [[Danio-Norvegio]] (m. [[1533]]) * [[1586]]: [[Isaac Massa]], nederlanda negocisto, vojaĝanto, ambasadoro en Rusio, historiisto kaj [[kartografo]] (m. [[1643]]) * [[1647]]: [[Johann Mützel]], germana arkitekto (m. [[1717]]) * [[1672]]: [[Ernesto Ludoviko la 1-a (Saksio-Meiningen)]], germana duko * [[1719]]: [[Jacques Cazotte]], franca verkisto, [[marinismo|marinisto]] (m. [[1792]]) * [[1748]]: [[Karolo la 13-a (Svedio)|Karolo la 13-a]], reĝo de Svedio kaj [[Svedio-Norvegio]] (m. [[1818]]) * [[1777]]: [[Pál Felsőbüki Nagy]], hungara politikisto, lingvisto, parlamentano, akademiano (m. [[1857]]) * [[1794]]: [[Wilhelm Müller]], germana poeto (m. [[1827]]) * [[1801]]: [[Adolf Müller la pli maljuna|Adolf Müller]], aŭstra-hungara aktoro kaj komponisto (m. [[1886]]) * [[1805]]: [[Alois Flir]], aŭstra klasika filologo, romkatolika pastro, parlamentano kaj verkisto (m. [[1859]]) * [[1815]]: [[Hermann Jäger]], germana ĝardenisto kaj verkisto (m. [[1890]]) * [[1828]]: [[Miksa Falk]], hungara ĉefredaktoro de germanlingva ĵurnalo ''Pester Lloyd'' (m. [[1908]]) * [[1835]]: [[Felix Draeseke]], germana komponisto kaj [[muzikpedagogio|muzikpedagogo]] (m. [[1913]]) * [[1847]]: [[Emil Holub]], ĉeĥa vojaĝisto kaj esploristo (m. [[1902]]) * [[1849]]: [[James Whitcomb Riley]], usona verkisto kaj poeto (m. [[1916]]) * [[1857]]: [[Zoltán Ferenczi]], hungara literaturhistoriisto kaj bibliotekisto (m. [[1927]]) * [[1879]]: [[Joe Hill]], usona kantisto, poeto kaj dramisto, ekzekutita (m. [[1915]]) * [[1881]]: [[Sándor Balla]], hungara apotekisto (m. [[1954]]) * [[1885]]: [[Niels Bohr]], dana fizikisto esplorinta [[strukturo]]n de [[atomo]] kaj kontribuinta al evoluo de [[kvantuma mekaniko]] (m. [[1962]]) * [[1900]]: [[Heinrich Himmler]], germana politikisto, [[Reichsführer-SS]], ĉefo de [[Gestapo]] (m. [[1945]]) * [[1909]]: [[Käthe Niederkirchner]], germana rezistantino malpor la nacisocialismo * [[1910]]: [[László Tabi]], hungara verkisto kaj humuristo (m. ([[1989]]) * [[1913]]: [[Simon Carmiggelt]], nederlanda verkisto kaj ĵurnalisto (m. [[1987]]) * [[1914]]: [[Hans Marr]], germana skisaltisto (m. [[1942]]) * [[1914]]: [[Josef František]], ĉeĥa kaj pola armea [[piloto]] (m. [[1940]]) * [[1919]]: [[Georges Duby]], franca historiisto (m. [[1996]]) * [[1919]]: [[Dezső Bandi]], hungara artisto (m. [[2005]]) * [[1922]]: [[Alaine Polcz]], hungara psikologino, verkistino (m. [[2007]]) * [[1922]]: [[Nándor Wagner]], hungara skulptisto kaj pentristo (m. [[1997]]) * [[1928]]: [[Sohrab Sepehri]], irana poeto kaj pentristo (m. [[1980]]) * [[1931]]: [[Desmond Tutu]], sudafrika Nobelpremiita anglikanisma ĉefepiskopo (m. [[2021]]) * [[1934]]: [[Ulrike Meinhof]], germana ĵurnalistino, kunfondintino de [[Rote Armee Fraktion|''Frakcio Ruĝa Armeo'']] (m. [[1976]]) * [[1935]]: [[Thomas Keneally]], aŭstralia verkisto kaj scenaristo * [[1939]]: [[Harold Walter Kroto]], angla Nobelpremiita kemiisto, kunmalkovrinto de [[fulereno]]j (m. [[2016]]) * [[1940]]: [[Raimund Harmstorf]], germana aktoro (m. [[1998]]) * [[1942]]: [[Andrzej Zaborski]], pola [[orientalisto]] (m. [[2014]]) * [[1945]]: [[Kostas Kiriakos]], greka esperantisto * [[1946]]: [[Bernard Lavilliers]], franca kantisto * [[1947]]: [[France Gall]], franca kantistino, venkintino de [[Eŭrovido-Kantokonkurso 1965]] (m. [[2018]]) * [[1947]]: [[François Dosé]], franca instruisto kaj politikisto * [[1947]]: [[Zoltán Kovács (fizikisto)|Zoltán Kovács]], rumania hungara fizikisto, psikologo * [[1950]]: [[Hilary Chapman]], brita instruisto okupiĝanta pri la [[historio de Esperanto]], [[esperantisto]] (m. [[2020]]) * [[1950]]: [[Jakaya Kikwete]], prezidento de Tanzanio, prezidanto de [[Afrika Unio]] * [[1951]]: [[John Mellencamp]], usona [[rokenrolo|rokenrola]] kantisto, [[kantaŭtoro]], gitaristo kaj pentristo * [[1952]]: [[Vladimir Putin]], rusia politikisto, [[funkciulo]] de [[KGB]], ĉefo de [[Federacia Sekureca Servo de la Rusia Federacio|Federacia Sekureca Servo]], ĉefministro kaj [[prezidento de Rusio]] * [[1954]]: [[Jenő László Vargha]], rumania hungara psikologo * [[1955]]: [[Yo-Yo Ma]], usona [[violonĉelisto]] * [[1955]]: [[Eŭheno Kovtonjuk]], ukraina inĝeniero, fondinto kaj prezidanto de la Bonfara fonduso "[[Vasilij Eroŝenko|Vasil Eroŝenko]]", unua prezidanto de [[Ukrainia Esperanto-Asocio|Ukraina EA]] * [[1957]]: [[Wolfgang Brandstetter]], aŭstra juristo kaj politikisto * [[1959]]: [[Lourdes Flores]], perua advokatino kaj politikistino * [[1973]]: [[Dida]], brazila futbalisto * [[1976]]: [[Gilberto Aparecido da Silva]], brazila futbalisto * [[1980]]: [[Edison Chen]], kanada aktoro kaj kantisto, [[poligloto]] * [[1986]]: [[Ariadna Sintes]], kuba-hispana aktorino == Mortoj == * [[336]]: [[Marko (papo)|Marko]], papo, sanktulo * [[929]]: [[Karlo la 3-a (Francio)|Karlo la 3-a]], okcidentfranka reĝo (n. [[879]]) * [[1553]]: [[Cristóbal de Morales]], hispana komponisto (n. ĉirkaŭ [[1500]]) * [[1620]]: [[Stanisław Żółkiewski]], pola [[magnato]], [[militisto]], verkisto, [[memoraĵoj|memoraĵisto]] (n. [[1547]]) * [[1637]]: [[Viktoro Amadeo la 1-a de Savojo]], duko de Savojo (n. [[1587]]) * [[1708]]: [[Gobind Singh]], deka kaj lasta [[guruo]] de [[sikismo]] (n. [[1666]]) * [[1847]]: [[Alexandre Brongniart]], franca geologo-mineralogo, paleontologo, kemiisto kaj zoologo (n. [[1770]]) * [[1849]]: [[Edgar Allan Poe]], usona verkisto (n. [[1809]]) * [[1864]]: [[Wilhelm Vollmer]], germana verkisto (n. [[1797]]) * [[1866]]: [[Louise Seidler]], germana pentristino kaj rememora verkistino (n. [[1786]]) * [[1886]]: [[William Barnes]], angla filologo, poeto kaj verkisto (n. [[1801]]) * [[1894]]: [[Oliver Wendell Holmes, Sr.]], usona verkisto, kuracisto (n. [[1809]]) * [[1903]]: [[Joseph Buatier de Kolta]], franca [[iluziisto]] (n. [[1847]]) * [[1904]]: [[Isabella Bird]], angla vojaĝistino, esploristino, verkistino kaj [[naturscienco|natursciencistino]] (n. [[1831]]) * [[1905]]: [[Pedro Américo]], brazila pentristo kaj verkisto (n. [[1843]]) * [[1918]]: [[Hubert Parry]], angla [[komponisto]] (n. [[1848]]) * [[1919]]: [[Antal Kherndl]], hungara inĝeniero, arkitekto, profesoro (n. [[1842]]) *[[1922]]: [[Robert Diez]], germana skulptisto * [[1924]]: [[Dezső Bér]], hungara karikaturisto, grafikisto (n. [[1875]]) * [[1926]]: [[Dezső Szüts]], hungara ĵurnalisto (n. [[1869]]) * [[1943]]: [[Eugeniusz Bodo]], pola kantisto, aktoro, dancisto, reĝisoro kaj [[Produktoro (kinematografio)|produktoro]] (n. [[1899]]) * [[1946]]: [[Hendrik Adamson]], estona instruisto, [[Esperanto-verkisto]] publikiganta en "[[Literatura Mondo]]", "[[Malgranda Revuo]]", "[[Norda Prismo]]" kaj pluraj antologioj (n. [[1891]]) * [[1953]]: [[Emil Filla]], ĉeĥa pentristo (n. [[1882]]) * [[1963]]: [[Gustaf Gründgens]], germana aktoro, reĝisoro (n. [[1899]]) * [[1963]]: [[Joseph Franckenstein]], aŭstra klasika filologo kaj ĵurnalisto (n. [[1910]]) * [[1973]]: [[József Fodor]], hungara poeto, verkisto, tradukisto, ĵurnalisto (n. [[1898]]) * [[1978]]: [[Henry Corbin]], franca filozofo, [[orientalisto]], [[iranologio|iranologo]], tradukisto (n. [[1903]]) * [[1981]]: [[Huberto Rohden]], brazila filozofo kaj verkisto (n. [[1893]]) * [[1986]]: [[Jerzy Łojek]], pola historiisto (n. [[1932]]) * [[1992]]: [[Tevfik Esenç]], [[ĉerkesoj|ĉerkesa]] ekzilito, lasta parolanto de la [[ubiĥa lingvo]] (n. [[1904]]) * [[1994]]: [[Jolanthe Leser]], aŭstra-hungara aktorino, esperantistino partopreninta [[Belartaj Konkursoj de UEA|Belartajn Konkursojn de UEA]] (n. [[1909]]) * [[1996]]: [[Viktor Reimann]], aŭstra ĵurnalisto, verkisto kaj politikisto, [[Kontraŭfaŝismo|kontraŭfaŝisto]] (n. [[1915]]) * [[2000]]: [[László Kiss (statistikisto)|László Kiss]], hungara-usona [[statistikisto]] kaj matematikisto profitanta [[probablokalkulo]]n en [[statistiko]] (n. [[1910]]) * [[2002]]: [[Ralph Harry]], aŭstralia juristo kaj diplomato kontribuinta al [[Universala Deklaracio de Homaj Rajtoj]], [[Ĉarto de la Unuiĝintaj Nacioj]], [[statuto]] de [[ANZUS]] kaj esperantigo de oficialaj dokumentoj de [[UN]], prezidanto de [[Aŭstralia Esperanto-Asocio|Aŭstralia EA]] kaj membro de [[Honora Patrona Komitato de UEA]], laŭreato de [[Premio Deguĉi]] (n. [[1917]]) * [[2006]]: [[Anna Politkovskaja]], rusia [[ĵurnalisto|ĵurnalistino]], kritikanta administracion de [[Putin]] kaj militojn en [[Ĉeĉenio]], murdita (n. [[1958]]) * [[2009]]: [[Irving Penn]], usona fotisto de [[famulo]]j (n. [[1917]]) * [[2011]]: [[Ramiz Alia]], prezidento de Albanio (n. [[1925]]) * [[2013]]: [[Patrice Chéreau]], franca reĝisoro, aktoro, scenaristo (n. [[1944]]) * [[2013]]: [[József Tőzsér]], rumania hungara libroeldonisto kaj librovendisto (n. [[1945]]) * [[2014]]: [[Siegfried Lenz]], germana verkisto (n. [[1926]]) * [[2020]]: [[Mario J. Molina]], meksika kemiisto, Nobelpremiito (n. [[1943]]) * [[2020]]: [[Lida Winiewicz]], aŭstra filologino, verkistino kaj tradukistino (n. [[1928]]) == Specialaj tagoj kaj festoj == * [[Liturgia jaro|Festoj kaj rememoroj]] en [[Katolika Eklezio]]: [[Serĝo kaj Bako]], romiaj soldatoj, martiroj; [[Marko (papo)|Marko]], papo; [[Matteo Carreri]], itala pastro kaj [[dominikanoj|dominikano]], [[virgulino de la Rozario]] * komunisma [[Pola Popola Respubliko]] (1944-1989): festo de civitana [[milico]] kaj sekureca servo == Tagoj de [[semajno]] == La '''7-a de oktobro''' estas (laŭ [[gregoria kalendaro]]): * [[Dimanĉo]] en jaroj: [[1584]] [[1590]] [[1601]] [[1607]] [[1612]] [[1618]] [[1629]] [[1635]] [[1640]] [[1646]] [[1657]] [[1663]] [[1668]] [[1674]] [[1685]] [[1691]] [[1696]] [[1703]] [[1708]] [[1714]] [[1725]] [[1731]] [[1736]] [[1742]] [[1753]] [[1759]] [[1764]] [[1770]] [[1781]] [[1787]] [[1792]] [[1798]] [[1804]] [[1810]] [[1821]] [[1827]] [[1832]] [[1838]] [[1849]] [[1855]] [[1860]] [[1866]] [[1877]] [[1883]] [[1888]] [[1894]] [[1900]] [[1906]] [[1917]] [[1923]] [[1928]] [[1934]] [[1945]] [[1951]] [[1956]] [[1962]] [[1973]] [[1979]] [[1984]] [[1990]] [[2001]] [[2007]] [[2012]] [[2018]] [[2029]] [[2035]] [[2040]] [[2046]] [[2057]] [[2063]] [[2068]] [[2074]] [[2085]] [[2091]] [[2096]]; * [[Lundo]] en jaroj: [[1585]] [[1591]] [[1596]] [[1602]] [[1613]] [[1619]] [[1624]] [[1630]] [[1641]] [[1647]] [[1652]] [[1658]] [[1669]] [[1675]] [[1680]] [[1686]] [[1697]] [[1709]] [[1715]] [[1720]] [[1726]] [[1737]] [[1743]] [[1748]] [[1754]] [[1765]] [[1771]] [[1776]] [[1782]] [[1793]] [[1799]] [[1805]] [[1811]] [[1816]] [[1822]] [[1833]] [[1839]] [[1844]] [[1850]] [[1861]] [[1867]] [[1872]] [[1878]] [[1889]] [[1895]] [[1901]] [[1907]] [[1912]] [[1918]] [[1929]] [[1935]] [[1940]] [[1946]] [[1957]] [[1963]] [[1968]] [[1974]] [[1985]] [[1991]] [[1996]] [[2002]] [[2013]] [[2019]] [[2024]] [[2030]] [[2041]] [[2047]] [[2052]] [[2058]] [[2069]] [[2075]] [[2080]] [[2086]] [[2097]]; * [[Mardo]] en jaroj: [[1586]] [[1597]] [[1603]] [[1608]] [[1614]] [[1625]] [[1631]] [[1636]] [[1642]] [[1653]] [[1659]] [[1664]] [[1670]] [[1681]] [[1687]] [[1692]] [[1698]] [[1704]] [[1710]] [[1721]] [[1727]] [[1732]] [[1738]] [[1749]] [[1755]] [[1760]] [[1766]] [[1777]] [[1783]] [[1788]] [[1794]] [[1800]] [[1806]] [[1817]] [[1823]] [[1828]] [[1834]] [[1845]] [[1851]] [[1856]] [[1862]] [[1873]] [[1879]] [[1884]] [[1890]] [[1902]] [[1913]] [[1919]] [[1924]] [[1930]] [[1941]] [[1947]] [[1952]] [[1958]] [[1969]] [[1975]] [[1980]] [[1986]] [[1997]] [[2003]] [[2008]] [[2014]] [[2025]] [[2031]] [[2036]] [[2042]] [[2053]] [[2059]] [[2064]] [[2070]] [[2081]] [[2087]] [[2092]] [[2098]]; * [[Merkredo]] en jaroj: [[1587]] [[1592]] [[1598]] [[1609]] [[1615]] [[1620]] [[1626]] [[1637]] [[1643]] [[1648]] [[1654]] [[1665]] [[1671]] [[1676]] [[1682]] [[1693]] [[1699]] [[1705]] [[1711]] [[1716]] [[1722]] [[1733]] [[1739]] [[1744]] [[1750]] [[1761]] [[1767]] [[1772]] [[1778]] [[1789]] [[1795]] [[1801]] [[1807]] [[1812]] [[1818]] [[1829]] [[1835]] [[1840]] [[1846]] [[1857]] [[1863]] [[1868]] [[1874]] [[1885]] [[1891]] [[1896]] [[1903]] [[1908]] [[1914]] [[1925]] [[1931]] [[1936]] [[1942]] [[1953]] [[1959]] [[1964]] [[1970]] [[1981]] [[1987]] [[1992]] [[1998]] [[2009]] [[2015]] [[2020]] [[2026]] [[2037]] [[2043]] [[2048]] [[2054]] [[2065]] [[2071]] [[2076]] [[2082]] [[2093]] [[2099]]; {{Projektoj|wikinewscat=7-a de oktobro}} * [[Ĵaŭdo]] en jaroj: [[1582]] [[1593]] [[1599]] [[1604]] [[1610]] [[1621]] [[1627]] [[1632]] [[1638]] [[1649]] [[1655]] [[1660]] [[1666]] [[1677]] [[1683]] [[1688]] [[1694]] [[1700]] [[1706]] [[1717]] [[1723]] [[1728]] [[1734]] [[1745]] [[1751]] [[1756]] [[1762]] [[1773]] [[1779]] [[1784]] [[1790]] [[1802]] [[1813]] [[1819]] [[1824]] [[1830]] [[1841]] [[1847]] [[1852]] [[1858]] [[1869]] [[1875]] [[1880]] [[1886]] [[1897]] [[1909]] [[1915]] [[1920]] [[1926]] [[1937]] [[1943]] [[1948]] [[1954]] [[1965]] [[1971]] [[1976]] [[1982]] [[1993]] [[1999]] [[2004]] [[2010]] [[2021]] [[2027]] [[2032]] [[2038]] [[2049]] [[2055]] [[2060]] [[2066]] [[2077]] [[2083]] [[2088]] [[2094]]; * [[Vendredo]] en jaroj: [[1583]] [[1588]] [[1594]] [[1605]] [[1611]] [[1616]] [[1622]] [[1633]] [[1639]] [[1644]] [[1650]] [[1661]] [[1667]] [[1672]] [[1678]] [[1689]] [[1695]] [[1701]] [[1707]] [[1712]] [[1718]] [[1729]] [[1735]] [[1740]] [[1746]] [[1757]] [[1763]] [[1768]] [[1774]] [[1785]] [[1791]] [[1796]] [[1803]] [[1808]] [[1814]] [[1825]] [[1831]] [[1836]] [[1842]] [[1853]] [[1859]] [[1864]] [[1870]] [[1881]] [[1887]] [[1892]] [[1898]] [[1904]] [[1910]] [[1921]] [[1927]] [[1932]] [[1938]] [[1949]] [[1955]] [[1960]] [[1966]] [[1977]] [[1983]] [[1988]] [[1994]] [[2005]] [[2011]] [[2016]] [[2022]] [[2033]] [[2039]] [[2044]] [[2050]] [[2061]] [[2067]] [[2072]] [[2078]] [[2089]] [[2095]]; * [[Sabato]] en jaroj: [[1589]] [[1595]] [[1600]] [[1606]] [[1617]] [[1623]] [[1628]] [[1634]] [[1645]] [[1651]] [[1656]] [[1662]] [[1673]] [[1679]] [[1684]] [[1690]] [[1702]] [[1713]] [[1719]] [[1724]] [[1730]] [[1741]] [[1747]] [[1752]] [[1758]] [[1769]] [[1775]] [[1780]] [[1786]] [[1797]] [[1809]] [[1815]] [[1820]] [[1826]] [[1837]] [[1843]] [[1848]] [[1854]] [[1865]] [[1871]] [[1876]] [[1882]] [[1893]] [[1899]] [[1905]] [[1911]] [[1916]] [[1922]] [[1933]] [[1939]] [[1944]] [[1950]] [[1961]] [[1967]] [[1972]] [[1978]] [[1989]] [[1995]] [[2000]] [[2006]] [[2017]] [[2023]] [[2028]] [[2034]] [[2045]] [[2051]] [[2056]] [[2062]] [[2073]] [[2079]] [[2084]] [[2090]]. [[Kategorio:7-a de oktobro| ]] [[Kategorio:Oktobro|07]] [[Kategorio:7-a tago de la monato|#10]] [[Kategorio:Tagoj de la jaro|#1007]] 79xuonagd4bqvvmjw3sqknxxf6huuk5 9349222 9348896 2026-04-07T11:50:18Z RG72 11847 9349222 wikitext text/x-wiki {{KalendaroOktobro}} {{oktobro}} La '''7-a de oktobro''' estas la 280-a tago de la jaro (la 281-a en superjaroj) laŭ la [[Gregoria kalendaro]]. 85 tagoj restas. Je la 7-a de oktobro okazis, interalie: == Eventoj == * [[-3761]]: Postulata komenco de la [[hebrea kalendaro]] * [[336]]: Post morto de papo [[Marko (papo)|Marko]] komenciĝis 4-monata periodo de [[Vaka Seĝo]] * [[1337]]: Decido de [[Eduardo la 3-a (Anglio)|Eduardo la 3-a]], reĝo de Anglio, kiu kondamnis omaĝon al [[Filipo la 6-a (Francio)|Filipo la 6-a]] kaj pretendis al krono de Francio, kaŭzas [[centjara milito|centjaran militon]] * [[1477]]: Inaŭguro de la [[Universitato de Upsalo]] post ricevo de [[korporacio|korporaciaj]] rajtoj flanke de la papo [[Siksto la 4-a]] * [[1506]]: [[Papa Ŝtato]]: [[Bolonjo]] denove ektroviĝis sub la [[papo|papa]] regopovo de [[Julio la 2-a]] * [[1513]]: Venko de hispana armeo kontraŭ [[Venecia Respubliko]] en batalo de [[Schio]] * [[1542]]: Hispana esploristo [[Juan Rodríguez Cabrillo]] malkovris [[Insulo Santa Catalina (Kalifornio)|insulon Santa Catalina]] apud [[Kalifornio]] * [[1571]]: [[Grekio]]: [[batalo de Lepanto]]: ŝiparo de la [[kristanismo|kristana]] Sankta Ligo venkis la [[Otomana Imperio|Otomanan Imperion]] * [[1582]]: Pro reformo de [[gregoria kalendaro]] tiu ĉi [[tago]] mankis en [[Italio]], [[Hispanio]], [[Pollando]] kaj [[Portugalio]] * [[1620]]: Post kaosa retiriĝo de Cecoro ([[Distrikto Iași]]), dum la pola turka milito (1620-21), mortis pro vundoj pola militisto [[Stanisław Żółkiewski]], konata pro la [[batalo de Kluŝino]] post kiu li dum du jaroj okupis [[Moskvo]]n * [[1656]]: [[Sveda diluvo]]: pola armeo sub gvido de reĝo [[Johano la 2-a Kazimiro]] rekonkeris [[Łęczyca]] * [[1672]]: Dum pola-turka milito (1672-76) komenciĝis batalo de Niemirów (nun en [[Lviva provinco]]) - venko de [[Jan Sobieski]] kontraŭ [[tataroj]], kiu liberigis dekkelke da miloj de prenitaj poloj en turkan malliberon * [[1769]]: Brita navigisto kaj esploristo [[James Cook]] denove malkovris [[Nov-Zelando]]n * [[1777]]: [[Usona Milito de Sendependeco]]: usonanoj decide venkis [[brito]]jn en la [[batalo de Saratogo]] * [[1800]]: Franca [[korsaro]] [[Robert Surcouf]] kun 150 ŝipanoj kaptis 40-[[kanono|kanonan]] [[ŝipo]]n ''Kent'' kun 437 viroj el [[Brita Orienthinda Kompanio]] * [[1806]]: En [[Anglio]] oni [[patento|patentigis]] [[karbopapero]]n * [[1840]]: [[Vilhelmo la 2-a (Nederlando)|Vilhelmo la 2-a]] ektroniĝis en Nederlando * [[1849]]: En nekonataj cirkonstancoj mortis usona verkisto kaj poeto [[Edgar Allan Poe]] * [[1868]]: [[Usono]]: [[Universitato Cornell]] estis inaŭgurita en [[Ithaca (Nov-Jorkio)|Ithaca]] * [[1879]]: [[Germana Imperiestra Regno]] kaj [[Aŭstrio-Hungario]] kreis sekretan [[Duopa Alianco|Duopan Aliancon]] * [[1879]]: En [[Krakovo]] kreiĝis Nacia Muzeo * [[1882]]: Pola pentristo [[Jan Matejko]] transdonis al kreiĝanta muzeo sur [[Vavelo]] sian novan pentraĵon [[Reĝlando Prusio|''Prusa Omaĝo'']] * [[1886]]: [[Hispanio]] [[aboliciismo|abolis]] [[sklaveco]]n en [[Kubo]] * [[1897]]: [[Rusia Imperio]]: en [[Vilno]] fondiĝis ''[[Bundo|Bund]]'' — Universala Juda Laborista Asocio en [[Litovio]], [[Pollando]] kaj [[Rusio]] (aŭtonoma parto de la [[Rusia Socialdemokrata Partio]]) * [[1910]]: En [[Svislando]] oni malpermesis produkti kaj vendi [[absinttrinkaĵo]]n * [[1912]]: [[Janusz Korczak]] kaj [[Stefania Wilczyńska]] malfermis [[Domo de Orfoj|Domon de Orfoj]] en [[Varsovio]] * [[1913]]: En la [[fabriko]] de [[Henry Ford]] en [[Detrojto]] unuafoje en la mondo la tuta produktada procezo de [[muntado]] de [[aŭto]]j komenciĝis ĉe [[ĉenstablo]] * [[1916]]: [[Unua Mondmilito]]: [[Polaj Legioj (1914-1918)|Polaj Legioj]] post [[batalo]]j daŭrantajn pli ol unu jaron ĉe la [[Volinio|Volinia]] Fronto, estis transportitaj al [[Baranaviĉi]] (Baranowicze) * [[1918]]: Reganta Konsilio de [[Pollando|Pola Reĝlando]] proklamis sendependecon; rusia-ukrainaj interparoloj pri paco estis interrompitaj pro diferencoj pri la teritoria aparteno de [[Donbaso]] kaj [[Krimeo]] * [[1919]]: [[Nederlando]]: flugkompanio [[Koninklijke Luchtvaart Maatschappij|KLM]] ekestis * [[1920]]: En [[Suwałki]] oni subskribis polan-litovan militistan pakton pri [[armistico]] kaj [[demarkacia linio]] en [[Suvalkio]] * [[1923]]: Unua ĉeĥoslovaka [[atletiko|atletika]] ĉampionado de [[virino]]j komenciĝis * [[1926]]: [[Dua Pola Respubliko]]: Urba Konsilio en [[Gdynia]] voĉdonis pri konstruo de [[Ŝipfarejo|ŝipfareja]] [[industrio]] en la urbo; [[Italio]]: [[Nacifaŝisma Partio]], gvidata de [[Benito Mussolini]], deklaris sin ŝtata partio - ĉia opozicio estis malpermesita * [[1933]]: Franca [[flugkompanio]] [[Air France]] fondiĝis per kunfondo de 5 kompanioj * [[1935]]: [[Ligo de Nacioj]] konsideris [[Italio]]n agresinto en la milito kun [[Etiopio]] * [[1938]]: [[Vieno]]: post [[meso (diservo)|meso]] de kardinalo [[Theodor Innitzer]], antaŭ [[Katedralo Sankta Stefano (Vieno)|Katedralo Sankta Stefano]] okazis [[rozari-manifestacio 1938|rozari-manifestacio]] de junuloj kontraŭ [[Nacia Socialismo|nacisocialisma]] regado en Aŭstrio * [[1939]]: [[Aer-Armeo de Hispanio]] formiĝis; [[Germana okupado de Pollando]] komencita; [[Pola Rezistomovado]]: en [[Varsovio]] kreiĝis [[konspiro|konspira]] organizaĵo "Zbrojne Wyzwolenie" (Armita Liberigo) * [[1940]]: [[Wehrmacht|Germana armeo]] eniris [[Rumanio]]n por kontroli naftominejojn kaj [[haveno]]jn; [[Hungario]]: [[ministo]]j en [[Salgótarján]] strikas; nokte de la 7-a/8-a de oktobro [[Brita Aerarmeo]] atakis [[Berlino]]n * [[1941]]: en [[armea spaco]] apud Nowe Święciany, membroj de litova [[kunlaborismo|kunlaboranta]] formacio Ypatingasis būrys murdis pli ol 3700 judojn de [[Švenčionys]] kaj ĉirkaŭaĵoj; [[Orienta Fronto (Dua mondmilito)|Orienta Fronto]]: apud [[Vjazma (urbo)|Vjazma]] germanaj trupoj ĉirkaŭis 30 sovetajn [[divizio]]jn; apud la [[Azova maro]] 1-a [[SS (organizo)|SS]]-Kiras-Divizio konkeris [[Berdjansko]]n, kaj 4-a Kirasita Divizio [[Mariupolo]]n * [[1943]]: [[Batalfronto de Mediteraneo, Proksima Oriento kaj Afriko (dua mondmilito)|Batalfronto de Mediteraneo, Proksima Oriento kaj Afriko]]: apud marbordoj de duoninsulo [[Istria]] pola [[submarŝipo]] ''ORP Sokół'' sinkigis germanan militistan transportilon ''SS Eridania''; sovetiaj trupoj konkerisis [[Nevel]] kaj proksimiĝis al [[Vicebsko]]; [[Japanio]] sur [[Vejkinsulo]] ekzekutis 100 usonajn [[militkaptito]]jn * [[1944]]: [[Holokaŭsto]]: en [[koncentrejo]] [[Aŭŝvico]] okazis la plej granda ribelo en ties historio; estas fonditaj Civitana [[Milico]] kaj Ŝtata Repatriiga Oficejo, kiu okupiĝos pri devige [[deportado|deportataj]] poloj de [[Orientaj Limregionoj]], forprenitaj de [[Sovetunio]]; [[brita aerarmeo|brita]] kaj [[usona aerarmeo]] faris grandajn atakojn kontraŭ la [[stacidomo]]j de [[Érsekújvár]], [[Szombathely]], [[Csap]], [[Komárom]] kaj [[Zalaegerszeg]] * [[1945]]: [[Statuso]] de [[ŝintoo]] kiel [[ŝtata religio]] de [[Japanio]] estis abolita * [[1949]]: [[Okupacio de Germanio]]: en la [[Zono de postmilita Germanio okupita de Sovetunio]] estis proklamita [[Germana Demokratia Respubliko|GDR]] * [[1950]]: Ĉina [[Popola Liberiga Armeo]] [[invado|invadis]] [[Tibeto]]n; [[Korea milito]]: armeo de [[UN]] transpaŝis 38-an [[latitudo]]n kaj eniris teritorion de [[Norda Koreio]]; [[Barato]]: [[Patrino Teresa]] fondis la [[Ordeno (eklezio)|ordenon]] Misiistinoj de [[Karitato]] * [[1952]]: En [[Usono]] oni [[patento|patentigis]] [[strekokodo]]n * [[1955]]: la lastaj germanaj [[militkaptito]]j revenis de [[Sovetunio]] al [[FRG]] * [[1958]]: [[Pakistana puĉo de 1958|Pakistana puĉo]]: prezidento de Pakistano [[Iskander Mirza]] malfondis parlamenton kaj enkondukis [[krizostato]]n - komenciĝis longjara periodo de militista regado * [[1959]]: Soveta [[kosmosondilo]] [[Luna 3]] unuafoje fotis nevideblan de la [[Tero]] flankon de la [[Luno]] * [[1960]]: [[Niĝerio]] aniĝis al [[Unuiĝintaj Nacioj]] * [[1963]]: [[Traktato por parta malpermeso de nukleaj testoj]] ratifita de [[Usono]] * [[1970]]: [[Kongreso de Tibeta Junularo]] fondiĝis * [[1971]]: [[Omano]] aniĝis al [[UN]]; federacia [[asembleo]] de [[Ĉeĥoslovakio]] aprobis leĝon pri la kvina kvinjara plano * [[1973]]: [[Milito de Jom Kippur]]: La [[Egiptio|egipta]] armeo konkeris la [[Sueza Kanalo|Suezan Kanalon]], detruinte [[Israelo|israelajn]] lim-trupunuojn * [[1977]]: [[Konstitucio de Sovetio]] ekvalidis, anstataŭante tiun el 1936 * [[1988]]: [[Okupacio de baltaj ŝtatoj]]: [[flago de Latvio]] estis hisita en [[Rigo]], unuafoje ekde 1940; [[pasado de Venuso]] * [[1989]]: Komunista gvidanto [[Károly Grósz]] rezignis la postenon de ĝenerala sekretario de [[Hungara Socialista Laborista Partio]]; en Budapeŝto estas formita [[Hungara Socialista Partio]] * [[1991]]: Dum la Kroata Sendependiga Milito [[Jugoslava Popola Armeo]] bombis [[sidejo]]n de la [[kroatio|kroata]] registaro en [[Zagrebo]]; [[Litovio]] aliĝis al [[Unesko]] * [[1992]]: [[Kanado]], [[Meksiko]] kaj [[Usono]] subskribis interkonsenton pri [[NAFTA]] * [[1996]]: Usona [[novaĵo|novaĵa]] [[televidkanalo]] [[Fox News]] surekraniĝis * [[2000]]: [[Henriko (Luksemburgo)|Henriko]] iĝis grandduko de Luksemburgo * [[2001]]: Komenco de la [[Milito en Afganio (2001-2021)|milito en Afganio]] - kontraŭ bazoj de [[Al-Kaida]] kaj apogantaj ĝin [[talibano]]j, kiel reago al la [[atencoj de la 11-a de septembro 2001]] * [[2002]]: [[belorusoj|Belorusa]] Muzeo rekomencis sian agadon en [[Vilno]] * [[2003]]: [[Arnold Schwarzenegger]] gajnis balotadon por guberniestro de [[Kalifornio]] * [[2004]]: Reĝo de [[Kamboĝo]] [[Norodom Sianuk]] abdikis * [[2006]]: En [[Moskvo]] estis murdita rusia ĵurnalistino [[Anna Politkovskaja]]; [[ĉefurbo]] de [[Palaŭo]] translokita al [[Ngerulmudo]]; [[Papuo-Nov-Gvineo]]: [[vulkano]] [[Tavurvur]] sur [[Nova Britio]] erupciis * [[2008]]: Super [[Sudano]] bruliĝis en [[atmosfero]] 2-metra [[asteroido]] 2008 TC3, la unua malkovrita antaŭ [[kolizio]] kun la [[Tero]] * [[2009]]: [[Nacia Stadiono en Varsovio]] ekkonstruatas * [[2013]]: Prezidento de Pollando [[Bronisław Komorowski]] inaŭguris [[monumento]]n al [[Mutobskuruloj|Mutubskuraj]] [[Paraŝuto|Paraŝutisoj]] en [[Varsovio]] * [[2016]]: Premiero de la [[milito|milita]] filmo ''Volinio'' de reĝisoro [[Wojciech Smarzowski]] pri la [[Volinia masakro]] * [[2017]]: [[Preĝo]]-kampanjo por la [[paco]] ''[[Rozario]] ĉe [[ŝtatlimo]]j'' okaziĝinta unue en 320 apudlimaj [[stacio|staciaj]] [[paroĥejo|paroĥejaj]] [[preĝejo]]j kaj poste en 4 mil [[zono]]j ĉirkaŭ [[Pollando]] * [[2022]]: Ukraina [[Centro por Civilaj Liberecoj]], belorusa [[opozicio (politiko)|opoziciisto]] [[Ales Bjaljacki]] kaj rusia asocio [[Memorial]] ricevis [[Pacpremio Nobel|Pacpremion Nobel]] * [[2023]]: Ekis la [[atako de Hamaso kontraŭ Israelo]], interalie per la [[Masakro en la muzika festivalo de Re'im]]. == Naskiĝoj == * [[1471]]: [[Frederiko la 1-a (Danio-Norvegio)|Frederiko la 1-a]], reĝo de [[Danio-Norvegio]] (m. [[1533]]) * [[1586]]: [[Isaac Massa]], nederlanda negocisto, vojaĝanto, ambasadoro en Rusio, historiisto kaj [[kartografo]] (m. [[1643]]) * [[1647]]: [[Johann Mützel]], germana arkitekto (m. [[1717]]) * [[1672]]: [[Ernesto Ludoviko la 1-a (Saksio-Meiningen)]], germana duko * [[1719]]: [[Jacques Cazotte]], franca verkisto, [[marinismo|marinisto]] (m. [[1792]]) * [[1748]]: [[Karolo la 13-a (Svedio)|Karolo la 13-a]], reĝo de Svedio kaj [[Svedio-Norvegio]] (m. [[1818]]) * [[1777]]: [[Pál Felsőbüki Nagy]], hungara politikisto, lingvisto, parlamentano, akademiano (m. [[1857]]) * [[1794]]: [[Wilhelm Müller]], germana poeto (m. [[1827]]) * [[1801]]: [[Adolf Müller la pli maljuna|Adolf Müller]], aŭstra-hungara aktoro kaj komponisto (m. [[1886]]) * [[1805]]: [[Alois Flir]], aŭstra klasika filologo, romkatolika pastro, parlamentano kaj verkisto (m. [[1859]]) * [[1815]]: [[Hermann Jäger]], germana ĝardenisto kaj verkisto (m. [[1890]]) * [[1828]]: [[Miksa Falk]], hungara ĉefredaktoro de germanlingva ĵurnalo ''Pester Lloyd'' (m. [[1908]]) * [[1835]]: [[Felix Draeseke]], germana komponisto kaj [[muzikpedagogio|muzikpedagogo]] (m. [[1913]]) * [[1847]]: [[Emil Holub]], ĉeĥa vojaĝisto kaj esploristo (m. [[1902]]) * [[1849]]: [[James Whitcomb Riley]], usona verkisto kaj poeto (m. [[1916]]) * [[1857]]: [[Zoltán Ferenczi]], hungara literaturhistoriisto kaj bibliotekisto (m. [[1927]]) * [[1879]]: [[Joe Hill]], usona kantisto, poeto kaj dramisto, ekzekutita (m. [[1915]]) * [[1881]]: [[Sándor Balla]], hungara apotekisto (m. [[1954]]) * [[1885]]: [[Niels Bohr]], dana fizikisto esplorinta [[strukturo]]n de [[atomo]] kaj kontribuinta al evoluo de [[kvantuma mekaniko]] (m. [[1962]]) * [[1900]]: [[Heinrich Himmler]], germana politikisto, [[Reichsführer-SS]], ĉefo de [[Gestapo]] (m. [[1945]]) * [[1909]]: [[Käthe Niederkirchner]], germana rezistantino malpor la nacisocialismo * [[1910]]: [[László Tabi]], hungara verkisto kaj humuristo (m. ([[1989]]) * [[1913]]: [[Simon Carmiggelt]], nederlanda verkisto kaj ĵurnalisto (m. [[1987]]) * [[1914]]: [[Hans Marr]], germana skisaltisto (m. [[1942]]) * [[1914]]: [[Josef František]], ĉeĥa kaj pola armea [[piloto]] (m. [[1940]]) * [[1919]]: [[Georges Duby]], franca historiisto (m. [[1996]]) * [[1919]]: [[Dezső Bandi]], hungara artisto (m. [[2005]]) * [[1922]]: [[Alaine Polcz]], hungara psikologino, verkistino (m. [[2007]]) * [[1922]]: [[Nándor Wagner]], hungara skulptisto kaj pentristo (m. [[1997]]) * [[1928]]: [[Sohrab Sepehri]], irana poeto kaj pentristo (m. [[1980]]) * [[1931]]: [[Desmond Tutu]], sudafrika Nobelpremiita anglikanisma ĉefepiskopo (m. [[2021]]) * [[1934]]: [[Ulrike Meinhof]], germana ĵurnalistino, kunfondintino de [[Rote Armee Fraktion|''Frakcio Ruĝa Armeo'']] (m. [[1976]]) * [[1935]]: [[Thomas Keneally]], aŭstralia verkisto kaj scenaristo * [[1939]]: [[Harold Walter Kroto]], angla Nobelpremiita kemiisto, kunmalkovrinto de [[fulereno]]j (m. [[2016]]) * [[1940]]: [[Raimund Harmstorf]], germana aktoro (m. [[1998]]) * [[1942]]: [[Andrzej Zaborski]], pola [[orientalisto]] (m. [[2014]]) * [[1945]]: [[Kostas Kiriakos]], greka esperantisto * [[1946]]: [[Bernard Lavilliers]], franca kantisto * [[1947]]: [[France Gall]], franca kantistino, venkintino de [[Eŭrovido-Kantokonkurso 1965]] (m. [[2018]]) * [[1947]]: [[François Dosé]], franca instruisto kaj politikisto * [[1947]]: [[Zoltán Kovács (fizikisto)|Zoltán Kovács]], rumania hungara fizikisto, psikologo * [[1950]]: [[Hilary Chapman]], brita instruisto okupiĝanta pri la [[historio de Esperanto]], [[esperantisto]] (m. [[2020]]) * [[1950]]: [[Jakaya Kikwete]], prezidento de Tanzanio, prezidanto de [[Afrika Unio]] * [[1951]]: [[John Mellencamp]], usona [[rokenrolo|rokenrola]] kantisto, [[kantaŭtoro]], gitaristo kaj pentristo * [[1952]]: [[Vladimir Putin]], rusia politikisto, [[funkciulo]] de [[KGB]], ĉefo de [[Federacia Sekureca Servo de la Rusia Federacio|Federacia Sekureca Servo]], ĉefministro kaj [[prezidento de Rusio]] * [[1954]]: [[Jenő László Vargha]], rumania hungara psikologo * [[1955]]: [[Yo-Yo Ma]], usona [[violonĉelisto]] * [[1955]]: [[Eŭheno Kovtonjuk]], ukraina inĝeniero, fondinto kaj prezidanto de la Bonfara fonduso "[[Vasilij Eroŝenko|Vasil Eroŝenko]]", unua prezidanto de [[Ukrainia Esperanto-Asocio|Ukraina EA]] * [[1957]]: [[Wolfgang Brandstetter]], aŭstra juristo kaj politikisto * [[1959]]: [[Lourdes Flores]], perua advokatino kaj politikistino * [[1973]]: [[Dida]], brazila futbalisto * [[1976]]: [[Gilberto Aparecido da Silva]], brazila futbalisto * [[1980]]: [[Edison Chen]], kanada aktoro kaj kantisto, [[poligloto]] * [[1986]]: [[Ariadna Sintes]], kuba-hispana aktorino == Mortoj == * [[336]]: [[Marko (papo)|Marko]], papo, sanktulo * [[929]]: [[Karlo la 3-a (Francio)|Karlo la 3-a]], okcidentfranka reĝo (n. [[879]]) * [[1553]]: [[Cristóbal de Morales]], hispana komponisto (n. ĉirkaŭ [[1500]]) * [[1620]]: [[Stanisław Żółkiewski]], pola [[magnato]], [[militisto]], verkisto, [[memoraĵoj|memoraĵisto]] (n. [[1547]]) * [[1637]]: [[Viktoro Amadeo la 1-a de Savojo]], duko de Savojo (n. [[1587]]) * [[1708]]: [[Gobind Singh]], deka kaj lasta [[guruo]] de [[sikismo]] (n. [[1666]]) * [[1847]]: [[Alexandre Brongniart]], franca geologo-mineralogo, paleontologo, kemiisto kaj zoologo (n. [[1770]]) * [[1849]]: [[Edgar Allan Poe]], usona verkisto (n. [[1809]]) * [[1864]]: [[Wilhelm Vollmer]], germana verkisto (n. [[1797]]) * [[1866]]: [[Louise Seidler]], germana pentristino kaj rememora verkistino (n. [[1786]]) * [[1886]]: [[William Barnes]], angla filologo, poeto kaj verkisto (n. [[1801]]) * [[1894]]: [[Oliver Wendell Holmes, Sr.]], usona verkisto, kuracisto (n. [[1809]]) * [[1903]]: [[Joseph Buatier de Kolta]], franca [[iluziisto]] (n. [[1847]]) * [[1904]]: [[Isabella Bird]], angla vojaĝistino, esploristino, verkistino kaj [[naturscienco|natursciencistino]] (n. [[1831]]) * [[1905]]: [[Pedro Américo]], brazila pentristo kaj verkisto (n. [[1843]]) * [[1918]]: [[Hubert Parry]], angla [[komponisto]] (n. [[1848]]) * [[1919]]: [[Antal Kherndl]], hungara inĝeniero, arkitekto, profesoro (n. [[1842]]) *[[1922]]: [[Robert Diez]], germana skulptisto * [[1924]]: [[Dezső Bér]], hungara karikaturisto, grafikisto (n. [[1875]]) * [[1926]]: [[Dezső Szüts]], hungara ĵurnalisto (n. [[1869]]) * [[1943]]: [[Eugeniusz Bodo]], pola kantisto, aktoro, dancisto, reĝisoro kaj [[Produktoro (kinematografio)|produktoro]] (n. [[1899]]) * [[1946]]: [[Hendrik Adamson]], estona instruisto, [[Esperanto-verkisto]] publikiganta en "[[Literatura Mondo]]", "[[Malgranda Revuo]]", "[[Norda Prismo]]" kaj pluraj antologioj (n. [[1891]]) * [[1953]]: [[Emil Filla]], ĉeĥa pentristo (n. [[1882]]) * [[1963]]: [[Gustaf Gründgens]], germana aktoro, reĝisoro (n. [[1899]]) * [[1963]]: [[Joseph Franckenstein]], aŭstra klasika filologo kaj ĵurnalisto (n. [[1910]]) * [[1973]]: [[József Fodor]], hungara poeto, verkisto, tradukisto, ĵurnalisto (n. [[1898]]) * [[1978]]: [[Henry Corbin]], franca filozofo, [[orientalisto]], [[iranologio|iranologo]], tradukisto (n. [[1903]]) * [[1981]]: [[Huberto Rohden]], brazila filozofo kaj verkisto (n. [[1893]]) * [[1986]]: [[Jerzy Łojek]], pola historiisto (n. [[1932]]) * [[1992]]: [[Tevfik Esenç]], [[ĉerkesoj|ĉerkesa]] ekzilito, lasta parolanto de la [[ubiĥa lingvo]] (n. [[1904]]) * [[1994]]: [[Jolanthe Leser]], aŭstra-hungara aktorino, esperantistino partopreninta [[Belartaj Konkursoj de UEA|Belartajn Konkursojn de UEA]] (n. [[1909]]) * [[1996]]: [[Viktor Reimann]], aŭstra ĵurnalisto, verkisto kaj politikisto, [[Kontraŭfaŝismo|kontraŭfaŝisto]] (n. [[1915]]) * [[2000]]: [[László Kiss (statistikisto)|László Kiss]], hungara-usona [[statistikisto]] kaj matematikisto profitanta [[probablokalkulo]]n en [[statistiko]] (n. [[1910]]) * [[2002]]: [[Ralph Harry]], aŭstralia juristo kaj diplomato kontribuinta al [[Universala Deklaracio de Homaj Rajtoj]], [[Ĉarto de la Unuiĝintaj Nacioj]], [[statuto]] de [[ANZUS]] kaj esperantigo de oficialaj dokumentoj de [[UN]], prezidanto de [[Aŭstralia Esperanto-Asocio|Aŭstralia EA]] kaj membro de [[Honora Patrona Komitato de UEA]], laŭreato de [[Premio Deguĉi]] (n. [[1917]]) * [[2006]]: [[Anna Politkovskaja]], rusia [[ĵurnalisto|ĵurnalistino]], murdita (n. [[1958]]) * [[2009]]: [[Irving Penn]], usona fotisto de [[famulo]]j (n. [[1917]]) * [[2011]]: [[Ramiz Alia]], prezidento de Albanio (n. [[1925]]) * [[2013]]: [[Patrice Chéreau]], franca reĝisoro, aktoro, scenaristo (n. [[1944]]) * [[2013]]: [[József Tőzsér]], rumania hungara libroeldonisto kaj librovendisto (n. [[1945]]) * [[2014]]: [[Siegfried Lenz]], germana verkisto (n. [[1926]]) * [[2020]]: [[Mario J. Molina]], meksika kemiisto, Nobelpremiito (n. [[1943]]) * [[2020]]: [[Lida Winiewicz]], aŭstra filologino, verkistino kaj tradukistino (n. [[1928]]) == Specialaj tagoj kaj festoj == * [[Liturgia jaro|Festoj kaj rememoroj]] en [[Katolika Eklezio]]: [[Serĝo kaj Bako]], romiaj soldatoj, martiroj; [[Marko (papo)|Marko]], papo; [[Matteo Carreri]], itala pastro kaj [[dominikanoj|dominikano]], [[virgulino de la Rozario]] * komunisma [[Pola Popola Respubliko]] (1944-1989): festo de civitana [[milico]] kaj sekureca servo == Tagoj de [[semajno]] == La '''7-a de oktobro''' estas (laŭ [[gregoria kalendaro]]): * [[Dimanĉo]] en jaroj: [[1584]] [[1590]] [[1601]] [[1607]] [[1612]] [[1618]] [[1629]] [[1635]] [[1640]] [[1646]] [[1657]] [[1663]] [[1668]] [[1674]] [[1685]] [[1691]] [[1696]] [[1703]] [[1708]] [[1714]] [[1725]] [[1731]] [[1736]] [[1742]] [[1753]] [[1759]] [[1764]] [[1770]] [[1781]] [[1787]] [[1792]] [[1798]] [[1804]] [[1810]] [[1821]] [[1827]] [[1832]] [[1838]] [[1849]] [[1855]] [[1860]] [[1866]] [[1877]] [[1883]] [[1888]] [[1894]] [[1900]] [[1906]] [[1917]] [[1923]] [[1928]] [[1934]] [[1945]] [[1951]] [[1956]] [[1962]] [[1973]] [[1979]] [[1984]] [[1990]] [[2001]] [[2007]] [[2012]] [[2018]] [[2029]] [[2035]] [[2040]] [[2046]] [[2057]] [[2063]] [[2068]] [[2074]] [[2085]] [[2091]] [[2096]]; * [[Lundo]] en jaroj: [[1585]] [[1591]] [[1596]] [[1602]] [[1613]] [[1619]] [[1624]] [[1630]] [[1641]] [[1647]] [[1652]] [[1658]] [[1669]] [[1675]] [[1680]] [[1686]] [[1697]] [[1709]] [[1715]] [[1720]] [[1726]] [[1737]] [[1743]] [[1748]] [[1754]] [[1765]] [[1771]] [[1776]] [[1782]] [[1793]] [[1799]] [[1805]] [[1811]] [[1816]] [[1822]] [[1833]] [[1839]] [[1844]] [[1850]] [[1861]] [[1867]] [[1872]] [[1878]] [[1889]] [[1895]] [[1901]] [[1907]] [[1912]] [[1918]] [[1929]] [[1935]] [[1940]] [[1946]] [[1957]] [[1963]] [[1968]] [[1974]] [[1985]] [[1991]] [[1996]] [[2002]] [[2013]] [[2019]] [[2024]] [[2030]] [[2041]] [[2047]] [[2052]] [[2058]] [[2069]] [[2075]] [[2080]] [[2086]] [[2097]]; * [[Mardo]] en jaroj: [[1586]] [[1597]] [[1603]] [[1608]] [[1614]] [[1625]] [[1631]] [[1636]] [[1642]] [[1653]] [[1659]] [[1664]] [[1670]] [[1681]] [[1687]] [[1692]] [[1698]] [[1704]] [[1710]] [[1721]] [[1727]] [[1732]] [[1738]] [[1749]] [[1755]] [[1760]] [[1766]] [[1777]] [[1783]] [[1788]] [[1794]] [[1800]] [[1806]] [[1817]] [[1823]] [[1828]] [[1834]] [[1845]] [[1851]] [[1856]] [[1862]] [[1873]] [[1879]] [[1884]] [[1890]] [[1902]] [[1913]] [[1919]] [[1924]] [[1930]] [[1941]] [[1947]] [[1952]] [[1958]] [[1969]] [[1975]] [[1980]] [[1986]] [[1997]] [[2003]] [[2008]] [[2014]] [[2025]] [[2031]] [[2036]] [[2042]] [[2053]] [[2059]] [[2064]] [[2070]] [[2081]] [[2087]] [[2092]] [[2098]]; * [[Merkredo]] en jaroj: [[1587]] [[1592]] [[1598]] [[1609]] [[1615]] [[1620]] [[1626]] [[1637]] [[1643]] [[1648]] [[1654]] [[1665]] [[1671]] [[1676]] [[1682]] [[1693]] [[1699]] [[1705]] [[1711]] [[1716]] [[1722]] [[1733]] [[1739]] [[1744]] [[1750]] [[1761]] [[1767]] [[1772]] [[1778]] [[1789]] [[1795]] [[1801]] [[1807]] [[1812]] [[1818]] [[1829]] [[1835]] [[1840]] [[1846]] [[1857]] [[1863]] [[1868]] [[1874]] [[1885]] [[1891]] [[1896]] [[1903]] [[1908]] [[1914]] [[1925]] [[1931]] [[1936]] [[1942]] [[1953]] [[1959]] [[1964]] [[1970]] [[1981]] [[1987]] [[1992]] [[1998]] [[2009]] [[2015]] [[2020]] [[2026]] [[2037]] [[2043]] [[2048]] [[2054]] [[2065]] [[2071]] [[2076]] [[2082]] [[2093]] [[2099]]; {{Projektoj|wikinewscat=7-a de oktobro}} * [[Ĵaŭdo]] en jaroj: [[1582]] [[1593]] [[1599]] [[1604]] [[1610]] [[1621]] [[1627]] [[1632]] [[1638]] [[1649]] [[1655]] [[1660]] [[1666]] [[1677]] [[1683]] [[1688]] [[1694]] [[1700]] [[1706]] [[1717]] [[1723]] [[1728]] [[1734]] [[1745]] [[1751]] [[1756]] [[1762]] [[1773]] [[1779]] [[1784]] [[1790]] [[1802]] [[1813]] [[1819]] [[1824]] [[1830]] [[1841]] [[1847]] [[1852]] [[1858]] [[1869]] [[1875]] [[1880]] [[1886]] [[1897]] [[1909]] [[1915]] [[1920]] [[1926]] [[1937]] [[1943]] [[1948]] [[1954]] [[1965]] [[1971]] [[1976]] [[1982]] [[1993]] [[1999]] [[2004]] [[2010]] [[2021]] [[2027]] [[2032]] [[2038]] [[2049]] [[2055]] [[2060]] [[2066]] [[2077]] [[2083]] [[2088]] [[2094]]; * [[Vendredo]] en jaroj: [[1583]] [[1588]] [[1594]] [[1605]] [[1611]] [[1616]] [[1622]] [[1633]] [[1639]] [[1644]] [[1650]] [[1661]] [[1667]] [[1672]] [[1678]] [[1689]] [[1695]] [[1701]] [[1707]] [[1712]] [[1718]] [[1729]] [[1735]] [[1740]] [[1746]] [[1757]] [[1763]] [[1768]] [[1774]] [[1785]] [[1791]] [[1796]] [[1803]] [[1808]] [[1814]] [[1825]] [[1831]] [[1836]] [[1842]] [[1853]] [[1859]] [[1864]] [[1870]] [[1881]] [[1887]] [[1892]] [[1898]] [[1904]] [[1910]] [[1921]] [[1927]] [[1932]] [[1938]] [[1949]] [[1955]] [[1960]] [[1966]] [[1977]] [[1983]] [[1988]] [[1994]] [[2005]] [[2011]] [[2016]] [[2022]] [[2033]] [[2039]] [[2044]] [[2050]] [[2061]] [[2067]] [[2072]] [[2078]] [[2089]] [[2095]]; * [[Sabato]] en jaroj: [[1589]] [[1595]] [[1600]] [[1606]] [[1617]] [[1623]] [[1628]] [[1634]] [[1645]] [[1651]] [[1656]] [[1662]] [[1673]] [[1679]] [[1684]] [[1690]] [[1702]] [[1713]] [[1719]] [[1724]] [[1730]] [[1741]] [[1747]] [[1752]] [[1758]] [[1769]] [[1775]] [[1780]] [[1786]] [[1797]] [[1809]] [[1815]] [[1820]] [[1826]] [[1837]] [[1843]] [[1848]] [[1854]] [[1865]] [[1871]] [[1876]] [[1882]] [[1893]] [[1899]] [[1905]] [[1911]] [[1916]] [[1922]] [[1933]] [[1939]] [[1944]] [[1950]] [[1961]] [[1967]] [[1972]] [[1978]] [[1989]] [[1995]] [[2000]] [[2006]] [[2017]] [[2023]] [[2028]] [[2034]] [[2045]] [[2051]] [[2056]] [[2062]] [[2073]] [[2079]] [[2084]] [[2090]]. [[Kategorio:7-a de oktobro| ]] [[Kategorio:Oktobro|07]] [[Kategorio:7-a tago de la monato|#10]] [[Kategorio:Tagoj de la jaro|#1007]] 92l549516lc1rkjgnpwmgpavkttefgx 20-a de aprilo 0 5431 9348895 9237179 2026-04-06T14:38:39Z Tirolischleioans 254019 /* Naskiĝoj */ 9348895 wikitext text/x-wiki {{KalendaroAprilo}} {{Aprilo}} La '''20-a de aprilo''' estas la 110-a tago de la jaro (la 111-a en superjaroj) laŭ la [[gregoria kalendaro]]. 255 tagoj restas. Je la 20-a de aprilo okazis, interalie: == Eventoj == * [[1083]]: [[Hungario]]: la [[tombo]] de reĝo [[Stefano la 1-a (Hungario)|Stefano la 1-a]] estis malfermita en [[Székesfehérvár|Fehérvár]] - de ĉi tiu tago la unua reĝo estas honorata kiel [[sanktulo]], kvankam lia oficiala [[konsekrado|konsekro]] okazos nur en la tempo de [[Kolomano (Hungario)|Kolomano]] * [[1207]]: Granda [[incendio]] de [[Magdeburg]], kie i.a. tute bruliĝis la [[Katedralo de Magdeburg|katedralo]] * [[1233]]: Komenco de la [[inkvizicio]] estis formaligita per [[Buleo (papo)|buleo]] de papo [[Gregorio la 9-a]] * [[1303]]: [[Universitato 'Sapienza' de Romo]] estis fondita * [[1303]]: [[Sirio]]: tritaga [[batalo de Ŝaĥabo]] inter [[mamelukoj]] kaj [[mongoloj]] komenciĝis - katastrofa malvenko de [[Ghazan]] * [[1320]]: [[Pollando]]: [[Sępólno Krajeńskie]] iĝis urbo * [[1534]]: [[Jacques Cartier]] elnavigis de [[Saint-Malo]] serĉante okcidentan marvojon al [[Azio]] * [[1539]]: Kondamnita pro [[apostateco]], okdekjara Katarzyna Weiglowa estis [[Ŝtiparumo|ŝtiparumita]] sur Malgranda [[Bazarejo]] en [[Krakovo]] * [[1653]]: [[Komunumo de Anglio]]: malfondo de la angla parlamento - komenco de la diktaturo de [[Oliver Cromwell]] * [[1657]]: En [[golfo]] de [[Santa Cruz de Tenerife|Santa Cruz]] sur [[Tenerifo]] angla admiralo Robert Blake tute detruis hispanan Arĝentan Ŝiparon de 16 ŝipoj * [[1770]]: Angla velisto [[James Cook]] unuan fojon ekvidis marbordon de [[Aŭstralio]] * [[1792]]: [[Francaj Revoluciaj Militoj]] komencitaj - [[Francio]] deklaris militon al [[Aŭstrio]], al Aŭstrio aliĝis [[Reĝlando Prusio]], kaj sekvan jaron [[Britio]], [[Nederlando]], [[Hispanio]] kaj [[Regno de Sardio]] * [[1803]]: [[Pollando]]: en [[Lublin]] [[incendio]] detruis 28 konstruaĵojn, en tio [[preĝejo]]n kaj [[monaĥejo]]n de senŝuaj [[karmelanoj]] * [[1808]]: [[Napoleonaj Militoj]]: [[Reĝlando Holando]]: [[Louis Bonaparte]] translokigis la ĉefurbon de Nederlando de [[Hago]] al [[Amsterdamo]] * [[1809]]: [[Napoleonaj Militoj]]: Franca armeo venkis la aŭstran en batalo de [[Abensberg]] * [[1828]]: Franca [[vojaĝisto]] [[René Caillié]] kiel unua neislamano atingis sanktan urbon [[Timbuktuo]] kaj revenis viva * [[1841]]: [[Edgar Allan Poe]] eldonis unuan [[Krimliteraturo|krimliteraturaĵo]]n en la historio de [[monda literaturo]] - "La murdo en la strato Morgue" * [[1862]]: [[Louis Pasteur]] kaj [[Claude Bernard]] faris la unuan sukcesan teston de [[pasteŭrizado]] * [[1876]]: [[bulgaroj|Bulgara]] [[Aprila ribelo de 1876|Aprila Ribelo]] eksplodis - kontraŭ la preskaŭ 500-jara regado de [[Otomana Imperio]] * [[1884]]: Papo [[Leono la 13-a]] eldonis [[encikliko]]n ''Humanum genus'' pri minacoj flanke de [[framasonismo]] * [[1887]]: Batalanto por sendependigo de Pollando [[Józef Piłsudski|J. Piłsudski]] estis kondamnita de [[caro|caraj]] regopovoj al 5 jaroj de [[ekziligo]] al orienta [[Siberio]] kaj lia frato [[Bronisław Piłsudski|Bronisław]] al 15 jaroj de dura laboro * [[1888]]: Rezulte de la plej tragika en historio [[hajlo|hajlado]] en barata urbo [[Moradabad]] pereis 246 personoj * [[1903]]: Usona astronomo [[Raymond Smith Dugan]] malkovris asteroidon [[508 Princtonio|Princtonio]] * [[1904]]: Germana astronomo [[Max Wolf]] malkovris asteroidon [[532 Herkulino|Herkulino]] * [[1910]]: [[Haleja kometo]] trapasis sian [[perihelio]]n * [[1911]]: [[Portugalio|Portugala]] parlamento voĉdonis pri dispartigo de [[eklezio]] disde [[ŝtato]] * [[1914]]: [[Meksika revolucio]]: venko de usonanoj en batalo de [[Veracruz (komunumo)|Veracruz]] * [[1915]]: [[Unua mondmilito]]: [[Bjalistoko]] estis [[bombo|bombita]] de germanaj aviadiloj kaj [[aerŝipo]]j * [[1917]]: En "[[Pravda (rusa gazeto)|Pravda]]" aperis la [[aprilaj tezoj]] de [[Lenin]] * [[1918]]: [[Ukrainoj]] liberigis [[Slovjansko]]n de [[bolŝevikoj]] * [[1919]]: Al [[Dua Pola Respubliko]] alvenis unua [[trajno]] kun soldatoj de la [[Armeo]] de [[Józef Haller]] * [[1920]]: En [[Sèvres]] apud [[Parizo]] oni subskribis [[Traktato de Sèvres|pactraktaton]] inter [[Triopa Entento]] kaj [[Otomana Imperio]]; la 7-a [[Somera Olimpiko 1920|Somera Olimpiko]] komenciĝis en [[Antverpeno (urbo)|Antverpeno]]; en serio de 7 [[tornado (ŝtormo)|tornadoj]] en [[Misisipio]] kaj [[Alabamo]] 224 personoj pereis * [[1923]]: [[Faŝisma Italio]] dekretis pri forigo de [[slavoj|slavaj]] loknomoj * [[1924]]: Proklamo de [[Turkio|turka]] konstitucio moderniganta la landon kaj abolanta [[poligamio]]n * [[1926]]: Usona firmao [[Warner]] anoncis novan [[sonkino]]n * [[1927]]: [[Tanaka Giichi]] iĝis [[ĉefministro de Japanio]] * [[1930]]: Dimanĉa aldono al "[[Lidové noviny]]" estis unuafoje publikigita en [[Ĉeĥio]] * [[1934]]: Sep aviadilistoj, kiuj savis skipon de [[vaporŝipo]] premitan de [[glacio]] en [[Arkto]], ricevis [[Ora stelo de Heroo de Sovetunio|Oran Stelon de Heroo de Sovetunio]] * [[1938]]: [[Ukraina Soveta Socialisma Respubliko]] ([[Sovetunio]]) enkondukis dekreton pri deviga instruado de la [[rusa lingvo]] en ĉiuj [[lernejo]]j * [[1940]]: En [[Usono]] oni montris unuan [[elektrona mikroskopo|elektronan mikroskopon]]; [[Germana okupado de Pollando]]: germana polico pafmortigis en [[Varsovio]] 42 [[advokato]]jn; [[Gestapo]] arestis en [[Poznano]] pli ol 100 polojn kaj [[deportado|deportis]] ilin al [[koncentrejo Dachau]]; en [[Krakovo]] [[Hans Frank]] fondis Instituton de Germanaj Laboraĵoj en Oriento (IDO), celanta poste iĝi germana universitato; registaroj de Pollando, [[Francio]] kaj [[Britio]] kondamnis la metodojn de la [[okupado]] en Pollando; [[Norda Maro]]: nord-okcidente de [[Ŝetlandaj Insuloj]] germana [[submarŝipo]] U-9 sensukcese atakis divizion de polaj [[destrojero]]j * [[1941]]: germanaj okupantoj kreis en [[Poznano]] [[Universitato]]n de [[Tria Regno]]; [[Hitler]] nomumis [[Alfred Rosenberg]] ĉefa komisaro pri aferoj de orientaj teritorioj; [[Balkana kampanjo]]: subskribo de [[armistico]] sur [[montpasejo]] Metsovo inter [[Grekio]] kaj Germanio, kelkajn horojn poste ĉesis bataloj inter Grekio kaj [[Italio]] - en [[Ateno]] kreado de nova registaro; en [[Vieno]] komencitaj 5-tagaj interparoloj de [[Joachim von Ribbentrop]] kun [[Galeazzo Ciano]] pri dispartigo de [[Jugoslavio]] * [[1942]]: [[Orienta Fronto (Dua mondmilito)|Orienta Fronto]]: [[Ruĝa Armeo]] transiris al [[strategio|strategia]] defendo, fino de la atako komencita la 8-an de januaro * [[1943]]: en [[Krakovo]] [[Pola Enlanda Armeo]] [[atenco|atencis]] kaj vundis Friedrich Krueger, komandanton de [[SS (organizo)|SS]] kaj Polico, anstataŭanto de [[Heinrich Himmler]] pri germanigo de ĜG; nokte [[Aviado]] de Malproksima Agado atakis [[Sovetsk (Kaliningrada provinco)|Tylża]]; [[Masakro de Katin]]: [[pola ekzila registaro]] transdonis al soveta [[ambasadejo]] en [[Londono]] skribon kun peto klarigi [[Masakro de Katin|aferon de la murdo]] de polaj oficiroj en [[Katin]] kaj Ĉefa Estraro de Pola [[Ruĝa Kruco]] sendis al [[Internacia Komitato de la Ruĝa Kruco]] en [[Ĝenevo]] raporton de Kazimierz Skarżyński el lia restado en [[Katin]]; aviadiloj de [[Royal Air Force]] dum nokto aeratakis [[Szczecin]] * [[1944]]: [[Mediteraneo]]: atako de germana aerarmeo al [[konvojo]] US-38 apud [[Alĝerio]] - oni sinkigis 2 ŝipojn, kaj kelkajn damaĝis; [[Turkio]]: parlamento deklaris ke de la sekva tago ĉesos liveraĵoj al [[Nazia Germanio]] * [[1945]]: [[Galicio|Galicia]]-[[Volinia masakro]]: pli ol 60 poloj estis murditaj en [[vilaĝo]] Borownica (nun [[distrikto Przemyski]]) de [[ukrainoj|ukrainaj]] kvazaŭarmea grupiĝo; [[Okcidenta Fronto (Dua Mondmilito)|Okcidenta Fronto]]: trupoj de franca armeo atingis supran [[Danubo]]n apud [[Donaueschingen]], [[Tuttlingen]] kaj [[Sigmaringen]], trupoj de usona armeo konkeris [[Nurenbergo]]n kaj ekkontrolis la regionon [[Harz]]; [[Itala Rezistado]]: ribelo de [[Milano]] komencita * [[1947]]: [[Frederiko la 9-a (Danio)|Frederiko la 9-a]] iĝis reĝo de Danio; [[Federacio Internacia de Volejbalo]] fondiĝis en [[Parizo]]; en [[Pollando]] estiĝis Operaca Grupo „Vistulo” * [[1957]]: Premiero de [[milito|milita]] filmo [[Kanalo (filmo)|''Kanalo'']], reĝisorita de [[Andrzej Wajda]] - komenco de la pola [[filmo|filma]] [[skolo]] * [[1963]]: En [[San-Paŭlo (urbo)|San-Paŭlo]] komenciĝis la 4-aj [[Tut-Amerikaj Ludoj]]; [[Groto Lascaux]] en sudokcidenta [[Francio]] kun malkovritaj en [[1940]] [[desegnaĵo]]j el [[paleolito]] estis fermita por vizitantoj por ĉiam * [[1967]]: Aviadilo de [[Swiss International Air Lines]] kraŝis sur [[Kipro]] mortigante 126 homojn * [[1968]]: [[Pierre Trudeau]] iĝis [[ĉefministro de Kanado]] * [[1970]]: Gvidanto de Pollando [[Władysław Gomułka]] estis distingita per la [[Ordeno de Lenin]] * [[1984]]: 11 politikaj malliberuloj forĵetis eblecon de liberigo kontraŭ forveturo el Pollando kaj ĉeso de la agado * [[1988]]: En [[Moskvo]] oni malfermis unuan en [[Sovetunio]] ludkampon por [[basbalo]] * [[1989]]: Ĉinaj regopovoj petis studentojn forlasi la [[Placo Tian An Men|Placon Tian An Men]] en [[Pekino]]; Vojevodia Juĝejo en [[Varsovio]] registris aŭtonomecan [[sindikato]]n [[Solidareco (Pollando)|Solidareco]] de Individuaj [[Terkulturado|Terkulturantoj]] * [[1995]]: Postmortaj restaĵoj de [[Marie Curie|Maria Skłodowska-Curie]] kaj [[Pierre Curie]] estis transportitaj en la [[Panteono de Parizo|Panteonon de Parizo]] * [[1998]]: En [[Salvadoro]] oni enkondukis senesceptan malpermeson de [[aborto]]; terorisma organizaĵo [[Rote Armee Fraktion|Frakcio Ruĝa Armeo]] en [[Germanio]] malfondiĝis * [[1999]]: [[Koloradio]]: en la [[masakro de Columbine]] pereis instruisto kaj 12 studentoj, 24 vundiĝis * [[2005]]: Prezidento de Ekvadoro [[Lucio Gutiérrez]] estis demisiita de parlamento * [[2008]]: [[Paragvajo]]: estinta [[episkopo]] [[Fernando Lugo]] gajnis prezidentan balotadon, kiel unua kandidato ekstera al [[Partido Colorado (Paragvajo)|Partido Colorado]] ekde 61 jaroj * [[2010]]: [[Meksika Golfo]]: [[Ekokatastrofo en la Meksika Golfo (2010)|ekokatastrofo en la Meksika Golfo]] komenciĝis - eksplodo de [[naftoplatformo]] rezultigis [[naftoverŝo]]n * [[2013]]: 193 personoj pereis kaj pli ol 12 mil vundiĝis rezulte de [[tertremo]] en ĉina [[Administra divido de Ĉinio|provinco]] [[Siĉuano]]; [[Giorgio Napolitano]] kiel unua en la historio [[listo de prezidantoj de Italio|prezidento de Italio]] refoje elektiĝis * [[2015]]: [[Somalio]]: 10 personoj pereis en bomba [[atenco]] kontraŭ konvojo de [[UN]] kun [[manĝo]] en [[Garoowe]] ([[Puntlando]]) * [[2017]]: Rusia [[Tribunalo]] eksterleĝigis agadon de la [[atestantoj de Jehovo]] kiel ekstrema [[organizaĵo]] * [[2022]]: [[Invado de Rusio en Ukrainion (2022)|invado de Rusio en Ukrainion]]: en [[Pollando]] oni malmuntis 3 monumentojn de la [[Ruĝa Armeo]] - [[Instituto pri Nacia Memoro]] indikis laŭvicajn 60 * [[2023]]: [[Invado de Rusio en Ukrainion (2022)|invado de Rusio en Ukrainion]]: [[Kievo]]n vizitis [[Jens Stoltenberg]]; [[Svislando]] atribuis [[sankcio]]jn al [[Grupo Wagner]]; [[Estonio]] kaj [[Slovenio]] sendos [[municio]]n al Ukrainio kadre de [[EU]]-kompreniĝo; rusia aviadilo Su-34 senintence faligis du [[bombo]]jn super centro de la rusia urbo [[Belgorodo]] == Naskiĝoj == * [[1492]]: [[Pietro Aretino]], itala verkisto (m. [[1556]]) * [[1494]]: [[Johannes Agricola]], germana [[teologo]], protestanta reformisto kaj [[humanismo|humanisto]] (m. [[1566]]) * [[1646]]: [[Charles Plumier]], franca [[botanikisto]] (m. [[1704]]) * [[1745]]: [[Philippe Pinel]], franca kuracisto, reformanto de [[psikiatrio]] (m. [[1826]]) * [[1767]]: [[József Sándorffy]], hungara mecenato de teatro (m. [[1824]]) * [[1770]]: [[Ferdinando Provesi]], itala [[opero]]-komponisto (m. [[1833]]) * [[1788]]: [[György Haulik]], kroata ĉefepiskopo (m. [[1869]]) * [[1807]]: [[Wincenty Pol]], pola poeto kaj geografo (m. [[1872]]) * [[1808]]: [[Napoleono la 3-a]], prezidento kaj imperiestro de Francio (m. [[1873]]) * [[1820]]: [[Albert Pálffy]], hungara ĵurnalisto, verkisto, politikisto (m. [[1897]]) * [[1839]]: [[Karolo la 1-a (Rumanio)|Karolo la 1-a]], reĝo de Rumanio (m. [[1914]]) *[[1844]]: [[Robert Diez]], germana skulptisto * [[1845]]: [[Barono de Rio Branco]], brazila advokato, diplomato, geografo kaj historiisto (m. [[1912]]) * [[1845]]: [[György Ember]], hungara poeto, tradukisto (m. [[1905]]) * [[1847]]: [[István Cselkó]], hungara [[agrikulturo|agrikulturisto]] kaj fakverkisto (m. [[1930]]) * [[1848]]: [[Kurd Lasswitz]], germana sciencfikcia verkisto, sciencisto, instruisto kaj filozofo (m. [[1910]]) * [[1858]]: [[Herman Bang]], dana verkisto (m. [[1912]]) * [[1873]]: [[Wojciech Korfanty]], pola nacia gvidanto, iniciatinto de [[Sileziaj ribeloj]], kunkreinto de [[Dua Pola Respubliko|pola sendependeco]] (m. [[1939]]) * [[1889]]: [[Adolf Hitler]], germana [[Listo de kancelieroj de Germanio|kanceliero]] de [[Tria Regno]], gvidanto de [[Nacisocialisma Germana Laborista Partio]], ideologo de [[naziismo]], [[militkrimo|militkrimulo]], respondeca pro [[krimoj kontraŭ la homaro]] (m. [[1945]]) * [[1890]]: [[Adolf Schärf]], aŭstra politikisto, rezistmovadano, [[prezidanto de Aŭstrujo]] (m. [[1965]]) * [[1893]]: [[Harold Clayton Lloyd]], usona komikulo (m. [[1971]]) * [[1893]]: [[Joan Miró]], hispana pentristo (m. [[1983]]) * [[1893]]: [[Edna Parker]], usona centjarulino el [[Indianao]] (m. [[2008]]) * [[1895]]: [[Henry de Montherlant]], franca verkisto (m. [[1972]]) * [[1895]]: [[Otto Günther (eldonisto)|Otto Günther]], aŭstra gazeteldonisto (m. [[1963]]) * [[1908]]: [[Lionel Hampton]], usona ĵazmuzikisto, [[vibrafono|vibrafonisto]] kaj [[drumo|drumisto]] (m. [[2002]]) * [[1910]]: [[Brigitte Mira]], germana aktorino (m. [[2005]]) * [[1911]]: [[Áron Gábor (ĵurnalisto)|Áron Gábor]], hungara ĵurnalisto kaj verkisto (m. [[1982]]) * [[1920]]: [[John Paul Stevens]], [[juĝisto]] de [[Supera Kortumo de Usono]] (m. [[2019]]) * [[1920]]: [[László Farkas (publicisto)|László Farkas]], rumania hungara publicisto, tradukisto (m. [[2005]]) * [[1923]]: [[András Máthé (ĵurnalisto)|András Máthé]], rumania hungara ĵurnalisto kaj [[raportisto]] (m. [[1999]]) * [[1923]]: [[László Mühlfay]], rumania hungara kuracisto, [[otorinolaringologio|otorinolaringologo]] (m. [[2007]]) * [[1923]]: [[Tito Puente]], [[Porto-Riko|portorika]] muzikisto kaj [[mambo|mamba]] muzikisto (m. [[2000]]) * [[1939]]: [[Gro Harlem Brundtland]], ĉefministrino de Norvegio, difininta fundamentojn de la ideo pri [[daŭripova disvolviĝo]] * [[1941]]: [[Márton Moyses]], rumania hungara poeto, [[sinbruligo|sinbruliginto]] antaŭ [[sidejo]] de la [[Rumana Komunista Partio]] (m. [[1970]]) * [[1941]]: [[Ryan O'Neal]], usona aktoro (m. [[2023]]) * [[1942]]: [[Arto Paasilinna]], finna verkisto (m. [[2018]]) * [[1945]]: [[Gregory Olsen]], usona entreprenisto, inventisto, [[kosmoturismo|kosma turisto]] * [[1947]]: [[Viktor Suvorov]], soveta verkisto, [[oficiro]] de la [[Soveta Armeo]] kaj de la [[spionado|spionagentejo]] GRU, fuĝinta al Britio, [[disidento]] * [[1949]]: [[Jessica Lange]], usona aktorino * [[1950]]: [[Włodzimierz Staniewski]], pola teatra reĝisoro * [[1954]]: [[Piotr Gliński]], pola [[sociologo]], ministro, vicĉefministro * [[1955]]: [[Bernard Lagrange]], franca [[Denaskaj Esperanto-parolantoj|denaska esperantisto]] verkinta libron pri [[biogaso]] * [[1959]]: [[Stephen Harper]], [[ĉefministro de Kanado]] * [[1959]]: [[Győző Zsigmond]], rumania hungara etnografo * [[1961]]: [[Márton Fülöp]], rumania hungara operkantisto * [[1963]]: [[Marem Arapĥanova]], unua kaŭkazanino honorita kiel [[Heroo de Rusio]], murdita de ĉeĉenaj teroristoj * [[1967]]: [[Mike Portnoy]], usona [[frapinstrumentisto]], [[kantaŭtoro]] kaj kantisto * [[1969]]: [[Felix Baumgartner]], aŭstra paraŝutisto (m. [[2025]]) * [[1971]]: [[Tina Cousins]], angla kantistino ĉe [[elektronika muziko]] * [[1972]]: [[Željko Joksimović]], serba kantisto, komponisto, muzikisto * [[1979]]: [[Karolina Cicha]], pola kantistino, komponistino, aktorino kaj multinstrumentisto * [[1987]]: [[Anna Rossinelli]], svisa [[ĵazo|ĵaza]] kantistino == Mortoj == * [[689]]: [[Caedwalla]], reĝo de [[Wessex]] (n. ĉirkaŭ 659) * [[1164]]: [[Viktoro la 4-a (kardinalo Montecelio)|Viktoro la 4-a]], [[kontraŭpapo]] (n. ĉirkaŭ [[1095]]) * [[1176]]: [[Richard de Clare (2-a grafo de Pembroke)]], normanda invadinto de Irlando (n. [[1130]]) * [[1314]]: [[Klemento la 5-a]], [[papo]] translokiginta la papan rezidencon en 1309 al [[Avignon]] (n. ĉirkaŭ [[1260]]) * [[1558]]: [[Johannes Bugenhagen]], germana humanisto, luterana teologo, reformisto kaj edukisto (n. [[1485]]) * [[1641]]: [[Johan Banér]], sveda generalo (n. [[1596]]) * [[1643]]: [[Christoph Demantius]], germana komponisto, muzikteoriisto, verkisto kaj poeto (n. [[1567]]) * [[1695]]: [[Georg Caspar Wecker]], germana komponisto kaj orgenisto (n. [[1632]]) * [[1709]]: [[Johann Ernst von Thun]], salcburga [[Princĉefepiskopujo Salcburgo|princĉefepiskopo]] (n. [[1643]]) * [[1792]]: [[Ádám Teleki]], hungara grafo, poeto, tradukisto (n. [[1740]]) * [[1821]]: [[Franz Karl Achard]], germana fizikisto kaj kemiisto (n. [[1753]]) * [[1831]]: [[August Lafontaine]], germana verkisto (n. [[1758]]) * [[1861]]: [[Johann Friedrich Möller]], germana teologo (n. [[1789]]) * [[1869]]: [[Carl Loewe]], germana komponisto, orgenisto, dirigento kaj kantisto ([[baritono]]) (n. [[1796]]) * [[1872]]: [[Andrej Sládkovič]], slovaka poeto (n. [[1820]]) * [[1872]]: [[Ljudevit Gaj]], kroata juristo kaj lingvisto, kunkreinto de la moderna [[kroata]] skriba lingvo (n. [[1809]]) * [[1882]]: [[Tuiskon Ziller]], germana pedagogo kaj juristo (n. [[1817]]) * [[1885]]: [[Richard Ansdell]], angla pentristo (n. [[1815]]) * [[1902]]: [[Sousândrade]], brazila poeto kaj verkisto (n. [[1833]]) * [[1906]]: [[Karel Liebscher]], ĉeĥa pentristo, pejzaĝisto kaj ilustristo (n. [[1851]]) * [[1912]]: [[Bram Stoker]], irlanda verkisto (n. [[1847]]) *[[1917]]: [[Gerhard Haslroither]], aŭstra abato * [[1918]]: [[Ferdinand Braun]], germana fizikisto Nobelpremiita (n. [[1850]]) * [[1918]]: [[Hans Breuer]], germana kuracisto (n. [[1883]]) * [[1920]]: [[Dmitrij Ivanovskij]], rusa [[mikrobiologio|mikrobiologo]], malkovrinto de [[viruso]]j (n. [[1864]]) * [[1927]]: [[Enrique Simonet]], franca verkisto (n. [[1866]]) * [[1932]]: [[Giuseppe Peano]], itala matematikisto, kreinto de [[aksiomo]]j de [[aritmetiko]] pri [[natura nombro|naturaj nombroj]] kaj de la [[planlingvo]] [[Latino sen fleksio]] (n. [[1858]]) * [[1945]]: [[Wacław Sieroszewski]], pola verkisto kaj socia aganto, parlamentano kaj senatano (n. [[1858]]) * [[1945]]: [[Ernő Tibor]], rumania hungara pentristo, viktimo de la [[koncentrejo Dachau]] (n. [[1885]]) * [[1947]]: [[Kristiano la 10-a (Danio)|Kristiano la 10-a]], reĝo de Danio kaj Islando (n. [[1870]]) * [[1948]]: [[Avedis Aharonjan]], armena politikisto, verkisto kaj revoluciulo (n. [[1866]]) * [[1949]]: [[Egid Filek von Wittinghausen]], aŭstra juristo, pedagogo kaj verkisto (n. [[1874]]) * [[1951]]: [[Sándor Zöld]], hungara kuracisto, politikisto, ministro (n. [[1913]]) * [[1953]]: [[Erich Weinert]], germana komunisma politikisto kaj artisto * [[1962]]: [[Lajos Tóth]], rumania hungara pastro, publicisto, tradukisto (n. [[1878]]) * [[1970]]: [[Paul Celan]], rumana germanlingva poeto kaj tradukisto (n. [[1920]]) * [[1974]]: [[Richard Huelsenbeck]], germana verkisto (n. [[1892]]) * [[1980]]: [[Károly Borbáth]], rumania hungara historiisto (n. [[1931]]) * [[1985]]: [[Charles Francis Richter]], usona [[tertremoscienco|tertremosciencisto]], aŭtoro de [[Skalo de Richter|logaritma skalo]] pri [[tertremo]]j (n. [[1900]]) * [[1989]]: [[George Bidwell]], brita verkisto (n. [[1905]]) * [[1993]]: [[Cantinflas]], meksika komediisto (n. [[1911]]) * [[1995]]: [[Milovan Đilas]], jugoslava politikisto kaj verkisto (n. [[1911]]) * [[1998]]: [[Octavio Paz]], meksika Nobelpremiita verkisto kaj diplomato (n. [[1914]]) * [[1999]]: [[Señor Wences]], hispana ventroparolisto, centjarulo (n. [[1896]]) * [[2002]]: [[Vlastimil Brodský]], ĉeĥa aktoro (n. [[1920]]) * [[2009]]: [[Aladár Lászlóffy]], rumania hungara poeto, eseisto (n. [[1937]]) * [[2010]]: [[Duilio Magnani]], itala pastro, gvidanto de multaj pilgrimoj al [[San Giovanni Rotondo]], ligita kun [[Patro Pio]], prezidanto de [[Internacia Katolika Unuiĝo Esperantista|IKUE]], kontribuinta al esperantaj salutoj de la [[papo]] je [[Kristnasko]] kaj [[Pasko]] (n. [[1928]]) * [[2018]]: [[Avicii]], sveda [[diskĵokeo]] (n. [[1989]]) * [[2021]]: [[Idriss Déby]], prezidento de [[Ĉado]] (n. [[1952]]) * [[2024]]: [[Gediminas Kirkilas]], ĉefministro de Litovio (n. [[1951]]) == Specialaj tagoj kaj festoj == * [[Monda Tago de Gazetarlibereco]] - laŭ iniciato de la [[Raportistoj sen limoj]] * Tago de la [[ĉina lingvo]] kadre de la Lingvaj tagoj ĉe [[UN]] == Tagoj de [[semajno]] == La '''20-a de aprilo''' estas (laŭ [[gregoria kalendaro]]): * [[Dimanĉo]] en jaroj: [[1586]] [[1597]] [[1603]] [[1608]] [[1614]] [[1625]] [[1631]] [[1636]] [[1642]] [[1653]] [[1659]] [[1664]] [[1670]] [[1681]] [[1687]] [[1692]] [[1698]] [[1704]] [[1710]] [[1721]] [[1727]] [[1732]] [[1738]] [[1749]] [[1755]] [[1760]] [[1766]] [[1777]] [[1783]] [[1788]] [[1794]] [[1800]] [[1806]] [[1817]] [[1823]] [[1828]] [[1834]] [[1845]] [[1851]] [[1856]] [[1862]] [[1873]] [[1879]] [[1884]] [[1890]] [[1902]] [[1913]] [[1919]] [[1924]] [[1930]] [[1941]] [[1947]] [[1952]] [[1958]] [[1969]] [[1975]] [[1980]] [[1986]] [[1997]] [[2003]] [[2008]] [[2014]] [[2025]] [[2031]] [[2036]] [[2042]] [[2053]] [[2059]] [[2064]] [[2070]] [[2081]] [[2087]] [[2092]] [[2098]]; * [[Lundo]] en jaroj: [[1587]] [[1592]] [[1598]] [[1609]] [[1615]] [[1620]] [[1626]] [[1637]] [[1643]] [[1648]] [[1654]] [[1665]] [[1671]] [[1676]] [[1682]] [[1693]] [[1699]] [[1705]] [[1711]] [[1716]] [[1722]] [[1733]] [[1739]] [[1744]] [[1750]] [[1761]] [[1767]] [[1772]] [[1778]] [[1789]] [[1795]] [[1801]] [[1807]] [[1812]] [[1818]] [[1829]] [[1835]] [[1840]] [[1846]] [[1857]] [[1863]] [[1868]] [[1874]] [[1885]] [[1891]] [[1896]] [[1903]] [[1908]] [[1914]] [[1925]] [[1931]] [[1936]] [[1942]] [[1953]] [[1959]] [[1964]] [[1970]] [[1981]] [[1987]] [[1992]] [[1998]] [[2009]] [[2015]] [[2020]] [[2026]] [[2037]] [[2043]] [[2048]] [[2054]] [[2065]] [[2071]] [[2076]] [[2082]] [[2093]] [[2099]]; * [[Mardo]] en jaroj: [[1582]] [[1593]] [[1599]] [[1604]] [[1610]] [[1621]] [[1627]] [[1632]] [[1638]] [[1649]] [[1655]] [[1660]] [[1666]] [[1677]] [[1683]] [[1688]] [[1694]] [[1700]] [[1706]] [[1717]] [[1723]] [[1728]] [[1734]] [[1745]] [[1751]] [[1756]] [[1762]] [[1773]] [[1779]] [[1784]] [[1790]] [[1802]] [[1813]] [[1819]] [[1824]] [[1830]] [[1841]] [[1847]] [[1852]] [[1858]] [[1869]] [[1875]] [[1880]] [[1886]] [[1897]] [[1909]] [[1915]] [[1920]] [[1926]] [[1937]] [[1943]] [[1948]] [[1954]] [[1965]] [[1971]] [[1976]] [[1982]] [[1993]] [[1999]] [[2004]] [[2010]] [[2021]] [[2027]] [[2032]] [[2038]] [[2049]] [[2055]] [[2060]] [[2066]] [[2077]] [[2083]] [[2088]] [[2094]]; {{projektoj}} * [[Merkredo]] en jaroj: [[1583]] [[1588]] [[1594]] [[1605]] [[1611]] [[1616]] [[1622]] [[1633]] [[1639]] [[1644]] [[1650]] [[1661]] [[1667]] [[1672]] [[1678]] [[1689]] [[1695]] [[1701]] [[1707]] [[1712]] [[1718]] [[1729]] [[1735]] [[1740]] [[1746]] [[1757]] [[1763]] [[1768]] [[1774]] [[1785]] [[1791]] [[1796]] [[1803]] [[1808]] [[1814]] [[1825]] [[1831]] [[1836]] [[1842]] [[1853]] [[1859]] [[1864]] [[1870]] [[1881]] [[1887]] [[1892]] [[1898]] [[1904]] [[1910]] [[1921]] [[1927]] [[1932]] [[1938]] [[1949]] [[1955]] [[1960]] [[1966]] [[1977]] [[1983]] [[1988]] [[1994]] [[2005]] [[2011]] [[2016]] [[2022]] [[2033]] [[2039]] [[2044]] [[2050]] [[2061]] [[2067]] [[2072]] [[2078]] [[2089]] [[2095]]; * [[Ĵaŭdo]] en jaroj: [[1589]] [[1595]] [[1600]] [[1606]] [[1617]] [[1623]] [[1628]] [[1634]] [[1645]] [[1651]] [[1656]] [[1662]] [[1673]] [[1679]] [[1684]] [[1690]] [[1702]] [[1713]] [[1719]] [[1724]] [[1730]] [[1741]] [[1747]] [[1752]] [[1758]] [[1769]] [[1775]] [[1780]] [[1786]] [[1797]] [[1809]] [[1815]] [[1820]] [[1826]] [[1837]] [[1843]] [[1848]] [[1854]] [[1865]] [[1871]] [[1876]] [[1882]] [[1893]] [[1899]] [[1905]] [[1911]] [[1916]] [[1922]] [[1933]] [[1939]] [[1944]] [[1950]] [[1961]] [[1967]] [[1972]] [[1978]] [[1989]] [[1995]] [[2000]] [[2006]] [[2017]] [[2023]] [[2028]] [[2034]] [[2045]] [[2051]] [[2056]] [[2062]] [[2073]] [[2079]] [[2084]] [[2090]]; * [[Vendredo]] en jaroj: [[1584]] [[1590]] [[1601]] [[1607]] [[1612]] [[1618]] [[1629]] [[1635]] [[1640]] [[1646]] [[1657]] [[1663]] [[1668]] [[1674]] [[1685]] [[1691]] [[1696]] [[1703]] [[1708]] [[1714]] [[1725]] [[1731]] [[1736]] [[1742]] [[1753]] [[1759]] [[1764]] [[1770]] [[1781]] [[1787]] [[1792]] [[1798]] [[1804]] [[1810]] [[1821]] [[1827]] [[1832]] [[1838]] [[1849]] [[1855]] [[1860]] [[1866]] [[1877]] [[1883]] [[1888]] [[1894]] [[1900]] [[1906]] [[1917]] [[1923]] [[1928]] [[1934]] [[1945]] [[1951]] [[1956]] [[1962]] [[1973]] [[1979]] [[1984]] [[1990]] [[2001]] [[2007]] [[2012]] [[2018]] [[2029]] [[2035]] [[2040]] [[2046]] [[2057]] [[2063]] [[2068]] [[2074]] [[2085]] [[2091]] [[2096]]; * [[Sabato]] en jaroj: [[1585]] [[1591]] [[1596]] [[1602]] [[1613]] [[1619]] [[1624]] [[1630]] [[1641]] [[1647]] [[1652]] [[1658]] [[1669]] [[1675]] [[1680]] [[1686]] [[1697]] [[1709]] [[1715]] [[1720]] [[1726]] [[1737]] [[1743]] [[1748]] [[1754]] [[1765]] [[1771]] [[1776]] [[1782]] [[1793]] [[1799]] [[1805]] [[1811]] [[1816]] [[1822]] [[1833]] [[1839]] [[1844]] [[1850]] [[1861]] [[1867]] [[1872]] [[1878]] [[1889]] [[1895]] [[1901]] [[1907]] [[1912]] [[1918]] [[1929]] [[1935]] [[1940]] [[1946]] [[1957]] [[1963]] [[1968]] [[1974]] [[1985]] [[1991]] [[1996]] [[2002]] [[2013]] [[2019]] [[2024]] [[2030]] [[2041]] [[2047]] [[2052]] [[2058]] [[2069]] [[2075]] [[2080]] [[2086]] [[2097]]. [[Kategorio:20-a de aprilo| ]] [[Kategorio:Aprilo|20]] [[Kategorio:20-a tago de la monato|#04]] [[Kategorio:Tagoj de la jaro|#0420]] lqscdusuzegro250phl0y5lxc3ky2lk Propozicio-sintakso 0 7548 9349035 7024230 2026-04-06T20:29:54Z Stefangrotz 91903 purigu! 9349035 wikitext text/x-wiki {{Purigu}} [[Sintakso]] :Propozicio-sintakso :[[Subjekto]] :[[Akordo al la subjekto]] :[[Sensubjekta propozicio]] :[[Predikato]] :[[Atribua predikativo]] :[[Objekto]] :[[Adjekto]] :[[Loka adjekto]] :[[Tempa adjekto]] :[[Stata adjekto]] :[[Modala adjekto]] :[[Koncern-adjektoj]] :[[Plurfunkcieco de frazelemento]] :[[Speco de la propozicio]] :[[Vortordo]] :[[Ordinara vortordo]] :[[Ligita vortordo]] :[[Reliefiga vortordo]] [[Kategorio:Gramatiko]] jte3kgfjx78kv8u8lv96bbtsmwn062q Listo de hungaraj esperantistoj 0 9393 9349211 7693823 2026-04-07T11:03:06Z Sj1mor 12103 9349211 wikitext text/x-wiki [[Dosiero:Infokesto de DURA esperante..jpg|eta|Informkesto de Hungaria Esperanto-Asocio - 2013]] {{Unua|kat=ne}} Jen kelke da '''[[esperantisto]]j el [[Hungario]]''' - elektado: == A, B == * [[Árpád Abonyi-Nagy]] * [[Altenburger Adolf]] * [[Ottó Ámon]] * [[Vilmos Austerlitz]] * [[István Bácskai]] * [[Ábel Barabás]] * [[Gábor Bálint]] * [[Szilárd Bálint]] * [[Julio Baghy]] * [[Sándor Bakó]] * [[József Baksa]] * [[Pál Balkányi]] * [[Ferenc Balogh]] * [[Viktória Balogh]] * [[Róbert Bánky]] * [[Miklós Bánó]] * [[Antal Barasevich]] * [[Géza Bárczi]] * [[Zsuzsa Barcsay]] * [[Imre Baranyai (Emeriko)]] * [[Barnabás Batta]] * [[József Batta]] * [[Ágost Benárd]] * [[Sándor Beier]] * [[Vilmos Benczik]] * [[Benkő Károly|Károly Benkő]] * [[Miklós Berényi]] * [[Géza Berki]] * [[Vilmos Bleier]] * [[Károly Bódis]] * [[Károly Bodó]] * [[R. Ralf Bonesper]] * [[Gyula Bulyovszky]] * [[Elizabeth Burgler-Jezsó]] == C, D, E == * [[Gyula Csapó]] * [[Sándor Csáder]] * [[Andreo Cseh]] * [[József Cseh]] * [[Ada Csiszár]] * [[Ernő Csiszár]] * [[Zsuzsa Csiszár]] * [[József Cziboly]] * [[Tibor Czitrom]] * [[Lajos Dér]] * [[Leó Dévay]] * [[László Dubravszky]] * d-ro [[Endre Dudich]] * [[Ferenc Erdey]] * [[István Ertl]] * [[József Eszényi]] == F, G == * [[Éva Farkas-Tatár]] * [[Karlo Fajszi]] * [[Katalin Faragó]] * [[Ernő Farkas]] * [[Ferenc Farkas]] * d-rino [[Julianna Farkas]] * [[Miklós Fehér]] * [[Márton Fejes]] * [[Ervin Fenyvesi]] * [[György Ferencz]] * [[d-ro Imre Ferenczy]] * [[Ilonka Fiedler]] * [[Ottmár Fischer]] * [[Jenő Forster]] * [[Vendel Fózer]] * [[Mátyás Frühwirth]] * [[Jenő Fuchs]] * [[Róbert G. Nagy]] * [[Miklós Gádoros]] * [[Ilonka Galambos]] * [[Ernesto Geleta|Ernő Geleta]] * [[Henrik Gelger]] * [[Mihály Gergely]] * [[Sándor Giesswein]] * [[Bernard Golden]] * [[István Gulyás]] * [[György Gyöngyössy]] == H, I == * [[Ottó Haszpra]] * [[József Halász]] * [[László Halka]] * [[Ferenc Harnyos]] * [[Ferenc Hogai]] * [[Jozefo Horvath|Jozefo Horvath el urbo Győr]] * [[Jozefo Horváth (piloto)]] <!-- Ja ekzistas du hungaraj esperantistoj kun la nomo "Jozefo Horváth" (Horváth József): unu estas la verkinto de la premigajninta Esperanto-lernolibro "30 nap alatt eszperantóul" (Esperante en 30 tagoj): http://www.edukado.net/instruilo.jsp?id=168, kaj la alia estas tradukisto kaj leksikologo: http://www.origo.hu/szoftverbazis/multimedia/oktato/mindenes.html Tiu ĉi personoj ne estas samaj. Mi ne scias, kiu (kaj ĉu unu) el la du personoj estas fakte piloto... --Adam78 --> * [[Jozefo Horváth]] (en Pécs) * [[Adalberto Huleŝ]] * [[Sándor Horváth]] * [[László Izsó]] == J, K, L == * [[Sándor Jakab]] * [[Ferenc Jáki]] * [[Sári John]] * [[István Joó]] * [[Kálmán Kalocsay]] * [[György Karczag]] * [[Teodoro Kereszthegyi|Kereszthegyi Tivadar]] * [[Herold Kesik]] * [[E. István Kéthelyi]] * [[Vilmosné Khek]] * [[Lajos Király]] * [[János Kiss]] * [[Alfréd Klein]] * [[Ludoviko Kókai]] * [[Antal Koós]] * [[Ilona Koutny]] * [[Lajos Kökény]] * [[Rezső Kókai]] * [[Ernő Könczöl]] * [[János König]] * [[Kolomano Kovaĉ|Kálmán Kovács]] * [[Tódor Kovács]] * [[János Kozma]] * [[Pál Kristek]] * [[Géza Kurucz]] * [[Imre Kutas]] * [[Gyula Lajos]] * [[Pál Lengyel]] * [[Lajos Lesznai]] * [[Alfréd Lombos]] * [[Leó Loránd]] * [[János Luczenbacher]] * [[György Lukács (esperantisto)]] * [[Gyula Lukács]] == M, N, O == * [[József Major]] * [[Ágost Marczell]] * [[Ágoston Marich]] * [[Lajos Márton|Ludoviko Márton]] * [[József Mátéffy]] * d-ro [[Árpád Máthé]] * [[József Mátyás]] * [[István Mészáros]] * [[János Medgyesi]] * [[Moritz Meisleder]] * [[Károly Mezei]] * [[József Miĥalik]] * [[Klára Mikola]] * [[Helena Mikulás]] * [[Jozefo Mikulás]] * [[József Miletz]] * [[Eŭgeno Molnár]] * d-ro [[Ludoviko Molnár]] * [[István Nagy-Molnár]] * d-ro [[Nagy István]] * [[József Nagy]] * [[Ludoviko Györy Nagy]] * [[György Nanovfszky]] * [[István Nemere]] * [[Ferenc Nezval]] * [[Krisztina Nyitray]] == P, R == * [[Imre Pados]] * [[Elizabeta Pallós]] * [[Kálmán Papp]] * [[Tibor Papp]] * [[János Patay]] * [[Samu Patai]] * [[József Páva]] * [[Zoltán Pázmány]] * [[Alfonz Pechan]] * [[d-ro Imre Pethes]] * [[Sándor Péter]] * [[Izoro Jozefo Polgár]] * [[Viktoro Polgár]] * [[Oszkár Princz]] * [[Lajas Pusztai]] * [[Béla Rácz]] * [[Péter Rados]] * [[Stefano Ragoncza]] * [[Rezső Rajczy]] * d-ro [[Árpád Rátkai]] * [[József Reininger]] * [[László Rhorer]] * [[Pál Robicsek]] == S == * [[Attila Salga]] d-ro * [[Ferencné Sárkány]] * [[János Sárközi]] * [[Mihály Sárossy]] * [[Róbert Schatz]] * [[Béla Schuller]] * [[Tivadar Schwartz]] * [[Árpád Szegedi]] * [[János Szilágyi]] * [[Zsigmond Simonyi]] * [[László Somlai]] * [[Edmund Sós]] * [[László Somlai]] * [[György Steiner]] * [[Árpád Szakasits]] * [[Sándor Szathmári]] * [[Imre Szabó]] * [[Mihály Szegedi]] * [[Melinda Szekeres]] * [[Bálint Szemenyei]] * [[Imre Szenes]] * [[Dezső Szentmáriay]] * [[István Szerdahelyi]] * [[Szilvási László]] * [[Ferenc Szilágyi (verkisto)|Ferenc Szilágyi]] * [[Jenő Szilágyi]] * [[Alajos Szirom]] == T == * [[Lajos Tárkony]] * [[József Takács]] * [[Elza Takács]] * [[Pál Tholt]] * [[Zsigmond Tieder]] * [[József Tihanyi]] * [[Éva Tófalvy]] * [[László Tölgyesi]] * [[Elek Tolnai]] * [[Pál Tolnai]] * [[János Tomán]] * [[Péter Török]] * [[Lajos Tárkony]] * [[Vince Tóth]] * [[Péter Turzó]] * [[Szabadi Tibor]] == U, V, Z == * [[Tibor Újlaky-Nagy]] * [[Imre Ungár]] * [[Attila Varró]] * [[Zsuzsa Varga-Haszonits]] * [[Tibor Vaskó]] * [[Julianna Vas-Szegedi]] * [[Béla Vikár]] * [[Balázs Wacha]] * [[Cyrill Vörös]] * [[Zoltán Váli]] * [[Vizi László]] * [[Károlyné Zipernovszky]] * [[István Zöldy]] * [[Mihály Zsámboki]] * [[Antal Zsigmond]] ==Vidu ankaŭ== :[[Hungaria Esperanto-Asocio]] :[[Datoj de la hungara Esperanto-movado]] :[[Listo de hungaraj esperantistaj eldonaĵoj]] :[[Esperanto-movado en Hungario]] {{projektoj|s=Kategorio:Hungaraj esperantistoj}} [[Kategorio:Hungaraj esperantistoj| ]] [[Kategorio:Listoj de esperantistoj laŭ nacieco|Hungaraj]] meoca59j01linwkd3ah2wgfzj5crwds Belartaj Konkursoj de UEA 0 9539 9349000 9326186 2026-04-06T18:22:37Z ~2026-21201-61 254767 /* Organizo */ Aldono de la nova subbranĉo Sciencfikcio kaj fantasto 9349000 wikitext text/x-wiki {{Alidirekto|BK}} {{Unua|kat=ne}} {{Informkesto premio |priskribo de bildo= }} [[Dosiero:BAKdeUEA.jpg|eta|451x451ra|Nombro da konkursaĵoj en belartaj konkursoj]] La '''Belartaj Konkursoj de UEA''' okazas ĉiujare kun limdato je la [[31-a de marto]] kaj la rezultoj anoncitaj en la [[Universala Kongreso de Esperanto|Universala Kongreso]]. Nuntempaj branĉoj estas [[poezio]], [[prozo]], [[eseo]], [[teatraĵo]], [[mikronovelo]], kantoteksto, [[infanlibro]] de la jaro, plus la subbranĉo monologo aŭ skeĉo. La Konkursoj estis lanĉitaj en [[1950]] laŭ iniciato de [[Reto Rossetti]] sub aŭspicio de [[UEA]]. La konkursoj havas la celon evoluigi la artojn en kaj pere de la internacia lingvo. [[Inter la du mondmilitoj]] ekzistis simila konkurso nomata [[Internaciaj Floraj Ludoj]]. == Organizo == Nuntempe, la Belartaj Konkursoj enhavas jenajn branĉojn<ref>[https://uea.org/teko/regularoj/belartaj_konkursoj el la regularo de la Belartaj Konkursoj] de [[UEA]], artikolo 1, stato de januaro 2019 {{eo}}</ref> kaj subbranĉojn: :a) '''Poezio originala''' (maksimuma longo de poemo 500 vortoj); :b) '''Prozo originala''' (maksimuma longo de verko 200 x 65 maŝinskribitaj spacoj); :c) '''Eseo originala pri temo lingva, literatura, historia au sociologia, prefere en ligo kun la internacia lingvo aŭ la Kongresa Temo''' (proksimuma longo 10 tajpitaj paĝoj; ĉirkaŭ 400 x 65 maŝinskribitaj spacoj); :ĉ) '''Teatraĵo originala'''; :ĉ-1) '''Mallonga teatraĵo (antaŭe "Monologo aŭ Skeĉo")''' (daŭro inter 10 kaj 15 minutoj) :d) '''Mikronovelo''' (maksimuma longo 100 vortoj) :e) '''Kantoteksto''' :f) '''Sciencfikcio kaj fantasto''' (maksimuma longo de verko 200 x 65 maŝinskribitaj spacoj); :g) '''Infanlibro de la Jaro''' == Ĵurio == Pri la verkoj de la unuopaj konkursaj branĉoj juĝas po tri ĵurianoj, kiuj nuntempe estas<ref>[https://www.liberafolio.org/2017/01/28/belartaj-konkursoj-estu-pordo-por-novuloj/ Belartaj Konkursoj estu pordo por novuloj], artikolo el Libera Folio kiu aperis la 28-an de januaro 2017 {{eo}}</ref>: {| class="wikitable" |- ! <small>branĉo</small> ! <small>unua ĵuriano</small> ! <small>dua ĵuriano</small> ! <small>tria ĵuriano</small> |- | ''<small>Poezio</small>'' || [[István Ertl|<small>István Ertl</small>]] || [[Krys Williams|<small>Krys Williams</small>]] ||[[Mao Zifu|<small>Mao Zifu</small>]] |- | ''<small>Prozo</small>'' ||[[Julian Modest|<small>Julian Modest</small>]]||[[Trevor Steele|<small>Trevor Steele</small>]] || [[Antonio Valén|<small>Antonio Valén</small>]] |- | ''<small>Eseo</small>'' || [[Gotoo Hitosi|<small>Gotoo Hitosi</small>]] || [[Giridhar Rao|<small>Giridhar Rao</small>]] || [[Antonio Valén|<small>Antonio Valén</small>]] |- | ''<small>Teatraĵo</small>'' ||[[Saša Pilipović|<small>Saša Pilipović</small>]] ||<small>Alena Adler</small>|| [[Georgo Handzlik|<small>Georgo Handzlik</small>]] |- |<small>Mikronovelo</small> |<small>[[Nicola Ruggiero]]</small> |[[Trevor Steele|<small>Trevor Steele</small>]] |<small>[[Antonio Valén]]</small> |- |<small>Kantoteksto</small> |<small>[[Ankie van der Meer]]</small> |<small>Antero Ávila</small> |[[Flávio Fonseca|<small>Flávio Fonseca</small>]] |- | rowspan="2" | ''<small>Infanlibro</small>'' || [[Edmund Grimley Evans|<small>Edmund Grimley Evans</small>]] || <small>[[Ricardo Albert Reyna]]</small> ||<small>Jang Jeong-Ryeol</small> |- | colspan="3" |<small>Kvara ĵuriano: [[Ĝermolisto de germanaj esperantistoj|Martin Markarian]]</small> |} Antaŭaj ĵurianoj estas * pri '''Poezio''': [[Anja Karkiainen]] (Finnlando), [[Carmel Mallia]] (Malto) kaj [[Mao Zifu]] (Ĉinio); [[Ĵak Lepŭil']] (Francio). * pri '''Prozo''': [[Gerrit Berveling]] (Nederlando), [[Donald Broadribb]] (Aŭstralio) kaj [[Konisi Gaku]] (Japanio), [[Giulio Cappa]] (Italio). * pri '''Eseo''': [[Arikapalli Giridhar Rao|Giridhar Rao]] (Barato), [[Antonio Valén]] (Hispanio) kaj [[Gotoo Hitosi]] (Japanio). * pri '''Teatraĵo''': [[Wera Blanke]] (Germanio), [[Paul Gubbins]] (Britio), [[Serge Sire|Serĝo Sir]] (Francio), [[Giuliano Turone]] (Italio). * pri la '''Infanlibro de la jaro''': [[Kitagawa Hisasi]] (Japanio), [[Jouko Lindstedt]] (Finnlando) kaj [[Vikipediisto:Sudastelaro|James Rezende Piton]] (Brazilo). * pri '''Kantoteksto''': [[Ĵak Lepŭil'|Jacques Le Puil]]. == Apartaj premioj == La premio "Nova Talento" ĉiujare estas aljuĝata al tiu konkursanto, kiu plej meritas kuraĝigon, sed neniam gajnis premion. La unua premio en la branĉo eseo originala havas la nomon "Premio [[Luigi Minnaja]]". La unua premio en la branĉo originala Mikronovelo havas la nomon "Premio Paula Adúriz". La unua premio en la subbranĉo originala Mallonga teatraĵo" (antaŭe "Monologo aŭ skeĉo") havas la nomon "Premio María Cuevas". == Rezultoj de 2022 <ref>Fonto: Libera Folio, ''[https://www.liberafolio.org/2022/08/08/rezultoj-de-la-belartaj-konkursoj-2022/https://www.liberafolio.org/2022/08/08/rezultoj-de-la-belartaj-konkursoj-2022/ Rezultoj de la Belartaj Konkursoj 2022]''</ref> == === Branĉo poezio === ''Juĝkomisiono: [[Krys Williams]], [[István Ertl]], [[Mao Zifu]].'' ''Partoprenis 53 verkoj de 24 aŭtoroj el 17 landoj [7 el Azio, 3 el Afriko, 12 el Ameriko, 31 el Eŭropo]'' La unua premio estas nealjuĝita. La dua premio estas aljuĝita al “Reĝino-nokt” de [[Evgeni Georgiev|Evgenij Georgiev]] el Kazaĥio. La tria premio estas aljuĝita al “Mi ŝatus vidi…” de [[Benoît Philippe]] el Germanio. Honora mencio estas aljuĝita al “La lampiro” de Sylvain Barrier el Francio. Honora mencio estas aljuĝita al “Cimbalaro” de Evgenij Georgiev el Kazaĥio. === Branĉo prozo === ''Juĝkomisiono: [[Tim Westover]], [[Trevor Steele]], [[Miguel Fernández]]'' ''Partoprenis 38 verkoj de 22 aŭtoroj el 16 landoj [1 el Afriko, 4 el Azio, 10 el Ameriko, 23 el Eŭropo].'' La unua premio estas aljuĝita al “Rekviemo” de [[Sara Spanò]] el Germanio. La dua premio estas aljuĝita al “La pentraĵo” de [[Jorge Rafael Nogueras]] el Usono. La tria premio estas aljuĝita al “Speguloj” de Sara Spanò el Germanio. Honora mencio estas aljuĝita al “Strato Memoro” de [[Tobiasz Kubisiowski]] el Pollando. === Branĉo mikronovelo === ''Juĝkomisiono: Tim Westover, Trevor Steele, Miguel Fernández.'' ''Partoprenis 54 verkoj de 25 aŭtoroj el 16 landoj [1 el Afriko, 10 el Azio, 9 el Ameriko, 34 el Eŭropo].'' La unua premio – premio Paula Adúriz – estas aljuĝita al “La nigra truo” de Emanuele Bovio Regano el Italio. La dua premio estas aljuĝita al “La bela kaj la bestio” de [[Francisco Javier Moleón]] el Hispanio. La tria premio estas aljuĝita al “Kiu ĉeas?”” de Pascal Vilain el Francio. Honora mencio estas aljuĝita al “Laŭmorale” de [[Christian Rivière]] el Francio. === Branĉo teatraĵo === ''Juĝkomisiono: Alena Adler, [[Saša Pilipović]], [[Georgo Handzlik]]'' ''Partoprenis 4 verkoj de 4 aŭtoroj el 3 lando [2 el Ameriko, 2 el Eŭropo].'' La unua premio estas nealjuĝita. La dua premio estas nealjuĝita. La tria premio estas aljuĝita al “La bakisto kaj la profeto” de Raffaele Del Re el Italio. === Subbranĉo mallonga teatraĵo '''<small>(antaŭe "monologo aŭ skeĉo")</small>''' === ''Juĝkomisiono: Alena Adler, Saša Pilipović, Georgo Handzlik'' ''Partoprenis 9 verkoj de 6 aŭtoroj el 6 landoj [4 el Azio, 1 el Ameriko, 4 el Eŭropo].'' La unua premio – premio María Cuevas – estas ne aljuĝita. La dua premio estas nealjuĝita. La tria premio estas aljuĝita al “La Sekvanta” de [[Amir Naor]] el Israelo. Honora mencio estas aljuĝita al “Kurtfilmo” de Ewa Grochowska el Francio. Honora mencio estas aljuĝita al “Helpoferto” de [[Stela Besenyei-Merger]] el Hungario. Honora mencio estas aljuĝita al “Enkonduko al ‘La Krizolo’” de [[Brandon Sowers]] el Usono. === Infanlibro de la jaro === ''Juĝkomisiono: [[Ricardo Albert Reyna]], Jang Jeong-Ryeol, [[Martin Markarian]].'' ''Partoprenis 7 infanlibroj de 6 eldonejoj el 6 landoj [ĉiuj el Eŭropo].'' La premio “Infanlibro de la jaro” estas aljuĝita al la Eldonejo Esperanto-Asocio de Britio, pro la verko [[La domo ĉe Pu-Angulo]] de [[A. A. MILNE|A.A. Milne]]. === Branĉo eseo === ''Juĝkomisiono: [[Gotoo Hitosi|Gotoo Hitoshi]], [[Antonio Valén]], [[Giridhar Rao]].'' ''Partoprenis 4 verkoj de 3 aŭtoroj el 3 landoj [2 el Azio, 2 el Eŭropo].'' La unua premio – premio Luigi Minnaja – estas ne aljuĝita. La dua premio estas ne aljuĝita. La tria premio estas aljuĝita al “La fundamentaj leĝoj de esperantista stulteco” de [[Federico Gobbo]] el Nederlando. === Branĉo kantoteksto === ''Juĝkomisiono: [[Ĵak Le Puil]], [[Ankie van der Meer]], [[Flavio FONSECA|Flavio Fonseca]]'' ''Partoprenis 4 verkoj de 3 aŭtoroj el 3 landoj [4 el Eŭropo].'' La unua premio estas aljuĝita en egaleco al la Verkoj: “Ne foriru” de Ewa Grochowska el Francio, kaj al “Menestrelo” de Nikolaj Neĉajev el Rusio. La dua premio estas aljuĝita al “Kiel la Tero belas” de Ewa Grochowska el Francio. La tria premio estas aljuĝita al “De kie vi estas?” de Federico Gobbo el Nederlando. == Rezultoj de 2021 <ref>''Fonto: [http://literaturo.esperanto.net/bk/bk20.html OLE] (Originala Literaturo Esperanta)''</ref> == === Eseo === 1-a premio ne aljuĝita. 2-a premio: ''Por ke ĉiu komprenu ĉiun.'' Aleksander Melnikov, Rusio Honora mencio: ''Tridek malmortoj de Danielo.'' Roman Dobrzyński, Pollando (8 verkoj, 6 aŭtoroj, 6 landoj) === Infanlibro de la jaro === ''La aventuroj de Jombor kaj Miki.'' Julian Modest; Eldonejo Dokumenta Esperanto-Centro, Kroatio. (6 verkoj, 4 aŭtoroj, 4 landoj) === Kantoteksto === 1-a premio: ''Ekas la nokto''. Antonio Valén, Hispanio. 2-a premio: ''Kanto trista''. Richard Hable, Aŭstrio. 3-a premio: ''Robinson’.'' Petro Palivoda, Ukrainio, Honora mencio: ''Bela rev’.'' Ewa Grochowska, Francio. Honora mencio: ''La balado de l’ kukolo''. Serĝo Sire, Francio. (19 verkoj, 12 aŭtoroj, 11 landoj) === Poezio === 1-a premio: ''Koren de mallumo''. Miĥail Frolov, Rusio. 2-a premio: ''Ĉe via cindro''. Benoît Philippe, Germanio. 3-a premio: ''Ĉe la martkomenco.'' CHOE Taesok, Koreio/Litovio Honora mencio: ''La sonĝo''. Evgenij Georgiev, Kazaĥio. (67 verkoj, 36 aŭtoroj, 23 landoj) === Prozo === 1-a premio: ''Mi trinkas vino''. Francisco Javier Moleón, Hispanio. 2-a premio: ''Parade antaŭ la reĝo''. Anna Löwenstein, Britio. 3-a premio: ''Kredi.'' Sara Spanò, Italio. (38 verkoj, 25 aŭtoroj, 17 landoj) === Prozo, subbranĉo mikronovelo === 1-a premio ”Paula Adúriz”: ''Mia sozio''. [[Jorge Rafael Nogueras]], Usono. (45 verkoj, 27 aŭtoroj, 16 landoj) === Teatraĵo === Neniu premio aljuĝita. (1 verko, 1 aŭtoro, 1 lando) === Teatraĵo, subbranĉo monologo kaj skeĉo === Neniu premio aljuĝita (4 verkoj, 2 aŭtoroj, 2 landoj) == Publikigaĵoj == * ''[[Pri Homoj kaj Verkoj. Eseoj pri la Esperanto-kulturo|Pri homoj kaj verkoj. Eseoj pri la Esperanto-kulturo]]'' * ''[[Interlingvo inter Lingvoj. Prilingvaj Eseoj|Interlingvo inter lingvoj. Prilingvaj eseoj]]'' * ''[http://retbutiko.be/en/ero/tgxm?lingvo=en&ero=tgxm Tamen ĝi moviĝas! Eseoj pri la Esperanto-movado]'' == Vidu ankaŭ == * [[Belarta rikolto]] == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == * [http://esperanto.net/literaturo/bk/index.html Listo de gajnintoj] en la retejo Originala Literaturo Esperanta de [[Sten Johansson]] * [https://uea.org/teko/regularoj/belartaj_konkursoj Regularo de la Belartaj Konkursoj] en la retejo de [[UEA]] * [https://revuoesperanto.org/belartaj-konkursoj Belartaj Konkursoj de UEA en 2019], artikolo aperinta en [[Revuo Esperanto]] en novembro 2018 Mondial-Eldonejo en Nov-Jorko prezentas libere elŝuteblajn volumojn de Belartaj Konkursoj de UEA: * [https://www.librejo.com/senpage/Belarta-Rikolto-2014.pdf Belarta Rikolto 2014] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20220121025303/https://www.librejo.com/senpage/Belarta-Rikolto-2014.pdf |date=2022-01-21 }} * [https://www.librejo.com/senpage/Belarta-Rikolto-2015.pdf Belarta Rikolto 2015] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20220121044026/https://www.librejo.com/senpage/Belarta-Rikolto-2015.pdf |date=2022-01-21 }} * [https://www.librejo.com/senpage/Belarta-Rikolto-2016.pdf Belarta Rikolto 2016] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20220121021359/https://www.librejo.com/senpage/Belarta-Rikolto-2016.pdf |date=2022-01-21 }} * [https://www.librejo.com/senpage/Belarta-Rikolto-2017.pdf Belarta Rikolto 2017] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20220123130201/https://www.librejo.com/senpage/Belarta-Rikolto-2017.pdf |date=2022-01-23 }} * [https://www.librejo.com/senpage/Belarta-Rikolto-2018.pdf Belarta Rikolto 2018] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20220122213519/https://www.librejo.com/senpage/Belarta-Rikolto-2018.pdf |date=2022-01-22 }} * [https://www.librejo.com/senpage/Belarta-Rikolto-2019.pdf Belarta Rikolto 2019] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20230813101635/https://www.librejo.com/senpage/Belarta-Rikolto-2019.pdf |date=2023-08-13 }} [[Kategorio:Esperanto-kulturo]] [[Kategorio:UEA]] [[Kategorio:Esperanto-premioj]] 2w83oaqf7zo7fsrl2vir2geceao70bp 9349006 9349000 2026-04-06T18:36:17Z ~2026-21201-61 254767 /* Ĵurio */ aldono de la branĉo "Sciencfikcio kaj fantasto" kaj ties juĝtriopo al la tabelo 9349006 wikitext text/x-wiki {{Alidirekto|BK}} {{Unua|kat=ne}} {{Informkesto premio |priskribo de bildo= }} [[Dosiero:BAKdeUEA.jpg|eta|451x451ra|Nombro da konkursaĵoj en belartaj konkursoj]] La '''Belartaj Konkursoj de UEA''' okazas ĉiujare kun limdato je la [[31-a de marto]] kaj la rezultoj anoncitaj en la [[Universala Kongreso de Esperanto|Universala Kongreso]]. Nuntempaj branĉoj estas [[poezio]], [[prozo]], [[eseo]], [[teatraĵo]], [[mikronovelo]], kantoteksto, [[infanlibro]] de la jaro, plus la subbranĉo monologo aŭ skeĉo. La Konkursoj estis lanĉitaj en [[1950]] laŭ iniciato de [[Reto Rossetti]] sub aŭspicio de [[UEA]]. La konkursoj havas la celon evoluigi la artojn en kaj pere de la internacia lingvo. [[Inter la du mondmilitoj]] ekzistis simila konkurso nomata [[Internaciaj Floraj Ludoj]]. == Organizo == Nuntempe, la Belartaj Konkursoj enhavas jenajn branĉojn<ref>[https://uea.org/teko/regularoj/belartaj_konkursoj el la regularo de la Belartaj Konkursoj] de [[UEA]], artikolo 1, stato de januaro 2019 {{eo}}</ref> kaj subbranĉojn: :a) '''Poezio originala''' (maksimuma longo de poemo 500 vortoj); :b) '''Prozo originala''' (maksimuma longo de verko 200 x 65 maŝinskribitaj spacoj); :c) '''Eseo originala pri temo lingva, literatura, historia au sociologia, prefere en ligo kun la internacia lingvo aŭ la Kongresa Temo''' (proksimuma longo 10 tajpitaj paĝoj; ĉirkaŭ 400 x 65 maŝinskribitaj spacoj); :ĉ) '''Teatraĵo originala'''; :ĉ-1) '''Mallonga teatraĵo (antaŭe "Monologo aŭ Skeĉo")''' (daŭro inter 10 kaj 15 minutoj) :d) '''Mikronovelo''' (maksimuma longo 100 vortoj) :e) '''Kantoteksto''' :f) '''Sciencfikcio kaj fantasto''' (maksimuma longo de verko 200 x 65 maŝinskribitaj spacoj); :g) '''Infanlibro de la Jaro''' == Ĵurio == Pri la verkoj de la unuopaj konkursaj branĉoj juĝas po tri ĵurianoj, kiuj nuntempe estas<ref>[https://www.liberafolio.org/2017/01/28/belartaj-konkursoj-estu-pordo-por-novuloj/ Belartaj Konkursoj estu pordo por novuloj], artikolo el Libera Folio kiu aperis la 28-an de januaro 2017 {{eo}}</ref>: {| class="wikitable" |- ! <small>branĉo</small> ! <small>unua ĵuriano</small> ! <small>dua ĵuriano</small> ! <small>tria ĵuriano</small> |- | ''<small>Poezio</small>'' || [[István Ertl|<small>István Ertl</small>]] || [[Krys Williams|<small>Krys Williams</small>]] ||[[Mao Zifu|<small>Mao Zifu</small>]] |- | ''<small>Prozo</small>'' ||[[Julian Modest|<small>Julian Modest</small>]]||[[Trevor Steele|<small>Trevor Steele</small>]] || [[Antonio Valén|<small>Antonio Valén</small>]] |- | ''<small>Eseo</small>'' || [[Gotoo Hitosi|<small>Gotoo Hitosi</small>]] || [[Giridhar Rao|<small>Giridhar Rao</small>]] || [[Antonio Valén|<small>Antonio Valén</small>]] |- | ''<small>Teatraĵo</small>'' ||[[Saša Pilipović|<small>Saša Pilipović</small>]] ||<small>Alena Adler</small>|| [[Georgo Handzlik|<small>Georgo Handzlik</small>]] |- |<small>Mikronovelo</small> |<small>[[Nicola Ruggiero]]</small> |[[Trevor Steele|<small>Trevor Steele</small>]] |<small>[[Antonio Valén]]</small> |- |<small>Kantoteksto</small> |<small>[[Ankie van der Meer]]</small> |<small>Antero Ávila</small> |[[Flávio Fonseca|<small>Flávio Fonseca</small>]] |- |<small>Sciencfikcio</small><small>kaj fantasto</small> |<small>[[Mikaelo Bronŝtejn]]</small> |<small>[[Paulo Sérgio Viana|Paulo Sergio Viana]]</small> |<small>[[Ralph Dumain]]</small> |- | rowspan="2" | ''<small>Infanlibro</small>'' || [[Edmund Grimley Evans|<small>Edmund Grimley Evans</small>]] || <small>[[Ricardo Albert Reyna]]</small> ||<small>Jang Jeong-Ryeol</small> |- | colspan="3" |<small>Kvara ĵuriano: [[Ĝermolisto de germanaj esperantistoj|Martin Markarian]]</small> |} Antaŭaj ĵurianoj estas * pri '''Poezio''': [[Anja Karkiainen]] (Finnlando), [[Carmel Mallia]] (Malto) kaj [[Mao Zifu]] (Ĉinio); [[Ĵak Lepŭil']] (Francio). * pri '''Prozo''': [[Gerrit Berveling]] (Nederlando), [[Donald Broadribb]] (Aŭstralio) kaj [[Konisi Gaku]] (Japanio), [[Giulio Cappa]] (Italio). * pri '''Eseo''': [[Arikapalli Giridhar Rao|Giridhar Rao]] (Barato), [[Antonio Valén]] (Hispanio) kaj [[Gotoo Hitosi]] (Japanio). * pri '''Teatraĵo''': [[Wera Blanke]] (Germanio), [[Paul Gubbins]] (Britio), [[Serge Sire|Serĝo Sir]] (Francio), [[Giuliano Turone]] (Italio). * pri la '''Infanlibro de la jaro''': [[Kitagawa Hisasi]] (Japanio), [[Jouko Lindstedt]] (Finnlando) kaj [[Vikipediisto:Sudastelaro|James Rezende Piton]] (Brazilo). * pri '''Kantoteksto''': [[Ĵak Lepŭil'|Jacques Le Puil]]. == Apartaj premioj == La premio "Nova Talento" ĉiujare estas aljuĝata al tiu konkursanto, kiu plej meritas kuraĝigon, sed neniam gajnis premion. La unua premio en la branĉo eseo originala havas la nomon "Premio [[Luigi Minnaja]]". La unua premio en la branĉo originala Mikronovelo havas la nomon "Premio Paula Adúriz". La unua premio en la subbranĉo originala Mallonga teatraĵo" (antaŭe "Monologo aŭ skeĉo") havas la nomon "Premio María Cuevas". == Rezultoj de 2022 <ref>Fonto: Libera Folio, ''[https://www.liberafolio.org/2022/08/08/rezultoj-de-la-belartaj-konkursoj-2022/https://www.liberafolio.org/2022/08/08/rezultoj-de-la-belartaj-konkursoj-2022/ Rezultoj de la Belartaj Konkursoj 2022]''</ref> == === Branĉo poezio === ''Juĝkomisiono: [[Krys Williams]], [[István Ertl]], [[Mao Zifu]].'' ''Partoprenis 53 verkoj de 24 aŭtoroj el 17 landoj [7 el Azio, 3 el Afriko, 12 el Ameriko, 31 el Eŭropo]'' La unua premio estas nealjuĝita. La dua premio estas aljuĝita al “Reĝino-nokt” de [[Evgeni Georgiev|Evgenij Georgiev]] el Kazaĥio. La tria premio estas aljuĝita al “Mi ŝatus vidi…” de [[Benoît Philippe]] el Germanio. Honora mencio estas aljuĝita al “La lampiro” de Sylvain Barrier el Francio. Honora mencio estas aljuĝita al “Cimbalaro” de Evgenij Georgiev el Kazaĥio. === Branĉo prozo === ''Juĝkomisiono: [[Tim Westover]], [[Trevor Steele]], [[Miguel Fernández]]'' ''Partoprenis 38 verkoj de 22 aŭtoroj el 16 landoj [1 el Afriko, 4 el Azio, 10 el Ameriko, 23 el Eŭropo].'' La unua premio estas aljuĝita al “Rekviemo” de [[Sara Spanò]] el Germanio. La dua premio estas aljuĝita al “La pentraĵo” de [[Jorge Rafael Nogueras]] el Usono. La tria premio estas aljuĝita al “Speguloj” de Sara Spanò el Germanio. Honora mencio estas aljuĝita al “Strato Memoro” de [[Tobiasz Kubisiowski]] el Pollando. === Branĉo mikronovelo === ''Juĝkomisiono: Tim Westover, Trevor Steele, Miguel Fernández.'' ''Partoprenis 54 verkoj de 25 aŭtoroj el 16 landoj [1 el Afriko, 10 el Azio, 9 el Ameriko, 34 el Eŭropo].'' La unua premio – premio Paula Adúriz – estas aljuĝita al “La nigra truo” de Emanuele Bovio Regano el Italio. La dua premio estas aljuĝita al “La bela kaj la bestio” de [[Francisco Javier Moleón]] el Hispanio. La tria premio estas aljuĝita al “Kiu ĉeas?”” de Pascal Vilain el Francio. Honora mencio estas aljuĝita al “Laŭmorale” de [[Christian Rivière]] el Francio. === Branĉo teatraĵo === ''Juĝkomisiono: Alena Adler, [[Saša Pilipović]], [[Georgo Handzlik]]'' ''Partoprenis 4 verkoj de 4 aŭtoroj el 3 lando [2 el Ameriko, 2 el Eŭropo].'' La unua premio estas nealjuĝita. La dua premio estas nealjuĝita. La tria premio estas aljuĝita al “La bakisto kaj la profeto” de Raffaele Del Re el Italio. === Subbranĉo mallonga teatraĵo '''<small>(antaŭe "monologo aŭ skeĉo")</small>''' === ''Juĝkomisiono: Alena Adler, Saša Pilipović, Georgo Handzlik'' ''Partoprenis 9 verkoj de 6 aŭtoroj el 6 landoj [4 el Azio, 1 el Ameriko, 4 el Eŭropo].'' La unua premio – premio María Cuevas – estas ne aljuĝita. La dua premio estas nealjuĝita. La tria premio estas aljuĝita al “La Sekvanta” de [[Amir Naor]] el Israelo. Honora mencio estas aljuĝita al “Kurtfilmo” de Ewa Grochowska el Francio. Honora mencio estas aljuĝita al “Helpoferto” de [[Stela Besenyei-Merger]] el Hungario. Honora mencio estas aljuĝita al “Enkonduko al ‘La Krizolo’” de [[Brandon Sowers]] el Usono. === Infanlibro de la jaro === ''Juĝkomisiono: [[Ricardo Albert Reyna]], Jang Jeong-Ryeol, [[Martin Markarian]].'' ''Partoprenis 7 infanlibroj de 6 eldonejoj el 6 landoj [ĉiuj el Eŭropo].'' La premio “Infanlibro de la jaro” estas aljuĝita al la Eldonejo Esperanto-Asocio de Britio, pro la verko [[La domo ĉe Pu-Angulo]] de [[A. A. MILNE|A.A. Milne]]. === Branĉo eseo === ''Juĝkomisiono: [[Gotoo Hitosi|Gotoo Hitoshi]], [[Antonio Valén]], [[Giridhar Rao]].'' ''Partoprenis 4 verkoj de 3 aŭtoroj el 3 landoj [2 el Azio, 2 el Eŭropo].'' La unua premio – premio Luigi Minnaja – estas ne aljuĝita. La dua premio estas ne aljuĝita. La tria premio estas aljuĝita al “La fundamentaj leĝoj de esperantista stulteco” de [[Federico Gobbo]] el Nederlando. === Branĉo kantoteksto === ''Juĝkomisiono: [[Ĵak Le Puil]], [[Ankie van der Meer]], [[Flavio FONSECA|Flavio Fonseca]]'' ''Partoprenis 4 verkoj de 3 aŭtoroj el 3 landoj [4 el Eŭropo].'' La unua premio estas aljuĝita en egaleco al la Verkoj: “Ne foriru” de Ewa Grochowska el Francio, kaj al “Menestrelo” de Nikolaj Neĉajev el Rusio. La dua premio estas aljuĝita al “Kiel la Tero belas” de Ewa Grochowska el Francio. La tria premio estas aljuĝita al “De kie vi estas?” de Federico Gobbo el Nederlando. == Rezultoj de 2021 <ref>''Fonto: [http://literaturo.esperanto.net/bk/bk20.html OLE] (Originala Literaturo Esperanta)''</ref> == === Eseo === 1-a premio ne aljuĝita. 2-a premio: ''Por ke ĉiu komprenu ĉiun.'' Aleksander Melnikov, Rusio Honora mencio: ''Tridek malmortoj de Danielo.'' Roman Dobrzyński, Pollando (8 verkoj, 6 aŭtoroj, 6 landoj) === Infanlibro de la jaro === ''La aventuroj de Jombor kaj Miki.'' Julian Modest; Eldonejo Dokumenta Esperanto-Centro, Kroatio. (6 verkoj, 4 aŭtoroj, 4 landoj) === Kantoteksto === 1-a premio: ''Ekas la nokto''. Antonio Valén, Hispanio. 2-a premio: ''Kanto trista''. Richard Hable, Aŭstrio. 3-a premio: ''Robinson’.'' Petro Palivoda, Ukrainio, Honora mencio: ''Bela rev’.'' Ewa Grochowska, Francio. Honora mencio: ''La balado de l’ kukolo''. Serĝo Sire, Francio. (19 verkoj, 12 aŭtoroj, 11 landoj) === Poezio === 1-a premio: ''Koren de mallumo''. Miĥail Frolov, Rusio. 2-a premio: ''Ĉe via cindro''. Benoît Philippe, Germanio. 3-a premio: ''Ĉe la martkomenco.'' CHOE Taesok, Koreio/Litovio Honora mencio: ''La sonĝo''. Evgenij Georgiev, Kazaĥio. (67 verkoj, 36 aŭtoroj, 23 landoj) === Prozo === 1-a premio: ''Mi trinkas vino''. Francisco Javier Moleón, Hispanio. 2-a premio: ''Parade antaŭ la reĝo''. Anna Löwenstein, Britio. 3-a premio: ''Kredi.'' Sara Spanò, Italio. (38 verkoj, 25 aŭtoroj, 17 landoj) === Prozo, subbranĉo mikronovelo === 1-a premio ”Paula Adúriz”: ''Mia sozio''. [[Jorge Rafael Nogueras]], Usono. (45 verkoj, 27 aŭtoroj, 16 landoj) === Teatraĵo === Neniu premio aljuĝita. (1 verko, 1 aŭtoro, 1 lando) === Teatraĵo, subbranĉo monologo kaj skeĉo === Neniu premio aljuĝita (4 verkoj, 2 aŭtoroj, 2 landoj) == Publikigaĵoj == * ''[[Pri Homoj kaj Verkoj. Eseoj pri la Esperanto-kulturo|Pri homoj kaj verkoj. Eseoj pri la Esperanto-kulturo]]'' * ''[[Interlingvo inter Lingvoj. Prilingvaj Eseoj|Interlingvo inter lingvoj. Prilingvaj eseoj]]'' * ''[http://retbutiko.be/en/ero/tgxm?lingvo=en&ero=tgxm Tamen ĝi moviĝas! Eseoj pri la Esperanto-movado]'' == Vidu ankaŭ == * [[Belarta rikolto]] == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == * [http://esperanto.net/literaturo/bk/index.html Listo de gajnintoj] en la retejo Originala Literaturo Esperanta de [[Sten Johansson]] * [https://uea.org/teko/regularoj/belartaj_konkursoj Regularo de la Belartaj Konkursoj] en la retejo de [[UEA]] * [https://revuoesperanto.org/belartaj-konkursoj Belartaj Konkursoj de UEA en 2019], artikolo aperinta en [[Revuo Esperanto]] en novembro 2018 Mondial-Eldonejo en Nov-Jorko prezentas libere elŝuteblajn volumojn de Belartaj Konkursoj de UEA: * [https://www.librejo.com/senpage/Belarta-Rikolto-2014.pdf Belarta Rikolto 2014] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20220121025303/https://www.librejo.com/senpage/Belarta-Rikolto-2014.pdf |date=2022-01-21 }} * [https://www.librejo.com/senpage/Belarta-Rikolto-2015.pdf Belarta Rikolto 2015] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20220121044026/https://www.librejo.com/senpage/Belarta-Rikolto-2015.pdf |date=2022-01-21 }} * [https://www.librejo.com/senpage/Belarta-Rikolto-2016.pdf Belarta Rikolto 2016] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20220121021359/https://www.librejo.com/senpage/Belarta-Rikolto-2016.pdf |date=2022-01-21 }} * [https://www.librejo.com/senpage/Belarta-Rikolto-2017.pdf Belarta Rikolto 2017] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20220123130201/https://www.librejo.com/senpage/Belarta-Rikolto-2017.pdf |date=2022-01-23 }} * [https://www.librejo.com/senpage/Belarta-Rikolto-2018.pdf Belarta Rikolto 2018] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20220122213519/https://www.librejo.com/senpage/Belarta-Rikolto-2018.pdf |date=2022-01-22 }} * [https://www.librejo.com/senpage/Belarta-Rikolto-2019.pdf Belarta Rikolto 2019] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20230813101635/https://www.librejo.com/senpage/Belarta-Rikolto-2019.pdf |date=2023-08-13 }} [[Kategorio:Esperanto-kulturo]] [[Kategorio:UEA]] [[Kategorio:Esperanto-premioj]] 3y1g6g8dpndsx1l5kg4n2xrvmnhlzt2 9349007 9349006 2026-04-06T18:42:49Z ~2026-21201-61 254767 ĝisdatigo de la enkonduko 9349007 wikitext text/x-wiki {{Alidirekto|BK}} {{Unua|kat=ne}} {{Informkesto premio |priskribo de bildo= }} [[Dosiero:BAKdeUEA.jpg|eta|451x451ra|Nombro da konkursaĵoj en belartaj konkursoj]] La '''Belartaj Konkursoj de UEA''' okazas ĉiujare kun limdato je la [[31-a de marto]] kaj la rezultoj anoncitaj en la [[Universala Kongreso de Esperanto|Universala Kongreso]]. Nuntempaj branĉoj estas [[poezio]], [[prozo]], [[eseo]], [[teatraĵo]], [[mikronovelo|mallonga teatraĵo, mikronovelo]], [[sciencfikcio]] kaj [[fantasto]], kantoteksto, [[infanlibro]] de la jaro, plus la subbranĉo monologo aŭ skeĉo. La Konkursoj estis lanĉitaj en [[1950]] laŭ iniciato de [[Reto Rossetti]] sub aŭspicio de [[UEA]]. La konkursoj havas la celon evoluigi la artojn en kaj pere de la internacia lingvo. [[Inter la du mondmilitoj]] ekzistis simila konkurso nomata [[Internaciaj Floraj Ludoj]]. == Organizo == Nuntempe, la Belartaj Konkursoj enhavas jenajn branĉojn<ref>[https://uea.org/teko/regularoj/belartaj_konkursoj el la regularo de la Belartaj Konkursoj] de [[UEA]], artikolo 1, stato de januaro 2019 {{eo}}</ref> kaj subbranĉojn: :a) '''Poezio originala''' (maksimuma longo de poemo 500 vortoj); :b) '''Prozo originala''' (maksimuma longo de verko 200 x 65 maŝinskribitaj spacoj); :c) '''Eseo originala pri temo lingva, literatura, historia au sociologia, prefere en ligo kun la internacia lingvo aŭ la Kongresa Temo''' (proksimuma longo 10 tajpitaj paĝoj; ĉirkaŭ 400 x 65 maŝinskribitaj spacoj); :ĉ) '''Teatraĵo originala'''; :ĉ-1) '''Mallonga teatraĵo (antaŭe "Monologo aŭ Skeĉo")''' (daŭro inter 10 kaj 15 minutoj) :d) '''Mikronovelo''' (maksimuma longo 100 vortoj) :e) '''Kantoteksto''' :f) '''Sciencfikcio kaj fantasto''' (maksimuma longo de verko 200 x 65 maŝinskribitaj spacoj); :g) '''Infanlibro de la Jaro''' == Ĵurio == Pri la verkoj de la unuopaj konkursaj branĉoj juĝas po tri ĵurianoj, kiuj nuntempe estas<ref>[https://www.liberafolio.org/2017/01/28/belartaj-konkursoj-estu-pordo-por-novuloj/ Belartaj Konkursoj estu pordo por novuloj], artikolo el Libera Folio kiu aperis la 28-an de januaro 2017 {{eo}}</ref>: {| class="wikitable" |- ! <small>branĉo</small> ! <small>unua ĵuriano</small> ! <small>dua ĵuriano</small> ! <small>tria ĵuriano</small> |- | ''<small>Poezio</small>'' || [[István Ertl|<small>István Ertl</small>]] || [[Krys Williams|<small>Krys Williams</small>]] ||[[Mao Zifu|<small>Mao Zifu</small>]] |- | ''<small>Prozo</small>'' ||[[Julian Modest|<small>Julian Modest</small>]]||[[Trevor Steele|<small>Trevor Steele</small>]] || [[Antonio Valén|<small>Antonio Valén</small>]] |- | ''<small>Eseo</small>'' || [[Gotoo Hitosi|<small>Gotoo Hitosi</small>]] || [[Giridhar Rao|<small>Giridhar Rao</small>]] || [[Antonio Valén|<small>Antonio Valén</small>]] |- | ''<small>Teatraĵo</small>'' ||[[Saša Pilipović|<small>Saša Pilipović</small>]] ||<small>Alena Adler</small>|| [[Georgo Handzlik|<small>Georgo Handzlik</small>]] |- |<small>Mikronovelo</small> |<small>[[Nicola Ruggiero]]</small> |[[Trevor Steele|<small>Trevor Steele</small>]] |<small>[[Antonio Valén]]</small> |- |<small>Kantoteksto</small> |<small>[[Ankie van der Meer]]</small> |<small>Antero Ávila</small> |[[Flávio Fonseca|<small>Flávio Fonseca</small>]] |- |<small>Sciencfikcio</small><small>kaj fantasto</small> |<small>[[Mikaelo Bronŝtejn]]</small> |<small>[[Paulo Sérgio Viana|Paulo Sergio Viana]]</small> |<small>[[Ralph Dumain]]</small> |- | rowspan="2" | ''<small>Infanlibro</small>'' || [[Edmund Grimley Evans|<small>Edmund Grimley Evans</small>]] || <small>[[Ricardo Albert Reyna]]</small> ||<small>Jang Jeong-Ryeol</small> |- | colspan="3" |<small>Kvara ĵuriano: [[Ĝermolisto de germanaj esperantistoj|Martin Markarian]]</small> |} Antaŭaj ĵurianoj estas * pri '''Poezio''': [[Anja Karkiainen]] (Finnlando), [[Carmel Mallia]] (Malto) kaj [[Mao Zifu]] (Ĉinio); [[Ĵak Lepŭil']] (Francio). * pri '''Prozo''': [[Gerrit Berveling]] (Nederlando), [[Donald Broadribb]] (Aŭstralio) kaj [[Konisi Gaku]] (Japanio), [[Giulio Cappa]] (Italio). * pri '''Eseo''': [[Arikapalli Giridhar Rao|Giridhar Rao]] (Barato), [[Antonio Valén]] (Hispanio) kaj [[Gotoo Hitosi]] (Japanio). * pri '''Teatraĵo''': [[Wera Blanke]] (Germanio), [[Paul Gubbins]] (Britio), [[Serge Sire|Serĝo Sir]] (Francio), [[Giuliano Turone]] (Italio). * pri la '''Infanlibro de la jaro''': [[Kitagawa Hisasi]] (Japanio), [[Jouko Lindstedt]] (Finnlando) kaj [[Vikipediisto:Sudastelaro|James Rezende Piton]] (Brazilo). * pri '''Kantoteksto''': [[Ĵak Lepŭil'|Jacques Le Puil]]. == Apartaj premioj == La premio "Nova Talento" ĉiujare estas aljuĝata al tiu konkursanto, kiu plej meritas kuraĝigon, sed neniam gajnis premion. La unua premio en la branĉo eseo originala havas la nomon "Premio [[Luigi Minnaja]]". La unua premio en la branĉo originala Mikronovelo havas la nomon "Premio Paula Adúriz". La unua premio en la subbranĉo originala Mallonga teatraĵo" (antaŭe "Monologo aŭ skeĉo") havas la nomon "Premio María Cuevas". == Rezultoj de 2022 <ref>Fonto: Libera Folio, ''[https://www.liberafolio.org/2022/08/08/rezultoj-de-la-belartaj-konkursoj-2022/https://www.liberafolio.org/2022/08/08/rezultoj-de-la-belartaj-konkursoj-2022/ Rezultoj de la Belartaj Konkursoj 2022]''</ref> == === Branĉo poezio === ''Juĝkomisiono: [[Krys Williams]], [[István Ertl]], [[Mao Zifu]].'' ''Partoprenis 53 verkoj de 24 aŭtoroj el 17 landoj [7 el Azio, 3 el Afriko, 12 el Ameriko, 31 el Eŭropo]'' La unua premio estas nealjuĝita. La dua premio estas aljuĝita al “Reĝino-nokt” de [[Evgeni Georgiev|Evgenij Georgiev]] el Kazaĥio. La tria premio estas aljuĝita al “Mi ŝatus vidi…” de [[Benoît Philippe]] el Germanio. Honora mencio estas aljuĝita al “La lampiro” de Sylvain Barrier el Francio. Honora mencio estas aljuĝita al “Cimbalaro” de Evgenij Georgiev el Kazaĥio. === Branĉo prozo === ''Juĝkomisiono: [[Tim Westover]], [[Trevor Steele]], [[Miguel Fernández]]'' ''Partoprenis 38 verkoj de 22 aŭtoroj el 16 landoj [1 el Afriko, 4 el Azio, 10 el Ameriko, 23 el Eŭropo].'' La unua premio estas aljuĝita al “Rekviemo” de [[Sara Spanò]] el Germanio. La dua premio estas aljuĝita al “La pentraĵo” de [[Jorge Rafael Nogueras]] el Usono. La tria premio estas aljuĝita al “Speguloj” de Sara Spanò el Germanio. Honora mencio estas aljuĝita al “Strato Memoro” de [[Tobiasz Kubisiowski]] el Pollando. === Branĉo mikronovelo === ''Juĝkomisiono: Tim Westover, Trevor Steele, Miguel Fernández.'' ''Partoprenis 54 verkoj de 25 aŭtoroj el 16 landoj [1 el Afriko, 10 el Azio, 9 el Ameriko, 34 el Eŭropo].'' La unua premio – premio Paula Adúriz – estas aljuĝita al “La nigra truo” de Emanuele Bovio Regano el Italio. La dua premio estas aljuĝita al “La bela kaj la bestio” de [[Francisco Javier Moleón]] el Hispanio. La tria premio estas aljuĝita al “Kiu ĉeas?”” de Pascal Vilain el Francio. Honora mencio estas aljuĝita al “Laŭmorale” de [[Christian Rivière]] el Francio. === Branĉo teatraĵo === ''Juĝkomisiono: Alena Adler, [[Saša Pilipović]], [[Georgo Handzlik]]'' ''Partoprenis 4 verkoj de 4 aŭtoroj el 3 lando [2 el Ameriko, 2 el Eŭropo].'' La unua premio estas nealjuĝita. La dua premio estas nealjuĝita. La tria premio estas aljuĝita al “La bakisto kaj la profeto” de Raffaele Del Re el Italio. === Subbranĉo mallonga teatraĵo '''<small>(antaŭe "monologo aŭ skeĉo")</small>''' === ''Juĝkomisiono: Alena Adler, Saša Pilipović, Georgo Handzlik'' ''Partoprenis 9 verkoj de 6 aŭtoroj el 6 landoj [4 el Azio, 1 el Ameriko, 4 el Eŭropo].'' La unua premio – premio María Cuevas – estas ne aljuĝita. La dua premio estas nealjuĝita. La tria premio estas aljuĝita al “La Sekvanta” de [[Amir Naor]] el Israelo. Honora mencio estas aljuĝita al “Kurtfilmo” de Ewa Grochowska el Francio. Honora mencio estas aljuĝita al “Helpoferto” de [[Stela Besenyei-Merger]] el Hungario. Honora mencio estas aljuĝita al “Enkonduko al ‘La Krizolo’” de [[Brandon Sowers]] el Usono. === Infanlibro de la jaro === ''Juĝkomisiono: [[Ricardo Albert Reyna]], Jang Jeong-Ryeol, [[Martin Markarian]].'' ''Partoprenis 7 infanlibroj de 6 eldonejoj el 6 landoj [ĉiuj el Eŭropo].'' La premio “Infanlibro de la jaro” estas aljuĝita al la Eldonejo Esperanto-Asocio de Britio, pro la verko [[La domo ĉe Pu-Angulo]] de [[A. A. MILNE|A.A. Milne]]. === Branĉo eseo === ''Juĝkomisiono: [[Gotoo Hitosi|Gotoo Hitoshi]], [[Antonio Valén]], [[Giridhar Rao]].'' ''Partoprenis 4 verkoj de 3 aŭtoroj el 3 landoj [2 el Azio, 2 el Eŭropo].'' La unua premio – premio Luigi Minnaja – estas ne aljuĝita. La dua premio estas ne aljuĝita. La tria premio estas aljuĝita al “La fundamentaj leĝoj de esperantista stulteco” de [[Federico Gobbo]] el Nederlando. === Branĉo kantoteksto === ''Juĝkomisiono: [[Ĵak Le Puil]], [[Ankie van der Meer]], [[Flavio FONSECA|Flavio Fonseca]]'' ''Partoprenis 4 verkoj de 3 aŭtoroj el 3 landoj [4 el Eŭropo].'' La unua premio estas aljuĝita en egaleco al la Verkoj: “Ne foriru” de Ewa Grochowska el Francio, kaj al “Menestrelo” de Nikolaj Neĉajev el Rusio. La dua premio estas aljuĝita al “Kiel la Tero belas” de Ewa Grochowska el Francio. La tria premio estas aljuĝita al “De kie vi estas?” de Federico Gobbo el Nederlando. == Rezultoj de 2021 <ref>''Fonto: [http://literaturo.esperanto.net/bk/bk20.html OLE] (Originala Literaturo Esperanta)''</ref> == === Eseo === 1-a premio ne aljuĝita. 2-a premio: ''Por ke ĉiu komprenu ĉiun.'' Aleksander Melnikov, Rusio Honora mencio: ''Tridek malmortoj de Danielo.'' Roman Dobrzyński, Pollando (8 verkoj, 6 aŭtoroj, 6 landoj) === Infanlibro de la jaro === ''La aventuroj de Jombor kaj Miki.'' Julian Modest; Eldonejo Dokumenta Esperanto-Centro, Kroatio. (6 verkoj, 4 aŭtoroj, 4 landoj) === Kantoteksto === 1-a premio: ''Ekas la nokto''. Antonio Valén, Hispanio. 2-a premio: ''Kanto trista''. Richard Hable, Aŭstrio. 3-a premio: ''Robinson’.'' Petro Palivoda, Ukrainio, Honora mencio: ''Bela rev’.'' Ewa Grochowska, Francio. Honora mencio: ''La balado de l’ kukolo''. Serĝo Sire, Francio. (19 verkoj, 12 aŭtoroj, 11 landoj) === Poezio === 1-a premio: ''Koren de mallumo''. Miĥail Frolov, Rusio. 2-a premio: ''Ĉe via cindro''. Benoît Philippe, Germanio. 3-a premio: ''Ĉe la martkomenco.'' CHOE Taesok, Koreio/Litovio Honora mencio: ''La sonĝo''. Evgenij Georgiev, Kazaĥio. (67 verkoj, 36 aŭtoroj, 23 landoj) === Prozo === 1-a premio: ''Mi trinkas vino''. Francisco Javier Moleón, Hispanio. 2-a premio: ''Parade antaŭ la reĝo''. Anna Löwenstein, Britio. 3-a premio: ''Kredi.'' Sara Spanò, Italio. (38 verkoj, 25 aŭtoroj, 17 landoj) === Prozo, subbranĉo mikronovelo === 1-a premio ”Paula Adúriz”: ''Mia sozio''. [[Jorge Rafael Nogueras]], Usono. (45 verkoj, 27 aŭtoroj, 16 landoj) === Teatraĵo === Neniu premio aljuĝita. (1 verko, 1 aŭtoro, 1 lando) === Teatraĵo, subbranĉo monologo kaj skeĉo === Neniu premio aljuĝita (4 verkoj, 2 aŭtoroj, 2 landoj) == Publikigaĵoj == * ''[[Pri Homoj kaj Verkoj. Eseoj pri la Esperanto-kulturo|Pri homoj kaj verkoj. Eseoj pri la Esperanto-kulturo]]'' * ''[[Interlingvo inter Lingvoj. Prilingvaj Eseoj|Interlingvo inter lingvoj. Prilingvaj eseoj]]'' * ''[http://retbutiko.be/en/ero/tgxm?lingvo=en&ero=tgxm Tamen ĝi moviĝas! Eseoj pri la Esperanto-movado]'' == Vidu ankaŭ == * [[Belarta rikolto]] == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == * [http://esperanto.net/literaturo/bk/index.html Listo de gajnintoj] en la retejo Originala Literaturo Esperanta de [[Sten Johansson]] * [https://uea.org/teko/regularoj/belartaj_konkursoj Regularo de la Belartaj Konkursoj] en la retejo de [[UEA]] * [https://revuoesperanto.org/belartaj-konkursoj Belartaj Konkursoj de UEA en 2019], artikolo aperinta en [[Revuo Esperanto]] en novembro 2018 Mondial-Eldonejo en Nov-Jorko prezentas libere elŝuteblajn volumojn de Belartaj Konkursoj de UEA: * [https://www.librejo.com/senpage/Belarta-Rikolto-2014.pdf Belarta Rikolto 2014] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20220121025303/https://www.librejo.com/senpage/Belarta-Rikolto-2014.pdf |date=2022-01-21 }} * [https://www.librejo.com/senpage/Belarta-Rikolto-2015.pdf Belarta Rikolto 2015] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20220121044026/https://www.librejo.com/senpage/Belarta-Rikolto-2015.pdf |date=2022-01-21 }} * [https://www.librejo.com/senpage/Belarta-Rikolto-2016.pdf Belarta Rikolto 2016] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20220121021359/https://www.librejo.com/senpage/Belarta-Rikolto-2016.pdf |date=2022-01-21 }} * [https://www.librejo.com/senpage/Belarta-Rikolto-2017.pdf Belarta Rikolto 2017] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20220123130201/https://www.librejo.com/senpage/Belarta-Rikolto-2017.pdf |date=2022-01-23 }} * [https://www.librejo.com/senpage/Belarta-Rikolto-2018.pdf Belarta Rikolto 2018] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20220122213519/https://www.librejo.com/senpage/Belarta-Rikolto-2018.pdf |date=2022-01-22 }} * [https://www.librejo.com/senpage/Belarta-Rikolto-2019.pdf Belarta Rikolto 2019] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20230813101635/https://www.librejo.com/senpage/Belarta-Rikolto-2019.pdf |date=2023-08-13 }} [[Kategorio:Esperanto-kulturo]] [[Kategorio:UEA]] [[Kategorio:Esperanto-premioj]] sbdi2zvj16zzd68ljlzwv690kloqk8e Vincenc Kroužil 0 9910 9348966 9000305 2026-04-06T17:08:55Z Sj1mor 12103 9348966 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo}} '''Vincenc KROUŽIL''' (naskiĝis la [[31-an de decembro]] [[1876]] - mortis la [[17-an de novembro]] [[1954]]) estis [[ĉeĥa esperantisto]], inĝeniero, aktivisto en [[Brno]], honora membro de la loka klubo, en [[1921]] ĝia prezidanto, post la [[2-a mondmilito]] ekzamenanto pri Esperanto. Vincenc Kroužil plurfoje prelegis pri Esperanto kaj gvidis kursojn en Industria lernejo kaj Komerca Akademio, en la Societo de Inĝenieroj kaj Arkitektoj. Vincenc Kroužil okupiĝis pri esotera literaturo. Li ankaŭ helpis al [[Santos Kumar Ghose Hazra]] el Kalkuto eldoni lian poemaron ''Frateco - Brotherhood'', kiel informas la antaŭparolo. Li esperantigis * ''Ĉeĥa literaturo laŭ birdperspektivo'' de [[Arne Novák]] (1921) kaj enĉeĥigis * ''Esperanto: mezinárodní jazyk inženýrů'' (Internacia lingvo de inĝenieroj) de [[Tony Jules Gueritte]]. * [[Ján Maliarik]]: ''Celozemský univerzálný štát'' (1927, Tuttera universala ŝtato) * [[Jakob Lorber]]: ''Velké evangelium Janovo'' (Granda evangelio de Johano) * [[Jakob Lorber]]: ''Říše boží'' (Regno Dia) * [[Jakob Lorber]]: ''Země přirozená a duchovní'' (Tero natura kaj spirita) <br/> {{Bibliotekoj}} {{DEFAŬLTORDIGO:Krouzil, Vincenc}} [[Kategorio:Ĉeĥaj esperantistoj]] [[Kategorio:Prezidantoj de la Esperantista klubo en Brno]] cb6vca9gtda4yuvjxavv2qykhxkon47 Neologismo 0 11148 9349052 9241841 2026-04-06T21:33:22Z Fatûmal 253401 word cloud 9349052 wikitext text/x-wiki [[Dosiero:Nuage de mots du LiMiEL.png|eta|Kovro de vortoj kun pli ol 200 [[Franca lingvo|francaj]] neologismoj el ''[[LiMiEL]]'']] '''Neologismo''' („'''nova vorto'''“, de malnov-greka νεολογισμός [neologismos], el νέος [neos], nova kaj λόγος [logos], vorto) estas leksika unuo ekestanta kaj disvastiĝanta dum certa periodo en iu lingvo. Tipe por neologismoj estas, ke la parolantoj de la koncerna [[lingvo]] dum iom da tempo sentas ĝin nova. Tial tio, kiuj vortoj (ankoraŭ) estas konsiderataj neologismoj, dependas ankaŭ de la historia momento, dum kiu oni esploras la vortaron de lingvo. Vorto ĉesas esti rigardata neologismo, kiam ĝi firme eniris vastan uzadon. Tion ofte helpas registrado en gvida ĝenerala vortaro. Pri ĉi tiu ĝenerala koncepto de 'neologismo' vidu la artikolon pri [[vortkreado]]. [[L.L. Zamenhof]] uzis iom alian, pli precizan difinon de la vorto "neologismo" por la specifa situacio de [[Esperanto]]; vd. pli sube. {{TOCdekstre}} == Neologismoj en Esperanto == Neologismoj dum la ekzisto de Esperanto de post 1887 estis kaj ankoraŭ estas arde, ofte polemike diskutataj. Ofte la diskutantoj bazis sin sur malsamaj difinoj de "neologismo", kio kontribuas al reciproka mal- aŭ miskompreno. === La Zamenhofa difino === Laŭ Zamenhof, "neologismoj" estas nur radikoj [[sinonimo|sinonimaj]] al oficialaj radikoj. Zamenhof distingis inter "nova vorto" kaj "neologismo": Laŭ li, ne ĉiu "nova vorto" jam estas "neologismo". Oficialaj radikoj estas tiuj, kiuj troviĝas en la ''[[Universala Vortaro]]'' aŭ en unu el la ''[[Oficiala Aldono|Oficialaj Aldonoj]]'' al la ''[[Fundamento de Esperanto]]''. Surbaze de la instituciaj reguloj - precipe A8.1 - de la Fundamento (11-a eld. 2007) nur "aŭtoritata centra institucio" - t.e. siatempe la [[Lingva Komitato]], kaj nuntempe la [[Akademio de Esperanto]] - rajtas enkonduki tiajn ''sinonimojn'', ĉar sinonimoj de "oficialaj" vortoj - alie ol simplaj novaj vortoj - ne povas esti enkondukitaj per privata propono; sen oficiala enkonduko neologismoj en la senco de la Zamenhofa terminologio ĉiam restas kontraŭfundamentaj, se ili ankoraŭ ne estas "internaciaj" vortoj laŭ regulo 15 de la ''[[Fundamenta Gramatiko de Esperanto|Fundamenta Gramatiko]]''. Resume laŭ la Zamenhofa termina distingo: * "Novajn vortojn" rajtas enkonduki ĉiu esperantisto; * "neologismojn", t.e. sinonimoj de Fundamentaj aŭ oficialaj vortoj, rajtas enkonduki nur la Akademio de Esperanto, per Oficiala Aldono al la Fundamento. * Escepto: neologismoj, kiuj estas [[internaciaj vortoj]] laŭ regulo 15 de la Fundamenta Gramatiko, ne bezonas enkondukon per Oficiala Aldono. Temas do pri preciza, sed tre malvasta difino de "neologismo". Ĝia celo estas stabileco de la lingvo, evitante vortojn kun samaj signifoj, sed prenitaj el malsamaj fontoj kiel ekzemple trabo / "balko" aŭ puĉo / "golpo". Ĝia interpreta problemo estas la demando, kiuj terminoj estas sinonimaj, kiuj nur preskaŭ-sinonimaj, tamen esprimantaj nuancojn. === Aliaj difinoj === Kutime oni uzas pli vastan sencon de Esperanta "neologismo", plej ofte tamen sen precize difini ĝin. Komuna trajto de plej multaj difinoj estas, ke oni tradicie uzas la terminon "neologismo" (de Esperanto) preskaŭ nur pri nova [[radiko]] (''nekunmetita'' vorto). Ofte ĝi estas termino por iu [[nocio]], kiun oni antaŭe esprimis per kunmetita vorto (ekzemple roj-o anstataŭ river-et-o, old-a anstataŭ mal-jun-a ktp.). Malsamaj opinioj ekzistas pri tio, ĉu la difino de "neologismo" ankaŭ inkluzivas radikojn por novaj nocioj, ekzemple de (iam) novaj teknikaj inventaĵoj aŭ fenomenoj kiel radi-o, laser-o, mikrofon-o, aidos-o ktp. === Pragmataj difinoj === Pragmate oni ofte difinis kaj ankoraŭ difinas "neologismon" kiel radikon ne troveblan en la kvazaŭ-normaj difin-vortaroj ''[[Plena Vortaro de Esperanto]]'' (PV, 1930, 1934 kaj postaj eldonoj) kaj poste en ''[[Plena Ilustrita Vortaro]]'' (PIV, 1970, 2002, 2005, 2020). Evitante lingvistikan diskuton tiu solvo havas praktikan celon. Oni supozas, ke vorton uzatan en iu teksto la leganto povas kompreni helpe de tiuj vortaroj. Vortojn ne registritajn tie, oni kutime difinas en [[Gloso (leksikologio)|glosaro]]. Tiumaniere ekzemple la ''[[Esperanta Bildvortaro]]'' signas ĉiujn radikojn ne registritajn en PV per asteriskoj. === Historia superrigardo pri la diskuto === La opinioj pri neologismoj jam dekomence variis pro malsamaj bazaj konceptoj pri tio, kia estu Esperanto. Ĝi krome dependas de la historia epoko kaj de la fonaj lingvoj de la esperantistoj. Laŭ kelkaj la Esperanto-vortaro baziĝu sur laŭeble malmultaj radikoj. Novaj nocioj estu prefere esprimitaj per kunmetaĵoj de tiuj bazaj radikoj, eluzante plene la vortkonstruajn eblojn de Esperanto. Tiu grupo kutime estas retiremaj pri neologismoj. Laŭ aliaj Esperanto estu laŭeble tiel "riĉa" kiel (kaj la vortaro laŭeble simila al) la plej gravaj (okcidentaj) lingvoj por ke ĝi povu rivali kiel internacia komunikilo kun ekzemple la angla kaj franca. Ambaŭ flankoj kutime argumentas per "facileco", tamen ofte sen difini por kiu grupo de parolantoj Esperanto tiel fariĝas (relative) "facila". ==== Ĝis la unua mondmilito ==== En la frua epoko de Esperanto, kiam ĝia baza vortaro estis ankoraŭ tre malgranda, multaj neologismoj estis enkondukitaj, precipe de [[L.L. Zamenhof]] mem, sed ankaŭ de la konataj tradukistoj tiutempaj kiel [[Kabe]], [[Grabowski]] k.a. Tiu tendenco daŭris ankaŭ en la franca periodo ĝis ĉirkaŭ la [[Ido (lingvo)|Ido]]-skismo de 1908. Estas pluraj kialoj: La tiuepoke gvidaj francaj esperantistoj volis kontraŭstari la riproĉon, ke Esperanto estu nur "lingveto", per kiu ne eblus esprimi ĉiujn bezonojn de la (tiama) moderna scienco kaj tekniko{{citon}}. Krome la franca estas lingvo, kiu fajne distingas semantike tre proksimajn vortojn per malsimilaj radikoj{{citon}}. Multaj tiamaj protagonistoj pro tio opiniis, ke la baza Esperanto-vortaro estus tro maldetala kaj nesufiĉa. Ĉirkaŭ la jaro 1905 kun ties unua [[Universala Kongreso]] estis fonditaj multaj novaj naciaj kaj internaciaj Esperanto-organizoj kaj sekve aperis multaj novaj periodaĵoj (vd. la artikolon [[Frua Esperanto-gazetaro]]), ekzemple ankaŭ la unua ''[[Scienca Gazeto]]'', tiel ke la kvanto de tekstoj kaj temoj en mallonga periodo multobliĝis. Tiu kaŭzis bezonon por "novaj vortoj". Ili baldaŭ estis registritaj en ondo de unuaj "grandaj" vortaroj tiuepokaj, ekzemple la ''[[Plena Vortaro]]'' de [[Émile Boirac]], la angla de [[Joseph Rhodes]], la germana de [[Paul Christaller]] k.m.a. La Ido-skismo minacis la pluan ekziston de Esperanto{{citon}}. Ekestis la bezono konsolidigi la tiam atingitan staton kaj distingigi Esperanton de ĝia konkurento. La "konservemuloj" aŭ (foje malestime nomitaj) "ortodoksuloj" dominis la diskuton. Tipaj reprezentantoj estas ekzemple [[Théophile Cart]], [[Marie Hankel]] k.a. ==== Intermilita periodo ==== Post la unua mondmilito Ido jam ne plu estis danĝero. Komenciĝis la granda epoko de la laborista Esperanto-Movado, ekaperis la literatura revuo ''[[Literatura Mondo]]'' kaj represoj de vortaroj el la antaŭkonservema periodo. La novaj bezonoj precipe de la poezio denove rezultis en multaj neologismoj. La intermilita periodo tiel fariĝis etapo, dum kiu oni multe kaj arde diskutis pri neologismoj. Por resumo de la tiama diskuto vd. la sekcion "Historia difino de 1934". ==== Post la Dua Mondmilito ==== Post la Dua Mondmilito kaj la perdoj por kaj malfortiĝo de la Esperanto-movado ekestis nova periodo de konsolidiĝo. La neologisma diskuto ne plu same staris en la centro de la prilingvaj diskutoj. La ĝenerala intereso forturniĝis de "poezia" lingvaĵo al plilarĝigo de la scienca terminaro, kampo sur kiu neologismoj estas pli facile akceptitaj (aŭ simple ignoritaj) de la ĝenerala publiko. Ĝi krome forturniĝis al gramatikaj demandoj, precipe al la diskuto pri la pasivaj participoj (-ata/-ita-kverelo). La publikigo de ''Plena Ilustrita Vortaro'' ([[PIV]]) en 1970 markis iun resumon de la stato ĝis tiam atingita. Kvankam multrilate kritikita ĝi tamen ĝenerale estis kaj ankoraŭ estas akceptita kiel komuna bazo. Revigliĝis la neologisma diskuto precipe pro la ekaktiviĝo de la t.n. "Iltisa skolo" ĉirkaŭ la eldonejo [[Artur E. Iltis]]. Kelkaj el ĝiaj aŭtoroj kiel [[Karolo Piĉ]], [[Fernando de Diego]], [[Reinhard Haupenthal]] k.a. uzis certajn "neologismojn" en tia grado, ke ekestis propra varianto de Esperanto, facile rekonebla. Fine de 2008 denove ŝajnas ekzisti ia tendenco laŭeble eviti "neologismojn", bazitajn sur okcidentaj lingvoj. Tiu lasta etapo tamen ankoraŭ estas tro juna por fine decidi. Eblaj kialoj estas kontraŭstaro al la antaŭaj preferoj, precipe al tiuj de la Iltisa Skolo, la denova "malkovro" de la Fundamento kiel popularigita ekzemple de la t.n. [[Analiza Skolo]]{{citon}}, la novaj teknikaj eblecoj precipe de la komputila reto, kiuj ebligas facilan aliron al klasikaj tekstoj ĝis tiam nur pene akireblaj{{citon}} kaj precipe kreskanta tutmondiĝo de la distribuo de Esperanto. Ĝi kaŭzas, ke nuntempe relative pli multaj esperantistoj havas ne-eŭropan, sed ekzemple orient-azian lingvo-fonon ol en antaŭaj epokoj{{citon}}, kio povus efiki sur la preferoj pri neologismoj. [[Aleksandro Melnikov]] en sia eseo "Leksikaj novismoj kaj neologismoj: Anatemi aŭ odi?" [2012]<ref>''[[Interlingvo inter Lingvoj. Prilingvaj Eseoj]]'', diversaj aŭtoroj, [[UEA]], [[Roterdamo]], 2015. ISBN 9789290171232. 271 paĝoj.</ref> asertas, ke la tialoj de neologismoj multas: plidikiĝo de vortaro, disdiferenciĝo, lingvopersoneco, plileksika leĝo, estetika stimulo. Internaciaj vortoj foje kunekzistas kun la pure Esperanta vorto. Foje neologismoj ekas per "unufoja uzo". Aliajn fojojn ili inkludas "novan sencon en malnova formo", kiel ĉe ''samideano'', ''krokodili''.<ref>Paĝo 160.</ref> Aliajn fojojn ili devenas el propra nomo, kiel ĉe kabei, [[raŭmismo]]. Foje la premo devenas el la [[gepatra lingvo]], fakte "ĉiu esperantofono estas sub konstanta influo de siaj nacia lingvo kaj koncerna kulturo."<ref>Paĝo 165.</ref><ref>La tuto ankaŭ en [[Aleksandro Melnikov]]. ''Leksikaj novismoj kaj neologismoj: anatemi aŭ odi? Eseo pri esperantaj leksikaj novismoj kaj neologismoj kun emfazo de iliaj fontoj''. [[Beletra Almanako]] (BA16|16), februaro 2013. pp. 57-76.</ref> Ankaŭ [[Sten Johansson]] en sia eseo ''Ĉu fundamenta evoluo aŭ neologisma glosolalio?'' [2012]<ref>sama deveno</ref><ref>Kaj ankaŭ ĉe [[Beletra Almanako]] ([[BA15|15]]), oktobro 2012. pp. 165-172. </ref> meditas pri diversaj tipoj de neologismoj kaj fokusiĝas al grek-latinaĵoj, kiuj ne estas simple trudataj neologismoj: povas esti utilaj nomoj de plantoj kaj bestoj kongruaj kun la [[scienca nomo]], "oni ne uzas ilin libere por formi novajn vortojn per kombino kun Esperantaj radikoj kaj afiksoj",<ref>Paĝo 179.</ref> Ĉiuokaze ''en multaj lingvoj la kreado de vortoj el propra lingva materialo funkcias bonege'',<ref>Paĝo 181.</ref> kaj tio povas esti alternativo; ties avantaĝo estus pli bona kongruo kun la lingvo, kaj malavantaĝo estas nepra neceso lerni internaciajn grek-latinaĵojn. Krome eĉ de Zamenhof mem ''granda aro da "grek-latinaĵoj" [...] hejmas en Esperanto''.<ref>Paĝo 185.</ref> === Klasifiko de neologismoj === Ne ĉiuj neologismoj estas same disputataj. Tre ĝenerale oni povas diri, ke ili estas des pli facile akceptitaj ju pli malproksime ili estas de la kerno de la plej oftaj vortoj (ekzemple do faka terminaro). Inverse ili estas des malpli akceptita, ju pli ili koncernas bazajn vortojn de Esperanto, kiel ekzemple la korelativojn (''hik'' anstataŭ ''tie ĉi'' ktp.). Krome aparte atakitaj estas neologismoj, kiuj baziĝas sur la angla, kiel ekzemple brodkasti (radio-elsendi), emerĝenco, leno k.m.a. ==== Grek-latinaj internaciismoj kaj "simplaj vortoj" ==== Tipa vortogrupo kiu ekzempligas la ĵus diritan estas la grek-latinaj internaciismoj. Por multaj nocioj Esperanto havas duoblan terminaron. Oni aŭ povas uzi grek-latinajn internaciismojn kiel ekzemple "oftalmologo", "lingvistiko", "medicino" aŭ kunmetaĵojn el bazaj radikoj (okul-kuracisto, lingvo-scienco, scienco pri kuracado). Iuj asertas, ke la grek-latinaj internaciaj vortoj estus "neologismoj" kaj "superfluaj" (vd. la listojn en "eksteraj ligiloj"). La grek-latina vortogrupo tamen laŭ la [[16 reguloj de gramatiko de Esperanto|15-a regulo]] de la ''[[Fundamento de Esperanto|Fundamenta]] [[Gramatiko de Esperanto]]'' aŭtomate apartenas al la vortaro de Esperanto. Ofte temas do pri demando de lingvo-[[Stilo Esperanta|stilo]] kaj ne pri demando de neologismoj. Vidu supre ĉe Sten Johansson. ==== Vortoj evitante vortojn kun mal- ==== Ekzemploj estas liva aŭ lefta por maldekstra, olda por maljuna, frida por malvarma ktp. === "Malnovaj neologismoj" === Multaj Esperantaj neologismoj efektive eniris la ĝeneralan lingvo-uzon, en la realo anstataŭiĝantaj pli fruajn formojn (vd. la ekzemplojn en la posta rubriko). La malnovaj formoj fariĝis [[arkaismo]]j. Aliaj neologismoj nur mallonge vivis aŭ nur estis proponitaj, sed neniam vere ekvivis (ekzemple "vursto" por iu speco de germana kolbaso, uzita dum la 1920-aj jaroj). Ilin oni nomas "malnovaj neologismoj". === Ekzemploj de neologismoj, novaj kaj internaciaj vortoj === Jen kelkaj ekzemploj de neologismoj en malvasta Zamenhofa senco, novaj kaj internaciaj vortoj: * '''Cis''' kredeble ne estas neologismo en malvasta Zamenhofa senco, ĉar '''cis''' estas sinonimo al ''ĉi-flanke de'' kaj ''maltrans''. ''ĉi-flanke de'' entenas du leksikajn radikojn, nome ''ĉi'' kaj ''flank&#39;''; same ''maltrans'' entenas du leksikajn radikojn, nome ''mal&#39;'' kaj ''trans''; ĉiu el la menciitaj leksikaj radikoj estas Fundamentaj. (Kiel leksikajn radikojn oni ĝenerale povas rigardi substantivajn, verbajn, adjektivajn kaj adverbajn radikojn kaj krome lokajn kaj tempajn prepoziciojn<ref>Laŭ Bu&#223;mann, Hadumod (2002<sup>3</sup>): ''Lexikon der Sprachwissenschaft'', Stuttgart, Alfred Kröner Verlag, p. 402, estas tiel, ke lokaj kaj tempaj prepozicioj konsistigas fermitan vortklason kun leksika signifo.</ref>.) * '''Far''' (de iuj proponata prepozicio por ''fare de'') kredeble estas neologismo en malvasta Zamenhofa senco, ĉar '''far''' estas sinonimo al ''fare de'', kiu entenas nur unu leksikan radikon (''far&#39;''; Fundamenta). * '''Na''' (de iuj proponata prepozicio por marki la akuzativon) kredeble estas neologismo en malvasta Zamenhofa senco, ĉar '''na''' estas nova formo por marki la akuzativon en maniero nek Fundamenta nek oficiala. * '''Olda ''' estas en malvasta Zamenhofa senco ne neologismo, sed nova vorto por ''maljuna''', kiu entenas du leksikajn radikojn (''mal&#39;'' kaj ''jun&#39;''; ambaŭ Fundamentaj). * '''Diodo''' estas en malvasta Zamenhofa senco ne neologismo, sed (internacia) vorto (ek)uzebla laŭ Regulo 15. (Laŭ Zamenhof Regul-15-vortoj estas eĉ ne enkondukataj, sed jam apartenas al Esperanto jam de la unua momento de ĝia naskîgo, kaj sekve estas nur uzataj aŭ ekuzataj.) * '''Kemio''' estas en malvasta Zamenhofa senco ne neologismo, sed oficiala vorto, ĉar ĝi estis oficialigita per la Oka Oficiala Aldono al la Universala Vortaro<ref name="oa8">Albault, André (1976): Oka Oficiala Aldono al la Universala Vortaro. En: ''Oficiala Bulteno de la Akademio de Esperanto N-ro 10 – Aktoj de la Akademio II 1968-1974''. Northgate, Blackburn, Lancashire, The Blackburn Press. [http://akademio-de-esperanto.org/aktoj/aktoj2/8oa.html Elektronika redono] . Alvokita: 27a de Oktobro 2012.</ref>. Se '''kemio''' ne estus oficialigita, tiam ĝi eble estus en malvasta Zamenhofa senco neologismo, ĉar '''kemio''' estas sinonimo al ''ĥemio'' (Fundamenta), kiu entenas nur unu leksikan radikon (''ĥemi&#39;''). Aliflanke, se '''kemio''' ne estus oficialigita, ĝi eble povus esti rigardata kiel vorto uzebla laŭ Regulo 15. (Pro la okazinta oficialigo oni tamen jam ne bezonas cerbumi.) El la supre menciitaj vortoj laŭ severa interpreto de la Antaŭparolo al la Fundamento la vortoj '''far''' kaj '''na''' kredeble estas neologismoj en malvasta Zamenhofa senco kaj bezonas oficialan enkondukon fare de la lingvonormiga institucio, antaŭ ol oni rajtas uzi ilin. La vorto '''far''' estis oficiale enkondukota, sed ne estis oficiale enkondukita, ĉar mankis poraj voĉoj en tiurilata voĉdono en la Akademio de Esperanto. (La siatempa Akademi-prezidanto decidis apliki la Akademi-statutan regulon pri lingva novaĵo<ref>Laŭ Duc Goninaz, Michel; Albault, André (1992): Esprimo de la aganto en komplementa funkcio. En: ''Oficiala Bulteno de la Akademio de Esperanto – no 11 – Aktoj de la Akademio III (1975-1991)''. Sablé-sur-Sarthe. Coconnier. [http://akademio-de-esperanto.org/decidoj/aganto_komplementa.html Elektronika redono]. Alvokita: 27a de Oktobro 2012.</ref>. Estas kelkaj neologismoj (do formoj novaj) ne oficialigitaj, pri kiuj la [[Akademio de Esperanto]] deklaris toleron almenaŭ kondiĉan; ekzemple: ''dekor&#39;''<ref name="aktoj_i">Waringhien, Gaston; Albault, André (1967): III. Komunikajhoj de la Akademio al la gazetaro. 3. La Akademio alprenis decidojn. En: ''Oficiala Bulteno de la Akademio de Esperanto N-ro 9 – Aktoj de la Akademio I 1963-1967''. Roterdamo, Zwaagers. [http://akademio-de-esperanto.org/aktoj/aktoj1/komunikajhoj.html Elektronika redono]. Alvokita: 27a de Oktobro 2012.</ref><ref name="oa8"/>, ''konvers&#39;''<ref name="aktoj_i"/><ref name="oa8"/>, ''-i&#39;''<ref name="oa8"/>, ''un&#39;''<ref>Albault, André (1976): Baza Radikaro Oficiala. En: ''Oficiala Bulteno de la Akademio de Esperanto N-ro 10 – Aktoj de la Akademio II 1968-1974''. Northgate, Blackburn, Lancashire, The Blackburn Press. [http://akademio-de-esperanto.org/aktoj/aktoj2/bro.html Elektronika redono]. Alvokita: 27a de Oktobro 2012.</ref> kaj sign(okombin)oj aliaj<ref>Corsetti, Renato; Dasgupta, Probal; Moon, Brian; Mattos, Geraldo (2007): Pri apartaj teknikaj bezonoj rilate al niaj alfabeto kaj ortografio. ''En: Akademio de Esperanto – Oficialaj informoj Numero 6 – 2007 01 21''. [http://akademio-de-esperanto.org/oficialaj_informoj/oficialaj_informoj_6_2007.html Elektronika redono]. Alvokita: 27a de Oktobro 2012.</ref>, ol tiuj difinitaj en la [[Fundamento de Esperanto]]. === Historia difino de 1934 === Jen la difino de [[Kálmán Kalocsay]] el la [[Enciklopedio de Esperanto]] de 1934 (mallongigoj malŝlositaj). Ĝi bone klarigas la bazan kaj ĉiaman diskuton pri neologismoj inter esperantistoj, al kiu Kalocsay mem partoprenis sur la flanko de la "neologismemuloj" kontraŭ la "ortodoksuloj" aŭ "tradiciemuloj". La aluditan "apartigo(n) de la 'poeziaj vortoj'" li mem realigis per sia ''[[Parnasa Gvidlibro]]'', verkita kun [[Gaston Waringhien]] kaj menciita en la artikolo. '''Neologismo''' estas nomata ĉiu vorto neoficiala, ĝis sia oficialiĝo. Konforme al la libera evoluo de Esperanto, neologismon povas enkonduki ĉiu Esperantisto: pri la prospero de la nova vorto decidas la Esperantistaro, per ekuzo aŭ per malagnosko. Rilate al la neologismoj kolizias du vidpunktoj inter si kontraŭaj: tiu de la simpleco kaj facileco kaj tiu de la riĉeco kaj literatura taŭgeco de la lingvo. La kolizio ŝajnas nerepacigebla, ĉar nek la propagando povas rezigni pri la granda altirforto de la facilo kaj simplo, nek la literaturo pri la esprimforto kaj vortriĉo, sen kiuj vera literaturo, transdonanta ne nur la nudan penson, sed ankaŭ delikatajn nuancojn, metaforajn vort-aplikojn, duonklarajn aludojn entenatajn de vortoj, estas kaj restas nur pia revo. La problemo ŝajnas solvebla nur per la apartigo de la „poeziaj vortoj“, t e. vortoj uzataj nur en la alta literaturo. Ĉi tiujn vortojn, almenaŭ provizore oni devus klarigi fine de ĉiu libro, en listo. Per tio la vulgara lingvo povus resti neembarasata de la literatura lingvo-evoluo; la poeziajn vortojn, signendajn en ĉiu vortaro per vinjeto, devus lerni nur literaturema Esperantisto, kaj ĉi tiun lernon plifaciligus, ke ĉiu verko estus klarigita eldono. Krome, devus ĉesi la principa, kaj de kelkaj intence pliakrigata antipatio kontraŭ la poezia vortriĉo, per la rekono, ke literaturo kaj intenca vortmalriĉo estas konceptoj kontraŭdirantaj unu al la alia. Zamenhof mem estis tre tolerema kontraŭ neologismoj, li avertis sole: "ne tro krude, ne tro multe per unu fojo". Jen kelkaj citaĵoj de li: „mi havas nenion kontraŭ la enprenado de tiuj vortoj. . .“ ([[Originala Verkaro de L. L. Zamenhbof|Originala Verkaro]] [OV] p. 245); "neologismoj . . . nenion ŝanĝante nek rompante, prezentas por la lingvo nenian danĝeron" (OV p. 249). "Nia lingvo konstante progresas kaj riĉiĝas, kaj tamen, danke al la reguleco de sia progresado, ĝi neniam ŝanĝiĝas, neniam perdas la kontinuecon kun la lingvo de tempo pli frua. Kiel la lingvo de homo matura estas multe pli riĉa kaj elasta, ol la lingvo de infano kaj tamen la lingvo de ĝuste parolanta infano neniom diferencas de la lingvo de homo matura, tiel verko, skribita en Esperanto antaŭ dudek kvin jaroj ne estas tiel vortoriĉa, kiel verko skribita en la nuna tempo, kaj tamen la lingvo de tiu tempo perdis absolute neniom el sia valoro ankaŭ en la nuna tempo." (OV p. 408). "Tiu ĉi permeso (de vortkreo) estas necesa, ĉar alie la lingvo estus tro rigida kaj multajn ideojn oni tute ne povus esprimi per ĝi." "Vi diras, ke la aperado de novaj vortoj faras la lingvon pli malfacile ellernebla. Sed kial? Ili ja tute ne elpuŝas la antaŭajn vortojn kaj ne ŝanĝas en io la ĝisnunajn principojn de la Esperanta vortfarado." (OV p. 429). La principoj, laŭ kiuj la alpreno de novaj vortoj okazas, estas la jenaj: 1. Eviti, ĉe ofte uzataj vortoj, pezajn vortkunmetojn (piedpremi: treti; falpuŝiĝi: stumbli; malsupreniri: descendi; vizaĝŝmiraĵo: ŝminko). 2. Distingi nuancojn (fali kaj sinki; jelpi kaj boji; langvoro kaj laco; sturmi kaj ataki). 3. Signi ideojn, esprimeblajn nur per pluraj vortoj (novalo: provizore nekulturata plugtero; statisto: akcesora rolulo; kontempli: longe kaj medite rigardi; baŭmi: stariĝi sur la postaj piedoj). 4. Anstataŭigi, ĉe ofte uzataj vortoj, mal-kunmetojn (stulta: malsprita; kvereli: malpaci; efemera: maldaŭra; aflikti: malĝojigi; kompleksa: malsimpla; humida: malseka; rara: malofta; trista: malgaja; dura: malmola; milda: malsovaĝa). 5. Simpligi pseŭdosufiksajn vortojn (apelacio: apeli; situacio: situi; dekoracio: dekori; federacio: federi; erudicio: erudi; erupcio: erupti; proskripcio: proskribi). Tie ĉi oni povus mencii ankaŭ la vortojn: dokta el doktoro; mimo el mimiko; anatomo el anatomio, beletro el beletr(istik)o, biologo el biologio; gimnasto el gimnastiko; geografo el geografio; geometro el geometrio ktp. 6. Kvankam ĝis nun [tio estas ĝis 1934] ne praktikata, eble foje irota vojo estus la memstarigo de kelkaj pseŭdoafiksoj. [[Paul Neergaard|Neergaard]] proponas ekzemple la sufikson -ik por signi profesion (danciko, ĝardeniko, ĵurnaliko). Same oni povus el la vortoj preludo, preteksto, preskribi gajni la prefikson pre-, por diri prediro, prevido. El groteska, fosforeski, arabesko oni povus gajni la sufikson -esk (japaneska, vireska, virineska). Oni povus fari el malgraŭ la prepozicion graŭ (laŭ la volo, por la bono de . . .). Sed tio estas vere la „muziko de l' estonteco“. 7. Krome, per la plivastiĝo de Esperanto, oni certe pli kaj pli sentos la neceson de familiaraj vortoj, el kiuj oni jam proponis kelkajn en la ''[[Parnasa Gvidlibro]]'' (kaputa: rompiĝinta, ruiniĝinta; fatraso: aĉaĵaro; trampo: ĉifona malzorgita ulo; paŭti: malkontente silentadi; mungi: nazpurigi; maroto: amata ĉevaleto). KALOCSAY. == Listoj == Kelkaj verkistoj konsciaj pri siaj uzoj de neologismoj aŭ novaj vortoj, listigas kelkajn piedpaĝe aŭ librofine por helpi la leganton aŭ almenaŭ por konfirmi sian konscion pri la neologismeco de tiuj vortoj. Tiele ekzemple [[William Auld]] listigis por ''Unufingraj Melodioj'' la jenajn: anakoreto, arvikolo, aŭkuparo, [[brizo]], burno, bruska, dista, egocentra, elano, enorma, farniento, fatraso, fola, friska, gaŭfo (golfo), giri, glaŭka, hanti, [[horto]], hulo, insolenta, kaputa, [[karavelo]], klaroskuro, [[kojono]], [[koŝmaro]], kroki, lirlo, maroto, opresi, rojni, [[rubekolo]], tenebro kaj vringi, sen enkalkuli aludojn aŭ proprajn nomojn. El tiu listo multaj jam estis tre uzataj, kiel dista, egocentra, elano, enorma, kaj aliaj, kio gravas konsiderinte ke la menciita verko estas de 1960.<ref>Citita en [[William Auld]], ''En Barko Senpilota'', Edistudio, Pizo, 1987, paĝoj 831-832.</ref> [[Gaston Waringhien]] en "Glosareto" de ''[[Beletro, sed ne el katedro]]'', sen enkalkuli la proprajn nomojn, pri kiuj la aŭtoro iom klarigas, estas la jenaj vortoj, inter kiuj kelkaj nur kun duaranga senco: afina, [[agapo]], aj!, alter-ego, [[aramea]], atrabilo, boreala, brutala, burso signife monujon, [[eskatologio]], fantasta, feluko, fu!, [[gazalo]], girfalko, [[glosolalio]], [[ĝenro]], [[ĝermana]], [[ĝino]] kiel feo de araba rakontaro, [[hajko]], hipo-, hipoĥondro, holmo, [[horto]], [[hotelo]] kiel domego de riĉulo, bulo, [[karavelo]], [[konstitucio]] kiel homa korpokondiĉo, [[koplo]], korteza, kraŭlo, [[krifo]], krino, [[lido]], -logo, -logio, loza, mistranĉo, musketero, noci, okult-romano, paladino, paramioklonio, peripetio, pintumo, primavero, proksimumo, rafinismo, rimorso, [[robaio]], [[rojo]], ronĝi, [[ruro]], [[salono]] kiel literatura etoso, sartrismo, sencoturno, senrjuo, serendipeco, sisterona, skoldi, sob, sonalterno, sor, splendi, [[stavo]], svaga, utao, [[zimozo]].<ref>[[Gaston Waringhien]], ''Beletro, sed ne el Katedro'', Flandra Esperanto-Ligo, [[Antverpeno]]. Dua eldono, 1987. 263 pp. Kolekto Stafeto 4. pp. 248-258.</ref> == Literaturo == La speciala faka literaturo pri la temo "neologismoj en Esperanto" estas tiel ampleksa, ke ne decas citi unuopajn verkojn. Vd. la titolojn en la Kolekto por Planlingvoj (IEMW) kaj en EBEA (eksteraj ligiloj malsupre). Tamen eblas memorigi pri la novelo ''Neologisme'' [Lorjak 1975], la rakonto ''Neologismo'' [Johansson 1996: 60-62], ''Simpligita anatomio'' [Schwartz 1949] kaj la teatraĵo ''Lingva evoluo'' [Baghy 1933: 207].<ref>Cititaj en [[Aleksandro Melnikov]], ''Leksikaj novismoj kaj neologismoj: anatemi aŭ odi? Eseo pri esperantaj leksikaj novismoj kaj neologismoj kun emfazo de iliaj fontoj.'', [[Beletra Almanako]] ([[BA16|16]]), februaro 2013. Noto 13 en p. 65. </ref> La muzikgrupo [[La Perdita Generacio]] kelkfoje uzis neologismojn en siaj kanto-tekstoj: vidu la sekcion [[La Perdita Generacio#Neologismoj|''§ Neologismoj'' en tiu artikolo]]. === Famaj verkoj kun abunda uzado === * [[La enigmo de l'ar@neo]] de [[Abel Montagut]].<ref>[[Abel Montagut]], ''[[La enigmo de l'ar@neo]].'' IEM. Vieno, 2003. ISBN 3-01-000030-8. ''Glosoj'' en paĝoj 273-278.</ref> == Referencoj == {{Referencoj|2}} == Komparu kun == * [[Lingvoŝanĝiĝo]] == Vidu ankaŭ == * [[Arkaismo]] * [[Derivaĵo (lingvoscienco)|Derivaĵo]] * [[Eponimo]] * [[Lingvoŝanĝiĝo]] * [[Vortokunfando]] * [[Mallongigo]] * [[Novparolo]] * [[Onomatopeo]] * [[Retronimo]] * [[Vortkreado]] == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj|ReVo=neolog}} * [http://aleph.onb.ac.at/F?func=find-b&request=neologismoj&find_code=WRD&x=8&y=5 Libroj]{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} pri neologismoj en la [[Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj|Kolekto por Planlingvoj kaj Esperanto-Muzeo]] * [http://www.esperantoland.org/ebea/ Artikoloj] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20080509062042/http://www.esperantoland.org/ebea/ |date=2008-05-09 }} pri neologismoj en [[Elektronika Bibliografio de Esperantaj Artikoloj]] (EBEA) * [http://www.angelfire.com/ny2/ts/vortoj.html 1001 nenecesaj neologismoj] * [http://www.bonalingvo.org/index.php/Simplaj_samsignifaj_vortoj_-_enkonduko Simplaj samsignifaj vortoj] kolektitaj de [[Renato Corsetti]]; {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20100620073708/http://www.bonalingvo.org/index.php/Simplaj_samsignifaj_vortoj_-_enkonduko |date=2010-06-20}} {{EdE|N}} [[Kategorio:Esperanto-movado]] [[Kategorio:Ismoj]] [[Kategorio:Neologismoj| ]] [[Kategorio:Vortoj]] 5sbyhb25larf2y6jdtsv32g1gdpxrgz Eldon-Kooperativo por Revolucia Esperanto-Literaturo 0 12151 9348907 9342851 2026-04-06T15:04:39Z Sj1mor 12103 9348907 wikitext text/x-wiki {{Informkesto organizaĵo}}La '''Eldon-Kooperativo por Revolucia Esperanto-Literaturo''' ('''EKRELO''') fondiĝis en [[1930]] kiel memstara internacia Esperanto-eldonejo kaj estas proksime ligita kun [[Sovetrespublikara Esperantista Unio]] (SEU). La agado de EKRELO estis agnoskita eĉ de nesocialistaj medioj. En 1932 opiniis [[La Brita Esperantisto]]<ref>La Brita Esperantisto - Numero 328, Aŭgusto (1932) pĝ. 230</ref>: ''Al serioza studinto pri la evoluado de nia literaturo, ne estas necese atentigi pri la [[graveco]] de la eldonaĵoj venintaj de Ekrelo: por aliaj, mallonga recenzo ne sufiĉus por klarigi ilian signifon en la historio kaj literaturo de Esperanto''. La sidejo ĝis [[1933]] estis en Lepsiko ([[Leipzig]]) sub gvido de Walter Kampfrad: En aprilo de 1933 [[nazioj|naziaj]] policistoj invadis la sidejon de [[Germana Laborista Esperanto-Asocio]] en Berlino, kiu ankaŭ servis kiel centro de [[Internacio de Proleta Esperantistaro]] (IPE), disbatante la asocion, kaj ankaŭ en Lepsiko konfiskis la stokon de la eldonejo EKRELO, arestis ĝian gvidanton Walter Kampfrad kaj multajn aliajn aktivulojn de la proleta movado.<ref>''[[Ulrich Lins|Lins, Ulrich]] 1988 : [[La Danĝera Lingvo]]'', p. 101</ref> Post tio la eldonejo en [[Amsterdamo]] estis reaktivigata kaj administrita de F. Wisser, kaj fine translokiĝis al [[Moskvo]]. Ekrelo aldonis precipe multajn broŝurojn pri aktualaj politikaj temoj, pri [[socialismo|socialisma konstruado]] en [[USSR]] kaj pri antireligia movado tie. Sed ne malpli gravaj estas ĝiaj primovadaj verkoj, la originalaj kaj tradukitaj romanoj kaj gramatikoj por rusoj, germanoj, francoj. Dum la mallonga tempo de sia ekzistado, Ekrelo montriĝis tre aktiva, la nombro de la verkoj, eldonitaj de ĝi atingis 60 kaj la vendovaloro de 51&nbsp;000 svisaj frankoj. En [[1934]], Ekrelo entreprenis grandegan taskon: eldoni Elektitan Verkaron de [[Lenin]] en Esperanta traduko kaj 16 volumoj. La Kooperativo malaperis en [[1936]], malmultajn semajnojn antaŭ la komenciĝo de la [[Granda Purigo]] aŭ malpli eŭfemisme Granda Teroro de [[Josif Stalin]] en [[1937]]. == Eldonaĵoj de '''EKRELO''' == * 1930 ** Per voĉo plena, [[Vladimir V. Majakovskij]] (1893-1930) ** Ruĝa talko, E. G. Pestun ** Kulturo nacia kaj internacia, [[Josif Stalin]] (1879-1953) * 1931 ** Socialismo, Aleksandr Bezimenskij ** Fervojstacio Znamenk, [[L. Ĉernov]] ** Analiza historio de Esperanto-movado, [[Ernest Drezen]] ** Historio de la mondolingvo, same Ernest Drezen ** Kiel firmiĝis kolhozo "La vojo de Lenin", B. Galin ** Kiel mi lernis, [[Maksim Gorkij]] ** La himno, [[Marin Ljubin|Asen Georgiev Grigorov]] ** Antaŭen, al la batalo kaj venko!, traduko de [[Nikolaj Jakovleviĉ Incertov]] ** Eklezio kaj oktobra revolucio, Boris P. Kandidov ** Solidareco, Volodimir Kuzmič ** Disrompo, Boris A. Lavrenev (1891-1959) ** Sendiuloj sturmas Dnepron, O. Levada ** Batalante por la metalo, N. Miĥajlov ** Septembro, [[Geo Milev]] (1895-1925) ** Pri realigo de la unua kvinjarplano, [[Vjačeslav M. Molotov]] (1890-1986) ** Pri la dua kvinjarplano, Vjačeslav M. Molotov ** [[La morto de Janulans]], [[Petro Panĉ]] ** Bólŝeva komuno de OGPU, traduko de V. Polakov ** Kapitalisma sklaveco kaj socialisma labor-organizo, Karl Radek ** En la lando de [[Hindenburg]], Larissa Reissner ** [[Moralo religia kaj moralo proleta]], M. N. Šejnman ** [[Fundamentoj de Leninismo]], Josif Stalin ** Nova kaj malnova uzinmajstro, F. Svjatenko ** [[Trapafita dekreto]], Ivan Tračuk ** [[Kial venkis Esperanto?]], Lev I. Žirkov [Ĵirkov] ** [[Cent tridek tri tagoj]], diversaj aŭtoroj ** Nia gvidanto, diversaj aŭtoroj * 1932 ** Maŝinfabriko N & K, [[Willi Bredel]] (1901-1964) ** Nigra pano, O. Demenskij ** Pro kio Johann Liebhardt estis premiita je ordeno de Lenin, Sergej K. Bezborodov ** Kio estas marksismo kaj leninismo, Vladimir V. Adoratskij (1878-1945) ** Ruĝa aŭroro, Asen Georgiev Grigorov ** Ĉe abismo, Ĥrima ** Du teatraĵoj, Ignace Lepp (1909-1966) ** Je la sojlo de milito imperialisma, Ignace Lepp ** La maja festo, same Ignace Lepp ** Parolado dum la Ĝeneva konferenco pri "senarmigo", M. Litvinov ** Karbhakisto Davidov, Jevgenij S. Miĉejkin ** ''[[Fajro Kuracas]]'', [[Eŭgeno Miĥalski]] (1897-1937) ** ''[[La Submarinistoj]]'', [[Aleksej Novikov-Priboj]], tradukis [[Jevgenij Vladimiroviĉ Blinov]] ** La animo de la "barbaroj", [[Todor Dimitrov Pavlov]] (1890-1977) ** Barikadoj en Vieno, Georg W. Pijet ** Cours prolétarien d’ Esperanto, [[Sergej Rublov]] ** Nuntempa socialdemokratio, religio kaj ateismo, M. N. Šejnman ** Oktobra revolucio kaj taktiko de la rusaj komunistoj, Josif Stalin ** La unua soveta blumingo, A. A. Suĥanov ** Hurlu, Ĉinio!, S. Tretjakov ** Al la nova etapo, diversaj aŭtoroj ** Apud landlimoj, diversaj aŭtoroj * 1933 ** [[Vasilij Ĉapajev|Ĉapajev]], Dmitrij Furmanov (1891-1926), tradukis [[Vasilij Devjatnin]], Eggers, [[Nikolaj M. Fedotov]], lingve kontrolis [[Aleksandr Samojlenko|A. Samojlenko]] ** [[Ĉinaj noveloj]], [[Oskar Erdberg]], tradukis P. Gavrilov ** [[Kun fusilo kaj libro]], Isaak Abramoviĉ Bachrach ** Rekordo, A. Ĉerniĥ ** La rezultoj de la unua kvinjarplano, Josif Stalin ** Rifa liberiga milito, O. Tarĥanov ** [[Metropoliteno (romano)|Metropoliteno]]; originala romano, [[Vladimir Varankin]] ** La instruo de Karl Marks, diversaj aŭtoroj * 1934 ** Arkitekto de socialisma socio, [[Karl Radek]] (1885-1939) ** Raporto ĉe la 17-a kongreso de [[KPSU]], Josif Stalin ** Pri reorganizo de laboro de la sindikatoj en [[USSR]], Nikolaj M. Švernik ** Pri la dua kvinjarplano de evoluo de popolekonomio en USSR (1933-1937), diversaj aŭtoroj * 1936 ** Normigo, Mikaelo Gitterman ==Recenzoj== ===Pri "La rezultoj de la unua kvinjarplano"=== {{citaĵo|La broŝuro pri la kvinjarplano pritraktas sian temon preskaŭ en formo de sep-ĉapitra [[kateĥismo]], priparolante la celojn rilate industrion kaj agro-ekonomion, la [[rezulto]]jn en la samaj sferoj, krome en komerco, rilate la riĉiĝon de la laboristoj kaj la forigon de la superaj klasoj. Laŭ sia tono la [[verketo]] vere nur valoras por „kredantoj', ĝi konstatas sed ne pruvas. Pli valoraj estas la cititaj ciferoj, sed oni devus ankaŭ konsideri la nekonstantecon de la monunuo. Bone impresas la konfeso, ke ne ĉio estas senriproĉe farita|[[Wolfgang Biehler]]. [[Aŭstria Esperantisto (revuo)]] n.110 (jul 1934)}} ===Pri "Normigo" de Mikaelo Gitterman=== {{citaĵo|La nomita broŝuro traktas en tre klara kaj [[korekta lingvo]] interalie pri: esenco de normigo, [[mezurnormo]]j, normigo en Germanujo, Anglujo, [[Francujo]] kaj aliaj landoj, internacia normigo, [[normigo]] en Sovetunio, Tutunia normig-komitato, ekonomia profiteco de sovetuniaj normoj, [[propagando]] de la normo-ideoj k. t. p|[[Aŭstria Esperantisto (revuo)]] n131 (jun 1936)}} {{citaĵo|Tre interesa kaj informa resumo pri la estiĝo kaj progreso diverslande de la movado por [[normigo]] (''standardization, normalization'') alivorte, difino kaj [[ĝeneraligo]] de tipoj, formoj, dimensioj, pezoj, [[materialkvalito]]j, fabrikprocedoj. Kritiketo: la [[nomo]]j ''Anglio, Witwort, Georg Steffenson, Tajlor, Edisson'', malagrable impresas la leganton: ili estas nek anglaj, nek Esperantaj, nek fonetikaj. |[[La Brita Esperantisto]] - Numero 376, Aŭgusto (1936)}} == Referencoj == {{Referencoj}} == Bibliografio == * [[Detlev Blanke|Blanke, Detlev]] 1996 : Bibliographie der EKRELO-Titel. (En la germana en:) [[Ino Kolbe]]. Zur Geschichte des Deutschen Arbeiter-Esperanto-Bundes in Leipzig, vol. II 1996, p.&nbsp;74-78. == Eksteraj ligiloj == {{Portalo|Socio|Historio|Esperanto}} * [https://www.eventoj.hu/steb/gxenerala_naturscienco/enciklopedio-1/encikl.htm ''Enciklopedio de Esperanto''/E] en sia originala formo en la Interreto * [https://www.eventoj.hu/steb/gxenerala_naturscienco/enciklopedio-1/enciklopedio-de-esperanto-1933.pdf ''Enciklopedio de Esperanto''] en elŝutebla versio (PDF). *[http://aleph.onb.ac.at/F?func=find-b&request=ekrelo&find_code=WRD&x=8&y=5 Libroj] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20160305023157/http://aleph.onb.ac.at/F?func=find-b&request=ekrelo&find_code=WRD&x=8&y=5 |date=2016-03-05 }} pri Ekrelo en la [http://www.onb.ac.at/sammlungen/plansprachen/eo/index.htm Kolekto por Planlingvoj kaj Esperantomuzeo] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20071221233948/http://www.onb.ac.at/sammlungen/plansprachen/eo/index.htm |date=2007-12-21 }} * [http://www.esperantoland.org/ebea/ Artikoloj] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20080509062042/http://www.esperantoland.org/ebea/ |date=2008-05-09 }} pri Ekrelo en [[Elektronika Bibliografio de Esperantaj Artikoloj]] (EBEA) * {{Citaĵo el gazeto|url=https://esperanto-ondo.ru/Ondo-pdf/Lo-200.pdf|titolo=EKRELO, la forgesita eldonejo|aŭtoro=Reinhard Haupenthal|gazeto=[[La Ondo de Esperanto]]|numero=6 (200)|paĝo=22}} {{NEA}} [[Kategorio:Laborista Esperanto-movado|Ekrelo]] [[Kategorio:Kooperativoj|Ekrelo]] [[Kategorio:Lepsiko]] [[Kategorio:Eldonaĵoj de EKRELO| ]] [[Kategorio:Esperanto-eldonejoj|EKRELO]] [[Kategorio:Eldonejoj en Moskvo]] thdydxu4ob11g11noxuvs09okhzv6oo Harold Bolingbroke Mudie 0 12773 9348938 8902986 2026-04-06T15:55:48Z Sj1mor 12103 9348938 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo | nomo =Harold Bolingbroke Mudie | dosiero = Mudie H. Bolingbrocke 127 VIII. Universala Kongreso Esperantista – Albumo (cropped).jpg | priskribo = | pseŭdonomo = | dato de naskiĝo = {{daton|30|januaro|1880}} | loko de naskiĝo = {{Flago|Britio}} [[Londono]], [[Unuiĝinta Reĝlando]] | nacieco = [[anglo]] | tradukis = | dato de morto = {{daton|6|januaro|1916}} | loko de morto = [[Forges-les-Eaux]], {{Flago|Francio|nomo=jes}} | verkis = | aliaj aktivaĵoj =1-a [[prezidanto de UEA]] | akademiano = | esperantistiĝis en =[[1902]] }} [[Dosiero:Zamenhof 1912.jpg|eta|[[L. L. Zamenhof]], Harold Bolingbroke Mudie, [[Maurice Rollet de l'Isle]] kaj [[Joseph Silbernik]] en 1912]] '''Harold BOLINGBROKE MUDIE''' [mjudi] (naskiĝis la {{daton|30|januaro|1880}}<ref>[https://www.eventoj.hu/steb/gxenerala_naturscienco/enciklopedio-1/encikl-m.htm Enciklopedio de Esperanto]</ref><ref>Laŭ la oficiala mortoakto redaktita en Francio, la naskiĝdato de Mudie estas {{dato|30|januaro|1880}} (akto konservata en la arkivo de esperantisto [[Jean Amouroux]]).</ref> en Highgate, kvartalo de norda centra [[Londono]], kiu nun apartenas al la [[Londona urbodistrikto Camden]]; mortis la {{daton|6|januaro|1916}} en [[Forges-les-Eaux]]<ref>''Daily Mirror'', 14 februaro 1916 (kun foto)</ref><ref>[http://herosdeforgesleseaux.free.fr/M/MUDIE%20Harold%20Bolingbroke.htm Herooj de Forges-les-Eaux]</ref> pro aŭto-akcidento) estis [[angla esperantisto]] kaj borsisto ĉe la [[Reĝa Borso de Londono]]. Li estis la unua [[prezidanto de UEA]] en [[1908]].<ref>[http://www.paris-normandie.fr/detail_communes/articles/4765337/harold-mudie-jpg#.VoJ3XeaG_4Z ''Le premier président de l’Association mondiale d’Espéranto repose à [[Forges-les-Eaux]] depuis cent ans'' (La unua prezidanto de la Universala Esperanta Asocio ripozas en [[Forges-les-Eaux]] ekde cent jaroj)]{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ({{fr}})</ref> Mudie esperantistiĝis en 1902, leginte pri Esperanto en ''[[The Review of Reviews]]''. Laŭ [[Adresaro de Esperantistoj|Adresaro Serio XXIII (1903)]] li estis esperantisto 7491 kaj listiĝis kun adreso en [[Kensington]]. == Eldona Agado == En novembro 1903 Mudie fondis la gazeton ''[[The Esperantist]],'' laŭ financa garantio de [[William Thomas Stead]]. La gazeto tamen liveris ne perdon, sed profiton. Kiam ''The Esperantist'' kunfandiĝis kun ''[[The British Esperantist]]'' en januaro 1906, li aliĝis al ties redakta komitato. Li multe laboris por la eldono de la [[Nova testamento]] en Esperanto. == Oficoj en la brita kaj internacia Esperanto-Movado == Mudie estis unu el la organiza teamo "[[Trio por la Tria]]" de la 3-a Universala Kongreso (UK) en [[Kembriĝo]] (1907). Li fariĝis unue vicprezidanto, poste (de 1912 ĝis 1916) prezidanto de [[Brita Esperanto-Asocio]]. En 1908 li fariĝis prezidanto de la nove fondita Universala Esperanto-Asocio ([[UEA]]). [[Eduard Stettler]] nomis lin "naskita prezidanto" pro liaj retorikaj kapabloj. Jam en 1905 li estis nomumita de Zamenhof membro de la unua (ĝis 1906 ankoraŭ provizora) [[Lingva Komitato]]<ref>Esperantista Dokumentaro, kajero 1, Paris aŭg. 1906, p. 21.</ref>.. Li faris multajn alilandajn propagandajn vojaĝojn kaj vizitis ok [[Universala Kongreso|Universalajn Kongresojn]]. En 1912 li starigis siakoste ''Prezidantan Premion'' de BEA por verkado de tezoj. == Unua mondmilito == Post la komenciĝo de la [[Unua mondmilito]] en 1914, Mudie aliĝis la armeon kaj faris rapidan karieron. Pro liaj lingvaj kapabloj, oni unue akceptis lin kiel interpretiston, sed tre baldaŭ pro lia montrita organiza kapablo li ricevis komision kun la [[rango]] de [[leŭtenanto]] en la remonta fako de la brita armeo. ==Morto== En januaro [[1916]] kapitano Mudie mortis pro aŭtomobila akcidento en [[Francio]]. Mudie iras returne al armea tendaro en la nokto de ĵaŭdo la 6-a de januaro (verŝajne ĉirkaŭ la naŭa horo) kune kun Leŭt.-Kolonelo Petre. Ili venis al fervoja [[Traknivela pasejo]] en L'Épiney, [[Roncherolles-en-Bray]], kaj devis veki la deĵoranton, kiu eliris kaj malfermis la [[bariero]]jn. La [[bariero]]j malfermiĝis, la aŭtomobilo iris antaŭen. En tiu momento, la deĵoranto ekkomprenas, ke la vagonaro malfruis kaj ankoraŭ ne trapasis, kaj ke ĝi alproksimiĝas. La vagonaro alkuris sur la aŭtomobilon. Mudie estis tuj mortigita, la kondukisto (franca soldato, M. Augrand) mortis sur la vojo al la ambulanco, kaj la kolonelo Petre estis grave vundita<ref>La Brita Esperantisto - Numero 134, Februaro (1916)</ref>. Sur lia tombo en la tombejo de Forges-les-Eaux estas jena teksto: "FILANTROPO PREZIDANTO DE BRITA KAJ UNIVERSALA ASOCIOJ DE ESPERANTO". Pri lia morto diris L.L. Zamenhof<ref>[[La Brita Esperantisto]] - Numero 136, Aprilo (1916) pĝ 54</ref>: {{citaĵo| Profunde kortuŝis min la malĝoja novaĵo pri la malfeliĉa morto de nia kara amiko Mudie, kiun mi ĉiam alte estimis kaj profunde amis. Por Esperanto tio estas neriparebla perdo. Al U.E.A. mi esprimas mian tutkoran kondolencon. Ĉar mi bedaŭrinde ne havas la eblecon tion fari, mi petas vin, komuniki al la gepatroj de l' mortinto la esprimon de mia profunda simpatio. En la koroj de multaj miloj la nomo de ilia brava kaj nobla filo ĉiam restos nelorgeseble vivanta.|[[L.L. Zamenhof]], 1916}} ==Sekvoj== Nur en [[1919]] oni elektis novan UEA-prezidanton, nome la antaŭan vicprezidanton [[Hector Hodler]]. == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{Projekto vizaĝoj}}{{Projektoj}} * [http://www.dominiopublico.gov.br/pesquisa/DetalheObraForm.do?select_action=&co_obra=156331 The Esperantist, Vol. 1, No. 1] * [http://www.dominiopublico.gov.br/pesquisa/DetalheObraForm.do?select_action=&co_obra=156332 The Esperantist, Vol. 1, No. 2] * [http://www.dominiopublico.gov.br/pesquisa/DetalheObraForm.do?select_action=&co_obra=156333 The Esperantist, Vol. 1, No. 3] * [https://www.eventoj.hu/steb/gxenerala_naturscienco/enciklopedio-1/encikl.htm ''Enciklopedio de Esperanto''/M] en sia originala formo en la Interreto * [https://www.eventoj.hu/steb/gxenerala_naturscienco/enciklopedio-1/enciklopedio-de-esperanto-1933.pdf ''Enciklopedio de Esperanto''] en elŝutebla versio (PDF). * [http://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno-plus?aid=e0f&datum=1916&page=22&size=45 Nekrologo de Bolingbroke Mudie] de Hector Hodler, ''Esperanto'', n-ro 2, 1916 {{Unua}} {{Vivtempo|Bolingbroke Mudie, Harold}} [[Kategorio:Britaj esperantistoj]] [[Kategorio:Prezidantoj de UEA]] [[Kategorio:Historio de UEA]] [[Kategorio:Estraranoj de UEA]] [[Kategorio:Akademio de Esperanto]] {{Bibliotekoj|PeEnEo=12773|NOTES=transcluded_values_from_wikidata|REMARK=testcase| TIMESTAMP=20131018154029}} jwy8o111fczyzpu5g2fbb64bw9p75mt Roman Frenkel 0 13721 9348900 8772714 2026-04-06T14:43:20Z ThomasPusch 1869 9348900 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo}} '''Roman FRENKEL''' estis rusa esperantisto kaj direktoro de [[gimnazio]] en [[Enisejsk]] ([[Siberio]]). Li verkis originalan poemaron ''Verdaj Fajreroj'' (1-a eldono 1908, 2-a eldono 1992, 43 paĝoj), tradukis la rakonton ''Maja Nokto'' de [[Nikolaj Gogol]] (1912) kaj kompilis ''Krestomation por Infanoj'' (1911). Li kunlaboris je ''[[Tra La Mondo (periodaĵo)|Tra La Mondo]]'', ''[[La Revuo]]'', ''[[La Bela Mondo kaj Universo|La Bela Mondo]]'', ''Danubo'' kaj ''[[Juna Esperantisto]]''. ==Recenzoj== Pri ''Verdaj Fajreroj'' {{citaĵo|Tre plaĉis al ni tiu beleta verko de nia samideano Romano Frenkel el Siberujo (Rusujo), ĉi estas aro da ĉarmaj poezioj tiel simplaj kiel kortuŝantaj. Pro du ĉefaj kaŭzoj Romano Frenkel fariĝas inda je nia simpatio; li estas [[esperantisto]] tre laborema kaj ankaŭ granda amiko de nia lando. Sia direktilo konsistas el la vortoj : «Al Verda Stelo — eterna fidelo» —kaj inter liaj poezioj troviĝas tiu, kiun li dediĉis al «Brazila Esperantisto» okaze de ĝia apero. ' Kore ni dankas kaj diras, uzante liajn proprajn Verdaj fajreroj — [[verso]]jn: <poem> Jam povas la sento Simile al la vento Flugi mistera kun forto El land’ malvarmega Al lando varmega Povis sin porti kantvorto ! </poem>|[[Brazila Esperantisto]]_1909_j02_n05-06_jan-feb}} {{Bibliotekoj}} {{DEFAŬLTORDIGO:Frenkel, Roman}} [[Kategorio:Rusiaj esperantistoj]] {{EdE|F}} i04pddmfafojqarjq54510dw306hgcm UK 1920 0 14966 9348913 9000010 2026-04-06T15:18:03Z Sj1mor 12103 VA P. W. van den Broek 9348913 wikitext text/x-wiki {{Unua|kat=ne}} {{Informkesto renkontiĝo}} La '''12-a Universala Kongreso''' okazis en [[Hago]], [[Nederlando]], 8-a ĝis 14-a de aŭgusto, 1920. Ĉeestis 408 partoprenantoj. == Teatraĵoj prezentitaj == * '''Juĝa kunsido en 1813''', de Jo Pabst, reĝisoris kaj ĉefrolis f-ino W. Wessels * '''Muzikvespero en 1813''', de Jo Pabst La prezentoj okazis en la reĝa teatro en Hago, nederlande nomata ''Koninklijke Schouwburg''. == Vidu ankaŭ == * [[P. W. van den Broek]] {| |[[Dosiero:Den Haag la reĝa teatro Koninklijke Schouwburg.jpg |eta|320ra|maldekstra|{{centre|la reĝa teatro en Hago, nederlande nomata ''Koninklijke Schouwburg''}}]] |[[Dosiero:Esperanto-ekskurso_en_Leiden.jpg|eta|330ra|{{centre|Kongresa ekskurso al [[Leiden]]}}]] |} {{Projektoj<!--|s=Kategorio:UK 1920 ne estas io tie-->}} {{Ĝermo|Esperanto-renkontiĝo}} {{UK|1920}} [[Kategorio:Universala Kongreso de Esperanto]] [[Kategorio:Hago]] [[Kategorio:Esperanto Nederland]] [[Kategorio:1920 en Nederlando]] [[Kategorio:Esperanto-renkontiĝoj en Nederlando]] 7v49fbra73aramexq9weydvwq3s58s8 Internaciaj geedziĝoj esperantistaj 0 16268 9349076 9057700 2026-04-07T04:52:59Z Sj1mor 12103 9349076 wikitext text/x-wiki [[Dosiero:Esperanto Geedzigas.ogv|eta|Filmeto pri internacia geedziĝo esperantista okazinta en 2012]] Inter samnaciaj Esperantistoj, plej ofte anoj de la sama Esperanto-grupo, okazas ofte geedzaj interligoj, do '''[[geedziĝo]]j esperantistaj'''. Sed tio estas kutima maniero trovi geedzan paron; kio ne bezonas apartan esploron. Pli interesaj estas tiuj '''internaciaj movadaj geedziĝoj''', kiuj okazis inter diversnacianoj pere de Esperanto, aŭ kiel sekvo de korespondado, aŭ kiel tiu de [[Esperanto-renkontiĝo|kongresa]] renkontiĝo. La "kolektadon" de tiuj Esperantistaj geedzoj komencis [[Lajos Kökény]] kaj daŭrigis [[Ernest Edward Yelland]] komence de la 1930-aj jaroj, per kies multaj klopodoj sube troviĝas informoj pri 56 geedzoj kiuj kontakteblis ĝis 1934 (kun unu aldonaĵo de 1935). Laŭ la ricevitaj respondoj, la granda plimulto de la geedzoj uzas Esperanton kiel [[hejma Esperanto|familian lingvon]]. Kelkaj problemoj postulas apartajn esplorojn, ekzemple, ĉu la infanoj lernas [[Denaskaj Esperanto-parolantoj|Esperanton kiel unuan lingvon]] kaj kiujn Esperantajn [[Akirado de lingvaĵo|vortojn ili kreas]], kiajn "spontane" estiĝantajn formojn uzas la amantoj, kaj tiel plu. Esperanto kiel "[[edzperanto]]" povas esti ankaŭ taŭga argumento pri la praktika valoro de Esperanto. Intertempe kompreneble estas senkompare pli da internaciaj geedziĝoj esperantistaj, kaj ankaŭ pri la tempo ĝis 1935 neniel listiĝis ĉiuj, nur tiuj kiuj respondis la demandojn de [[Lajos Kökény]] kaj [[Ernest Edward Yelland]] komence de la 1930-aj jaroj. Tamen la interesa historia enketo de la 1930-aj jaroj, pri kiu ĝis nun kiel dokumento nur troveblis la [https://www.eventoj.hu/steb/gxenerala_naturscienco/enciklopedio-1/encikl-g.htm mallonga listo kaj prezento] en la [[Enciklopedio de Esperanto]] de 1934, estas menciinda. == Geedziĝoj esperantistaj okazintaj ĝis 1935<ref>[https://www.eventoj.hu/steb/gxenerala_naturscienco/enciklopedio-1/encikl-g.htm ĝis 1933 grandparte laŭ listo sub la kapvorto "Geedziĝoj esperantistaj"] en la [[Enciklopedio de Esperanto]] de 1934 ({{eo}})</ref> == {| class="wikitable sortable prettytable" border="1" cellspacing="0" cellpadding="0" |+ |- ! Edzo !! Edzino !! Jaro !! Loko de geedziĝo: |- | Karl Gösta Andersson (sveda) || Anastazia Aak (estona) || ? || ? |- | [[Paul Blaise]] (belga) || [[Margaret Lily Blaise|Margaret Lily Jones]] (angla) || [[1910]] || [[Liverpool]] |- | [[Eŭgeno Blinov]] (rusa) || [[Klára Majtinsky]] (hungara) || [[1931]] || [[Moskvo]] |- | [[Charles Chomette]] (usona) || [[Germaine Van Der Veken]] (belga) || [[1929]] || [[Antverpeno]] |- | [[Giovanni Della Savia]] (itala) || [[Blanka Mandel]] (hungara) || [[1927]] || [[Budapeŝto]] |- | Viktor Ditrichstein (hungara) || Juliette Peyrard (franca) || [[1929]] || [[Liono]] |- | Alfred Egg (svisa) || Jennie Wells (angla) || [[1922]] || [[Bazelo]] |- | Henri Eriksson (sveda) || Piroŝka Rubay (hungara) || [[1932]] || ? |- | N. Evstifeieff (rusa) || ? (hungara) || ? || [[Rusio]] |- | [[Frits Faulhaber]] (nederlanda) ||[[Evža Faulhaber-Čiškovská|Evža Čiškovská]] (ĉeĥa) ||[[1926]] || [[Amsterdamo]] |- | W. Fransen (nederlanda) || Christine Hitzler (germana) || [[1931]] || [[Valkenswaard]] |- | [[Lorenz Friis]] (dana) || [[Cornelia Friis|Cornelia Lignian]] (nederlanda) || [[1930]] || [[Amsterdamo]] |- | Alois Giesen (germana) || Sonja Bojadĵieva (Соня Бояджиева, bulgara) || [[1930]] || [[Ruse]]<ref>{{lang-bg|Русе}}, en la [[Enciklopedio de Esperanto]] de 1934 (erare nomata Rusĉuk, laŭ la turka nomigo ''Rusçuk'', kiu estis kunoficiala ĝis 1878)</ref> |- | A. Golachowski (pola) || Albertine Kiere (belga) || [[1930]] || Lida (Pola) |- | s-ro Hague (angla) || Paule Samson (franca) || [[1933]] || ? |- | Xaver Haider (germana)<!-- [[d:Q130313619]] --> || [[Palmira Castellvi de Heider|Palmira Castellvi]] (kataluna, hispana) || [[1933]] || [[Barcelono]] |- | [[János Hamvai]] (hungara) || Olga Kurbatova (estona) || [[1933]] || [[Budapeŝto]] |- | [[Knud Thorbjörn Hansen]] (dana) || [[Hildegard Gerisch]] (germana) || [[1928]] || [[Auerbach (Vogtland)]] |- | Ferdinand Peter Huber (aŭstra) || Mary D. Thomson (skota) || [[1927]] || [[Havano]] |- | Martin B. E. Janson (sveda) || Meta R. Ungam (estona) || [[1933]] || [[Talino]] |- | Stanley Jackson-Coleman (angla) || Muzza Schönau (hungara) || [[1926]] || [[Londono]] |- | [[František Jakubec (esperantisto)|František Jakubec]] (ĉeĥa) || [[Milda Jakubcová|Milda Pirksts]] (latva) || [[1932]] || [[Brno]] |- | [[Rudolf Jochmann]] (ĉeĥa) || [[Dalinka Jochmann-Spasova|Dalinka Spasova]] (bulgara) || [[1929]] || [[Lánov]] ({{lang-de|Langenau}})<ref>[http://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno-plus?aid=e2h&datum=1929&page=86&size=45 ''La plej nova Esperanto-geedziĝfesto]; La Marto, 1929</ref> |- | Gustav K. Kataszek (pola) || Gertie Laffield (angla) || [[1928]] || [[Londono]] |- | Kenneth C. Kerr (skota) || Eliz Tordoff (?) || [[1915]] || [[Bradford]] <!-- Povus esti ke estas familia rilato (ekzemple ke ili estis gefratoj) al la esperantisto [[Guy B. Tordoff]], almenaŭ estas stranga koincido ke ambaŭ pioniraj esperantistoj, en sama jardeko, la 1910-aj jaroj, estis en sama insulo --> |- | Louis A. Kopecký (usona ĉeĥdevena)<ref>esperantisto n-ro 18342 en la [https://eo.wikisource.org/wiki/Adresaro_de_la_personoj_kiuj_ellernis_la_lingvon_%E2%80%9EEsperanto%E2%80%9D/Serio_XXVIII/Peco_2 Adresaro de la personoj kiuj ellernis la lingvon Esperanto] de [[LLZ]]</ref> || Effie Robinson (angla) || ? || ? |- | [[Ivan Krestanov]] (bulgara) || ? (germana) || ? || ? |- | [[Valdemar Langlet]] (sveda) || Signe Blomberg (m. en 1921) (finna) || [[1899]] || [[Åbo]] (Turku) |- | " || [[Nina Borovko-Langlet|Nina Borovko]] (rusa) || [[1925]] || [[Stokholmo]] |- | Wilhelm Maier (germana) || Alice L. Bevel (belga) || [[1929]] || [[Frankfurto ĉe Majno]] |- | József Major (hungara) || Cecillia Sampson (angla) || [[1926]] || [[Parizo]] (eksedziĝis) |- | Artur Malmkvist (sveda) || [[Ksenja Malmkvist|Ksenja Janson]] (estona) || [[1933]] || setlejo ''Ljugara'' en la [[Historiaj provincoj de Svedio|historia provinco]] [[Uplando]] |- | [[Tiberio Morariu]] (rumana) || [[Lizzie Morariu-Anderson|Lizzie Anderson]] (sveda) || [[1931]] || [[Stokholmo]] |- | William Moseley (angla) || Elza Ozols (latva) || [[1930]] || [[Londono]] |- | [[Trygve Müller]] (norvega) || Hertha Mann (germana) || [[1926]] || Novjorko |- | Maurice Neyer (belga) || Irma Kneisl (hungara) || [[1932]] || [[Budapeŝto]] |- | John L. Nix (angla) || f-ino Herix (belga) || ? || ? |- | [[Martin Novosad]] (ĉeĥa) || Azraela Laban (germana) || [[1933]] || Germanio |- | [[Donald Evans Parrish]] (usona) || Poula E. Grave (dana) || [[1912]] || [[Kopenhago]] |- | Folke Pettersson (sveda) || Nina Prostova (rusa) || [[1932]] || [[Eskilstuna]] |- | Kristoph Ferdinand Reim (estona, [[germana balto]]) || Antonie Chlumsky (ĉeĥa) || [[1927]] || [[Talino]] |- | Robert Rosner (germana) || Mizzi Nejedlý (ĉeĥa) || [[1926]] || Ossegg, nun [[Osek (distrikto Teplice)|Osek]] (Ĉeĥ.) |- | [[Hans Schäper]] (germana) || [[Mabel Victoria Schäper|Mabel Hewitson]] (angla) || [[1928]] || [[Blackburn]] |- | [[Sipke Stuit]] (nederlanda) || [[Simone Decaudin]] (franca) || [[1935]] || [[Araso]] |- | Dementi Staritskij (rusa) || N. Sevenhuysen (nederlanda) || [[1924]] || [[Haarlem]], [[Norda Holando]] <ref>La fianĉino probable estis filino de la fervora esperantisto [[Listo de Zamenhof/Esperanto-objektoj en Nederlando#Haarlem| Jan Willem Sevenhuysen (1858-1923)]], [https://www.iei.nl/wp-content/uploads/bibPZeo.htm verkkisto de lernolibro] kaj vegetarano (fotoj [http://www.flickr.com/photos/govert1970/2679936259/in/photostream/ 1], [http://www.flickr.com/photos/govert1970/2680733728/ 2] de lia tombo), kiu mortis kelkajn monatojn antaŭ la nupto.</ref> |- | Robert Strasser (germana) || Maria Christina Melis (nederlanda) || [[1932]] || [[Groningen]] ? <ref>en la paĝo pri la filo [[Johano Strasser]] estas iom pli da informoj pri la gepatroj</ref> |- | Alfred Stromboli (itala) || Maria Vandenkerckhove (belga) || [[1912]] || [[Antverpeno]] |- | [[Frank Taylor|Frank V. Taylor]] (angla) || Adelaide E. Hughes (aŭstralia) || [[1924]] || [[Kurri Kurri]], [[Novsudkimrio]], [[Aŭstralio]] <!-- |- | [[Harald Thilander]] (sveda) || [[Karin Thilander|Karin Höjer]] (sveda, m. en 1927) || [[1919]] || Svedio - ne kalkuliĝas ĉar ambaŭ estis svedoj, kvankam ambaŭ esperantistis --> |- | [[Harald Thilander]] (sveda) || [[Varma Elisabet Thilander|Varma Järvanpää]] (finna) || [[1928]] || ''Stocksund'' en Danderyd ĉe Stokholmo |- | William Todd (angla) || Julia Hugai (hungara) || [[1929]] || [[Gyöngyös]] |- | Karl Tunbn (sveda) || Olga Rammi (estona) || [[1932]] || vilaĝo ''Holvandi'' en komunumo [[Põlva]], [[Estonio]] |- | Viktor Vajda (hungara) || Klara Salamon (aŭstra) || [[1925]] || [[Roubaix]] |- | Ilmari Virkkala (finna) || Selma Anner (germana) || [[1925]] || ? |- | J. W. Whittaker (angla) || Raymonde Dehornois (franca) || [[1932]] || Villeneuve ([[Villeneuve|kiu samnoma urbo?]]) |- | F. Witlin (pola) || L. Lapp (franca) || [[1933]] || ? |- | [[Ernest Edward Yelland]] (angla) || [[Theresa Yelland|Theresa Suĵadinoff]] (rusa) || [[1921]] || [[Londono]] |- | [[Baldomero Zapater]] (hispana) || [[Henriette de Chalmot]] || [[1910]] || [[Barcelono]] |} == Vidu ankaŭ == * [[Denaskaj Esperanto-parolantoj]] * [[Listo de denaskaj esperantistoj]] * [[Familio#Esperantlingvaj familioj|Esperantlingvaj familioj]] ==Referencoj== {{referencoj}} {{EdE|Geedziĝoj Esperantistaj}} [[Kategorio:Esperanto-movado]] [[Kategorio:Listoj pri Esperanto]] [[Kategorio:Denaskaj esperantistoj]] 5el7a5lts84vjbwojr0v59avf7dw6od Michael Jackson 0 16865 9349138 9237425 2026-04-07T08:54:25Z 2partyrock1975 254796 9349138 wikitext text/x-wiki {{apartigila paĝo|Jackson}} {{Informkesto kantisto | nomo = Michael Jackson | dosiero = Michael Jackson in 1988.jpg | priskribo de dosiero = Jackson en la jaro [[1988]] | larĝa dosiero = | fono = soloa kantisto | naskonomo = Michael Joe Jackson | alie nomata = King of Pop (''Reĝo de popmuziko'') | naskiĝo = {{naskiĝtago|1958|8|29}}<br /><small>{{flagicon|Usono}} [[Gary (Indianao)|Gary]], [[Indianao]]</small> | morto = la {{Mortotago kaj aĝo|2009|6|25|1958|8|29|df=jes|akuzativo=jes}}<br /> <small>{{flagicon|Usono}} [[Los Angeles]], [[Kalifornio]]</small> | deveno = | instrumento = [[drumo]], [[klavarinstrumento]], [[piano]], [[gitaro]], [[basgitaro]], [[kontrabaso]] | tipo de voĉo = [[Tenoro]]<ref>[http://www.criticofmusic.com/2013/05/vocal-range-and-profile-michael-jackson.html?m=1]</ref> | ĝenro = [[R&B]]<br />[[Soulo]]<br />[[New jack swing]]<br /> [[Funko]]<br /> [[Rok-muziko]] <br /> [[Diskoteka muziko]]<br />[[Popmuziko]] | profesio = [[kantisto]], [[vortumo|vortumisto]], [[produktoro]], [[aktoro]], [[ĥoreografiisto]] | aktivaj jaroj = [[1968]]-[[2009]] | eldoninto = [[Motown Records|Motown]], [[Epic Records|Epic]] (Sony Music Entertainment) | parencaj temoj = | ttt = [http://www.michaeljackson.com/ Michael Jackson] ({{en}}) |signifa instrumento = voĉo |kesteroj= {{Informkesto homo |subŝablono=jes }} }} '''Michael Joe JACKSON''' {{EkajIFA|MAJk''l'' ĜOŬzef Ĝ''E''Ksn|'maɪ̯kɫ̩ 'd͡ʒoʊ̯zəf 'd͡ʒæksn̩}} (naskiĝis la [[29-an de aŭgusto]] [[1958]] en [[Gary]], [[Indianao]], [[Usono]]; mortis la [[25-an de junio]] [[2009]]<ref>{{citaĵo el la reto | url = [http://latimesblogs.latimes.com/lanow/2009/06/pop-star-michael-jackson-was-rushed-to-a-hospital-this-afternoon-by-los-angeles-fire-department-paramedics--capt-steve-ruda.html] | titolo = Michael Jackson is dead | unua = Andrew; Phil Willon | lasta = Blankstein | eldonisto = Los Angeles Times (LA Now) | date = {{dato|25|junio|2009}} | lingvo = Angle }}</ref>) estis [[Popo|pop]]-[[Muziko|muzikisto]], [[kantisto]], spektaklisto, [[dancisto]], [[mirinfano]]. Li estis inter la plej famaj kaj skandalopersekutitaj [[stelulo]]j de la mondo. La oka infano de la Jackson-familio, Mikaelo faris sian profesian debuton en [[1964]] kun siaj pli aĝaj fratoj Jackie, Tito, Jermaine, kaj Marlon kiel membro de la bando Jackson 5. Li komencis sian solokarieron en 1971 en Motown Records. En la fruaj [[1980-aj jaroj]], Jackson iĝis domina figuro en populara muziko. Liaj muzikfilmetoj, inkluzive de tiuj de "Beat it", "Billie Jean", kaj "Thriller" de lia albumo ''Thriller'' de [[1982]], meritis rompadon de rasaj barieroj kaj ŝanĝado de la komunikado en artan ĝenron kaj varban ilon. La populareco de tiuj vidbendoj helpis alporti al la televidstacio MTV al famo. Li daŭre novkreis per vidbendoj dum la [[1990-aj jaroj]], kaj forĝis reputacion kiel vojaĝanta soloartisto. Tra scenejo kaj videoprezentoj, Jackson popularigis kelkajn komplikajn dancteknikojn, kiel ekzemple la roboto kaj la lunpaŝado, al kiuj li donis la nomon. Lia karakteriza sono kaj stilo influis multajn artistojn de diversaj muzikĝenroj. ''Thriller'' estas la plej bone vendita albumo de ĉiuj tempoj, kun laŭtaksa vendo de 65 milionoj da ekzempleroj tutmonde. La aliaj albumoj de Jackson, inkluzive de ''Off the Wall'' (1979), ''Bad'' (1987), ''Dangerous'' (1991), kaj ''HIStory'' (1995), ankaŭ rangas inter la furorantaj albumoj de la mondo. Li estas unu el la malmultaj artistoj enmetitaj en la ''Rock and Roll Hall of Fame'' dufoje, kaj ankaŭ estis enmetita en la ''Songwriters Hall of Fame'' (Halo de Famo de Kantverkistoj) kaj la ''Dance Hall of Fame'' (Danco Halo de Famo) kiel la nura [[dancisto]] de popmuziko kaj [[rok-muziko]]. Liaj aliaj atingoj inkludas multoblajn Guinness-librajn rekordojn kiel la Plej Sukcesa Distristo de Ĉia Tempo, 13 Grammy-Premio'jn, la Grammy Legend Award, la Grammy Lifetime Achievement Award, 26 American Music Awards - pli ol iu alia artisto - inkluzive de la "Artisto de la Jarcento" kaj "Artisto de la 1980-aj jaroj", 13 unuo-unuopaĵojn en Usono dum lia solokariero - pli ol iu alia vira artisto en la sia epoko - kaj laŭtaksa vendo de pli ol 350 milionoj da diskoj tutmonde. Jackson gajnis centojn da premioj, igante lin la plej aljuĝita registra artisto en la historio de populara muziko. Li iĝis la unua artisto en historio se temas pri havi furordekunuopaĵon en la Afiŝtabulo Varmega 100 el kvin malsamaj jardekoj kiam "Never Felt So Good" atingis numeron naŭan en [[2014]]. Jackson krome vojaĝis tra la mondo partoprenante okazaĵojn honorantajn sian humanitarismon, kaj, en 2000, la [[Guinness-libro de rekordoj]] rekonis lin pro apogado de 39 bonfaradoj, pli ol iu alia distristo. Aspektoj de la persona vivo de Jackson, inkluzive de lia varia aspekto, personaj rilatoj, kaj konduto, generis konflikton. En 1993, li estis akuzita je [[pedofilio]], sed la juĝa kazo estis aranĝita el tribunalo per sekreta monkvanto kaj neniuj formalaj akuzoj estis vortumitaj. En 2005, li estis testita kaj absolvita de pliaj pedofiliaj akuzoj kaj pluraj aliaj pagendaĵoj post kiam la ĵurio malkondamnis lin koncerne ĉiujn punktojn. Preparante por siaj revenaj koncertserioj, ''This Is It'', Jackson mortis pro akuta trodokso de [[propofolo]] kaj [[benzodiazepinoj]] la 25-an de junio 2009, post suferado de korhalto. La ''Los Angeles County Coroner'' taksis sian morton hommortigo, kaj lia persona kuracisto, Conrad Murray, estis juĝita pro kontraŭvola mortigo. La morto de Jackson ekigis tutmondan elfluon de funebro, kaj viva elsendo de lia publika funebra ceremonio estis spektita ĉirkaŭ la mondo. Forbes vicigis Jackson la pint-gajna mortinta famulo, kun gajno de 825 milionoj da usonaj dolaroj en 2016, la plej alta ĉiujara kvanto iam registrite per la publikigo. Jackson ankaŭ estas memorita por sia malavara filantropio kaj liaj pioniraj klopodoj en bonfara [[Akiro de financa subteno|kvestado]] ene de la distra industrio. En oktobro 2017, Forbes sciigis, ke Jackson pintis la liston de la publikigo de pint-gajnaj mortintaj famuloj dum la kvina rekta jaro kun ĉiujara gajno de 75 milionoj da usonaj dolaroj. [[Formortintaj bestoj|Formortinta]] [[Krustacoj|krustaco]], malkovrita la tagon kiam li mortis, estis priskribita kaj nomita en honoro de Michael Jackson, nome la ''[[Mesoparapylocheles michaeljacksoni]]''. [[Redfoo]] == Vivo kaj kariero == === Frua vivo kaj Jackson 5 (1958–1975) === [[Dosiero:2300 Jackson Street Yuksel.jpg|eta|dekstra|alt=The single-story house has white walls, two windows, a central white door with a black door frame, and a black roof. In front of the house there is a walkway and multiple colored flowers and memorabilia.|La hejmo de la infanaĝo de Jackson en [[Gary]], [[Indianio]], fotita en marto 2010.]] Michael Joseph Jackson<ref name="certificate">County of Los Angeles Department of Health Services (2009). [[:File:Michael Jackson death certificate.jpg|Michael Jackson death certificate]].</ref><ref name="allmusic">{{Cite web|first= Steve |last= Huey |title= Michael Jackson – Artist Biography |publisher= [[AllMusic]] |access-date= 31-a de majo 2015 |url= https://www.allmusic.com/artist/michael-jackson-mn0000467203/biography |archive-url= https://web.archive.org/web/20150507080746/https://www.allmusic.com/artist/michael-jackson-mn0000467203/biography |archive-date= 7-a de majo 2015}}</ref> naskiĝis en [[Gary]], [[Indianao]], la 29-an de aŭgusto 1958.<ref name="Barnes">{{cite news|first= Brokes |last= Barnes |title= A Star Idolized and Haunted, Michael Jackson Dies at 50 |newspaper= The New York Times |date= 25-a de junio 2009 |access-date= 12-a de julio 2009 |url= https://www.nytimes.com/2009/06/26/arts/music/26jackson.html?ref=obituaries&_r=0}}</ref><ref>{{Cite web|title= Michael Jackson: 10 Achievements That Made Him The King of Pop |publisher= National Academy of Recording Arts and Sciences |date= June 24, 2014 |access-date= 20-a de oktobro 2016 |url= https://www.grammy.com/blogs/michael-jackson-10-achievements-that-made-him-the-king-of-pop}}</ref> Li estis la oka el dek filoj en la familio Jackson, nome de laborist-klasaj [[Afrik-usonanoj|afrik-usonanoj]] kiuj loĝis en du-dormoĉambra hejmo ĉe Jackson Street.{{sfn|Jackson|2009|p=26}}{{sfn|Young|2009|p=18}} Lia patrino, Katherine Esther Jackson (denaske Scruse), ludis klarneton kaj pianon, estis aspirinta esti [[Kontreo|kontrea]] muzikisto, kaj laboris part-tempe ĉe vendejo [[Sears]].{{sfn|Young|2009|pp=17, 19}} Ŝi estis [[Atestantoj de Jehovo|Atestanto de Jehovo]].<ref name="monstrous">{{cite news|first= Alexis |last= Petridis |title= Joe Jackson was one of the most monstrous fathers in pop |newspaper= The Guardian |date= 27-a de junio 2018 |access-date= 18-a de aprilo 2019 |url= https://www.theguardian.com/music/2018/jun/27/joe-jackson-one-of-the-most-monstrous-fathers-in-pop}}</ref> Lia patro, nome Joe Jackson, iama boksisto, estis gruisto ĉe entrepreno [[U.S. Steel]] kaj ludis gitaron kun loka [[rhythm and blues|ritmenblusa]] bando, nome Falcons, por suplementi la enspezojn de la familio.<ref name="Obit Guardian">{{cite news|first= Adam |last= Sweeting |title= Joe Jackson obituary |newspaper= ''[[The Guardian]]'' |date= 27-a de junio 2018 |access-date= 14-a de aprilo 2019 |url= https://www.theguardian.com/music/2018/jun/27/joe-jackson-obituary}}</ref>{{sfn|Young|2009|pp=18–19}} Praavo de Joe, nome July "Jack" Gale, estis esploristo de la Usona Armeo; familia rakonto asertis, ke li estis ankaŭ indiana [[kuraculo]].{{sfn|Knopper|2016|p=6. Note: No tribal affiliation named in source}} Michael kreskiĝis kun tri fratinoj (nome Rebbie, [[La Toya Jackson|La Toya]], kaj [[Janet Jackson|Janet]]) kaj kvin fratoj (nome Jackie, Tito, Jermaine, Marlon kaj Randy).<ref name="Obit Guardian"/> Sesa frato, ĝemelo de Marlon nome Brandon, mortis tuj post nasko.<ref>{{Cite web|first= Chris |last= Morris |title= Joe Jackson, Jackson Family Patriarch, Dies at 89 |magazine= Variety |date= 27-a de junio 2018 |access-date= 27-a de aprilo 2019 |url= https://variety.com/2018/music/news/joe-jackson-dead-dies-89-1202859242/}}</ref> En 1964, Michael kaj Marlon aliĝis al la bando ''the Jackson Brothers'' — formita de ilia patro kiu inkludis Jackie, Tito, kaj Jermaine — kiel helpaj muzikistoj kiuj ludis [[kongao]]jn kaj [[tamburino]]jn.<ref>{{cite news|title= Michael Jackson: a life of highs and lows |newspaper= [[The Daily Telegraph]] |date= 26-a de junio 2009 |access-date= 28-a de novembro 2019 |url= https://www.telegraph.co.uk/culture/music/michael-jackson/5642588/Michael-Jackson-a-life-of-highs-and-lows.html |archive-url= https://ghostarchive.org/archive/20220110/https://www.telegraph.co.uk/culture/music/michael-jackson/5642588/Michael-Jackson-a-life-of-highs-and-lows.html |archive-date= 10-a de januaro 2022 |url-status= live}}</ref><ref>{{Cite book|first= Jermaine |last= Jackson |year= 2011 |title= You Are Not Alone: Michael: Through a Brother's Eyes |publisher= eldonejo ''[[Simon & Schuster]]'' |page= 41 |isbn= 978-1-4516-5156-0 |url= https://books.google.com/books?id=tk0zQIaFrccC&pg=PA41}}</ref> Michael diris, ke lia patro estis dirinta el li, ke li havas "dikan nazon",<ref name="bbcnews">{{cite news|title= Jackson interview seen by 14m |work= BBC News |date= 4-a de februaro 2003 |access-date= 31-a de majo 2015 |url= https://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/tv_and_radio/2719763.stm}}</ref> kaj fizike kaj emocie mistraktis lin dum provludoj. Li rememeoris, ke Joe ofte sidis sur seĝo kun zono en sia mano dum li kaj liaj fratoj provludis, preta puni ajnajn erarojn.<ref name="monstrous"/>{{sfn|Lewis Jones|2005|pp=165–168}} Joe konfesis, ke li regule vipis Michael.<ref>{{cite news|title= Can Michael Jackson's demons be explained?|work= [[BBC News]] |date= 27-a de junio 2009 |access-date= 31-a de majo 2015 |url= https://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/magazine/8121599.stm}}</ref> Katherine diris, ke kvankam vipado iĝos konsiderata fitraktado, ĝi estis ofta rimedo disciplini infanojn kiam Michael estis kreskanta.<ref> [https://www.youtube.com/watch?v=ldyRUqGN3XA ''Katherine Jackson: Michael's strict upbringing not abuse'' (video).] CNN. 15.a de majo 2012. Arkivita el la originalo la 14-an de movembro 2021. Alirita la 31-an de majo 2015. </ref><ref>Duke, Alan (21-a de julio 2009). [https://edition.cnn.com/2009/SHOWBIZ/Music/07/21/joe.jackson/index.html?iref=24hours "Joe Jackson denies abusing Michael"] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20150612222819/http://edition.cnn.com/2009/SHOWBIZ/Music/07/21/joe.jackson/index.html?iref=24hours |date=2015-06-12 }} (Press release). CNN. Alirita la 31-an de majo 2015.</ref> Jackie, Tito, Jermaine kaj Marlon neis, ke ilia patro estis fitraktanto kaj diris, ke la vipado, kiu estis pli forta ĉe Michael ĉar li estis pli juna, tenis ilin disciplinita kaj for de problemoj.<ref>{{cite web |title= Jackson Brothers: Was Joe Jackson Abusive? |publisher= Yahoo! Celebrity |access-date= 31 de Majo 2015 |url= https://celebrity.yahoo.com/video/jackson-brothers-joe-jackson-abusive-170000051.html |archive-date= 22-a de majo 2015 |archive-url= https://web.archive.org/web/20150522073344/https://celebrity.yahoo.com/video/jackson-brothers-joe-jackson-abusive-170000051.html }} {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20150522073344/https://celebrity.yahoo.com/video/jackson-brothers-joe-jackson-abusive-170000051.html |date=2015-05-22 }} {{Citaĵo el la reto |url=https://celebrity.yahoo.com/video/jackson-brothers-joe-jackson-abusive-170000051.html |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2022-06-17 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20150522073344/https://celebrity.yahoo.com/video/jackson-brothers-joe-jackson-abusive-170000051.html |arkivdato=2015-05-22 }}</ref> Jackson diris, ke lia junaĝo estis soleca kaj izolita.{{sfn|Young|2009|p=24}} Poste en 1964, Michael ekkunfaris ĉefajn voĉojn kun Jermaine, kaj la nomo de la grupo estis ŝanĝita al [[the Jackson 5]].<ref> Burton, Charlie (7-a de februaro 2018). [https://www.gq-magazine.co.uk/article/jacksons-legacy-jackson-5 "Inside the Jackson machine".] GQ. Alirita la 14-an de aprilo 2019. </ref> En 1965, la grupo venkis en talenta spektaklo; Michael faris la dancon por kanto de Robert Parker de 1965 nome "Barefootin'" kaj kantis "My Girl" (Mia junulino) de [[the Temptations]].{{sfn|Taraborrelli|2009|pp=13–14}} El 1966 ĝis 1968, the Jacksons 5 turneis tra la [[Usona Mez-Okcidento|Mez-Okcidento]]; ili ofte ludis ĉe serio de kluboj por nigruloj konata kiel ''Chitlin' Circuit'' kiel la malferma spektaklero por artistoj kiaj Sam & Dave, the O'Jays, [[Gladys Knight]], kaj [[Etta James]]. The Jackson 5 ludis ankaŭ ĉe kluboj kaj trinkejoj, kie foje okazis ankaŭ spektakloj de [[striptizo]], en lokaj scenejoj kaj en dancejoj de altlernejoj.{{sfn|Young|2009|pp=21–22}}<ref>[https://rollingstoneindia.com/triumph-tragedy-the-life-of-michael-jackson/ "Triumph & Tragedy: The Life of Michael Jackson".] Rolling Stone India. 25-a de aŭgusto 2009. Alirita la 31-an de majo 2015. </ref> En Aŭgusto 1967, estante dum turneo ĉe la [[Orienta Usono|Orienta Marbordo]], ili venkis en ĉiusemajna amatora noktokoncerto en la ''[[Apollo Theater]]'' en [[Harlem]].{{sfn|Young|2009|p=22}} [[Dosiero:Jackson 5 tv special 1972.JPG|eta|Jackson (centre) kiel membro de Jackson 5 en 1972. La grupo estis inter la unuaj [[Afrik-usonanoj|afrik-usonaj]] kantistoj kiuj atingis postan sukceson.<ref> Vince Aletti, ''Jackson Five: The Biggest Thing Since the Stones'' en gazeto "Rolling Stone", 26-a de novembro 1970. Alirita la 27-an de marto 2020 [https://www.rollingstone.com/music/music-news/jackson-five-the-biggest-thing-since-the-stones-233775/]</ref>]] ''The Jackson 5'' registris kelkajn kantojn por diskentrepreno de Gary, nome Steeltown Records; ilia unua unuopaĵo, nome "Big Boy", estis publikigita en 1968.{{sfn|Young|2009|p=21}} Bobby Taylor de Bobby Taylor & the Vancouvers portis la Jackson 5 al [[Motown]] post ili malfermis la sepektaklon de Taylor en la Regal Theater de [[Ĉikago]] en 1968. Taylor produktis kelkajn el iliaj fruaj registraĵoj ĉe Motown, kiel versio de "Who's Lovin' You" (Kiu amas vin).<ref> Knopper, Steve (23-a de julio 2017). [https://www.rollingstone.com/music/music-news/bobby-taylor-motown-singer-who-discovered-jackson-5-dead-at-83-202100/ "Bobby Taylor, Motown Singer Who Discovered Jackson 5, Dead at 83".] Rolling Stone. Alirita la 1-an de julio 2019. </ref> Kantinte ĉe Motown, la familio Jackson translokiĝis al [[Los-Anĝeleso]].{{sfn|Taraborrelli|2009|pp=59–69}} En 1969, stabanoj de Motown decidis, ke [[Diana Ross]] enkonduku ''the Jackson 5'' al la publiko — parte por akceli sian karieron en televido — elsendante tion kio estis konsiderita la lasta produkto de la "produktolinio" de Motown.<ref>{{Cite journal|first= Phillip Brian |last= Harper |date=Winter 1989 |title= Synesthesia, "Crossover," and Blacks in Popular Music |journal= Social Text |issue= 23 |page= 110 |doi= 10.2307/466423 |jstor= 466423 |issn=0164-2472}}</ref> ''The Jackson 5'' tiukadre faris sian unuan televidan aperon en 1969 por la surscenejigo de Miss Black America, ludante adaptaĵon de "It's Your Thing".<ref>{{Cite book|first= Daryl |last= Easlea |year= 2016 |title= Michael Jackson: Rewind: The Life and Legacy of Pop Music's King |publisher= Race Point Publishing |page= 178 |isbn= 978-1-63106-253-7}}</ref> La gazeto ''[[Rolling Stone]]'' post priskribis la junan Michael kiel "mirindaĵo" kun "superajn muzikajn kapablojn" kiu "tuj aperis kiel ĉefa akso kaj [[ĉefkantisto]]".<ref name="Bio">[https://web.archive.org/web/20080402062429/https://www.rollingstone.com/artists/michaeljackson/biography "Michael Jackson – Biography".] Rolling Stone. Arkivita el la originalo la 2-an de aprilo 2008. </ref> En Januaro 1970, "I Want You Back" iĝis la unua kanto de ''Jackson 5'' kiu atingis la numeron unuan en la usona vendo-ranglisto ''Billboard Hot 100'' de la samnoma [[Billboard (revuo)|muzika revuo ''Billboard'']]; ĝi restis tie dum kvar semajnoj. Tri pliaj unuopaĵoj ĉe Motown pintis en la pintolisto: nome "ABC", "The Love You Save", kaj "I'll Be There".<ref> Bronson, Fred (15-a de novembro 2017). [https://www.billboard.com/pro/48-years-ago-today-i-want-you-back-debut-jackson-5/ "48 Years Ago Today, 'I Want You Back' Kicked It All Off for the Jackson 5".] Billboard. Alirita la 6-an de aprilo 2019. </ref> En Majo 1971, la familio Jackson translokiĝis al granda domo en Hayvenhurst, du-akrea bieno en Encino, [[Los-Anĝeleso]], [[Kalifornio]].{{sfn|Taraborrelli|2009|pp=81–82}} Dum tiu periodo, Michael disvolviĝis el infana ludisto al [[junulara idolo]].{{sfn|Young|2009|p=25}} Inter 1972 kaj 1975, li publikigis kvar soloajn studialbumojn kun Motown: nome ''Got to Be There'' (1972), ''Ben'' (1972), ''Music & Me'' (1973), kaj ''Forever, Michael]'' (1975).<ref name="McNulty">{{cite news|first= Bernadette |last= McNulty |date= 26-a de junio 2009 |title= Michael Jackson's music: the solo albums |newspaper= [[The Daily Telegraph]] |access-date= 31-a de majo 2015 |url= https://www.telegraph.co.uk/culture/music/michael-jackson/5652389/Michael-Jacksons-music-the-solo-albums.html |archive-url= https://ghostarchive.org/archive/20220110/https://www.telegraph.co.uk/culture/music/michael-jackson/5652389/Michael-Jacksons-music-the-solo-albums.html |archive-date= 10-a de januaro 2022 |url-status= live}} </ref> "Got to Be There" kaj "Ben", la titoligaj pecoj de siaj unuaj du soloaj albumoj, bone vendiĝis kiel unuopaĵoj, same kiel adaptaĵo de peco de Bobby Day nome "Rockin' Robin".{{sfn|Taraborrelli|2009|pp=98–99}} Michael plutenis ligilojn kun ''the Jackson 5''.<ref name="McNulty"/> ''The Jackson 5'' estis poste priskribita kiel "a cutting-edge example of black crossover artists" (elrompa ekzemplo de nigrulaj fuziaj artistoj).<ref>Alban, Debra (28-a de junio 2009). [https://edition.cnn.com/2009/SHOWBIZ/Music/06/28/michael.jackson.black.community/ "Michael Jackson broke down racial barriers"] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20141221075015/http://edition.cnn.com/2009/SHOWBIZ/Music/06/28/michael.jackson.black.community/ |date=2014-12-21 }} (Press release). CNN. Alirita la 31-an de majo 2015.</ref> Ili frustriĝis pro la malakcepto de Motown permesi al ili kreivan produktadon.<ref>{{cite news|first= Helen |last= Brown |title= Michael Jackson and Motown: the boy behind the marketing |newspaper= [[The Daily Telegraph]] |date= 26-a de junio 2009 |access-date= 14-a de aprilo 2019 |url= https://www.telegraph.co.uk/culture/music/michael-jackson/5651468/Michael-Jackson-and-Motown-the-man-behind-the-marketing.html |archive-url= https://ghostarchive.org/archive/20220110/https://www.telegraph.co.uk/culture/music/michael-jackson/5651468/Michael-Jackson-and-Motown-the-man-behind-the-marketing.html |archive-date= 10-a de januaro 2022 |url-status= live}} </ref> la ludado fare de Jackson de sia kvinpinta unuopaĵo "Dancing Machine" en ''Soul Train'' popularigis la [[Roboto (danco)|robotdancon]].{{sfn|Mansour|2005|p=403|ps=: 'The Robot was a mimelike dance, popularized by The Jackson 5 and their Top Ten hit "Dancing Machine"'}} === Al ''Epic'' kaj ''Off the Wall'' (1975–1981) === [[Dosiero:Jackson siblings 1977.jpg|eta|250ra|La gefratoj Jackson en 1977, sen Jermaine. El maldekstro, malantaŭa vico: Jackie, Michael, Tito, Marlon. Meza vico: Randy, [[La Toya Jackson|La Toya]], Rebbie. Antaŭa vico: [[Janet Jackson|Janet]]]] ''The Jackson 5'' lasis Motown en 1975, subskribante kontrakton kun Epic Records kaj alinomigante sin ''the Jacksons''.<ref>{{Cite web|first= Steve |last= Huey |title= The Jackson 5 – Artist Biography |publisher= AllMusic |access-date= 8-a de aprilo 2019 |url= https://www.allmusic.com/artist/the-jackson-5-mn0000083013/biography}}</ref> Ilia pli juna frato Randy aliĝis al la bando en tiu epoko; Jermaine restis ĉe Motown kaj entreprenis soloan karieron.{{sfn|Taraborrelli|2009|pp=138–144}} ''The Jacksons'' plue turneis internacie, kaj publikigis ses pliajn albumojn inter 1976 kaj 1984. Michael, la ĉefa kantoverkisto de la grupo dum tiu tempo, verkis kantojn kiel "Shake Your Body (Down to the Ground)" (1978), "This Place Hotel" (1980), kaj "Can You Feel It" (1980).<ref>{{Cite web|title= The Jackson 5 Biography |publisher= [[Rock and Roll Hall of Fame]] |access-date= 31 de Majo 2015 |archive-date= 31-a de marto 2019 |url= https://www.rockhall.com/inductees/the-jackson-five/bio/ |archive-url= https://web.archive.org/web/20190331180213/https://www.rockhall.com/inductees/the-jackson-five/bio}}</ref> En 1977, Jackson translokiĝis al [[Novjorko]] por steluli kiel la ''Birdotimigilo'' de [[La mirinda sorĉisto de Oz]] en ''[[The Wiz (filmo)|The Wiz]]'', muzikala filmo reĝisorita de [[Sidney Lumet]], kun [[Diana Ross]], Nipsey Russell kaj Ted Ross.<ref>{{Cite web|first= Bill |last= Gibron |title= You Can't Win Michael Jackson and 'The Wiz' |website= [[PopMatters]] |date= 7-a de julio 2009 |access-date= 10-a de majo 2017 |url= https://www.popmatters.com/feature/107586-you-cant-win-michael-jackson-and-the-wiz/}}</ref> La filmo estis malsukcesa pri biletvendado.{{sfn|Taraborrelli|2009|pp=178–179}} Ties kantaro estis aranĝita de [[Quincy Jones]],{{sfn|Bronson|2003|p=207}} kiu poste produktis tri el la soloalbumoj de Jackson.<ref name="Who's Bad">{{cite news|title= Who's bad? Michael Jackson's estate owes Quincy Jones $9.4m in royalties, jury decides |newspaper= The Guardian |agency= Associated Press |date= 27-a de julio 2017 |access-date= 14-a de aprilo 2019 |url= https://www.theguardian.com/music/2017/jul/27/michael-jacksons-estate-owes-quincy-jones-9m-royalties-jury-decides}}</ref> Dum sia restado en Novjorko, Jackson oftiĝis ĉe la noktoklubo [[Studio 54]], kie li aŭdis fruan [[hiphopo]]n; tio influis al sia "beatboxing" (voĉodrumado) en estontaj kantoj kiel "Working Day and Night".<ref> Leight, Elias (5-a de februaro 2015). [https://www.rollingstone.com/tv/tv-news/10-things-we-learned-from-spike-lees-new-michael-jackson-doc-223373/ "10 Things We Learned from Spike Lee's Michael Jackson Doc".] Rolling Stone. Alirita la 27-an de januaro 2017. </ref> En 1978, Jackson rompis sian nazon dum dancprovludado. Rinoplastio rezultis en spiraj malfacilaĵoj kiuj poste malhelpis sian karieron. Li estis rekomendita al plastik-kuracisto Steven Hoefflin, kiu realiĝis operaciojn al Jackson.{{sfn|Taraborrelli|2009|pp=205–210}} La kvina soloa albumo de Jackson, nome ''[[Off the Wall]]'' (1979), establis sin kiel soloisto kaj helpis lin foriri el la muziko ''bubblegum'' de sia junaĝo al pli kompleksaj sonoj.{{sfn|Young|2009|p=25}} Ĝi produktis kvar dek-pintajn pecojn en Usono: "[[Off the Wall]]", "She's Out of My Life", kaj la pintajn soloaĵojn "Don't Stop 'Til You Get Enough" kaj "Rock with You".<ref name="FourUSTop10s"> Trust, Gary (21-a de januaro 2018). [https://www.billboard.com/pro/michael-jackson-bruno-mars-ed-sheeran-ask-billboard/ "Ask Billboard: Remembering the Time When Michael Jackson Kept Hitting the Hot 100's Top 10, From 'Thriller' to 'Dangerous'".] Billboard. Alirita la 7-an de aprilo 2019. </ref> Tiu albumo atingis la numeron trian en la usona vendo-ranglisto ''Billboard 200'' de la samnoma [[Billboard (revuo)|muzika revuo ''Billboard'']] kaj vendiĝis je ĉirkaŭ 20 milionoj da ekzempleroj tutmonde.<ref>{{Cite web|title= Michael Jackson: Off The Wall |publisher= Virgin Media |access-date= 31-a de majo 2015 |url= https://www.virginmedia.com/music/classicalbums/michaeljackson-offthewall.php}}</ref> En 1980, Jackson ricevis tri premiojn ''American Music Award'' pro sia soloa verko: nome Favorite Soul/R&B Album, Favorite Soul/R&B Male Artist, kaj Favorite Soul/R&B Single pro "Don't Stop 'Til You Get Enough".<ref>{{cite news|title= Donna Summer and Michael Jackson sweep Annual American Music Awards |date= 20-a de januaro 1980 |newspaper= The Ledger |agency= [[Associated Press]] |access-date= 31-a de majo 2015 |url= https://news.google.com/newspapers?id=wYEsAAAAIBAJ&pg=6776,1201107}}</ref><ref>{{cite news|first= Ida |last= Peters |title= Donna No. 1, Pop and Soul; Michael Jackson King of Soul |newspaper= [[Baltimore Afro-American|The Afro-American]] |date= 2-a de februaro 1980 |access-date= 31-a de majo 2015 |url= https://news.google.com/newspapers?id=EaMkAAAAIBAJ&pg=3100,419518}}</ref> Li ricevis ankaŭ Grammy Premion pro Plej Bonkvalita Maskla R&B Voĉo de 1979 pro "Don't Stop 'Til You Get Enough".<ref name="grammy mj">{{Cite web|title= Michael Jackson |publisher= National Academy of Recording Arts and Sciences |date= 15-a de februaro 2019 |access-date= 7-a de aprilo 2019 |url= https://www.grammy.com/grammys/artists/michael-jackson}}</ref> En 1981, Jackson estis venkinto en la ''American Music Awards'' en kategorioj de Preferata Soul/R&B Albumo kaj Preferata Soul/R&B virartisto.<ref>{{cite news|title= Few Surprises in Music Awards |newspaper= [[Sarasota Herald-Tribune]] |agency= Associated Press |date= 1-a de februaro 1981 |access-date= 31-a de majo 2015 |url= https://news.google.com/newspapers?id=sPIcAAAAIBAJ&pg=6226,95260}}</ref> Jackson sentis, ke ''Off the Wall'' estu okazinta pli grandan efikon, kaj estis determinita superi atenditaĵojn per sia venonta publikigaĵo.{{sfn|Taraborrelli|2009|p=188}} En 1980, li sekurigis la plej altajn [[Tantiemo|tantiemojn]] en la muzikindustrio: 37 procento de la tuta albumprofito.{{sfn|Taraborrelli|2009|p=191}} === ''Thriller'' kaj ''Motown 25: Yesterday, Today, Forever'' (1982–1983) === [[Dosiero:Michael Jackson's Glove and Cardigan.jpg|eta|dekstra|250ra|La zekina jako kaj blanka ganto vestita de Jackson ĉe televida programo ''Motown 25: Yesterday, Today, Forever''. Brita ''[[Vogue]]'' nomis Jackson "a fashion pioneer [...] who gave new meaning to [[Lunpaŝado|moonwalking]], immortalised solitary, [and] sparkly gloves" (moda pioniro [...] kiu donis novan signifon al [[lunpaŝado]], senmortigite soleca, [kaj] brilaj gantoj).<ref> Neel, Julia (26-a de junio 2009). [https://www.vogue.co.uk/gallery/michael-jacksons-style-26062009 "Michael Jackson – A Tribute".] British Vogue. Alirita la 27-an de marto 2020. </ref>]] Jackson registris kun la kantisto de [[Queen]] nome [[Freddie Mercury]] el 1981 ĝis 1983, registrante provoskizojn de la kantoj "State of Shock", "Victory" kaj "There Must Be More to Life Than This". La registraĵoj celis albumon de duetoj sed, laŭ la manaĝero de Queen nome Jim Beach, la rilato frakasiĝis kiam Jackson alportis [[lamao]]n en la registran studion,<ref> Locker, Melissa (29-a de julio 2013). "Michael Jackson and Freddie Mercury: Three Duets Coming Out This Fall". Time. Alirita la 26-an de junio 2015. </ref> kaj Jackson wamalkontentis pro la droguzado fare de Mercury.<ref>{{cite news|title= The real Freddie Mercury: why the Queen biopic only tells part of the story |newspaper= [[The Times]] |date= 19-a de oktobro 2018 |access-date= 30-a de oktobro 2018 |url= https://www.thetimes.co.uk/article/the-real-freddie-mercury-why-the-queen-biopic-only-tells-part-of-the-story-5ql37vgll}}</ref> La kantoj estis publikigitaj en 2014.<ref name="Greene"> Greene, Andy (19-a de septembro 2014). [https://www.rollingstone.com/music/music-news/hear-michael-jackson-and-freddie-mercurys-long-lost-duet-241073/ "Hear Michael Jackson and Freddie Mercury's Long-Lost Duet".] Rolling Stone. Alirita la 26-an de aprilo 2016. </ref> Jackson pluigis por registri "State of Shock" kun [[Mick Jagger]] por la albumo de ''The Jacksons'' nome ''Victory'' (1984).<ref>{{Cite web|first= John |last= Earls |title= Producer of new Queen album featuring Freddie Mercury and Michael Jackson vocals is revealed |magazine= NME |date= 2-a de aŭgusto 2014 |access-date= 14-a de aprilo 2019 |url= https://www.nme.com/news/music/queen-32-1228446}}</ref> En 1982, Jackson kontribuis per "Someone in the Dark" al la [[sonlibro]] por la filmo [[E.T. The Extra-Terrestrial (filmo)|''E.T. the Extra-Terrestrial'']]. La sesa albumo de Jackson, nome ''[[Thriller (Michael Jackson)|Thriller]]'', estis publikigita fine de 1982. Ĝi estis la plej bone vendita albumo tutmonde en 1983,<ref>{{Cite web |title= Michael: He's Not Just the Rock Star of the Year, He's the Rock Star of the '80s |date= 20-a de decembro 1983 |newspaper= [[The Philadelphia Inquirer]] |access-date= 5-a de julio 2010 |url= https://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=PI&s_site=philly&p_multi=PI&p_theme=realcities&p_action=search&p_maxdocs=200&p_topdoc=1&p_text_direct-0=0EB296D5B072064E&p_field_direct-0=document_id&p_perpage=10&p_sort=YMD_date:D&s_trackval=GooglePM |archiveurl= https://web.archive.org/web/20110904180807/http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=PI&s_site=philly&p_multi=PI&p_theme=realcities&p_action=search&p_maxdocs=200&p_topdoc=1&p_text_direct-0=0EB296D5B072064E&p_field_direct-0=document_id&p_perpage=10&p_sort=YMD_date:D&s_trackval=GooglePM |archivedate= 2011-09-04 }}</ref><ref>{{cite news|title= Cash register's ring sweet music to record industry |newspaper= [[The Gadsden Times]] |agency= Associated Press |date= 26-a de marto 1984 |access-date= 5-a de julio 2010 |url= https://news.google.com/newspapers?id=d9EfAAAAIBAJ&pg=1419,4981079}}</ref> kaj iĝis la plej bone vendita albumo el ĉiuj tempoj en Usono<ref>{{Cite web|title= Diamond Awards |publisher= Recording Industry Association of America |access-date= 31-a de majo 2015 |url= https://www.riaa.com/gold-platinum/?tab_active=top_tallies&ttt=T1A#search_section}}</ref> kaj la plej bone vendita albumo el ĉiuj tempoj tutmonde, ĉar oni vendis ĉirkaŭkalkulitajn 70 milionojn da ekzempleroj.<ref>{{Cite web|first= Del |last= Crookes |title= Adele's 21 overtakes sales of Thriller in UK album list |website= [[Newsbeat]] |date= 4-a de majo 2012 |access-date= 2-a de julio 2021 |url= https://www.bbc.com/news/newsbeat-17935650}}</ref><ref>{{cite news |author= Asian News International (ANI) |title= MJ nearly scrapped 'Thriller' release |publisher= Zee News |date= 27-a de septembro 2009 |access-date= 2-a de julio 2021 |url= https://zeenews.india.com/entertainment/musicworld/mj-nearly-scrapped-thriller-release_42076.html |archive-date= 26-a de septembro 2020 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200926073042/https://zeenews.india.com/entertainment/musicworld/mj-nearly-scrapped-thriller-release_42076.html }} {{Citaĵo el la reto |url=https://zeenews.india.com/entertainment/musicworld/mj-nearly-scrapped-thriller-release_42076.html |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2022-06-18 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20200926073042/https://zeenews.india.com/entertainment/musicworld/mj-nearly-scrapped-thriller-release_42076.html |arkivdato=2020-09-26 }}</ref> Ĝi pintis en la listo de ''Billboard'' de 200 sukcesoj dum 37 semajnoj kaj estis en la pintaj 10 de la 200 sukcesoj dum 80 sinsekvaj semajnoj. Ĝi estis la unua albumo kiu produktis sep pintaj unuopaĵoj en ''Billboard'' 100 , kiel "Billie Jean", "Beat It", kaj "Wanna Be Startin' Somethin'".{{sfn|Lewis Jones|2005|p=47}} La 25-an de marto 1983, Jackson reunuiĝis kun siaj fratoj por ''Motown 25: Yesterday, Today, Forever'', speciala televida programo de NBC. La spektaklo estis elsendita la 16-an de majo por ĉirkaŭkalkulita spektantaro de 47 milionoj de personoj, kaj aperigis ''the Jacksons'' kaj aliajn stelulojn de Motown.<ref>{{cite news|first= Janette |last= Williams |title= Michael Jackson left indelible mark on Pasadena |newspaper= [[Whittier Daily News]] |date= 24-a de junio 2009 |access-date= 31-a de majo 2015 |url= https://www.whittierdailynews.com/general-news/20090625/michael-jackson-left-indelible-mark-on-pasadena}}</ref> La soloa ludado fare de Jackson de "Billie Jean" havigis al li sian unuan nomumon al [[Premio Emmy]].<ref name="emmys.tv">{{cite news |title= Fatal Cardiac Arrest Strikes Michael Jackson |publisher= [[Emmy Award|Emmys.com]] |access-date= 31-a de majo 2015 |url= https://m.emmys.com/news/fatal-cardiac-arrest-strikes-michael-jackson }} {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20150227174948/http://m.emmys.com/news/fatal-cardiac-arrest-strikes-michael-jackson |date=2015-02-27 }}</ref> Vestante ganton ornamitan per [[straso]]j,<ref>{{cite news|title= Jackson glove sells for $350,000 |work= BBC News |date= 22-a de novembro 2009 |access-date= 19-a de aprilo 2019 |url= https://news.bbc.co.uk/1/hi/8372773.stm}}</ref> li debutis sian [[Lunpaŝado|lunpaŝadan dancon]], kiun Jeffrey Daniel estis instruinta al li tri jarojn pli frue, kaj tio iĝis lia subskriba danco en lia repertorio.<ref name="Daniel"> Daniel, Jeffrey (26-a de junio 2009). [https://content.time.com/time/specials/packages/article/0,28804,1907409_1907413_1907560,00.html "Michael Jackson 1958–2009".] Time. Alirita la 19-an de aprilo 2019. </ref> Jackson dekomence estis malakceptinta la inviton al la spektaklo, en la ideo ke li estis farinta tro multan televidon. Sed je peto de la fondinto de Motown nome Berry Gordy, li partoprenis kondiĉe ke li havu ŝancon fari soloan ludon.{{sfn|Taraborrelli|2009|pp=234–237}} La raportisto de ''Rolling Stone'' nome Mikal Gilmore taksis la ludon "eksterordinara".{{sfn|Young|2009|p=25}} La ludo de Jackson vekis komparojn kun la aperoj de [[Elvis Presley]] kaj de [[the Beatles]] iam en la programo ''The Ed Sullivan Show''.{{sfn|Taraborrelli|2009|pp=238–241}} Anna Kisselgoff de ''The New York Times'' laŭdis la perfektan tempon kaj teknikon uzitajn en la danco.<ref>{{cite news|first= Anna |last= Kisselgoff |author-link= Anna Kisselgoff |title= Stage: The Dancing Feet of Michael Jackson |date= 6-a de marto 1988 |newspaper= The New York Times |access-date= 31-a de majo 2015 |url= https://www.nytimes.com/1988/03/06/arts/stage-the-dancing-feet-of-michael-jackson.html}}</ref> Gordy priskribis sin kiel "mesmerized" (fascinita) per la ludado.<ref>{{cite web |title= Berry Gordy Addresses Michael Jackson Memorial Service |publisher= Hark |access-date= 31-a de majo 2015 |url= https://www.hark.com/clips/lxbvwzgnms-berry-gordy-addresses-michael-jackson-memorial-service |archive-date= 9-a de majo 2013 |archive-url= https://web.archive.org/web/20130509134117/https://www.hark.com/clips/lxbvwzgnms-berry-gordy-addresses-michael-jackson-memorial-service }} {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20130509134117/https://www.hark.com/clips/lxbvwzgnms-berry-gordy-addresses-michael-jackson-memorial-service |date=2013-05-09 }} {{Citaĵo el la reto |url=https://www.hark.com/clips/lxbvwzgnms-berry-gordy-addresses-michael-jackson-memorial-service |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2022-06-18 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20130509134117/https://www.hark.com/clips/lxbvwzgnms-berry-gordy-addresses-michael-jackson-memorial-service |arkivdato=2013-05-09 }}</ref> En la 26a okazo de la [[Grammy Awards]], ''Thriller'' ricevis ok premiojn, kaj Jackson ricevis unu premion pro la sonlibro ''E.T. the Extra-Terrestrial''. Atingi ok premiojn Grammy en unusola ceremonio estas rekordo kiun li kunhavas nur kun la bando [[Santana (bando)|Santana]].<ref name="grammy mj"/> Jackson kaj Quincy Jones ricevis la premion al la Produktoro de la Jaro (Ne-Klasika). ''Thriller'' ricevis la premion Albumo de la Jaro (kun Jackson kiel la albuma artisto kaj Jones kiel ties kunproduktoro), kaj la unuopaĵo ricevis la premion por Plej Bonkvalita Pop-Voĉa Ludado (maskla) por Jackson. "Beat It" ricevis la premion Disko de la Jaro kaj Plej Bonkvalita Rok-Voĉa Ludado (maskla). "Billie Jean" ricevis du premiojn Grammy: nome Plej Bonkvalita R&B Kanto kaj Plej Bonkvalita R&B Voĉa Ludado (maskla), kun Jackson kiel kantoverkisto kaj kantisto respektive.<ref name="grammy mj"/> ''Thriller'' ricevis la premion Grammy por Plej Bonkvalita Inĝenierita Registraĵo (Ne Klasika), agnoskante Bruce Swedien pro lia laboro en la albumo.<ref name="Bruce">{{Cite web|title= Past Winners Search: Bruce Swedien |publisher= The Recording Academy |access-date= 14-a de februaro 2008 |url= https://www.grammy.com/nominees/search?artist=Bruce+Swedien&title=&year=All&genre=All}}</ref> Ĉe la premioj ''American Music Awards'' de 1984, Jackson ricevis pliajn ok premiojn kaj iĝis la plej juna artisto kiu ridevis la Premion de la Merito.<ref name="Awards 1984">{{cite news|title= Michael Jackson sweeps American Music Awards |newspaper= [[The Daily News (Kentucky)|Daily News]] |agency= Associated Press |date= 17-a de januaro 1984 |access-date= 16-a de junio 2010 |url= https://news.google.com/newspapers?id=eQUbAAAAIBAJ&pg=5127,2841948}}</ref> Li ricevis ankaŭ la premiojn al Preferata Maskla Artisto, Preferata Soul/R&B Artisto, kaj Preferata Pop/Rock Artisto. "Beat It" ricevis la premiojn al Preferata Soul/R&B Video, Preferata Pop/Rock Video kaj Preferata Pop/Rock Unuopaĵo. La albumo ricevis premiojn al Preferata Soul/R&B Albumo kaj al Preferata Pop/Rock Albumo.<ref name="Awards 1984"/><ref>{{Cite web|title= Winners Database: Search Results for "Michael Jackson" |publisher= American Music Award |access-date= 18-a de julio 2018 |url= https://www.theamas.com/winners-database/?winnerKeyword=Michael+Jackson&winnerYear=&winnerCategory=}}</ref> La vendoj de ''Thriller'' duobliĝis post la publikigo de etendigita muzikfilmleto, ''Michael Jackson's Thriller'', en kiu Jackson dancas kun hordo de zombioj.<ref>{{cite news|first= Phil |last= Hebblethwaite |title= How Michael Jackson's Thriller changed music videos for ever |newspaper= [[The Guardian]] |date= 21-a de novembro 2013 |access-date= 218-a de novembro 2019 |url= https://www.theguardian.com/music/2013/nov/21/michael-jackson-thriller-changed-music-videos}}</ref><ref name="Griffin"> Griffin, Nancy (24-a de junio 2010). [https://www.vanityfair.com/culture/2010/07/michael-jackson-thriller-201007?currentPage=2&printable=true "The "Thriller" Diaries".] ''[[Vanity Fair]]''. Alirita la 28-an de novembro 2019. </ref> La sukceso transformis Jackson en dominanta forto en tutmonda pop-kulturo, kaj cementis sian statuson kiel la "reĝo de pop".<ref name="Griffin"/> Jackson havis la plej altajn tantiemojn en la muzikindustrio en tiu momento, kun ĉirkaŭ 2 usonaj dolaroj el ĉiu albumo vendita (egalvalora al 5 usonaj dolaroj de 2021), kaj faris rekord-rompajn profitojn. Oni fabrikis pupojn modelitajn laŭ Jackson, kiuj aperis en vendejoj en majo 1984 kontraŭ prezo de po 12 usonaj dolaroj.<ref name="Time">Cocks, Jay (19-a de marto 1984). [https://content.time.com/time/magazine/article/0,9171,950053,00.html "Why He's a Thriller".] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20131103064912/http://content.time.com/time/magazine/article/0,9171,950053,00.html |date=2013-11-03 }} Time. Alirita la 25-an de aprilo 2010.</ref> Samjare, ''The Making of Michael Jackson's Thriller'', nome dokumentara filmo pri la muzik-filmeto, ricevis premion Grammy al la Plej Bonkvalita Muzik-filmo (Longformata).<ref name="grammy mj"/> ''Time'' priskribis la influon de Jackson en tiu momento kiel "star of records, radio, rock video. A one-man rescue team for the music business. A songwriter who sets the beat for a decade. A dancer with the fanciest feet on the street. A singer who cuts across all boundaries of taste and style and color too" (stelulo de diskoj, radio, rok-filmeto. Unuhoma savteamo por la muzikindustrio. Kantoverkisto kiu pintis dum jardeko. Dancisto kun la plej prilaboritaj piedoj surstrate. Kantisto kiuj rompis ĉiajn limojn de gusto kaj stile kaj ankaŭ de koloro).<ref name="Time"/> ''The New York Times'' verkis "in the world of pop music, there is Michael Jackson and there is everybody else" (en la mondo de pop-muziko, estas Michael Jackson kaj estas aliaj).<ref>{{cite news|first= Jon |last= Pareles |author-link= Jon Pareles |title= Michael Jackson at 25: A Musical Phenomenon |newspaper= The New York Times |date= 14-a de januaro 1984 |access-date= 31-a de majo 2015 |url= https://www.nytimes.com/1984/01/14/arts/michael-jackson-at-25-a-musical-phenomenon.html}}</ref> La 14-an de majo 1984, Prezidento [[Ronald Reagan]] donis al Jackson premion agnoskante lian helpon al bonfarado kontraŭ misuzado de alkoholo kaj drogoj,{{sfn|Taraborrelli|2009|pp=304–307}} kaj agnoskante lian apogon al la kampanjo kontraŭ dumebria ŝoforado fare de Ad Council kaj de la ''National Highway Traffic Safety Administration''. Jackson rajtigis al la kampanjo uzi "Beat It" por siaj publikaj reklamaĵoj.<ref>{{cite web |title= Drunk Driving Prevention (1983–Present) |year= 2003 |publisher= Advertising Education Foundation |access-date= 31 de Majo 2015 |url= https://www.aef.com/exhibits/social_responsibility/ad_council/2399/:pf_printable |archive-date= 9-a de majo 2015 |archive-url= https://web.archive.org/web/20150509144426/https://www.aef.com/exhibits/social_responsibility/ad_council/2399/%3Apf_printable }} {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20150509144426/https://www.aef.com/exhibits/social_responsibility/ad_council/2399/%3Apf_printable |date=2015-05-09 }} {{Citaĵo el la reto |url=https://www.aef.com/exhibits/social_responsibility/ad_council/2399/%3Apf_printable |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2022-06-18 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20150509144426/https://www.aef.com/exhibits/social_responsibility/ad_council/2399/%3Apf_printable |arkivdato=2015-05-09 }}</ref> [[Dosiero:Reagans with Michael Jackson.jpg|eta|230px|Prezidento [[Ronald Reagan]] kaj Nancy Reagan prezentontaj Jackson kun la premio ĉe la Blanka Domo la 14-an de majo 1984.]] <!-- ** Dum pli ol tri jaroj la konstruejo de kvar nulaj ĉapitroj ne moviĝis. Pli bone estu unu resuma ĉapitreto. ** === Pepsi afero kaj aliaj komercaj aktivecoj (1984–1985) === ... === Pliiĝanta gazetara spekulativo (1986–1987) === ... === ''Bad'', membiografio, kaj Neverland (1987–1990) === ... === ''Dangerous'' kaj publika sociala laboro (1991–1993) === ... --> === 1984–1993 === En la sekvaj du jaroj komercaj aktivecoj de Michael tre pliiĝis, sekve la gazetaro ĉiam pli spekulative raportis pri li, sekvis en 1987–1990 la albumo ''Bad'', lia [[membiografio]] kaj la starigo de lia luksega vilao "Neverland", kaj en 1991–1993 la albumo ''Dangerous'' kaj pliiĝanta publika sociala laboro. === Unuaj pederastiaj akuzoj kaj unua geedziĝo (1993–1995) === En [[1993]] usonano ''Evan Chandler'' akuzis la kantiston pri [[seksatenco]] de sia 13-jara filo. La {{dato|18|novembro}} 65-jara Chandler estis trovita en sia loĝejo en [[Jersey City]] ([[Nov-Ĵerzejo]]), pafmurdita kun [[pistolo]] en mano. Oni opinias, ke temas pri [[sinmortigo]]. <!-- ** Dum pli ol tri jaroj la konstruejo de tri pliaj nulaj ĉapitroj same ne moviĝis. Pli bone same estu unu resuma ĉapitreto. ** === ''HIStory'', dua geedziĝo, kaj patriĝo (1995–1997) === ... === Markodisputo kaj ''Invincible'' (1997–2002) === ... === Duaj pederastiaj akuzoj kaj senkulpigo (2002–2005) === ... --> === 1995–2005 === En 1995–1997 kronologie sekvis la albumo ''HIStory'', dua geedziĝo kaj patriĝo, kaj en 1997–2002 markodisputo kaj la albumo ''Invincible''. Ĝis 2005 sekvis duaj pederastiaj akuzoj kaj senkulpigo. En [[2019]] oni denove akuzis lin pri [[pederastio]] en la jaroj ĝis 2005.<ref>[[Javier Alcalde|Xavi Alcalde]]. "[https://www.monato.be/2019/monato201907.pdf#page=12 Pri pederasto kaj liaj viktimo] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20201214192828/https://www.monato.be/2019/monato201907.pdf#page=12 |date=2020-12-14 }}". [[revuo Monato]] 2019/07, p. 12.</ref> === Finaj jaroj kaj ''This Is It'' (2006–2009) === La {{daton|28|oktobro}} 2009 je 04:00 UT en [[Londono]] okazis unua publika prezentado de la dokumentario «[[This Is It (filmo)|This Is It]]», kunmetita per scenoj kaj filmeroj en kiuj la artisto provludis por prepari sian revenon al mondaj scenejoj. La filmo estas entuziasme akceptita de la [[fervorulo]]j de Michael Jackson, sed iuj el ili diris, ke la filmo kaŝas la regresintan sanon de Jackson. Do parto da fervoruloj starigis kampanjon nomitan «This is not it», akuzas la koncertovarbanton [[AEG Live]], ke ĝi tro ŝarĝis la stelulon dum la konstruo de lia 50-koncerta rondiro ĉe la londona «[[O2 Arena (Londono)|O2 Arena]]». Dum limigita periodo de du semajnoj la filmo estos prezentata en 110 landoj.<ref>[http://www.eventeo.net/web/index.php/nordameriko/sportoj%20kaj%20distraĵoj/1697-fans-hail-jackson-concert-movie Fervoruloj aklamas la koncertfilmon pri Mickael Jackson] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20160306025933/http://eventeo.net/web/index.php/nordameriko/sportoj%20kaj%20distra%c4%b5oj/1697-fans-hail-jackson-concert-movie |date=2016-03-06 }} {{eo}}</ref> == Esperanto == [[Dosiero:Michael Jackson1 1988.jpg|eta|alt=Black and white photo of Jackson holding a microphone and singing.|Jackson dum sia turneo ''Bad'' en Vieno, Junio 1988,]] En 1995 oni uzis Esperanton por mallonga enkonduka alparolo en varbfilmeto por la muzikdisko ''HIStory'' de Michael Jackson<ref>(en) Willa, Eleanor, ''[https://dancingwiththeelephant.wordpress.com/2014/11/27/history-teaser-part-3-a-new-kind-of-hero/ HIStory Teaser, Part 3: a New Kind of Hero]'', kontribuintoj al la blogo ''Dancing with the Elephant''</ref>. Oni uzis ankaŭ la simbolon de kvinpinta stelo<ref>(en) Willa'','' Eleanor, ''[https://dancingwiththeelephant.wordpress.com/2014/11/13/history-teaser-part-2-the-great-dictator/ HIStory Teaser, Part 2: The Great Dictator]'', kontribuintoj al la blogo ''Dancing with the Elephant'', la 13-an de Novembro 1995</ref>, kiun oni uzas ankaŭ por la internacia lingvo, sed ne en verda koloro<ref>[http://www.youtube.com/watch?v=6jfvA_Ug_qk youtube: Michael Jackson + Esperanto] (3:25; en Esperanto ekde 0:54), [https://www.youtube.com/watch?v=SsARj5Fg22U Michael Jackson - HIStory] (4:38; en Esperanto ekde 0:41; pli kompleta teksto) k. a.</ref>. == Listo de albumoj == * ''Got To Be There'', Motown 1972 * ''Ben'', Motown 1973 * ''Music & Me'', Motown 1973 * ''Forever'', Michael, Motown 1975 * ''The Best Of Michael Jackson'', Motown 1975 * ''[[Off The Wall]]'', Epic 1979 * ''One Day In Your Life (Greatest Hits)'', Motown 1981 * ''Thriller'', Epic 1982 * ''E.T. The Extra-terrestrial'', MCA 1982 (kiel rakontanto) * ''Ain't No Sunshine (Greatest Hits)'', Motown UK 1982 * ''Farewell My Summer Love'', Motown 1984 * ''The Great Love Songs Of Michael Jackson (Greatest Hits)'', Motown 1984 * ''Motown Legends - Michael Jackson (Greatest Hits)'', Motown 1985 * ''Michael Jackson Anthology (2 CD Greatest Hits)'', Motown 1986 * ''Looking Back To Yesterday'', Motown 1986 * ''Bad'', Epic 1987 * ''The Michael Jackson Mix (2LP/2CD Greatest Hits mixes)'', Motown UK 1987 * ''The Original Soul Of Michael Jackson (Greatest Hits)'', Motown 1988 * ''Dangerous'', Epic 1991 * ''HIStory The Past Present & Future'', Epic 1995 * ''Blood On The Dancefloor'', Epic 1997 * ''Invincible'', Epic 2001 * ''Number Ones'', Epic 2003 * ''The Essential Michael Jackson'', Epic 2005 == Filmoj == * ''The Wiz'' (1978) * ''Captain EO'' (1986) * ''Moonwalker'' (1988) * ''Michael Jackson's Ghosts'' (1997) [[Dosiero:podkasto La famuloj 'Michael Jackson'.mp3|eta|[[Dosiero:Kovrilbildo por podkasto La famuloj 'Michael Jackson'.jpg|centre|230ra]] {{centre|[[:Dosiero:podkasto La famuloj 'Michael Jackson'.mp3|esperanta podkasto preskaŭ unuhora]] pri Michael Jackson el la retejo ''podkasta.net''}}]] * ''Men in Black II'' (2002) * ''Miss Cast Away and the Island Girls'' (2004) * ''Michael Jackson's This Is It'' (2009) * Bad 25 (2012) * ''Michael Jackson's Journey from Motown to Off the Wall'' (2016) == Turneoj == * Bad (1987–1989) * Dangerous World Tour (1992–1993) * HIStory World Tour (1996–1997) * MJ & Friends (1999) == Notoj == {{Referencoj|2}} == Bibliografio == {{Div col}} * {{Cite journal|first=Leanne|last=Boepple|year=1995|title=Scream: Space Odyssey, Jackson-Style. (video production; Michael and Janet Jackson video)|journal=TCI: Theatre Crafts International|volume=29|publisher=Theatre Crafts International|issn=1063-9497}} * {{Cite book|first1=Nathan|last1=Brackett|first2=Christian|last2=Hoard|year=2004|title=The Rolling Stone Album Guide|title-link=The Rolling Stone Album Guide|publisher= Fireside |isbn=978-0-7432-0169-8}} * {{Cite book|first=Fred|last=Bronson|year=2003|title=Billboard's Hottest Hot 100 Hits|edition=3rd|publisher=Billboard Books|isbn=978-0-8230-7738-0}} * {{Cite book|first=Lisa D|last=Campbell|year=1993|title=Michael Jackson: The King of Pop|publisher=Branden|isbn=978-0-8283-1957-7}} * {{Cite book|first=Lisa D|last=Campbell|year=1995|title=Michael Jackson: The King of Pop's Darkest Hour|publisher=Branden|url=https://books.google.com/books?id=BVC9zltjf-EC&pg=PP1|isbn=978-0-8283-2003-0}} * {{Cite book|first=Robert|last=Christgau|author-link=|year=1981|title=Christgau's Record Guide: Rock Albums of the Seventies|title-link=Christgau's Record Guide: Rock Albums of the Seventies|publisher= Ticknor & Fields |isbn=0-89919-026-X|chapter=Consumer Guide '70s: J|chapter-url=https://www.robertchristgau.com/get_chap.php?k=J&bk=70|access-date=27-a de februaro 2019}} * {{Cite book|first=Margo|last=DeMello|year=2012|title=Faces Around the World: A Cultural Encyclopedia of the Human Face|publisher=ABC-CLIO |isbn=978-1-59884-618-8|url=https://books.google.com/books?id=39B8fpdg_NwC&pg=PA152}} * Nelson George, ''Michael Jackson: The Ultimate Collection'', Sony BMG. * {{Cite book|first=Ian|last=Inglis|year=2006|title=Performance and Popular Music: History, Place and Time|publisher= Ashgate Publishing |isbn=978-0-7546-4057-8}} * {{Cite book|first=Michael|last=Jackson|year=2009|title=Moonwalk|title-link=Moonwalk (book)|orig-year=unue publikigita en 1988|publisher=eldonejo ''[[Random House]]''|isbn=978-0-307-71698-9}} * {{Cite book|first=Steve|last=Knopper|year=2016|title= MJ: The Genius of Michael Jackson|publisher= [[Scribner]]|isbn=978-1-4767-3037-0|url=https://books.google.com/books?id=60p5DAAAQBAJ&pg=PA6}} * {{Cite book|first=Jel D.|last=Lewis Jones|year=2005|title=Michael Jackson, the King of Pop: The Big Picture: the Music! the Man! the Legend! the Interviews: an Anthology|publisher=Amber Books Publishing|url=https://books.google.com/books?id=LuEPnk7irOMC|isbn=978-0-9749779-0-4}} * {{Cite book|first=David|last=Mansour|year=2005|title=From Abba to Zoom: A Pop Culture Encyclopedia of the Late 20th Century|publisher= Andrews McMeel Publishing |isbn=0-7407-5118-2|url=https://books.google.com/books?id=hK0rPUF85loC&pg=PA403}} * {{Cite book|first=Robert|last=Palmer|author-link= |year=1995|title=Rock & Roll: An Unruly History|publisher= Harmony Books |isbn=978-0-517-70050-1|url=https://archive.org/details/rockrollunrulyh00palm}} * {{Cite book|first=Radhika|last=Parameswaran|year=2011|title=Circuits of Visibility: Gender and Transnational Media Cultures|chapter=E-Race-ing Color: Gender and Transnational Visual Economies of Beauty in India|editor-last=Sarma Hegde|editor-first=Radha|publisher= NYU Press |isbn=978-0-8147-9060-1|chapter-url=https://books.google.com/books?id=dXaPIHee5GkC&pg=PA75}} * {{Cite book|first1=John D.|last1=Ramage|first2=John C.|last2=Bean|first3=June|last3=Johnson|year=2001|title=Writing arguments: a rhetoric with readings |publisher=Allyn and Bacon|isbn=978-0-205-31745-5|url=https://books.google.com/books?id=nDnUQkn28lUC}} * {{Cite book|first=Chris|last=Rojek|year=2007|title=Cultural Studies|publisher= Polity|isbn=978-0-7456-3683-2}} * {{Cite book|first1=Rob|last1=Tannenbaum|first2=Craig|last2=Marks|year=2011|title=I Want My MTV: The Uncensored Story of the Music Video Revolution|publisher=[[Penguin Books]]|isbn=978-1-101-52641-5|url=https://books.google.com/books?id=zrBolXPYq40C&pg=RA4-PT175}} * {{Cite book|first=J. Randy|last=Taraborrelli|author-link=|year=2009|title=Michael Jackson: The Magic, The Madness, The Whole Story, 1958–2009|publisher=Grand Central Publishing, 2009|isbn=978-0-446-56474-8|url=https://archive.org/details/michaeljacksonma0000tara}} * {{Cite book|first=Joseph|last=Vogel|author-link=|year=2012|title=Man in the Music: The Creative Life and Work of Michael Jackson|url=https://archive.org/details/maninmusiccreati0000voge|url-access=registration|location= New York|publisher= Sterling |isbn=978-1-4027-7938-1}} * {{Cite journal|first=Julie|last=Young|date=aŭtuno 2009|title=A Hoosier Thriller: Gary, Indiana's Michael Jackson|journal=Traces of Indiana and Midwestern History|volume=21|issue=4|publisher=Indiana Historical Society|location=Indianapolis|access-date=la 14-a de aprilo 2014|url=https://web.archive.org/web/20140415035650/https://www.indianahistory.org/our-services/books-publications/magazines/michaeljackson}} {{Div col end}} == Vidu ankaŭ == {{Projekto vizaĝoj}} {{Projektoj}} * [[Billie Jean]] * [[Lunpaŝado]] * [[Janet Jackson]] * [[La Toya Jackson]] == Eksteraj ligiloj == * [http://www.michaeljackson.com Oficiala retejo] ({{en}}) * [http://www.youtube.com/watch?v=c93o05SrWzE Filmeto de HIStory] ({{en}}) * [http://dotsub.com/view/22a97a06-8fc6-4c35-b008-a4ed1c30e002 Filmeto "Earth Song"] (kun subtitoloj en Esperanto) {{Bibliotekoj}} {{Havenda artikolo|Michael Jackson}} {{Vivtempo|Jackson, Michael}} [[Kategorio:Usonaj popkantistoj]] [[Kategorio:Trotuaro de famo en Holivudo]] [[Kategorio:Ritmenblusaj kantistoj]] [[Kategorio:Soulaj kantistoj]] [[Kategorio:Grammy-laŭreatoj]] [[Kategorio:Modernaj dancistoj]] [[Kategorio:Usonaj dancistoj]] bdp1yom065vqbxs9gokwi2o131vfxkf 9349139 9349138 2026-04-07T08:54:45Z Quinlan83 184146 Forigis redaktojn de [[Special:Contributions/2partyrock1975|2partyrock1975]] ([[User talk:2partyrock1975|diskuto]]); restarigis al la lasta versio de [[User:ThomasPusch|ThomasPusch]] 9237425 wikitext text/x-wiki {{apartigila paĝo|Jackson}} {{Informkesto kantisto | nomo = Michael Jackson | dosiero = Michael Jackson in 1988.jpg | priskribo de dosiero = Jackson en la jaro [[1988]] | larĝa dosiero = | fono = soloa kantisto | naskonomo = Michael Joe Jackson | alie nomata = King of Pop (''Reĝo de popmuziko'') | naskiĝo = {{naskiĝtago|1958|8|29}}<br /><small>{{flagicon|Usono}} [[Gary (Indianao)|Gary]], [[Indianao]]</small> | morto = la {{Mortotago kaj aĝo|2009|6|25|1958|8|29|df=jes|akuzativo=jes}}<br /> <small>{{flagicon|Usono}} [[Los Angeles]], [[Kalifornio]]</small> | deveno = | instrumento = [[drumo]], [[klavarinstrumento]], [[piano]], [[gitaro]], [[basgitaro]], [[kontrabaso]] | tipo de voĉo = [[Tenoro]]<ref>[http://www.criticofmusic.com/2013/05/vocal-range-and-profile-michael-jackson.html?m=1]</ref> | ĝenro = [[R&B]]<br />[[Soulo]]<br />[[New jack swing]]<br /> [[Funko]]<br /> [[Rok-muziko]] <br /> [[Diskoteka muziko]]<br />[[Popmuziko]] | profesio = [[kantisto]], [[vortumo|vortumisto]], [[produktoro]], [[aktoro]], [[ĥoreografiisto]] | aktivaj jaroj = [[1968]]-[[2009]] | eldoninto = [[Motown Records|Motown]], [[Epic Records|Epic]] (Sony Music Entertainment) | parencaj temoj = | ttt = [http://www.michaeljackson.com/ Michael Jackson] ({{en}}) |signifa instrumento = voĉo |kesteroj= {{Informkesto homo |subŝablono=jes }} }} '''Michael Joe JACKSON''' {{EkajIFA|MAJk''l'' ĜOŬzef Ĝ''E''Ksn|'maɪ̯kɫ̩ 'd͡ʒoʊ̯zəf 'd͡ʒæksn̩}} (naskiĝis la [[29-an de aŭgusto]] [[1958]] en [[Gary]], [[Indianao]], [[Usono]]; mortis la [[25-an de junio]] [[2009]]<ref>{{citaĵo el la reto | url = [http://latimesblogs.latimes.com/lanow/2009/06/pop-star-michael-jackson-was-rushed-to-a-hospital-this-afternoon-by-los-angeles-fire-department-paramedics--capt-steve-ruda.html] | titolo = Michael Jackson is dead | unua = Andrew; Phil Willon | lasta = Blankstein | eldonisto = Los Angeles Times (LA Now) | date = {{dato|25|junio|2009}} | lingvo = Angle }}</ref>) estis [[Popo|pop]]-[[Muziko|muzikisto]], [[kantisto]], spektaklisto, [[dancisto]], [[mirinfano]]. Li estis inter la plej famaj kaj skandalopersekutitaj [[stelulo]]j de la mondo. La oka infano de la Jackson-familio, Mikaelo faris sian profesian debuton en [[1964]] kun siaj pli aĝaj fratoj Jackie, Tito, Jermaine, kaj Marlon kiel membro de la bando Jackson 5. Li komencis sian solokarieron en 1971 en Motown Records. En la fruaj [[1980-aj jaroj]], Jackson iĝis domina figuro en populara muziko. Liaj muzikfilmetoj, inkluzive de tiuj de "Beat it", "Billie Jean", kaj "Thriller" de lia albumo ''Thriller'' de [[1982]], meritis rompadon de rasaj barieroj kaj ŝanĝado de la komunikado en artan ĝenron kaj varban ilon. La populareco de tiuj vidbendoj helpis alporti al la televidstacio MTV al famo. Li daŭre novkreis per vidbendoj dum la [[1990-aj jaroj]], kaj forĝis reputacion kiel vojaĝanta soloartisto. Tra scenejo kaj videoprezentoj, Jackson popularigis kelkajn komplikajn dancteknikojn, kiel ekzemple la roboto kaj la lunpaŝado, al kiuj li donis la nomon. Lia karakteriza sono kaj stilo influis multajn artistojn de diversaj muzikĝenroj. ''Thriller'' estas la plej bone vendita albumo de ĉiuj tempoj, kun laŭtaksa vendo de 65 milionoj da ekzempleroj tutmonde. La aliaj albumoj de Jackson, inkluzive de ''Off the Wall'' (1979), ''Bad'' (1987), ''Dangerous'' (1991), kaj ''HIStory'' (1995), ankaŭ rangas inter la furorantaj albumoj de la mondo. Li estas unu el la malmultaj artistoj enmetitaj en la ''Rock and Roll Hall of Fame'' dufoje, kaj ankaŭ estis enmetita en la ''Songwriters Hall of Fame'' (Halo de Famo de Kantverkistoj) kaj la ''Dance Hall of Fame'' (Danco Halo de Famo) kiel la nura [[dancisto]] de popmuziko kaj [[rok-muziko]]. Liaj aliaj atingoj inkludas multoblajn Guinness-librajn rekordojn kiel la Plej Sukcesa Distristo de Ĉia Tempo, 13 Grammy-Premio'jn, la Grammy Legend Award, la Grammy Lifetime Achievement Award, 26 American Music Awards - pli ol iu alia artisto - inkluzive de la "Artisto de la Jarcento" kaj "Artisto de la 1980-aj jaroj", 13 unuo-unuopaĵojn en Usono dum lia solokariero - pli ol iu alia vira artisto en la sia epoko - kaj laŭtaksa vendo de pli ol 350 milionoj da diskoj tutmonde. Jackson gajnis centojn da premioj, igante lin la plej aljuĝita registra artisto en la historio de populara muziko. Li iĝis la unua artisto en historio se temas pri havi furordekunuopaĵon en la Afiŝtabulo Varmega 100 el kvin malsamaj jardekoj kiam "Never Felt So Good" atingis numeron naŭan en [[2014]]. Jackson krome vojaĝis tra la mondo partoprenante okazaĵojn honorantajn sian humanitarismon, kaj, en 2000, la [[Guinness-libro de rekordoj]] rekonis lin pro apogado de 39 bonfaradoj, pli ol iu alia distristo. Aspektoj de la persona vivo de Jackson, inkluzive de lia varia aspekto, personaj rilatoj, kaj konduto, generis konflikton. En 1993, li estis akuzita je [[pedofilio]], sed la juĝa kazo estis aranĝita el tribunalo per sekreta monkvanto kaj neniuj formalaj akuzoj estis vortumitaj. En 2005, li estis testita kaj absolvita de pliaj pedofiliaj akuzoj kaj pluraj aliaj pagendaĵoj post kiam la ĵurio malkondamnis lin koncerne ĉiujn punktojn. Preparante por siaj revenaj koncertserioj, ''This Is It'', Jackson mortis pro akuta trodokso de [[propofolo]] kaj [[benzodiazepinoj]] la 25-an de junio 2009, post suferado de korhalto. La ''Los Angeles County Coroner'' taksis sian morton hommortigo, kaj lia persona kuracisto, Conrad Murray, estis juĝita pro kontraŭvola mortigo. La morto de Jackson ekigis tutmondan elfluon de funebro, kaj viva elsendo de lia publika funebra ceremonio estis spektita ĉirkaŭ la mondo. Forbes vicigis Jackson la pint-gajna mortinta famulo, kun gajno de 825 milionoj da usonaj dolaroj en 2016, la plej alta ĉiujara kvanto iam registrite per la publikigo. Jackson ankaŭ estas memorita por sia malavara filantropio kaj liaj pioniraj klopodoj en bonfara [[Akiro de financa subteno|kvestado]] ene de la distra industrio. En oktobro 2017, Forbes sciigis, ke Jackson pintis la liston de la publikigo de pint-gajnaj mortintaj famuloj dum la kvina rekta jaro kun ĉiujara gajno de 75 milionoj da usonaj dolaroj. [[Formortintaj bestoj|Formortinta]] [[Krustacoj|krustaco]], malkovrita la tagon kiam li mortis, estis priskribita kaj nomita en honoro de Michael Jackson, nome la ''[[Mesoparapylocheles michaeljacksoni]]''. == Vivo kaj kariero == === Frua vivo kaj Jackson 5 (1958–1975) === [[Dosiero:2300 Jackson Street Yuksel.jpg|eta|dekstra|alt=The single-story house has white walls, two windows, a central white door with a black door frame, and a black roof. In front of the house there is a walkway and multiple colored flowers and memorabilia.|La hejmo de la infanaĝo de Jackson en [[Gary]], [[Indianio]], fotita en marto 2010.]] Michael Joseph Jackson<ref name="certificate">County of Los Angeles Department of Health Services (2009). [[:File:Michael Jackson death certificate.jpg|Michael Jackson death certificate]].</ref><ref name="allmusic">{{Cite web|first= Steve |last= Huey |title= Michael Jackson – Artist Biography |publisher= [[AllMusic]] |access-date= 31-a de majo 2015 |url= https://www.allmusic.com/artist/michael-jackson-mn0000467203/biography |archive-url= https://web.archive.org/web/20150507080746/https://www.allmusic.com/artist/michael-jackson-mn0000467203/biography |archive-date= 7-a de majo 2015}}</ref> naskiĝis en [[Gary]], [[Indianao]], la 29-an de aŭgusto 1958.<ref name="Barnes">{{cite news|first= Brokes |last= Barnes |title= A Star Idolized and Haunted, Michael Jackson Dies at 50 |newspaper= The New York Times |date= 25-a de junio 2009 |access-date= 12-a de julio 2009 |url= https://www.nytimes.com/2009/06/26/arts/music/26jackson.html?ref=obituaries&_r=0}}</ref><ref>{{Cite web|title= Michael Jackson: 10 Achievements That Made Him The King of Pop |publisher= National Academy of Recording Arts and Sciences |date= June 24, 2014 |access-date= 20-a de oktobro 2016 |url= https://www.grammy.com/blogs/michael-jackson-10-achievements-that-made-him-the-king-of-pop}}</ref> Li estis la oka el dek filoj en la familio Jackson, nome de laborist-klasaj [[Afrik-usonanoj|afrik-usonanoj]] kiuj loĝis en du-dormoĉambra hejmo ĉe Jackson Street.{{sfn|Jackson|2009|p=26}}{{sfn|Young|2009|p=18}} Lia patrino, Katherine Esther Jackson (denaske Scruse), ludis klarneton kaj pianon, estis aspirinta esti [[Kontreo|kontrea]] muzikisto, kaj laboris part-tempe ĉe vendejo [[Sears]].{{sfn|Young|2009|pp=17, 19}} Ŝi estis [[Atestantoj de Jehovo|Atestanto de Jehovo]].<ref name="monstrous">{{cite news|first= Alexis |last= Petridis |title= Joe Jackson was one of the most monstrous fathers in pop |newspaper= The Guardian |date= 27-a de junio 2018 |access-date= 18-a de aprilo 2019 |url= https://www.theguardian.com/music/2018/jun/27/joe-jackson-one-of-the-most-monstrous-fathers-in-pop}}</ref> Lia patro, nome Joe Jackson, iama boksisto, estis gruisto ĉe entrepreno [[U.S. Steel]] kaj ludis gitaron kun loka [[rhythm and blues|ritmenblusa]] bando, nome Falcons, por suplementi la enspezojn de la familio.<ref name="Obit Guardian">{{cite news|first= Adam |last= Sweeting |title= Joe Jackson obituary |newspaper= ''[[The Guardian]]'' |date= 27-a de junio 2018 |access-date= 14-a de aprilo 2019 |url= https://www.theguardian.com/music/2018/jun/27/joe-jackson-obituary}}</ref>{{sfn|Young|2009|pp=18–19}} Praavo de Joe, nome July "Jack" Gale, estis esploristo de la Usona Armeo; familia rakonto asertis, ke li estis ankaŭ indiana [[kuraculo]].{{sfn|Knopper|2016|p=6. Note: No tribal affiliation named in source}} Michael kreskiĝis kun tri fratinoj (nome Rebbie, [[La Toya Jackson|La Toya]], kaj [[Janet Jackson|Janet]]) kaj kvin fratoj (nome Jackie, Tito, Jermaine, Marlon kaj Randy).<ref name="Obit Guardian"/> Sesa frato, ĝemelo de Marlon nome Brandon, mortis tuj post nasko.<ref>{{Cite web|first= Chris |last= Morris |title= Joe Jackson, Jackson Family Patriarch, Dies at 89 |magazine= Variety |date= 27-a de junio 2018 |access-date= 27-a de aprilo 2019 |url= https://variety.com/2018/music/news/joe-jackson-dead-dies-89-1202859242/}}</ref> En 1964, Michael kaj Marlon aliĝis al la bando ''the Jackson Brothers'' — formita de ilia patro kiu inkludis Jackie, Tito, kaj Jermaine — kiel helpaj muzikistoj kiuj ludis [[kongao]]jn kaj [[tamburino]]jn.<ref>{{cite news|title= Michael Jackson: a life of highs and lows |newspaper= [[The Daily Telegraph]] |date= 26-a de junio 2009 |access-date= 28-a de novembro 2019 |url= https://www.telegraph.co.uk/culture/music/michael-jackson/5642588/Michael-Jackson-a-life-of-highs-and-lows.html |archive-url= https://ghostarchive.org/archive/20220110/https://www.telegraph.co.uk/culture/music/michael-jackson/5642588/Michael-Jackson-a-life-of-highs-and-lows.html |archive-date= 10-a de januaro 2022 |url-status= live}}</ref><ref>{{Cite book|first= Jermaine |last= Jackson |year= 2011 |title= You Are Not Alone: Michael: Through a Brother's Eyes |publisher= eldonejo ''[[Simon & Schuster]]'' |page= 41 |isbn= 978-1-4516-5156-0 |url= https://books.google.com/books?id=tk0zQIaFrccC&pg=PA41}}</ref> Michael diris, ke lia patro estis dirinta el li, ke li havas "dikan nazon",<ref name="bbcnews">{{cite news|title= Jackson interview seen by 14m |work= BBC News |date= 4-a de februaro 2003 |access-date= 31-a de majo 2015 |url= https://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/tv_and_radio/2719763.stm}}</ref> kaj fizike kaj emocie mistraktis lin dum provludoj. Li rememeoris, ke Joe ofte sidis sur seĝo kun zono en sia mano dum li kaj liaj fratoj provludis, preta puni ajnajn erarojn.<ref name="monstrous"/>{{sfn|Lewis Jones|2005|pp=165–168}} Joe konfesis, ke li regule vipis Michael.<ref>{{cite news|title= Can Michael Jackson's demons be explained?|work= [[BBC News]] |date= 27-a de junio 2009 |access-date= 31-a de majo 2015 |url= https://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/magazine/8121599.stm}}</ref> Katherine diris, ke kvankam vipado iĝos konsiderata fitraktado, ĝi estis ofta rimedo disciplini infanojn kiam Michael estis kreskanta.<ref> [https://www.youtube.com/watch?v=ldyRUqGN3XA ''Katherine Jackson: Michael's strict upbringing not abuse'' (video).] CNN. 15.a de majo 2012. Arkivita el la originalo la 14-an de movembro 2021. Alirita la 31-an de majo 2015. </ref><ref>Duke, Alan (21-a de julio 2009). [https://edition.cnn.com/2009/SHOWBIZ/Music/07/21/joe.jackson/index.html?iref=24hours "Joe Jackson denies abusing Michael"] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20150612222819/http://edition.cnn.com/2009/SHOWBIZ/Music/07/21/joe.jackson/index.html?iref=24hours |date=2015-06-12 }} (Press release). CNN. Alirita la 31-an de majo 2015.</ref> Jackie, Tito, Jermaine kaj Marlon neis, ke ilia patro estis fitraktanto kaj diris, ke la vipado, kiu estis pli forta ĉe Michael ĉar li estis pli juna, tenis ilin disciplinita kaj for de problemoj.<ref>{{cite web |title= Jackson Brothers: Was Joe Jackson Abusive? |publisher= Yahoo! Celebrity |access-date= 31 de Majo 2015 |url= https://celebrity.yahoo.com/video/jackson-brothers-joe-jackson-abusive-170000051.html |archive-date= 22-a de majo 2015 |archive-url= https://web.archive.org/web/20150522073344/https://celebrity.yahoo.com/video/jackson-brothers-joe-jackson-abusive-170000051.html }} {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20150522073344/https://celebrity.yahoo.com/video/jackson-brothers-joe-jackson-abusive-170000051.html |date=2015-05-22 }} {{Citaĵo el la reto |url=https://celebrity.yahoo.com/video/jackson-brothers-joe-jackson-abusive-170000051.html |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2022-06-17 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20150522073344/https://celebrity.yahoo.com/video/jackson-brothers-joe-jackson-abusive-170000051.html |arkivdato=2015-05-22 }}</ref> Jackson diris, ke lia junaĝo estis soleca kaj izolita.{{sfn|Young|2009|p=24}} Poste en 1964, Michael ekkunfaris ĉefajn voĉojn kun Jermaine, kaj la nomo de la grupo estis ŝanĝita al [[the Jackson 5]].<ref> Burton, Charlie (7-a de februaro 2018). [https://www.gq-magazine.co.uk/article/jacksons-legacy-jackson-5 "Inside the Jackson machine".] GQ. Alirita la 14-an de aprilo 2019. </ref> En 1965, la grupo venkis en talenta spektaklo; Michael faris la dancon por kanto de Robert Parker de 1965 nome "Barefootin'" kaj kantis "My Girl" (Mia junulino) de [[the Temptations]].{{sfn|Taraborrelli|2009|pp=13–14}} El 1966 ĝis 1968, the Jacksons 5 turneis tra la [[Usona Mez-Okcidento|Mez-Okcidento]]; ili ofte ludis ĉe serio de kluboj por nigruloj konata kiel ''Chitlin' Circuit'' kiel la malferma spektaklero por artistoj kiaj Sam & Dave, the O'Jays, [[Gladys Knight]], kaj [[Etta James]]. The Jackson 5 ludis ankaŭ ĉe kluboj kaj trinkejoj, kie foje okazis ankaŭ spektakloj de [[striptizo]], en lokaj scenejoj kaj en dancejoj de altlernejoj.{{sfn|Young|2009|pp=21–22}}<ref>[https://rollingstoneindia.com/triumph-tragedy-the-life-of-michael-jackson/ "Triumph & Tragedy: The Life of Michael Jackson".] Rolling Stone India. 25-a de aŭgusto 2009. Alirita la 31-an de majo 2015. </ref> En Aŭgusto 1967, estante dum turneo ĉe la [[Orienta Usono|Orienta Marbordo]], ili venkis en ĉiusemajna amatora noktokoncerto en la ''[[Apollo Theater]]'' en [[Harlem]].{{sfn|Young|2009|p=22}} [[Dosiero:Jackson 5 tv special 1972.JPG|eta|Jackson (centre) kiel membro de Jackson 5 en 1972. La grupo estis inter la unuaj [[Afrik-usonanoj|afrik-usonaj]] kantistoj kiuj atingis postan sukceson.<ref> Vince Aletti, ''Jackson Five: The Biggest Thing Since the Stones'' en gazeto "Rolling Stone", 26-a de novembro 1970. Alirita la 27-an de marto 2020 [https://www.rollingstone.com/music/music-news/jackson-five-the-biggest-thing-since-the-stones-233775/]</ref>]] ''The Jackson 5'' registris kelkajn kantojn por diskentrepreno de Gary, nome Steeltown Records; ilia unua unuopaĵo, nome "Big Boy", estis publikigita en 1968.{{sfn|Young|2009|p=21}} Bobby Taylor de Bobby Taylor & the Vancouvers portis la Jackson 5 al [[Motown]] post ili malfermis la sepektaklon de Taylor en la Regal Theater de [[Ĉikago]] en 1968. Taylor produktis kelkajn el iliaj fruaj registraĵoj ĉe Motown, kiel versio de "Who's Lovin' You" (Kiu amas vin).<ref> Knopper, Steve (23-a de julio 2017). [https://www.rollingstone.com/music/music-news/bobby-taylor-motown-singer-who-discovered-jackson-5-dead-at-83-202100/ "Bobby Taylor, Motown Singer Who Discovered Jackson 5, Dead at 83".] Rolling Stone. Alirita la 1-an de julio 2019. </ref> Kantinte ĉe Motown, la familio Jackson translokiĝis al [[Los-Anĝeleso]].{{sfn|Taraborrelli|2009|pp=59–69}} En 1969, stabanoj de Motown decidis, ke [[Diana Ross]] enkonduku ''the Jackson 5'' al la publiko — parte por akceli sian karieron en televido — elsendante tion kio estis konsiderita la lasta produkto de la "produktolinio" de Motown.<ref>{{Cite journal|first= Phillip Brian |last= Harper |date=Winter 1989 |title= Synesthesia, "Crossover," and Blacks in Popular Music |journal= Social Text |issue= 23 |page= 110 |doi= 10.2307/466423 |jstor= 466423 |issn=0164-2472}}</ref> ''The Jackson 5'' tiukadre faris sian unuan televidan aperon en 1969 por la surscenejigo de Miss Black America, ludante adaptaĵon de "It's Your Thing".<ref>{{Cite book|first= Daryl |last= Easlea |year= 2016 |title= Michael Jackson: Rewind: The Life and Legacy of Pop Music's King |publisher= Race Point Publishing |page= 178 |isbn= 978-1-63106-253-7}}</ref> La gazeto ''[[Rolling Stone]]'' post priskribis la junan Michael kiel "mirindaĵo" kun "superajn muzikajn kapablojn" kiu "tuj aperis kiel ĉefa akso kaj [[ĉefkantisto]]".<ref name="Bio">[https://web.archive.org/web/20080402062429/https://www.rollingstone.com/artists/michaeljackson/biography "Michael Jackson – Biography".] Rolling Stone. Arkivita el la originalo la 2-an de aprilo 2008. </ref> En Januaro 1970, "I Want You Back" iĝis la unua kanto de ''Jackson 5'' kiu atingis la numeron unuan en la usona vendo-ranglisto ''Billboard Hot 100'' de la samnoma [[Billboard (revuo)|muzika revuo ''Billboard'']]; ĝi restis tie dum kvar semajnoj. Tri pliaj unuopaĵoj ĉe Motown pintis en la pintolisto: nome "ABC", "The Love You Save", kaj "I'll Be There".<ref> Bronson, Fred (15-a de novembro 2017). [https://www.billboard.com/pro/48-years-ago-today-i-want-you-back-debut-jackson-5/ "48 Years Ago Today, 'I Want You Back' Kicked It All Off for the Jackson 5".] Billboard. Alirita la 6-an de aprilo 2019. </ref> En Majo 1971, la familio Jackson translokiĝis al granda domo en Hayvenhurst, du-akrea bieno en Encino, [[Los-Anĝeleso]], [[Kalifornio]].{{sfn|Taraborrelli|2009|pp=81–82}} Dum tiu periodo, Michael disvolviĝis el infana ludisto al [[junulara idolo]].{{sfn|Young|2009|p=25}} Inter 1972 kaj 1975, li publikigis kvar soloajn studialbumojn kun Motown: nome ''Got to Be There'' (1972), ''Ben'' (1972), ''Music & Me'' (1973), kaj ''Forever, Michael]'' (1975).<ref name="McNulty">{{cite news|first= Bernadette |last= McNulty |date= 26-a de junio 2009 |title= Michael Jackson's music: the solo albums |newspaper= [[The Daily Telegraph]] |access-date= 31-a de majo 2015 |url= https://www.telegraph.co.uk/culture/music/michael-jackson/5652389/Michael-Jacksons-music-the-solo-albums.html |archive-url= https://ghostarchive.org/archive/20220110/https://www.telegraph.co.uk/culture/music/michael-jackson/5652389/Michael-Jacksons-music-the-solo-albums.html |archive-date= 10-a de januaro 2022 |url-status= live}} </ref> "Got to Be There" kaj "Ben", la titoligaj pecoj de siaj unuaj du soloaj albumoj, bone vendiĝis kiel unuopaĵoj, same kiel adaptaĵo de peco de Bobby Day nome "Rockin' Robin".{{sfn|Taraborrelli|2009|pp=98–99}} Michael plutenis ligilojn kun ''the Jackson 5''.<ref name="McNulty"/> ''The Jackson 5'' estis poste priskribita kiel "a cutting-edge example of black crossover artists" (elrompa ekzemplo de nigrulaj fuziaj artistoj).<ref>Alban, Debra (28-a de junio 2009). [https://edition.cnn.com/2009/SHOWBIZ/Music/06/28/michael.jackson.black.community/ "Michael Jackson broke down racial barriers"] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20141221075015/http://edition.cnn.com/2009/SHOWBIZ/Music/06/28/michael.jackson.black.community/ |date=2014-12-21 }} (Press release). CNN. Alirita la 31-an de majo 2015.</ref> Ili frustriĝis pro la malakcepto de Motown permesi al ili kreivan produktadon.<ref>{{cite news|first= Helen |last= Brown |title= Michael Jackson and Motown: the boy behind the marketing |newspaper= [[The Daily Telegraph]] |date= 26-a de junio 2009 |access-date= 14-a de aprilo 2019 |url= https://www.telegraph.co.uk/culture/music/michael-jackson/5651468/Michael-Jackson-and-Motown-the-man-behind-the-marketing.html |archive-url= https://ghostarchive.org/archive/20220110/https://www.telegraph.co.uk/culture/music/michael-jackson/5651468/Michael-Jackson-and-Motown-the-man-behind-the-marketing.html |archive-date= 10-a de januaro 2022 |url-status= live}} </ref> la ludado fare de Jackson de sia kvinpinta unuopaĵo "Dancing Machine" en ''Soul Train'' popularigis la [[Roboto (danco)|robotdancon]].{{sfn|Mansour|2005|p=403|ps=: 'The Robot was a mimelike dance, popularized by The Jackson 5 and their Top Ten hit "Dancing Machine"'}} === Al ''Epic'' kaj ''Off the Wall'' (1975–1981) === [[Dosiero:Jackson siblings 1977.jpg|eta|250ra|La gefratoj Jackson en 1977, sen Jermaine. El maldekstro, malantaŭa vico: Jackie, Michael, Tito, Marlon. Meza vico: Randy, [[La Toya Jackson|La Toya]], Rebbie. Antaŭa vico: [[Janet Jackson|Janet]]]] ''The Jackson 5'' lasis Motown en 1975, subskribante kontrakton kun Epic Records kaj alinomigante sin ''the Jacksons''.<ref>{{Cite web|first= Steve |last= Huey |title= The Jackson 5 – Artist Biography |publisher= AllMusic |access-date= 8-a de aprilo 2019 |url= https://www.allmusic.com/artist/the-jackson-5-mn0000083013/biography}}</ref> Ilia pli juna frato Randy aliĝis al la bando en tiu epoko; Jermaine restis ĉe Motown kaj entreprenis soloan karieron.{{sfn|Taraborrelli|2009|pp=138–144}} ''The Jacksons'' plue turneis internacie, kaj publikigis ses pliajn albumojn inter 1976 kaj 1984. Michael, la ĉefa kantoverkisto de la grupo dum tiu tempo, verkis kantojn kiel "Shake Your Body (Down to the Ground)" (1978), "This Place Hotel" (1980), kaj "Can You Feel It" (1980).<ref>{{Cite web|title= The Jackson 5 Biography |publisher= [[Rock and Roll Hall of Fame]] |access-date= 31 de Majo 2015 |archive-date= 31-a de marto 2019 |url= https://www.rockhall.com/inductees/the-jackson-five/bio/ |archive-url= https://web.archive.org/web/20190331180213/https://www.rockhall.com/inductees/the-jackson-five/bio}}</ref> En 1977, Jackson translokiĝis al [[Novjorko]] por steluli kiel la ''Birdotimigilo'' de [[La mirinda sorĉisto de Oz]] en ''[[The Wiz (filmo)|The Wiz]]'', muzikala filmo reĝisorita de [[Sidney Lumet]], kun [[Diana Ross]], Nipsey Russell kaj Ted Ross.<ref>{{Cite web|first= Bill |last= Gibron |title= You Can't Win Michael Jackson and 'The Wiz' |website= [[PopMatters]] |date= 7-a de julio 2009 |access-date= 10-a de majo 2017 |url= https://www.popmatters.com/feature/107586-you-cant-win-michael-jackson-and-the-wiz/}}</ref> La filmo estis malsukcesa pri biletvendado.{{sfn|Taraborrelli|2009|pp=178–179}} Ties kantaro estis aranĝita de [[Quincy Jones]],{{sfn|Bronson|2003|p=207}} kiu poste produktis tri el la soloalbumoj de Jackson.<ref name="Who's Bad">{{cite news|title= Who's bad? Michael Jackson's estate owes Quincy Jones $9.4m in royalties, jury decides |newspaper= The Guardian |agency= Associated Press |date= 27-a de julio 2017 |access-date= 14-a de aprilo 2019 |url= https://www.theguardian.com/music/2017/jul/27/michael-jacksons-estate-owes-quincy-jones-9m-royalties-jury-decides}}</ref> Dum sia restado en Novjorko, Jackson oftiĝis ĉe la noktoklubo [[Studio 54]], kie li aŭdis fruan [[hiphopo]]n; tio influis al sia "beatboxing" (voĉodrumado) en estontaj kantoj kiel "Working Day and Night".<ref> Leight, Elias (5-a de februaro 2015). [https://www.rollingstone.com/tv/tv-news/10-things-we-learned-from-spike-lees-new-michael-jackson-doc-223373/ "10 Things We Learned from Spike Lee's Michael Jackson Doc".] Rolling Stone. Alirita la 27-an de januaro 2017. </ref> En 1978, Jackson rompis sian nazon dum dancprovludado. Rinoplastio rezultis en spiraj malfacilaĵoj kiuj poste malhelpis sian karieron. Li estis rekomendita al plastik-kuracisto Steven Hoefflin, kiu realiĝis operaciojn al Jackson.{{sfn|Taraborrelli|2009|pp=205–210}} La kvina soloa albumo de Jackson, nome ''[[Off the Wall]]'' (1979), establis sin kiel soloisto kaj helpis lin foriri el la muziko ''bubblegum'' de sia junaĝo al pli kompleksaj sonoj.{{sfn|Young|2009|p=25}} Ĝi produktis kvar dek-pintajn pecojn en Usono: "[[Off the Wall]]", "She's Out of My Life", kaj la pintajn soloaĵojn "Don't Stop 'Til You Get Enough" kaj "Rock with You".<ref name="FourUSTop10s"> Trust, Gary (21-a de januaro 2018). [https://www.billboard.com/pro/michael-jackson-bruno-mars-ed-sheeran-ask-billboard/ "Ask Billboard: Remembering the Time When Michael Jackson Kept Hitting the Hot 100's Top 10, From 'Thriller' to 'Dangerous'".] Billboard. Alirita la 7-an de aprilo 2019. </ref> Tiu albumo atingis la numeron trian en la usona vendo-ranglisto ''Billboard 200'' de la samnoma [[Billboard (revuo)|muzika revuo ''Billboard'']] kaj vendiĝis je ĉirkaŭ 20 milionoj da ekzempleroj tutmonde.<ref>{{Cite web|title= Michael Jackson: Off The Wall |publisher= Virgin Media |access-date= 31-a de majo 2015 |url= https://www.virginmedia.com/music/classicalbums/michaeljackson-offthewall.php}}</ref> En 1980, Jackson ricevis tri premiojn ''American Music Award'' pro sia soloa verko: nome Favorite Soul/R&B Album, Favorite Soul/R&B Male Artist, kaj Favorite Soul/R&B Single pro "Don't Stop 'Til You Get Enough".<ref>{{cite news|title= Donna Summer and Michael Jackson sweep Annual American Music Awards |date= 20-a de januaro 1980 |newspaper= The Ledger |agency= [[Associated Press]] |access-date= 31-a de majo 2015 |url= https://news.google.com/newspapers?id=wYEsAAAAIBAJ&pg=6776,1201107}}</ref><ref>{{cite news|first= Ida |last= Peters |title= Donna No. 1, Pop and Soul; Michael Jackson King of Soul |newspaper= [[Baltimore Afro-American|The Afro-American]] |date= 2-a de februaro 1980 |access-date= 31-a de majo 2015 |url= https://news.google.com/newspapers?id=EaMkAAAAIBAJ&pg=3100,419518}}</ref> Li ricevis ankaŭ Grammy Premion pro Plej Bonkvalita Maskla R&B Voĉo de 1979 pro "Don't Stop 'Til You Get Enough".<ref name="grammy mj">{{Cite web|title= Michael Jackson |publisher= National Academy of Recording Arts and Sciences |date= 15-a de februaro 2019 |access-date= 7-a de aprilo 2019 |url= https://www.grammy.com/grammys/artists/michael-jackson}}</ref> En 1981, Jackson estis venkinto en la ''American Music Awards'' en kategorioj de Preferata Soul/R&B Albumo kaj Preferata Soul/R&B virartisto.<ref>{{cite news|title= Few Surprises in Music Awards |newspaper= [[Sarasota Herald-Tribune]] |agency= Associated Press |date= 1-a de februaro 1981 |access-date= 31-a de majo 2015 |url= https://news.google.com/newspapers?id=sPIcAAAAIBAJ&pg=6226,95260}}</ref> Jackson sentis, ke ''Off the Wall'' estu okazinta pli grandan efikon, kaj estis determinita superi atenditaĵojn per sia venonta publikigaĵo.{{sfn|Taraborrelli|2009|p=188}} En 1980, li sekurigis la plej altajn [[Tantiemo|tantiemojn]] en la muzikindustrio: 37 procento de la tuta albumprofito.{{sfn|Taraborrelli|2009|p=191}} === ''Thriller'' kaj ''Motown 25: Yesterday, Today, Forever'' (1982–1983) === [[Dosiero:Michael Jackson's Glove and Cardigan.jpg|eta|dekstra|250ra|La zekina jako kaj blanka ganto vestita de Jackson ĉe televida programo ''Motown 25: Yesterday, Today, Forever''. Brita ''[[Vogue]]'' nomis Jackson "a fashion pioneer [...] who gave new meaning to [[Lunpaŝado|moonwalking]], immortalised solitary, [and] sparkly gloves" (moda pioniro [...] kiu donis novan signifon al [[lunpaŝado]], senmortigite soleca, [kaj] brilaj gantoj).<ref> Neel, Julia (26-a de junio 2009). [https://www.vogue.co.uk/gallery/michael-jacksons-style-26062009 "Michael Jackson – A Tribute".] British Vogue. Alirita la 27-an de marto 2020. </ref>]] Jackson registris kun la kantisto de [[Queen]] nome [[Freddie Mercury]] el 1981 ĝis 1983, registrante provoskizojn de la kantoj "State of Shock", "Victory" kaj "There Must Be More to Life Than This". La registraĵoj celis albumon de duetoj sed, laŭ la manaĝero de Queen nome Jim Beach, la rilato frakasiĝis kiam Jackson alportis [[lamao]]n en la registran studion,<ref> Locker, Melissa (29-a de julio 2013). "Michael Jackson and Freddie Mercury: Three Duets Coming Out This Fall". Time. Alirita la 26-an de junio 2015. </ref> kaj Jackson wamalkontentis pro la droguzado fare de Mercury.<ref>{{cite news|title= The real Freddie Mercury: why the Queen biopic only tells part of the story |newspaper= [[The Times]] |date= 19-a de oktobro 2018 |access-date= 30-a de oktobro 2018 |url= https://www.thetimes.co.uk/article/the-real-freddie-mercury-why-the-queen-biopic-only-tells-part-of-the-story-5ql37vgll}}</ref> La kantoj estis publikigitaj en 2014.<ref name="Greene"> Greene, Andy (19-a de septembro 2014). [https://www.rollingstone.com/music/music-news/hear-michael-jackson-and-freddie-mercurys-long-lost-duet-241073/ "Hear Michael Jackson and Freddie Mercury's Long-Lost Duet".] Rolling Stone. Alirita la 26-an de aprilo 2016. </ref> Jackson pluigis por registri "State of Shock" kun [[Mick Jagger]] por la albumo de ''The Jacksons'' nome ''Victory'' (1984).<ref>{{Cite web|first= John |last= Earls |title= Producer of new Queen album featuring Freddie Mercury and Michael Jackson vocals is revealed |magazine= NME |date= 2-a de aŭgusto 2014 |access-date= 14-a de aprilo 2019 |url= https://www.nme.com/news/music/queen-32-1228446}}</ref> En 1982, Jackson kontribuis per "Someone in the Dark" al la [[sonlibro]] por la filmo [[E.T. The Extra-Terrestrial (filmo)|''E.T. the Extra-Terrestrial'']]. La sesa albumo de Jackson, nome ''[[Thriller (Michael Jackson)|Thriller]]'', estis publikigita fine de 1982. Ĝi estis la plej bone vendita albumo tutmonde en 1983,<ref>{{Cite web |title= Michael: He's Not Just the Rock Star of the Year, He's the Rock Star of the '80s |date= 20-a de decembro 1983 |newspaper= [[The Philadelphia Inquirer]] |access-date= 5-a de julio 2010 |url= https://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=PI&s_site=philly&p_multi=PI&p_theme=realcities&p_action=search&p_maxdocs=200&p_topdoc=1&p_text_direct-0=0EB296D5B072064E&p_field_direct-0=document_id&p_perpage=10&p_sort=YMD_date:D&s_trackval=GooglePM |archiveurl= https://web.archive.org/web/20110904180807/http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=PI&s_site=philly&p_multi=PI&p_theme=realcities&p_action=search&p_maxdocs=200&p_topdoc=1&p_text_direct-0=0EB296D5B072064E&p_field_direct-0=document_id&p_perpage=10&p_sort=YMD_date:D&s_trackval=GooglePM |archivedate= 2011-09-04 }}</ref><ref>{{cite news|title= Cash register's ring sweet music to record industry |newspaper= [[The Gadsden Times]] |agency= Associated Press |date= 26-a de marto 1984 |access-date= 5-a de julio 2010 |url= https://news.google.com/newspapers?id=d9EfAAAAIBAJ&pg=1419,4981079}}</ref> kaj iĝis la plej bone vendita albumo el ĉiuj tempoj en Usono<ref>{{Cite web|title= Diamond Awards |publisher= Recording Industry Association of America |access-date= 31-a de majo 2015 |url= https://www.riaa.com/gold-platinum/?tab_active=top_tallies&ttt=T1A#search_section}}</ref> kaj la plej bone vendita albumo el ĉiuj tempoj tutmonde, ĉar oni vendis ĉirkaŭkalkulitajn 70 milionojn da ekzempleroj.<ref>{{Cite web|first= Del |last= Crookes |title= Adele's 21 overtakes sales of Thriller in UK album list |website= [[Newsbeat]] |date= 4-a de majo 2012 |access-date= 2-a de julio 2021 |url= https://www.bbc.com/news/newsbeat-17935650}}</ref><ref>{{cite news |author= Asian News International (ANI) |title= MJ nearly scrapped 'Thriller' release |publisher= Zee News |date= 27-a de septembro 2009 |access-date= 2-a de julio 2021 |url= https://zeenews.india.com/entertainment/musicworld/mj-nearly-scrapped-thriller-release_42076.html |archive-date= 26-a de septembro 2020 |archive-url= https://web.archive.org/web/20200926073042/https://zeenews.india.com/entertainment/musicworld/mj-nearly-scrapped-thriller-release_42076.html }} {{Citaĵo el la reto |url=https://zeenews.india.com/entertainment/musicworld/mj-nearly-scrapped-thriller-release_42076.html |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2022-06-18 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20200926073042/https://zeenews.india.com/entertainment/musicworld/mj-nearly-scrapped-thriller-release_42076.html |arkivdato=2020-09-26 }}</ref> Ĝi pintis en la listo de ''Billboard'' de 200 sukcesoj dum 37 semajnoj kaj estis en la pintaj 10 de la 200 sukcesoj dum 80 sinsekvaj semajnoj. Ĝi estis la unua albumo kiu produktis sep pintaj unuopaĵoj en ''Billboard'' 100 , kiel "Billie Jean", "Beat It", kaj "Wanna Be Startin' Somethin'".{{sfn|Lewis Jones|2005|p=47}} La 25-an de marto 1983, Jackson reunuiĝis kun siaj fratoj por ''Motown 25: Yesterday, Today, Forever'', speciala televida programo de NBC. La spektaklo estis elsendita la 16-an de majo por ĉirkaŭkalkulita spektantaro de 47 milionoj de personoj, kaj aperigis ''the Jacksons'' kaj aliajn stelulojn de Motown.<ref>{{cite news|first= Janette |last= Williams |title= Michael Jackson left indelible mark on Pasadena |newspaper= [[Whittier Daily News]] |date= 24-a de junio 2009 |access-date= 31-a de majo 2015 |url= https://www.whittierdailynews.com/general-news/20090625/michael-jackson-left-indelible-mark-on-pasadena}}</ref> La soloa ludado fare de Jackson de "Billie Jean" havigis al li sian unuan nomumon al [[Premio Emmy]].<ref name="emmys.tv">{{cite news |title= Fatal Cardiac Arrest Strikes Michael Jackson |publisher= [[Emmy Award|Emmys.com]] |access-date= 31-a de majo 2015 |url= https://m.emmys.com/news/fatal-cardiac-arrest-strikes-michael-jackson }} {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20150227174948/http://m.emmys.com/news/fatal-cardiac-arrest-strikes-michael-jackson |date=2015-02-27 }}</ref> Vestante ganton ornamitan per [[straso]]j,<ref>{{cite news|title= Jackson glove sells for $350,000 |work= BBC News |date= 22-a de novembro 2009 |access-date= 19-a de aprilo 2019 |url= https://news.bbc.co.uk/1/hi/8372773.stm}}</ref> li debutis sian [[Lunpaŝado|lunpaŝadan dancon]], kiun Jeffrey Daniel estis instruinta al li tri jarojn pli frue, kaj tio iĝis lia subskriba danco en lia repertorio.<ref name="Daniel"> Daniel, Jeffrey (26-a de junio 2009). [https://content.time.com/time/specials/packages/article/0,28804,1907409_1907413_1907560,00.html "Michael Jackson 1958–2009".] Time. Alirita la 19-an de aprilo 2019. </ref> Jackson dekomence estis malakceptinta la inviton al la spektaklo, en la ideo ke li estis farinta tro multan televidon. Sed je peto de la fondinto de Motown nome Berry Gordy, li partoprenis kondiĉe ke li havu ŝancon fari soloan ludon.{{sfn|Taraborrelli|2009|pp=234–237}} La raportisto de ''Rolling Stone'' nome Mikal Gilmore taksis la ludon "eksterordinara".{{sfn|Young|2009|p=25}} La ludo de Jackson vekis komparojn kun la aperoj de [[Elvis Presley]] kaj de [[the Beatles]] iam en la programo ''The Ed Sullivan Show''.{{sfn|Taraborrelli|2009|pp=238–241}} Anna Kisselgoff de ''The New York Times'' laŭdis la perfektan tempon kaj teknikon uzitajn en la danco.<ref>{{cite news|first= Anna |last= Kisselgoff |author-link= Anna Kisselgoff |title= Stage: The Dancing Feet of Michael Jackson |date= 6-a de marto 1988 |newspaper= The New York Times |access-date= 31-a de majo 2015 |url= https://www.nytimes.com/1988/03/06/arts/stage-the-dancing-feet-of-michael-jackson.html}}</ref> Gordy priskribis sin kiel "mesmerized" (fascinita) per la ludado.<ref>{{cite web |title= Berry Gordy Addresses Michael Jackson Memorial Service |publisher= Hark |access-date= 31-a de majo 2015 |url= https://www.hark.com/clips/lxbvwzgnms-berry-gordy-addresses-michael-jackson-memorial-service |archive-date= 9-a de majo 2013 |archive-url= https://web.archive.org/web/20130509134117/https://www.hark.com/clips/lxbvwzgnms-berry-gordy-addresses-michael-jackson-memorial-service }} {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20130509134117/https://www.hark.com/clips/lxbvwzgnms-berry-gordy-addresses-michael-jackson-memorial-service |date=2013-05-09 }} {{Citaĵo el la reto |url=https://www.hark.com/clips/lxbvwzgnms-berry-gordy-addresses-michael-jackson-memorial-service |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2022-06-18 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20130509134117/https://www.hark.com/clips/lxbvwzgnms-berry-gordy-addresses-michael-jackson-memorial-service |arkivdato=2013-05-09 }}</ref> En la 26a okazo de la [[Grammy Awards]], ''Thriller'' ricevis ok premiojn, kaj Jackson ricevis unu premion pro la sonlibro ''E.T. the Extra-Terrestrial''. Atingi ok premiojn Grammy en unusola ceremonio estas rekordo kiun li kunhavas nur kun la bando [[Santana (bando)|Santana]].<ref name="grammy mj"/> Jackson kaj Quincy Jones ricevis la premion al la Produktoro de la Jaro (Ne-Klasika). ''Thriller'' ricevis la premion Albumo de la Jaro (kun Jackson kiel la albuma artisto kaj Jones kiel ties kunproduktoro), kaj la unuopaĵo ricevis la premion por Plej Bonkvalita Pop-Voĉa Ludado (maskla) por Jackson. "Beat It" ricevis la premion Disko de la Jaro kaj Plej Bonkvalita Rok-Voĉa Ludado (maskla). "Billie Jean" ricevis du premiojn Grammy: nome Plej Bonkvalita R&B Kanto kaj Plej Bonkvalita R&B Voĉa Ludado (maskla), kun Jackson kiel kantoverkisto kaj kantisto respektive.<ref name="grammy mj"/> ''Thriller'' ricevis la premion Grammy por Plej Bonkvalita Inĝenierita Registraĵo (Ne Klasika), agnoskante Bruce Swedien pro lia laboro en la albumo.<ref name="Bruce">{{Cite web|title= Past Winners Search: Bruce Swedien |publisher= The Recording Academy |access-date= 14-a de februaro 2008 |url= https://www.grammy.com/nominees/search?artist=Bruce+Swedien&title=&year=All&genre=All}}</ref> Ĉe la premioj ''American Music Awards'' de 1984, Jackson ricevis pliajn ok premiojn kaj iĝis la plej juna artisto kiu ridevis la Premion de la Merito.<ref name="Awards 1984">{{cite news|title= Michael Jackson sweeps American Music Awards |newspaper= [[The Daily News (Kentucky)|Daily News]] |agency= Associated Press |date= 17-a de januaro 1984 |access-date= 16-a de junio 2010 |url= https://news.google.com/newspapers?id=eQUbAAAAIBAJ&pg=5127,2841948}}</ref> Li ricevis ankaŭ la premiojn al Preferata Maskla Artisto, Preferata Soul/R&B Artisto, kaj Preferata Pop/Rock Artisto. "Beat It" ricevis la premiojn al Preferata Soul/R&B Video, Preferata Pop/Rock Video kaj Preferata Pop/Rock Unuopaĵo. La albumo ricevis premiojn al Preferata Soul/R&B Albumo kaj al Preferata Pop/Rock Albumo.<ref name="Awards 1984"/><ref>{{Cite web|title= Winners Database: Search Results for "Michael Jackson" |publisher= American Music Award |access-date= 18-a de julio 2018 |url= https://www.theamas.com/winners-database/?winnerKeyword=Michael+Jackson&winnerYear=&winnerCategory=}}</ref> La vendoj de ''Thriller'' duobliĝis post la publikigo de etendigita muzikfilmleto, ''Michael Jackson's Thriller'', en kiu Jackson dancas kun hordo de zombioj.<ref>{{cite news|first= Phil |last= Hebblethwaite |title= How Michael Jackson's Thriller changed music videos for ever |newspaper= [[The Guardian]] |date= 21-a de novembro 2013 |access-date= 218-a de novembro 2019 |url= https://www.theguardian.com/music/2013/nov/21/michael-jackson-thriller-changed-music-videos}}</ref><ref name="Griffin"> Griffin, Nancy (24-a de junio 2010). [https://www.vanityfair.com/culture/2010/07/michael-jackson-thriller-201007?currentPage=2&printable=true "The "Thriller" Diaries".] ''[[Vanity Fair]]''. Alirita la 28-an de novembro 2019. </ref> La sukceso transformis Jackson en dominanta forto en tutmonda pop-kulturo, kaj cementis sian statuson kiel la "reĝo de pop".<ref name="Griffin"/> Jackson havis la plej altajn tantiemojn en la muzikindustrio en tiu momento, kun ĉirkaŭ 2 usonaj dolaroj el ĉiu albumo vendita (egalvalora al 5 usonaj dolaroj de 2021), kaj faris rekord-rompajn profitojn. Oni fabrikis pupojn modelitajn laŭ Jackson, kiuj aperis en vendejoj en majo 1984 kontraŭ prezo de po 12 usonaj dolaroj.<ref name="Time">Cocks, Jay (19-a de marto 1984). [https://content.time.com/time/magazine/article/0,9171,950053,00.html "Why He's a Thriller".] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20131103064912/http://content.time.com/time/magazine/article/0,9171,950053,00.html |date=2013-11-03 }} Time. Alirita la 25-an de aprilo 2010.</ref> Samjare, ''The Making of Michael Jackson's Thriller'', nome dokumentara filmo pri la muzik-filmeto, ricevis premion Grammy al la Plej Bonkvalita Muzik-filmo (Longformata).<ref name="grammy mj"/> ''Time'' priskribis la influon de Jackson en tiu momento kiel "star of records, radio, rock video. A one-man rescue team for the music business. A songwriter who sets the beat for a decade. A dancer with the fanciest feet on the street. A singer who cuts across all boundaries of taste and style and color too" (stelulo de diskoj, radio, rok-filmeto. Unuhoma savteamo por la muzikindustrio. Kantoverkisto kiu pintis dum jardeko. Dancisto kun la plej prilaboritaj piedoj surstrate. Kantisto kiuj rompis ĉiajn limojn de gusto kaj stile kaj ankaŭ de koloro).<ref name="Time"/> ''The New York Times'' verkis "in the world of pop music, there is Michael Jackson and there is everybody else" (en la mondo de pop-muziko, estas Michael Jackson kaj estas aliaj).<ref>{{cite news|first= Jon |last= Pareles |author-link= Jon Pareles |title= Michael Jackson at 25: A Musical Phenomenon |newspaper= The New York Times |date= 14-a de januaro 1984 |access-date= 31-a de majo 2015 |url= https://www.nytimes.com/1984/01/14/arts/michael-jackson-at-25-a-musical-phenomenon.html}}</ref> La 14-an de majo 1984, Prezidento [[Ronald Reagan]] donis al Jackson premion agnoskante lian helpon al bonfarado kontraŭ misuzado de alkoholo kaj drogoj,{{sfn|Taraborrelli|2009|pp=304–307}} kaj agnoskante lian apogon al la kampanjo kontraŭ dumebria ŝoforado fare de Ad Council kaj de la ''National Highway Traffic Safety Administration''. Jackson rajtigis al la kampanjo uzi "Beat It" por siaj publikaj reklamaĵoj.<ref>{{cite web |title= Drunk Driving Prevention (1983–Present) |year= 2003 |publisher= Advertising Education Foundation |access-date= 31 de Majo 2015 |url= https://www.aef.com/exhibits/social_responsibility/ad_council/2399/:pf_printable |archive-date= 9-a de majo 2015 |archive-url= https://web.archive.org/web/20150509144426/https://www.aef.com/exhibits/social_responsibility/ad_council/2399/%3Apf_printable }} {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20150509144426/https://www.aef.com/exhibits/social_responsibility/ad_council/2399/%3Apf_printable |date=2015-05-09 }} {{Citaĵo el la reto |url=https://www.aef.com/exhibits/social_responsibility/ad_council/2399/%3Apf_printable |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2022-06-18 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20150509144426/https://www.aef.com/exhibits/social_responsibility/ad_council/2399/%3Apf_printable |arkivdato=2015-05-09 }}</ref> [[Dosiero:Reagans with Michael Jackson.jpg|eta|230px|Prezidento [[Ronald Reagan]] kaj Nancy Reagan prezentontaj Jackson kun la premio ĉe la Blanka Domo la 14-an de majo 1984.]] <!-- ** Dum pli ol tri jaroj la konstruejo de kvar nulaj ĉapitroj ne moviĝis. Pli bone estu unu resuma ĉapitreto. ** === Pepsi afero kaj aliaj komercaj aktivecoj (1984–1985) === ... === Pliiĝanta gazetara spekulativo (1986–1987) === ... === ''Bad'', membiografio, kaj Neverland (1987–1990) === ... === ''Dangerous'' kaj publika sociala laboro (1991–1993) === ... --> === 1984–1993 === En la sekvaj du jaroj komercaj aktivecoj de Michael tre pliiĝis, sekve la gazetaro ĉiam pli spekulative raportis pri li, sekvis en 1987–1990 la albumo ''Bad'', lia [[membiografio]] kaj la starigo de lia luksega vilao "Neverland", kaj en 1991–1993 la albumo ''Dangerous'' kaj pliiĝanta publika sociala laboro. === Unuaj pederastiaj akuzoj kaj unua geedziĝo (1993–1995) === En [[1993]] usonano ''Evan Chandler'' akuzis la kantiston pri [[seksatenco]] de sia 13-jara filo. La {{dato|18|novembro}} 65-jara Chandler estis trovita en sia loĝejo en [[Jersey City]] ([[Nov-Ĵerzejo]]), pafmurdita kun [[pistolo]] en mano. Oni opinias, ke temas pri [[sinmortigo]]. <!-- ** Dum pli ol tri jaroj la konstruejo de tri pliaj nulaj ĉapitroj same ne moviĝis. Pli bone same estu unu resuma ĉapitreto. ** === ''HIStory'', dua geedziĝo, kaj patriĝo (1995–1997) === ... === Markodisputo kaj ''Invincible'' (1997–2002) === ... === Duaj pederastiaj akuzoj kaj senkulpigo (2002–2005) === ... --> === 1995–2005 === En 1995–1997 kronologie sekvis la albumo ''HIStory'', dua geedziĝo kaj patriĝo, kaj en 1997–2002 markodisputo kaj la albumo ''Invincible''. Ĝis 2005 sekvis duaj pederastiaj akuzoj kaj senkulpigo. En [[2019]] oni denove akuzis lin pri [[pederastio]] en la jaroj ĝis 2005.<ref>[[Javier Alcalde|Xavi Alcalde]]. "[https://www.monato.be/2019/monato201907.pdf#page=12 Pri pederasto kaj liaj viktimo] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20201214192828/https://www.monato.be/2019/monato201907.pdf#page=12 |date=2020-12-14 }}". [[revuo Monato]] 2019/07, p. 12.</ref> === Finaj jaroj kaj ''This Is It'' (2006–2009) === La {{daton|28|oktobro}} 2009 je 04:00 UT en [[Londono]] okazis unua publika prezentado de la dokumentario «[[This Is It (filmo)|This Is It]]», kunmetita per scenoj kaj filmeroj en kiuj la artisto provludis por prepari sian revenon al mondaj scenejoj. La filmo estas entuziasme akceptita de la [[fervorulo]]j de Michael Jackson, sed iuj el ili diris, ke la filmo kaŝas la regresintan sanon de Jackson. Do parto da fervoruloj starigis kampanjon nomitan «This is not it», akuzas la koncertovarbanton [[AEG Live]], ke ĝi tro ŝarĝis la stelulon dum la konstruo de lia 50-koncerta rondiro ĉe la londona «[[O2 Arena (Londono)|O2 Arena]]». Dum limigita periodo de du semajnoj la filmo estos prezentata en 110 landoj.<ref>[http://www.eventeo.net/web/index.php/nordameriko/sportoj%20kaj%20distraĵoj/1697-fans-hail-jackson-concert-movie Fervoruloj aklamas la koncertfilmon pri Mickael Jackson] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20160306025933/http://eventeo.net/web/index.php/nordameriko/sportoj%20kaj%20distra%c4%b5oj/1697-fans-hail-jackson-concert-movie |date=2016-03-06 }} {{eo}}</ref> == Esperanto == [[Dosiero:Michael Jackson1 1988.jpg|eta|alt=Black and white photo of Jackson holding a microphone and singing.|Jackson dum sia turneo ''Bad'' en Vieno, Junio 1988,]] En 1995 oni uzis Esperanton por mallonga enkonduka alparolo en varbfilmeto por la muzikdisko ''HIStory'' de Michael Jackson<ref>(en) Willa, Eleanor, ''[https://dancingwiththeelephant.wordpress.com/2014/11/27/history-teaser-part-3-a-new-kind-of-hero/ HIStory Teaser, Part 3: a New Kind of Hero]'', kontribuintoj al la blogo ''Dancing with the Elephant''</ref>. Oni uzis ankaŭ la simbolon de kvinpinta stelo<ref>(en) Willa'','' Eleanor, ''[https://dancingwiththeelephant.wordpress.com/2014/11/13/history-teaser-part-2-the-great-dictator/ HIStory Teaser, Part 2: The Great Dictator]'', kontribuintoj al la blogo ''Dancing with the Elephant'', la 13-an de Novembro 1995</ref>, kiun oni uzas ankaŭ por la internacia lingvo, sed ne en verda koloro<ref>[http://www.youtube.com/watch?v=6jfvA_Ug_qk youtube: Michael Jackson + Esperanto] (3:25; en Esperanto ekde 0:54), [https://www.youtube.com/watch?v=SsARj5Fg22U Michael Jackson - HIStory] (4:38; en Esperanto ekde 0:41; pli kompleta teksto) k. a.</ref>. == Listo de albumoj == * ''Got To Be There'', Motown 1972 * ''Ben'', Motown 1973 * ''Music & Me'', Motown 1973 * ''Forever'', Michael, Motown 1975 * ''The Best Of Michael Jackson'', Motown 1975 * ''[[Off The Wall]]'', Epic 1979 * ''One Day In Your Life (Greatest Hits)'', Motown 1981 * ''Thriller'', Epic 1982 * ''E.T. The Extra-terrestrial'', MCA 1982 (kiel rakontanto) * ''Ain't No Sunshine (Greatest Hits)'', Motown UK 1982 * ''Farewell My Summer Love'', Motown 1984 * ''The Great Love Songs Of Michael Jackson (Greatest Hits)'', Motown 1984 * ''Motown Legends - Michael Jackson (Greatest Hits)'', Motown 1985 * ''Michael Jackson Anthology (2 CD Greatest Hits)'', Motown 1986 * ''Looking Back To Yesterday'', Motown 1986 * ''Bad'', Epic 1987 * ''The Michael Jackson Mix (2LP/2CD Greatest Hits mixes)'', Motown UK 1987 * ''The Original Soul Of Michael Jackson (Greatest Hits)'', Motown 1988 * ''Dangerous'', Epic 1991 * ''HIStory The Past Present & Future'', Epic 1995 * ''Blood On The Dancefloor'', Epic 1997 * ''Invincible'', Epic 2001 * ''Number Ones'', Epic 2003 * ''The Essential Michael Jackson'', Epic 2005 == Filmoj == * ''The Wiz'' (1978) * ''Captain EO'' (1986) * ''Moonwalker'' (1988) * ''Michael Jackson's Ghosts'' (1997) [[Dosiero:podkasto La famuloj 'Michael Jackson'.mp3|eta|[[Dosiero:Kovrilbildo por podkasto La famuloj 'Michael Jackson'.jpg|centre|230ra]] {{centre|[[:Dosiero:podkasto La famuloj 'Michael Jackson'.mp3|esperanta podkasto preskaŭ unuhora]] pri Michael Jackson el la retejo ''podkasta.net''}}]] * ''Men in Black II'' (2002) * ''Miss Cast Away and the Island Girls'' (2004) * ''Michael Jackson's This Is It'' (2009) * Bad 25 (2012) * ''Michael Jackson's Journey from Motown to Off the Wall'' (2016) == Turneoj == * Bad (1987–1989) * Dangerous World Tour (1992–1993) * HIStory World Tour (1996–1997) * MJ & Friends (1999) == Notoj == {{Referencoj|2}} == Bibliografio == {{Div col}} * {{Cite journal|first=Leanne|last=Boepple|year=1995|title=Scream: Space Odyssey, Jackson-Style. (video production; Michael and Janet Jackson video)|journal=TCI: Theatre Crafts International|volume=29|publisher=Theatre Crafts International|issn=1063-9497}} * {{Cite book|first1=Nathan|last1=Brackett|first2=Christian|last2=Hoard|year=2004|title=The Rolling Stone Album Guide|title-link=The Rolling Stone Album Guide|publisher= Fireside |isbn=978-0-7432-0169-8}} * {{Cite book|first=Fred|last=Bronson|year=2003|title=Billboard's Hottest Hot 100 Hits|edition=3rd|publisher=Billboard Books|isbn=978-0-8230-7738-0}} * {{Cite book|first=Lisa D|last=Campbell|year=1993|title=Michael Jackson: The King of Pop|publisher=Branden|isbn=978-0-8283-1957-7}} * {{Cite book|first=Lisa D|last=Campbell|year=1995|title=Michael Jackson: The King of Pop's Darkest Hour|publisher=Branden|url=https://books.google.com/books?id=BVC9zltjf-EC&pg=PP1|isbn=978-0-8283-2003-0}} * {{Cite book|first=Robert|last=Christgau|author-link=|year=1981|title=Christgau's Record Guide: Rock Albums of the Seventies|title-link=Christgau's Record Guide: Rock Albums of the Seventies|publisher= Ticknor & Fields |isbn=0-89919-026-X|chapter=Consumer Guide '70s: J|chapter-url=https://www.robertchristgau.com/get_chap.php?k=J&bk=70|access-date=27-a de februaro 2019}} * {{Cite book|first=Margo|last=DeMello|year=2012|title=Faces Around the World: A Cultural Encyclopedia of the Human Face|publisher=ABC-CLIO |isbn=978-1-59884-618-8|url=https://books.google.com/books?id=39B8fpdg_NwC&pg=PA152}} * Nelson George, ''Michael Jackson: The Ultimate Collection'', Sony BMG. * {{Cite book|first=Ian|last=Inglis|year=2006|title=Performance and Popular Music: History, Place and Time|publisher= Ashgate Publishing |isbn=978-0-7546-4057-8}} * {{Cite book|first=Michael|last=Jackson|year=2009|title=Moonwalk|title-link=Moonwalk (book)|orig-year=unue publikigita en 1988|publisher=eldonejo ''[[Random House]]''|isbn=978-0-307-71698-9}} * {{Cite book|first=Steve|last=Knopper|year=2016|title= MJ: The Genius of Michael Jackson|publisher= [[Scribner]]|isbn=978-1-4767-3037-0|url=https://books.google.com/books?id=60p5DAAAQBAJ&pg=PA6}} * {{Cite book|first=Jel D.|last=Lewis Jones|year=2005|title=Michael Jackson, the King of Pop: The Big Picture: the Music! the Man! the Legend! the Interviews: an Anthology|publisher=Amber Books Publishing|url=https://books.google.com/books?id=LuEPnk7irOMC|isbn=978-0-9749779-0-4}} * {{Cite book|first=David|last=Mansour|year=2005|title=From Abba to Zoom: A Pop Culture Encyclopedia of the Late 20th Century|publisher= Andrews McMeel Publishing |isbn=0-7407-5118-2|url=https://books.google.com/books?id=hK0rPUF85loC&pg=PA403}} * {{Cite book|first=Robert|last=Palmer|author-link= |year=1995|title=Rock & Roll: An Unruly History|publisher= Harmony Books |isbn=978-0-517-70050-1|url=https://archive.org/details/rockrollunrulyh00palm}} * {{Cite book|first=Radhika|last=Parameswaran|year=2011|title=Circuits of Visibility: Gender and Transnational Media Cultures|chapter=E-Race-ing Color: Gender and Transnational Visual Economies of Beauty in India|editor-last=Sarma Hegde|editor-first=Radha|publisher= NYU Press |isbn=978-0-8147-9060-1|chapter-url=https://books.google.com/books?id=dXaPIHee5GkC&pg=PA75}} * {{Cite book|first1=John D.|last1=Ramage|first2=John C.|last2=Bean|first3=June|last3=Johnson|year=2001|title=Writing arguments: a rhetoric with readings |publisher=Allyn and Bacon|isbn=978-0-205-31745-5|url=https://books.google.com/books?id=nDnUQkn28lUC}} * {{Cite book|first=Chris|last=Rojek|year=2007|title=Cultural Studies|publisher= Polity|isbn=978-0-7456-3683-2}} * {{Cite book|first1=Rob|last1=Tannenbaum|first2=Craig|last2=Marks|year=2011|title=I Want My MTV: The Uncensored Story of the Music Video Revolution|publisher=[[Penguin Books]]|isbn=978-1-101-52641-5|url=https://books.google.com/books?id=zrBolXPYq40C&pg=RA4-PT175}} * {{Cite book|first=J. Randy|last=Taraborrelli|author-link=|year=2009|title=Michael Jackson: The Magic, The Madness, The Whole Story, 1958–2009|publisher=Grand Central Publishing, 2009|isbn=978-0-446-56474-8|url=https://archive.org/details/michaeljacksonma0000tara}} * {{Cite book|first=Joseph|last=Vogel|author-link=|year=2012|title=Man in the Music: The Creative Life and Work of Michael Jackson|url=https://archive.org/details/maninmusiccreati0000voge|url-access=registration|location= New York|publisher= Sterling |isbn=978-1-4027-7938-1}} * {{Cite journal|first=Julie|last=Young|date=aŭtuno 2009|title=A Hoosier Thriller: Gary, Indiana's Michael Jackson|journal=Traces of Indiana and Midwestern History|volume=21|issue=4|publisher=Indiana Historical Society|location=Indianapolis|access-date=la 14-a de aprilo 2014|url=https://web.archive.org/web/20140415035650/https://www.indianahistory.org/our-services/books-publications/magazines/michaeljackson}} {{Div col end}} == Vidu ankaŭ == {{Projekto vizaĝoj}} {{Projektoj}} * [[Billie Jean]] * [[Lunpaŝado]] * [[Janet Jackson]] * [[La Toya Jackson]] == Eksteraj ligiloj == * [http://www.michaeljackson.com Oficiala retejo] ({{en}}) * [http://www.youtube.com/watch?v=c93o05SrWzE Filmeto de HIStory] ({{en}}) * [http://dotsub.com/view/22a97a06-8fc6-4c35-b008-a4ed1c30e002 Filmeto "Earth Song"] (kun subtitoloj en Esperanto) {{Bibliotekoj}} {{Havenda artikolo|Michael Jackson}} {{Vivtempo|Jackson, Michael}} [[Kategorio:Usonaj popkantistoj]] [[Kategorio:Trotuaro de famo en Holivudo]] [[Kategorio:Ritmenblusaj kantistoj]] [[Kategorio:Soulaj kantistoj]] [[Kategorio:Grammy-laŭreatoj]] [[Kategorio:Modernaj dancistoj]] [[Kategorio:Usonaj dancistoj]] 4mtubc8zasfsj2ucu5tt8ymfd29pxq7 Blazonaj ornamoj 0 20875 9349051 9212010 2026-04-06T21:19:09Z Stefangrotz 91903 strukturo 9349051 wikitext text/x-wiki La '''blazonaj ornamoj''' longtempe rolis ĝuste nur kiel ornamoj, kaj ne havis identigan rolon. Tial blazono plej ofte rilatas nur al sia ĉefa parto kiu bildigas sur la [[blazonŝildo]]. Kiam oni volas insiste klarigi ke oni parolas pri la tuta insignaro, oni foje uzas la esprimon "plena blazono" Ĉirkaŭ la [[blazonŝildo]](0), oni trovas: # batal-krio # kresto # krono # lambrekeno # helmo # ŝildotenanto # ŝildoapogilo # subaĵo # devizo [[Kategorio:Blazonoj]] [[Kategorio:Heraldiko]] h18od4i7ghync374pj73wonbbysbznp Kandid aŭ la optimismo 0 22560 9349080 9347971 2026-04-07T05:12:55Z Sergio 46486 /* supro */ ĝeneraligo kaj esperantigo 9349080 wikitext text/x-wiki {{informkesto Esperanto-libro | titolo = Kandid, aŭ: La Optimismo | aŭtoro = Voltaire | eldonjaro = 1929 | eldonurbo = [[Lepsiko]] | eldoninto = SAT | paĝoj = 160 kun ilustraĵoj | isbn = | bildo = Candide-L'optimisme-Chap 01.jpg }} «'''Kandido, aŭ (la) Optimismo'''» ({{Lang-fr|Candide, ou l'optimisme}} ; mallonge «Kandido»<ref>Ekz-e «Kiam mi estis 15-jara kampara infano en formale katolika kulturo, mi legis la unuan fojon „'''Kandido'''“, kaj la libro konsiderinde kontribuis al mia mondrigardo» ([[Renato Corsetti]], «[[Monato (gazeto)|Monato]]» 2024:06, p. 27).</ref>) estas [[Satiro|satira]] [[novelo]], aŭ mallonga [[Filozofia fabelo|filozofia]] [[romano]] fare de [[Voltero]]. Ĝi estas konsiderata kiel lia [[ĉefverko]]. == Resuma enhavo == La romano, kiu estis publikigita en januaro 1759 en Svislando, malfermiĝas kun la rakonto de juna viro nomita Kandido, kiu estas edukita de lia instruisto nomata Pangloss en la protektita medio kie li vivas laŭ la optimismaj valoroj de [[Gottfried Wilhelm Leibniz]]. Poste en la rakonto, la subita interrompo de la paca vivmaniero estas priskribita, kaj Kandido estas eksponita al la [[Aflikto|afliktoj]] de la mondo, kaj malrapide sobriĝas de la senkulpa [[kredo]]. La romano finiĝas per sufiĉe praktika konkludo: Voltero admonas la legantojn "kultivu vian ĝardenon", anstataŭe de la [[mantro]] [[Parkerigi|parkerigita]] de Pangloss, laŭ kiu "ĉio estas por la plej bona" ​​en "la plej bona el ĉiuj eblaj mondoj". La stilo de la romano estas [[Fantazio|fantazia]], kaj la intrigo moviĝas rapide de loko al loko. Ĝi estas [[pikareska romano]], kies intrigo estas dezajnita en maniero simila al tiu de pli serioza [[formadromano]], kaj ĝi parodias multajn romantikajn kaj aventurajn [[Kliŝo|kliŝojn]], kiuj estas priskribitaj en la romano en amara kaj seka maniero. La okazaĵoj prezentitaj en la romano estas ofte bazitaj sur historiaj okazaĵoj, kiel ekzemple la [[Sepjara Milito]] kaj la [[Tertremo de Lisbono|sismo de Lisbono]] en [[1755]], kiuj okazis kelkajn jarojn pli frue. Kiel multaj aliaj filozofoj de sia tempo, kiuj luktis kun la [[problemo de la malbono]], Voltero prezentas en tiu ĉi romano sian aliron al tiu ĉi demando - kial malbono okazas - en humura kaj rekta maniero. Uzante la rolulo de "Kandido", li atakas Leibniz kaj lian filozofian [[optimismo]]n. Neniu estas savita de la moko de la verkisto, Voltero ridindigas [[Religio|religion]], [[Teologio|teologion]], [[Registaro|registarojn]], [[Armeo|armeojn]] kaj amason da politikaj kaj sociaj institucioj de ĉiaj specoj, eĉ [[Filozofio|filozofion]] kaj [[Filozofo|filozofojn]]. == Reago kaj heredo == Ĉar la romano estis granda sukceso, ĝi ankaŭ kaŭzis multajn [[Polemiko|polemikojn]]. Tuj post ĝia sekreta eldono, la romano estis cenzurita kaj malpermesita de publikigo en multaj lokoj tra [[Eŭropo]], ĉar ĝi inkludis [[Blasfemo|blasfemon]], politikan instigon kaj intelektan malamikecon kaŝitan sub maldika [[vualo]] de [[naiveco]]. Sed tiu klopodoj estis senutilaj, la romano estis tuja [[furorlibro]], estis tradukita en la [[Angla lingvo|anglan]] kaj la [[Itala lingvo|italan]] ene de unu jaro, kaj restas populara kaj legita ĝis hodiaŭ. Kontraste al aliaj pli seriozaj komponaĵoj de Voltero, estas dubinde, ĉu li mem atendis, ke la komika libreto alportos al li famon dum multaj jaroj. Tamen, la akra spriteco de la romano kaj komprenoj pri la homa kondiĉo, inspiris verkistojn kaj artistojn de estontaj generacioj, kiuj ampleksis kaj imitis ĝin. Hodiaŭ la romano estas konsiderita la ĉefverko de Voltaire kaj laŭ iuj en la literatura kanono de la [[Okcidenta civilizo|okcidento]]. == Esperanto == [[Eŭgeno Lanti]] esperantigis ĝin el la [[Franca lingvo|franca]]. La 160-paĝa tradukaĵo estas eldonita ĉe [[Sennacieca Asocio Tutmonda]] en [[Lepsiko]] en la jaro [[1929]]. La 30an de januaro 2023 aperis nova traduko ĉe la literatura suplemento al ''La Ondo de Esperanto'' por la 2022a jaro (laŭ la normoj pdf kaj epub). Sergio Pokrovskij reviziis kaj reverkis la tradukon en la jaroj 2021a–2023a. En la nova traduko de ''Kandido'' estas korektitaj tradukaj kaj lingvaj eraroj de la Lantia teksto. La tro franceca frazosintakso (konscie elektita de Lanti’) estas malpezigita kaj rearanĝita laŭ la tradicio Esperanta. La apero de PV (unu jaron post la publikigo de la Lantia traduko kaj iniciatita ĝuste de Lanti’) kaj PIV kontribuis al pliriĉigo kaj stabiligo de la leksiko, kaj ankaŭ tio ebligis precizigi la tradukojn en la prilaborita teksto. La “Postparolo” de Sergio Pokrovskij entenas detalan komparon de la du tradukoj kaj estas destinita por tiuj, kiujn interesas tradukteorio kaj interrilato de Esperanto kaj la franca lingvo. '''Voltero. ''Kandido, aŭ Optimismo'' / Tradukis el la franca Sergio Pokrovskij; Antaŭparoloj de Sergio Pokrovskij kaj Eŭgeno Lanti; Postparolo de Sergio Pokrovskij. — Kaliningrado: Sezonoj, 2023. — 176 p. — (Literatura suplemento al ''La Ondo de Esperanto'', 2022).''' ==Recenzoj== {{Citaĵo|La malbonoj, kiujn kontraŭbatalis Voltaire, daŭras ekzisti maltoleremo, superstiĉemo, fanatikemo, kruelemo, trompemo regas ankoraŭ ĉie en la mondo" (el la Enkonduko), do la verko ne perdis la aktualecon. Stilo rimarkinda pro granda ŝparo de sufiksoj. |1934, [[Enciklopedio de Esperanto]]}} {{Citaĵo|Tiu mondkonata ĉefverko de la granda verkisto estis tre bone tradukita. Eleganta stilo, klara, flua, gracia lingvo. |1929(1965), [[Historio de Esperanto (Courtinat)|Historio de Esperanto]] II, paĝo 687}} {{citaĵo|La verko de Voltaire estas sufiĉe konata en la mondo por ke ni diru multe pri ĝi. Ni nur povas noti ke la traduko estas lerte farita. La flua [[stilo]] helpas al agrabla legado de la libro.|[[Belga esperantisto]] n175 (sep 1929)}} {{citaĵo|''Kandido'' estas inter la plej famaj romanoj eŭropaj, do ne mirigas, ke [[Lanti]], fundamenta skurĝanto de la establitaj naciaj socioj, ĝin tradukis en la «roraj dudekaj» de la vivo de Esperanto; certe ĝia entuziasma, sed ne tiom skrupula studado kondukis al bona traduko, sed perfekta nek pri fideleco, nek pri kelkloka interpretado. Tial montriĝas nepra la nuna traduko de akademiano [[Sergio Pokrovskij]], kiu regalas nin per ege flua rakontado, per dokta solvo de pluraj krizaj punktoj, tiel ke la verko, kompletigata de la plurĉapitra apendico, lokiĝas inter la vere elstaraj en la esperantlingva kulturo.<ref>[[Carlo Minnaja]]. [https://sezonoj.ru/2023/07/recenzo-142/ Kandido: Dokta solvo de pluraj krizaj punktoj]. [[La Ondo de Esperanto]], 2023, №2 (316).</ref>|[[Carlo Minnaja]], [[LOdE]], 2023, №2 (316).}} ==Eksteraj ligiloj== {{Portalo|Literaturo}} {{projektoj |s=Kandid}} * ''[[s:Kandid|Kandid aŭ la Optimismo]]'', Esperanto-traduko de [[Lanti]] ĉe [[Vikifontaro]] * [https://kovro.heliohost.org/books/Kandido2.html «Kandido, aŭ Optimismo»]. Esperanto-traduko fare de [[Sergio Pokrovskij]] (la Reta versio). * [https://www.eventoj.hu/steb/gxenerala_naturscienco/enciklopedio-1/encikl.htm ''Enciklopedio de Esperanto''/K] en sia originala formo en la Interreto * [https://www.eventoj.hu/steb/gxenerala_naturscienco/enciklopedio-1/enciklopedio-de-esperanto-1933.pdf ''Enciklopedio de Esperanto''] en elŝutebla versio (PDF). * [https://explore.rero.ch/fr_CH/nj/result?se=Kandid%2C+a%C5%AD+la+optimismo&submit=&fd=any&pr=contains&ex=0&so=rank Katalogo de]{{404|date=October 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[CDELI]] * [https://search.onb.ac.at/primo-explore/search?query=any,contains,Kandid%20a%C5%AD%20la%20Optimismo&tab=default_tab&search_scope=ONB_gesamtbestand&vid=ONB&lang=de_DE&offset=0&fromRedirectFilter=true Katalo go de] [[Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj]] * [https://anet.be/record/opacehc/c:lvd:14511521/E Katalogo de] [[Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience]] * [http://biblioteko.esperanto.cat/cgi-bin/koha/opac-detail.pl?biblionumber=29951 Katalogo de] [[Kataluna Esperanto-Asocio]] * [https://lib.uva.nl/discovery/search?query=any,contains,Kandid%20a%C5%AD%20la%20optimismo&tab=Everything&search_scope=DN_and_CI_and_PURE&vid=31UKB_UAM1_INST:UVA&offset=0 Katalogo de] [[Universitato de Amsterdamo]] {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Verkoj el la esperantigita franclingva literaturo]] [[Kategorio:Antverpena Fikcio-libraro]] [[Kategorio:Katalogo de CDELI]] [[Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj]] [[Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience]] [[Kategorio:Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio]] [[Kategorio:Katalogo de Universitato de Amsterdamo]] rkxc3l0cs57twameayh6ecjrlskov8m 9349104 9349080 2026-04-07T06:54:02Z Sergio 46486 /* Resuma enhavo */ korekto de eraroj 9349104 wikitext text/x-wiki {{informkesto Esperanto-libro | titolo = Kandid, aŭ: La Optimismo | aŭtoro = Voltaire | eldonjaro = 1929 | eldonurbo = [[Lepsiko]] | eldoninto = SAT | paĝoj = 160 kun ilustraĵoj | isbn = | bildo = Candide-L'optimisme-Chap 01.jpg }} «'''Kandido, aŭ (la) Optimismo'''» ({{Lang-fr|Candide, ou l'optimisme}} ; mallonge «Kandido»<ref>Ekz-e «Kiam mi estis 15-jara kampara infano en formale katolika kulturo, mi legis la unuan fojon „'''Kandido'''“, kaj la libro konsiderinde kontribuis al mia mondrigardo» ([[Renato Corsetti]], «[[Monato (gazeto)|Monato]]» 2024:06, p. 27).</ref>) estas [[Satiro|satira]] [[novelo]], aŭ mallonga [[Filozofia fabelo|filozofia]] [[romano]] fare de [[Voltero]]. Ĝi estas konsiderata kiel lia [[ĉefverko]]. == Resuma enhavo == La romano, unue publikigita en januaro 1759 en Svislando, rakontas pri juna viro ''Kandido'', edukita de filozofo ''Pangloso'' en [[Vestfalio|Vestfalia]] kastelo laŭ doktrino ''optimisma'' (karikaturo de la [[teodiceo]] [[Lejbnico|Lejbnica]]). Poste en la rakonto okazas subita interrompo de la paca vivmaniero, kaj Kandido estas eksponita al la [[aflikto]]j de la mondo, kaj malrapide sobriĝas de la senkulpa [[kredo]]. La romano finiĝas per sufiĉe praktika konkludo: Voltero admonas la legantojn «kultivu vian ĝardenon», anstataŭe de la [[mantro]] de Pangloso, ke «ĉio estas por la plej bona» ​​en «la plej bona el ĉiuj eblaj mondoj». La stilo de la romano estas [[Fantazio|fantazia]], kaj la intrigo moviĝas rapide de loko al loko. Ĝi estas [[pikareska romano]], kies intrigo estas konstruita en maniero simila al tiu de pli serioza [[formadromano]], kaj ĝi parodias multajn romantikajn kaj aventurajn [[kliŝo]]jn, kiuj estas priskribitaj en la romano en amara kaj seka maniero. Multaj epizodoj prezentitaj en la romano estas bazitaj sur historiaj okazaĵoj, kiel ekzemple la [[Sepjara Milito]] kaj la [[Tertremo de Lisbono]] en [[1755]], kiuj okazis kelkajn jarojn pli frue. La [[problemo de la malbono|Problemon pri la malbono]] Voltero prezentas ĉi-romane en humura kaj rekta maniero. Krom Lejbnicon kaj la filozofian [[optimismo]]n, Voltero ridindigas ankaŭ [[Eklezio]]n, [[teologio]]n, [[registaro]]jn, [[armeo]]jn kaj amason da politikaj kaj sociaj institucioj de ĉiaj specoj, eĉ [[filozofio]]n kaj [[filozofo]]jn. == Reago kaj heredo == Ĉar la romano estis granda sukceso, ĝi ankaŭ kaŭzis multajn [[Polemiko|polemikojn]]. Tuj post ĝia sekreta eldono, la romano estis cenzurita kaj malpermesita de publikigo en multaj lokoj tra [[Eŭropo]], ĉar ĝi inkludis [[Blasfemo|blasfemon]], politikan instigon kaj intelektan malamikecon kaŝitan sub maldika [[vualo]] de [[naiveco]]. Sed tiu klopodoj estis senutilaj, la romano estis tuja [[furorlibro]], estis tradukita en la [[Angla lingvo|anglan]] kaj la [[Itala lingvo|italan]] ene de unu jaro, kaj restas populara kaj legita ĝis hodiaŭ. Kontraste al aliaj pli seriozaj komponaĵoj de Voltero, estas dubinde, ĉu li mem atendis, ke la komika libreto alportos al li famon dum multaj jaroj. Tamen, la akra spriteco de la romano kaj komprenoj pri la homa kondiĉo, inspiris verkistojn kaj artistojn de estontaj generacioj, kiuj ampleksis kaj imitis ĝin. Hodiaŭ la romano estas konsiderita la ĉefverko de Voltaire kaj laŭ iuj en la literatura kanono de la [[Okcidenta civilizo|okcidento]]. == Esperanto == [[Eŭgeno Lanti]] esperantigis ĝin el la [[Franca lingvo|franca]]. La 160-paĝa tradukaĵo estas eldonita ĉe [[Sennacieca Asocio Tutmonda]] en [[Lepsiko]] en la jaro [[1929]]. La 30an de januaro 2023 aperis nova traduko ĉe la literatura suplemento al ''La Ondo de Esperanto'' por la 2022a jaro (laŭ la normoj pdf kaj epub). Sergio Pokrovskij reviziis kaj reverkis la tradukon en la jaroj 2021a–2023a. En la nova traduko de ''Kandido'' estas korektitaj tradukaj kaj lingvaj eraroj de la Lantia teksto. La tro franceca frazosintakso (konscie elektita de Lanti’) estas malpezigita kaj rearanĝita laŭ la tradicio Esperanta. La apero de PV (unu jaron post la publikigo de la Lantia traduko kaj iniciatita ĝuste de Lanti’) kaj PIV kontribuis al pliriĉigo kaj stabiligo de la leksiko, kaj ankaŭ tio ebligis precizigi la tradukojn en la prilaborita teksto. La “Postparolo” de Sergio Pokrovskij entenas detalan komparon de la du tradukoj kaj estas destinita por tiuj, kiujn interesas tradukteorio kaj interrilato de Esperanto kaj la franca lingvo. '''Voltero. ''Kandido, aŭ Optimismo'' / Tradukis el la franca Sergio Pokrovskij; Antaŭparoloj de Sergio Pokrovskij kaj Eŭgeno Lanti; Postparolo de Sergio Pokrovskij. — Kaliningrado: Sezonoj, 2023. — 176 p. — (Literatura suplemento al ''La Ondo de Esperanto'', 2022).''' ==Recenzoj== {{Citaĵo|La malbonoj, kiujn kontraŭbatalis Voltaire, daŭras ekzisti maltoleremo, superstiĉemo, fanatikemo, kruelemo, trompemo regas ankoraŭ ĉie en la mondo" (el la Enkonduko), do la verko ne perdis la aktualecon. Stilo rimarkinda pro granda ŝparo de sufiksoj. |1934, [[Enciklopedio de Esperanto]]}} {{Citaĵo|Tiu mondkonata ĉefverko de la granda verkisto estis tre bone tradukita. Eleganta stilo, klara, flua, gracia lingvo. |1929(1965), [[Historio de Esperanto (Courtinat)|Historio de Esperanto]] II, paĝo 687}} {{citaĵo|La verko de Voltaire estas sufiĉe konata en la mondo por ke ni diru multe pri ĝi. Ni nur povas noti ke la traduko estas lerte farita. La flua [[stilo]] helpas al agrabla legado de la libro.|[[Belga esperantisto]] n175 (sep 1929)}} {{citaĵo|''Kandido'' estas inter la plej famaj romanoj eŭropaj, do ne mirigas, ke [[Lanti]], fundamenta skurĝanto de la establitaj naciaj socioj, ĝin tradukis en la «roraj dudekaj» de la vivo de Esperanto; certe ĝia entuziasma, sed ne tiom skrupula studado kondukis al bona traduko, sed perfekta nek pri fideleco, nek pri kelkloka interpretado. Tial montriĝas nepra la nuna traduko de akademiano [[Sergio Pokrovskij]], kiu regalas nin per ege flua rakontado, per dokta solvo de pluraj krizaj punktoj, tiel ke la verko, kompletigata de la plurĉapitra apendico, lokiĝas inter la vere elstaraj en la esperantlingva kulturo.<ref>[[Carlo Minnaja]]. [https://sezonoj.ru/2023/07/recenzo-142/ Kandido: Dokta solvo de pluraj krizaj punktoj]. [[La Ondo de Esperanto]], 2023, №2 (316).</ref>|[[Carlo Minnaja]], [[LOdE]], 2023, №2 (316).}} ==Eksteraj ligiloj== {{Portalo|Literaturo}} {{projektoj |s=Kandid}} * ''[[s:Kandid|Kandid aŭ la Optimismo]]'', Esperanto-traduko de [[Lanti]] ĉe [[Vikifontaro]] * [https://kovro.heliohost.org/books/Kandido2.html «Kandido, aŭ Optimismo»]. Esperanto-traduko fare de [[Sergio Pokrovskij]] (la Reta versio). * [https://www.eventoj.hu/steb/gxenerala_naturscienco/enciklopedio-1/encikl.htm ''Enciklopedio de Esperanto''/K] en sia originala formo en la Interreto * [https://www.eventoj.hu/steb/gxenerala_naturscienco/enciklopedio-1/enciklopedio-de-esperanto-1933.pdf ''Enciklopedio de Esperanto''] en elŝutebla versio (PDF). * [https://explore.rero.ch/fr_CH/nj/result?se=Kandid%2C+a%C5%AD+la+optimismo&submit=&fd=any&pr=contains&ex=0&so=rank Katalogo de]{{404|date=October 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[CDELI]] * [https://search.onb.ac.at/primo-explore/search?query=any,contains,Kandid%20a%C5%AD%20la%20Optimismo&tab=default_tab&search_scope=ONB_gesamtbestand&vid=ONB&lang=de_DE&offset=0&fromRedirectFilter=true Katalo go de] [[Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj]] * [https://anet.be/record/opacehc/c:lvd:14511521/E Katalogo de] [[Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience]] * [http://biblioteko.esperanto.cat/cgi-bin/koha/opac-detail.pl?biblionumber=29951 Katalogo de] [[Kataluna Esperanto-Asocio]] * [https://lib.uva.nl/discovery/search?query=any,contains,Kandid%20a%C5%AD%20la%20optimismo&tab=Everything&search_scope=DN_and_CI_and_PURE&vid=31UKB_UAM1_INST:UVA&offset=0 Katalogo de] [[Universitato de Amsterdamo]] {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Verkoj el la esperantigita franclingva literaturo]] [[Kategorio:Antverpena Fikcio-libraro]] [[Kategorio:Katalogo de CDELI]] [[Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj]] [[Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience]] [[Kategorio:Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio]] [[Kategorio:Katalogo de Universitato de Amsterdamo]] pbhwb6dc5qn9fz3kkd69ceg17tc1lbn Lajos Kökény 0 22640 9349084 9141521 2026-04-07T05:31:25Z Sj1mor 12103 9349084 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo |priskribo=Memortabulo en la [[Esperanto-parko (Pécs)|Esperanto-parko]]<br> en urbo [[Pécs]], [[Hungario]] }} '''KÖKÉNY Lajos''' (naskita la {{daton|31|majo|1897}} en [[Sátoraljaújhely]]; mortis la {{daton|27|aprilo|1985}} en [[Budapeŝto]]) estis hungara esperantisto kaj parlamenta [[stenografio|stenografisto]] (antaŭe [[ĵurnalisto]] kaj mezlerneja [[instruisto]]). Li ekesperantistiĝis en 1919. En 1928 li fondis ''[[Hungara Heroldo|Hungaran Heroldon]];'' li redaktis kaj eldonis ĝin ĝis 1930. Li verkis propagandan broŝuron en 1928. De 1930 li aperigis kvar kajerojn de ''Esperanto-Jarlibro'' hungarlingve. Li aranĝis literaturajn vesperojn, ankaŭ en la [[Muzikarta Universitato Ferenc Liszt|Muzikakademio]], organizis skribenketon pri Esperanto en 1931 kaj faris vastan propagandon por Esperanto ĉefe de 1928 ĝis 1935 kaj de 1945 ĝis 1949. De 1932 li estis afergvidanta vicprezidanto de [[Hungarlanda Esperanto-Societo]], de 1941 ĝis 1947 li estis ties prezidanto. Li iniciatis (en 1932) kaj gvidis la ekzamenan komitaton. En 1947 estis eldonita lia ''Populara lernolibro de Esperanto.'' De 1947 ĝis 1949 li estis Esperanto-anoncisto de la [[Hungara Radio]]. Krom multaj artikoloj en kaj pri Esperanto, li tradukis novelojn, verkis ankaŭ dramformajn fabelojn kaj redaktis la libron ''Ora Duopo'' aperinta en 1966 pri [[Julio Baghy]] kaj [[Kálmán Kalocsay]]. Interalie li estas memorita en la esperanto movado kiel Redaktoro de la [[Enciklopedio de Esperanto]]. De 1961 ĝis 1969 li estis ĉefredaktoro de ''[[Hungara Vivo]].'' Li laboris por Esperanto ankaŭ en la [[Paneŭropa Movado]]. Li alfaris la Radnai-[[stenografio]]n al Esperanto en 1928 kaj samjare faris Esperanto-paroladojn dum la internacia kongreso de stenografoj en [[Budapeŝto]]. Laŭ komisio de sia oficejo li interrilatas pere de Esperanto kun la parencaj oficejoj de la mondo por fondo de kolektejo pri dokumentoj de la parlamentaj stenografoj. Lajos Kökény aperigis popularajn ortografiajn kaj diversajn stenografiajn librojn. Kiel historiisto de la ĉefurbo [[Budapeŝto]] li verkis ampleksan historion de la [[8-a distrikto de Budapeŝto|8-a distrikto]] de la ĉefurbo (hungare). Li verkis anakaŭ diversaj artikolojn pri Esperanto en tri hungariaj enciklopedioj. ==Verkoj== *'''Magyar Eszperanto Evkonyv'''. Eld. [[Literatura Mondo]], Budapest, 1931(?) {{citaĵo|Opinioj de hungara eminentularo pri Esperanto.|[[La Brita Esperantisto]] - Numero 324, Aprilo (1932)}} {{Projektoj}} {{EdE|K}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Kokeny, Lajos}} [[Kategorio:Hungaraj stenografistoj]] [[Kategorio:Hungaraj esperantistoj]] [[Kategorio:Hungaraj anoncistoj]] k2g6w1vofr96cze3j5ep4znlpbi9ko4 John Lundgren 0 24953 9348917 9317239 2026-04-06T15:22:55Z ThomasPusch 1869 9348917 wikitext text/x-wiki {{informkesto homo}} '''John Valentin LUNDGREN''' (naskita la {{daton|22|8|1870}} norde de [[Uppsala]], mortis {{daton|31|12|1940}} en [[Hedemora]]), pseŭdonimo ''Rigardanto,'' estis [[sveda esperantisto]] kaj fervoja supera oficisto. Lundgren estis kunfondinto de la [[Sveda Esperanto-Federacio]] kaj prezidento de la federacio de 1913 ĝis 1918, kaj honora membro de la organizo.<ref>{{Citaĵo el la reto |url=https://dlibra.kul.pl/dlibra/publication/52458/edition/47346/content |titolo=La Espero, majo 1956 |alirdato=2022-12-02 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20221125185547/https://dlibra.kul.pl/dlibra/publication/52458/edition/47346/content |arkivdato=2022-11-25 }}</ref><ref name="mortintoj" /> Laŭ [[EdE]], li kunreorganizis la [[Esperanto-movado en Svedio|Esperanto-movadon en Svedio]] en 1908. Ankaŭ de 1913 ĝis 1918, li eldonis<!--ĉu fonto Esperantisto mencias tiun?--> kaj, kune kun [[Honoratus Bonnevie]] kaj [[Johan Helsing]], redaktis la gazeton ''[[La Espero (Svedio)|La Espero]].''<ref name="mortintoj"/> Tiam li vivis en [[Hedemora]] (proksime al la naskiĝloko de Helsing).<ref>[https://web.archive.org/web/20140102202310/http://esperantosverige.se/enhavo/artikoloj-legeblaj/116-helsingborg/helsingborga-blogo/290-la-espero-oficiala-organo-por-kaj-svedaj-kaj-norvegaj-esperantistoj Pri ''La Espero'' en retejo de SEF, arkivigita en januaro 2014]</ref> De 1913<ref name="mortintoj">''Niaj mortintoj 1939–1945,'' en ''Esperanto,'' septembro-oktobro 1946, p. 5.</ref> li estis membro de la [[Lingva Komitato]]. Liaj tradukaĵoj kaj artikoloj aperis en ''[[La Revuo]], [[Tra La Mondo (periodaĵo)||Tra la Mondo]]'' kaj aliaj gazetoj. Lundgren naskiĝis en la paroĥo Ärentuna en [[Uppsala län]], kaj mortis en la paroĥo [[Hedemora]] en [[Dalarnas län]].<!--[[:sv:special:diff/51597749]] kio?? --> == Referencoj == * {{EdE|linia=jes|Lundgren}} {{referencoj}} == Vidu ankaŭ == {{Projektoj}} * [[Ernst Eriksson]], sveda esperantisto, fervojoficisto kaj parlamentano {{Vivtempo|Lundgren, John Valentin}} [[Kategorio:Svedaj esperantistoj]] [[Kategorio:Prezidantoj de SEF]] 8hkpb79a5j700vhoafsl48qk1fxp9vk MO S-20 "Orel" 0 27721 9348940 9347990 2026-04-06T15:59:14Z Petr Tomasovsky 678 9348940 wikitext text/x-wiki {{Geokesto | konstruaĵo <!-- *** Kapo *** --> | nomo = MO S-20 "Orel" | devena_nomo = | alia_nomo = | kategorio = infanteria fuortara fuorto <!-- *** Nomo *** --> | etimologio = | oficiala_nomo = MO S-20 "Orel" | moto = | kromnomo = | dosiero = MO-Or-S 20 tvrze Orel 1.jpg | dosiero_priskribo = MO S 20 Orel, ununura konstruita fuorto de la fuortaro <!-- *** Lando ktp. *** --> | lando = Ĉeĥio | lando_tipo = | lando_flago = 1 | ŝtato = | regiono = Moraviasilezia regiono | distrikto = Distrikto Opava | municipo = ĉe [[Darkovice]]<br />norde de [[Hlučín]] | municipo_tipo = Lokigo <!-- *** Familio *** --> | parenco = PGK II Hlučín | aliro = | montaro = Opava montetaro <!-- *** Situo *** --> | situo = MO S-20 "Orel" | koordinatoj_ne_en_titolo = true | leviĝo = | lat_d = 49 | lat_m = 55 | lat_s = 39 | lat_NS = N | long_d = 18 | long_m = 12 | long_s = 56 | long_EW = E <!-- *** Historio & gvidantaro *** --> | ĉefulo = | ĉefulo_tipo = <!-- *** Liberaj kampoj *** --> | libera = [[5-a de julio|5-]] – [[11-a de julio]] [[1936]] | libera_tipo = Betonado de objekto | libera1 = IV | libera1_tipo = Rezistkapablo | libera2 = 2 | libera2_tipo = Nombro de etaĝoj | libera3 = '''[[4cm kanono modelo 36]]'''<br />[[Peza maŝinpafilo mod. 37]]<br />[[malpeza maŝinpafilo mod. 26]] | libera3_tipo = Armilaro de objekto <!-- *** Mapoj *** --> | mapo_priskribo = Situo enkadre de Ĉeĥio | mapo_lokumilo = Ĉeĥio | mapo1_priskribo = | mapo1_lokumilo = <!-- *** Retpaĝoj *** --> | retpaĝo = | commons = | portalo = Ĉeĥio <!-- *** Notoj *** --> | notoj = }} '''MO S-20 "Orel"''' (Orel estas en Esperanto ''Aglo'') estas [[infanteria fuorto]] apartenanta al [[ĉeĥoslovakaj antaŭmilitaj fortikaĵoj]] kaj nuntempe ĝi kreas parton de [[muzeo de fortikaĵoj (Hlučín)|muzeo de fortikaĵoj]] proksime de [[Hlučín]]. Ĝi estis planita kiel konsisto de [[U Orla (artileria fuortaro)|artileria fuortaro U Orla]]. == Pluaj fotoj == <gallery> Darkovice, MO-S 20 (2015-05-01; 02).jpg|La maldekstra flanko de MO S-20 Darkovice, MO-S 20 (2015-05-01; 04).jpg|Vido al la enirejo de MO S-20 MO_S-20_supra.jpg|Desegnaĵo de la supra etaĝo MO_S-20_suba.jpg|Desegnaĵo de la suba etaĝo </gallery> == Rilataj artikoloj == * [[Sektoro Moravia Ostrava]] * [[Atlas objektů těžkého opevnění úseku Moravská Ostrava]] * [[Subsektoro 3./II. Hlučín]] ==Eksteraj ligiloj== {{commonscat linio}} {{ĝermo|fortikaĵo}} {{Objektoj de la ĉeĥoslovakaj fortikaĵoj |antaŭa=[[MO S-19]] |sektoro=[[Sektoro Moravia Ostrava]] |sekvanta=[[MO S-21]] }} [[Kategorio:PGK II Hlučín]] [[Kategorio:Konstruaĵoj en distrikto Opava]] [[Kategorio:Infanteriaj fuortoj]] [[Kategorio:Darkovice]] [[Kategorio:Konstruaĵoj en Opava montetaro]] 72famkfpyybfdfw59nv4j4qswhfe7g7 9348956 9348940 2026-04-06T16:40:22Z Petr Tomasovsky 678 9348956 wikitext text/x-wiki {{Geokesto | konstruaĵo <!-- *** Kapo *** --> | nomo = MO S-20 "Orel" | devena_nomo = | alia_nomo = | kategorio = infanteria fuortara fuorto <!-- *** Nomo *** --> | etimologio = | oficiala_nomo = MO S-20 "Orel" | moto = | kromnomo = | dosiero = MO-Or-S 20 tvrze Orel 1.jpg | dosiero_priskribo = MO S 20 Orel, ununura konstruita fuorto de la fuortaro <!-- *** Lando ktp. *** --> | lando = Ĉeĥio | lando_tipo = | lando_flago = 1 | ŝtato = | regiono = Moraviasilezia regiono | distrikto = Distrikto Opava | municipo = ĉe [[Darkovice]]<br />norde de [[Hlučín]] | municipo_tipo = Lokigo <!-- *** Familio *** --> | parenco = PGK II Hlučín | aliro = | montaro = Opava montetaro <!-- *** Situo *** --> | situo = MO S-20 "Orel" | koordinatoj_ne_en_titolo = true | leviĝo = | lat_d = 49 | lat_m = 55 | lat_s = 39 | lat_NS = N | long_d = 18 | long_m = 12 | long_s = 56 | long_EW = E <!-- *** Historio & gvidantaro *** --> | ĉefulo = | ĉefulo_tipo = <!-- *** Liberaj kampoj *** --> | libera = [[5-a de julio|5-]] – [[11-a de julio]] [[1936]] | libera_tipo = Betonado de objekto | libera1 = IV | libera1_tipo = Rezistkapablo | libera2 = 2 | libera2_tipo = Nombro de etaĝoj | libera3 = '''[[4cm kanono modelo 36]]'''<br />[[Peza maŝinpafilo mod. 37]]<br />[[malpeza maŝinpafilo mod. 26]] | libera3_tipo = Armilaro de objekto <!-- *** Mapoj *** --> | mapo_priskribo = Situo enkadre de Ĉeĥio | mapo_lokumilo = Ĉeĥio | mapo1_priskribo = | mapo1_lokumilo = <!-- *** Retpaĝoj *** --> | retpaĝo = | commons = | portalo = Ĉeĥio <!-- *** Notoj *** --> | notoj = }} '''MO S-20 "Orel"''' (Orel estas en Esperanto ''Aglo'') estas [[infanteria fuorto]] apartenanta al [[ĉeĥoslovakaj antaŭmilitaj fortikaĵoj]] kaj nuntempe ĝi kreas parton de [[muzeo de fortikaĵoj (Hlučín)|muzeo de fortikaĵoj]] proksime de [[Hlučín]]. Ĝi estis planita kiel konsisto de [[U Orla (artileria fuortaro)|artileria fuortaro U Orla]]. ==Historio== La objekto estis planita jam ekde la jaro 1935 kiel konsisto de fuortaro "U Orla", komune kun ĝi devene devis esti konstruitaj ankoraŭ du infanteriaj fuortoj, artileria turniĝonta turo "RO", [[Minĵetila kupolo|minĵetila turniĝonta turo]] kaj enireja objekto kun lifta ŝakto. Ĝia originaleco konsistis en tio, ke la plej elŝovinta objekto al la malamiko devis esti la "artileria turo" ŝirmata el ambaŭ flankoj de unuflankaj infanteriaj fuortoj. Nur 160 m malantaŭ ili - meze de la fuortaro, estis lokigita la jam menciita MO S-20. Ankaŭ koncentriĝo de la artileriaj armiloj nur en la blendaj kloŝoj ne estas kutima escepte de [[Bouda (artileria fuortaro)|fuortaro Bouda]]. Sed kial la fuortaro ne estis konstruita? Ĝis nun esploritaj materialoj parolas pri prokrasto de la konstruado al pli posta tempo kun ligilo al neklareco de la koncepto. Sed plej verŝajne estas, ke ĉar la objekto troviĝis sur sabla grundo tuŝanta ĝis profundaĵo, ne devis esti en la subterejo sekure. == Pluaj fotoj == <gallery> Darkovice, MO-S 20 (2015-05-01; 02).jpg|La maldekstra flanko de MO S-20 Darkovice, MO-S 20 (2015-05-01; 04).jpg|Vido al la enirejo de MO S-20 MO_S-20_supra.jpg|Desegnaĵo de la supra etaĝo MO_S-20_suba.jpg|Desegnaĵo de la suba etaĝo </gallery> == Rilataj artikoloj == * [[Sektoro Moravia Ostrava]] * [[Atlas objektů těžkého opevnění úseku Moravská Ostrava]] * [[Subsektoro 3./II. Hlučín]] ==Eksteraj ligiloj== {{commonscat linio}} {{Objektoj de la ĉeĥoslovakaj fortikaĵoj |antaŭa=[[MO S-19]] |sektoro=[[Sektoro Moravia Ostrava]] |sekvanta=[[MO S-21]] }} [[Kategorio:PGK II Hlučín]] [[Kategorio:Konstruaĵoj en distrikto Opava]] [[Kategorio:Infanteriaj fuortoj]] [[Kategorio:Darkovice]] [[Kategorio:Konstruaĵoj en Opava montetaro]] pbq5q9b9vigddptj6z4ic1iu3t87xwc 9348957 9348956 2026-04-06T16:42:34Z Petr Tomasovsky 678 9348957 wikitext text/x-wiki {{Geokesto | konstruaĵo <!-- *** Kapo *** --> | nomo = MO S-20 "Orel" | devena_nomo = | alia_nomo = | kategorio = infanteria fuortara fuorto <!-- *** Nomo *** --> | etimologio = | oficiala_nomo = MO S-20 "Orel" | moto = | kromnomo = | dosiero = MO-Or-S 20 tvrze Orel 1.jpg | dosiero_priskribo = MO S 20 Orel, ununura konstruita fuorto de la fuortaro <!-- *** Lando ktp. *** --> | lando = Ĉeĥio | lando_tipo = | lando_flago = 1 | ŝtato = | regiono = Moraviasilezia regiono | distrikto = Distrikto Opava | municipo = ĉe [[Darkovice]]<br />norde de [[Hlučín]] | municipo_tipo = Lokigo <!-- *** Familio *** --> | parenco = PGK II Hlučín | aliro = | montaro = Opava montetaro <!-- *** Situo *** --> | situo = MO S-20 "Orel" | koordinatoj_ne_en_titolo = true | leviĝo = | lat_d = 49 | lat_m = 55 | lat_s = 39 | lat_NS = N | long_d = 18 | long_m = 12 | long_s = 56 | long_EW = E <!-- *** Historio & gvidantaro *** --> | ĉefulo = | ĉefulo_tipo = <!-- *** Liberaj kampoj *** --> | libera = [[5-a de julio|5-]] – [[11-a de julio]] [[1936]] | libera_tipo = Betonado de objekto | libera1 = IV | libera1_tipo = Rezistkapablo | libera2 = 2 | libera2_tipo = Nombro de etaĝoj | libera3 = '''[[4cm kanono modelo 36]]'''<br />[[Peza maŝinpafilo mod. 37]]<br />[[malpeza maŝinpafilo mod. 26]] | libera3_tipo = Armilaro de objekto <!-- *** Mapoj *** --> | mapo_priskribo = Situo enkadre de Ĉeĥio | mapo_lokumilo = Ĉeĥio | mapo1_priskribo = | mapo1_lokumilo = <!-- *** Retpaĝoj *** --> | retpaĝo = | commons = | portalo = Ĉeĥio <!-- *** Notoj *** --> | notoj = }} '''MO S-20 "Orel"''' (Orel estas en Esperanto ''Aglo'') estas [[infanteria fuorto]] apartenanta al [[ĉeĥoslovakaj antaŭmilitaj fortikaĵoj]] kaj nuntempe ĝi kreas parton de [[muzeo de fortikaĵoj (Hlučín)|muzeo de fortikaĵoj]] proksime de [[Hlučín]]. Ĝi estis planita kiel konsisto de [[U Orla (artileria fuortaro)|artileria fuortaro U Orla]]. ==Historio== La objekto estis planita jam ekde la jaro 1935 kiel konsisto de fuortaro "U Orla", komune kun ĝi devene devis esti konstruitaj ankoraŭ du infanteriaj fuortoj, artileria turniĝonta turo "RO", [[Minĵetila kupolo|minĵetila turniĝonta turo]] kaj enireja objekto kun lifta ŝakto. Ĝia originaleco konsistis en tio, ke la plej elŝovinta objekto al la malamiko devis esti la "artileria turo" ŝirmata el ambaŭ flankoj de unuflankaj infanteriaj fuortoj. Nur 160 m malantaŭ ili - meze de la fuortaro, estis lokigita la jam menciita MO S-20. Ankaŭ koncentriĝo de la artileriaj armiloj nur en la blendaj kloŝoj ne estas kutima escepte de [[Bouda (artileria fuortaro)|fuortaro Bouda]]. Sed kial la fuortaro ne estis konstruita? Ĝis nun esploritaj materialoj parolas pri prokrasto de la konstruado al pli posta tempo kun ligilo al neklareco de la koncepto. Sed plej verŝajne estas, ke ĉar la objekto troviĝis sur sabla grundo tuŝanta ĝis profundaĵo, ne devis esti en la subterejo sekure. == Pluaj fotoj == <gallery> Darkovice, MO-S 20 (2015-05-01; 02).jpg|La maldekstra flanko de MO S-20 Darkovice, MO-S 20 (2015-05-01; 04).jpg|Vido al la enirejo de MO S-20 MO_S-20_supra.jpg|Desegnaĵo de la supra etaĝo MO_S-20_suba.jpg|Desegnaĵo de la suba etaĝo </gallery> == Rilataj artikoloj == * [[Sektoro Moravia Ostrava]] * [[Atlas objektů těžkého opevnění úseku Moravská Ostrava]] * [[Subsektoro 3./II. Hlučín]] == Literaturo == * DURČÁK, Josef. : ''Opevňování Ostravska v letech 1935 až 1938.'' 2. vyd. Opava : AVE Centrum, 2005. ISBN 80-86268-05-5. * [[Petr Tomašovský|TOMAŠOVSKÝ, Petr]]. : [[Atlas objektů těžkého opevnění úseku Moravská Ostrava|''Atlas objektů těžkého opevnění úseku Moravská Ostrava.'']] 1.vyd. Opava : AVE Centrum, 2000. {{ISBN|80-86268-01-2}} ==Eksteraj ligiloj== {{commonscat linio}} {{Objektoj de la ĉeĥoslovakaj fortikaĵoj |antaŭa=[[MO S-19]] |sektoro=[[Sektoro Moravia Ostrava]] |sekvanta=[[MO S-21]] }} [[Kategorio:PGK II Hlučín]] [[Kategorio:Konstruaĵoj en distrikto Opava]] [[Kategorio:Infanteriaj fuortoj]] [[Kategorio:Darkovice]] [[Kategorio:Konstruaĵoj en Opava montetaro]] e4x6fgmnpuwbuwpror58nw1hcxlqoxg 9349009 9348957 2026-04-06T18:46:44Z Petr Tomasovsky 678 9349009 wikitext text/x-wiki {{Geokesto | konstruaĵo <!-- *** Kapo *** --> | nomo = MO S-20 "Orel" | devena_nomo = | alia_nomo = | kategorio = infanteria fuortara fuorto <!-- *** Nomo *** --> | etimologio = | oficiala_nomo = MO S-20 "Orel" | moto = | kromnomo = | dosiero = MO-Or-S 20 tvrze Orel 1.jpg | dosiero_priskribo = MO S 20 Orel, ununura konstruita fuorto de la fuortaro <!-- *** Lando ktp. *** --> | lando = Ĉeĥio | lando_tipo = | lando_flago = 1 | ŝtato = | regiono = Moraviasilezia regiono | distrikto = Distrikto Opava | municipo = ĉe [[Darkovice]]<br />norde de [[Hlučín]] | municipo_tipo = Lokigo <!-- *** Familio *** --> | parenco = PGK II Hlučín | aliro = | montaro = Opava montetaro <!-- *** Situo *** --> | situo = MO S-20 "Orel" | koordinatoj_ne_en_titolo = true | leviĝo = | lat_d = 49 | lat_m = 55 | lat_s = 39 | lat_NS = N | long_d = 18 | long_m = 12 | long_s = 56 | long_EW = E <!-- *** Historio & gvidantaro *** --> | ĉefulo = | ĉefulo_tipo = <!-- *** Liberaj kampoj *** --> | libera = [[5-a de julio|5-]] – [[11-a de julio]] [[1936]] | libera_tipo = Betonado de objekto | libera1 = IV | libera1_tipo = Rezistkapablo | libera2 = 2 | libera2_tipo = Nombro de etaĝoj | libera3 = '''[[4cm kanono modelo 36]]'''<br />[[Peza maŝinpafilo mod. 37]]<br />[[malpeza maŝinpafilo mod. 26]] | libera3_tipo = Armilaro de objekto <!-- *** Mapoj *** --> | mapo_priskribo = Situo enkadre de Ĉeĥio | mapo_lokumilo = Ĉeĥio | mapo1_priskribo = | mapo1_lokumilo = <!-- *** Retpaĝoj *** --> | retpaĝo = | commons = | portalo = Ĉeĥio <!-- *** Notoj *** --> | notoj = }} '''MO S-20 "Orel"''' (Orel estas en Esperanto ''Aglo'') estas [[infanteria fuorto]] apartenanta al [[ĉeĥoslovakaj antaŭmilitaj fortikaĵoj]] kaj nuntempe ĝi kreas parton de [[muzeo de fortikaĵoj (Hlučín)|muzeo de fortikaĵoj]] proksime de [[Hlučín]]. Ĝi estis planita kiel konsisto de [[U Orla (artileria fuortaro)|artileria fuortaro U Orla]]. ==Historio== La objekto estis planita jam ekde la jaro 1935 kiel konsisto de fuortaro "U Orla", komune kun ĝi devene devis esti konstruitaj ankoraŭ du infanteriaj fuortoj, artileria turniĝonta turo "RO", [[Minĵetila kupolo|minĵetila turniĝonta turo]] kaj enireja objekto kun lifta ŝakto. Ĝia originaleco konsistis en tio, ke la plej elŝovinta objekto al la malamiko devis esti la "artileria turo" ŝirmata el ambaŭ flankoj de unuflankaj infanteriaj fuortoj. Nur 160 m malantaŭ ili - meze de la fuortaro, estis lokigita la jam menciita MO S-20. Ankaŭ koncentriĝo de la artileriaj armiloj nur en la blendaj kloŝoj ne estas kutima escepte de [[Bouda (artileria fuortaro)|fuortaro Bouda]]. Sed kial la fuortaro ne estis konstruita? Ĝis nun esploritaj materialoj parolas pri prokrasto de la konstruado al pli posta tempo kun ligilo al neklareco de la koncepto. Sed plej verŝajne estas, ke ĉar la objekto troviĝis sur sabla grundo tuŝanta ĝis profundaĵo, ne devis esti en la subterejo sekure. == Pluaj fotoj == <gallery> Darkovice, MO-S 20 (2015-05-01; 02).jpg|La maldekstra flanko de MO S-20 Darkovice, MO-S 20 (2015-05-01; 04).jpg|Vido al la enirejo de MO S-20 MO_S-20_supra.jpg|Desegnaĵo de la supra etaĝo MO_S-20_suba.jpg|Desegnaĵo de la suba etaĝo </gallery> == Rilataj artikoloj == * [[Sektoro Moravia Ostrava]] * [[Atlas objektů těžkého opevnění úseku Moravská Ostrava]] * [[Subsektoro 3./II. Hlučín]] == Literaturo == * DURČÁK, Josef. : ''Opevňování Ostravska v letech 1935 až 1938.'' 2. vyd. Opava : AVE Centrum, 2005. ISBN 80-86268-05-5. * [[Petr Tomašovský|TOMAŠOVSKÝ, Petr]]. : [[Atlas objektů těžkého opevnění úseku Moravská Ostrava|''Atlas objektů těžkého opevnění úseku Moravská Ostrava.'']] 1.vyd. Opava : AVE Centrum, 2000. {{ISBN|80-86268-01-2}} ==Eksteraj ligiloj== {{commonscat linio}} {{Objektoj de la ĉeĥoslovakaj fortikaĵoj |antaŭa=[[MO S-19]] |sektoro=[[Sektoro Moravia Ostrava]] |sekvanta=[[MO S-21]] }} {{unua}} [[Kategorio:PGK II Hlučín]] [[Kategorio:Konstruaĵoj en distrikto Opava]] [[Kategorio:Infanteriaj fuortoj]] [[Kategorio:Darkovice]] [[Kategorio:Konstruaĵoj en Opava montetaro]] ixlzhbvsto6pmt8faw858jaof7oy219 MO S-19 "Alej" 0 27727 9348967 9347989 2026-04-06T17:12:38Z Petr Tomasovsky 678 9348967 wikitext text/x-wiki {{Informkesto fuorto de ĉeĥoslovakaj fortikaĵoj | nomo = Alej | dosiero = [[Dosiero:Pěchotní srub MO-S 19 V aleji.jpg|260px]] | priskribo = La [[ĉeĥoslovaka peza fortikaĵo|infanteria fuorto]] MO S-19 "Alej" | koda nomo = MO S-19 | betonado = [[21-a de aŭgusto|21-a]] ĝis [[27-a de aŭgusto]] [[1936]] | tipo = PSO | rezistkapablo = la III-a | dekstre-maldekstre = [[4cm kanono modelo 36|L<sub>1</sub>]] – L<sub>1</sub>, M | kloŝoj = ZN – KM – ZN | ŝirmaj embrazuroj = 4 | etaĝoj = 2 | konstru-subsektoro = la 3-a subsektoro – [[Hlučín]] | hom-ekipo = 17/17 | bataliono = la II-a | roto = la 5-a | situo = | desegnaĵo1 = [[Dosiero:MO_S-19_supra.jpg|250px]] | desegnaĵo2 = [[Dosiero:MO_S-19_suba.jpg|250px]] | desegnaĵo3 = [[Dosiero:MO_S-19_perspektivo.jpg|250px]] | dosiero2 =[[Dosiero:MO S-19 historia.jpg|300px]] | priskribo2 = Historia foto de la objekto }} '''MO S-19 "Alej"''' (Alej estas en Esperanto ''Aleo'') estas [[infanteria fuorto]] apartenanta al [[ĉeĥoslovakaj antaŭmilitaj fortikaĵoj]] kaj nuntempe ĝi kreas parton de [[muzeo de fortikaĵoj (Hlučín)|muzeo de fortikaĵoj]] proksime de [[Hlučín]]. {{ĝermo|fortikaĵo}} == Rilataj temoj == * [[Sektoro Moravia Ostrava]] * [[Atlas objektů těžkého opevnění úseku Moravská Ostrava]] * [[Subsektoro 3./II. Hlučín]] ==Eksteraj ligiloj== {{commonscat linio}} {{Objektoj de la ĉeĥoslovakaj fortikaĵoj |antaŭa=[[MO S-18]] |sektoro=[[Sektoro Moravia Ostrava]] |sekvanta=[[MO S-20]] }} [[Kategorio:PGK II Hlučín]] [[Kategorio:Konstruaĵoj en distrikto Opava]] [[Kategorio:Infanteriaj fuortoj]] [[Kategorio:Konstruaĵoj en Opava montetaro]] aexgerrdcduirpn2rr88b4ze5u8r178 9349008 9348967 2026-04-06T18:46:08Z Petr Tomasovsky 678 9349008 wikitext text/x-wiki {{Informkesto fuorto de ĉeĥoslovakaj fortikaĵoj | nomo = Alej | dosiero = [[Dosiero:Pěchotní srub MO-S 19 V aleji.jpg|260px]] | priskribo = La [[ĉeĥoslovaka peza fortikaĵo|infanteria fuorto]] MO S-19 "Alej" | koda nomo = MO S-19 | betonado = [[21-a de aŭgusto|21-a]] ĝis [[27-a de aŭgusto]] [[1936]] | tipo = PSO | rezistkapablo = la III-a | dekstre-maldekstre = [[4cm kanono modelo 36|L<sub>1</sub>]] – L<sub>1</sub>, M | kloŝoj = ZN – KM – ZN | ŝirmaj embrazuroj = 4 | etaĝoj = 2 | konstru-subsektoro = la 3-a subsektoro – [[Hlučín]] | hom-ekipo = 17/17 | bataliono = la II-a | roto = la 5-a | situo = | desegnaĵo1 = [[Dosiero:MO_S-19_supra.jpg|250px]] | desegnaĵo2 = [[Dosiero:MO_S-19_suba.jpg|250px]] | desegnaĵo3 = [[Dosiero:MO_S-19_perspektivo.jpg|250px]] | dosiero2 =[[Dosiero:MO S-19 historia.jpg|300px]] | priskribo2 = Historia foto de la objekto }} '''MO S-19 "Alej"''' (Alej estas en Esperanto ''Aleo'') estas [[infanteria fuorto]] apartenanta al [[ĉeĥoslovakaj antaŭmilitaj fortikaĵoj]] kaj nuntempe ĝi kreas parton de [[muzeo de fortikaĵoj (Hlučín)|muzeo de fortikaĵoj]] proksime de [[Hlučín]]. {{ĝermo|fortikaĵo}} == Rilataj temoj == * [[Sektoro Moravia Ostrava]] * [[Atlas objektů těžkého opevnění úseku Moravská Ostrava]] * [[Subsektoro 3./II. Hlučín]] ==Eksteraj ligiloj== {{commonscat linio}} {{Objektoj de la ĉeĥoslovakaj fortikaĵoj |antaŭa=[[MO S-18]] |sektoro=[[Sektoro Moravia Ostrava]] |sekvanta=[[MO S-20]] }} {{unua}} [[Kategorio:PGK II Hlučín]] [[Kategorio:Konstruaĵoj en distrikto Opava]] [[Kategorio:Infanteriaj fuortoj]] [[Kategorio:Konstruaĵoj en Opava montetaro]] 4epq1xp5b3x1a4oa1gslvi082j8kgsm MO S-18 "Obora" 0 27730 9348961 9347988 2026-04-06T16:51:58Z Petr Tomasovsky 678 9348961 wikitext text/x-wiki {{Geokesto | konstruaĵo <!-- *** Kapo *** --> | nomo = MO S-18 "Obora" | devena_nomo = | alia_nomo = | kategorio = infanteria fuorto <!-- *** Nomo *** --> | etimologio = | oficiala_nomo = MO S-18 "Obora" | moto = | kromnomo = | dosiero = Šilheřovice, MO-S 18 (2015-05-01; 02).jpg | dosiero_priskribo = MO S-18 "Obora" <!-- *** Lando ktp. *** --> | lando = Ĉeĥio | lando_tipo = | lando_flago = 1 | ŝtato = | regiono = Moraviasilezia regiono | distrikto = Distrikto Opava | municipo = Šilheřovice | histregiono = Ĉeĥa Silezio | histregiono1 = Sudetio <!-- *** Familio *** --> | parenco = PGK II Hlučín | aliro = | publiko = | montaro = Opava montetaro <!-- *** Situo *** --> | situo = MO S-18 "Obora" | koordinatoj_ne_en_titolo = true | leviĝo = | lat_d = 49 | lat_m = 55 | lat_s = 26 | lat_NS = N | long_d = 18 | long_m = 13 | long_s = 42 | long_EW = E <!-- *** Liberaj kampoj *** --> | libera = [[27-a de julio]] – [[3-a de aŭgusto]] [[1936]] | libera_tipo = Betonado de objekto | libera1 = II | libera1_tipo = Rezistkapablo | libera2 = 2 | libera2_tipo = Nombro de etaĝoj | libera3 = '''[[4cm kanono modelo 36]]'''<br />[[Peza maŝinpafilo mod. 37]]<br />[[malpeza maŝinpafilo mod. 26]] | libera3_tipo = Armilaro de objekto <!-- *** Mapoj *** --> | mapo_priskribo = Situo enkadre de Ĉeĥio | mapo_lokumilo = Ĉeĥio | mapo1_priskribo = | mapo1_lokumilo = <!-- *** Retpaĝoj *** --> | retpaĝo = | commons = MO-S 18 V oboře casemate | portalo = Ĉeĥio <!-- *** Notoj *** --> | notoj = }} '''MO S-18 "Obora"''' (Obora estas en Esperanto ''Ĉasarbaro'') estas [[infanteria fuorto]] apartenanta al [[ĉeĥoslovakaj antaŭmilitaj fortikaĵoj]] kaj nuntempe ĝi kreas parton de [[muzeo de fortikaĵoj (Hlučín)|muzeo de fortikaĵoj]] proksime de [[Hlučín]]. Ĝi situas sur katastro de municipo [[Šilheřovice]] en [[distrikto Opava]] en [[Opava montetaro]] en [[Moraviasilezia regiono]]. Ĝi estas alirebla nur porokaze. == Pluaj informoj == MO S-18 "Obora" estis konstruita de firmao Václav Nekvasil el [[Prago]] en la jaro 1936 kiel konsisto de PGK II. Hlučín. Ĝi apartenas inter tipoj de malpezaj unuflankaj fuortoj, kiu estas ekipita per [[Plafonaj blendaj elementoj en la ĉeĥoslovakaj fortikaĵoj|blenda kloŝo]]. La devena kloŝo estis en la jaro [[1939]] forŝirita fare de germanaj soldatoj, sed la pafejoj de la fuorto estas devenaj, kio estas raraĵo, ĉar plimulte la fuortojn trafis marodado pro celo de vendo en rubejon. La nova kloŝo estis denove profduktita en la fuorton en la jaro 1991, enkadre de establo de la muzeo de ĉeĥoslovakaj fortikaĵoj. En la jaro 1938 deĵoris en la fuorto [[Jaroslav Švarc]], kiu en la jaro [[1942]] partoprenis en rezistmovada grupo, kiu faris [[Atenco kontraŭ Reinhard Heydrich|atencon kontraŭ regna reprezentanta protektoro Reinhard Heydrich]]. Tiun ĉi eventon rememorigas memortabulo en la fuorto.<ref>{{Citaĵo el la reto | titolo = Pěchotní srub MO-S 18 | periodikum = Valka.cz | url = https://www.valka.cz/Pechotni-srub-MO-S-18-Obora-t36998 | lingvo = cs | alirdato = 2022-03-26 }}</ref> La objekto estas memorige protektata kaj ĝi troviĝas sur vojo de [[Instrupado de Areo de fortikaĵoj Darkovičky]].<ref>{{Citaĵo el la reto | titolo = pěchotní srub MO - S 18 "Obora - Památkový Katalog | periodikum = www.pamatkovykatalog.cz | url = https://www.pamatkovykatalog.cz/pechotni-srub-mo-s-18-obora-13449657 | alirdato = 2022-03-26 }}</ref> == Pluaj fotoj == <gallery> Pěchotní srub Obora, Šilheřovice, okres Opava 5.jpg|MO S-18 "Obora" Pěchotní srub Obora, Šilheřovice, okres Opava 3.jpg|MO S-18 "Obora" Bunkier MO-S 18, okolice Hlučína (6).jpg|MO S-18 "Obora" Pěchotní srub Obora, Šilheřovice, okres Opava 4.jpg|MO S-18 "Obora", memortabulo al Jaroslav Švarc Bunkier MO-S 18, okolice Hlučína (2).jpg|Vido al MO S-19 Areál československého opevnění - Hlučín-Darkovičky 03.jpg|Vido de kontraŭtanka baraĵo ĉe MO S-19 al MO S-18 MO_S-18_supra.jpg|La supra etaĝo de MO S-18 MO_S-18_suba.jpg|La suba etaĝo de MO S-18 MO S-18 historia.jpg|Vido desupre de MO S-18 al MO S-19 tra la obstakloj. Historia foto de la objekto. </gallery> == Rilataj temoj == * [[Muzeo de fortikaĵoj Hlučín-Darkovičky]] * [[Sektoro Moravia Ostrava]] * [[Subsektoro 3./II. Hlučín]] ==Literaturo== * DURČÁK, Josef. : ''Opevňování Ostravska v letech 1935 až 1938.'' 2. vyd. Opava : AVE Centrum, 2005. ISBN 80-86268-05-5. * [[Petr Tomašovský|TOMAŠOVSKÝ, Petr]]. : [[Atlas objektů těžkého opevnění úseku Moravská Ostrava|''Atlas objektů těžkého opevnění úseku Moravská Ostrava.'']] 1.vyd. Opava : AVE Centrum, 2000. {{ISBN|80-86268-01-2}} == Referencoj == <references /> == Eksteraj ligiloj == * {{Commonscat linio}} {{Objektoj de la ĉeĥoslovakaj fortikaĵoj |antaŭa=[[MO S-17]] |sektoro=[[Sektoro Moravia Ostrava]] |sekvanta=[[MO S-19]] }} {{unua}} [[Kategorio:PGK II Hlučín]] [[Kategorio:Šilheřovice]] [[Kategorio:Konstruaĵoj en distrikto Opava]] [[Kategorio:Infanteriaj fuortoj]] [[Kategorio:Muzeoj en distrikto Opava]] [[Kategorio:Konstruaĵoj en Opava montetaro]] j0t7c5nzxlotpg7deuf05ffy3pvyui2 U Orla (artileria fuortaro) 0 27965 9348921 9347942 2026-04-06T15:28:50Z Petr Tomasovsky 678 9348921 wikitext text/x-wiki {{Geokesto | konstruaĵo <!-- *** Kapo *** --> | nomo = Artileria fuortaro U Orla | devena_nomo = | alia_nomo = {{Lang-cs|Dělostřelecká tvrz U Orla}} | kategorio = fuortaro <!-- *** Nomo *** --> | etimologio = | oficiala_nomo = Dělostřelecká tvrz U Orla | moto = | kromnomo = Orel | kromnomo_tipo = Aliaj nomoj | dosiero = MO-Or-S 20 tvrze Orel 1.jpg | dosiero_priskribo = MO S 20 Orel, ununura konstruita fuorto de la fuortaro <!-- *** Lando ktp. *** --> | lando = Ĉeĥio | lando_tipo = | lando_flago = 1 | ŝtato = | regiono = Moraviasilezia regiono | distrikto = Distrikto Opava | municipo = ĉe [[Darkovičky]]<br />norde de [[Hlučín]] | municipo_tipo = Lokigo <!-- *** Familio *** --> | parenco = PGK II Hlučín | aliro = | montaro = Opava montetaro <!-- *** Situo *** --> | situo = U Orla | koordinatoj_ne_en_titolo = true | leviĝo = | lat_d = 49 | lat_m = 55 | lat_s = 43 | lat_NS = N | long_d = 18 | long_m = 12 | long_s = 58 | long_EW = E <!-- *** Historio & gvidantaro *** --> | ĉefulo = ne estis difinita | ĉefulo_tipo = Komandanto <!-- *** Liberaj kampoj *** --> | libera = nekomisiita | libera_tipo = Konstrufirmao | libera1 = ne estis, MO-S 20 konstrue finita | libera1_tipo = Ekkonstruita | libera2 = laboroj ne komencis | libera2_tipo = Stato en 1938 | libera3 = [[MO S-20|MO-S 20 Orel]] - [[infanteria fuorto]]<br />MO-S 20a - infanteria fuorto<br />MO-S 20b - infanteria fuorto<br />MO-S 20c - [[minĵetila turo]]<br />MO-S 20d - [[Artileria turniĝonta turo|artileria turo]]<br />MO-S 20e - [[enireja objekto]] | libera3_tipo = Objektoj de fuortaro | libera4 = 405 viroj | libera4_tipo = Garnizono <!-- *** Mapoj *** --> | mapo_priskribo = Situo enkadre de Ĉeĥio | mapo_lokumilo = Ĉeĥio | mapo1_priskribo = | mapo1_lokumilo = <!-- *** Retpaĝoj *** --> | retpaĝo = | commons = | portalo = Ĉeĥio <!-- *** Notoj *** --> | notoj = }} [[Artileria fuortaro]] '''U Orla''' (en Esperanto ''Ĉe Aglo'') estis ekzistonta kiel la plej orienta fuortaro de la ĉeĥoslovakaj fortikaĵoj. Ĝi estis lokigota proksimume 4,5&nbsp;km de urbo [[Hlučín]] inter vilaĝoj [[Darkovice]] kaj [[Darkovičky]]. Estas tre verŝajne, ke spaco por lokigo de la fuortaro estis elektita jam dum supraĵesploro en oktobro de la jaro [[1934]] kaj poste konfirmita dum sekvanta esploro printempe kaj somere de [[1935]]. La artileria fuortaro Ĉe Aglo estis havonta sume 6 fuortarajn objektojn kun la jenaj markigoj: * [[MO S-20|MO S-20 - "Aglo"]] - [[infanteria fuorto]] ambaŭflanka * MO S-20a – infanteria fuorto unuflanka dekstra, * MO S-20b – infanteria fuorto unuflanka maldekstra, * MO S-20c – [[Minĵetila kupolo|minĵetila fuortara fuorto]], * MO S-20d – [[artileria turniĝonta turo]], * MO S-20e – [[enireja objekto]]. Unusola objekto de la fuortaro, kiu estis betonigita, estis la infanteria fuorto MO S-20 „Aglo", kies konstruigo estis bezona pro kaŭzo de plenigo de la interspaco inter [[la infanteria fuorto MO S-19 „Aleo"]] kaj [[la infanteria fuorto MO S-21 „Jaroš"]]. Por plene finkonstrui la fuortaron Ĉe Aglo inkluzive de armilaro, municio, ekipaĵaro kaj obstakloj oni kalkulis sumon 63 514 541,00 Kč. Konstruado de la ceteraj menciitaj objektoj estis planata por pli malfrua tempo, sed aŭtuno de la jaro [[1938]] decidis alie. ==Vidu ankaŭ== * [[Muzeo de fortikaĵoj Hlučín-Darkovičky]] * [[Subsektoro 3./II. Hlučín]] == Pluaj fotoj == <gallery perrow="5"> MO-Or-S 20 tvrze Orel 2.jpg|Pěchotní srub MO-O-S 20 Orel Tank T-34-85 u MO-Or-S 20 Orel.jpg|Tank T-34/85 v blízkosti srubu </gallery> ==Literaturo== * Stehlík, Eduard: ''Lexikon tvrzí československého opevnění z let 1935-38''. Praha: FORTprint, 1992, s. 36-37. == Eksteraj ligiloj == * {{Commonscat linio}} {{Ĉeĥoslovakaj fortikaĵoj}} [[Kategorio:Konstruaĵoj en distrikto Opava]] [[Kategorio:Proponitaj konstruaĵoj en Ĉeĥio]] [[Kategorio:Artileriaj fuortaroj de ĉeĥoslovakaj fortikaĵoj|U Orla]] [[Kategorio:Darkovice]] [[Kategorio:Opava montetaro]] fkuqd8iegafli547g78zzn2orr74v4s 9348927 9348921 2026-04-06T15:39:17Z Petr Tomasovsky 678 9348927 wikitext text/x-wiki {{Geokesto | konstruaĵo <!-- *** Kapo *** --> | nomo = Artileria fuortaro U Orla | devena_nomo = | alia_nomo = {{Lang-cs|Dělostřelecká tvrz U Orla}} | kategorio = fuortaro <!-- *** Nomo *** --> | etimologio = | oficiala_nomo = Dělostřelecká tvrz U Orla | moto = | kromnomo = Orel | kromnomo_tipo = Aliaj nomoj | dosiero = MO-Or-S 20 tvrze Orel 1.jpg | dosiero_priskribo = MO S 20 Orel, ununura konstruita fuorto de la fuortaro <!-- *** Lando ktp. *** --> | lando = Ĉeĥio | lando_tipo = | lando_flago = 1 | ŝtato = | regiono = Moraviasilezia regiono | distrikto = Distrikto Opava | municipo = ĉe [[Darkovičky]]<br />norde de [[Hlučín]] | municipo_tipo = Lokigo <!-- *** Familio *** --> | parenco = PGK II Hlučín | aliro = | montaro = Opava montetaro <!-- *** Situo *** --> | situo = U Orla | koordinatoj_ne_en_titolo = true | leviĝo = | lat_d = 49 | lat_m = 56 | lat_s = 05 | lat_NS = N | long_d = 18 | long_m = 12 | long_s = 09 | long_EW = E <!-- *** Historio & gvidantaro *** --> | ĉefulo = ne estis difinita | ĉefulo_tipo = Komandanto <!-- *** Liberaj kampoj *** --> | libera = nekomisiita | libera_tipo = Konstrufirmao | libera1 = ne estis, MO-S 20 konstrue finita | libera1_tipo = Ekkonstruita | libera2 = laboroj ne komencis | libera2_tipo = Stato en 1938 | libera3 = [[MO S-20|MO-S 20 Orel]] - [[infanteria fuorto]]<br />MO-S 20a - infanteria fuorto<br />MO-S 20b - infanteria fuorto<br />MO-S 20c - [[minĵetila turo]]<br />MO-S 20d - [[Artileria turniĝonta turo|artileria turo]]<br />MO-S 20e - [[enireja objekto]] | libera3_tipo = Objektoj de fuortaro | libera4 = 405 viroj | libera4_tipo = Garnizono <!-- *** Mapoj *** --> | mapo_priskribo = Situo enkadre de Ĉeĥio | mapo_lokumilo = Ĉeĥio | mapo1_priskribo = | mapo1_lokumilo = <!-- *** Retpaĝoj *** --> | retpaĝo = | commons = | portalo = Ĉeĥio <!-- *** Notoj *** --> | notoj = }} [[Artileria fuortaro]] '''U Orla''' (en Esperanto ''Ĉe Aglo'') estis ekzistonta kiel la plej orienta fuortaro de la ĉeĥoslovakaj fortikaĵoj. Ĝi estis lokigota proksimume 4,5&nbsp;km de urbo [[Hlučín]] inter vilaĝoj [[Darkovice]] kaj [[Darkovičky]]. Estas tre verŝajne, ke spaco por lokigo de la fuortaro estis elektita jam dum supraĵesploro en oktobro de la jaro [[1934]] kaj poste konfirmita dum sekvanta esploro printempe kaj somere de [[1935]]. La artileria fuortaro Ĉe Aglo estis havonta sume 6 fuortarajn objektojn kun la jenaj markigoj: * [[MO S-20|MO S-20 - "Aglo"]] - [[infanteria fuorto]] ambaŭflanka * MO S-20a – infanteria fuorto unuflanka dekstra, * MO S-20b – infanteria fuorto unuflanka maldekstra, * MO S-20c – [[Minĵetila kupolo|minĵetila fuortara fuorto]], * MO S-20d – [[artileria turniĝonta turo]], * MO S-20e – [[enireja objekto]]. Unusola objekto de la fuortaro, kiu estis betonigita, estis la infanteria fuorto MO S-20 „Aglo", kies konstruigo estis bezona pro kaŭzo de plenigo de la interspaco inter [[la infanteria fuorto MO S-19 „Aleo"]] kaj [[la infanteria fuorto MO S-21 „Jaroš"]]. Por plene finkonstrui la fuortaron Ĉe Aglo inkluzive de armilaro, municio, ekipaĵaro kaj obstakloj oni kalkulis sumon 63 514 541,00 Kč. Konstruado de la ceteraj menciitaj objektoj estis planata por pli malfrua tempo, sed aŭtuno de la jaro [[1938]] decidis alie. ==Vidu ankaŭ== * [[Muzeo de fortikaĵoj Hlučín-Darkovičky]] * [[Subsektoro 3./II. Hlučín]] == Pluaj fotoj == <gallery perrow="5"> MO-Or-S 20 tvrze Orel 2.jpg|Pěchotní srub MO-O-S 20 Orel Tank T-34-85 u MO-Or-S 20 Orel.jpg|Tank T-34/85 v blízkosti srubu </gallery> ==Literaturo== * Stehlík, Eduard: ''Lexikon tvrzí československého opevnění z let 1935-38''. Praha: FORTprint, 1992, s. 36-37. == Eksteraj ligiloj == * {{Commonscat linio}} {{Ĉeĥoslovakaj fortikaĵoj}} [[Kategorio:Konstruaĵoj en distrikto Opava]] [[Kategorio:Proponitaj konstruaĵoj en Ĉeĥio]] [[Kategorio:Artileriaj fuortaroj de ĉeĥoslovakaj fortikaĵoj|U Orla]] [[Kategorio:Darkovice]] [[Kategorio:Opava montetaro]] fy1wp66thuvew6u4ig81c9ysiwz89yj 9348928 9348927 2026-04-06T15:40:41Z Petr Tomasovsky 678 9348928 wikitext text/x-wiki {{Geokesto | konstruaĵo <!-- *** Kapo *** --> | nomo = Artileria fuortaro U Orla | devena_nomo = | alia_nomo = {{Lang-cs|Dělostřelecká tvrz U Orla}} | kategorio = fuortaro <!-- *** Nomo *** --> | etimologio = | oficiala_nomo = Dělostřelecká tvrz U Orla | moto = | kromnomo = Orel | kromnomo_tipo = Aliaj nomoj | dosiero = MO-Or-S 20 tvrze Orel 1.jpg | dosiero_priskribo = MO S 20 Orel, ununura konstruita fuorto de la fuortaro <!-- *** Lando ktp. *** --> | lando = Ĉeĥio | lando_tipo = | lando_flago = 1 | ŝtato = | regiono = Moraviasilezia regiono | distrikto = Distrikto Opava | municipo = ĉe [[Darkovičky]]<br />norde de [[Hlučín]] | municipo_tipo = Lokigo <!-- *** Familio *** --> | parenco = PGK II Hlučín | aliro = | montaro = Opava montetaro <!-- *** Situo *** --> | situo = U Orla | koordinatoj_ne_en_titolo = true | leviĝo = | lat_d = 49 | lat_m = 55 | lat_s = 39 | lat_NS = N | long_d = 18 | long_m = 12 | long_s = 56 | long_EW = E <!-- *** Historio & gvidantaro *** --> | ĉefulo = ne estis difinita | ĉefulo_tipo = Komandanto <!-- *** Liberaj kampoj *** --> | libera = nekomisiita | libera_tipo = Konstrufirmao | libera1 = ne estis, MO-S 20 konstrue finita | libera1_tipo = Ekkonstruita | libera2 = laboroj ne komencis | libera2_tipo = Stato en 1938 | libera3 = [[MO S-20|MO-S 20 Orel]] - [[infanteria fuorto]]<br />MO-S 20a - infanteria fuorto<br />MO-S 20b - infanteria fuorto<br />MO-S 20c - [[minĵetila turo]]<br />MO-S 20d - [[Artileria turniĝonta turo|artileria turo]]<br />MO-S 20e - [[enireja objekto]] | libera3_tipo = Objektoj de fuortaro | libera4 = 405 viroj | libera4_tipo = Garnizono <!-- *** Mapoj *** --> | mapo_priskribo = Situo enkadre de Ĉeĥio | mapo_lokumilo = Ĉeĥio | mapo1_priskribo = | mapo1_lokumilo = <!-- *** Retpaĝoj *** --> | retpaĝo = | commons = | portalo = Ĉeĥio <!-- *** Notoj *** --> | notoj = }} [[Artileria fuortaro]] '''U Orla''' (en Esperanto ''Ĉe Aglo'') estis ekzistonta kiel la plej orienta fuortaro de la ĉeĥoslovakaj fortikaĵoj. Ĝi estis lokigota proksimume 4,5&nbsp;km de urbo [[Hlučín]] inter vilaĝoj [[Darkovice]] kaj [[Darkovičky]]. Estas tre verŝajne, ke spaco por lokigo de la fuortaro estis elektita jam dum supraĵesploro en oktobro de la jaro [[1934]] kaj poste konfirmita dum sekvanta esploro printempe kaj somere de [[1935]]. La artileria fuortaro Ĉe Aglo estis havonta sume 6 fuortarajn objektojn kun la jenaj markigoj: * [[MO S-20|MO S-20 - "Aglo"]] - [[infanteria fuorto]] ambaŭflanka * MO S-20a – infanteria fuorto unuflanka dekstra, * MO S-20b – infanteria fuorto unuflanka maldekstra, * MO S-20c – [[Minĵetila kupolo|minĵetila fuortara fuorto]], * MO S-20d – [[artileria turniĝonta turo]], * MO S-20e – [[enireja objekto]]. Unusola objekto de la fuortaro, kiu estis betonigita, estis la infanteria fuorto MO S-20 „Aglo", kies konstruigo estis bezona pro kaŭzo de plenigo de la interspaco inter [[la infanteria fuorto MO S-19 „Aleo"]] kaj [[la infanteria fuorto MO S-21 „Jaroš"]]. Por plene finkonstrui la fuortaron Ĉe Aglo inkluzive de armilaro, municio, ekipaĵaro kaj obstakloj oni kalkulis sumon 63 514 541,00 Kč. Konstruado de la ceteraj menciitaj objektoj estis planata por pli malfrua tempo, sed aŭtuno de la jaro [[1938]] decidis alie. ==Vidu ankaŭ== * [[Muzeo de fortikaĵoj Hlučín-Darkovičky]] * [[Subsektoro 3./II. Hlučín]] == Pluaj fotoj == <gallery perrow="5"> MO-Or-S 20 tvrze Orel 2.jpg|Pěchotní srub MO-O-S 20 Orel Tank T-34-85 u MO-Or-S 20 Orel.jpg|Tank T-34/85 v blízkosti srubu </gallery> ==Literaturo== * Stehlík, Eduard: ''Lexikon tvrzí československého opevnění z let 1935-38''. Praha: FORTprint, 1992, s. 36-37. == Eksteraj ligiloj == * {{Commonscat linio}} {{Ĉeĥoslovakaj fortikaĵoj}} [[Kategorio:Konstruaĵoj en distrikto Opava]] [[Kategorio:Proponitaj konstruaĵoj en Ĉeĥio]] [[Kategorio:Artileriaj fuortaroj de ĉeĥoslovakaj fortikaĵoj|U Orla]] [[Kategorio:Darkovice]] [[Kategorio:Opava montetaro]] f64aj5cujy38zkpk8ibisudatja5jwb Tra La Mondo (periodaĵo) 0 28156 9348891 8484925 2026-04-06T14:36:32Z Aidas 3488 9348891 wikitext text/x-wiki {{Kursiva titolo}} [[Dosiero:RevuoTralaMondo.jpg|eta|300ra|dekstra|Kovrilo de la unua numero (julio 1905)]] :''Por aliaj aferoj kun la sama nomo, bonvole vidu la apartagilpaĝon'' [[Tra la Mondo]]. '''''Tra la Mondo''''', "Tutmonda Ilustrita Revuo Esperantista" (1905-1908), estis periodaĵo kun "aktualaj, ĝeneralinteresaj, artaj, sportaj, modaj, sciencaj, edukadaj, junulaj ktp. artikoloj, demonstritaj per multaj bonaj bildoj". La redaktoro estis [[Auguste Capé]]-Montrosier, la presisto estis [[Antoon Jozef Witteryck]] en [[Bruĝo]]. De julio 1905 ĝis decembro 1908 en [[Meudon]] aperis 4 volumoj kun 196, 212, 192 kaj 96 paĝoj kaj multaj kovrilpaĝoj kaj pli ol 90 bildoj, 29x22 cm. La januara numero de 1908 ekzemple enhavis fruan (partan) tradukon de ''La Metamorfozo'' de [[Franz Kafka]], faritan de P. Oreŝkof. [[Bibliografio de Internacia Lingvo]] (BIL, 1929) ne mencias la ĉefkunlaboranton, fraŭlino Oxenford. {{klarigu|([[Paul Tarnow]]).}} La eldonistoj – [[Aŭguste Capé]]-Montrosier kaj [[Antoon Jozef Witteryck]] – ĉesigis la eldonon de tiu ĝis tiam plej bela esperanta gazeto pro "pripensita kaj intencita kontraŭtenado" de la esperantistoj kaj la esperantaj gazetoj. == Vidu ankaŭ == * [[Frua Esperanto-gazetaro]] * [[Tra la Mondo (legolibro)]] == Eksteraj ligiloj == * ''[https://www.eventoj.hu/steb/gxenerala_naturscienco/enciklopedio-1/encikl-t.htm Tra la Mondo]'' en ''[[Enciklopedio de Esperanto]]'' * [https://sites.google.com/site/esperantokortrijk/Bitigitaj-dokumentoj/revuoj Jarkolektoj ciferecigitaj] (PDF-dosieroj) de "Tra La Mondo" en la [[Esperanto-Fondaĵo Cesar Vanbiervliet]] en Kortrijk * [https://search.onb.ac.at/primo-explore/search?query=any,contains,Tra%20la%20Mondo&tab=default_tab&search_scope=ONB_gesamtbestand&vid=ONB&lang=de_DE&offset=0&fromRedirectFilter=true Katalogo de] [[Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj]] * [https://anet.be/record/lvdopac/c:lvd:922266/E Katalogo de] [[Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience]] [[Kategorio:Esperanto-gazetoj]] [[Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj]] [[Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience (Esperanto-gazetoj)]] 2luiyk6x1razk8wwtlxaibnlm89vv05 9348892 9348891 2026-04-06T14:37:23Z Aidas 3488 9348892 wikitext text/x-wiki {{Kursiva titolo}} [[Dosiero:RevuoTralaMondo.jpg|eta|300ra|dekstra|Kovrilo de la unua numero (julio 1905)]] :''Por aliaj aferoj kun la sama nomo, bonvole vidu la apartagilpaĝon'' [[Tra la Mondo]]. '''''Tra la Mondo''''', "Tutmonda Ilustrita Revuo Esperantista" (1905-1908), estis periodaĵo kun "aktualaj, ĝeneralinteresaj, artaj, sportaj, modaj, sciencaj, edukadaj, junulaj ktp. artikoloj, demonstritaj per multaj bonaj bildoj". La redaktoro estis [[Auguste Capé]]-Montrosier, la presisto estis [[Antoon Jozef Witteryck]] en [[Bruĝo]]. De julio 1905 ĝis decembro 1908 en [[Meudon]] aperis 4 volumoj kun 196, 212, 192 kaj 96 paĝoj kaj multaj kovrilpaĝoj kaj pli ol 90 bildoj, 29x22 cm. La januara numero de 1908 ekzemple enhavis fruan (partan) tradukon de ''La Metamorfozo'' de [[Franz Kafka]], faritan de P. Oreŝkof. [[Bibliografio de Internacia Lingvo]] (BIL, 1929) ne mencias la ĉefkunlaboranton, fraŭlino Oxenford. {{klarigu|([[Paul Tarnow]]).}} La eldonistoj – redaktoro [[Auguste Capé]]-Montrosier kaj presisto [[Antoon Jozef Witteryck]] – ĉesigis la eldonon de tiu ĝis tiam plej bela esperanta gazeto pro "pripensita kaj intencita kontraŭtenado" de la esperantistoj kaj la esperantaj gazetoj. == Vidu ankaŭ == * [[Frua Esperanto-gazetaro]] * [[Tra la Mondo (legolibro)]] == Eksteraj ligiloj == * ''[https://www.eventoj.hu/steb/gxenerala_naturscienco/enciklopedio-1/encikl-t.htm Tra la Mondo]'' en ''[[Enciklopedio de Esperanto]]'' * [https://sites.google.com/site/esperantokortrijk/Bitigitaj-dokumentoj/revuoj Jarkolektoj ciferecigitaj] (PDF-dosieroj) de "Tra La Mondo" en la [[Esperanto-Fondaĵo Cesar Vanbiervliet]] en Kortrijk * [https://search.onb.ac.at/primo-explore/search?query=any,contains,Tra%20la%20Mondo&tab=default_tab&search_scope=ONB_gesamtbestand&vid=ONB&lang=de_DE&offset=0&fromRedirectFilter=true Katalogo de] [[Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj]] * [https://anet.be/record/lvdopac/c:lvd:922266/E Katalogo de] [[Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience]] [[Kategorio:Esperanto-gazetoj]] [[Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj]] [[Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience (Esperanto-gazetoj)]] cwyl60lkejn61niguhs439bjb1wc8m5 Jangzio 0 29585 9348939 9313065 2026-04-06T15:58:34Z ThomasPusch 1869 9348939 wikitext text/x-wiki {{Geokesto | Rivero <!-- *** Kapo *** --> | nomo = Jangzio | alia_nomo = {{LingvoKunNomo|zh|ĉin|扬子江}} | alia_nomo1 = [[pinjino|pinjine]]: ''Yángzǐ Jiāng'' | alia_nomo2 = | alia_nomo3 = | alia_nomo4 = | kategorio = rivero <!-- *** Dosiero *** --> | dosiero = Qutang Gorge on Changjiang.jpg | dosiero_priskribo = Vido de gorĝo Kutang laŭlonge laŭ Jangzio el Baidiĉeng <!-- *** Nomo *** --> | etimologio = Longa rivero | etimologio_tipo = Signifo de la nomo | oficiala_nomo = 扬子江 | kromnomo = 长江 | kromnomo_tipo = Kutime nomata <!-- *** Lando ktp. *** --> | lando_flago = 1 | lando = Ĉinio | ŝtato_faldo = 1 | ŝtato_tipo = Trafluas tra provincoj | ŝtato = Ĉinghajo | ŝtato1 = Tibeto | ŝtato2 = Junano | ŝtato3 = Siĉuano | ŝtato4 = Chongqing | ŝtato5 = Hubejo | ŝtato6 = Hunano | ŝtato7 = Jianĝi | ŝtato8 = Anhujo | ŝtato9 = Ĝjangsuo | ŝtato10 = Ŝanhajo | regiono = | regiono1 = | distrikto = | distrikto1 = | distrikto2 = | komunumo = | municipo = | montaro = <!-- *** Familio *** --> | parenco = | urbo_faldo = 1 | urbo = Jibino | urbo1 = Luzhoŭ | urbo2 = Chongqing | urbo3 = Van-ĉoŭ | urbo4 = Jiĉang | urbo5 = Jingĉoŭ | urbo6 = Jejiang | urbo7 = Vuhano | urbo8 = Jiŭjiang | urbo9 = Anqing | urbo10 = Tongling | urbo11 = Vuĥu | urbo12 = Nankino | urbo13 = Ĉĵencjan | urbo14 = Nantong | urbo15 = Ŝanhajo | urbo_tipo = Gravaj urboj | memorindaĵo = <!-- *** Situo *** --> | fonto = Geladaindong | fonto_tipo = | fonto_situo = [[Tibeta Altebenaĵo]] | fonto_regiono = Tanggula | fonto_lando = Ĉinghajo | fonto_longo = | fonto_longo_unuo = | fonto_leviĝo = 5042 | fonto_lat_d = 33 | fonto_lat_m = 25 | fonto_lat_s = 44 | fonto_lat_NS = N | fonto_long_d = 91 | fonto_long_m = 10 | fonto_long_s = 57 | fonto_long_EW = E | koordinatoj_ne_en_titolo = true | enfluejo = Orientĉina Maro | enfluejo_situo = | enfluejo_leviĝo = 0 | enfluejo_lando = Ŝanhajo | enfluejo_lando1 = Ĝjangsuo | enfluejo_lat_d = 31 | enfluejo_lat_m = 23 | enfluejo_lat_s = 37 | enfluejo_lat_NS = N | enfluejo_long_d = 121 | enfluejo_long_m = 58 | enfluejo_long_s = 59 | enfluejo_long_EW = E | alfluanto_tipo = Kelkaj gravaj alfluantoj | alfluanto_dekstre_faldo = 1 | alfluanto_dekstre = Vujiango | alfluanto_dekstre1 = Juan | alfluanto_dekstre2 = Zi | alfluanto_dekstre3 = Siangjiang | alfluanto_dekstre4 = Gan | alfluanto_dekstre5 = Ĥuang-pĥu | alfluanto_dekstre6 = | alfluanto_dekstre7 = | alfluanto_dekstre8 = | alfluanto_dekstre9 = | alfluanto_dekstre10 = | alfluanto_dekstre11 = | alfluanto_maldekstre_faldo = 1 | alfluanto_maldekstre = Ja-long | alfluanto_maldekstre1 = [[Min (alfluanto de Jangzio)|Min]] | alfluanto_maldekstre2 = Tuo | alfluanto_maldekstre3 = Jialing | alfluanto_maldekstre4 = Han | alfluanto_maldekstre5 = | alfluanto_maldekstre6 = | alfluanto_maldekstre7 = | alfluanto_maldekstre8 = | alfluanto_maldekstre9 = | alfluanto_maldekstre10 = <!-- *** Dimensioj *** --> | longo = 6300 | longo_tipo = Suma longo | larĝo = | profundo = | akvokolektejo = 1808500 | akvokolektejo_tipo = Suma akvokolektejo | trafluo = 30166 | trafluo_max = 70800 | trafluo_min = 2000 <!-- *** Liberaj kampoj *** --> | libera = | libera_tipo = <!-- *** Mapoj *** --> | mapo = Yangtze River Hanzi.jpg | mapo_fono = | mapo_priskribo = Mapo de rivero | mapo_lokumilo = | mapo1 = Map of the Yangtze River.gif | mapo1_fono = | mapo1_priskribo = Mapo de akvokolekteja areo de Jangzio | mapo1_lokumilo = <!-- *** Retpaĝoj *** --> | commons = Chang Jiang | statistiko = | retpaĝo = <!-- *** Notoj *** --> | notoj = {{Mapkadro rivero}} }} '''Jangzio'''<ref>[[Plena Ilustrita Vortaro]] 2002, p. 495, ankaŭ en la [https://vortaro.net/#jangzio_kd reta versio de la eldono 2020]</ref><ref>Ankaŭ la ĝis nun sola esperantlingva [[atlaso]], [[Poŝatlaso de la mondo]] de 1971 el Prago, dokumentigas esperantigon "Jangzio" interalie en la vasta, du-paĝa mapo 20.</ref> ([[Pinjino]]: Cháng Jiāng: "Longa rivero"), ankaŭ nomata '''Blua Rivero''', estas la plej longa [[rivero]] en [[Azio]] kaj post la [[Amazono (rivero)|Amazono]] kaj [[Nilo]], [[Listo de riveroj laŭ longo|la tria plej longa]] [[riverego]] de la mondo. (En ĉina E-a medio uzatas la formo Yangzi-rivero) Ĝi trafluas 6.300&nbsp;km, el kiuj ŝipveturebla estas 2.800&nbsp;km en [[Ĉinio]]. La akvokolekta areo estas 1.970.000&nbsp;km², kie vivas ĉirkaŭ 350 milionoj da homoj. Tie troviĝas duono de la agrikultura kaj pli ol 40% de la industria produktado de Ĉinio. Ĉe la buŝo (elfluo) ĝi liveras averaĝe ĉirkaŭ 35.000 m³ akvon je sekundo. La Jangzio fontas en la alto de ĉirkaŭ 5.500 m sur la [[Tibeta Altebenaĵo]] kaj trakuras en la supra kaj meza fluo ĝis [[Yichang]] multajn ravinojn, gorĝojn ktp. La plej konata estas la ''Tri Gorĝoj'' inter Chongqing kaj Yichang, kie oni konstruis akvo-[[energiocentralo]]n, la t.n. [[Baraĵo Tri Gorĝoj]], tiel estiĝas 600&nbsp;km longa [[diglago]]. Poste fluas la rivero pli malrapide kaj larĝe tra la Mezĉina [[Ebenaĵo]]. La unua granda natura detena lago, kiu plenumas gravan funkcion en defendo kontraŭ la superfluoj, estas la [[Lago Dongting]]. Ĝia akvonivelo, ĝis etendiĝo varias laŭ la alvenanta akvokvanto kiel ĉe la plej granda [[lago]] de Ĉinio, la [[Lago Pojang]]. La [[Imperiestra Kanalo]] interligas Jangzion ĉe [[Jangĝoŭ]] al [[Flava Rivero]]. Ĉe [[Ŝanhajo]] elfluas ĝi al [[riverdelto]] en la [[Orientĉina Maro]]. Gravaj urboj de Jangzio estas [[Chongqing]], [[Vuhano]], [[Nankino]] kaj [[Ŝanhajo]]. Aliaj preterpasataj urboj estas [[Jibino]], [[Luzhoŭ]], [[Jangĝoŭ]], [[Jiĉang]], [[Ĉĵencjan]], [[Jiŭjiango]], [[Anĉin]], [[Tonglingo]], [[Vuĥu]], [[Ĉĵencjan]], [[Nantong]] ktp. Tiu rivero estas la plej longa en la mondo kiu fluas entute ene de unusola lando. Ĝi drenas unu kvinonon el la tera areo de [[Ĉinio]] (PRĈ) kaj ties riverbaseno estas hejmo de unu triono de la [[Demografio de Popola Respubliko Ĉinio|enlanda loĝantaro]].<ref>[http://www.cjw.gov.cn/index/river/liuyugk-3.asp?link=1]{{404|date=August 2021|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}. Alirita la 10an de Septembro 2010. En ĉina.</ref> La Jangzio estas ankaŭ [[Listo de riveroj laŭ akvoŝarĝo|unu el plej grandaj riveroj laŭ volumo de akvoŝarĝo en la mondo]], fakte la sesa. La rivero Jangzio ludis gravan rolon en la [[historio de Ĉinio|historio]], [[kulturo de Ĉinio|kulturo]] kaj [[ekonomio de Ĉinio]]. La prospera [[Jangzia Riverdelto]] generas tiom multe kiom ĝis 20% el la historia [[malneta enlanda produkto]] de [[Ĉinio]]. La rivero Jangzio fluas tra ampleksa gamo de ekosistemoj kaj estas ĝi mem habitato de kelkaj [[Endemio|endemiaj]] kaj endanĝerigitaj specioj kiaj la [[Ĉina aligatoro]], la [[Nigra foceno]], la [[Elefanta fiŝo]], la (eble [[formortinta]]) [[Blanknaĝila delfeno]] aŭ ''baiji'', kaj la [[Jangzia acipensero]]. Dum miloj da jaroj, la rivero estis uzata por akvo, [[irigacio]], akvoeligado, transportado, industrio, limo-markado kaj milito. La [[Baraĵo Tri Gorĝoj]] sur la rivero Jangzio estas la plej granda [[akvobaraĵo]] en la mondo.<ref> {{Cite web |url=http://earthobservatory.nasa.gov/IOTD/view.php?id=38879 |title=Three Gorges Dam, China : Image of the Day |publisher=earthobservatory.nasa.gov |accessdate=2009-11-03 }} </ref><ref>[http://internationalrivers.org/node/356 International Rivers, Three Gorges Dam profile] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20090420125825/http://internationalrivers.org/node/356 |date=2009-04-20 }}, Alirita la 3an de Aŭgusto, 2009</ref> En ĵusaj jaroj, tiu rivero estis suferinta pro industria poluado, agrikultura produktado, [[sedimentigo]], kaj perdo de malsekejoj kaj lagoj, kion malbonigas laŭsezonaj [[inundo]]j. Kelkaj sekcioj de la rivero estas nune protektitaj kiel [[Protektitaj areoj|naturaj rezervejoj]]. Zono de la Jangzio kiu fluas tra profundaj gorĝoj en okcidenta [[Junano]] estas parto de la Junanaj Protektitaj Areoj de la Tri Paralelaj Riveroj, nome [[Monda heredaĵo de Unesko|Monda heredaĵo]] de [[Unesko]]. Meze de 2014 la ĉina registaro anoncis ke ĝi konstruos multnivelan [[transporto|transportan reton]], kiu enhavas [[fervojo|fervojojn]], [[ŝoseo]]jn kaj [[flughaveno]]jn, por krei novan ekonomian zonon laŭlonge de la rivero.<ref name="ChinaEconomy">{{cite news|title=New stimulus measures by China to boost economic growth|url=http://www.beijingbulletin.com/index.php/sid/222852671/scat/ce9cf98a4a863704/ht/New-stimulus-measures-by-China-to-boost-economic-growth|accessdate=12a de Junio 2014|publisher=''Beijing Bulletin''|titolo=Arkivita kopio|alirdato=2016-01-22|arkivurl=https://web.archive.org/web/20140714231927/http://www.beijingbulletin.com/index.php/sid/222852671/scat/ce9cf98a4a863704/ht/New-stimulus-measures-by-China-to-boost-economic-growth|arkivdato=2014-07-14}} {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20140714231927/http://www.beijingbulletin.com/index.php/sid/222852671/scat/ce9cf98a4a863704/ht/New-stimulus-measures-by-China-to-boost-economic-growth |date=2014-07-14 }} {{Citaĵo el la reto |url=http://www.beijingbulletin.com/index.php/sid/222852671/scat/ce9cf98a4a863704/ht/New-stimulus-measures-by-China-to-boost-economic-growth |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2016-01-22 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20140714231927/http://www.beijingbulletin.com/index.php/sid/222852671/scat/ce9cf98a4a863704/ht/New-stimulus-measures-by-China-to-boost-economic-growth |arkivdato=2014-07-14 }}</ref> == Fluejo == [[Dosiero:长江源头.jpg|eta|dekstre|250px|La glaĉeroj de la montoj Tanggula, nome tradicia fonto de la rivero Jangzio.]] La rivero ekas el kelkaj alfluantoj en la orienta parto de la [[Tibeta Altebenaĵo]], du el kiuj estas ofte referencata kiel "la fonto." Tradicie, la ĉina registaro agnoskis la fontn kiel la alfluanto Tuotuo sur la bazo de [[glaĉero]] okcidente de la monto Geladandong en la montoj Tanggula. Tiu fonto estas je 33°25′44″N 91°10′57″E kaj kvankam ĝi ne estas la plej malproksima fonto de Jangzio, ĝi ja estas la plej alta fonto je 5,342 m super [[marnivelo]]. La vera fonto de Jangzio, hidrologie la plej longa riverdistanco el la maro, estas en la monteto Jari en la elfluejo de la Akvorezervejo Ku, proksimume 325 km sudoriente de Geladandong.<ref name="Winchester">{{Cite book|last1=Winchester|first1=Simon|title=The River at the Center of the World|date=1996|publisher= Henry Holt|isbn=978-0-8050-3888-0|title-link=The River at the Center of the World}}</ref> Tiu fonto estis malkovrita nur fine de la 20-a jarcento kaj kuŝas en malsekejoj je 32°36′14″N 94°30′44″E kaj 5,170 m super marnivelo ĝuste sudoriente de Ĉadan en Zadoi, Gubernio Ĝuŝu, [[Ĉinghajo]].<ref>Wong How Man (2005) [http://www.cers.org.hk/index.php?option=com_content&view=category&id=27&layout=blog&Itemid=61 New and longer Yangtze source discovered.] En Webarchive [https://web.archive.org/web/20101028215804/http://www.cers.org.hk/index.php?option=com_content&view=category&layout=blog&id=27&Itemid=61] dato=28a de Oktobro, 2010.</ref> Kiel historia spirita fonto de la Jangzio, la fonto de Geladandong estas ankoraŭ ofte referencata kiel lafoonto de la Jangzio ekde la malkovro de la fonto de la monteto Jari.<ref name="Winchester" /> Tiuj alfluantoj kuniĝas kaj la rivero poste fluas orienten tra [[Ĉinghajo]], kaj turniĝas suden tra kruta valo malsupren al la limo de Siĉuano kaj Tibeto ĝis atingi Junanon. Laŭ tiu valo, la alto de la rivero falas el super 5,000 m ĝis malpli ol 1,000 m. Tiel la fontoj de Jangzio estas je alto de ĉirkaŭ 4,900 m. Malsupren al marnivelo, la rivero falas ĝis alto de 305 m en [[Jibino]], Siĉuano, kie ekas [[navigacio]] por riverboatoj, kaj ĝis 192 m en [[Ĉongĉingo]]. Inter Ĉongĉingo kaj Jiĉang, je alto de 40 m kaj distanco de ĉirkaŭ 320 km, ĝi trapasas la spektaklan pejzaĝon de la Jangziaj Gorĝoj, kiu famas pro sia natura beleco, sed estas danĝera por la navigacio. [[Dosiero:Yichang skyline 5.jpg|eta|maldekstre|250px|[[Jiĉang]] estas la unua urbo de la Jangzia Altebenaĵo.]] Ĝi eniras en la baseno de Siĉuano en Jibino. Ankoraŭ en la Siĉuana baseno, ĝi ricevas kelkajn akvoabundajn alfluantojn, kiuj ege pliigas ties akvokvanton. Ĝi poste trairas la monton Vuŝan borde kun Ĉongĉingo kaj Hubejo ĝis krei la famajn Tri Gorĝojn. Oriente de la Tri Gorĝoj, [[Jiĉang]] estas la unua urbo de la Jangzia Altebenaĵo. Post eniri en Hubejo, Jangzio ricevas akvon el nombraj lagoj. La plej granda de tiuj lagoj estas la [[Lago Dongting]], kiu estas sur la limo de la provinco Hunano kaj Hubejo, kaj estas la rezulto el plej el la riveroj en Hunano. En [[Vuhano]], ĝi ricevas sian plej grandan alfluanton, nome rivero [[Rivero Han (Ŝenŝjio kaj Hubejo)|Han]], kiu portas akvon el sia norda baseno tiom for kiom ĝis [[Ŝenŝjio]]. Je la norda pinto de Jiangksi, la [[Lago Pojang]], nome la plej granda nesalakva lago en Ĉinio, kuniĝas en la riveron. La rivero poste fluas tra Anhujo kaj [[Ĝjangsuo]], ricevas plian akvon el nombraj pli malgrandaj lagoj kaj riveroj, kaj fine atingas la Orientĉinan Maron en [[Ŝanghajo]]. Kvar el la kvin ĉefaj nesalakvaj lagoj kontribuas per sia akvokvanto al Jangzio. Tradicie la supra parto de Jangzio referencas al la parto el Jibino al Jiĉang; la meza parto referencas al la parto el Jiĉang ĝis Hukou, kie la [[Lago Pojang]] kunfluas al la rivero; la malsupra parto estas el Hukou ĝis Ŝanghajo. === Alfluantoj === [[Dosiero:Ganzi-afueras-d05.jpg|eta|dekstre|250px|Rivero Jalong ĉe Ganzi.]] La rivero Jangzio havas ĉirkaŭ 700 [[alfluanto]]jn. La plej gravaj (listitaj el supra fluejo al malsupra) kun la lokoj kie ili kuniĝas al la Jangzio estas la jenaj: * Jalong (Panĵihua, [[Siĉuano]]) estas 1323 km longa rivero en Siĉuano en Sudokcidenta Ĉinio. Ĝi elfluas el la [[Tibeta Altebenaĵo]] en Sudorienta [[Ĉinghajo]] kaj kunfluas al Jangzio en Panĵihua en Sudokcidenta Siĉuano. Jalong fluas inter la motoj Ŝaluli okcidente kaj Daksue oriente. * Min (Jibin, Siĉuano) estas 735 km longa rivero en centra Siĉuano, kiu kunfluas al Jangzio en [[Jibino]]. En Ĉinio, ĝi estis tradicie konsiderita kiel la ĉefa fluaĵo al la supra Jangzio antaŭ ties etenda ekspluatado de siaj fontoj.<ref name=eb1911> Jamieson, George (1911). [https://en.wikisource.org/wiki/1911_Encyclop%C3%A6dia_Britannica/Yangtsze-Kiang "Yangtsze-Kiang".] En Chisholm, Hugh (eld.). [[Encyclopædia Britannica]]. 28 (11a eld.). Cambridge University Press. p. 903. </ref><ref>Fan Chengda. James M. Hargett (trad.) ''Riding the River Home: A Complete and Annotated Translation of Fan Chengda's (1126–1193) Travel Diary Record of a Boat Trip to Wu'', [https://books.google.com/books?id=AnMLAQAAMAAJ&q=history+gold+china+jinsha p. 77]. Chinese Univ. of Hong Kong (Hong Kong), 2008. Alirita la 15an de Aŭgusto 2013.</ref> * Tuo (Luzhoŭ, Siĉuano) estas 655 km longa rivero en Siĉuano, kiu kunfluas al Jangzio en Luzhoŭ, pasinte tra Jintang, Jianĝang, Zijang, Ziĵong, kaj [[Nejĝjan]]. * Ĉiŝui (Hejiang, Siĉuano) estas 523 km longa rivero elfluanta el [[Junano]], kies nomo aludas al ruĝa koloro pro sedimentoj. Tie okazis en 1935 granda batalo dum la [[Longa Marŝado]]. * Jialing ([[Ĉongĉingo]]) estas 200-600 km longa rivero, ĉar la meandreca fluejo longas 600 km sed trairas distancon de nur 200 km. Ĉefa trajto estas ties verdeca koloro. * Vu (Fuling, Ĉongĉingo) estas 1150 km longa rivero fluanta tra montara regiono [[Gŭiĝoŭo]]. * King (Ĝidu, Hubejo) estas 423 km longa dekstra alfluanto, kiu havas tri grandajn akvobaraĵojn. * Juan (tra la [[Lago Dongting]]) estas 864 km longa grava rivero en [[Hunano]]. * Li aŭ Liŝui (tra la [[Lago Dongting]]) estas 388 km longa grava rivero en [[Hunano]]. * Zi (tra la [[Lago Dongting]]). [[Dosiero:Xiang River in Changsha.JPG|250px|eta|La rivero Ksiang ĉe Ĉangŝa.]] * [[Ksiang]] ([[Juejang]], Hunano, Xiang aŭ Hsiang, en ĉina 湘) estas la ĉefa rivero de la akvokolekta baseno de la [[Lago Dongting]] en la mezo de la fluejo de Jangzio, kaj la plej granda rivero en la provinco Hunano. Ĝi estas la dua plej granda alfluanto (post la rivero Min) laŭ kolektita akvo, la kvina plej granda alfluanto laŭ akvokolekta areo de la alfluantoj de Jangzio. * [[Rivero Han (Ŝenŝjio kaj Hubejo)|Han]] (Vuhano, [[Hubejo]]) estas maldekstra alfluanto de Jangzio (Ĉáng Jiāng) kun longo de 1,532 kilometroj (952 mejloj). Historie ĝi estis referencata ankaŭ kiel Hanŝui kaj tiu nomo estas ankoraŭ foje uzata nuntempe. La rivero ŝuldas sian nomon al Hanĵong, kiu siavice ŝuldas sian nomon al la [[Dinastio Han]]. * Gan (apud [[Jiŭjiango]], [[Ĝjangŝjio]]) estas 885 km longa grava rivero el okcidenta Ĝjangŝjio. * Ŝuiĝang (Dangtu, Anhujo) estas 254 km longa maldekstra alfluanto el Anhujo. * Kingĝi ([[Vuĥu]], Anhujo) estas 709 km longa, la plej longa el malsupra fluejo de Jangzio, alfluanto el montaro [[Huangŝan]]. * Akvosistemo de la lago Ĉao, 52 km longa. * Akvosistemo de la lago Taj, kun areo de 2250 km², jam en la delto. Aparte menciindas la jena: * [[Huai]], iam latinigite Hŭai, fluas mezvoje inter la [[Flava Rivero]] kaj la Jangzio, nome la du plej grandaj riveroj en Ĉinio, kaj kiel ili fluas el okcidento orienten. Historie dreninte rekte en la [[Flava Maro]], la inundoj ŝanĝis la fluejon de la rivero tiel ke ĝi estas nune grava alfluanto de Jangzio. La Huai estas notinde suferanta pro inundoj. === Delto === {{Ĉefartikolo|Jangzia Riverdelto}} [[Dosiero:ดินดอนปากแม่น้ำแยงซี.jpg|eta|maldekstre|Jangzia Riverdelto.]] La '''Jangzia Riverdelto''' aŭ la '''Ora Triangulo de Jangzio''', ĝenerale enhavas la triangulforman teritorion de [[Vua lingvo|Vu]]-parolanta [[Ŝanhajo]], suda provinco [[Ĝjangsuo]] kaj norda provinco [[Ĝeĝjango]]. La areo kuŝas ĉe la kerno de la regiono tradicie nomita [[Jiangnano]] (laŭvorte, "sude de la rivero Jangzio"). La rivero drenas en la [[Orientĉina Maro]]. La urba zono en la areo kreskiĝis en kio estis la plej granda koncentriĝo de la apudigitaj metropolaj areoj en la mondo. Ĝi kovras areon de 99,600 km² kaj estis hejmo al ĉirkaŭ 115 milionoj da personoj en 2013, el kiuj ĉirkaŭkalkulitaj 83 milionoj estas urbaj. Baze sur la pli granda zono de la Jangzia Riverdelto, ĝi havas ĉirkaŭ 140 milionojn da personoj. Havante fekundan grundon, la Jangzia Riverdelto abunde produktas grenon, [[kotono]]n, [[kanabo]]n kaj [[teo]]n.<ref>{{cite web | url =http://www.chinatoday.com/city/china_yangtze_river_delta.htm| title = Yangtze (Yangzi, Changjiang) River Delta|publisher =''China Today''| accessdate = 27an de Marto 2013}}</ref> == Strukturoj == [[File:Wuhan Yangtze River Bridge-WV banner.jpg|775px]] [[Dosiero:Yibin Yangtze Begins Here.jpg|eta|dekstre|La rivero Jangzio ĉe la kunfluo de la riveroj Min kaj Jinŝa. Malsupre de Jibin, la Jangzio estas konata en ĉina kiel ''Ĉang Jiang'' aŭ la "Longa Rivero". Supre de Jibin, la Jangzio estas konata kiel Jinŝa aŭ Orsabla Rivero.]] Krom la konstruo de la Energicentralo Tri Gorĝoj ekzistas dua granda projekto: "Dolĉakvon norden", kio temas pri akvoalkonduka [[sistemo]], kiu helpus al la akvomalriĉa Norda Ĉinio per akvo el Jangzio. La unua traceo apud la Imperiestra kanalo jam pretas, uzatas; la dua traceo estas ankoraŭ en plana stadio. La nuntempa plej granda [[arkoponto]] en la mondo estas la [[Ponto Ĉaotianmen]] super la rivero Jangzio kun longo de 1,741 m kaj spano de 552 metroj. La ponto estis malfermita la 29an de Aprilo, 2009 en [[Ĉongĉingo]].<ref name=Chaotianmen >{{cite web | url=http://www.guinnessworldrecords.com/records-1/longest-bridge-steel-arch-bridge/# | publisher=Guinness World Records | accessdate=18a de Februaro, 2013 | title=Longest bridge, steel arch bridge | first= | last= }}</ref> === Baraĵo Tri Gorĝoj === La [[Baraĵo Tri Gorĝoj]] (ĉine [[wikt:三|三]][[wikt:峡|峡]][[wikt:大|大]][[wikt:坝|坝]] ''Sānxiá Dà Bà'') estas akvoenergia baraĵo sur la [[Jangzi-rivero]]. Ĝi plene ekfunkcias ekde 2012-07-04, kiam la lasta [[turbino]] komencis liveri energion. Tiu estas la plej granda akvenergia [[baraĵo]] el la mondo laŭ areo (2 335 metroj longa) kaj devus fariĝi la 1-a laŭ produktado de elektro (kun 22 500 megavatoj), la nuna unua estas la akvobarejo de [[Itajpuo]] en [[Brazilo]] (kun 14 000 MW). [[Dosiero:Three gorges dam locks view from vantage point.jpg|eta|maldekstra|260px|La Baraĵo Tri Gorĝoj en 2004; kluzoj por rivera trafiko.]] [[Akvoenergio]] estas riĉa en Jangzi-rivero, kaj la akvoutiliga artiko de la '''Tri Gorĝoj''' estas ŝlosila inĝenieraĵo de sinteza jungado kaj ekspluato de la rivero. La sidejo de la Inĝenieriaĵo ĉe la Tri Gorĝoj estis elektata en Sandouping, interna loko de [[Jiĉang]], urbo de la [[Ĉinio|ĉina]] meza provinco [[Hubejo]], ĉe la meza baseno de Jangzi-rivero. Post la finkonstruado de la [[akvobaraĵo]] ĝi ludas funkciojn de preventado de [[inundo]], elektra produktado, navigacio, bestobredado, [[turismo]], protektado de [[ekologio|ekologia]] [[medio]], purigo de medio, kondukado de [[akvo]] el [[sudo]] al [[nordo]] de [[Ĉinio]] kaj akvoprovizado. La akvobaraĵo ĉe la Tri Gorĝoj de Yangzi-rivero realigas celojn de akvoakumulado, malfermo de navigado kaj elektra produktado. == Inundoj == [[Dosiero:Hankow city hall.jpg|eta|260px|dekstre|Urbodomo de Hankou dum la inundoj de [[1931]].]] Laŭlonge de la historio tiu ĉi rivero okazigis terurajn inundojn kaj multajn perdojn partikulare multajn mortojn. Dekoj da milionoj da personoj vivas en la inundebenaĵoj de la Jangzia valo, areo kiu nature inundiĝas ĉiusomere kaj estas loĝebla nur ĉar ĝi estas protektita de riverdigoj. La inundoj estas sufiĉe grandaj por superflui la [[digo]]jn kaj tio okazigis grandajn problemojn al tiuj kiuj tie loĝas kaj laboras. Gravaj superfluoj estis tiuj de 1931, 1954, kaj 1998. La inundoj de [[1931]] en Centra Ĉinio estis serio de superfluoj ĝenerale konsiderataj inter la plej mortigaj [[natura katastrofo|naturaj katastrofoj]] iam registritaj, kaj preskaŭ certe la plej mortigaj en la 20-a jarcento (sen kalkuli pandemiojn kaj malsategojn). Ĉirkaŭkalkuloj de la totala mortaro gamas el 145 000 ĝis 3.7 milionoj kaj 4 milionoj.<ref>[https://www.pbs.org/wgbh/nova/flood/deluge.html "Dealing with the Deluge"] Arkivita la 18an de Marto, 2010, en Wayback Machine. PBS NOVA Online. 26a de Marto, 1996. Alirita la 3an de Decembro, 2020. </ref><ref> Glantz, Mickey. Glantz, Michael H (2003). Climate Affairs: A Primer. Island Press. ISBN 1-55963-919-9. p. 252. </ref> Jangzio denove inundis en 1935, okazigante grandan mortigadon. [[Dosiero:Wuhan-Flood-Memorial-0226.jpg|eta|230px|maldekstre|La popolo de [[Vuhano]] luktante kontraŭ la inundoj de [[1954]] fare de la rivero Jangzio, priskribita de monumento starigita en 1969.]] El Junio ĝis Septembro [[1954]], la Jangziaj inundoj estis serio de katastrofaj superfluoj kiuj okazis ĉefe en la provinco Hubejo. Pro malkutima alta volumo de pluvofalo same kiel pro eksterordinara longa [[pluvsezono]] en la meza etendo de Jangzio en la printempo de 1954, la rivero ekplialtiĝis super sia normala nivelo ĉirkaŭ la fino de Junio. Spite klopodojn malfermi tri gravajn inundopordojn por malpliigi la plialtigon de la akvo devojigante ĝin, la supernivelo plue plialtiĝis ĝis ĝi atingis la historian alton de 44.67 m en Jingzhou, Hubejo, kaj de 29.73 m en Vuhano. La nombro de mortoj pro tiu superfluo estis ĉirkaŭkalkulitaj je 33 000, inklude tiujn kiuj mortis pro la rilataj malsanoj en la sekvo de la katastrofo. La inundoj de [[1998]] en Jangzio estis serio de gravaj superfluoj, kiuj daŭris de meza Junio al la komenco de Septembro 1998 laŭlonge de la tuta Jangzio.<ref name="cnews"> En Chinanews.com.cn [http://big5.chinanews.com.cn:89/special/guoqing/60/2009/06-25/127.shtml] arkive en [https://archive.today/20130101151742/http://big5.chinanews.com.cn:89/special/guoqing/60/2009/06-25/127.shtml] arkive la 1an de Januaro, 2013, nome 年特大洪水 Alirita en la 1a de Aŭgusto, 2009</ref> En la somero de 1998, Ĉinio suferis amasajn inundojn de partoj de la Jangzio, kio rezultis en 3,704 mortoj, 15&nbsp;milionoj da senhejmigitoj kaj 26 mil milionoj da usonaj dolaroj en ekonomia perdo.<ref>Pbs.org. "[https://www.pbs.org/itvs/greatwall/dam1.html Pbs.org] En Webarchive [https://web.archive.org/web/20150502200427/http://www.pbs.org/itvs/greatwall/dam1.html] 2a de Majo, 2015." ''Great wall across the Yangtze.'' Alirita en la 1a de Aŭgusto, 2009.</ref> Aliaj fontoj registris totalan perdon de 4150 personoj, kaj 180&nbsp;milionoj da personoj suferantaj.<ref name="spig" /> Gapiga kvanto de 100 000 km² estis senhejmigita, 13.3&nbsp;milionoj da domoj estis damaĝitaj aŭ detruitaj.<ref name="spig">Spignesi, Stephen J. [2004] (2004). Catastrophe!: the 100 greatest disasters of all time. Citadel Press. {{ISBN|0-8065-2558-4}}. p 37.</ref> El meza Junio ĝis mezo de Julio [[2016]] terurajn inundojn okazigis grandajn perdojn de 22 mil milionoj da usonaj dolaroj kaj 180 mortojn. == Ĉefaj urboj == [[File:Wuhu WV Banner.jpg|775px]] [[Dosiero:Nanjing Yangtze River Bridge02.jpg|eta|dekstre|Ponto super la rivero en [[Nankino]], konstruita en 1968,<ref name="南京火车站" >[https://web.archive.org/web/20121127171156/http://www.njstation.com/xxcx/czjs.aspx 车站简介.] Nankina fervoja stacio. 2012. Arkivita el la originalo en 2012-11-27. Alirita la 3an de Decembro 2020. </ref> nome la unua ponto super la rivero Jangzio konstruita sen [[eksterlanda helpo]].]] * [[Jibino]] * [[Luzhoŭ]] * [[Ĉongĉingo]] * [[Jiĉang]] * [[Ŝaŝi]] * [[Juejang]] * [[Vuhano]] * [[Huangŝi]] * [[Jiŭjiango]] * [[Anĉin]] * [[Tonglingo]] * [[Vuĥu]] * [[Maanŝan]] * [[Tajĝou (Ĝjangsuo)]] * [[Jangĝoŭ]] * [[Ĉĵencjan]] * [[Nankino]] * [[Ĉangĝoŭo]] * [[Nantong]] * [[Ŝanhajo]] == Ekologio == [[Biogeografio|Biogeografie]] la Jangzio troviĝas en la orientazia [[ekoprovinco]] de la [[Palearktiso|palearktisa]] [[ekozono]], kaj estas unu el la 53 dolĉakvaj [[ekoregiono]]j de la [[tutmondaj 200]]. Tiu ĉi estas listo de ekoregionoj elektitaj far la [[Monda Natur-Fonduso]] (WWF) por ilia graveco pri la [[naturprotekto]]. === Faŭno === En la rivero vivis la [[blanknaĝila delfeno]], kies lasta konata ekzemplero estis tre protektata besto en kaptiteco, inter aliaj interesaj bestoj. Nun estas protektata la rivermedio por ekzemple konservi la restantajn ekzemplerojn de la Sennaĝila foceno (''Neophocaena asiaeorientalis spp. Asiaeorientalis'').<ref>Wang Ding, "Protekto por cetacoj en la rivero Jangzio", en [[Unesko Kuriero]], numero 3 de Julio-Septembro 2021, eldonita de El Popola Ĉinio, [https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000377986_epo/PDF/377986epo.pdf.multi "Restarigo de viv-diverseco, revivigi vivon",] 58 pp. pp. 25-27.</ref> La [[jangzia giganta testudo]] aŭ ruĝ-rivera giganta testudo (''Rafetus swinhoei'') estas [[testudo]]-specio el familio de [[molkarapacaj testudoj]] (''Trionychidae'' aŭ [[Trioniĥedoj]]), kiu iam havis sian arealon en la Jangzirivera Baseno, de kie ŝajne ĝi jam malaperis. Ĝi havas nuntempe nur kelkajn ekzistantajn ekzemplerojn en kaptiveco kaj estas forte minacata je [[formorto]]. ==== Fiŝoj ==== [[Dosiero:Acipenser dabryanus.jpg|eta|maldekstre|[[Jangzia acipensero]].]] La [[Jangzia acipensero]] (''Acipenser dabryanus'') estas specio de fiŝoj en la acipensera familio, nome [[Acipenseredoj]]. Aliaj komunaj nomoj estas '''Ĉiangjianga acipensero''', kaj '''rivera acipensero'''.<ref name=zh>Zhuang, P., et al. (1997). [http://link.springer.com/article/10.1023/A:1007399729080#page-1 Biology and life history of Dabry's sturgeon, ''Acipenser dabryanus'', in the Yangtze River.] ''Environmental Biology of Fishes'' 48(1-4), 257-64.</ref> Ĝi estas [[endemio|endemia]] de la Jangzirivera Baseno. Ĝi estis la bazo de [[Fiŝaĵo|fiŝaĵo]] de komerca gravo. Ties populacioj malpliiĝis draste, kaj en la komencaj [[1980-aj jaroj]], ĝi estis deklarita [[endanĝerita specio]] kaj ties komerca rikoltado estis malpermesita.<ref name=zh/> Ĝi estis listita kiel [[Draste endanĝerita|draste endanĝerita specio]] fare de la [[Internacia Unio por la Konservo de Naturo|IUKN]] ekde 1996 kaj ekde 2010 (eble formortinta) estis aldonita al ties statuso.<ref name="iucn"> Qiwei, W. 2010. Acipenser dabryanus. In: IUCN 2013. IUCN Red List of Threatened Species. Versio 2013.1. Elŝutita la 15an de Oktobro 2013. [http://www.iucnredlist.org/details/231/0] Alirita la 22an de Januaro 2016.</ref> [[Dosiero:Hypophthalmichthys molitrix Hungary.jpg|eta|La arĝentokarpo (''Hypophthalmichthys molitrix'') estas indiĝena de la rivero, sed ĝi estis (kiel aliaj [[karpo]]j de Azio) estis disvastigita tra grandaj partoj de la mondo pere de [[akvokulturo]] kaj nun estas [[invada specio]] en kelkaj mondoregionoj ĝis en 88 landoj.]] En 2011, 416 fiŝospecioj estis konataj kiel vivantaj en la [[akvokolekta baseno]] de Jangzio, inter kiuj 362 kiuj estas strikte specioj de [[nesalaj akvoj]]. La aliaj estas konataj ankaŭ el salhavaj aŭ salhavetaj akvoj, kiel en la [[estuaro]] de la rivero aŭ en la [[Orientĉina Maro]]. Tio faras tiun riveron unu el la plej speci-riĉaj riveroj en Azio kaj pro multo la plej speci-riĉa en Ĉinio (kompare, la [[Perlorivero]] havas preskaŭ 300 fiŝospeciojn kaj la [[Flava Rivero]] nur 160).<ref name=FishDiversity/> 178 fish species are endemic to the Yangtze River Basin.<ref name=FishDiversity/> Multaj troviĝas nur en ioma parto de la riverbaseno kaj speciale la supraj areoj (super [[Jiĉang]], sed malsupre de la komencaj akvoj de la [[Tibeta Altebenaĵo]]) estas riĉaj pro enteno de 279 specioj, inklude 147 jangziajn endemiojn kaj 97 striktajn endemiojn (troveblaj nur en tiu parto de la riverbaseno). Kontraste, la supraj akvoj, kie la averaĝa altitudo estas super 4500 m super marnivelo, estas hejmo nur de 14 tre specialaj specioj, sed 8 el tiuj estas endemiaj de la rivero.<ref name=FishDiversity/> La plej grandaj ordoj en Jangzio estas [[Ciprinoformaj]] (280 specioj, inter kiuj 150 endemioj), [[Siluroformaj]] (40 specioj, inter kiuj 20 endemioj), [[Perkoformaj]] (50 specioj, inter kiuj 4 endemioj), [[Tetraodonformaj]] (12 specioj, inter kiuj 1 endemio) kaj [[Osmeroformaj]] (8 specioj, inter kiuj 1 endemio). Neniu alia ordo havas pli ol kvar specioj en la rivero kaj unu endemian.<ref name="FishDiversity"> Ye, S.; Li, Z.; Liu, J;, Zhang, T.; kaj Xie, S. (2011). Distribution, Endemism and Conservation Status of Fishes in the Yangtze River Basin, China. pp. 41–66 in: Ecosystems Biodiversity, InTech. ISBN 978-953-307-417-7. </ref> ==== Ekologia konsekvenco ==== En la komenco de 2020 oni konfirmis la jaman supozon de la formorto de la [[Elefanta fiŝo]] nome "Psephurus gladius", kiu vivis en la rivero Jangzio, nome hejmo de pli ol 400 diversaj specioj. Ekde 2009, tiu fiŝo ne estis plu vidata, sed la sciencistoj atendis ĉar ne estis certigaj pruvoj de ties formorto. Ĵusa studo publikigita en la revuo ''Science of the Total Environment'' montris la malpliigon de la specio ekde 1970 kiel rezulto de [[troa fiŝkaptado]] kaj de la habitatofragmentado. Krome, en 1981, oni konstruis la Akvobaraĵon Geĵuba kiu blokis la migradon de la fiŝo necesa por ties reproduktado. Inter 1981 kaj 2003, la specio estis vidata nur 201 fojojn — kaj 95,2% antaŭ 1995— kaj ekde 1996 oni deklaris ĝin endanĝerigita, laŭ la [[Internacia Ruĝa Listo de Endanĝeritaj Specioj|Ruĝa Listo de la Internacia Unio por la Konservado de la Naturo]]. En 2003, oni konstruis la [[Baraĵo Tri Gorĝoj|Baraĵon de la Tri Gorĝoj]], kaj tio malbonigis la situacion de la specio kiu jam ne trovis frajejojn. En tiu jaro oni konfirmis la lastan vidon de tiu specio. La esplorado de la ĉinaj sciencistoj konfirmis, ke la specio komplete malaperis kaj probable inter 2005 kaj 2010. Dum lasta detala esplorado tra la tuta regiono, oni identigis 322 fiŝospeciojn, kaj eĉ ne unusolan specimenon de elefanta fiŝo. La baseno de tiu rivero suferis fortan ekonomian disvolvigon ekde la 1950-aj jaroj, kaj eltenas pli ol 40 grandurbojn. Ĝi produktas la 40% de la MEP de Ĉinio kaj enhavas unu trionon de ties loĝantaro. Pli ol 70 akvobestoj estis klasitaj kiel protektendaj. <ref>Agathe Cortes, [https://elpais.com/elpais/2020/01/07/ciencia/1578404539_699369.html ''La primera especie extinguida de 2020: un pez de hasta siete metros de largo'',] [[El País]], 8a de januaro 2020 - 09:14 CET Alirita la 8an de januaro 2020. </ref> == Bildaro == [[File:Nanjing page banner.jpg|775px]] <gallery> Dosiero:YangtzeInThreeGorges.jpg|La rivero Jangzio pase tra la Tri Gorĝoj. Dosiero:Yangzi River gorge.jpg|Posttagmeza lumo sur la grizaj montoj ĉe la Jangzia montfendo. Dosiero:Yangzi river ship yard on river bank.jpg|Ŝipkonstruejo ĉe Jangzio. Dosiero:YangtzeWuhanFirstBridge.jpg|Ponto en [[Vuhano]]. Dosiero:YangtzeRiverBridge.jpg|Ponto Vuŝan ĉe la Tri Gorĝoj en [[Ĉongĉingo]]. Dosiero:Dusk on the Yangtze River.jpg|Krepusko en la meza fluejo de la Jangzio je la Tri Gorĝoj. Dosiero:Yangtze at First Bridge.jpg|Tuotuo, supra parto de Jangzio, konata en tibeta kiel Maku, aŭ "Ruĝa Rivero". Dosiero:1 changjiang yangtze aerial pano first turn shigu 2018.jpg|Meandro de Jangzio ĉe Ŝigu (石鼓) en [[Junano]], kie la rivero turniĝas 180 gradojn el sudo al nordo. Dosiero:Wu Gorge on Yangtze.jpg|Vu Gorĝo, unu el la Tri Gorĝoj. Dosiero:Xiling Gorge along Yangtze.jpg|Ksiling Gorĝo, alia el la Tri Gorĝoj. </gallery> == Notoj == {{Referencoj|2}} == Bibliografio == * Carles, William Richard, [https://www.jstor.org/stable/1774310?seq=1 "The Yangtse Chiang",] The Geographical Journal, Vol. 12, No. 3 (Sep. 1898), pp. 225–240; Publikigita de: Blackwell Publishing je konto de The Royal Geographical Society (kun la Institute of British Geographers) * Danielson, Eric N. 2004. Nanjing and the Lower Yangzi, From Past to Present, The New Yangzi River Trilogy, Vol. II. Singapore: Times Editions/Marshall Cavendish. ISBN 981-232-598-0. * Danielson, Eric N. 2005. The Three Gorges and The Upper Yangzi, From Past to Present, The New Yangzi River Trilogy, Vol. III. Singapore: Times Editions/Marshall Cavendish. ISBN 981-232-599-9. * Grover, David H. 1992 American Merchant Ships on the Yangtze, 1920–1941. Wesport, Conn.: Praeger Publishers. * Van Slyke, Lyman P. 1988. Yangtze: nature, history, and the river. A Portable Stanford Book. ISBN 0-201-08894-0 * Winchester, Simon. 1996. The River at the Center of the World: A Journey Up the Yangtze and Back in Chinese Time, Holt, Henry & Company, 1996, hardcover, ISBN 0-8050-3888-4; trade paperback, Owl Publishing, 1997, ISBN 0-8050-5508-8; trade paperback, St. Martins, 2004, 432 pp., ISBN 0-312-42337-3 == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj|ReVo=jangzi}} * {{en}} [http://wwf.panda.org/about_our_earth/ecoregions/yangtze_river_lakes.cfm Tutmondaj 200; numero 149 : Jangzio-rivero kaj lagoj (WWF)] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20120317080354/http://wwf.panda.org/about_our_earth/ecoregions/yangtze_river_lakes.cfm |date=2012-03-17 }} * {{en}} [http://wwf.panda.org/what_we_do/where_we_work/yangzte_basin/ Jangzi-Baseno (WWF)] * {{en}} [http://es.chinabroadcast.cn/1/2004/08/26/1@14243.htm EPĈ artikolo pri la rivero] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20041126155415/http://es.chinabroadcast.cn/1/2004/08/26/1@14243.htm |date=2004-11-26 }} * {{en}} [http://www.chinareport.com.cn/uk2004/e10-55.htm UK-enciklopedieto] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20050104032648/http://www.chinareport.com.cn/uk2004/e10-55.htm |date=2005-01-04 }} * {{Tradukita|lingvo= en |artikolo=Yangtze|revizio=991287176}} {{Havenda artikolo|Jangzio}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Jangzio| ]] [[Kategorio:Palearktisaj ekoregionoj]] [[Kategorio:Global 200]] [[Kategorio:Riveroj en Ĉinio]] [[Kategorio:Geografio de Ĉinio]] qc1sq4aucj5fb6fn7k2a26qq83bjhqe 9348972 9348939 2026-04-06T17:25:25Z ThomasPusch 1869 9348972 wikitext text/x-wiki {{Geokesto | Rivero <!-- *** Kapo *** --> | nomo = Jangzio | alia_nomo = {{LingvoKunNomo|zh|ĉin|扬子江}} | alia_nomo1 = [[pinjino|pinjine]]: ''Yángzǐ Jiāng'' | alia_nomo2 = | alia_nomo3 = | alia_nomo4 = | kategorio = rivero <!-- *** Dosiero *** --> | dosiero = Qutang Gorge on Changjiang.jpg | dosiero_priskribo = Vido de gorĝo Kutang laŭlonge laŭ Jangzio el Baidiĉeng <!-- *** Nomo *** --> | etimologio = Longa rivero | etimologio_tipo = Signifo de la nomo | oficiala_nomo = 扬子江 | kromnomo = 长江 | kromnomo_tipo = Kutime nomata <!-- *** Lando ktp. *** --> | lando_flago = 1 | lando = Ĉinio | ŝtato_faldo = 1 | ŝtato_tipo = Trafluas tra provincoj | ŝtato = Ĉinghajo | ŝtato1 = Tibeto | ŝtato2 = Junano | ŝtato3 = Siĉuano | ŝtato4 = Chongqing | ŝtato5 = Hubejo | ŝtato6 = Hunano | ŝtato7 = Jianĝi | ŝtato8 = Anhujo | ŝtato9 = Ĝjangsuo | ŝtato10 = Ŝanhajo | regiono = | regiono1 = | distrikto = | distrikto1 = | distrikto2 = | komunumo = | municipo = | montaro = <!-- *** Familio *** --> | parenco = | urbo_faldo = 1 | urbo = Jibino | urbo1 = Luzhoŭ | urbo2 = Chongqing | urbo3 = Van-ĉoŭ | urbo4 = Jiĉang | urbo5 = Jingĉoŭ | urbo6 = Jejiang | urbo7 = Vuhano | urbo8 = Jiŭjiang | urbo9 = Anqing | urbo10 = Tongling | urbo11 = Vuĥu | urbo12 = Nankino | urbo13 = Ĉĵencjan | urbo14 = Nantong | urbo15 = Ŝanhajo | urbo_tipo = Gravaj urboj | memorindaĵo = <!-- *** Situo *** --> | fonto = Geladaindong | fonto_tipo = | fonto_situo = [[Tibeta Altebenaĵo]] | fonto_regiono = Tanggula | fonto_lando = Ĉinghajo | fonto_longo = | fonto_longo_unuo = | fonto_leviĝo = 5042 | fonto_lat_d = 33 | fonto_lat_m = 25 | fonto_lat_s = 44 | fonto_lat_NS = N | fonto_long_d = 91 | fonto_long_m = 10 | fonto_long_s = 57 | fonto_long_EW = E | koordinatoj_ne_en_titolo = true | enfluejo = Orientĉina Maro | enfluejo_situo = | enfluejo_leviĝo = 0 | enfluejo_lando = Ŝanhajo | enfluejo_lando1 = Ĝjangsuo | enfluejo_lat_d = 31 | enfluejo_lat_m = 23 | enfluejo_lat_s = 37 | enfluejo_lat_NS = N | enfluejo_long_d = 121 | enfluejo_long_m = 58 | enfluejo_long_s = 59 | enfluejo_long_EW = E | alfluanto_tipo = Kelkaj gravaj alfluantoj | alfluanto_dekstre_faldo = 1 | alfluanto_dekstre = Vujiango | alfluanto_dekstre1 = Juan | alfluanto_dekstre2 = Zi | alfluanto_dekstre3 = Siangjiang | alfluanto_dekstre4 = Gan | alfluanto_dekstre5 = Ĥuang-pĥu | alfluanto_dekstre6 = | alfluanto_dekstre7 = | alfluanto_dekstre8 = | alfluanto_dekstre9 = | alfluanto_dekstre10 = | alfluanto_dekstre11 = | alfluanto_maldekstre_faldo = 1 | alfluanto_maldekstre = Ja-long | alfluanto_maldekstre1 = [[Min (alfluanto de Jangzio)|Min]] | alfluanto_maldekstre2 = Tuo | alfluanto_maldekstre3 = Jialing | alfluanto_maldekstre4 = Han | alfluanto_maldekstre5 = | alfluanto_maldekstre6 = | alfluanto_maldekstre7 = | alfluanto_maldekstre8 = | alfluanto_maldekstre9 = | alfluanto_maldekstre10 = <!-- *** Dimensioj *** --> | longo = 6300 | longo_tipo = Suma longo | larĝo = | profundo = | akvokolektejo = 1808500 | akvokolektejo_tipo = Suma akvokolektejo | trafluo = 30166 | trafluo_max = 70800 | trafluo_min = 2000 <!-- *** Liberaj kampoj *** --> | libera = | libera_tipo = <!-- *** Mapoj *** --> | mapo = Yangtze River Hanzi.jpg | mapo_fono = | mapo_priskribo = Mapo de rivero | mapo_lokumilo = | mapo1 = Map of the Yangtze River.gif | mapo1_fono = | mapo1_priskribo = Mapo de akvokolekteja areo de Jangzio | mapo1_lokumilo = <!-- *** Retpaĝoj *** --> | commons = Chang Jiang | statistiko = | retpaĝo = <!-- *** Notoj *** --> | notoj = {{Mapkadro rivero}} }} '''Jangzio'''<ref>[[Plena Ilustrita Vortaro]] 2002, p. 495, ankaŭ en la [https://vortaro.net/#jangzio_kd reta versio de la eldono 2020]</ref><ref>Ankaŭ la ĝis nun sola esperantlingva [[atlaso]], [[Poŝatlaso de la mondo]] de 1971 el Prago, dokumentigas esperantigon "Jangzio" interalie en la vasta, du-paĝa mapo 23.</ref> ([[Pinjino]]: Cháng Jiāng: "Longa rivero"), ankaŭ nomata '''Blua Rivero''', estas la plej longa [[rivero]] en [[Azio]] kaj post la [[Amazono (rivero)|Amazono]] kaj [[Nilo]], [[Listo de riveroj laŭ longo|la tria plej longa]] [[riverego]] de la mondo. (En ĉina E-a medio uzatas la formo Yangzi-rivero) Ĝi trafluas 6.300&nbsp;km, el kiuj ŝipveturebla estas 2.800&nbsp;km en [[Ĉinio]]. La akvokolekta areo estas 1.970.000&nbsp;km², kie vivas ĉirkaŭ 350 milionoj da homoj. Tie troviĝas duono de la agrikultura kaj pli ol 40% de la industria produktado de Ĉinio. Ĉe la buŝo (elfluo) ĝi liveras averaĝe ĉirkaŭ 35.000 m³ akvon je sekundo. La Jangzio fontas en la alto de ĉirkaŭ 5.500 m sur la [[Tibeta Altebenaĵo]] kaj trakuras en la supra kaj meza fluo ĝis [[Yichang]] multajn ravinojn, gorĝojn ktp. La plej konata estas la ''Tri Gorĝoj'' inter Chongqing kaj Yichang, kie oni konstruis akvo-[[energiocentralo]]n, la t.n. [[Baraĵo Tri Gorĝoj]], tiel estiĝas 600&nbsp;km longa [[diglago]]. Poste fluas la rivero pli malrapide kaj larĝe tra la Mezĉina [[Ebenaĵo]]. La unua granda natura detena lago, kiu plenumas gravan funkcion en defendo kontraŭ la superfluoj, estas la [[Lago Dongting]]. Ĝia akvonivelo, ĝis etendiĝo varias laŭ la alvenanta akvokvanto kiel ĉe la plej granda [[lago]] de Ĉinio, la [[Lago Pojang]]. La [[Imperiestra Kanalo]] interligas Jangzion ĉe [[Jangĝoŭ]] al [[Flava Rivero]]. Ĉe [[Ŝanhajo]] elfluas ĝi al [[riverdelto]] en la [[Orientĉina Maro]]. Gravaj urboj de Jangzio estas [[Chongqing]], [[Vuhano]], [[Nankino]] kaj [[Ŝanhajo]]. Aliaj preterpasataj urboj estas [[Jibino]], [[Luzhoŭ]], [[Jangĝoŭ]], [[Jiĉang]], [[Ĉĵencjan]], [[Jiŭjiango]], [[Anĉin]], [[Tonglingo]], [[Vuĥu]], [[Ĉĵencjan]], [[Nantong]] ktp. Tiu rivero estas la plej longa en la mondo kiu fluas entute ene de unusola lando. Ĝi drenas unu kvinonon el la tera areo de [[Ĉinio]] (PRĈ) kaj ties riverbaseno estas hejmo de unu triono de la [[Demografio de Popola Respubliko Ĉinio|enlanda loĝantaro]].<ref>[http://www.cjw.gov.cn/index/river/liuyugk-3.asp?link=1]{{404|date=August 2021|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}. Alirita la 10an de Septembro 2010. En ĉina.</ref> La Jangzio estas ankaŭ [[Listo de riveroj laŭ akvoŝarĝo|unu el plej grandaj riveroj laŭ volumo de akvoŝarĝo en la mondo]], fakte la sesa. La rivero Jangzio ludis gravan rolon en la [[historio de Ĉinio|historio]], [[kulturo de Ĉinio|kulturo]] kaj [[ekonomio de Ĉinio]]. La prospera [[Jangzia Riverdelto]] generas tiom multe kiom ĝis 20% el la historia [[malneta enlanda produkto]] de [[Ĉinio]]. La rivero Jangzio fluas tra ampleksa gamo de ekosistemoj kaj estas ĝi mem habitato de kelkaj [[Endemio|endemiaj]] kaj endanĝerigitaj specioj kiaj la [[Ĉina aligatoro]], la [[Nigra foceno]], la [[Elefanta fiŝo]], la (eble [[formortinta]]) [[Blanknaĝila delfeno]] aŭ ''baiji'', kaj la [[Jangzia acipensero]]. Dum miloj da jaroj, la rivero estis uzata por akvo, [[irigacio]], akvoeligado, transportado, industrio, limo-markado kaj milito. La [[Baraĵo Tri Gorĝoj]] sur la rivero Jangzio estas la plej granda [[akvobaraĵo]] en la mondo.<ref> {{Cite web |url=http://earthobservatory.nasa.gov/IOTD/view.php?id=38879 |title=Three Gorges Dam, China : Image of the Day |publisher=earthobservatory.nasa.gov |accessdate=2009-11-03 }} </ref><ref>[http://internationalrivers.org/node/356 International Rivers, Three Gorges Dam profile] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20090420125825/http://internationalrivers.org/node/356 |date=2009-04-20 }}, Alirita la 3an de Aŭgusto, 2009</ref> En ĵusaj jaroj, tiu rivero estis suferinta pro industria poluado, agrikultura produktado, [[sedimentigo]], kaj perdo de malsekejoj kaj lagoj, kion malbonigas laŭsezonaj [[inundo]]j. Kelkaj sekcioj de la rivero estas nune protektitaj kiel [[Protektitaj areoj|naturaj rezervejoj]]. Zono de la Jangzio kiu fluas tra profundaj gorĝoj en okcidenta [[Junano]] estas parto de la Junanaj Protektitaj Areoj de la Tri Paralelaj Riveroj, nome [[Monda heredaĵo de Unesko|Monda heredaĵo]] de [[Unesko]]. Meze de 2014 la ĉina registaro anoncis ke ĝi konstruos multnivelan [[transporto|transportan reton]], kiu enhavas [[fervojo|fervojojn]], [[ŝoseo]]jn kaj [[flughaveno]]jn, por krei novan ekonomian zonon laŭlonge de la rivero.<ref name="ChinaEconomy">{{cite news|title=New stimulus measures by China to boost economic growth|url=http://www.beijingbulletin.com/index.php/sid/222852671/scat/ce9cf98a4a863704/ht/New-stimulus-measures-by-China-to-boost-economic-growth|accessdate=12a de Junio 2014|publisher=''Beijing Bulletin''|titolo=Arkivita kopio|alirdato=2016-01-22|arkivurl=https://web.archive.org/web/20140714231927/http://www.beijingbulletin.com/index.php/sid/222852671/scat/ce9cf98a4a863704/ht/New-stimulus-measures-by-China-to-boost-economic-growth|arkivdato=2014-07-14}} {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20140714231927/http://www.beijingbulletin.com/index.php/sid/222852671/scat/ce9cf98a4a863704/ht/New-stimulus-measures-by-China-to-boost-economic-growth |date=2014-07-14 }} {{Citaĵo el la reto |url=http://www.beijingbulletin.com/index.php/sid/222852671/scat/ce9cf98a4a863704/ht/New-stimulus-measures-by-China-to-boost-economic-growth |titolo=Arkivita kopio |alirdato=2016-01-22 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20140714231927/http://www.beijingbulletin.com/index.php/sid/222852671/scat/ce9cf98a4a863704/ht/New-stimulus-measures-by-China-to-boost-economic-growth |arkivdato=2014-07-14 }}</ref> == Fluejo == [[Dosiero:长江源头.jpg|eta|dekstre|250px|La glaĉeroj de la montoj Tanggula, nome tradicia fonto de la rivero Jangzio.]] La rivero ekas el kelkaj alfluantoj en la orienta parto de la [[Tibeta Altebenaĵo]], du el kiuj estas ofte referencata kiel "la fonto." Tradicie, la ĉina registaro agnoskis la fontn kiel la alfluanto Tuotuo sur la bazo de [[glaĉero]] okcidente de la monto Geladandong en la montoj Tanggula. Tiu fonto estas je 33°25′44″N 91°10′57″E kaj kvankam ĝi ne estas la plej malproksima fonto de Jangzio, ĝi ja estas la plej alta fonto je 5,342 m super [[marnivelo]]. La vera fonto de Jangzio, hidrologie la plej longa riverdistanco el la maro, estas en la monteto Jari en la elfluejo de la Akvorezervejo Ku, proksimume 325 km sudoriente de Geladandong.<ref name="Winchester">{{Cite book|last1=Winchester|first1=Simon|title=The River at the Center of the World|date=1996|publisher= Henry Holt|isbn=978-0-8050-3888-0|title-link=The River at the Center of the World}}</ref> Tiu fonto estis malkovrita nur fine de la 20-a jarcento kaj kuŝas en malsekejoj je 32°36′14″N 94°30′44″E kaj 5,170 m super marnivelo ĝuste sudoriente de Ĉadan en Zadoi, Gubernio Ĝuŝu, [[Ĉinghajo]].<ref>Wong How Man (2005) [http://www.cers.org.hk/index.php?option=com_content&view=category&id=27&layout=blog&Itemid=61 New and longer Yangtze source discovered.] En Webarchive [https://web.archive.org/web/20101028215804/http://www.cers.org.hk/index.php?option=com_content&view=category&layout=blog&id=27&Itemid=61] dato=28a de Oktobro, 2010.</ref> Kiel historia spirita fonto de la Jangzio, la fonto de Geladandong estas ankoraŭ ofte referencata kiel lafoonto de la Jangzio ekde la malkovro de la fonto de la monteto Jari.<ref name="Winchester" /> Tiuj alfluantoj kuniĝas kaj la rivero poste fluas orienten tra [[Ĉinghajo]], kaj turniĝas suden tra kruta valo malsupren al la limo de Siĉuano kaj Tibeto ĝis atingi Junanon. Laŭ tiu valo, la alto de la rivero falas el super 5,000 m ĝis malpli ol 1,000 m. Tiel la fontoj de Jangzio estas je alto de ĉirkaŭ 4,900 m. Malsupren al marnivelo, la rivero falas ĝis alto de 305 m en [[Jibino]], Siĉuano, kie ekas [[navigacio]] por riverboatoj, kaj ĝis 192 m en [[Ĉongĉingo]]. Inter Ĉongĉingo kaj Jiĉang, je alto de 40 m kaj distanco de ĉirkaŭ 320 km, ĝi trapasas la spektaklan pejzaĝon de la Jangziaj Gorĝoj, kiu famas pro sia natura beleco, sed estas danĝera por la navigacio. [[Dosiero:Yichang skyline 5.jpg|eta|maldekstre|250px|[[Jiĉang]] estas la unua urbo de la Jangzia Altebenaĵo.]] Ĝi eniras en la baseno de Siĉuano en Jibino. Ankoraŭ en la Siĉuana baseno, ĝi ricevas kelkajn akvoabundajn alfluantojn, kiuj ege pliigas ties akvokvanton. Ĝi poste trairas la monton Vuŝan borde kun Ĉongĉingo kaj Hubejo ĝis krei la famajn Tri Gorĝojn. Oriente de la Tri Gorĝoj, [[Jiĉang]] estas la unua urbo de la Jangzia Altebenaĵo. Post eniri en Hubejo, Jangzio ricevas akvon el nombraj lagoj. La plej granda de tiuj lagoj estas la [[Lago Dongting]], kiu estas sur la limo de la provinco Hunano kaj Hubejo, kaj estas la rezulto el plej el la riveroj en Hunano. En [[Vuhano]], ĝi ricevas sian plej grandan alfluanton, nome rivero [[Rivero Han (Ŝenŝjio kaj Hubejo)|Han]], kiu portas akvon el sia norda baseno tiom for kiom ĝis [[Ŝenŝjio]]. Je la norda pinto de Jiangksi, la [[Lago Pojang]], nome la plej granda nesalakva lago en Ĉinio, kuniĝas en la riveron. La rivero poste fluas tra Anhujo kaj [[Ĝjangsuo]], ricevas plian akvon el nombraj pli malgrandaj lagoj kaj riveroj, kaj fine atingas la Orientĉinan Maron en [[Ŝanghajo]]. Kvar el la kvin ĉefaj nesalakvaj lagoj kontribuas per sia akvokvanto al Jangzio. Tradicie la supra parto de Jangzio referencas al la parto el Jibino al Jiĉang; la meza parto referencas al la parto el Jiĉang ĝis Hukou, kie la [[Lago Pojang]] kunfluas al la rivero; la malsupra parto estas el Hukou ĝis Ŝanghajo. === Alfluantoj === [[Dosiero:Ganzi-afueras-d05.jpg|eta|dekstre|250px|Rivero Jalong ĉe Ganzi.]] La rivero Jangzio havas ĉirkaŭ 700 [[alfluanto]]jn. La plej gravaj (listitaj el supra fluejo al malsupra) kun la lokoj kie ili kuniĝas al la Jangzio estas la jenaj: * Jalong (Panĵihua, [[Siĉuano]]) estas 1323 km longa rivero en Siĉuano en Sudokcidenta Ĉinio. Ĝi elfluas el la [[Tibeta Altebenaĵo]] en Sudorienta [[Ĉinghajo]] kaj kunfluas al Jangzio en Panĵihua en Sudokcidenta Siĉuano. Jalong fluas inter la motoj Ŝaluli okcidente kaj Daksue oriente. * Min (Jibin, Siĉuano) estas 735 km longa rivero en centra Siĉuano, kiu kunfluas al Jangzio en [[Jibino]]. En Ĉinio, ĝi estis tradicie konsiderita kiel la ĉefa fluaĵo al la supra Jangzio antaŭ ties etenda ekspluatado de siaj fontoj.<ref name=eb1911> Jamieson, George (1911). [https://en.wikisource.org/wiki/1911_Encyclop%C3%A6dia_Britannica/Yangtsze-Kiang "Yangtsze-Kiang".] En Chisholm, Hugh (eld.). [[Encyclopædia Britannica]]. 28 (11a eld.). Cambridge University Press. p. 903. </ref><ref>Fan Chengda. James M. Hargett (trad.) ''Riding the River Home: A Complete and Annotated Translation of Fan Chengda's (1126–1193) Travel Diary Record of a Boat Trip to Wu'', [https://books.google.com/books?id=AnMLAQAAMAAJ&q=history+gold+china+jinsha p. 77]. Chinese Univ. of Hong Kong (Hong Kong), 2008. Alirita la 15an de Aŭgusto 2013.</ref> * Tuo (Luzhoŭ, Siĉuano) estas 655 km longa rivero en Siĉuano, kiu kunfluas al Jangzio en Luzhoŭ, pasinte tra Jintang, Jianĝang, Zijang, Ziĵong, kaj [[Nejĝjan]]. * Ĉiŝui (Hejiang, Siĉuano) estas 523 km longa rivero elfluanta el [[Junano]], kies nomo aludas al ruĝa koloro pro sedimentoj. Tie okazis en 1935 granda batalo dum la [[Longa Marŝado]]. * Jialing ([[Ĉongĉingo]]) estas 200-600 km longa rivero, ĉar la meandreca fluejo longas 600 km sed trairas distancon de nur 200 km. Ĉefa trajto estas ties verdeca koloro. * Vu (Fuling, Ĉongĉingo) estas 1150 km longa rivero fluanta tra montara regiono [[Gŭiĝoŭo]]. * King (Ĝidu, Hubejo) estas 423 km longa dekstra alfluanto, kiu havas tri grandajn akvobaraĵojn. * Juan (tra la [[Lago Dongting]]) estas 864 km longa grava rivero en [[Hunano]]. * Li aŭ Liŝui (tra la [[Lago Dongting]]) estas 388 km longa grava rivero en [[Hunano]]. * Zi (tra la [[Lago Dongting]]). [[Dosiero:Xiang River in Changsha.JPG|250px|eta|La rivero Ksiang ĉe Ĉangŝa.]] * [[Ksiang]] ([[Juejang]], Hunano, Xiang aŭ Hsiang, en ĉina 湘) estas la ĉefa rivero de la akvokolekta baseno de la [[Lago Dongting]] en la mezo de la fluejo de Jangzio, kaj la plej granda rivero en la provinco Hunano. Ĝi estas la dua plej granda alfluanto (post la rivero Min) laŭ kolektita akvo, la kvina plej granda alfluanto laŭ akvokolekta areo de la alfluantoj de Jangzio. * [[Rivero Han (Ŝenŝjio kaj Hubejo)|Han]] (Vuhano, [[Hubejo]]) estas maldekstra alfluanto de Jangzio (Ĉáng Jiāng) kun longo de 1,532 kilometroj (952 mejloj). Historie ĝi estis referencata ankaŭ kiel Hanŝui kaj tiu nomo estas ankoraŭ foje uzata nuntempe. La rivero ŝuldas sian nomon al Hanĵong, kiu siavice ŝuldas sian nomon al la [[Dinastio Han]]. * Gan (apud [[Jiŭjiango]], [[Ĝjangŝjio]]) estas 885 km longa grava rivero el okcidenta Ĝjangŝjio. * Ŝuiĝang (Dangtu, Anhujo) estas 254 km longa maldekstra alfluanto el Anhujo. * Kingĝi ([[Vuĥu]], Anhujo) estas 709 km longa, la plej longa el malsupra fluejo de Jangzio, alfluanto el montaro [[Huangŝan]]. * Akvosistemo de la lago Ĉao, 52 km longa. * Akvosistemo de la lago Taj, kun areo de 2250 km², jam en la delto. Aparte menciindas la jena: * [[Huai]], iam latinigite Hŭai, fluas mezvoje inter la [[Flava Rivero]] kaj la Jangzio, nome la du plej grandaj riveroj en Ĉinio, kaj kiel ili fluas el okcidento orienten. Historie dreninte rekte en la [[Flava Maro]], la inundoj ŝanĝis la fluejon de la rivero tiel ke ĝi estas nune grava alfluanto de Jangzio. La Huai estas notinde suferanta pro inundoj. === Delto === {{Ĉefartikolo|Jangzia Riverdelto}} [[Dosiero:ดินดอนปากแม่น้ำแยงซี.jpg|eta|maldekstre|Jangzia Riverdelto.]] La '''Jangzia Riverdelto''' aŭ la '''Ora Triangulo de Jangzio''', ĝenerale enhavas la triangulforman teritorion de [[Vua lingvo|Vu]]-parolanta [[Ŝanhajo]], suda provinco [[Ĝjangsuo]] kaj norda provinco [[Ĝeĝjango]]. La areo kuŝas ĉe la kerno de la regiono tradicie nomita [[Jiangnano]] (laŭvorte, "sude de la rivero Jangzio"). La rivero drenas en la [[Orientĉina Maro]]. La urba zono en la areo kreskiĝis en kio estis la plej granda koncentriĝo de la apudigitaj metropolaj areoj en la mondo. Ĝi kovras areon de 99,600 km² kaj estis hejmo al ĉirkaŭ 115 milionoj da personoj en 2013, el kiuj ĉirkaŭkalkulitaj 83 milionoj estas urbaj. Baze sur la pli granda zono de la Jangzia Riverdelto, ĝi havas ĉirkaŭ 140 milionojn da personoj. Havante fekundan grundon, la Jangzia Riverdelto abunde produktas grenon, [[kotono]]n, [[kanabo]]n kaj [[teo]]n.<ref>{{cite web | url =http://www.chinatoday.com/city/china_yangtze_river_delta.htm| title = Yangtze (Yangzi, Changjiang) River Delta|publisher =''China Today''| accessdate = 27an de Marto 2013}}</ref> == Strukturoj == [[File:Wuhan Yangtze River Bridge-WV banner.jpg|775px]] [[Dosiero:Yibin Yangtze Begins Here.jpg|eta|dekstre|La rivero Jangzio ĉe la kunfluo de la riveroj Min kaj Jinŝa. Malsupre de Jibin, la Jangzio estas konata en ĉina kiel ''Ĉang Jiang'' aŭ la "Longa Rivero". Supre de Jibin, la Jangzio estas konata kiel Jinŝa aŭ Orsabla Rivero.]] Krom la konstruo de la Energicentralo Tri Gorĝoj ekzistas dua granda projekto: "Dolĉakvon norden", kio temas pri akvoalkonduka [[sistemo]], kiu helpus al la akvomalriĉa Norda Ĉinio per akvo el Jangzio. La unua traceo apud la Imperiestra kanalo jam pretas, uzatas; la dua traceo estas ankoraŭ en plana stadio. La nuntempa plej granda [[arkoponto]] en la mondo estas la [[Ponto Ĉaotianmen]] super la rivero Jangzio kun longo de 1,741 m kaj spano de 552 metroj. La ponto estis malfermita la 29an de Aprilo, 2009 en [[Ĉongĉingo]].<ref name=Chaotianmen >{{cite web | url=http://www.guinnessworldrecords.com/records-1/longest-bridge-steel-arch-bridge/# | publisher=Guinness World Records | accessdate=18a de Februaro, 2013 | title=Longest bridge, steel arch bridge | first= | last= }}</ref> === Baraĵo Tri Gorĝoj === La [[Baraĵo Tri Gorĝoj]] (ĉine [[wikt:三|三]][[wikt:峡|峡]][[wikt:大|大]][[wikt:坝|坝]] ''Sānxiá Dà Bà'') estas akvoenergia baraĵo sur la [[Jangzi-rivero]]. Ĝi plene ekfunkcias ekde 2012-07-04, kiam la lasta [[turbino]] komencis liveri energion. Tiu estas la plej granda akvenergia [[baraĵo]] el la mondo laŭ areo (2 335 metroj longa) kaj devus fariĝi la 1-a laŭ produktado de elektro (kun 22 500 megavatoj), la nuna unua estas la akvobarejo de [[Itajpuo]] en [[Brazilo]] (kun 14 000 MW). [[Dosiero:Three gorges dam locks view from vantage point.jpg|eta|maldekstra|260px|La Baraĵo Tri Gorĝoj en 2004; kluzoj por rivera trafiko.]] [[Akvoenergio]] estas riĉa en Jangzi-rivero, kaj la akvoutiliga artiko de la '''Tri Gorĝoj''' estas ŝlosila inĝenieraĵo de sinteza jungado kaj ekspluato de la rivero. La sidejo de la Inĝenieriaĵo ĉe la Tri Gorĝoj estis elektata en Sandouping, interna loko de [[Jiĉang]], urbo de la [[Ĉinio|ĉina]] meza provinco [[Hubejo]], ĉe la meza baseno de Jangzi-rivero. Post la finkonstruado de la [[akvobaraĵo]] ĝi ludas funkciojn de preventado de [[inundo]], elektra produktado, navigacio, bestobredado, [[turismo]], protektado de [[ekologio|ekologia]] [[medio]], purigo de medio, kondukado de [[akvo]] el [[sudo]] al [[nordo]] de [[Ĉinio]] kaj akvoprovizado. La akvobaraĵo ĉe la Tri Gorĝoj de Yangzi-rivero realigas celojn de akvoakumulado, malfermo de navigado kaj elektra produktado. == Inundoj == [[Dosiero:Hankow city hall.jpg|eta|260px|dekstre|Urbodomo de Hankou dum la inundoj de [[1931]].]] Laŭlonge de la historio tiu ĉi rivero okazigis terurajn inundojn kaj multajn perdojn partikulare multajn mortojn. Dekoj da milionoj da personoj vivas en la inundebenaĵoj de la Jangzia valo, areo kiu nature inundiĝas ĉiusomere kaj estas loĝebla nur ĉar ĝi estas protektita de riverdigoj. La inundoj estas sufiĉe grandaj por superflui la [[digo]]jn kaj tio okazigis grandajn problemojn al tiuj kiuj tie loĝas kaj laboras. Gravaj superfluoj estis tiuj de 1931, 1954, kaj 1998. La inundoj de [[1931]] en Centra Ĉinio estis serio de superfluoj ĝenerale konsiderataj inter la plej mortigaj [[natura katastrofo|naturaj katastrofoj]] iam registritaj, kaj preskaŭ certe la plej mortigaj en la 20-a jarcento (sen kalkuli pandemiojn kaj malsategojn). Ĉirkaŭkalkuloj de la totala mortaro gamas el 145 000 ĝis 3.7 milionoj kaj 4 milionoj.<ref>[https://www.pbs.org/wgbh/nova/flood/deluge.html "Dealing with the Deluge"] Arkivita la 18an de Marto, 2010, en Wayback Machine. PBS NOVA Online. 26a de Marto, 1996. Alirita la 3an de Decembro, 2020. </ref><ref> Glantz, Mickey. Glantz, Michael H (2003). Climate Affairs: A Primer. Island Press. ISBN 1-55963-919-9. p. 252. </ref> Jangzio denove inundis en 1935, okazigante grandan mortigadon. [[Dosiero:Wuhan-Flood-Memorial-0226.jpg|eta|230px|maldekstre|La popolo de [[Vuhano]] luktante kontraŭ la inundoj de [[1954]] fare de la rivero Jangzio, priskribita de monumento starigita en 1969.]] El Junio ĝis Septembro [[1954]], la Jangziaj inundoj estis serio de katastrofaj superfluoj kiuj okazis ĉefe en la provinco Hubejo. Pro malkutima alta volumo de pluvofalo same kiel pro eksterordinara longa [[pluvsezono]] en la meza etendo de Jangzio en la printempo de 1954, la rivero ekplialtiĝis super sia normala nivelo ĉirkaŭ la fino de Junio. Spite klopodojn malfermi tri gravajn inundopordojn por malpliigi la plialtigon de la akvo devojigante ĝin, la supernivelo plue plialtiĝis ĝis ĝi atingis la historian alton de 44.67 m en Jingzhou, Hubejo, kaj de 29.73 m en Vuhano. La nombro de mortoj pro tiu superfluo estis ĉirkaŭkalkulitaj je 33 000, inklude tiujn kiuj mortis pro la rilataj malsanoj en la sekvo de la katastrofo. La inundoj de [[1998]] en Jangzio estis serio de gravaj superfluoj, kiuj daŭris de meza Junio al la komenco de Septembro 1998 laŭlonge de la tuta Jangzio.<ref name="cnews"> En Chinanews.com.cn [http://big5.chinanews.com.cn:89/special/guoqing/60/2009/06-25/127.shtml] arkive en [https://archive.today/20130101151742/http://big5.chinanews.com.cn:89/special/guoqing/60/2009/06-25/127.shtml] arkive la 1an de Januaro, 2013, nome 年特大洪水 Alirita en la 1a de Aŭgusto, 2009</ref> En la somero de 1998, Ĉinio suferis amasajn inundojn de partoj de la Jangzio, kio rezultis en 3,704 mortoj, 15&nbsp;milionoj da senhejmigitoj kaj 26 mil milionoj da usonaj dolaroj en ekonomia perdo.<ref>Pbs.org. "[https://www.pbs.org/itvs/greatwall/dam1.html Pbs.org] En Webarchive [https://web.archive.org/web/20150502200427/http://www.pbs.org/itvs/greatwall/dam1.html] 2a de Majo, 2015." ''Great wall across the Yangtze.'' Alirita en la 1a de Aŭgusto, 2009.</ref> Aliaj fontoj registris totalan perdon de 4150 personoj, kaj 180&nbsp;milionoj da personoj suferantaj.<ref name="spig" /> Gapiga kvanto de 100 000 km² estis senhejmigita, 13.3&nbsp;milionoj da domoj estis damaĝitaj aŭ detruitaj.<ref name="spig">Spignesi, Stephen J. [2004] (2004). Catastrophe!: the 100 greatest disasters of all time. Citadel Press. {{ISBN|0-8065-2558-4}}. p 37.</ref> El meza Junio ĝis mezo de Julio [[2016]] terurajn inundojn okazigis grandajn perdojn de 22 mil milionoj da usonaj dolaroj kaj 180 mortojn. == Ĉefaj urboj == [[File:Wuhu WV Banner.jpg|775px]] [[Dosiero:Nanjing Yangtze River Bridge02.jpg|eta|dekstre|Ponto super la rivero en [[Nankino]], konstruita en 1968,<ref name="南京火车站" >[https://web.archive.org/web/20121127171156/http://www.njstation.com/xxcx/czjs.aspx 车站简介.] Nankina fervoja stacio. 2012. Arkivita el la originalo en 2012-11-27. Alirita la 3an de Decembro 2020. </ref> nome la unua ponto super la rivero Jangzio konstruita sen [[eksterlanda helpo]].]] * [[Jibino]] * [[Luzhoŭ]] * [[Ĉongĉingo]] * [[Jiĉang]] * [[Ŝaŝi]] * [[Juejang]] * [[Vuhano]] * [[Huangŝi]] * [[Jiŭjiango]] * [[Anĉin]] * [[Tonglingo]] * [[Vuĥu]] * [[Maanŝan]] * [[Tajĝou (Ĝjangsuo)]] * [[Jangĝoŭ]] * [[Ĉĵencjan]] * [[Nankino]] * [[Ĉangĝoŭo]] * [[Nantong]] * [[Ŝanhajo]] == Ekologio == [[Biogeografio|Biogeografie]] la Jangzio troviĝas en la orientazia [[ekoprovinco]] de la [[Palearktiso|palearktisa]] [[ekozono]], kaj estas unu el la 53 dolĉakvaj [[ekoregiono]]j de la [[tutmondaj 200]]. Tiu ĉi estas listo de ekoregionoj elektitaj far la [[Monda Natur-Fonduso]] (WWF) por ilia graveco pri la [[naturprotekto]]. === Faŭno === En la rivero vivis la [[blanknaĝila delfeno]], kies lasta konata ekzemplero estis tre protektata besto en kaptiteco, inter aliaj interesaj bestoj. Nun estas protektata la rivermedio por ekzemple konservi la restantajn ekzemplerojn de la Sennaĝila foceno (''Neophocaena asiaeorientalis spp. Asiaeorientalis'').<ref>Wang Ding, "Protekto por cetacoj en la rivero Jangzio", en [[Unesko Kuriero]], numero 3 de Julio-Septembro 2021, eldonita de El Popola Ĉinio, [https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000377986_epo/PDF/377986epo.pdf.multi "Restarigo de viv-diverseco, revivigi vivon",] 58 pp. pp. 25-27.</ref> La [[jangzia giganta testudo]] aŭ ruĝ-rivera giganta testudo (''Rafetus swinhoei'') estas [[testudo]]-specio el familio de [[molkarapacaj testudoj]] (''Trionychidae'' aŭ [[Trioniĥedoj]]), kiu iam havis sian arealon en la Jangzirivera Baseno, de kie ŝajne ĝi jam malaperis. Ĝi havas nuntempe nur kelkajn ekzistantajn ekzemplerojn en kaptiveco kaj estas forte minacata je [[formorto]]. ==== Fiŝoj ==== [[Dosiero:Acipenser dabryanus.jpg|eta|maldekstre|[[Jangzia acipensero]].]] La [[Jangzia acipensero]] (''Acipenser dabryanus'') estas specio de fiŝoj en la acipensera familio, nome [[Acipenseredoj]]. Aliaj komunaj nomoj estas '''Ĉiangjianga acipensero''', kaj '''rivera acipensero'''.<ref name=zh>Zhuang, P., et al. (1997). [http://link.springer.com/article/10.1023/A:1007399729080#page-1 Biology and life history of Dabry's sturgeon, ''Acipenser dabryanus'', in the Yangtze River.] ''Environmental Biology of Fishes'' 48(1-4), 257-64.</ref> Ĝi estas [[endemio|endemia]] de la Jangzirivera Baseno. Ĝi estis la bazo de [[Fiŝaĵo|fiŝaĵo]] de komerca gravo. Ties populacioj malpliiĝis draste, kaj en la komencaj [[1980-aj jaroj]], ĝi estis deklarita [[endanĝerita specio]] kaj ties komerca rikoltado estis malpermesita.<ref name=zh/> Ĝi estis listita kiel [[Draste endanĝerita|draste endanĝerita specio]] fare de la [[Internacia Unio por la Konservo de Naturo|IUKN]] ekde 1996 kaj ekde 2010 (eble formortinta) estis aldonita al ties statuso.<ref name="iucn"> Qiwei, W. 2010. Acipenser dabryanus. In: IUCN 2013. IUCN Red List of Threatened Species. Versio 2013.1. Elŝutita la 15an de Oktobro 2013. [http://www.iucnredlist.org/details/231/0] Alirita la 22an de Januaro 2016.</ref> [[Dosiero:Hypophthalmichthys molitrix Hungary.jpg|eta|La arĝentokarpo (''Hypophthalmichthys molitrix'') estas indiĝena de la rivero, sed ĝi estis (kiel aliaj [[karpo]]j de Azio) estis disvastigita tra grandaj partoj de la mondo pere de [[akvokulturo]] kaj nun estas [[invada specio]] en kelkaj mondoregionoj ĝis en 88 landoj.]] En 2011, 416 fiŝospecioj estis konataj kiel vivantaj en la [[akvokolekta baseno]] de Jangzio, inter kiuj 362 kiuj estas strikte specioj de [[nesalaj akvoj]]. La aliaj estas konataj ankaŭ el salhavaj aŭ salhavetaj akvoj, kiel en la [[estuaro]] de la rivero aŭ en la [[Orientĉina Maro]]. Tio faras tiun riveron unu el la plej speci-riĉaj riveroj en Azio kaj pro multo la plej speci-riĉa en Ĉinio (kompare, la [[Perlorivero]] havas preskaŭ 300 fiŝospeciojn kaj la [[Flava Rivero]] nur 160).<ref name=FishDiversity/> 178 fish species are endemic to the Yangtze River Basin.<ref name=FishDiversity/> Multaj troviĝas nur en ioma parto de la riverbaseno kaj speciale la supraj areoj (super [[Jiĉang]], sed malsupre de la komencaj akvoj de la [[Tibeta Altebenaĵo]]) estas riĉaj pro enteno de 279 specioj, inklude 147 jangziajn endemiojn kaj 97 striktajn endemiojn (troveblaj nur en tiu parto de la riverbaseno). Kontraste, la supraj akvoj, kie la averaĝa altitudo estas super 4500 m super marnivelo, estas hejmo nur de 14 tre specialaj specioj, sed 8 el tiuj estas endemiaj de la rivero.<ref name=FishDiversity/> La plej grandaj ordoj en Jangzio estas [[Ciprinoformaj]] (280 specioj, inter kiuj 150 endemioj), [[Siluroformaj]] (40 specioj, inter kiuj 20 endemioj), [[Perkoformaj]] (50 specioj, inter kiuj 4 endemioj), [[Tetraodonformaj]] (12 specioj, inter kiuj 1 endemio) kaj [[Osmeroformaj]] (8 specioj, inter kiuj 1 endemio). Neniu alia ordo havas pli ol kvar specioj en la rivero kaj unu endemian.<ref name="FishDiversity"> Ye, S.; Li, Z.; Liu, J;, Zhang, T.; kaj Xie, S. (2011). Distribution, Endemism and Conservation Status of Fishes in the Yangtze River Basin, China. pp. 41–66 in: Ecosystems Biodiversity, InTech. ISBN 978-953-307-417-7. </ref> ==== Ekologia konsekvenco ==== En la komenco de 2020 oni konfirmis la jaman supozon de la formorto de la [[Elefanta fiŝo]] nome "Psephurus gladius", kiu vivis en la rivero Jangzio, nome hejmo de pli ol 400 diversaj specioj. Ekde 2009, tiu fiŝo ne estis plu vidata, sed la sciencistoj atendis ĉar ne estis certigaj pruvoj de ties formorto. Ĵusa studo publikigita en la revuo ''Science of the Total Environment'' montris la malpliigon de la specio ekde 1970 kiel rezulto de [[troa fiŝkaptado]] kaj de la habitatofragmentado. Krome, en 1981, oni konstruis la Akvobaraĵon Geĵuba kiu blokis la migradon de la fiŝo necesa por ties reproduktado. Inter 1981 kaj 2003, la specio estis vidata nur 201 fojojn — kaj 95,2% antaŭ 1995— kaj ekde 1996 oni deklaris ĝin endanĝerigita, laŭ la [[Internacia Ruĝa Listo de Endanĝeritaj Specioj|Ruĝa Listo de la Internacia Unio por la Konservado de la Naturo]]. En 2003, oni konstruis la [[Baraĵo Tri Gorĝoj|Baraĵon de la Tri Gorĝoj]], kaj tio malbonigis la situacion de la specio kiu jam ne trovis frajejojn. En tiu jaro oni konfirmis la lastan vidon de tiu specio. La esplorado de la ĉinaj sciencistoj konfirmis, ke la specio komplete malaperis kaj probable inter 2005 kaj 2010. Dum lasta detala esplorado tra la tuta regiono, oni identigis 322 fiŝospeciojn, kaj eĉ ne unusolan specimenon de elefanta fiŝo. La baseno de tiu rivero suferis fortan ekonomian disvolvigon ekde la 1950-aj jaroj, kaj eltenas pli ol 40 grandurbojn. Ĝi produktas la 40% de la MEP de Ĉinio kaj enhavas unu trionon de ties loĝantaro. Pli ol 70 akvobestoj estis klasitaj kiel protektendaj. <ref>Agathe Cortes, [https://elpais.com/elpais/2020/01/07/ciencia/1578404539_699369.html ''La primera especie extinguida de 2020: un pez de hasta siete metros de largo'',] [[El País]], 8a de januaro 2020 - 09:14 CET Alirita la 8an de januaro 2020. </ref> == Bildaro == [[File:Nanjing page banner.jpg|775px]] <gallery> Dosiero:YangtzeInThreeGorges.jpg|La rivero Jangzio pase tra la Tri Gorĝoj. Dosiero:Yangzi River gorge.jpg|Posttagmeza lumo sur la grizaj montoj ĉe la Jangzia montfendo. Dosiero:Yangzi river ship yard on river bank.jpg|Ŝipkonstruejo ĉe Jangzio. Dosiero:YangtzeWuhanFirstBridge.jpg|Ponto en [[Vuhano]]. Dosiero:YangtzeRiverBridge.jpg|Ponto Vuŝan ĉe la Tri Gorĝoj en [[Ĉongĉingo]]. Dosiero:Dusk on the Yangtze River.jpg|Krepusko en la meza fluejo de la Jangzio je la Tri Gorĝoj. Dosiero:Yangtze at First Bridge.jpg|Tuotuo, supra parto de Jangzio, konata en tibeta kiel Maku, aŭ "Ruĝa Rivero". Dosiero:1 changjiang yangtze aerial pano first turn shigu 2018.jpg|Meandro de Jangzio ĉe Ŝigu (石鼓) en [[Junano]], kie la rivero turniĝas 180 gradojn el sudo al nordo. Dosiero:Wu Gorge on Yangtze.jpg|Vu Gorĝo, unu el la Tri Gorĝoj. Dosiero:Xiling Gorge along Yangtze.jpg|Ksiling Gorĝo, alia el la Tri Gorĝoj. </gallery> == Notoj == {{Referencoj|2}} == Bibliografio == * Carles, William Richard, [https://www.jstor.org/stable/1774310?seq=1 "The Yangtse Chiang",] The Geographical Journal, Vol. 12, No. 3 (Sep. 1898), pp. 225–240; Publikigita de: Blackwell Publishing je konto de The Royal Geographical Society (kun la Institute of British Geographers) * Danielson, Eric N. 2004. Nanjing and the Lower Yangzi, From Past to Present, The New Yangzi River Trilogy, Vol. II. Singapore: Times Editions/Marshall Cavendish. ISBN 981-232-598-0. * Danielson, Eric N. 2005. The Three Gorges and The Upper Yangzi, From Past to Present, The New Yangzi River Trilogy, Vol. III. Singapore: Times Editions/Marshall Cavendish. ISBN 981-232-599-9. * Grover, David H. 1992 American Merchant Ships on the Yangtze, 1920–1941. Wesport, Conn.: Praeger Publishers. * Van Slyke, Lyman P. 1988. Yangtze: nature, history, and the river. A Portable Stanford Book. ISBN 0-201-08894-0 * Winchester, Simon. 1996. The River at the Center of the World: A Journey Up the Yangtze and Back in Chinese Time, Holt, Henry & Company, 1996, hardcover, ISBN 0-8050-3888-4; trade paperback, Owl Publishing, 1997, ISBN 0-8050-5508-8; trade paperback, St. Martins, 2004, 432 pp., ISBN 0-312-42337-3 == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj|ReVo=jangzi}} * {{en}} [http://wwf.panda.org/about_our_earth/ecoregions/yangtze_river_lakes.cfm Tutmondaj 200; numero 149 : Jangzio-rivero kaj lagoj (WWF)] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20120317080354/http://wwf.panda.org/about_our_earth/ecoregions/yangtze_river_lakes.cfm |date=2012-03-17 }} * {{en}} [http://wwf.panda.org/what_we_do/where_we_work/yangzte_basin/ Jangzi-Baseno (WWF)] * {{en}} [http://es.chinabroadcast.cn/1/2004/08/26/1@14243.htm EPĈ artikolo pri la rivero] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20041126155415/http://es.chinabroadcast.cn/1/2004/08/26/1@14243.htm |date=2004-11-26 }} * {{en}} [http://www.chinareport.com.cn/uk2004/e10-55.htm UK-enciklopedieto] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20050104032648/http://www.chinareport.com.cn/uk2004/e10-55.htm |date=2005-01-04 }} * {{Tradukita|lingvo= en |artikolo=Yangtze|revizio=991287176}} {{Havenda artikolo|Jangzio}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Jangzio| ]] [[Kategorio:Palearktisaj ekoregionoj]] [[Kategorio:Global 200]] [[Kategorio:Riveroj en Ĉinio]] [[Kategorio:Geografio de Ĉinio]] ma0gzcyzluu4msiketb9aej14gmjoes Smolkov (artileria fuortaro) 0 29598 9349207 9231409 2026-04-07T10:56:04Z Petr Tomasovsky 678 9349207 wikitext text/x-wiki {{Tiu ĉi artikolo|temas pri artileria fuortaro. Pri vilaĝo temas artikolo [[Smolkov]].}} {{Geokesto | konstruaĵo <!-- *** Kapo *** --> | nomo = Artileria fuortaro Smolkov | devena_nomo = | alia_nomo = {{Lang-cs|Dělostřelecká tvrz Smolkov}} | kategorio = fuortaro <!-- *** Nomo *** --> | etimologio = | oficiala_nomo = Dělostřelecká tvrz Smolkov | moto = | kromnomo = Hrabyňský vrch | kromnomo_tipo = Alia nomo | dosiero = MO-Sm-38 V lese 2.jpg | dosiero_priskribo = Objekto por artileria turniĝonta turo MO-S&nbsp;38 "V&nbsp;lese" <!-- *** Lando ktp. *** --> | lando = Ĉeĥio | lando_tipo = | lando_flago = 1 | ŝtato = | regiono = Moraviasilezia regiono | distrikto = Distrikto Opava <!-- *** Familio *** --> | parenco = PGK II Hlučín | municipo = Smolkov | aliro = | publiko = nur sur surfaco | montaro = Nízký Jeseník <!-- *** Situo *** --> | situo = Smolkov | koordinatoj_ne_en_titolo = true | leviĝo = | lat_d = 49 | lat_m = 53 | lat_s = 42 | lat_NS = N | long_d = 18 | long_m = 04 | long_s = 49 | long_EW = E <!-- *** Liberaj kampoj *** --> | libera = Inĝ. Alois Beneš, podnikatelství staveb, Přerov | libera_tipo = Konstrufirmao | libera1 = 26-a de februaro 1936 | libera1_tipo = La unua labortago | libera2 = konstrue finita | libera2_tipo = Stato en 1938 | libera3 = MO-S 38 V Lese - [[Artileria turniĝonta turo|artileria turo]]<br />MO-S 39 U Trigonometru - [[artileria fuorto]]<br />MO-S 40 Nad Silnicí - [[infanteria fuorto]]<br />MO-S 41 Nad Valchou - [[enireja objekto]]<br />MO-S 42 Nad Hájem - [[artileria gvatejo]] | libera3_tipo = Objektoj de fuortaro | libera4 = 394 viroj | libera4_tipo = Garnizono <!-- *** Mapoj *** --> | mapo_priskribo = Situo enkadre de Ĉeĥio | mapo_lokumilo = Ĉeĥio | mapo1_priskribo = | mapo1_lokumilo = <!-- *** Retpaĝoj *** --> | retpaĝo = | commons = Smolkov (fortress) | portalo = Ĉeĥio <!-- *** Notoj *** --> | notoj = }} '''[[Artileria fuortaro]] Smolkov''' ({{Lang-cs|Dělostřelecká tvrz Smolkov}}) estis la plej granda fortikaĵkonstruaĵo de la II-a pionira grupa komandantejo. Smolkov finis la sektoron [[sektoro Moravská Ostrava|Moravská Ostrava]] kaj pafadoj de ĝiaj tri fortikaĵaj [[10cm haŭbizo mod. 38|haŭbizoj de kalibro 100 mm]] atingis ĝis urbo [[Opava]], kie ili tuŝis pafsektoron de haŭbizoj el la artileria fortikaĵo de fuortaro [[Šibenice (artileria fuortaro)|Šibenice]], kiun oni komencis konstrui proksimume 10 kilometrojn okcidente de [[Opava]]. Smolkov konsistis el 5 objektoj, kiuj estis jenaj: ** MO S-38 – „V Lese“ ([[artileria turniĝonta turo]]),<br /> ** [[MO-Sm-S 39 U Trigonometru|MO S-39 – „U Trigonometru“]] ([[artileria fuorto]]),<br /> ** MO S-40 – „Nad Silnicí“ ([[infanteria fuorto]]),<br /> ** MO S-41 – „Nad Valchou“ ([[enireja objekto]]),<br /> ** MO S-42 – „Nad Hájem“ ([[artileria gvatejo]]),<br /> Ĉiuj fuortoj estis en [[subterejo]] kunigitaj per subteraj koridoroj, ĉambregoj, municiejoj, maŝinejoj, loĝigejoj por hom-ekipo kaj per pluraj bezonaj spacoj por funkciado de la fuortaro. Dum [[ostrava operaco]] en [[aprilo]] de [[1945]] eĉ sovetaj armeaj korpusoj timis ekataki la fuortaron, ili ĉirkaŭiris ĝin tra [[Hrabyně]]. == Rilataj temoj == * [[Sektoro Moravia Ostrava]] * [[Atlas objektů těžkého opevnění úseku Moravská Ostrava]] * [[Šibenice (artileria fuortaro)|Artileria fuortaro Šibenice]] {{Ĉeĥoslovakaj fortikaĵoj}} [[Kategorio:Artileriaj fuortaroj de ĉeĥoslovakaj fortikaĵoj|Smolkov]] [[Kategorio:PGK II Hlučín]] [[Kategorio:Konstruaĵoj en Háj ve Slezsku]] [[Kategorio:Nízký Jeseník]] 4ss62po4glycbwuwxfl9gpqg2bs9vrj Udmurta lingvo 0 30329 9348897 9082892 2026-04-06T14:39:54Z Илья А. Латушкин 219888 9348897 wikitext text/x-wiki {{Informkesto lingvo|Koloro = Urala}} La '''udmurta lingvo''' ({{lang-udm|удмурт кыл|ligilo=ne}}) apartenas al la [[Perma lingvaro|Perma branĉo]] de la [[Urala lingvaro]]. Ĝia plej proksima parenco estas la [[Komia lingvo]]. Laŭ la censo de 2021, la [[udmurtoj]] nombris ĉirkaŭ 396 000, sed nur 270 000 parolis la [[lingvo]]n. Ili loĝas ĉefe en la [[Udmurtio|Udmurta Respubliko]] kaj najbaraj regionoj de la [[Rusa Federacio]]. Ili disiĝis de la plej proksimaj parencoj, la [[komioj]], en la [[7-a jarcento|7-a]] ĝis [[11-a jarcento]]. == Gramatiko == La Udmurta lingvo havas 15 kazojn kaj 4 tempojn. == Skribo == La lingvo uzas la cirilan alfabeton: <center>'''А/а, Б/б, В/в, Г/г, Д/д, Е/е, Ё/ё, Ж/ж, Ӝ/ӝ, З/з, Ӟ/ӟ, И/и, Ӥ/ӥ, Й/й, К/к, Л/л, М/м, Н/н, О/о, Ӧ/ӧ, П/п, Р/р, С/с, Т/т, У/у, Ф/ф, Х/х, Ц/ц, Ч/ч, Ӵ/ӵ, Ш/ш, Щ/щ, Ъ/ъ, Ы/ы, Ь/ь, Э/э, Ю/ю, Я/я'''</center> Udmurtoj aldonis literojn '''Ӝ'''/'''ӝ''', '''Ӟ'''/'''ӟ''', '''Ӥ'''/'''ӥ''' kaj '''Ӵ'''/'''ӵ'''. Ili estas unikaj kaj uziĝas nur en la Udmurta lingvo. {| cellpadding="4" cellspacing="0" class="wikitable" |- align="center" ! А а || Б б || В в || Г г || Д д || Е е || Ё ё || Ж ж || Ӝ ӝ || З з |- align="center" | [{{IPA|a}}] || [{{IPA|b}}] || [{{IPA|v}}] || [{{IPA|ɡ}}] || [{{IPA|d}}], [{{IPA|dʲ}}] || [{{IPA|ʲe}}], [{{IPA|je}}], [{{IPA|e}}] || [{{IPA|ʲo}}], [{{IPA|jo}}] || [{{IPA|ʒ}}] || [{{IPA|d͡ʒ}}] || [{{IPA|z}}], [{{IPA|zʲ}}] |- align="center" ! Ӟ ӟ || И и || Ӥ ӥ || Й й || К к || Л л || М м || Н н || О о || Ӧ ӧ |- align="center" | [{{IPA|d͡ʑ}}] || [{{IPA|ʲi}}], [{{IPA|i}}] || [{{IPA|i}}] || [{{IPA|j}}], [{{IPA|-ĭ}}] || [{{IPA|k}}] || [{{IPA|l}}], [{{IPA|lʲ}}] || [{{IPA|m}}] || [{{IPA|n}}], [{{IPA|nʲ}}] || [{{IPA|o}}] || [{{IPA|ʌ}}] |- align="center" ! П п || Р р || С с || Т т || У у || Ф ф || Х х || Ц ц || Ч ч |- align="center" | [{{IPA|p}}] || [{{IPA|r}}] || [{{IPA|s}}], [{{IPA|sʲ}}] || [{{IPA|t}}], [{{IPA|tʲ}}] || [{{IPA|u}}] || [{{IPA|f}}] || [{{IPA|x}}] || [{{IPA|t͡s}}] || [{{IPA|t͡ɕ}}] |- align="center" ! Ӵ ӵ || Ш ш || Щ щ || Ъ ъ || Ы ы || Ь ь || Э э || Ю ю || Я я |- align="center" | [{{IPA|t͡ʃ}}] || [{{IPA|ʃ}}] || [{{IPA|ɕ ~ ɕtʲ͡ɕ}}] || [{{IPA|(j)}}] || [{{IPA|ɨ~ə~ɯ}}] || [{{IPA|ʲ}}] || [{{IPA|e}}] || [{{IPA|ʲu}}], [{{IPA|ju}}] || [{{IPA|ʲa}}], [{{IPA|ja}}] |} == Lingva martiro == La {{daton|10|9|2019}} la rusia sciencisto Albert Razin [[:n:Sciencisto mortis pro sinbruligo, protestante kontraŭ la rusigado de Udmurtio|mortis post sinbruligo]] apud la konstruaĵo de la parlamento en [[Iĵevsko]], protestante kontraŭ malfavorigo de la Udmurtaj lingvo kaj kulturo. == Esperanto == En la sama urbo ([[Iĵevsko]]) aktivas interalie [[Bronislav Ĉupin]], kiu en la urbo ekzemple publikigis gazetaran kurson pri Esperanto en la Udmurta lingvo. {{Vikipedio|code=udm|lingvo=udmurta|n=Kategorio:Udmurta lingvo}} == Vidu ankaŭ == * [[Latinliterigo en Sovetunio]] * [[Internacia Tago de la Gepatra Lingvo|Internacia tago de la gepatra lingvo]] * [[Tago de la Lingva Movado]] {{Oficialaj lingvoj de Rusio}} {{ĝermo|lingvoj}} [[Kategorio:Udmurta lingvo| ]] [[Kategorio:Lingvoj laŭ alfabeto]] [[Kategorio:Lingvaj martiroj]] mcejobchlmf7clmsw4asmwfo4b2ap1e John Gifford Fowler 0 34094 9349026 8949306 2026-04-06T20:12:47Z Stefangrotz 91903 Ĝermo 9349026 wikitext text/x-wiki '''John Gifford FOWLER''' (naskiĝis [[1899]] - mortis la [[19-a de februaro|19-an de februaro]] [[1975]] en [[Londono]]) estis delegito de [[UEA]] en la brita ĉefurbo kaj vicprezidanto de la Londona Esperanto-Klubo. Li aktivis en la Movado plenajn kvardek jarojn kaj dum longa tempo prizorgis la bultenon de UEA [[Unesko-Novaĵoj]]. {{Ĝermo|Esperantisto}} [[Kategorio:Naskiĝintoj en 1899|FOWLER, John Gifford]] [[Kategorio:Mortintoj en 1975|F]] [[Kategorio:Britaj esperantistoj]] l46ltjx5v0ns3qmao83k0a590ce04pv Ĥristo Botev 0 41348 9348899 9100256 2026-04-06T14:42:37Z Sj1mor 12103 9348899 wikitext text/x-wiki {{Informkesto gravulo}} [[Dosiero:Hristo-Botev-circa-1875.jpg|eta|dekstra|Ĥristo BOTEV]] [[Dosiero:Ĥristo Botev.jpg|eta|200ra|Kovrilpaĝo de Ĥristo Botev: Elektita verkaro; [[Sofio]], 1986]] [[Dosiero:Botev Elektita verkaro2.jpg|eta|200ra|Kovrilpaĝo de Ĥristo Botev: Elektita verkaro; [[Sofio]], 1969]] '''Ĥristo BOTEV''', ankaŭ literumita ''Ĥristo Botjov<ref>[[Bulgara esperantisto]] j09 n10 jun. 1928, pĝ 3</ref>'', (''bulgare '''Христо Ботев'''''), estis [[Bulgaroj|bulgara]] poeto kaj revoluciulo. == Vivo == Li naskiĝis en [[Kalofer]] la [[6-an de januaro]] [[1848]]. Kiel 17-jarulo, li studis en [[Odeso]], tie kontaktis la lokajn revoluciulojn kaj iĝis fervora socialisto, aparte influita de la ideoj de [[Bakunin]]. Li poste ekziliĝis en Rumanio, kie li agadis kaj aktive dediĉis sin al la organizado de la naciliberiga movado. La [[20-an de aprilo]] [[1876]] komenciĝis insurekto en Bulgario. La [[16-an de majo]], kun 200 aliaj ribeluloj, li trairis la [[Danubo]]n pere de aŭstra ŝipo kaj elŝipiĝis en Bulgario. Post kelkaj tagoj da akra batalado, li estis mortigita la [[1-an de junio]] [[1876]]. Post lia morto li iĝis nacia heroo. Eĉ nun ĉiun 2-an de junio je la 12a, oni sonorigas, kaj ĉiuj bulgaroj ekstaras por honori lian memoron. == Rete legeblaj verkoj == * [https://web.archive.org/web/20060721050947/http://satesperanto.free.fr/satkulturo/article.php3?id_article=282 Haĝi Dimitro] ===En Esperanto aperis=== *''Versaĵoj'' tradukis [[Ivan Dobrev]]. Eld. Centra librejo Esperanto, Sofio, 1928(?) * ''Elektita verkaro''. 1969; 1986. ===Recenzoj=== Pri ''Versaĵoj'' {{citaĵo|La esperantista legantaro kun granda ĝojo акceptos la genian bulgaran poeton kaj revoluciulon Botjov en esperanta traduko. La versaĵoj de Botjov ne bezonas reklamon ili ĝuas ĝeneralan ŝaton kaj adoron, ili estas popularaj kiel „Patro nia“. Speciale mi volas laŭdi la tradukiston Ivan Dobrev. Li donis tradukon, kiu preskaŭ egalas la originalon La tradukado de Botjov estas malfacila, estas heroa laboro Dobrev plenumis ĝin brilante. Same specialan laŭdon kaj kuraĝigon meritas la konata librejo „Esperanto“ de Fratoj Gaŝevski, kiu entreprenis sufiĉe gravan laboron — pliriĉigi la esperantan literaturon per luksaj eldonoj de modelaj [[verko]]j. Laŭdon kaj grandan dankon!|[[Bulgara esperantisto]] j09 n10 jun. 1928, pĝ 3}} {{citaĵo|Noteto en unu el la pasintaj numeroj de [[Bulgara esperantisto|B. E.]] ŝparvorte anoncis la aperon de nova esperanta libro: '''Varsaĵoj de Hristo Botev''', trad. Ivan Dobrev. Per tiu noto ŝajne ĉi literatura [[okazaĵo]] estis likvidita. La titolo de la libro kune kun la indiko de la prezo trankvile enlogis en la librara anonco sur la gazetkovriloj. Vere, tiu libro meritas pli bonan sorton. Ne pli kaŭri en la [[gazetanonco]]j. Esti dise vaganta tra la tuta verda rondo. Esti legata kaj ĝuata. La tuta Botev en esperanto. Kaj Botev mem! Ĉar tio, kion interpretis al ni samideano Dobrev, estas Botev mem — rekreita. Pri Botev mi ne volas paroli - ĉiu bulgaro lin konas kaj admiras. Dank'al samideano Dobrev nun larĝa rondo de esperantistoj nebulgaraj havos la eblon еккоni kaj ekŝati nian popolan poeton—revoluciulon. La granda valoro arta de ĉiu el la 18 pecoj en tiu libro, la ideoplena internaciisma mondrigardo de l‘aŭtoro de tiuj versaĵoj (— Botev estis principa internaciulo de la plej bona kvalito) la sento komunhoma, fajranta el multe da linioj ĉi ĉio faros la poetan kaj revoluciulan personon de Botev proksima kaj intima al ĉiu internaciisto. Laŭ mi la valoro de l‘Dobrev‘a traduko kuŝas ne tiom en la faKto, ке estas tradukitaj trafe la filozofiaj kaj socialaj versaĵoj de Botev kiom en la sukcesa interpreto de la populmotivaj poetaj eposoj. »Hajduti«, »Disiĝo« estas plejparte rekreitaj laŭ unike trafa maniero. Mi opinias, ке la simplaj versaĵoj t. e. la versaĵoj ne’abunudantaj je adjekivoj kaj aliaj nenecesaĵoj, sed kiuj rakontas simple, rekte al la кого, la versoj pri ĉies senco oni ne bezonas pensi naj pripensi —ĉar tiu senco estais tuj klera, ilin oni malfacile povas traduki. Oni ilin devas samtiel „simple“ rekrei, reverki. En tio sin kaŝas la majstreco de la tradukanto. Dobrev sin montris tie ĉi plejparte majstro. Fine mi dezirus citi kelkajn pecojn el la libro, por reliefigi la suprediriton. Anstataŭe mi rekomendus al la bulgara kaj alilanda samideanaro la legon de la libro mem. Ĝi vere. meritas troviĝi en ĉies manoj. La eksterajo de la libro impresas bone. Oia aspekto estas agrabla kaj bone zorgita. |As. Grigorov. [[Bulgara esperantisto]] j09 n10 feb. 1929}} == Eksteraj ligiloj == * [http://www.hristobotev.com/ oficiala retpaĝo (en la bulgara)] [[Dosiero:La internaciismo de Ĥristo Botev (760 x 1013).jpg|eta|maldekstra|200ra|Kovrilpaĝo de Nikola Aleksiev: La internaciismo de Ĥristo Botev; [[Sofio]], 1986]] == Referencoj == {{referencoj}} {{Projektoj |s=Aŭtoro:Ĥristo Botev }} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Botev, Ĥristo}} [[Kategorio:Bulgaraj poetoj]] [[Kategorio:Revoluciuloj]] ob49ekhqca0xcfl1tnrhsempapuq8ho Lucien Péraire 0 42958 9348866 9263280 2026-04-06T14:18:53Z Aidas 3488 /* Verko */ 9348866 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo |priskribo=Lucien Péraire en [[yukata]] (japana vesto)}} [[Dosiero:Lucien Péraire - voyage Lyon - Saigon - Lavardac 1928-1932.png|eta|Itinero de Lucien Péraire dum sia vojaĝo inter 1928 kaj 1932|265x265ra]] [[Dosiero:Posern-Peraire.jpg|eta|250px|dekstra|Paul Posern kaj Lucien Péraire en reklam-bildkarto de ilia bicikla mondvojaĝo (1928)]] '''Lucien PÉRAIRE''' {{EkajIFA|l''u''SJE<sup>N</sup> pe''R''E''R''|ly'sjɛ̃ pɛ'ʀɛʀ}} esperantigita '''Lusjeno Perer’''' (fonetika transskribo laŭ la tradicio de [[SAT]] <ref>Revuo Esperanto "La revojaĝo de Lucien Péraire" Decembro 2022.</ref>) (naskiĝis la {{daton|26|aprilo|1906}} en [[Lavardac]] (Francio), mortis la {{daton|19|novembro|1997}} en [[Léhon]]) estis [[franca esperantisto]], konata pro sia bicikla vojaĝo ĉirkaŭmonda (1928-32), kiun li rakontis en la libro ''Tra la Mondo per Biciklo kaj Esperanto'' (eld. 1974, 1990, 2007). == Lia juneco == Lucien Péraire naskiĝis en malriĉa familio, en [[Francio]]. Dum sia tuta vivo li ĉiam malriĉis kaj li nelonge vizitis lernejon. Jam de sia 11-a jaro li eklaboris. Dum la [[unua mondmilito]] li devis labori ĉiutage. Li volis lerni kaj lernis stenografion. Biciklo-riparisto helpis lin munti lian unuan biciklon. Ĉarpentisto instruis lin kalkuli kaj desegni. Li ekveturis al ĉiuj grandaj francaj urboj por labori. Li ekpensis ke por eviti militon, la homoj devas praktiki toleremon. Li lernis Esperanton per korespondado kaj en [[1927]] li partoprenis la [[7-a SAT-Kongreso 1927|kongreson de SAT]]<ref>Sennaciulo - Numero 149, la 6-an de Aŭgusto (1927) http://archive.org/details/Sennaciulo_1927_n149_aug6</ref>. Poste, li legis en la gazeto ''[[Sennaciulo]]'' : "Juna [[Germanujo|germano]] serĉas alian esperantiston por bicikladi tra la mondo al [[Orienta Azio]].<ref>Sennaciulo - Numero 192, la 7-an de Junio (1928) http://archive.org/details/Sennaciulo_1928_n192_jun7</ref>" == Tra la mondo per biciklo kaj Esperanto == === Eŭropo === * La {{daton|24|julio|1928}}, en [[Mulhaŭzo]], li dronsavis fraŭlinon. En [[Alzaco]], li ne komprenis la diversajn lingvojn. * La [[29-an de julio]], li transiris la germanan [[limo]]n. Liaj unuaj impresoj rilatis la kamparanan gastamecon, novajn manĝo-kutimojn, ordon kaj purecon. Li rimarkis ke estis multaj senlaboruloj. Tiun situacion [[Hitlero]] estis ekspluatonta. En [[Döbeln]] li renkontis sian kunvojaĝanton POSERN. * La [[24-an de aŭgusto]], ili estis en [[Aŭstrio]]. Ili estis tre kortuŝitaj kiam modesta kamparanino donacis [[piro]]jn al ili. Kelkaj policistoj kaj doganistoj parolis al ili esperante. Ili estis akceptataj en la domo de [[Andreo Cseh]], ricevante de li konsilojn pri lia [[Cseh-metodo|fama metodo]]<ref>[[Monato (gazeto)|Monato]], 2/82, p 30.</ref>. * La [[31-an de aŭgusto]], ili foriris el [[Vieno]] kaj eniris [[Hungario]]n, kaj la [[16-an de septembro]], ili atingis [[Pollando]]n. La vojo malaperis, kiel la latinaj literoj. Ili devis ripari siajn biciklojn. Ili renkontis malriĉajn sed malavarajn familiojn, lernantojn, lokajn esperantistojn, ktp, dormante sur [[pajlo]]. Dum veturo inter [[Lviv]] kaj [[Odeso]], ili devis alfronti barojn, ne naturajn sed artefaritajn: landlimajn, lingvajn, politikajn. === Sovetunio === * La [[12-an de oktobro]] 1928, ili transiris la rivereton [[Zbruĉ]], kaj eniris en [[Sovetunio]]n kun emocio ĉar tiun landon oni nomis "la lando de homoj kun tranĉilego inter la dentoj" en [[Okcidenta Eŭropo]]. Ili vidis ĉie fotojn de [[Lenino]] (kiun en Okcidento oni propagandis kiel tre danĝeran banditon). Tial ke ili ne plu havis vojon, ili devis veturi sur reloj, kaj Lucien ekpensis pri sistemo por veturi sur reloj per biciklo. La germanojn kaj francojn surprizis la sincera kamaradeco de la fervojaj laboristoj, kaj de la sociema popolo. Kiam ili volis danki la rusojn, ili kantis [[la Internacio]]n. * La [[17-an de oktobro]], ili renkontis en [[Odeso]] sian korespondanton. Odeso estis duondetruita pro la civila milito. Lucien petis impresojn pri la nova reĝimo: vivo pli malfacila por la meza klaso, plibonigita por la etkamparanoj kaj la salajruloj, sed la senlaboruloj estas ankoraŭ malfeliĉaj. En ĉiuj urboj kiujn ili trairis, ili devis deponi siajn pasportojn al [[GPU]] (politika polico), kaj peti restadpermeson, preskaŭ ĉiutage. Ili vizitis klubojn, gazetojn, "infanvilaĝon" kaj sport-federacion por paroli pri sia vojaĝo. Lucien admiris la kamaradecon inter la riĉuloj kaj la malriĉuloj, la junuloj kaj la maljunuloj, la instruistoj kaj la lernantoj... * Post kiam ili forlasis [[Simferopolo]]n kaj [[Sebastopolo]]n, en la Perekop-markolo, la du vojaĝantoj perdiĝis en la pluva kaj nigra nokto sed Lucien renkontis homojn, kiuj helpis kaj kondukis lin en [[kolĥozo]]n, sed li ne komprenis ilin... ĝis unu knabo ekparolis en Esperanto. Dank' al tio, ili povis helpi la kamaradon de Lucien. * Post aliro al [[Novorossijsk]], la du vojaĝantoj devis disiĝi<ref>Sennaciulo - Numero 222, la 3-an de Januaro (1929) http://archive.org/details/Sennaciulo_1929_n222_jan3</ref> ĉar Lucien devis iri al [[Moskvo]] por revalidigi sian pasporton. Ili poste renkontiĝis nur hazarde en [[1933]] en Francio. * La [[6-an de februaro]] 1929, Lucien tro penis aliri. La glacio kaj la neĝo faligis lin kaj urĝigis lin reveni al Novorossijsk, kie li petis laboron por ĝisatendi pli bonan veteron. * La [[7-an de aprilo]], Lucien forlasis Novorossijskon kun celo: [[Stalingrado]], kiun li atingis la [[19-an de aprilo]], akceptita de la loka Esperanto-grupo. * La [[22-an de majo]], Lucien forlasis [[Moskvo]]n. * La [[11-an de junio]], li alvenis en [[Kazan]], la ĉefurbo de la [[Tatarstano|Tatara Respubliko]], kaj ekkonstruis aparaton por bicikli sur fervojaj reloj. Dum tri semajnoj, li konstruis tion en ŝtata uzineto, devante trovi la tutan materialon en la [[nigra merkato]]. La [[30-an de junio]], Lucien ricevis permeson veturi sur reloj de [[transsiberia fervojo]]. Pri tiu evento la ĉinaj kaj japanaj ĵurnaloj raportis kaj kiam Lucien alvenis en [[Bangkoko]] ([[Siamo]]), li vidis infanojn kun simila aparato. Li ekruliĝis sur la fervojo, biciklante tage kaj tranoktante en urboj, vilaĝoj aŭ dormejoj. Unufoje, li estis arestita ĉar oni timis ke li estus sabotisto, kiu volus detrui la relojn (estis revolucia kaj milita periodo). Post kiam li klarigis la situacion, li liberiĝis. * Dimanĉon la [[13-an de oktobro]] 1929, oni informis al Lucien en [[Irkutsk]]<ref>Sennaciulo - Numero 269, la 28-an de Novembro (1929) http://archive.org/details/Sennaciulo_1929_n269_nov28</ref> ke li ne povis akiri vizon por [[Manĉurio]] pro milito. Kiel ĉiam, la esperantistaj kamaradoj bonege helpis lin kaj ili estis tre lertaj por rapidigi ricevi la permesojn ruliĝi sur la reloj. La 16-an, Lucien laŭiris la mirindan [[Bajkal|lagon Bajkal]], sed li devis reveni en Irkutskon ĉar ĉina-rusa milito minacis ĉe la orienta landlimo. La situacio pligraviĝis ĉiutage: oni informis lin ke li devos retroiri al Francio. Li retroiris en Novosibirskon per trajno kaj fine li sukcesis akiri restadpermeson por Irkutsko, kie la malvarmo ({{GdC|−25}} ĝis {{GdC|−45}}) devigis lin resti. * La [[9-an de decembro]] 1929, Lucien eklaboris kiel ĉarpentisto. En la posta tago de [[Kristnasko]], li inaŭguris sian Esperanto-kurson. Lia restado daŭris ĝis la {{dato|8|majo|1930}}, kaj la 26-an Lucien atingis la landlimon kaj eniris en [[Manĉurio]]n. * La [[11-an de junio]] 1930, Lucien renkontis japanajn esperantistojn, kaj ricevis invitleteron de tre grava japana esperantistino (F-ino Ouada, eble [[Kidosaki Masutosi|OWADA Hinako]]). Li samtage lernis manĝi ĉinmaniere: per lignaj bastonetoj. * La {{dato|5|julio|1930}} estis la lasta etapo de lia trasovetia vojaĝo: Lucien alvenis [[Vladivostoko]]n<ref>Sennaciulo - Numero 313, la 2-an de Oktobro (1930) http://archive.org/details/Sennaciulo_1930_n313_okt2</ref>. Tie oni diris ke li estas la unua viro kiu transiris bicikle de [[Atlantika oceano|Atlantika]] al [[Pacifika oceano|Pacifika]] Oceanoj, li ĉiam pensis ke li faris tion sen oficiala helpo, nur dank'al solidareco kaj helpo de esperantistoj. === Japanio === [[Dosiero:PERAIRE004.jpg|eta|200px|dekstra|Lucien Péraire en Japanio]] * Finfine, la [[28-an de julio]] 1930, li enŝipiĝis al [[Japanio]]. Japanlando estis vere nova mondo por Lucien. Li listigis la mirindaĵojn kiujn li malkovris, kiel la facileco por komprenigi sin esperante aŭ la facileco por ricevi permeson surteriĝi. Japanio estis verda, pura, trankvila, ĉarmoplena. Ĉio estis nova: la kutimo de senŝuiĝo por eniri en la domojn, la hejmaj banujoj... [[Dosiero:Peraire001.JPG|eta|200px|dekstra|Lucien Péraire en Yukata, japana vestaĵo]] * La [[3-an de aŭgusto]], Lucien malfermis la 18-an Nacian [[Esperanto-renkontiĝo|Kongreson de Esperanto]]. Li, kiu estis nekonata vojaĝanto, estis nun akceptata kiel heroo de la 1000 delegitoj. Poste, oni renkontigis lin kun japana [[prostituado]]. La tiama japana moro rilate al prostituado estis malsama ol la franca moro. La nokto estis neforgesebla, inter feliĉo, honto kaj kolero. * En la autaŭurbo de [[Tokyo]], en la [[Kiboŝa]]-kulturejo, Lucien ricevis princan akcepton dank’ al esperantistoj, kiujn li renkontis en [[Ĥarbino]]. Ĉiuj ĉeestantoj parolis flue en Esperanto. * En Tokio, la {{daton|23|aŭgusto|1930}}, li vizitis modernan [[lepro|leprulejon]]<ref>(ja) [http://www.sal.tohoku.ac.jp/~gothit/hansen/zensei.html Paĝo] pri la Esperoanto-klubo de la leprulejo Zensei, kun referenco al lia vizito.</ref>, organizatan fare de la urbeto. Poste, li amikiĝis kun fraŭlino Inako Ouado, kiu invitis lin jam en Ĥarbino. Lucien estis akceptata bonege en [[Tokio]], [[Osako]], [[Kobo]], [[Okajama]], [[Hiroŝimo]], [[Beppu]] de multaj malsamaj personoj (edzino de imperiestra kortegano, laboristoj aŭ komunista [[bonzo]]). === Ĉinio === * La [[28-an de oktobro]] 1930, malgraŭ la konsiloj, ke li ne iru al lando meze de anarkio, Lucien decidis ektrairi Ĉinion. La enŝipiĝo en [[Nagasaki]] estis ĝislarme emocianta. Post trankvila vojaĝo, li estis en [[Ŝanhajo]]. Li estis atendata de siaj novaj esperantistaj amikoj, sed denove la franca konsula sekretario forte malkonsilis, ke li iru pli foren. Ĉinio en 1930 estis mizerega kaj transformanta mezepokan socion en modernan. Tiu transformo estis akompanata de politikaj konfuzoj. Sed la ĉefa deziro de la plejmulta parto de la popolo estis sole plu vivi. * Post [[Nankino]], Lucien decidis iri al [[Hunan]], danĝera provinco pro rezistado de [[Mao Zedong]], sed tio estis la plej racia vojo ĝis [[Kantono]] kaj [[Hindoĉinio]]. Lia kutimo estis respekti ĉiujn homojn, kaj Lucien certis ke tio lin protektas ĉiam. Jes: laboruloj, kampanaroj invitis lin manĝi kun ili. Lia vojaĝo estis okazo por apologii eksterordinarajn modestulojn: Li salutis la kvalitojn de la ĉinaj riverŝipaj laboruloj. * [[Kantono]]n li eniris la 24-an de decembro 1930<ref>Sennaciulo - Numero 336, la 12-an de Marto (1931) http://archive.org/details/Sennaciulo_1931_n336_mar12</ref>. Tiutempe Kantono estis grandega vilaĝo. La konsulo tre malbone akceptis Lucien ĉar lia sendanĝera vojaĝo estis suspekta, li malkonsilis lin trairi la landlimon, pli sekura estis enŝipiĝi (la landlimo inter Ĉinio kaj Hindoĉinio estis tiutempe barita de “Tonkinaj partizanoj” de [[Ho Chi Minh]]). La kantonaj esperantistoj proponis al Lucien instrui Esperanton en urbaj altlernejoj. Li laboregis por eki sian kurson de Esperanto (bazita sur la [[Cseh-metodo]]): li devis dekomence instrui la nekonatan latinan alfabeton. Tio estis la plej granda okupo dum lia longega restado en Kantono. La {{dato|17|julio|1931}}, li foriris el Kantono. * Antaŭ ol eniri en Hindoĉinion, Lucien estis naŭzigata, kiam li malkovris la “leĝan privirinan trafikon” de la eŭropaj militistoj: ili edzinigas/aĉetas virinon por difinita tempo, kaj kiam ili revenis al Francio, ili forlasis virinon kaj infanojn. === Vjetnamio === * Finfine, la [[9-an de aŭgusto]], Lucien alvenis en [[Hanojo]], kaj en la [[24-a de aŭgusto]], li forlasis [[Vinh]]. Lucien vidis mizeregan regionon kun mizerega popolo. Li ekkoleriĝis pro sia lando, kiu ne estis kapabla certigi la pluvivon de siaj kolonioj. Jen kial li volis subteni ĉiujn, kiuj luktis por homa emancipiĝo, kaj opiniis ke internacia lingvo estas ilo por tio. Lucien rakontis ke la pretendata civilizanta misio de Francio estis fakte la ''"franca fambrilo"'' (pro tio, oficialuloj timis ke vagulo kiel li reduktus tiun fam-brilon), kondutante kun la "indiĝenoj" plimalbone ol kun prizonuloj. La imperiistaj metodoj de la protektanta nacio ŝokis Lucien. Hodiaŭ, oni povas facile kompari tiujn metodojn kun [[faŝismo]] kaj [[naziismo]]. * La {{daton|22|septembro|1931}}, Lucien renkontis doganiston, kiu esprimis siajn zorgojn pri komunistoj: tiu ega homamaso manifestis ankoraŭ pacifisme pri pano, sed la doganisto ricevis la ordon pri perforte puni ilin. Kiam ili interbatalis, la koloniuloj nenion povis fari kontraŭ ili. * Dum lia irado inter [[Da Lat|Dalat]] kaj [[Sajgono]], Lucien rimarkis ke la koloniuloj alportis pli da alkoholejoj kaj tabakejoj ol da dispensarioj kaj lernejoj. Li preferis havi higienan vivon, kun pura akvo, aero kaj suno. Malgraŭ tio, li ekmalsaniĝis en Sajgono kaj devis ĉeesti en urba hospitalo. Li, malestimata de la la administracio, estis tre amata de la popolo. Oni organizis adiaŭan ceremonion: post futbala matĉo, oni invitis lin ĉirkaŭrajdi per biciklo la tutan [[stadiono]]n. === Sud-Orienta Azio kaj reveno === * La sekvaĵo de la vojaĝo estis malpli detalata. Lucien preskaŭ ne plu havis monon, kaj sentis sekvojn de sia malsano. Malgraŭ tio, li vizitis la templojn de [[Angkor]] ([[Kamboĝo]]), antaŭ ol elŝipiĝi al [[Javo]]. * En [[Sumatro]], li vizitis la [[Merapio]]-monton (aktiva [[vulkano]]), kun [[Nederlando|Nederlandaj]] esperantistaj gvidantoj. Unu jaron antaŭe ĝi viktimigis 18.000 personojn, Lucien emociiĝis aŭdante kamparan knabinon kanti sian nostalgion. * Dum la reveno al Japanio per ŝipo, Lucien haltis rapide en Formozo (malnova nomo de [[Tajvano]]), loĝata de japanoj, ĉinoj kaj "indiĝenoj". * Li foriris de Japanio el Curuga, per ŝipo, la {{daton|28|aprilo|1932}}, salutate de Fraŭlino Ouada kaj aliaj esperantistoj kiuj flirtigis verdajn flagetojn, kun la ideo ke '''"Esperanto pruvis al [li] ke la tuthomara fratiĝado [...] estas ebla."''' * Li trairis Azion kaj Eŭropon per trajno, kaj fine li eniris Francion kun granda emocio sed li ne plu havis monon por aĉeti manĝaĵon. * En [[Parizo]], liaj kromgepatroj donis al li sufiĉe da mono por aĉeti novan biciklon kaj reveni en sian naskiĝurbon. Finfine, li alvenis en [[Lavardac]]. == Post la vojaĝo == Kelkajn tagojn post lia reiro, grava akcidento trafis Lucien. Postvenis multaj malfeliĉoj kaj li bezonis tempon por kompili kaj publikigi senhelpe siajn notojn. == Hodiaŭ == [[Dosiero:1974 Tra la Mondo per Biciklo.jpeg|eta|''Tra la Mondo per Biciklo'', 1974.]] <!---*La aparato kiun Lucien konstruis kaj uzis por bicikli sur la reloj de la transsiberia fervojo estas deponita en la muzeo de la aŭtomobila klubo de Vladivostoko. Ŝajnas ne plu esti vera ---> [[Dosiero:Vjetnama Esperanto Asocio.jpg|eta]] * En Junio 2005, la franclingva [[ĵurnalo]] de Kamboĝo rakontis ke franca studento malkovris ke la unua kontakto inter Kamboĝo kaj Esperanto ne okazis en 1979 (oficiala dato de aperado de Esperanto en tiu lando), sed en 1931... kun Lucien. * Dimanĉe la {{daton|23|aprilo|2006}}, en [[Hanojo]], okazis kunveno de hanojaj esperantistoj por celebri la 100-an datrevenon de naskiĝtago de Lucien Péraire. Ili laŭtlegis la du leterojn skribitajn de Péraire al la vjetnama esperantistaro, unu en 1972 por subteni ilian lukton por nacia sendependeco, kaj la dua je la 1-a de Majo 1975 por gratuli ilin pri la venko kaj restarigo de la paco. En lia unua letero, estis skribite: ::"''[...]Unue, mi deziras scii ĉu mia vizitado kaj propagando en Hindoĉinio estis fruktodona? Ĉu oni ankoraŭ memoras pri mi?''" :La Vjetnama Esperantistaro respondis: ::"''Lucien ne scias, ke ne nur ni memoras pri li, sed ankaŭ ke dank’al lia propagando, la esperanta movado en Vjetnamio de 1932 konis antaŭan puŝon, kaj hodiaŭ ni celebras la centjaran datrevenon de lia naskiĝtago en la Nguyen Van To Kulturdomo, la lulilo de la vjetnama esperanta movado dum la jaroj 1930, ne malproksime de la Lernejo Victor Hugo kie, en 1931 li prelegis pri Esperanto antaŭ 1000 homa ĉeestantaro. Kaj li ne scias ke venontjare en 2007, Hanojo, la unua urbo kiun li vizitis veninte Hindoĉinion, gastigos la [[Internacia Junulara Kongreso|Internacian Junularan Kongreson]] (IJK).''" * En marto 2007, fondiĝis la ''Klubo Lucien Péraire'' ĉe la Hanoja Fremdlingva Universitato, Vjetnamio. * En Novembro 2011, kadre de la aktivecoj por saluti la venontjaran UK-97an, Klubo Lucien Péraire organizis kunvenon por celebri la datrevenon de alveno de Lucien Péraire al Vjetnamio en 1931. Partoprenis 50 homoj.<ref>[http://e.vea.vn/view/1764_klubo-lucien-peraire-brile-celebris-la-80an-datrevenon-de-alveno-de-lucien-peraire-al-vjetnamio.htm Klubo Lucien Péraire brile celebris la 80an datrevenon de alveno de Lucien Péraire al Vjetnamio]{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, artikolo de VEA.</ref> [[Dosiero:Plaque_Lucien_Péraire_Lavardac.jpg|eta|Memortabulo]] * La 26-an de Aprilo 2022 okazis la malvualigo de memortabulo, ĉe la naskiĝdomo de Lucien Péraire, en la urbo [[Lavardac]]. Partoprenis ĉirkaŭ 50 homoj, interalie : la urbestro, familianoj, lokaj esperantistoj, kaj membroj de la [[Biciklista Esperantista Movado Internacia]]. * la 8an de junio 2024, laŭ invito de la urbestro Ludovic Biasotto, estas planita ceremonia inaŭgurado de statuo kreita de Stéphane Munoz memore al Lucien Péraire en Lavardac. Ĝi reprezentas la teran globuson sur kiu rajdas biciklo * Paralele, la projekto "savi la esperantistan heredaĵon : la vojaĝo de Lucien Péraire" (SAVESPO) kreis plurlingvan retejon por disponebligli liajn arkivojn al la sciencistoj kaj la publiko, pere de iloj kiel traserĉilo, kaj vojaĝmapo: [https://peraire.huma-num.fr]<ref>Régis Fournier, Nicolas Raymond, Gilles Pérez, "La interreta revojaĝo de Lucien Péraire", [[Esperanto (gazeto)|Esperanto]] en 1397(1) Januaro 2025, p. 6.</ref> == Verko == * <u>De Lucien Péraire</u> ** Libro *** ''Tra la Mondo per Biciklo''', suplemento al [[La Juna Penso]], 1974, kopie multobligita broŝuro *** ''Tra la Mondo per Biciklo kaj Esperanto'' (eldoninto: [[SAT]], jaro: [[1990]]; 3-a eldono: SAT-Broŝurservo - [[Laŭte!]], Beauville, 2007). ** Gazetartikoloj *** En ''[[Sennaciulo]]'' **** [[iarchive:Sennaciulo 1928 n183 apr5/page/n1/mode/2up|Fama patriotkadavrejo: Verdun]], 5-a de aprilo 1928 **** [https://archive.org/details/Sennaciulo_1930_n324_dec18/page/n1/mode/2up?q=Perer/page/n1/mode/2up Vojaĝimpresoj de K-do Perer], 18-a de decembro 1930 **** [[iarchive:Sennaciulo 1931 n347 maj28|Kiam la demokrata revolucio triumfis en Ĉinio]], 28-a de majo 1931 **** [[iarchive:Sennaciulo 1931 n344 maj7|La stato de I' ĉinia laborista klaso post la nacia revolucio]], 7-a de majo 1931 *** En ''[[La Revuo Orienta]]'' **** [[iarchive:larevuoorienta 1930 n09 sep|Kelkaj tagoj el mia vivo]], n-ro 9 1930 **** [[iarchive:larevuoorienta 1930 n10 okt|Fotoj]] kun la esperantistoj de [[Niigata (urbo)|Niigata]], n-ro 10 1930 **** [[iarchive:larevuoorienta 1930 n11 nov|Fotoj]] de la [[Japana Esperanto-Kongreso|Japana Esperanto Kongreso]] de [[Kanazawa (urbo)|Kanazaŭa]], n-ro 11 1930 *** En ''[[Monato (gazeto)|Monato]]'' **** ''Bicikle tra Eŭrazio'': [https://www.monato.be/1982/index.php Artikoloj inter Januaro kaj Decembro 1982] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20210127003635/https://www.monato.be/1982/index.php |date=2021-01-27 }} * <u>Pri Lucien Péraire</u> ** En ''[[Esperanto (gazeto)|Esperanto]]'' *** Régis Fournier, ''La revojaĝo de Lucien Péraire'', ''[[Esperanto (gazeto)|Esperanto]]'', 1374 (12) Decembro 2022, paĝo 247 ** En ''[[Varsovia Vento]]'' (podkasto): [https://www.podkasto.net/2022/11/17/la-160a-elsendo/ intervjuo de Pascal Dubourg Glatigny] pri la projekto krei retejon, kiu disponebligos la verkojn kaj dokumentojn de Lucien Péraire el la arkivoj de Esperanto-France, 2022/11/17 == Referencoj == {{Referencoj}} La artikolo estas verkita plejparte surbaze de lia libro. Aliaj fontoj estas : * ''[[La Revuo Orienta]]'', bildoj kaj tri tekstoj de li en n-roj de septembro, oktobro kaj novembro 1930 * La Vjetnama Esperanto Asocio * S-rino Renata Chassard-Caubel == Eksteraj ligiloj == {{Projekto vizaĝoj}} * [https://esperanto.paris/lucien-peraire 1928-1932 : tra la mondo per biciklo, per kaj por Esperanto] en la retejo de [[Espéranto France]], konsultita 2023-01-25 {{fr}} * [http://www.nodo50.org/esperanto/Libroservo/Biciklokajesperanto.htm Recenzo pri ''Tra la Mondo per Biciklo kaj Esperanto''] {{eo}}, {{es}} * [http://www.esperanto.wz.cz/drahotova/evropou_a_asii.pdf Evropou a Asii na kole a s Esperantem] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20090824003518/http://www.esperanto.wz.cz/drahotova/evropou_a_asii.pdf |date=2009-08-24 }} {{cs}} * [https://peraire.huma-num.fr/ Tra Eŭrazio per biciklo], Ĉi tiu retejo entenas la vojaĝdokumentaron de Lucien Péraire. {{eo}}, multlingve {{Jama ADLS}} {{Unua}} {{Vivtempo|Péraire, Lucien}} [[Kategorio:Francaj esperantistoj]] [[Kategorio:Esperantistoj-vojaĝintoj]] gygi7r7vderzzibhnq8ev2mjaz4gbyp 9348869 9348866 2026-04-06T14:25:06Z Aidas 3488 9348869 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo |priskribo=Lucien Péraire en [[yukata]] (japana vesto)}} [[Dosiero:Lucien Péraire - voyage Lyon - Saigon - Lavardac 1928-1932.png|eta|Itinero de Lucien Péraire dum sia vojaĝo inter 1928 kaj 1932|265x265ra]] [[Dosiero:Posern-Peraire.jpg|eta|250px|dekstra|Paul Posern kaj Lucien Péraire en reklam-bildkarto de ilia bicikla mondvojaĝo (1928)]] '''Lucien PÉRAIRE''' {{EkajIFA|l''u''SJE<sup>N</sup> pe''R''E''R''|ly'sjɛ̃ pɛ'ʀɛʀ}} esperantigita '''Lusjeno Perer’''' (fonetika transskribo laŭ la tradicio de [[SAT]] <ref>Revuo Esperanto "La revojaĝo de Lucien Péraire" Decembro 2022.</ref>) (naskiĝis la {{daton|26|aprilo|1906}} en [[Lavardac]] (Francio), mortis la {{daton|19|novembro|1997}} en [[Léhon]]) estis [[franca esperantisto]], konata pro sia bicikla vojaĝo ĉirkaŭmonda (1928-32), kiun li rakontis en la libro ''Tra la Mondo per Biciklo kaj Esperanto'' (eld. 1974, 1990, 2007). == Lia juneco == Lucien Péraire naskiĝis en malriĉa familio, en [[Francio]]. Dum sia tuta vivo li ĉiam malriĉis kaj li nelonge vizitis lernejon. Jam de sia 11-a jaro li eklaboris. Dum la [[unua mondmilito]] li devis labori ĉiutage. Li volis lerni kaj lernis stenografion. Biciklo-riparisto helpis lin munti lian unuan biciklon. Ĉarpentisto instruis lin kalkuli kaj desegni. Li ekveturis al ĉiuj grandaj francaj urboj por labori. Li ekpensis ke por eviti militon, la homoj devas praktiki toleremon. Li lernis Esperanton per korespondado kaj en [[1927]] li partoprenis la [[7-a SAT-Kongreso 1927|kongreson de SAT]]<ref>Sennaciulo - Numero 149, la 6-an de Aŭgusto (1927) http://archive.org/details/Sennaciulo_1927_n149_aug6</ref>. Poste, li legis en la gazeto ''[[Sennaciulo]]'' : "Juna [[Germanujo|germano]] serĉas alian esperantiston por bicikladi tra la mondo al [[Orienta Azio]].<ref>Sennaciulo - Numero 192, la 7-an de Junio (1928) http://archive.org/details/Sennaciulo_1928_n192_jun7</ref>" == Tra la mondo per biciklo kaj Esperanto == === Eŭropo === * La {{daton|24|julio|1928}}, en [[Mulhaŭzo]], li dronsavis fraŭlinon. En [[Alzaco]], li ne komprenis la diversajn lingvojn. * La [[29-an de julio]], li transiris la germanan [[limo]]n. Liaj unuaj impresoj rilatis la kamparanan gastamecon, novajn manĝo-kutimojn, ordon kaj purecon. Li rimarkis ke estis multaj senlaboruloj. Tiun situacion [[Hitlero]] estis ekspluatonta. En [[Döbeln]] li renkontis sian kunvojaĝanton POSERN. * La [[24-an de aŭgusto]], ili estis en [[Aŭstrio]]. Ili estis tre kortuŝitaj kiam modesta kamparanino donacis [[piro]]jn al ili. Kelkaj policistoj kaj doganistoj parolis al ili esperante. Ili estis akceptataj en la domo de [[Andreo Cseh]], ricevante de li konsilojn pri lia [[Cseh-metodo|fama metodo]]<ref>[[Monato (gazeto)|Monato]], 2/82, p 30.</ref>. * La [[31-an de aŭgusto]], ili foriris el [[Vieno]] kaj eniris [[Hungario]]n, kaj la [[16-an de septembro]], ili atingis [[Pollando]]n. La vojo malaperis, kiel la latinaj literoj. Ili devis ripari siajn biciklojn. Ili renkontis malriĉajn sed malavarajn familiojn, lernantojn, lokajn esperantistojn, ktp, dormante sur [[pajlo]]. Dum veturo inter [[Lviv]] kaj [[Odeso]], ili devis alfronti barojn, ne naturajn sed artefaritajn: landlimajn, lingvajn, politikajn. === Sovetunio === * La [[12-an de oktobro]] 1928, ili transiris la rivereton [[Zbruĉ]], kaj eniris en [[Sovetunio]]n kun emocio ĉar tiun landon oni nomis "la lando de homoj kun tranĉilego inter la dentoj" en [[Okcidenta Eŭropo]]. Ili vidis ĉie fotojn de [[Lenino]] (kiun en Okcidento oni propagandis kiel tre danĝeran banditon). Tial ke ili ne plu havis vojon, ili devis veturi sur reloj, kaj Lucien ekpensis pri sistemo por veturi sur reloj per biciklo. La germanojn kaj francojn surprizis la sincera kamaradeco de la fervojaj laboristoj, kaj de la sociema popolo. Kiam ili volis danki la rusojn, ili kantis [[la Internacio]]n. * La [[17-an de oktobro]], ili renkontis en [[Odeso]] sian korespondanton. Odeso estis duondetruita pro la civila milito. Lucien petis impresojn pri la nova reĝimo: vivo pli malfacila por la meza klaso, plibonigita por la etkamparanoj kaj la salajruloj, sed la senlaboruloj estas ankoraŭ malfeliĉaj. En ĉiuj urboj kiujn ili trairis, ili devis deponi siajn pasportojn al [[GPU]] (politika polico), kaj peti restadpermeson, preskaŭ ĉiutage. Ili vizitis klubojn, gazetojn, "infanvilaĝon" kaj sport-federacion por paroli pri sia vojaĝo. Lucien admiris la kamaradecon inter la riĉuloj kaj la malriĉuloj, la junuloj kaj la maljunuloj, la instruistoj kaj la lernantoj... * Post kiam ili forlasis [[Simferopolo]]n kaj [[Sebastopolo]]n, en la Perekop-markolo, la du vojaĝantoj perdiĝis en la pluva kaj nigra nokto sed Lucien renkontis homojn, kiuj helpis kaj kondukis lin en [[kolĥozo]]n, sed li ne komprenis ilin... ĝis unu knabo ekparolis en Esperanto. Dank' al tio, ili povis helpi la kamaradon de Lucien. * Post aliro al [[Novorossijsk]], la du vojaĝantoj devis disiĝi<ref>Sennaciulo - Numero 222, la 3-an de Januaro (1929) http://archive.org/details/Sennaciulo_1929_n222_jan3</ref> ĉar Lucien devis iri al [[Moskvo]] por revalidigi sian pasporton. Ili poste renkontiĝis nur hazarde en [[1933]] en Francio. * La [[6-an de februaro]] 1929, Lucien tro penis aliri. La glacio kaj la neĝo faligis lin kaj urĝigis lin reveni al Novorossijsk, kie li petis laboron por ĝisatendi pli bonan veteron. * La [[7-an de aprilo]], Lucien forlasis Novorossijskon kun celo: [[Stalingrado]], kiun li atingis la [[19-an de aprilo]], akceptita de la loka Esperanto-grupo. * La [[22-an de majo]], Lucien forlasis [[Moskvo]]n. * La [[11-an de junio]], li alvenis en [[Kazan]], la ĉefurbo de la [[Tatarstano|Tatara Respubliko]], kaj ekkonstruis aparaton por bicikli sur fervojaj reloj. Dum tri semajnoj, li konstruis tion en ŝtata uzineto, devante trovi la tutan materialon en la [[nigra merkato]]. La [[30-an de junio]], Lucien ricevis permeson veturi sur reloj de [[transsiberia fervojo]]. Pri tiu evento la ĉinaj kaj japanaj ĵurnaloj raportis kaj kiam Lucien alvenis en [[Bangkoko]] ([[Siamo]]), li vidis infanojn kun simila aparato. Li ekruliĝis sur la fervojo, biciklante tage kaj tranoktante en urboj, vilaĝoj aŭ dormejoj. Unufoje, li estis arestita ĉar oni timis ke li estus sabotisto, kiu volus detrui la relojn (estis revolucia kaj milita periodo). Post kiam li klarigis la situacion, li liberiĝis. * Dimanĉon la [[13-an de oktobro]] 1929, oni informis al Lucien en [[Irkutsk]]<ref>Sennaciulo - Numero 269, la 28-an de Novembro (1929) http://archive.org/details/Sennaciulo_1929_n269_nov28</ref> ke li ne povis akiri vizon por [[Manĉurio]] pro milito. Kiel ĉiam, la esperantistaj kamaradoj bonege helpis lin kaj ili estis tre lertaj por rapidigi ricevi la permesojn ruliĝi sur la reloj. La 16-an, Lucien laŭiris la mirindan [[Bajkal|lagon Bajkal]], sed li devis reveni en Irkutskon ĉar ĉina-rusa milito minacis ĉe la orienta landlimo. La situacio pligraviĝis ĉiutage: oni informis lin ke li devos retroiri al Francio. Li retroiris en Novosibirskon per trajno kaj fine li sukcesis akiri restadpermeson por Irkutsko, kie la malvarmo ({{GdC|−25}} ĝis {{GdC|−45}}) devigis lin resti. * La [[9-an de decembro]] 1929, Lucien eklaboris kiel ĉarpentisto. En la posta tago de [[Kristnasko]], li inaŭguris sian Esperanto-kurson. Lia restado daŭris ĝis la {{dato|8|majo|1930}}, kaj la 26-an Lucien atingis la landlimon kaj eniris en [[Manĉurio]]n. * La [[11-an de junio]] 1930, Lucien renkontis japanajn esperantistojn, kaj ricevis invitleteron de tre grava japana esperantistino (F-ino Ouada, eble [[Kidosaki Masutosi|OWADA Hinako]]). Li samtage lernis manĝi ĉinmaniere: per lignaj bastonetoj. * La {{dato|5|julio|1930}} estis la lasta etapo de lia trasovetia vojaĝo: Lucien alvenis [[Vladivostoko]]n<ref>Sennaciulo - Numero 313, la 2-an de Oktobro (1930) http://archive.org/details/Sennaciulo_1930_n313_okt2</ref>. Tie oni diris ke li estas la unua viro kiu transiris bicikle de [[Atlantika oceano|Atlantika]] al [[Pacifika oceano|Pacifika]] Oceanoj, li ĉiam pensis ke li faris tion sen oficiala helpo, nur dank'al solidareco kaj helpo de esperantistoj. === Japanio === [[Dosiero:PERAIRE004.jpg|eta|200px|dekstra|Lucien Péraire en Japanio]] * Finfine, la [[28-an de julio]] 1930, li enŝipiĝis al [[Japanio]]. Japanlando estis vere nova mondo por Lucien. Li listigis la mirindaĵojn kiujn li malkovris, kiel la facileco por komprenigi sin esperante aŭ la facileco por ricevi permeson surteriĝi. Japanio estis verda, pura, trankvila, ĉarmoplena. Ĉio estis nova: la kutimo de senŝuiĝo por eniri en la domojn, la hejmaj banujoj... [[Dosiero:Peraire001.JPG|eta|200px|dekstra|Lucien Péraire en Yukata, japana vestaĵo]] * La [[3-an de aŭgusto]], Lucien malfermis la 18-an Nacian [[Esperanto-renkontiĝo|Kongreson de Esperanto]]. Li, kiu estis nekonata vojaĝanto, estis nun akceptata kiel heroo de la 1000 delegitoj. Poste, oni renkontigis lin kun japana [[prostituado]]. La tiama japana moro rilate al prostituado estis malsama ol la franca moro. La nokto estis neforgesebla, inter feliĉo, honto kaj kolero. * En la autaŭurbo de [[Tokyo]], en la [[Kiboŝa]]-kulturejo, Lucien ricevis princan akcepton dank’ al esperantistoj, kiujn li renkontis en [[Ĥarbino]]. Ĉiuj ĉeestantoj parolis flue en Esperanto. * En Tokio, la {{daton|23|aŭgusto|1930}}, li vizitis modernan [[lepro|leprulejon]]<ref>(ja) [http://www.sal.tohoku.ac.jp/~gothit/hansen/zensei.html Paĝo] pri la Esperoanto-klubo de la leprulejo Zensei, kun referenco al lia vizito.</ref>, organizatan fare de la urbeto. Poste, li amikiĝis kun fraŭlino Inako Ouado, kiu invitis lin jam en Ĥarbino. Lucien estis akceptata bonege en [[Tokio]], [[Osako]], [[Kobo]], [[Okajama]], [[Hiroŝimo]], [[Beppu]] de multaj malsamaj personoj (edzino de imperiestra kortegano, laboristoj aŭ komunista [[bonzo]]). === Ĉinio === * La [[28-an de oktobro]] 1930, malgraŭ la konsiloj, ke li ne iru al lando meze de anarkio, Lucien decidis ektrairi Ĉinion. La enŝipiĝo en [[Nagasaki]] estis ĝislarme emocianta. Post trankvila vojaĝo, li estis en [[Ŝanhajo]]. Li estis atendata de siaj novaj esperantistaj amikoj, sed denove la franca konsula sekretario forte malkonsilis, ke li iru pli foren. Ĉinio en 1930 estis mizerega kaj transformanta mezepokan socion en modernan. Tiu transformo estis akompanata de politikaj konfuzoj. Sed la ĉefa deziro de la plejmulta parto de la popolo estis sole plu vivi. * Post [[Nankino]], Lucien decidis iri al [[Hunan]], danĝera provinco pro rezistado de [[Mao Zedong]], sed tio estis la plej racia vojo ĝis [[Kantono]] kaj [[Hindoĉinio]]. Lia kutimo estis respekti ĉiujn homojn, kaj Lucien certis ke tio lin protektas ĉiam. Jes: laboruloj, kampanaroj invitis lin manĝi kun ili. Lia vojaĝo estis okazo por apologii eksterordinarajn modestulojn: Li salutis la kvalitojn de la ĉinaj riverŝipaj laboruloj. * [[Kantono]]n li eniris la 24-an de decembro 1930<ref>Sennaciulo - Numero 336, la 12-an de Marto (1931) http://archive.org/details/Sennaciulo_1931_n336_mar12</ref>. Tiutempe Kantono estis grandega vilaĝo. La konsulo tre malbone akceptis Lucien ĉar lia sendanĝera vojaĝo estis suspekta, li malkonsilis lin trairi la landlimon, pli sekura estis enŝipiĝi (la landlimo inter Ĉinio kaj Hindoĉinio estis tiutempe barita de “Tonkinaj partizanoj” de [[Ho Chi Minh]]). La kantonaj esperantistoj proponis al Lucien instrui Esperanton en urbaj altlernejoj. Li laboregis por eki sian kurson de Esperanto (bazita sur la [[Cseh-metodo]]): li devis dekomence instrui la nekonatan latinan alfabeton. Tio estis la plej granda okupo dum lia longega restado en Kantono. La {{dato|17|julio|1931}}, li foriris el Kantono. * Antaŭ ol eniri en Hindoĉinion, Lucien estis naŭzigata, kiam li malkovris la “leĝan privirinan trafikon” de la eŭropaj militistoj: ili edzinigas/aĉetas virinon por difinita tempo, kaj kiam ili revenis al Francio, ili forlasis virinon kaj infanojn. === Vjetnamio === * Finfine, la [[9-an de aŭgusto]], Lucien alvenis en [[Hanojo]], kaj en la [[24-a de aŭgusto]], li forlasis [[Vinh]]. Lucien vidis mizeregan regionon kun mizerega popolo. Li ekkoleriĝis pro sia lando, kiu ne estis kapabla certigi la pluvivon de siaj kolonioj. Jen kial li volis subteni ĉiujn, kiuj luktis por homa emancipiĝo, kaj opiniis ke internacia lingvo estas ilo por tio. Lucien rakontis ke la pretendata civilizanta misio de Francio estis fakte la ''"franca fambrilo"'' (pro tio, oficialuloj timis ke vagulo kiel li reduktus tiun fam-brilon), kondutante kun la "indiĝenoj" plimalbone ol kun prizonuloj. La imperiistaj metodoj de la protektanta nacio ŝokis Lucien. Hodiaŭ, oni povas facile kompari tiujn metodojn kun [[faŝismo]] kaj [[naziismo]]. * La {{daton|22|septembro|1931}}, Lucien renkontis doganiston, kiu esprimis siajn zorgojn pri komunistoj: tiu ega homamaso manifestis ankoraŭ pacifisme pri pano, sed la doganisto ricevis la ordon pri perforte puni ilin. Kiam ili interbatalis, la koloniuloj nenion povis fari kontraŭ ili. * Dum lia irado inter [[Da Lat|Dalat]] kaj [[Sajgono]], Lucien rimarkis ke la koloniuloj alportis pli da alkoholejoj kaj tabakejoj ol da dispensarioj kaj lernejoj. Li preferis havi higienan vivon, kun pura akvo, aero kaj suno. Malgraŭ tio, li ekmalsaniĝis en Sajgono kaj devis ĉeesti en urba hospitalo. Li, malestimata de la la administracio, estis tre amata de la popolo. Oni organizis adiaŭan ceremonion: post futbala matĉo, oni invitis lin ĉirkaŭrajdi per biciklo la tutan [[stadiono]]n. === Sud-Orienta Azio kaj reveno === * La sekvaĵo de la vojaĝo estis malpli detalata. Lucien preskaŭ ne plu havis monon, kaj sentis sekvojn de sia malsano. Malgraŭ tio, li vizitis la templojn de [[Angkor]] ([[Kamboĝo]]), antaŭ ol elŝipiĝi al [[Javo]]. * En [[Sumatro]], li vizitis la [[Merapio]]-monton (aktiva [[vulkano]]), kun [[Nederlando|Nederlandaj]] esperantistaj gvidantoj. Unu jaron antaŭe ĝi viktimigis 18.000 personojn, Lucien emociiĝis aŭdante kamparan knabinon kanti sian nostalgion. * Dum la reveno al Japanio per ŝipo, Lucien haltis rapide en Formozo (malnova nomo de [[Tajvano]]), loĝata de japanoj, ĉinoj kaj "indiĝenoj". * Li foriris de Japanio el Curuga, per ŝipo, la {{daton|28|aprilo|1932}}, salutate de Fraŭlino Ouada kaj aliaj esperantistoj kiuj flirtigis verdajn flagetojn, kun la ideo ke '''"Esperanto pruvis al [li] ke la tuthomara fratiĝado [...] estas ebla."''' * Li trairis Azion kaj Eŭropon per trajno, kaj fine li eniris Francion kun granda emocio sed li ne plu havis monon por aĉeti manĝaĵon. * En [[Parizo]], liaj kromgepatroj donis al li sufiĉe da mono por aĉeti novan biciklon kaj reveni en sian naskiĝurbon. Finfine, li alvenis en [[Lavardac]]. == Post la vojaĝo == Kelkajn tagojn post lia reiro, grava akcidento trafis Lucien. Postvenis multaj malfeliĉoj kaj li bezonis tempon por kompili kaj publikigi senhelpe siajn notojn. == Hodiaŭ == [[Dosiero:1974 Tra la Mondo per Biciklo.jpeg|eta|''Tra la Mondo per Biciklo'', 1974.]] <!---*La aparato kiun Lucien konstruis kaj uzis por bicikli sur la reloj de la transsiberia fervojo estas deponita en la muzeo de la aŭtomobila klubo de Vladivostoko. Ŝajnas ne plu esti vera ---> [[Dosiero:Vjetnama Esperanto Asocio.jpg|eta]] * En Junio 2005, la franclingva [[ĵurnalo]] de Kamboĝo rakontis ke franca studento malkovris ke la unua kontakto inter Kamboĝo kaj Esperanto ne okazis en 1979 (oficiala dato de aperado de Esperanto en tiu lando), sed en 1931... kun Lucien. * Dimanĉe la {{daton|23|aprilo|2006}}, en [[Hanojo]], okazis kunveno de hanojaj esperantistoj por celebri la 100-an datrevenon de naskiĝtago de Lucien Péraire. Ili laŭtlegis la du leterojn skribitajn de Péraire al la vjetnama esperantistaro, unu en 1972 por subteni ilian lukton por nacia sendependeco, kaj la dua je la 1-a de Majo 1975 por gratuli ilin pri la venko kaj restarigo de la paco. En lia unua letero, estis skribite: ::"''[...]Unue, mi deziras scii ĉu mia vizitado kaj propagando en Hindoĉinio estis fruktodona? Ĉu oni ankoraŭ memoras pri mi?''" :La Vjetnama Esperantistaro respondis: ::"''Lucien ne scias, ke ne nur ni memoras pri li, sed ankaŭ ke dank’al lia propagando, la esperanta movado en Vjetnamio de 1932 konis antaŭan puŝon, kaj hodiaŭ ni celebras la centjaran datrevenon de lia naskiĝtago en la Nguyen Van To Kulturdomo, la lulilo de la vjetnama esperanta movado dum la jaroj 1930, ne malproksime de la Lernejo Victor Hugo kie, en 1931 li prelegis pri Esperanto antaŭ 1000 homa ĉeestantaro. Kaj li ne scias ke venontjare en 2007, Hanojo, la unua urbo kiun li vizitis veninte Hindoĉinion, gastigos la [[Internacia Junulara Kongreso|Internacian Junularan Kongreson]] (IJK).''" * En marto 2007, fondiĝis la ''Klubo Lucien Péraire'' ĉe la Hanoja Fremdlingva Universitato, Vjetnamio. * En Novembro 2011, kadre de la aktivecoj por saluti la venontjaran UK-97an, Klubo Lucien Péraire organizis kunvenon por celebri la datrevenon de alveno de Lucien Péraire al Vjetnamio en 1931. Partoprenis 50 homoj.<ref>[http://e.vea.vn/view/1764_klubo-lucien-peraire-brile-celebris-la-80an-datrevenon-de-alveno-de-lucien-peraire-al-vjetnamio.htm Klubo Lucien Péraire brile celebris la 80an datrevenon de alveno de Lucien Péraire al Vjetnamio]{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, artikolo de VEA.</ref> [[Dosiero:Plaque_Lucien_Péraire_Lavardac.jpg|eta|Memortabulo]] * La 26-an de Aprilo 2022 okazis la malvualigo de memortabulo, ĉe la naskiĝdomo de Lucien Péraire, en la urbo [[Lavardac]]. Partoprenis ĉirkaŭ 50 homoj, interalie : la urbestro, familianoj, lokaj esperantistoj, kaj membroj de la [[Biciklista Esperantista Movado Internacia]]. * la 8an de junio 2024, laŭ invito de la urbestro Ludovic Biasotto, estas planita ceremonia inaŭgurado de statuo kreita de Stéphane Munoz memore al Lucien Péraire en Lavardac. Ĝi reprezentas la teran globuson sur kiu rajdas biciklo * Paralele, la projekto "savi la esperantistan heredaĵon : la vojaĝo de Lucien Péraire" (SAVESPO) kreis plurlingvan retejon por disponebligli liajn arkivojn al la sciencistoj kaj la publiko, pere de iloj kiel traserĉilo, kaj vojaĝmapo: [https://peraire.huma-num.fr]<ref>Régis Fournier, Nicolas Raymond, Gilles Pérez, "La interreta revojaĝo de Lucien Péraire", [[Esperanto (gazeto)|Esperanto]] en 1397(1) Januaro 2025, p. 6.</ref> == Verko == * <u>De Lucien Péraire</u> ** Libro *** ''[[Tra la Mondo]] per Biciklo'', suplemento al [[La Juna Penso]], 1974, kopie multobligita broŝuro *** ''Tra la Mondo per Biciklo kaj Esperanto'' (eldoninto: [[SAT]], jaro: [[1990]]; 3-a eldono: SAT-Broŝurservo - [[Laŭte!]], Beauville, 2007). ** Gazetartikoloj *** En ''[[Sennaciulo]]'' **** [[iarchive:Sennaciulo 1928 n183 apr5/page/n1/mode/2up|Fama patriotkadavrejo: Verdun]], 5-a de aprilo 1928 **** [https://archive.org/details/Sennaciulo_1930_n324_dec18/page/n1/mode/2up?q=Perer/page/n1/mode/2up Vojaĝimpresoj de K-do Perer], 18-a de decembro 1930 **** [[iarchive:Sennaciulo 1931 n347 maj28|Kiam la demokrata revolucio triumfis en Ĉinio]], 28-a de majo 1931 **** [[iarchive:Sennaciulo 1931 n344 maj7|La stato de I' ĉinia laborista klaso post la nacia revolucio]], 7-a de majo 1931 *** En ''[[La Revuo Orienta]]'' **** [[iarchive:larevuoorienta 1930 n09 sep|Kelkaj tagoj el mia vivo]], n-ro 9 1930 **** [[iarchive:larevuoorienta 1930 n10 okt|Fotoj]] kun la esperantistoj de [[Niigata (urbo)|Niigata]], n-ro 10 1930 **** [[iarchive:larevuoorienta 1930 n11 nov|Fotoj]] de la [[Japana Esperanto-Kongreso|Japana Esperanto Kongreso]] de [[Kanazawa (urbo)|Kanazaŭa]], n-ro 11 1930 *** En ''[[Monato (gazeto)|Monato]]'' **** ''Bicikle tra Eŭrazio'': [https://www.monato.be/1982/index.php Artikoloj inter Januaro kaj Decembro 1982] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20210127003635/https://www.monato.be/1982/index.php |date=2021-01-27 }} * <u>Pri Lucien Péraire</u> ** En ''[[Esperanto (gazeto)|Esperanto]]'' *** Régis Fournier, ''La revojaĝo de Lucien Péraire'', ''[[Esperanto (gazeto)|Esperanto]]'', 1374 (12) Decembro 2022, paĝo 247 ** En ''[[Varsovia Vento]]'' (podkasto): [https://www.podkasto.net/2022/11/17/la-160a-elsendo/ intervjuo de Pascal Dubourg Glatigny] pri la projekto krei retejon, kiu disponebligos la verkojn kaj dokumentojn de Lucien Péraire el la arkivoj de Esperanto-France, 2022/11/17 == Referencoj == {{Referencoj}} La artikolo estas verkita plejparte surbaze de lia libro. Aliaj fontoj estas : * ''[[La Revuo Orienta]]'', bildoj kaj tri tekstoj de li en n-roj de septembro, oktobro kaj novembro 1930 * La Vjetnama Esperanto Asocio * S-rino Renata Chassard-Caubel == Eksteraj ligiloj == {{Projekto vizaĝoj}} * [https://esperanto.paris/lucien-peraire 1928-1932 : tra la mondo per biciklo, per kaj por Esperanto] en la retejo de [[Espéranto France]], konsultita 2023-01-25 {{fr}} * [http://www.nodo50.org/esperanto/Libroservo/Biciklokajesperanto.htm Recenzo pri ''Tra la Mondo per Biciklo kaj Esperanto''] {{eo}}, {{es}} * [http://www.esperanto.wz.cz/drahotova/evropou_a_asii.pdf Evropou a Asii na kole a s Esperantem] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20090824003518/http://www.esperanto.wz.cz/drahotova/evropou_a_asii.pdf |date=2009-08-24 }} {{cs}} * [https://peraire.huma-num.fr/ Tra Eŭrazio per biciklo], Ĉi tiu retejo entenas la vojaĝdokumentaron de Lucien Péraire. {{eo}}, multlingve {{Jama ADLS}} {{Unua}} {{Vivtempo|Péraire, Lucien}} [[Kategorio:Francaj esperantistoj]] [[Kategorio:Esperantistoj-vojaĝintoj]] c2ryyf33qqb1a58ywlet66ckbbc4ryl 9348871 9348869 2026-04-06T14:30:38Z Aidas 3488 /* Sud-Orienta Azio kaj reveno */ 9348871 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo |priskribo=Lucien Péraire en [[yukata]] (japana vesto)}} [[Dosiero:Lucien Péraire - voyage Lyon - Saigon - Lavardac 1928-1932.png|eta|Itinero de Lucien Péraire dum sia vojaĝo inter 1928 kaj 1932|265x265ra]] [[Dosiero:Posern-Peraire.jpg|eta|250px|dekstra|Paul Posern kaj Lucien Péraire en reklam-bildkarto de ilia bicikla mondvojaĝo (1928)]] '''Lucien PÉRAIRE''' {{EkajIFA|l''u''SJE<sup>N</sup> pe''R''E''R''|ly'sjɛ̃ pɛ'ʀɛʀ}} esperantigita '''Lusjeno Perer’''' (fonetika transskribo laŭ la tradicio de [[SAT]] <ref>Revuo Esperanto "La revojaĝo de Lucien Péraire" Decembro 2022.</ref>) (naskiĝis la {{daton|26|aprilo|1906}} en [[Lavardac]] (Francio), mortis la {{daton|19|novembro|1997}} en [[Léhon]]) estis [[franca esperantisto]], konata pro sia bicikla vojaĝo ĉirkaŭmonda (1928-32), kiun li rakontis en la libro ''Tra la Mondo per Biciklo kaj Esperanto'' (eld. 1974, 1990, 2007). == Lia juneco == Lucien Péraire naskiĝis en malriĉa familio, en [[Francio]]. Dum sia tuta vivo li ĉiam malriĉis kaj li nelonge vizitis lernejon. Jam de sia 11-a jaro li eklaboris. Dum la [[unua mondmilito]] li devis labori ĉiutage. Li volis lerni kaj lernis stenografion. Biciklo-riparisto helpis lin munti lian unuan biciklon. Ĉarpentisto instruis lin kalkuli kaj desegni. Li ekveturis al ĉiuj grandaj francaj urboj por labori. Li ekpensis ke por eviti militon, la homoj devas praktiki toleremon. Li lernis Esperanton per korespondado kaj en [[1927]] li partoprenis la [[7-a SAT-Kongreso 1927|kongreson de SAT]]<ref>Sennaciulo - Numero 149, la 6-an de Aŭgusto (1927) http://archive.org/details/Sennaciulo_1927_n149_aug6</ref>. Poste, li legis en la gazeto ''[[Sennaciulo]]'' : "Juna [[Germanujo|germano]] serĉas alian esperantiston por bicikladi tra la mondo al [[Orienta Azio]].<ref>Sennaciulo - Numero 192, la 7-an de Junio (1928) http://archive.org/details/Sennaciulo_1928_n192_jun7</ref>" == Tra la mondo per biciklo kaj Esperanto == === Eŭropo === * La {{daton|24|julio|1928}}, en [[Mulhaŭzo]], li dronsavis fraŭlinon. En [[Alzaco]], li ne komprenis la diversajn lingvojn. * La [[29-an de julio]], li transiris la germanan [[limo]]n. Liaj unuaj impresoj rilatis la kamparanan gastamecon, novajn manĝo-kutimojn, ordon kaj purecon. Li rimarkis ke estis multaj senlaboruloj. Tiun situacion [[Hitlero]] estis ekspluatonta. En [[Döbeln]] li renkontis sian kunvojaĝanton POSERN. * La [[24-an de aŭgusto]], ili estis en [[Aŭstrio]]. Ili estis tre kortuŝitaj kiam modesta kamparanino donacis [[piro]]jn al ili. Kelkaj policistoj kaj doganistoj parolis al ili esperante. Ili estis akceptataj en la domo de [[Andreo Cseh]], ricevante de li konsilojn pri lia [[Cseh-metodo|fama metodo]]<ref>[[Monato (gazeto)|Monato]], 2/82, p 30.</ref>. * La [[31-an de aŭgusto]], ili foriris el [[Vieno]] kaj eniris [[Hungario]]n, kaj la [[16-an de septembro]], ili atingis [[Pollando]]n. La vojo malaperis, kiel la latinaj literoj. Ili devis ripari siajn biciklojn. Ili renkontis malriĉajn sed malavarajn familiojn, lernantojn, lokajn esperantistojn, ktp, dormante sur [[pajlo]]. Dum veturo inter [[Lviv]] kaj [[Odeso]], ili devis alfronti barojn, ne naturajn sed artefaritajn: landlimajn, lingvajn, politikajn. === Sovetunio === * La [[12-an de oktobro]] 1928, ili transiris la rivereton [[Zbruĉ]], kaj eniris en [[Sovetunio]]n kun emocio ĉar tiun landon oni nomis "la lando de homoj kun tranĉilego inter la dentoj" en [[Okcidenta Eŭropo]]. Ili vidis ĉie fotojn de [[Lenino]] (kiun en Okcidento oni propagandis kiel tre danĝeran banditon). Tial ke ili ne plu havis vojon, ili devis veturi sur reloj, kaj Lucien ekpensis pri sistemo por veturi sur reloj per biciklo. La germanojn kaj francojn surprizis la sincera kamaradeco de la fervojaj laboristoj, kaj de la sociema popolo. Kiam ili volis danki la rusojn, ili kantis [[la Internacio]]n. * La [[17-an de oktobro]], ili renkontis en [[Odeso]] sian korespondanton. Odeso estis duondetruita pro la civila milito. Lucien petis impresojn pri la nova reĝimo: vivo pli malfacila por la meza klaso, plibonigita por la etkamparanoj kaj la salajruloj, sed la senlaboruloj estas ankoraŭ malfeliĉaj. En ĉiuj urboj kiujn ili trairis, ili devis deponi siajn pasportojn al [[GPU]] (politika polico), kaj peti restadpermeson, preskaŭ ĉiutage. Ili vizitis klubojn, gazetojn, "infanvilaĝon" kaj sport-federacion por paroli pri sia vojaĝo. Lucien admiris la kamaradecon inter la riĉuloj kaj la malriĉuloj, la junuloj kaj la maljunuloj, la instruistoj kaj la lernantoj... * Post kiam ili forlasis [[Simferopolo]]n kaj [[Sebastopolo]]n, en la Perekop-markolo, la du vojaĝantoj perdiĝis en la pluva kaj nigra nokto sed Lucien renkontis homojn, kiuj helpis kaj kondukis lin en [[kolĥozo]]n, sed li ne komprenis ilin... ĝis unu knabo ekparolis en Esperanto. Dank' al tio, ili povis helpi la kamaradon de Lucien. * Post aliro al [[Novorossijsk]], la du vojaĝantoj devis disiĝi<ref>Sennaciulo - Numero 222, la 3-an de Januaro (1929) http://archive.org/details/Sennaciulo_1929_n222_jan3</ref> ĉar Lucien devis iri al [[Moskvo]] por revalidigi sian pasporton. Ili poste renkontiĝis nur hazarde en [[1933]] en Francio. * La [[6-an de februaro]] 1929, Lucien tro penis aliri. La glacio kaj la neĝo faligis lin kaj urĝigis lin reveni al Novorossijsk, kie li petis laboron por ĝisatendi pli bonan veteron. * La [[7-an de aprilo]], Lucien forlasis Novorossijskon kun celo: [[Stalingrado]], kiun li atingis la [[19-an de aprilo]], akceptita de la loka Esperanto-grupo. * La [[22-an de majo]], Lucien forlasis [[Moskvo]]n. * La [[11-an de junio]], li alvenis en [[Kazan]], la ĉefurbo de la [[Tatarstano|Tatara Respubliko]], kaj ekkonstruis aparaton por bicikli sur fervojaj reloj. Dum tri semajnoj, li konstruis tion en ŝtata uzineto, devante trovi la tutan materialon en la [[nigra merkato]]. La [[30-an de junio]], Lucien ricevis permeson veturi sur reloj de [[transsiberia fervojo]]. Pri tiu evento la ĉinaj kaj japanaj ĵurnaloj raportis kaj kiam Lucien alvenis en [[Bangkoko]] ([[Siamo]]), li vidis infanojn kun simila aparato. Li ekruliĝis sur la fervojo, biciklante tage kaj tranoktante en urboj, vilaĝoj aŭ dormejoj. Unufoje, li estis arestita ĉar oni timis ke li estus sabotisto, kiu volus detrui la relojn (estis revolucia kaj milita periodo). Post kiam li klarigis la situacion, li liberiĝis. * Dimanĉon la [[13-an de oktobro]] 1929, oni informis al Lucien en [[Irkutsk]]<ref>Sennaciulo - Numero 269, la 28-an de Novembro (1929) http://archive.org/details/Sennaciulo_1929_n269_nov28</ref> ke li ne povis akiri vizon por [[Manĉurio]] pro milito. Kiel ĉiam, la esperantistaj kamaradoj bonege helpis lin kaj ili estis tre lertaj por rapidigi ricevi la permesojn ruliĝi sur la reloj. La 16-an, Lucien laŭiris la mirindan [[Bajkal|lagon Bajkal]], sed li devis reveni en Irkutskon ĉar ĉina-rusa milito minacis ĉe la orienta landlimo. La situacio pligraviĝis ĉiutage: oni informis lin ke li devos retroiri al Francio. Li retroiris en Novosibirskon per trajno kaj fine li sukcesis akiri restadpermeson por Irkutsko, kie la malvarmo ({{GdC|−25}} ĝis {{GdC|−45}}) devigis lin resti. * La [[9-an de decembro]] 1929, Lucien eklaboris kiel ĉarpentisto. En la posta tago de [[Kristnasko]], li inaŭguris sian Esperanto-kurson. Lia restado daŭris ĝis la {{dato|8|majo|1930}}, kaj la 26-an Lucien atingis la landlimon kaj eniris en [[Manĉurio]]n. * La [[11-an de junio]] 1930, Lucien renkontis japanajn esperantistojn, kaj ricevis invitleteron de tre grava japana esperantistino (F-ino Ouada, eble [[Kidosaki Masutosi|OWADA Hinako]]). Li samtage lernis manĝi ĉinmaniere: per lignaj bastonetoj. * La {{dato|5|julio|1930}} estis la lasta etapo de lia trasovetia vojaĝo: Lucien alvenis [[Vladivostoko]]n<ref>Sennaciulo - Numero 313, la 2-an de Oktobro (1930) http://archive.org/details/Sennaciulo_1930_n313_okt2</ref>. Tie oni diris ke li estas la unua viro kiu transiris bicikle de [[Atlantika oceano|Atlantika]] al [[Pacifika oceano|Pacifika]] Oceanoj, li ĉiam pensis ke li faris tion sen oficiala helpo, nur dank'al solidareco kaj helpo de esperantistoj. === Japanio === [[Dosiero:PERAIRE004.jpg|eta|200px|dekstra|Lucien Péraire en Japanio]] * Finfine, la [[28-an de julio]] 1930, li enŝipiĝis al [[Japanio]]. Japanlando estis vere nova mondo por Lucien. Li listigis la mirindaĵojn kiujn li malkovris, kiel la facileco por komprenigi sin esperante aŭ la facileco por ricevi permeson surteriĝi. Japanio estis verda, pura, trankvila, ĉarmoplena. Ĉio estis nova: la kutimo de senŝuiĝo por eniri en la domojn, la hejmaj banujoj... [[Dosiero:Peraire001.JPG|eta|200px|dekstra|Lucien Péraire en Yukata, japana vestaĵo]] * La [[3-an de aŭgusto]], Lucien malfermis la 18-an Nacian [[Esperanto-renkontiĝo|Kongreson de Esperanto]]. Li, kiu estis nekonata vojaĝanto, estis nun akceptata kiel heroo de la 1000 delegitoj. Poste, oni renkontigis lin kun japana [[prostituado]]. La tiama japana moro rilate al prostituado estis malsama ol la franca moro. La nokto estis neforgesebla, inter feliĉo, honto kaj kolero. * En la autaŭurbo de [[Tokyo]], en la [[Kiboŝa]]-kulturejo, Lucien ricevis princan akcepton dank’ al esperantistoj, kiujn li renkontis en [[Ĥarbino]]. Ĉiuj ĉeestantoj parolis flue en Esperanto. * En Tokio, la {{daton|23|aŭgusto|1930}}, li vizitis modernan [[lepro|leprulejon]]<ref>(ja) [http://www.sal.tohoku.ac.jp/~gothit/hansen/zensei.html Paĝo] pri la Esperoanto-klubo de la leprulejo Zensei, kun referenco al lia vizito.</ref>, organizatan fare de la urbeto. Poste, li amikiĝis kun fraŭlino Inako Ouado, kiu invitis lin jam en Ĥarbino. Lucien estis akceptata bonege en [[Tokio]], [[Osako]], [[Kobo]], [[Okajama]], [[Hiroŝimo]], [[Beppu]] de multaj malsamaj personoj (edzino de imperiestra kortegano, laboristoj aŭ komunista [[bonzo]]). === Ĉinio === * La [[28-an de oktobro]] 1930, malgraŭ la konsiloj, ke li ne iru al lando meze de anarkio, Lucien decidis ektrairi Ĉinion. La enŝipiĝo en [[Nagasaki]] estis ĝislarme emocianta. Post trankvila vojaĝo, li estis en [[Ŝanhajo]]. Li estis atendata de siaj novaj esperantistaj amikoj, sed denove la franca konsula sekretario forte malkonsilis, ke li iru pli foren. Ĉinio en 1930 estis mizerega kaj transformanta mezepokan socion en modernan. Tiu transformo estis akompanata de politikaj konfuzoj. Sed la ĉefa deziro de la plejmulta parto de la popolo estis sole plu vivi. * Post [[Nankino]], Lucien decidis iri al [[Hunan]], danĝera provinco pro rezistado de [[Mao Zedong]], sed tio estis la plej racia vojo ĝis [[Kantono]] kaj [[Hindoĉinio]]. Lia kutimo estis respekti ĉiujn homojn, kaj Lucien certis ke tio lin protektas ĉiam. Jes: laboruloj, kampanaroj invitis lin manĝi kun ili. Lia vojaĝo estis okazo por apologii eksterordinarajn modestulojn: Li salutis la kvalitojn de la ĉinaj riverŝipaj laboruloj. * [[Kantono]]n li eniris la 24-an de decembro 1930<ref>Sennaciulo - Numero 336, la 12-an de Marto (1931) http://archive.org/details/Sennaciulo_1931_n336_mar12</ref>. Tiutempe Kantono estis grandega vilaĝo. La konsulo tre malbone akceptis Lucien ĉar lia sendanĝera vojaĝo estis suspekta, li malkonsilis lin trairi la landlimon, pli sekura estis enŝipiĝi (la landlimo inter Ĉinio kaj Hindoĉinio estis tiutempe barita de “Tonkinaj partizanoj” de [[Ho Chi Minh]]). La kantonaj esperantistoj proponis al Lucien instrui Esperanton en urbaj altlernejoj. Li laboregis por eki sian kurson de Esperanto (bazita sur la [[Cseh-metodo]]): li devis dekomence instrui la nekonatan latinan alfabeton. Tio estis la plej granda okupo dum lia longega restado en Kantono. La {{dato|17|julio|1931}}, li foriris el Kantono. * Antaŭ ol eniri en Hindoĉinion, Lucien estis naŭzigata, kiam li malkovris la “leĝan privirinan trafikon” de la eŭropaj militistoj: ili edzinigas/aĉetas virinon por difinita tempo, kaj kiam ili revenis al Francio, ili forlasis virinon kaj infanojn. === Vjetnamio === * Finfine, la [[9-an de aŭgusto]], Lucien alvenis en [[Hanojo]], kaj en la [[24-a de aŭgusto]], li forlasis [[Vinh]]. Lucien vidis mizeregan regionon kun mizerega popolo. Li ekkoleriĝis pro sia lando, kiu ne estis kapabla certigi la pluvivon de siaj kolonioj. Jen kial li volis subteni ĉiujn, kiuj luktis por homa emancipiĝo, kaj opiniis ke internacia lingvo estas ilo por tio. Lucien rakontis ke la pretendata civilizanta misio de Francio estis fakte la ''"franca fambrilo"'' (pro tio, oficialuloj timis ke vagulo kiel li reduktus tiun fam-brilon), kondutante kun la "indiĝenoj" plimalbone ol kun prizonuloj. La imperiistaj metodoj de la protektanta nacio ŝokis Lucien. Hodiaŭ, oni povas facile kompari tiujn metodojn kun [[faŝismo]] kaj [[naziismo]]. * La {{daton|22|septembro|1931}}, Lucien renkontis doganiston, kiu esprimis siajn zorgojn pri komunistoj: tiu ega homamaso manifestis ankoraŭ pacifisme pri pano, sed la doganisto ricevis la ordon pri perforte puni ilin. Kiam ili interbatalis, la koloniuloj nenion povis fari kontraŭ ili. * Dum lia irado inter [[Da Lat|Dalat]] kaj [[Sajgono]], Lucien rimarkis ke la koloniuloj alportis pli da alkoholejoj kaj tabakejoj ol da dispensarioj kaj lernejoj. Li preferis havi higienan vivon, kun pura akvo, aero kaj suno. Malgraŭ tio, li ekmalsaniĝis en Sajgono kaj devis ĉeesti en urba hospitalo. Li, malestimata de la la administracio, estis tre amata de la popolo. Oni organizis adiaŭan ceremonion: post futbala matĉo, oni invitis lin ĉirkaŭrajdi per biciklo la tutan [[stadiono]]n. === Sud-Orienta Azio kaj reveno === * La sekvaĵo de la vojaĝo estis malpli detalata. Lucien preskaŭ ne plu havis monon, kaj sentis sekvojn de sia malsano. Malgraŭ tio, li vizitis la templojn de [[Angkor]] ([[Kamboĝo]]), antaŭ ol elŝipiĝi al [[Javo]]. * En [[Sumatro]], li vizitis la [[Merapio]]-monton (aktiva [[vulkano]]), kun [[Nederlando|Nederlandaj]] esperantistaj gvidantoj. Unu jaron antaŭe ĝi viktimigis 18.000 personojn, Lucien emociiĝis aŭdante kamparan knabinon kanti sian nostalgion. * Dum la reveno al Japanio per ŝipo, Lucien haltis rapide en Formozo (malnova nomo de [[Tajvano]]), loĝata de japanoj, ĉinoj kaj "indiĝenoj". * Li foriris de Japanio el Curuga, per ŝipo, la {{daton|28|aprilo|1932}}, salutate de Fraŭlino Ouada kaj aliaj esperantistoj kiuj flirtigis verdajn flagetojn, kun la ideo ke '''"Esperanto pruvis al [li] ke la tuthomara fratiĝado [...] estas ebla."''' * Li trairis Azion kaj Eŭropon per trajno, kaj fine li eniris Francion kun granda emocio sed li ne plu havis monon por aĉeti manĝaĵon. * En [[Parizo]], liaj kromgepatroj donis al li sufiĉe da mono por aĉeti novan biciklon kaj reveni en sian naskiĝurbon. Finfine, li en somero<sup><small>[ĉu eblas skribi pli ekzakte?]</small></sup> 1932 alvenis en [[Lavardac]]. == Post la vojaĝo == Kelkajn tagojn post lia reiro, grava akcidento trafis Lucien. Postvenis multaj malfeliĉoj kaj li bezonis tempon por kompili kaj publikigi senhelpe siajn notojn. == Hodiaŭ == [[Dosiero:1974 Tra la Mondo per Biciklo.jpeg|eta|''Tra la Mondo per Biciklo'', 1974.]] <!---*La aparato kiun Lucien konstruis kaj uzis por bicikli sur la reloj de la transsiberia fervojo estas deponita en la muzeo de la aŭtomobila klubo de Vladivostoko. Ŝajnas ne plu esti vera ---> [[Dosiero:Vjetnama Esperanto Asocio.jpg|eta]] * En Junio 2005, la franclingva [[ĵurnalo]] de Kamboĝo rakontis ke franca studento malkovris ke la unua kontakto inter Kamboĝo kaj Esperanto ne okazis en 1979 (oficiala dato de aperado de Esperanto en tiu lando), sed en 1931... kun Lucien. * Dimanĉe la {{daton|23|aprilo|2006}}, en [[Hanojo]], okazis kunveno de hanojaj esperantistoj por celebri la 100-an datrevenon de naskiĝtago de Lucien Péraire. Ili laŭtlegis la du leterojn skribitajn de Péraire al la vjetnama esperantistaro, unu en 1972 por subteni ilian lukton por nacia sendependeco, kaj la dua je la 1-a de Majo 1975 por gratuli ilin pri la venko kaj restarigo de la paco. En lia unua letero, estis skribite: ::"''[...]Unue, mi deziras scii ĉu mia vizitado kaj propagando en Hindoĉinio estis fruktodona? Ĉu oni ankoraŭ memoras pri mi?''" :La Vjetnama Esperantistaro respondis: ::"''Lucien ne scias, ke ne nur ni memoras pri li, sed ankaŭ ke dank’al lia propagando, la esperanta movado en Vjetnamio de 1932 konis antaŭan puŝon, kaj hodiaŭ ni celebras la centjaran datrevenon de lia naskiĝtago en la Nguyen Van To Kulturdomo, la lulilo de la vjetnama esperanta movado dum la jaroj 1930, ne malproksime de la Lernejo Victor Hugo kie, en 1931 li prelegis pri Esperanto antaŭ 1000 homa ĉeestantaro. Kaj li ne scias ke venontjare en 2007, Hanojo, la unua urbo kiun li vizitis veninte Hindoĉinion, gastigos la [[Internacia Junulara Kongreso|Internacian Junularan Kongreson]] (IJK).''" * En marto 2007, fondiĝis la ''Klubo Lucien Péraire'' ĉe la Hanoja Fremdlingva Universitato, Vjetnamio. * En Novembro 2011, kadre de la aktivecoj por saluti la venontjaran UK-97an, Klubo Lucien Péraire organizis kunvenon por celebri la datrevenon de alveno de Lucien Péraire al Vjetnamio en 1931. Partoprenis 50 homoj.<ref>[http://e.vea.vn/view/1764_klubo-lucien-peraire-brile-celebris-la-80an-datrevenon-de-alveno-de-lucien-peraire-al-vjetnamio.htm Klubo Lucien Péraire brile celebris la 80an datrevenon de alveno de Lucien Péraire al Vjetnamio]{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, artikolo de VEA.</ref> [[Dosiero:Plaque_Lucien_Péraire_Lavardac.jpg|eta|Memortabulo]] * La 26-an de Aprilo 2022 okazis la malvualigo de memortabulo, ĉe la naskiĝdomo de Lucien Péraire, en la urbo [[Lavardac]]. Partoprenis ĉirkaŭ 50 homoj, interalie : la urbestro, familianoj, lokaj esperantistoj, kaj membroj de la [[Biciklista Esperantista Movado Internacia]]. * la 8an de junio 2024, laŭ invito de la urbestro Ludovic Biasotto, estas planita ceremonia inaŭgurado de statuo kreita de Stéphane Munoz memore al Lucien Péraire en Lavardac. Ĝi reprezentas la teran globuson sur kiu rajdas biciklo * Paralele, la projekto "savi la esperantistan heredaĵon : la vojaĝo de Lucien Péraire" (SAVESPO) kreis plurlingvan retejon por disponebligli liajn arkivojn al la sciencistoj kaj la publiko, pere de iloj kiel traserĉilo, kaj vojaĝmapo: [https://peraire.huma-num.fr]<ref>Régis Fournier, Nicolas Raymond, Gilles Pérez, "La interreta revojaĝo de Lucien Péraire", [[Esperanto (gazeto)|Esperanto]] en 1397(1) Januaro 2025, p. 6.</ref> == Verko == * <u>De Lucien Péraire</u> ** Libro *** ''[[Tra la Mondo]] per Biciklo'', suplemento al [[La Juna Penso]], 1974, kopie multobligita broŝuro *** ''Tra la Mondo per Biciklo kaj Esperanto'' (eldoninto: [[SAT]], jaro: [[1990]]; 3-a eldono: SAT-Broŝurservo - [[Laŭte!]], Beauville, 2007). ** Gazetartikoloj *** En ''[[Sennaciulo]]'' **** [[iarchive:Sennaciulo 1928 n183 apr5/page/n1/mode/2up|Fama patriotkadavrejo: Verdun]], 5-a de aprilo 1928 **** [https://archive.org/details/Sennaciulo_1930_n324_dec18/page/n1/mode/2up?q=Perer/page/n1/mode/2up Vojaĝimpresoj de K-do Perer], 18-a de decembro 1930 **** [[iarchive:Sennaciulo 1931 n347 maj28|Kiam la demokrata revolucio triumfis en Ĉinio]], 28-a de majo 1931 **** [[iarchive:Sennaciulo 1931 n344 maj7|La stato de I' ĉinia laborista klaso post la nacia revolucio]], 7-a de majo 1931 *** En ''[[La Revuo Orienta]]'' **** [[iarchive:larevuoorienta 1930 n09 sep|Kelkaj tagoj el mia vivo]], n-ro 9 1930 **** [[iarchive:larevuoorienta 1930 n10 okt|Fotoj]] kun la esperantistoj de [[Niigata (urbo)|Niigata]], n-ro 10 1930 **** [[iarchive:larevuoorienta 1930 n11 nov|Fotoj]] de la [[Japana Esperanto-Kongreso|Japana Esperanto Kongreso]] de [[Kanazawa (urbo)|Kanazaŭa]], n-ro 11 1930 *** En ''[[Monato (gazeto)|Monato]]'' **** ''Bicikle tra Eŭrazio'': [https://www.monato.be/1982/index.php Artikoloj inter Januaro kaj Decembro 1982] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20210127003635/https://www.monato.be/1982/index.php |date=2021-01-27 }} * <u>Pri Lucien Péraire</u> ** En ''[[Esperanto (gazeto)|Esperanto]]'' *** Régis Fournier, ''La revojaĝo de Lucien Péraire'', ''[[Esperanto (gazeto)|Esperanto]]'', 1374 (12) Decembro 2022, paĝo 247 ** En ''[[Varsovia Vento]]'' (podkasto): [https://www.podkasto.net/2022/11/17/la-160a-elsendo/ intervjuo de Pascal Dubourg Glatigny] pri la projekto krei retejon, kiu disponebligos la verkojn kaj dokumentojn de Lucien Péraire el la arkivoj de Esperanto-France, 2022/11/17 == Referencoj == {{Referencoj}} La artikolo estas verkita plejparte surbaze de lia libro. Aliaj fontoj estas : * ''[[La Revuo Orienta]]'', bildoj kaj tri tekstoj de li en n-roj de septembro, oktobro kaj novembro 1930 * La Vjetnama Esperanto Asocio * S-rino Renata Chassard-Caubel == Eksteraj ligiloj == {{Projekto vizaĝoj}} * [https://esperanto.paris/lucien-peraire 1928-1932 : tra la mondo per biciklo, per kaj por Esperanto] en la retejo de [[Espéranto France]], konsultita 2023-01-25 {{fr}} * [http://www.nodo50.org/esperanto/Libroservo/Biciklokajesperanto.htm Recenzo pri ''Tra la Mondo per Biciklo kaj Esperanto''] {{eo}}, {{es}} * [http://www.esperanto.wz.cz/drahotova/evropou_a_asii.pdf Evropou a Asii na kole a s Esperantem] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20090824003518/http://www.esperanto.wz.cz/drahotova/evropou_a_asii.pdf |date=2009-08-24 }} {{cs}} * [https://peraire.huma-num.fr/ Tra Eŭrazio per biciklo], Ĉi tiu retejo entenas la vojaĝdokumentaron de Lucien Péraire. {{eo}}, multlingve {{Jama ADLS}} {{Unua}} {{Vivtempo|Péraire, Lucien}} [[Kategorio:Francaj esperantistoj]] [[Kategorio:Esperantistoj-vojaĝintoj]] akdpjcfz8oidzusk8r5ytx22faal32s 9348941 9348871 2026-04-06T15:59:55Z Sj1mor 12103 /* Eksteraj ligiloj */ 9348941 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo |priskribo=Lucien Péraire en [[yukata]] (japana vesto)}} [[Dosiero:Lucien Péraire - voyage Lyon - Saigon - Lavardac 1928-1932.png|eta|Itinero de Lucien Péraire dum sia vojaĝo inter 1928 kaj 1932|265x265ra]] [[Dosiero:Posern-Peraire.jpg|eta|250px|dekstra|Paul Posern kaj Lucien Péraire en reklam-bildkarto de ilia bicikla mondvojaĝo (1928)]] '''Lucien PÉRAIRE''' {{EkajIFA|l''u''SJE<sup>N</sup> pe''R''E''R''|ly'sjɛ̃ pɛ'ʀɛʀ}} esperantigita '''Lusjeno Perer’''' (fonetika transskribo laŭ la tradicio de [[SAT]] <ref>Revuo Esperanto "La revojaĝo de Lucien Péraire" Decembro 2022.</ref>) (naskiĝis la {{daton|26|aprilo|1906}} en [[Lavardac]] (Francio), mortis la {{daton|19|novembro|1997}} en [[Léhon]]) estis [[franca esperantisto]], konata pro sia bicikla vojaĝo ĉirkaŭmonda (1928-32), kiun li rakontis en la libro ''Tra la Mondo per Biciklo kaj Esperanto'' (eld. 1974, 1990, 2007). == Lia juneco == Lucien Péraire naskiĝis en malriĉa familio, en [[Francio]]. Dum sia tuta vivo li ĉiam malriĉis kaj li nelonge vizitis lernejon. Jam de sia 11-a jaro li eklaboris. Dum la [[unua mondmilito]] li devis labori ĉiutage. Li volis lerni kaj lernis stenografion. Biciklo-riparisto helpis lin munti lian unuan biciklon. Ĉarpentisto instruis lin kalkuli kaj desegni. Li ekveturis al ĉiuj grandaj francaj urboj por labori. Li ekpensis ke por eviti militon, la homoj devas praktiki toleremon. Li lernis Esperanton per korespondado kaj en [[1927]] li partoprenis la [[7-a SAT-Kongreso 1927|kongreson de SAT]]<ref>Sennaciulo - Numero 149, la 6-an de Aŭgusto (1927) http://archive.org/details/Sennaciulo_1927_n149_aug6</ref>. Poste, li legis en la gazeto ''[[Sennaciulo]]'' : "Juna [[Germanujo|germano]] serĉas alian esperantiston por bicikladi tra la mondo al [[Orienta Azio]].<ref>Sennaciulo - Numero 192, la 7-an de Junio (1928) http://archive.org/details/Sennaciulo_1928_n192_jun7</ref>" == Tra la mondo per biciklo kaj Esperanto == === Eŭropo === * La {{daton|24|julio|1928}}, en [[Mulhaŭzo]], li dronsavis fraŭlinon. En [[Alzaco]], li ne komprenis la diversajn lingvojn. * La [[29-an de julio]], li transiris la germanan [[limo]]n. Liaj unuaj impresoj rilatis la kamparanan gastamecon, novajn manĝo-kutimojn, ordon kaj purecon. Li rimarkis ke estis multaj senlaboruloj. Tiun situacion [[Hitlero]] estis ekspluatonta. En [[Döbeln]] li renkontis sian kunvojaĝanton POSERN. * La [[24-an de aŭgusto]], ili estis en [[Aŭstrio]]. Ili estis tre kortuŝitaj kiam modesta kamparanino donacis [[piro]]jn al ili. Kelkaj policistoj kaj doganistoj parolis al ili esperante. Ili estis akceptataj en la domo de [[Andreo Cseh]], ricevante de li konsilojn pri lia [[Cseh-metodo|fama metodo]]<ref>[[Monato (gazeto)|Monato]], 2/82, p 30.</ref>. * La [[31-an de aŭgusto]], ili foriris el [[Vieno]] kaj eniris [[Hungario]]n, kaj la [[16-an de septembro]], ili atingis [[Pollando]]n. La vojo malaperis, kiel la latinaj literoj. Ili devis ripari siajn biciklojn. Ili renkontis malriĉajn sed malavarajn familiojn, lernantojn, lokajn esperantistojn, ktp, dormante sur [[pajlo]]. Dum veturo inter [[Lviv]] kaj [[Odeso]], ili devis alfronti barojn, ne naturajn sed artefaritajn: landlimajn, lingvajn, politikajn. === Sovetunio === * La [[12-an de oktobro]] 1928, ili transiris la rivereton [[Zbruĉ]], kaj eniris en [[Sovetunio]]n kun emocio ĉar tiun landon oni nomis "la lando de homoj kun tranĉilego inter la dentoj" en [[Okcidenta Eŭropo]]. Ili vidis ĉie fotojn de [[Lenino]] (kiun en Okcidento oni propagandis kiel tre danĝeran banditon). Tial ke ili ne plu havis vojon, ili devis veturi sur reloj, kaj Lucien ekpensis pri sistemo por veturi sur reloj per biciklo. La germanojn kaj francojn surprizis la sincera kamaradeco de la fervojaj laboristoj, kaj de la sociema popolo. Kiam ili volis danki la rusojn, ili kantis [[la Internacio]]n. * La [[17-an de oktobro]], ili renkontis en [[Odeso]] sian korespondanton. Odeso estis duondetruita pro la civila milito. Lucien petis impresojn pri la nova reĝimo: vivo pli malfacila por la meza klaso, plibonigita por la etkamparanoj kaj la salajruloj, sed la senlaboruloj estas ankoraŭ malfeliĉaj. En ĉiuj urboj kiujn ili trairis, ili devis deponi siajn pasportojn al [[GPU]] (politika polico), kaj peti restadpermeson, preskaŭ ĉiutage. Ili vizitis klubojn, gazetojn, "infanvilaĝon" kaj sport-federacion por paroli pri sia vojaĝo. Lucien admiris la kamaradecon inter la riĉuloj kaj la malriĉuloj, la junuloj kaj la maljunuloj, la instruistoj kaj la lernantoj... * Post kiam ili forlasis [[Simferopolo]]n kaj [[Sebastopolo]]n, en la Perekop-markolo, la du vojaĝantoj perdiĝis en la pluva kaj nigra nokto sed Lucien renkontis homojn, kiuj helpis kaj kondukis lin en [[kolĥozo]]n, sed li ne komprenis ilin... ĝis unu knabo ekparolis en Esperanto. Dank' al tio, ili povis helpi la kamaradon de Lucien. * Post aliro al [[Novorossijsk]], la du vojaĝantoj devis disiĝi<ref>Sennaciulo - Numero 222, la 3-an de Januaro (1929) http://archive.org/details/Sennaciulo_1929_n222_jan3</ref> ĉar Lucien devis iri al [[Moskvo]] por revalidigi sian pasporton. Ili poste renkontiĝis nur hazarde en [[1933]] en Francio. * La [[6-an de februaro]] 1929, Lucien tro penis aliri. La glacio kaj la neĝo faligis lin kaj urĝigis lin reveni al Novorossijsk, kie li petis laboron por ĝisatendi pli bonan veteron. * La [[7-an de aprilo]], Lucien forlasis Novorossijskon kun celo: [[Stalingrado]], kiun li atingis la [[19-an de aprilo]], akceptita de la loka Esperanto-grupo. * La [[22-an de majo]], Lucien forlasis [[Moskvo]]n. * La [[11-an de junio]], li alvenis en [[Kazan]], la ĉefurbo de la [[Tatarstano|Tatara Respubliko]], kaj ekkonstruis aparaton por bicikli sur fervojaj reloj. Dum tri semajnoj, li konstruis tion en ŝtata uzineto, devante trovi la tutan materialon en la [[nigra merkato]]. La [[30-an de junio]], Lucien ricevis permeson veturi sur reloj de [[transsiberia fervojo]]. Pri tiu evento la ĉinaj kaj japanaj ĵurnaloj raportis kaj kiam Lucien alvenis en [[Bangkoko]] ([[Siamo]]), li vidis infanojn kun simila aparato. Li ekruliĝis sur la fervojo, biciklante tage kaj tranoktante en urboj, vilaĝoj aŭ dormejoj. Unufoje, li estis arestita ĉar oni timis ke li estus sabotisto, kiu volus detrui la relojn (estis revolucia kaj milita periodo). Post kiam li klarigis la situacion, li liberiĝis. * Dimanĉon la [[13-an de oktobro]] 1929, oni informis al Lucien en [[Irkutsk]]<ref>Sennaciulo - Numero 269, la 28-an de Novembro (1929) http://archive.org/details/Sennaciulo_1929_n269_nov28</ref> ke li ne povis akiri vizon por [[Manĉurio]] pro milito. Kiel ĉiam, la esperantistaj kamaradoj bonege helpis lin kaj ili estis tre lertaj por rapidigi ricevi la permesojn ruliĝi sur la reloj. La 16-an, Lucien laŭiris la mirindan [[Bajkal|lagon Bajkal]], sed li devis reveni en Irkutskon ĉar ĉina-rusa milito minacis ĉe la orienta landlimo. La situacio pligraviĝis ĉiutage: oni informis lin ke li devos retroiri al Francio. Li retroiris en Novosibirskon per trajno kaj fine li sukcesis akiri restadpermeson por Irkutsko, kie la malvarmo ({{GdC|−25}} ĝis {{GdC|−45}}) devigis lin resti. * La [[9-an de decembro]] 1929, Lucien eklaboris kiel ĉarpentisto. En la posta tago de [[Kristnasko]], li inaŭguris sian Esperanto-kurson. Lia restado daŭris ĝis la {{dato|8|majo|1930}}, kaj la 26-an Lucien atingis la landlimon kaj eniris en [[Manĉurio]]n. * La [[11-an de junio]] 1930, Lucien renkontis japanajn esperantistojn, kaj ricevis invitleteron de tre grava japana esperantistino (F-ino Ouada, eble [[Kidosaki Masutosi|OWADA Hinako]]). Li samtage lernis manĝi ĉinmaniere: per lignaj bastonetoj. * La {{dato|5|julio|1930}} estis la lasta etapo de lia trasovetia vojaĝo: Lucien alvenis [[Vladivostoko]]n<ref>Sennaciulo - Numero 313, la 2-an de Oktobro (1930) http://archive.org/details/Sennaciulo_1930_n313_okt2</ref>. Tie oni diris ke li estas la unua viro kiu transiris bicikle de [[Atlantika oceano|Atlantika]] al [[Pacifika oceano|Pacifika]] Oceanoj, li ĉiam pensis ke li faris tion sen oficiala helpo, nur dank'al solidareco kaj helpo de esperantistoj. === Japanio === [[Dosiero:PERAIRE004.jpg|eta|200px|dekstra|Lucien Péraire en Japanio]] * Finfine, la [[28-an de julio]] 1930, li enŝipiĝis al [[Japanio]]. Japanlando estis vere nova mondo por Lucien. Li listigis la mirindaĵojn kiujn li malkovris, kiel la facileco por komprenigi sin esperante aŭ la facileco por ricevi permeson surteriĝi. Japanio estis verda, pura, trankvila, ĉarmoplena. Ĉio estis nova: la kutimo de senŝuiĝo por eniri en la domojn, la hejmaj banujoj... [[Dosiero:Peraire001.JPG|eta|200px|dekstra|Lucien Péraire en Yukata, japana vestaĵo]] * La [[3-an de aŭgusto]], Lucien malfermis la 18-an Nacian [[Esperanto-renkontiĝo|Kongreson de Esperanto]]. Li, kiu estis nekonata vojaĝanto, estis nun akceptata kiel heroo de la 1000 delegitoj. Poste, oni renkontigis lin kun japana [[prostituado]]. La tiama japana moro rilate al prostituado estis malsama ol la franca moro. La nokto estis neforgesebla, inter feliĉo, honto kaj kolero. * En la autaŭurbo de [[Tokyo]], en la [[Kiboŝa]]-kulturejo, Lucien ricevis princan akcepton dank’ al esperantistoj, kiujn li renkontis en [[Ĥarbino]]. Ĉiuj ĉeestantoj parolis flue en Esperanto. * En Tokio, la {{daton|23|aŭgusto|1930}}, li vizitis modernan [[lepro|leprulejon]]<ref>(ja) [http://www.sal.tohoku.ac.jp/~gothit/hansen/zensei.html Paĝo] pri la Esperoanto-klubo de la leprulejo Zensei, kun referenco al lia vizito.</ref>, organizatan fare de la urbeto. Poste, li amikiĝis kun fraŭlino Inako Ouado, kiu invitis lin jam en Ĥarbino. Lucien estis akceptata bonege en [[Tokio]], [[Osako]], [[Kobo]], [[Okajama]], [[Hiroŝimo]], [[Beppu]] de multaj malsamaj personoj (edzino de imperiestra kortegano, laboristoj aŭ komunista [[bonzo]]). === Ĉinio === * La [[28-an de oktobro]] 1930, malgraŭ la konsiloj, ke li ne iru al lando meze de anarkio, Lucien decidis ektrairi Ĉinion. La enŝipiĝo en [[Nagasaki]] estis ĝislarme emocianta. Post trankvila vojaĝo, li estis en [[Ŝanhajo]]. Li estis atendata de siaj novaj esperantistaj amikoj, sed denove la franca konsula sekretario forte malkonsilis, ke li iru pli foren. Ĉinio en 1930 estis mizerega kaj transformanta mezepokan socion en modernan. Tiu transformo estis akompanata de politikaj konfuzoj. Sed la ĉefa deziro de la plejmulta parto de la popolo estis sole plu vivi. * Post [[Nankino]], Lucien decidis iri al [[Hunan]], danĝera provinco pro rezistado de [[Mao Zedong]], sed tio estis la plej racia vojo ĝis [[Kantono]] kaj [[Hindoĉinio]]. Lia kutimo estis respekti ĉiujn homojn, kaj Lucien certis ke tio lin protektas ĉiam. Jes: laboruloj, kampanaroj invitis lin manĝi kun ili. Lia vojaĝo estis okazo por apologii eksterordinarajn modestulojn: Li salutis la kvalitojn de la ĉinaj riverŝipaj laboruloj. * [[Kantono]]n li eniris la 24-an de decembro 1930<ref>Sennaciulo - Numero 336, la 12-an de Marto (1931) http://archive.org/details/Sennaciulo_1931_n336_mar12</ref>. Tiutempe Kantono estis grandega vilaĝo. La konsulo tre malbone akceptis Lucien ĉar lia sendanĝera vojaĝo estis suspekta, li malkonsilis lin trairi la landlimon, pli sekura estis enŝipiĝi (la landlimo inter Ĉinio kaj Hindoĉinio estis tiutempe barita de “Tonkinaj partizanoj” de [[Ho Chi Minh]]). La kantonaj esperantistoj proponis al Lucien instrui Esperanton en urbaj altlernejoj. Li laboregis por eki sian kurson de Esperanto (bazita sur la [[Cseh-metodo]]): li devis dekomence instrui la nekonatan latinan alfabeton. Tio estis la plej granda okupo dum lia longega restado en Kantono. La {{dato|17|julio|1931}}, li foriris el Kantono. * Antaŭ ol eniri en Hindoĉinion, Lucien estis naŭzigata, kiam li malkovris la “leĝan privirinan trafikon” de la eŭropaj militistoj: ili edzinigas/aĉetas virinon por difinita tempo, kaj kiam ili revenis al Francio, ili forlasis virinon kaj infanojn. === Vjetnamio === * Finfine, la [[9-an de aŭgusto]], Lucien alvenis en [[Hanojo]], kaj en la [[24-a de aŭgusto]], li forlasis [[Vinh]]. Lucien vidis mizeregan regionon kun mizerega popolo. Li ekkoleriĝis pro sia lando, kiu ne estis kapabla certigi la pluvivon de siaj kolonioj. Jen kial li volis subteni ĉiujn, kiuj luktis por homa emancipiĝo, kaj opiniis ke internacia lingvo estas ilo por tio. Lucien rakontis ke la pretendata civilizanta misio de Francio estis fakte la ''"franca fambrilo"'' (pro tio, oficialuloj timis ke vagulo kiel li reduktus tiun fam-brilon), kondutante kun la "indiĝenoj" plimalbone ol kun prizonuloj. La imperiistaj metodoj de la protektanta nacio ŝokis Lucien. Hodiaŭ, oni povas facile kompari tiujn metodojn kun [[faŝismo]] kaj [[naziismo]]. * La {{daton|22|septembro|1931}}, Lucien renkontis doganiston, kiu esprimis siajn zorgojn pri komunistoj: tiu ega homamaso manifestis ankoraŭ pacifisme pri pano, sed la doganisto ricevis la ordon pri perforte puni ilin. Kiam ili interbatalis, la koloniuloj nenion povis fari kontraŭ ili. * Dum lia irado inter [[Da Lat|Dalat]] kaj [[Sajgono]], Lucien rimarkis ke la koloniuloj alportis pli da alkoholejoj kaj tabakejoj ol da dispensarioj kaj lernejoj. Li preferis havi higienan vivon, kun pura akvo, aero kaj suno. Malgraŭ tio, li ekmalsaniĝis en Sajgono kaj devis ĉeesti en urba hospitalo. Li, malestimata de la la administracio, estis tre amata de la popolo. Oni organizis adiaŭan ceremonion: post futbala matĉo, oni invitis lin ĉirkaŭrajdi per biciklo la tutan [[stadiono]]n. === Sud-Orienta Azio kaj reveno === * La sekvaĵo de la vojaĝo estis malpli detalata. Lucien preskaŭ ne plu havis monon, kaj sentis sekvojn de sia malsano. Malgraŭ tio, li vizitis la templojn de [[Angkor]] ([[Kamboĝo]]), antaŭ ol elŝipiĝi al [[Javo]]. * En [[Sumatro]], li vizitis la [[Merapio]]-monton (aktiva [[vulkano]]), kun [[Nederlando|Nederlandaj]] esperantistaj gvidantoj. Unu jaron antaŭe ĝi viktimigis 18.000 personojn, Lucien emociiĝis aŭdante kamparan knabinon kanti sian nostalgion. * Dum la reveno al Japanio per ŝipo, Lucien haltis rapide en Formozo (malnova nomo de [[Tajvano]]), loĝata de japanoj, ĉinoj kaj "indiĝenoj". * Li foriris de Japanio el Curuga, per ŝipo, la {{daton|28|aprilo|1932}}, salutate de Fraŭlino Ouada kaj aliaj esperantistoj kiuj flirtigis verdajn flagetojn, kun la ideo ke '''"Esperanto pruvis al [li] ke la tuthomara fratiĝado [...] estas ebla."''' * Li trairis Azion kaj Eŭropon per trajno, kaj fine li eniris Francion kun granda emocio sed li ne plu havis monon por aĉeti manĝaĵon. * En [[Parizo]], liaj kromgepatroj donis al li sufiĉe da mono por aĉeti novan biciklon kaj reveni en sian naskiĝurbon. Finfine, li en somero<sup><small>[ĉu eblas skribi pli ekzakte?]</small></sup> 1932 alvenis en [[Lavardac]]. == Post la vojaĝo == Kelkajn tagojn post lia reiro, grava akcidento trafis Lucien. Postvenis multaj malfeliĉoj kaj li bezonis tempon por kompili kaj publikigi senhelpe siajn notojn. == Hodiaŭ == [[Dosiero:1974 Tra la Mondo per Biciklo.jpeg|eta|''Tra la Mondo per Biciklo'', 1974.]] <!---*La aparato kiun Lucien konstruis kaj uzis por bicikli sur la reloj de la transsiberia fervojo estas deponita en la muzeo de la aŭtomobila klubo de Vladivostoko. Ŝajnas ne plu esti vera ---> [[Dosiero:Vjetnama Esperanto Asocio.jpg|eta]] * En Junio 2005, la franclingva [[ĵurnalo]] de Kamboĝo rakontis ke franca studento malkovris ke la unua kontakto inter Kamboĝo kaj Esperanto ne okazis en 1979 (oficiala dato de aperado de Esperanto en tiu lando), sed en 1931... kun Lucien. * Dimanĉe la {{daton|23|aprilo|2006}}, en [[Hanojo]], okazis kunveno de hanojaj esperantistoj por celebri la 100-an datrevenon de naskiĝtago de Lucien Péraire. Ili laŭtlegis la du leterojn skribitajn de Péraire al la vjetnama esperantistaro, unu en 1972 por subteni ilian lukton por nacia sendependeco, kaj la dua je la 1-a de Majo 1975 por gratuli ilin pri la venko kaj restarigo de la paco. En lia unua letero, estis skribite: ::"''[...]Unue, mi deziras scii ĉu mia vizitado kaj propagando en Hindoĉinio estis fruktodona? Ĉu oni ankoraŭ memoras pri mi?''" :La Vjetnama Esperantistaro respondis: ::"''Lucien ne scias, ke ne nur ni memoras pri li, sed ankaŭ ke dank’al lia propagando, la esperanta movado en Vjetnamio de 1932 konis antaŭan puŝon, kaj hodiaŭ ni celebras la centjaran datrevenon de lia naskiĝtago en la Nguyen Van To Kulturdomo, la lulilo de la vjetnama esperanta movado dum la jaroj 1930, ne malproksime de la Lernejo Victor Hugo kie, en 1931 li prelegis pri Esperanto antaŭ 1000 homa ĉeestantaro. Kaj li ne scias ke venontjare en 2007, Hanojo, la unua urbo kiun li vizitis veninte Hindoĉinion, gastigos la [[Internacia Junulara Kongreso|Internacian Junularan Kongreson]] (IJK).''" * En marto 2007, fondiĝis la ''Klubo Lucien Péraire'' ĉe la Hanoja Fremdlingva Universitato, Vjetnamio. * En Novembro 2011, kadre de la aktivecoj por saluti la venontjaran UK-97an, Klubo Lucien Péraire organizis kunvenon por celebri la datrevenon de alveno de Lucien Péraire al Vjetnamio en 1931. Partoprenis 50 homoj.<ref>[http://e.vea.vn/view/1764_klubo-lucien-peraire-brile-celebris-la-80an-datrevenon-de-alveno-de-lucien-peraire-al-vjetnamio.htm Klubo Lucien Péraire brile celebris la 80an datrevenon de alveno de Lucien Péraire al Vjetnamio]{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, artikolo de VEA.</ref> [[Dosiero:Plaque_Lucien_Péraire_Lavardac.jpg|eta|Memortabulo]] * La 26-an de Aprilo 2022 okazis la malvualigo de memortabulo, ĉe la naskiĝdomo de Lucien Péraire, en la urbo [[Lavardac]]. Partoprenis ĉirkaŭ 50 homoj, interalie : la urbestro, familianoj, lokaj esperantistoj, kaj membroj de la [[Biciklista Esperantista Movado Internacia]]. * la 8an de junio 2024, laŭ invito de la urbestro Ludovic Biasotto, estas planita ceremonia inaŭgurado de statuo kreita de Stéphane Munoz memore al Lucien Péraire en Lavardac. Ĝi reprezentas la teran globuson sur kiu rajdas biciklo * Paralele, la projekto "savi la esperantistan heredaĵon : la vojaĝo de Lucien Péraire" (SAVESPO) kreis plurlingvan retejon por disponebligli liajn arkivojn al la sciencistoj kaj la publiko, pere de iloj kiel traserĉilo, kaj vojaĝmapo: [https://peraire.huma-num.fr]<ref>Régis Fournier, Nicolas Raymond, Gilles Pérez, "La interreta revojaĝo de Lucien Péraire", [[Esperanto (gazeto)|Esperanto]] en 1397(1) Januaro 2025, p. 6.</ref> == Verko == * <u>De Lucien Péraire</u> ** Libro *** ''[[Tra la Mondo]] per Biciklo'', suplemento al [[La Juna Penso]], 1974, kopie multobligita broŝuro *** ''Tra la Mondo per Biciklo kaj Esperanto'' (eldoninto: [[SAT]], jaro: [[1990]]; 3-a eldono: SAT-Broŝurservo - [[Laŭte!]], Beauville, 2007). ** Gazetartikoloj *** En ''[[Sennaciulo]]'' **** [[iarchive:Sennaciulo 1928 n183 apr5/page/n1/mode/2up|Fama patriotkadavrejo: Verdun]], 5-a de aprilo 1928 **** [https://archive.org/details/Sennaciulo_1930_n324_dec18/page/n1/mode/2up?q=Perer/page/n1/mode/2up Vojaĝimpresoj de K-do Perer], 18-a de decembro 1930 **** [[iarchive:Sennaciulo 1931 n347 maj28|Kiam la demokrata revolucio triumfis en Ĉinio]], 28-a de majo 1931 **** [[iarchive:Sennaciulo 1931 n344 maj7|La stato de I' ĉinia laborista klaso post la nacia revolucio]], 7-a de majo 1931 *** En ''[[La Revuo Orienta]]'' **** [[iarchive:larevuoorienta 1930 n09 sep|Kelkaj tagoj el mia vivo]], n-ro 9 1930 **** [[iarchive:larevuoorienta 1930 n10 okt|Fotoj]] kun la esperantistoj de [[Niigata (urbo)|Niigata]], n-ro 10 1930 **** [[iarchive:larevuoorienta 1930 n11 nov|Fotoj]] de la [[Japana Esperanto-Kongreso|Japana Esperanto Kongreso]] de [[Kanazawa (urbo)|Kanazaŭa]], n-ro 11 1930 *** En ''[[Monato (gazeto)|Monato]]'' **** ''Bicikle tra Eŭrazio'': [https://www.monato.be/1982/index.php Artikoloj inter Januaro kaj Decembro 1982] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20210127003635/https://www.monato.be/1982/index.php |date=2021-01-27 }} * <u>Pri Lucien Péraire</u> ** En ''[[Esperanto (gazeto)|Esperanto]]'' *** Régis Fournier, ''La revojaĝo de Lucien Péraire'', ''[[Esperanto (gazeto)|Esperanto]]'', 1374 (12) Decembro 2022, paĝo 247 ** En ''[[Varsovia Vento]]'' (podkasto): [https://www.podkasto.net/2022/11/17/la-160a-elsendo/ intervjuo de Pascal Dubourg Glatigny] pri la projekto krei retejon, kiu disponebligos la verkojn kaj dokumentojn de Lucien Péraire el la arkivoj de Esperanto-France, 2022/11/17 == Referencoj == {{Referencoj}} La artikolo estas verkita plejparte surbaze de lia libro. Aliaj fontoj estas : * ''[[La Revuo Orienta]]'', bildoj kaj tri tekstoj de li en n-roj de septembro, oktobro kaj novembro 1930 * La Vjetnama Esperanto Asocio * S-rino Renata Chassard-Caubel == Eksteraj ligiloj == {{Projekto vizaĝoj}}{{Projektoj}} * [https://esperanto.paris/lucien-peraire 1928-1932 : tra la mondo per biciklo, per kaj por Esperanto] en la retejo de [[Espéranto France]], konsultita 2023-01-25 {{fr}} * [http://www.nodo50.org/esperanto/Libroservo/Biciklokajesperanto.htm Recenzo pri ''Tra la Mondo per Biciklo kaj Esperanto''] {{eo}}, {{es}} * [http://www.esperanto.wz.cz/drahotova/evropou_a_asii.pdf Evropou a Asii na kole a s Esperantem] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20090824003518/http://www.esperanto.wz.cz/drahotova/evropou_a_asii.pdf |date=2009-08-24 }} {{cs}} * [https://peraire.huma-num.fr/ Tra Eŭrazio per biciklo], Ĉi tiu retejo entenas la vojaĝdokumentaron de Lucien Péraire. {{eo}}, multlingve {{Jama ADLS}} {{Unua}} {{Vivtempo|Péraire, Lucien}} [[Kategorio:Francaj esperantistoj]] [[Kategorio:Esperantistoj-vojaĝintoj]] 5n758ockg7ylvdd3u95eqi8s0i05qr4 Julio José Juanes Sainz 0 43122 9349033 7349670 2026-04-06T20:25:55Z Stefangrotz 91903 Ĝermo + strukturo 9349033 wikitext text/x-wiki '''Julio Jose JUANES SAINZ''' ([[1920]] - [[26-a de majo]] [[1997]] en [[Algorta]]), prizorginto de la radioprogramo "Esperanto sur la anteno" ĉe Radio Bilbao ([[1953]]-[[1966]]), aŭtoro de la lernolibro '''Metodo Bilbao''', deĵoranto pri informado en la [[Madrido|Madrida]] UK ([[1968]]), kiu verkis la teatraĵon '''Kiam Karla alvenis''' ([[1972]]) kaj gajnis poeziajn premiojn. {{Ĝermo|Esperantisto}} [[Kategorio:Hispanaj esperantistoj]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en 1920]] [[Kategorio:Mortintoj en 1997]] s2hesa5m8vr22hsxuw8ve7qt2p40meg Harold Brown 0 44103 9349218 9249994 2026-04-07T11:38:26Z Sj1mor 12103 9349218 wikitext text/x-wiki {{informkesto homo |dato de morto=[[10-an de marto]] [[2004]] }} '''Harold BROWN''' (naskiĝis 1925, mortis 2004) estis angla esperantisto kaj verkisto. Post la pensiiĝo, li en 1985 translokiĝis de [[Londono]], kie li antaŭe estis unu le la motoroj de la [[Londona Esperanto-klubo|Esperanto-klubo]], al Svedio kaj sekve loĝis en Högsby dum 19 jaroj. Li verkis multajn librojn, teatraĵojn kaj artikolojn en Esperanto kaj prelegis pri literaturo. Unu el multaj ekzemploj estas ''Eduko Danĝera - kaj aliaj teatraĵoj'', eldonita je la centjariĝo de [[Sveda Esperanto-Federacio]], en 2006. Lia teatraĵo ''La Pesto'' estas tradukita en plurajn lingvojn. Li mortis la 10-an de marto 2004 post denova apopleksio. Harold rapide lernis la svedan, kio ebligis al li enprofundiĝi en svedan gazetaron kaj facile moviĝi en la nova lando. Li ekkonis la svedan tiomgrade, ke li kune kun sia amikino [[Kerstin Rohdin]], tradukis al Esperanto: ”[[Emilo de Smolando]]” kaj kontribuis al la traduko de ”[[La fratoj Leonkoro]]” de [[Astrid Lindgren]], kiujn oni konsideras perloj de sveda literaturo. Kune kun Kerstin, li faris plurajn vojaĝojn al diversaj eŭropaj kaj ekstereŭropaj landoj. Ili vizitis ankaŭ plurajn lokojn en de li tre ŝatata Svedio. Kvarope, kune kun amika geedza paro el Japanio ili denove vizitis plurajn vidindaĵojn vaste tra Svedio. De ĝi ekestis raportaĵo de Kerstin kaj Harold: ”Svedio du bildoj”. Harold planis verki aliajn librojn. Unu antaŭanoncitan li titolis ”Barelo malplena”. Li verkis ankaŭ anglalingve; poemojn, foje tradukante ion interesan al la sveda. Lia membiografio, angle nur distribuita en malgranda kvanto, por amikoj kaj aparte lia filo Mark, titoliĝis: ''”Five self portraits”'' (Kvin aŭtoportretoj). Mem li verkis ankaŭ po du ĉapitrojn en la sveda kaj Esperanto. Dua lia anglalingva libro: ''”Always summer”'' (Ĉiam somero) ampleksas ĉ. 100 paĝojn. Kerstin intencas ilin eldoni. Ambaŭ rilatas la arton vivi kaj estas verkitaj en flua, facila angla lingvo. == Verkaro == * '''La Pesto''' (The Plague): Mallonga, tre fama dupersona dramo pri homa morteco kaj espero en kafejo dum [[kvaranteno]]. == Eksteraj ligiloj == * [https://kerstin-rohdin-and-harold-brown.jimdosite.com oficiala retejo de Kerstin Rohdin kaj Harold Brown] * [[Zofia Banet-Fornalowa]]: [https://kerstin-rohdin-and-harold-brown.jimdosite.com/pri-ni-about-us-om-oss/ artikolo "Kontribuo de Harold Brown al Esperanto-teatro" en tiu retejo] * [https://docplayer.es/46194147-Emilo-de-smolando-astrid-lindgren-emilo-de-smolando-inko.html la romano ''Emilo de Smolando'' en Esperanto] {{DEFAŬLTORDIGO:Brown, Harold}} [[Kategorio:Anglaj esperantistoj]] [[Kategorio:Britaj esperantistoj]] <!-- La artikolo ankaŭ enordiĝu en tiu, tegmenta, kategorio, por ke oni pli facile trovu ĝin ! --> [[Kategorio:Svedaj esperantistoj]] lyifarracolxwpiafwe80lexo6ici34 Kvaranteno 0 44665 9349219 9066938 2026-04-07T11:39:14Z Sj1mor 12103 9349219 wikitext text/x-wiki {{Informkesto organizaĵo}}[[Dosiero:ICS_Lima.svg|eta|La flago de la kvaranteno levita sur ŝipoj en kvaranteno]] '''Kvaranteno'''<ref>[[PIV]]: [https://vortaro.net/#kvaranteno_kd ☆kvaranten/o. Restado sub kuracista observado en izolita loko, trudita de registaro al personoj aŭ varoj, venantaj el infektita lando]</ref> estas retenado de personoj aŭ bestoj en izolita loko por vidi, ĉu kontaĝaj malsanoj montriĝas. Ĝi estas aplikata al vojaĝantoj aŭ transportoj el regionoj, en kiuj estas [[epidemio]]. La vorto venas de la [[franca lingvo|franca]] ''quarantaine'' (= kvardeko); la etimologio rilatas al la fakto, ke iam oni tiel izolis ŝipojn kun malsanuloj dum 40 tagoj, malpermesante al la ŝipanaro iri borden. Urbo [[Dubrovnik]] laŭdire kiel unua aplikis tiun procedon en la [[14-a jarcento]] por protekti sin kontraŭ la [[pesto]]. [[Venecio]] kaj [[Marsejlo]] tiutempe aplikis similajn metodojn. En pli vasta senco oni parolas pri kvaranteno, kiam oni izolas homojn en loko, kie jam estas malsano, malhelpante ilin vojaĝi por malhelpi disvastiĝon de malsanoj. Tia kvaranteno estis ordonita ekzemple al urbo [[Etumbio]] en [[2005]]. == En Esperanto == * [[Harold Brown]]: '''La Pesto''' (The Plague): Mallonga, tre fama dupersona dramo pri homa morteco kaj espero en kafejo dum kvaranteno. == Referencoj == {{Portalo|Medicino}} {{Referencoj}}{{Projektoj|ReVo=kvaran}} == Vidu ankaŭ == * [[Elirblokado]] * [[Enŝloso]] * [[Socia distancado]] - simila afero, sed uzata por homoj, kiuj ne probable estis en kontakto kun infektitoj * [[Francesca Cavallo#Verkaro|Francesca Cavallo]] [[Kategorio:Kvaranteno| ]] [[Kategorio:Epidemioj|*]] [[Kategorio:Pandemioj|*]] ndqsdy1g1pfyubow5z538ceugpuqyp3 Ĉongĉingo 0 50067 9348947 9281606 2026-04-06T16:20:17Z ThomasPusch 1869 9348947 wikitext text/x-wiki {{informkesto urbo|bildo= {{Pluraj bildoj | pozicio = centre | direkto = vertikala | larĝeco = 300 | dosiero1 = Chongqing montage newest 2013.png | dosiero2 = Chongqing_montage_2019.png | dosiero3 = Chongqing montage.png | piedlinio = Fotomuntaĵo }} |bildo-larĝeco = 300px |regiono-ISO=CN-CQ|situo sur mapo2=Ĉinio|zomo=5}} '''Ĉongĉingo'''<ref>laŭ [https://vortaro.net/#%C4%88ong%C4%89ingo_kd PIC 2020]</ref><ref>[https://reta-vortaro.de/revo/art/cxongcxing.html#cxongcxing.0o ankaŭ laŭ] [[Reta Vortaro]]</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20250914143855/http://esperanto.cri.cn/2521/2020/01/21/180s209042.htm artikolo ''Lanternoj lumigas printempfestan etoson en Ĉongĉingo'' de la 21-a de januaro 2020 en Ĉina Radio Internacia, arkivigita en septembro 2025 ]</ref> ({{lang-zh|重庆}} [ĉongĉing], mallongigo 渝 (yú) {{aŭdigo|Chongqing.ogg}}; Pinjina nomo Chóngqìng, laŭ la esperantlingva [[atlaso]], [[Poŝatlaso de la mondo]] de 1971 el Prago esperante '''Ĉongkingo''' kun -k- meze)<ref name="poŝatlaso"/> estas [[municipo]], provincnivela urbego situanta en la sudokcidento de [[Ĉinio]], en la supra baseno de rivero [[Jangzio]]. Ĝi estas unu el la kvar urboj kun [[provinco|provinca]] statuso. En la provincosimila urbega aero estas interalie ankaŭ la urbo Fengĉo,<ref name="poŝatlaso">La ĝis nun sola esperantlingva [[atlaso]], [[Poŝatlaso de la mondo]] de 1971 el Prago, dokumentigas esperantigojn "Ĉongkingo" kaj "Fengĉo" en la vasta, du-paĝa mapo 20.</ref> ([[ĉine]] 奉节县, [[pinjine]] Fengjie), kiu laŭ indikoj de retaj mapoj situas pli ol 380 kilometrojn nordoriente de la urbocentro de Ĉongĉingo/Ĉongkingo. Laŭ la stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} en {{paĝonomo}} vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}} sur areo de {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². La municipo havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}} kaj [[Ŝenŝjio]]. Ĝia ISO 3166-2 kodo estas CN-CQ. Ĝi estas eble la plej futurista urbo en la mondo. == Naturaj riĉfontoj == En Ĉongĉingo estas multaj riveroj, kies ekspluatebla akvo-energio estas 7.498.200&nbsp;kW. La rezervo-kvanto de ĝia minerala akvo okupas la 3-an lokon de Ĉinio. Tie estas abundaj minaĵoj. Oni jam konstatis la rezervo-kvanton de karbo, natura gaso, stroncio, baŭksito, mangano, kalkŝtono, marmoro, spato, gipso, kvarco, hidrargo, salo-roko kaj aliaj 26 specoj de minaĵoj, el kiuj la rezervo-kvanto de stroncio okupas la unuan lokon de Ĉinio kaj la duan lokon de la mondo. En Ĉongĉingo estas evidenta la stereo-klimato, vivas diversaj animaloj kaj vegetaĵoj, riĉas turismaj lokoj kun naturaj kaj artefaritaj pejzaĝoj. La grandnombraj montoj, riveroj, arbaroj, fontoj, akvofaloj kaj kavernoj bone manifestas la majeston, kuriozecon, danĝerecon kaj kvietecon de la naturo. Tie tre allogaj estas la specialaj turismaj lokoj: La Tri Gorĝoj de Yangzi-rivero, nokta pejzaĝo de Ĉongĉingo, ŝtonaj skulptaĵoj de Dazu, Hibiska Kaverno de Wulong, flosado sur Wujiang-rivero. Ĉongĉingo havas vastan kamparon kun multe da laboruloj kaj plie, la laborkosto estas kompare malalta. ==Historio== La [[Bombardado de Ĉongĉingo dum la Dua Mondmilito|Bombardado de Ĉongĉingo]] (en simpligita ĉina skribo: 重庆大轰炸; en tradicia ĉina skribo: 重慶大轟炸, en japana: 重慶爆撃, el 18a de februaro 1938 al 23a de aŭgusto 1943) estis parto de terorisma bomboperaco fare de la Imperia Japana Aerarmeo kaj de Imperia Japana Mararmeo sur la ĉina provizora ĉefurbo Ĉongĉingo, konsentita de la Imperia Generala Stabanaro, en la [[Pacifika Fronto]] dum la [[Dua Mondmilito]]. == Loĝantaro == * Loĝantoj: 30,6 milionoj (fine de 1998) * Loĝantara kresko: 0,551% * Nacioj: en la municipo Ĉongĉingo plejparto de la loĝantoj estas [[hanoj]], kaj tie vivas nur 1,75 milionoj da naci-malplimultanoj, el kiuj 1,13 milionoj estas [[tuĝjaoj]], 0,52 milionoj [[mjaŭoj]], kiuj vivas ĉefe en [[Fuling]] kaj 5 naciaj aŭtonomaj gubernioj de Qianjiang-a Disvolva Distrikto. == Ekonomio == * Enlanda totala produkto-valoro: 148,8 miliardoj da juanoj * Kresko: 7,6% (1999) * Po-kapa produkto-valoro: 4853 juanoj * Financa Enspezo: 7,1 miliardoj da juanoj (1998) * Ekstera komerco: en 1999 la importa kaj eksporta valoro estis 1.21 miliardoj da usonaj dolaroj, el kiuj la importa estis 720 milionoj da usonaj dolaroj kaj la eksporta—490 milionoj. === Fremda investo === Ĝis la fino de 1999 en la tuta municipo estis 2mil projektoj, kiuj uzis fremdan investon de 5,2 miliardoj da usonaj dolaroj. Entreprenistoj el 40 landoj kaj regionoj investis 2 mil kompaniojn en Ĉongĉingo. 27 entreprenoj de Ĉongĉingo estas en la listo de la 500 plej fortaj entreprenoj de la mondo. La Ekonomia kaj Teknologia Disvolva Regiono de la ŝtata kaj provinc-niveloj fariĝis fenestro por la pordmalfermo kaj multe allogas eksterlandanojn. === Precipaj industrioj === Maŝinfarado kun aŭtaj kaj motorbiciklaj fabrikoj kiel la ĉefa parto, kemiindustrio kun natura gaso kaj farmacio kiel grava parto kaj metalurgia industrio kun bonkvalitaj ŝtalo kaj aluminio kiel la reprezentantoj. == Telekomuniko == Fine de 1999 la program-regaj telefonoj nombris 3,39 milionojn kaj 2,12 milionoj da telefon-abonantoj. Jam konstruiĝis unuaklasa telekomunika reto inter Ĉongĉingo kaj [[Vuhano]]. Konstruiĝis ankaŭ satelita telekomunika ter-stacio kaj funkcias telefono liganta Ĉongĉingo kun 180 landoj kaj regionoj. Tie ĉi en ĉiuj gubernioj kaj distriktoj la telefonnumero estas 8-cifera. == Trafiko == === Fervojoj === Tie estas 3 trunkaj fervojoj: la [[Chengdu]]–Ĉongĉingo-a, Hunano–Ĉongĉingo-a kaj Sichuan-Guizhou-a kaj 5 branĉaj fervojoj, kiuj longas entute 537&nbsp;km. La nuntempa plej granda [[arkoponto]] en la mondo estas la fervoja [[Ponto Ĉaotianmen]] super la rivero [[Jangzio]] kun longo de {{Unuo|1741|m}} kaj spano de 552 metroj. La ponto estis malfermita la {{daton|29|aprilo|2009}} en Ĉongĉingo.<ref name=Chaotianmen >{{Citaĵo el la reto|url=http://www.guinnessworldrecords.com/records-1/longest-bridge-steel-arch-bridge/#|titolo=Longest bridge, steel arch bridge|alirdato=18a de Februaro 2013|eldoninto=Guinness World Records}}</ref> La [[Metroo de Ĉongĉingo]] konsistis el dek linioj, kun totala traklongo de 485,02 km en januaro 2023. === Ŝoseoj === 5 ŝtato-nivelaj trunkaj ŝoseoj kaj 17 inter-provincaj ŝoseoj, longas entute 27200&nbsp;km. === Akvo-vojoj === Ĉe Yangzi-rivero oni konstruis havenojn kaj dekojn da dokoj. Funkcias ŝipo-veturado de Ĉongĉingo al Ŝanhajo kaj eksterlanden. Mil-tonelaj ŝipoj povas iri sur rivero tutjare kaj la naviga vojo estas 4 mil km longa. Post finkonstruiĝo de la inĝenierio de la Tri Gorĝoj de Yangzi-rivero, la 10-mil-tonelaj ŝipoj povas rekte atingi Ĉongĉingo. === Aviado === Tie funkcias ŝtato-nivela civila flughaveno kaj pli ol 50 aero-linioj internaciaj kaj enlandaj. La Wuqiao-aerodromo en Wanzhou kaj Zhoubai-aerodromo de Qianjiang nun estas en streĉa konstruado. == Projektoj bezonantaj fremdan investon == Bazaj instalaĵoj, ŝoseoj, pontoj, tuneloj, mezgradaj kaj malgrandaj hidroelektrejoj, bonordigo de akvo-administraj konstruaĵoj por sinteza utiligo kaj irigacio, traktado de urba malpura akvo, media protektado, ekspluato de domoj kaj bienoj kaj aliaj urbo-konstruaj projektoj. {{Projektoj|ReVo=cxongcxing}} == Referencoj == {{Referencoj}} [[Kategorio:Ĉongĉingo| ]] [[Kategorio:Provincnivelaj urboj de Ĉinio]] 8paos69ejcej2uex4gwql5qs4m1q2yf 9348948 9348947 2026-04-06T16:21:03Z ThomasPusch 1869 9348948 wikitext text/x-wiki {{informkesto urbo|bildo= {{Pluraj bildoj | pozicio = centre | direkto = vertikala | larĝeco = 300 | dosiero1 = Chongqing montage newest 2013.png | dosiero2 = Chongqing_montage_2019.png | dosiero3 = Chongqing montage.png | piedlinio = Fotomuntaĵo }} |bildo-larĝeco = 300px |regiono-ISO=CN-CQ|situo sur mapo2=Ĉinio|zomo=5}} '''Ĉongĉingo'''<ref>laŭ [https://vortaro.net/#%C4%88ong%C4%89ingo_kd kapvorto ''Ĉongĉingo'' en PIV 2020]</ref><ref>[https://reta-vortaro.de/revo/art/cxongcxing.html#cxongcxing.0o ankaŭ laŭ] [[Reta Vortaro]]</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20250914143855/http://esperanto.cri.cn/2521/2020/01/21/180s209042.htm artikolo ''Lanternoj lumigas printempfestan etoson en Ĉongĉingo'' de la 21-a de januaro 2020 en Ĉina Radio Internacia, arkivigita en septembro 2025 ]</ref> ({{lang-zh|重庆}} [ĉongĉing], mallongigo 渝 (yú) {{aŭdigo|Chongqing.ogg}}; Pinjina nomo Chóngqìng, laŭ la esperantlingva [[atlaso]], [[Poŝatlaso de la mondo]] de 1971 el Prago esperante '''Ĉongkingo''' kun -k- meze)<ref name="poŝatlaso"/> estas [[municipo]], provincnivela urbego situanta en la sudokcidento de [[Ĉinio]], en la supra baseno de rivero [[Jangzio]]. Ĝi estas unu el la kvar urboj kun [[provinco|provinca]] statuso. En la provincosimila urbega aero estas interalie ankaŭ la urbo Fengĉo,<ref name="poŝatlaso">La ĝis nun sola esperantlingva [[atlaso]], [[Poŝatlaso de la mondo]] de 1971 el Prago, dokumentigas esperantigojn "Ĉongkingo" kaj "Fengĉo" en la vasta, du-paĝa mapo 20.</ref> ([[ĉine]] 奉节县, [[pinjine]] Fengjie), kiu laŭ indikoj de retaj mapoj situas pli ol 380 kilometrojn nordoriente de la urbocentro de Ĉongĉingo/Ĉongkingo. Laŭ la stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} en {{paĝonomo}} vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}} sur areo de {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². La municipo havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}} kaj [[Ŝenŝjio]]. Ĝia ISO 3166-2 kodo estas CN-CQ. Ĝi estas eble la plej futurista urbo en la mondo. == Naturaj riĉfontoj == En Ĉongĉingo estas multaj riveroj, kies ekspluatebla akvo-energio estas 7.498.200&nbsp;kW. La rezervo-kvanto de ĝia minerala akvo okupas la 3-an lokon de Ĉinio. Tie estas abundaj minaĵoj. Oni jam konstatis la rezervo-kvanton de karbo, natura gaso, stroncio, baŭksito, mangano, kalkŝtono, marmoro, spato, gipso, kvarco, hidrargo, salo-roko kaj aliaj 26 specoj de minaĵoj, el kiuj la rezervo-kvanto de stroncio okupas la unuan lokon de Ĉinio kaj la duan lokon de la mondo. En Ĉongĉingo estas evidenta la stereo-klimato, vivas diversaj animaloj kaj vegetaĵoj, riĉas turismaj lokoj kun naturaj kaj artefaritaj pejzaĝoj. La grandnombraj montoj, riveroj, arbaroj, fontoj, akvofaloj kaj kavernoj bone manifestas la majeston, kuriozecon, danĝerecon kaj kvietecon de la naturo. Tie tre allogaj estas la specialaj turismaj lokoj: La Tri Gorĝoj de Yangzi-rivero, nokta pejzaĝo de Ĉongĉingo, ŝtonaj skulptaĵoj de Dazu, Hibiska Kaverno de Wulong, flosado sur Wujiang-rivero. Ĉongĉingo havas vastan kamparon kun multe da laboruloj kaj plie, la laborkosto estas kompare malalta. ==Historio== La [[Bombardado de Ĉongĉingo dum la Dua Mondmilito|Bombardado de Ĉongĉingo]] (en simpligita ĉina skribo: 重庆大轰炸; en tradicia ĉina skribo: 重慶大轟炸, en japana: 重慶爆撃, el 18a de februaro 1938 al 23a de aŭgusto 1943) estis parto de terorisma bomboperaco fare de la Imperia Japana Aerarmeo kaj de Imperia Japana Mararmeo sur la ĉina provizora ĉefurbo Ĉongĉingo, konsentita de la Imperia Generala Stabanaro, en la [[Pacifika Fronto]] dum la [[Dua Mondmilito]]. == Loĝantaro == * Loĝantoj: 30,6 milionoj (fine de 1998) * Loĝantara kresko: 0,551% * Nacioj: en la municipo Ĉongĉingo plejparto de la loĝantoj estas [[hanoj]], kaj tie vivas nur 1,75 milionoj da naci-malplimultanoj, el kiuj 1,13 milionoj estas [[tuĝjaoj]], 0,52 milionoj [[mjaŭoj]], kiuj vivas ĉefe en [[Fuling]] kaj 5 naciaj aŭtonomaj gubernioj de Qianjiang-a Disvolva Distrikto. == Ekonomio == * Enlanda totala produkto-valoro: 148,8 miliardoj da juanoj * Kresko: 7,6% (1999) * Po-kapa produkto-valoro: 4853 juanoj * Financa Enspezo: 7,1 miliardoj da juanoj (1998) * Ekstera komerco: en 1999 la importa kaj eksporta valoro estis 1.21 miliardoj da usonaj dolaroj, el kiuj la importa estis 720 milionoj da usonaj dolaroj kaj la eksporta—490 milionoj. === Fremda investo === Ĝis la fino de 1999 en la tuta municipo estis 2mil projektoj, kiuj uzis fremdan investon de 5,2 miliardoj da usonaj dolaroj. Entreprenistoj el 40 landoj kaj regionoj investis 2 mil kompaniojn en Ĉongĉingo. 27 entreprenoj de Ĉongĉingo estas en la listo de la 500 plej fortaj entreprenoj de la mondo. La Ekonomia kaj Teknologia Disvolva Regiono de la ŝtata kaj provinc-niveloj fariĝis fenestro por la pordmalfermo kaj multe allogas eksterlandanojn. === Precipaj industrioj === Maŝinfarado kun aŭtaj kaj motorbiciklaj fabrikoj kiel la ĉefa parto, kemiindustrio kun natura gaso kaj farmacio kiel grava parto kaj metalurgia industrio kun bonkvalitaj ŝtalo kaj aluminio kiel la reprezentantoj. == Telekomuniko == Fine de 1999 la program-regaj telefonoj nombris 3,39 milionojn kaj 2,12 milionoj da telefon-abonantoj. Jam konstruiĝis unuaklasa telekomunika reto inter Ĉongĉingo kaj [[Vuhano]]. Konstruiĝis ankaŭ satelita telekomunika ter-stacio kaj funkcias telefono liganta Ĉongĉingo kun 180 landoj kaj regionoj. Tie ĉi en ĉiuj gubernioj kaj distriktoj la telefonnumero estas 8-cifera. == Trafiko == === Fervojoj === Tie estas 3 trunkaj fervojoj: la [[Chengdu]]–Ĉongĉingo-a, Hunano–Ĉongĉingo-a kaj Sichuan-Guizhou-a kaj 5 branĉaj fervojoj, kiuj longas entute 537&nbsp;km. La nuntempa plej granda [[arkoponto]] en la mondo estas la fervoja [[Ponto Ĉaotianmen]] super la rivero [[Jangzio]] kun longo de {{Unuo|1741|m}} kaj spano de 552 metroj. La ponto estis malfermita la {{daton|29|aprilo|2009}} en Ĉongĉingo.<ref name=Chaotianmen >{{Citaĵo el la reto|url=http://www.guinnessworldrecords.com/records-1/longest-bridge-steel-arch-bridge/#|titolo=Longest bridge, steel arch bridge|alirdato=18a de Februaro 2013|eldoninto=Guinness World Records}}</ref> La [[Metroo de Ĉongĉingo]] konsistis el dek linioj, kun totala traklongo de 485,02 km en januaro 2023. === Ŝoseoj === 5 ŝtato-nivelaj trunkaj ŝoseoj kaj 17 inter-provincaj ŝoseoj, longas entute 27200&nbsp;km. === Akvo-vojoj === Ĉe Yangzi-rivero oni konstruis havenojn kaj dekojn da dokoj. Funkcias ŝipo-veturado de Ĉongĉingo al Ŝanhajo kaj eksterlanden. Mil-tonelaj ŝipoj povas iri sur rivero tutjare kaj la naviga vojo estas 4 mil km longa. Post finkonstruiĝo de la inĝenierio de la Tri Gorĝoj de Yangzi-rivero, la 10-mil-tonelaj ŝipoj povas rekte atingi Ĉongĉingo. === Aviado === Tie funkcias ŝtato-nivela civila flughaveno kaj pli ol 50 aero-linioj internaciaj kaj enlandaj. La Wuqiao-aerodromo en Wanzhou kaj Zhoubai-aerodromo de Qianjiang nun estas en streĉa konstruado. == Projektoj bezonantaj fremdan investon == Bazaj instalaĵoj, ŝoseoj, pontoj, tuneloj, mezgradaj kaj malgrandaj hidroelektrejoj, bonordigo de akvo-administraj konstruaĵoj por sinteza utiligo kaj irigacio, traktado de urba malpura akvo, media protektado, ekspluato de domoj kaj bienoj kaj aliaj urbo-konstruaj projektoj. {{Projektoj|ReVo=cxongcxing}} == Referencoj == {{Referencoj}} [[Kategorio:Ĉongĉingo| ]] [[Kategorio:Provincnivelaj urboj de Ĉinio]] 12eth9mt484l99slfat0zgudr77non0 9348970 9348948 2026-04-06T17:24:34Z ThomasPusch 1869 9348970 wikitext text/x-wiki {{informkesto urbo|bildo= {{Pluraj bildoj | pozicio = centre | direkto = vertikala | larĝeco = 300 | dosiero1 = Chongqing montage newest 2013.png | dosiero2 = Chongqing_montage_2019.png | dosiero3 = Chongqing montage.png | piedlinio = Fotomuntaĵo }} |bildo-larĝeco = 300px |regiono-ISO=CN-CQ|situo sur mapo2=Ĉinio|zomo=5}} '''Ĉongĉingo'''<ref>laŭ [https://vortaro.net/#%C4%88ong%C4%89ingo_kd kapvorto ''Ĉongĉingo'' en PIV 2020]</ref><ref>[https://reta-vortaro.de/revo/art/cxongcxing.html#cxongcxing.0o ankaŭ laŭ] [[Reta Vortaro]]</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20250914143855/http://esperanto.cri.cn/2521/2020/01/21/180s209042.htm artikolo ''Lanternoj lumigas printempfestan etoson en Ĉongĉingo'' de la 21-a de januaro 2020 en Ĉina Radio Internacia, arkivigita en septembro 2025 ]</ref> ({{lang-zh|重庆}} [ĉongĉing], mallongigo 渝 (yú) {{aŭdigo|Chongqing.ogg}}; Pinjina nomo Chóngqìng, laŭ la esperantlingva [[atlaso]], [[Poŝatlaso de la mondo]] de 1971 el Prago esperante '''Ĉongkingo''' kun -k- meze)<ref name="poŝatlaso"/> estas [[municipo]], provincnivela urbego situanta en la sudokcidento de [[Ĉinio]], en la supra baseno de rivero [[Jangzio]]. Ĝi estas unu el la kvar urboj kun [[provinco|provinca]] statuso. En la provincosimila urbega aero estas interalie ankaŭ la urbo Fengĉo,<ref name="poŝatlaso">La ĝis nun sola esperantlingva [[atlaso]], [[Poŝatlaso de la mondo]] de 1971 el Prago, dokumentigas esperantigojn "Ĉongkingo" kaj "Fengĉo" en la vasta, du-paĝa mapo 23.</ref> ([[ĉine]] 奉节县, [[pinjine]] Fengjie), kiu laŭ indikoj de retaj mapoj situas pli ol 380 kilometrojn nordoriente de la urbocentro de Ĉongĉingo/Ĉongkingo. Laŭ la stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} en {{paĝonomo}} vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}} sur areo de {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². La municipo havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}} kaj [[Ŝenŝjio]]. Ĝia ISO 3166-2 kodo estas CN-CQ. Ĝi estas eble la plej futurista urbo en la mondo. == Naturaj riĉfontoj == En Ĉongĉingo estas multaj riveroj, kies ekspluatebla akvo-energio estas 7.498.200&nbsp;kW. La rezervo-kvanto de ĝia minerala akvo okupas la 3-an lokon de Ĉinio. Tie estas abundaj minaĵoj. Oni jam konstatis la rezervo-kvanton de karbo, natura gaso, stroncio, baŭksito, mangano, kalkŝtono, marmoro, spato, gipso, kvarco, hidrargo, salo-roko kaj aliaj 26 specoj de minaĵoj, el kiuj la rezervo-kvanto de stroncio okupas la unuan lokon de Ĉinio kaj la duan lokon de la mondo. En Ĉongĉingo estas evidenta la stereo-klimato, vivas diversaj animaloj kaj vegetaĵoj, riĉas turismaj lokoj kun naturaj kaj artefaritaj pejzaĝoj. La grandnombraj montoj, riveroj, arbaroj, fontoj, akvofaloj kaj kavernoj bone manifestas la majeston, kuriozecon, danĝerecon kaj kvietecon de la naturo. Tie tre allogaj estas la specialaj turismaj lokoj: La Tri Gorĝoj de Yangzi-rivero, nokta pejzaĝo de Ĉongĉingo, ŝtonaj skulptaĵoj de Dazu, Hibiska Kaverno de Wulong, flosado sur Wujiang-rivero. Ĉongĉingo havas vastan kamparon kun multe da laboruloj kaj plie, la laborkosto estas kompare malalta. ==Historio== La [[Bombardado de Ĉongĉingo dum la Dua Mondmilito|Bombardado de Ĉongĉingo]] (en simpligita ĉina skribo: 重庆大轰炸; en tradicia ĉina skribo: 重慶大轟炸, en japana: 重慶爆撃, el 18a de februaro 1938 al 23a de aŭgusto 1943) estis parto de terorisma bomboperaco fare de la Imperia Japana Aerarmeo kaj de Imperia Japana Mararmeo sur la ĉina provizora ĉefurbo Ĉongĉingo, konsentita de la Imperia Generala Stabanaro, en la [[Pacifika Fronto]] dum la [[Dua Mondmilito]]. == Loĝantaro == * Loĝantoj: 30,6 milionoj (fine de 1998) * Loĝantara kresko: 0,551% * Nacioj: en la municipo Ĉongĉingo plejparto de la loĝantoj estas [[hanoj]], kaj tie vivas nur 1,75 milionoj da naci-malplimultanoj, el kiuj 1,13 milionoj estas [[tuĝjaoj]], 0,52 milionoj [[mjaŭoj]], kiuj vivas ĉefe en [[Fuling]] kaj 5 naciaj aŭtonomaj gubernioj de Qianjiang-a Disvolva Distrikto. == Ekonomio == * Enlanda totala produkto-valoro: 148,8 miliardoj da juanoj * Kresko: 7,6% (1999) * Po-kapa produkto-valoro: 4853 juanoj * Financa Enspezo: 7,1 miliardoj da juanoj (1998) * Ekstera komerco: en 1999 la importa kaj eksporta valoro estis 1.21 miliardoj da usonaj dolaroj, el kiuj la importa estis 720 milionoj da usonaj dolaroj kaj la eksporta—490 milionoj. === Fremda investo === Ĝis la fino de 1999 en la tuta municipo estis 2mil projektoj, kiuj uzis fremdan investon de 5,2 miliardoj da usonaj dolaroj. Entreprenistoj el 40 landoj kaj regionoj investis 2 mil kompaniojn en Ĉongĉingo. 27 entreprenoj de Ĉongĉingo estas en la listo de la 500 plej fortaj entreprenoj de la mondo. La Ekonomia kaj Teknologia Disvolva Regiono de la ŝtata kaj provinc-niveloj fariĝis fenestro por la pordmalfermo kaj multe allogas eksterlandanojn. === Precipaj industrioj === Maŝinfarado kun aŭtaj kaj motorbiciklaj fabrikoj kiel la ĉefa parto, kemiindustrio kun natura gaso kaj farmacio kiel grava parto kaj metalurgia industrio kun bonkvalitaj ŝtalo kaj aluminio kiel la reprezentantoj. == Telekomuniko == Fine de 1999 la program-regaj telefonoj nombris 3,39 milionojn kaj 2,12 milionoj da telefon-abonantoj. Jam konstruiĝis unuaklasa telekomunika reto inter Ĉongĉingo kaj [[Vuhano]]. Konstruiĝis ankaŭ satelita telekomunika ter-stacio kaj funkcias telefono liganta Ĉongĉingo kun 180 landoj kaj regionoj. Tie ĉi en ĉiuj gubernioj kaj distriktoj la telefonnumero estas 8-cifera. == Trafiko == === Fervojoj === Tie estas 3 trunkaj fervojoj: la [[Chengdu]]–Ĉongĉingo-a, Hunano–Ĉongĉingo-a kaj Sichuan-Guizhou-a kaj 5 branĉaj fervojoj, kiuj longas entute 537&nbsp;km. La nuntempa plej granda [[arkoponto]] en la mondo estas la fervoja [[Ponto Ĉaotianmen]] super la rivero [[Jangzio]] kun longo de {{Unuo|1741|m}} kaj spano de 552 metroj. La ponto estis malfermita la {{daton|29|aprilo|2009}} en Ĉongĉingo.<ref name=Chaotianmen >{{Citaĵo el la reto|url=http://www.guinnessworldrecords.com/records-1/longest-bridge-steel-arch-bridge/#|titolo=Longest bridge, steel arch bridge|alirdato=18a de Februaro 2013|eldoninto=Guinness World Records}}</ref> La [[Metroo de Ĉongĉingo]] konsistis el dek linioj, kun totala traklongo de 485,02 km en januaro 2023. === Ŝoseoj === 5 ŝtato-nivelaj trunkaj ŝoseoj kaj 17 inter-provincaj ŝoseoj, longas entute 27200&nbsp;km. === Akvo-vojoj === Ĉe Yangzi-rivero oni konstruis havenojn kaj dekojn da dokoj. Funkcias ŝipo-veturado de Ĉongĉingo al Ŝanhajo kaj eksterlanden. Mil-tonelaj ŝipoj povas iri sur rivero tutjare kaj la naviga vojo estas 4 mil km longa. Post finkonstruiĝo de la inĝenierio de la Tri Gorĝoj de Yangzi-rivero, la 10-mil-tonelaj ŝipoj povas rekte atingi Ĉongĉingo. === Aviado === Tie funkcias ŝtato-nivela civila flughaveno kaj pli ol 50 aero-linioj internaciaj kaj enlandaj. La Wuqiao-aerodromo en Wanzhou kaj Zhoubai-aerodromo de Qianjiang nun estas en streĉa konstruado. == Projektoj bezonantaj fremdan investon == Bazaj instalaĵoj, ŝoseoj, pontoj, tuneloj, mezgradaj kaj malgrandaj hidroelektrejoj, bonordigo de akvo-administraj konstruaĵoj por sinteza utiligo kaj irigacio, traktado de urba malpura akvo, media protektado, ekspluato de domoj kaj bienoj kaj aliaj urbo-konstruaj projektoj. {{Projektoj|ReVo=cxongcxing}} == Referencoj == {{Referencoj}} [[Kategorio:Ĉongĉingo| ]] [[Kategorio:Provincnivelaj urboj de Ĉinio]] 2o66ycryj2md0vzdy36xlsnjamr0bb7 Ervin Fenyvesi 0 50353 9349083 9306956 2026-04-07T05:29:37Z Sj1mor 12103 9349083 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo}} '''FENYVESI Ervin''', ankaŭ Ervin FENYVESI (pron. fenjveŝi), naskiĝis en 1917 kaj mortis la [[12-a de januaro|12-an de januaro]] 2005 en [[Budapeŝto]]. Li estis longtempa laborinto en la [[Hungara Esperanto-Asocio]], fakdelegito pri [[geografio]], [[historio]] kaj [[naturismo]], kaj redaktoro de la bulteno [[Naturista Vivo]]. Li aktive esperantigis beletrajn kaj fakajn tekstojn, precipe por [[Hungara Vivo]]. {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Hungaraj esperantistoj|FENYVESI, Ervin]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en 1917|FENYVESI, Ervin]] [[Kategorio:Mortintoj en 2005|F]] cqubtw9io6iym95f3kelgc48awe8ds2 Eĥino 0 57206 9349164 9028600 2026-04-07T09:33:57Z Filozofo 3592 Aldonis referencojn 9349164 wikitext text/x-wiki {{Taksonomio |nomo = Ekinoj |koloro = pink |dosiero = Strongylocentrotus purpuratus P1160330.jpg |dosiero larĝo = 250px |priskribo de dosiero = Eĥino ''[[Strongylocentrotus purpuratus]]'' en akvario |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Ekinodermoj]] ''Echinodermata'' |subfilumo = ''[[Echinozoa]]'' |klaso = '''Echinoidea''' |klaso aŭtoritato = [[Nathaniel Gottfried Leske|Leske]], 1778 |specioj de subdivizio = Subklasoj |subdivizio2 = * Subklaso [[Perischoechinoidea]] ** Ordo [[Cidaroida]] * Subklaso [[Euechinoidea]] ** Superordo [[Atelostomata]] *** Ordo [[Cassiduloida]] *** Ordo [[Spatangoida]] ** Superordo [[Diadematacea]] *** Ordo [[Diadematoida]] *** Ordo [[Echinothurioida]] *** Ordo [[Pedinoida]] ** Superorder [[Echinacea]] *** Ordo [[Arbacioida]] *** Ordo [[Echinoida]] *** Ordo [[Phymosomatoida]] *** Ordo [[Salenioida]] *** Ordo [[Temnopleuroida]] ** Superordo [[Gnathostomata]] *** Ordo [[Clypeasteroida]] *** Ordo [[Holectypoida]] |vikispecio = |komunejo = }} '''Eĥino'''<ref>[[ReVo]]</ref><ref>[https://vortaro.net/#eĥino_kd]</ref> aŭ '''ekino'''<ref>[https://vortaro.net/#ekino_kd]</ref> aŭ '''mara erinaco''' estas dornoza mara [[senvertebrulo]] proksima parenco de [[markukumo]] kaj [[marstelo]]j. [[Marlutro]] manĝas grandan kvanton da ekinoj. Homoj konsumas [[frajo]]jn. [[Dosiero:Sea Urchin.theora.ogv|eta|maldekstra|Vivanta eĥino en natura habitato]] == Vidu ankaŭ == * [[Ekino (arkitekturo)]] * [[plata eĥino]] == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == * [http://www.snv.jussieu.fr/bmedia/oursinMDC/lantarist.html lanterno de Aristotelo] [[Dosiero:Echinometra mathaei MHNT Philippines.jpg|250ra|maldekstra|eta|''Echinometra mathaei'']] {{Projektoj|commonscat=Echinoidea|ReVo=ehxin}} {{Portalo|Zoologio}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Ekinodermoj]] bfmdjjrbqi5wx5r85aanr6zzxazmjg4 Kor-eĥino 0 57208 9349183 6644665 2026-04-07T09:47:02Z Filozofo 3592 Lingvaj alĝustigoj 9349183 wikitext text/x-wiki {{Taksonomio |nomo = Kor-eĥinoj |koloro = pink |dosiero = Spatangus purpureus rob.jpg |dosiero larĝo = 210px |regno = [[Animaloj]] ''Animalia'' |filumo = [[Eĥinodermoj]] ''Echinodermata'' |subfilumo = [[Eleutherozoa]] |klaso = [[Echinoidea]] |ordo = ''[[Spatangoida]]'' |familio = '''Astropectinidae''' |familio aŭtoritato = Gray, 1840 |specioj de subdivizio = Genroj |subdivizio2 = Vidu tekston. |vikispecio = |komunejo = }} La '''kor-eĥinoj''' aŭ '''kor-eĥinedoj'' aŭ '''kor-erinacoj''' (Spatangidae aŭ Spatangoida) estas familio de eĥinoformaj (Echinoidea) el filumo de [[eĥinodermoj]] (Echinodermata). La specioj havas [[koro|korforman]] ŝelon. La familio havas ĉ. 100 speciojn, la plej malnovaj specioj estas konataj jam ekde la malsupra kretaceo. La hodiaŭ plej oftaj specioj estas: *Hemiaster cavernosus Phil. *Schizaster canaliferus Lm. (Mediteraneo) *Brissus unicolor Klein (Atlantiko kaj Mediteraneo) *Brissopsis lyrifera Forb. (Atlantiko) *Spatangus purpureus Müll. *Echinocardium cordatum Penn. *E. mediterraneum Forb. (Atlantiko kaj Mediteraneo) {{Unua}} [[Kategorio:Ekinodermoj]] nrgu7986ne8o61j6pu3dpt4jwzugk0k Listo 0 58037 9349184 9046082 2026-04-07T09:47:10Z Sj1mor 12103 9349184 wikitext text/x-wiki {{Informkesto organizaĵo}} '''Listo''' estas [[serio]] da nomoj de personoj aŭ aferoj, diritaj aŭ skribitaj unu post alia: ekz. listo de kandidatoj, da varoj; prezlisto; listo de [[alfabeta ordo]]. Listo estas tre elasta datumstrukturo prezentebla kiel sinsekvo da objektoj, ĉiu el kiuj povas esti simpla datumo („atoma“ listano) aŭ listo. Malkiel en ordinara tabelo oni povas alpendigi novajn listanojn aŭ forpreni iujn enestantajn: prezenti arbon per listo. Listero estas unuopa elemento en listo. Dissendolisto estas forumo en komputila reto funkcianta tiel, ke la mesaĝojn senditajn al speciala retadreso tiea servilo aŭtomate plusendas al la „listanoj“, aŭ „abonantoj“. == Vidu ankaŭ == * [[:Kategorio:Listoj]] - listo de listoj en la vikipedio ekzemple [[:Kategorio:Listoj pri Esperanto]] [[Kategorio:Listoj]] {{Projektoj|commonscat=Lists|ReVo=list}} 84p1wged023x5c2gq2bhc15rmj61eln Potiond 0 85231 9349042 8712304 2026-04-06T20:54:57Z Stefangrotz 91903 Informkesto 9349042 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo}} '''Potiond''' [potjond] (hungare: '''Pottyond''') estas vilaĝo en [[Rumanio]] apartenenta al [[Ciucsângeorgiu]]. ==Loĝantaro== En [[1992]] la vilaĝo havis 267 loĝשntojn, el kiu estis 265 hungaroj kaj 2 rumanoj. ==Historio== La vilaĝo ĝis [[1920]] apartenis al [[Hungarujo]], departemento [[Csík]]. ==Fonto== *Hungara vikipedio [[Kategorio:Komunumoj de distrikto Harghita]] [[Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Harghita]] [[Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio]] [[Kategorio:Distrikto Harghita]] 54asqfwzihzc3gatsfnj6pb2bay8bu0 Esperanto en Skotlando 0 94806 9349092 8767535 2026-04-07T05:54:13Z Sj1mor 12103 9349092 wikitext text/x-wiki {{Unua|kat=ne}} {{kursiva titolo}} {{Informkesto gazeto | Nomo = Esperanto en Skotlando | Bildo = Esperanto en Skotlando 2016-printempo.jpg | Titolo = ''Esperanto en Skotlando'', printempo 2016 | Speco = movada revuo | Ĝenro = | Formato = A5 | Periodeco = | Establodato = [[1947]] | Ĉesigita publikado = | Lando = {{GBR}} | Urbo = [[Edinburgo]] | Posedanto = [[Esperanto-Asocio de Skotlando]] | Publikigisto = | Politiko = | Stabo = | Eldonkvanto = | Redaktisto = David Guérin | Ĉefredaktisto = | Kunredaktisto = | Etataj aŭtoroj = | Adreso = | Retejo = [http://www.skotlando.org/index.php/publications-eldonajoj/8-esperanto-en-skotlando Ene de Skotlando.org] | Lingvo = [[Esperanto]], [[Angla]] | Prezo = 2,50 [[Brita pundo|GBP]] aŭ 3 [[Eŭro|EUR]] | ISSN = 0014-0643 }} '''''Esperanto en Skotlando''''', fondita en [[1947]], estas la organo-periodaĵo de la [[Esperanto-Asocio de Skotlando]]. == Enhavo == La periodaĵo enhavas informojn pri la Esperanto-movado: novaĵoj, artikoloj pri famaj homoj, anoncoj, sed bonvenigaj estas ankaŭ noveloj, recenzoj, poemoj, leteroj ktp de la legantaro. Estas “tradukaj defioj„ en la periodaĵo, por instigi la legantojn traduki el kaj al la angla. == Historio == === Verkantoj === Kvankam la originala revuo estis de modesta aspekto, ĝia literatura nivelo ĉiam estis alta. Listo de renomaj esperantistoj, kiuj kontribuis al ĉiaj paĝoj inkludas la verkistojn: [[John Francis]], [[Arthur Dawson Foote]], [[John Sharp Dinwoodie]], [[William Auld]], [[Marjorie Boulton]], [[Bernard Golden]], [[Ŝtefo Urban]], [[Albert Goodheir]], ktp. La unua redaktoro estis [[William Clarke]] (eldonoj 1-7). En novembro 1949 [[William Auld]] transprenis la redakcion (eldonoj 8-28), kaj sekvis lin en junio 1956 [[Hugh Martin]] (eldonoj 29-42). De 1962 ĝis 1975 redaktoris [[Tom Fraser]] (eldonoj 43-101), kiu, samkiel la fondinto William Clarke, estis [[Fife (Skotlando)|fajfano]]. La plej longdaŭra redaktoro estis [[Albert Goodheir]] de 1975 ĝis sia morto en 1995 (eldonoj 102-168). Post li, duan fojon redaktis la revuon [[Hugh Martin]] ĝis 1999 (eldonoj 169-178). De 1999 ĝis 2001 la redaktoro estis [[Sian Leitch]] (eldonoj 179-182), kaj en 2001 sekvis [[Ed Robertson]], ĝis 2015 (eldonoj 183-207). Post li sekvis [[Hju Rid]], ĝis 2024 (eldonoj 208-219). La nuna (ekde majo de 2024) redaktoro estas David Guérin, de Francio. === Numeroj laŭ jaroj === [[Dosiero:E-o en Skotlando.jpg|eta|''Esperanto en Skotlando'', 2008]] 1947:1-3, 1948:4-7, 1949:8, 1950:9-12, 1951:13-16, 1952:17-20, 1953:21-22, 1954:23-26, 1955:27, 1956:28-30, 1957:31-34, 1958:35-36, 1959:37-38, 1960:39-41, 1961:42, 1962:43-48, 1963:49-53, 1964:54-57, 1965:58-61, 1966:62-65, 1967:66-69, 1968:70-73, 1969:74-77, 1970:78-81, 1971:82-85, 1972:86-88, 1973:89-93, 1974:94-97, 1975:98-102, 1976:103-104, 1977:105-108, 1978:109-112, 1979:113-116, 1980:117-120, 1981:121-124, 1982:125-128, 1983:129-132, 1984:133-135, 1985:136-138, 1986:139-141, 1987:142-144, 1988:145-147, 1989:148-150, 1990:151-153, 1991:154-156, 1992:157-159, 1993:160-162, 1994:163-165, 1995:166-168, 1996:169-171, 1997:172-174, 1998:175-177, 1999:178-180, 2000:181-182, 2001:183-184, 2002:184-186, 2003:187-188, 2004:189-190, 2005:190-192, 2006:193-194, 2007:195, 2008:196-197, 2009:197, 2011:198, 2012:199, ?:200, 2015:201-202, 2016:203-204, 2017:205-206, 2018:207-208, 2019: 209-210, 2020: 211-212, 2021: 213-214, 2022: 215-216, 2023: 217-218, 2024: 219 == Eksteraj ligiloj == * {{Youtube|video=L-SS4jQD7ds|nomo=“Esperanto-gazetoj tra la tuta mondo: Okcidenta Eŭropo„}} {{Ĝermo|Esperanto}} [[Kategorio:Skotaj gazetoj]] [[Kategorio:Esperanto-gazetoj]] 9lobe4y1tzr39bsqnrj095gxkc26vm2 Sasoso 0 96427 9349161 9348673 2026-04-07T09:19:13Z EmausBot 32202 Roboto: Riparas duoblan alidirekton al [[SARS]] 9349161 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[SARS]] snid2drx6bp0h2mmvhhmdtaggkemilv Uzanto:ThomasPusch 2 103323 9349021 9348578 2026-04-06T19:43:37Z ThomasPusch 1869 9349021 wikitext text/x-wiki {{ArtikolaMesaĝokesto |speco = stilo |bildo = |teksto = Inter la 2-a kaj 6-a de aprilo 2026 mi estas hejme sed havas gastojn kaj tial havas malpli da tempo por vikipedio, de la 7-a ĝis la 11-a vojaĝos kaj estas sen retkonekto, kaj de la 13-a ĝis 17-a ankaŭ. Do la venontan tempon mi nur la 12-an de aprilo havos iom pli vastan tempon por vikipedio kaj denove ekde la 18-a. Thomas }} <!-- <hr> {{-}} {{skatolo por mesaĝo al uzanto|teksto={{centre|Teksto}}}} <table border=2><tr><td> por pli vasta noto, se iam renecesos....</td></tr></table--> {{Uzantoskatolo|Burokrato|kuracisto|psikoterapiisto}} <center> Saluton! Mia nomo estas [[:commons:user:ThomasPusch|Thomas Pusch]] - mi interalie parolas, verkas, legas (kaj pasinte ankaŭ aktoris) esperante <br/><small> - ne denaske, sed ĉiutage ekde {{aĝo|1979|04|02}} jaroj.</small> Sveiki! Mano vardas Thomas Pusch - aš kalbu lietuviškai <small>(bet galiu rašyti tik vidutinio lygio)</small>. Hallo! Mein Name ist Thomas Pusch - unter anderem spreche ich auch Deutsch. Hello! My name is Thomas Pusch - I do speak some English as well... et un peu de français, por supuesto un poco de español e di italiano, lite svenskt,<ref>La svedan mi cetere formale lernis du jarojn post la gimnazio, kvankam mi nur unufoje travojaĝis Svedion survoje al la [[IJK 1980]], longe antaŭ la sveda kurso, poste neniam estis en Skandinavio kaj sekve forgesis preskaŭ ĉion. Sed per pasiva sperto de tiuj 2 jaroj plus la konoj pri la altgermana, nederlanda kaj platgermana mi povas ankoraŭ iom kompreneti tekstojn...</ref> een beetje Nederlands un 'n beten wat [[Moin|Platt]] (un auch ebbes Hessisch [ˈɛbɛs hˈɛzɪʒ] un Bönnsch)... Per alia vortumo:<ref>Kaj pri lernado de la ukraina mi ĉiutage penas ekde marto 2023 per [[duolingo]], kaj apliketas miajn novajn konojn kun du amikaj ukrainlingvaj familioj (aparte la infanoj tre ŝatas miajn sincerajn klopodojn), sed mi certe neniam redaktos la ukrainan vikipedion, nur konsideras miajn modestajn klopodojn simbola ago de solidaro.</ref></center> {| align = center |- | valign="top" rowspan="2" | {{Babel|de|eo-4|lt-2|fr-2|nl-2|en-2|es-2|it-2|pt-1|uk-1|sv-1|nds-1|ksh-1|qia-1}} |} <br/> {{referencoj}} <hr> <br/> * [https://xtools.wmcloud.org/ec/eo.wikipedia.org/ThomasPusch statistiko pri miaj kontribuoj] <br/> {{DEFAŬLTORDIGO:Pusch, Thomas}} [[Kategorio:Vikipediisto eo]] [[Kategorio:Vikipediisto lt]] [[Kategorio:Vikipediisto de]] [[de:Benutzer:ThomasPusch]] [[en:User:ThomasPusch]] [[es:Usuario:ThomasPusch]] [[fr:Utilisateur:ThomasPusch]] [[it:Utente:ThomasPusch]] [[lt:Naudotojas:ThomasPusch]] [[nl:Gebruiker:ThomasPusch]] [[pt:Usuário(a):ThomasPusch]] 5r39z3wc7nkit62f0cbvc8aufbctgf7 Mekanika prilaboro 0 113644 9349043 6498803 2026-04-06T20:56:21Z Stefangrotz 91903 purigado 9349043 wikitext text/x-wiki La '''mekanika prilaboro''' ĝenerale klasifikiĝas en du grandajn grupojn; ekzistas unuflanke deprenaj [[metodo]]j, per kiuj oni iom post iom deprenas [[materialo]]n de pli granda peco (Vidu la artikolon [[maŝinkonstruado]]) kaj aliflanke nedeprenaj metodoj, per kiuj oni principe ne deprenas materialon, sed ŝanĝas ĝian proprecon (Vd la artikolon [[Metalurgio#Laborprocezoj|metalurgio]]), ĝiajn formon (Vidu la artikolon [[pregado]]) kaj/aŭ [[dimensio]]n. [[Kategorio:Mekanika inĝenierarto]] hm7enevnoz6vhfi880bzdqtt7cfte4g Etrer'aous 0 121491 9349041 8555723 2026-04-06T20:53:49Z Stefangrotz 91903 strukturo 9349041 wikitext text/x-wiki '''Etrer'aous''' estas [[arta lingvo]] kreita de junulo [[Drew Fischer]], lernanto de [[Northgate High School]], kiu uzas pseudonimon [[Tassadar Saaramoth]]. Ekzemploj: *Al'Karni Shamia! (Bonvenon) *Karni! (Saluton) *Karnaia (Bonan nokton) *Viv tafitas iy? (Kiel vi fartas?) *Y tafia gerba, sarnk iy (Mi fartas bone, kaj vi?) *Viv haritas iy? (Kio estas via nomo?) *Y haria Tassadar (Mia nomo estas Tassadar) == Eksteraj ligiloj == * http://maskquest.tripod.com/ [[Kategorio:Artaj lingvoj]] 3vtyc2urorguy4g6oev2lrvxhra9k90 Sun Yatsen 0 122331 9349061 660891 2026-04-07T00:19:54Z Xqbot 13076 Roboto: Riparas duoblan alidirekton al [[Sun Yat-sen]] 9349061 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Sun Yat-sen]] bnutuk08z84a4m5jxddta5kc8e7zdrk Tra la Mondo 0 125712 9348839 7187248 2026-04-06T13:39:28Z Aidas 3488 9348839 wikitext text/x-wiki '''Tra la Mondo''' povas rilati al tiuj ĉi esperantaj aferoj: * la 2017 en Ĉinio ekeldonita revuo ''[[Tra la mondo]]'' * la internacia legolibro ''[[Tra la Mondo (legolibro)|Tra la Mondo]]'', kies du partoj ekeldoniĝis en 1921 resp. 1922 en Lepsiko, Germana Regno, kaj en tri pliaj eldonoj vaste plu-eldoniĝis ĝis 1929. * la frua esperanta (1905-1908), bele ilustrita gazeto ''[[Tra La Mondo]]'', eldonita kun redakcia adreso en [[Meudon]] ĉe [[Parizo]], sed presita en [[Bruĝo]], [[Flandrio]], [[Belgio]] ** Foje oni ankaŭ nomis la eldonejon de [[Antoon Jozef Witteryck]] en [[Bruĝo]] pro la fama periodaĵo produktita tie "Tra la Mondo". * la libro ''Tra la Mondo per Biciklo kaj Esperanto'' de [[Lucien Péraire]] {{apartigilo}} exw6q8zsn3r43djnkzjysir46fe0hyj 9348868 9348839 2026-04-06T14:23:59Z Aidas 3488 9348868 wikitext text/x-wiki '''Tra la Mondo''' povas rilati al tiuj ĉi esperantaj aferoj: * la 2017 en Ĉinio ekeldonita revuo ''[[Tra la mondo]]'' * la internacia legolibro ''[[Tra la Mondo (legolibro)|Tra la Mondo]]'', kies du partoj ekeldoniĝis en 1921 resp. 1922 en Lepsiko, Germana Regno, kaj en tri pliaj eldonoj vaste plu-eldoniĝis ĝis 1929. * la frua esperanta (1905-1908), bele ilustrita gazeto ''[[Tra La Mondo (periodaĵo)]]'', eldonita kun redakcia adreso en [[Meudon]] ĉe [[Parizo]], sed presita en [[Bruĝo]], [[Flandrio]], [[Belgio]] ** Foje oni ankaŭ nomis la eldonejon de [[Antoon Jozef Witteryck]] en [[Bruĝo]] pro la fama periodaĵo produktita tie "Tra la Mondo". * la broŝuro ''Tra la Mondo per Biciklo'' de 1974, kaj libro ''Tra la Mondo per Biciklo kaj Esperanto'' de 1990, plurfoje reeldonita, ekzemple en 2007 je oficiale 3-a eldono, de [[Lucien Péraire]] {{apartigilo}} nmdxpydecsgk09scorr1q24qc92o90z 9348875 9348868 2026-04-06T14:32:31Z Aidas 3488 9348875 wikitext text/x-wiki '''Tra la Mondo''' povas rilati al tiuj ĉi esperantaj aferoj: * la 2017 en Ĉinio ekeldonita revuo ''[[Tra la mondo]]'' * la internacia legolibro ''[[Tra la Mondo (legolibro)|Tra la Mondo]]'', kies du partoj ekeldoniĝis en 1921 resp. 1922 en Lepsiko, Germana Regno, kaj en tri pliaj eldonoj vaste plu-eldoniĝis ĝis 1929. * la frua esperanta (1905-1908), bele ilustrita gazeto ''[[Tra La Mondo (periodaĵo)]]'', eldonita kun redakcia adreso en [[Meudon]] ĉe [[Parizo]], sed presita en [[Bruĝo]], [[Flandrio]], [[Belgio]] ** Foje oni ankaŭ nomis la eldonejon de [[Antoon Jozef Witteryck]] en [[Bruĝo]] pro la fama periodaĵo produktita tie "Tra la Mondo". * la broŝuro ''Tra la Mondo per Biciklo'' de 1974, kaj libro ''Tra la Mondo per Biciklo kaj Esperanto'' de 1990, plurfoje reeldonita, ekzemple en 2007 je oficiale 3-a eldono, de [[Lucien Péraire]] pri lia esperantista mondvojaĝo de somero 1928 ĝis somero 1932. {{apartigilo}} arj1iwyj3etv8gkyr3pog1hohfgu1p9 Curpeni 0 127768 9349045 5862030 2026-04-06T20:57:46Z Stefangrotz 91903 Informkesto 9349045 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo}} [[Curpeni]] (kurpenj) (hungare:'''Kurpény''', germane:'''Kurpentsch''') estas vilaĝo en [[Rumanio]] sudokcidente de [[Alba Iulia]]. En [[1910]] ĝi havis 434 loĝantojn (rumanoj); en [[1992]] 71 (rumanoj). Ĝia unua mencio skribe estas en [[1805]]. Ĝis [[1919]] apartenis al [[Hungario]], (Hunyad vármegye). Administre ĝi apartenas al [[Ceru-Băcăinţi]]. == Literaturo == * [[Magyar Nagylexikon]], 1-18., 1993-2004, Budapest. [[Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio]] [[Kategorio:Distrikto Alba]] pmi63huh0nr879y70dxffabrtmrobvr Nigra listo 0 127779 9349180 6573386 2026-04-07T09:46:38Z Sj1mor 12103 9349180 wikitext text/x-wiki {{Informkesto organizaĵo}} '''Nigra listo''' estas [[listo]] de [[instanco]]j ekz. pri [[persono]]j, [[entrepreno]]j, kiuj devas suferi malavantaĝojn rilate al la pliaj. La malavantaĝigo povas okazi per [[diskriminado]] aŭ per teknikaj [[limigo]]j. Malon de tio, oni nomas [[blanka listo]]. Oni ofte nomas nigra listo tiujn listojn, kiujn oni publikigas por hontigi personojn, entreprenojn pro [[ŝuldo]]j, malhumanaj agadoj ktp. En la [[diktaturo]]j, apero sur nigra listo ofte signifis [[murdo]]n, [[morto]]n aŭ [[devigo]]n je [[elmigro]] de la listigita persono. Hodiaŭ [[Usono]] uzas liston pri tiuj landoj, kiuj komercas kun [[Kubo (lando)|Kubo]], aliaj neŝatataj landoj, laŭ usona registaro, diktaturaj landoj. Tiuj entreprenoj ne rajtas komerci kun Usono, krome se estas pli interesa al Usono la [[komerco]]. == Komputado == Nigraj listoj estas uzataj ankaŭ en komputado inter poŝtoserviloj. Kiam unu poŝtoservilo konektiĝas kun alia por transdoni retmeŝaĝon, la dua servilo kontrolas, ĉu la [[IP-numero]] de la unua troviĝas sur nigra listo, kaj en tiu okazo entute rifuzas akcepti la retmesaĝon, aŭ ja akceptas ĝin sed plusendas ĝin al iu kontrola instanco, aŭ akceptas ĝin kun aldono de difinita rimarko. Konataj nigraj listoj en retmesaĝado estas SpamCop.net, SORBS, kaj NJABL.org. == Eksteraj ligiloj == * [http://www.spamcop.net/bl.shtml Nigra listo de Spamcop.net] (en la angla) [[Kategorio:Nigra listo| ]] foe9aj7lzzc5hj9qxeuuumq0hrctwwu Sola 0 132627 9348861 8749265 2026-04-06T14:10:32Z Kallerna 11810 /* Eksteraj ligiloj */ img 9348861 wikitext text/x-wiki {{Apartigila paĝo|Sola (apartigilo)}} {{Informkesto urbo |bildo = Tananger kapell, Sola kommune, Rogaland, Norway.jpg |lando = {{Norvegio}} |provinco={{Rogaland}} |regiono-ISO=NO-11 |situo sur mapo2=Norvegio |tipo1=reliefo |tipo2=reliefo |zomo=8 }} [[Dosiero:Ryfylkemuseet Håland.jpg|eta|maldekstra|250ra|La Ryfylke-[[muzeo]]]] [[Dosiero:Sola's beach.JPG|eta|maldekstra|250ra|La [[bunkro]] sur la plaĝo en la urbo Sola]] [[Dosiero:Sola lufthavn.jpg|eta|maldekstra|250ra|La [[flughaveno]] "Stafanger" en la [[komunumo]] Sola]] [[Dosiero:Ølberg after sunset.jpg|eta|maldekstra|250ra|La vido al la [[vilaĝo]] Ølberg, en la komunumo Sola]] [[Dosiero:Sola Church.jpg|eta|maldekstra|250ra|La preĝejo en Sola]] '''{{paĝonomo}}''' estas komunumo de [[Norvegio]]. Ĝi situas en la norda parto de la tradicia distrikto [[Jæren]] en la provinco [[Rogaland]]. Laŭ la stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la komunumo vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}} sur areo de {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}. == La nomo == La nomo de la komunumo (antaŭe parokejo) devenas de la iama [[farmo]] Sola (en la [[malnovnordlanda lingvo]]: '''Sóli''') de la tempo kiam konstruita estis tie la unua preĝejo (nun la ruinaĵoj, vidu la apudan foton). La nomo estas malnova, kaj ĝia signifo estas ne konata, tamen la norvega vorto "sól" signifas "suno", do probable la nomo povas havi la ligon kun la [[suno]]. == La blazono == La [[blazono]] devenas de la jaro 1982. Sur la blazono la du ondoj simbolas la sablajn [[plaĝo]]jn en la [[komunumo]] Sola. == Historio == En la [[komunumo]] Sola estas abundo de la [[spuro]]j de la homa agado, de la [[ŝtonepoko]] tra la [[bronzepoko]], la tempoj de [[vikingoj]] ĝis hodiaŭ. Abundas la eltrovaĵoj: [[tombo]]j, multaj historiaj monumentoj kaj spuroj de la [[bieno]]j kiuj pruvas pri la graveco de la regiono jam de la [[bronzepoko]]. La [[tumulo]]j en Rege tio estas la plej riĉaj tumuloj en [[Norvegio]] de la bronzepoko. De la tempo de [[vikingoj]] estas famaj historiaj nomoj: La [[Harald Belhara]] ([[Harald la 1-a (Norvegio)]], [[norvege]] '''Harald Hårfagre''' (ĉirkaŭ 865 - 933), kaj '''Erling Skjalgsson''' (naskiĝis ĉirkaŭ la jaro 975). Ili ambaŭ ege gravaj en la historio de Norvegio. La unua estas konata kiel la Unua Reĝo de Norvegio, iu lasta estas konata kiel reĝo de Rygen. La malvarman posttagmezon antaŭ la [[Kristnasko]] en la jaro 1028 okazis tie la batalkampo ''Aslak Fitjaskall'' apud Boknem, kie la armeo de ''Erling Skjalgsson'' estis atakita de [[Olavo la 2-a (Norvegio)]], Olav Haraldsson, la Sankta Olavo, kaj liaj taĉmentoj. == Administra centro == La centro de la [[komunumo]] estas la urbo Sola. == Vivtenaĵoj == Petrol-[[industrio]], [[haveno]] kaj [[flughaveno]] (vidu la apudan foton). == Vidindaĵoj == * Bela [[plaĝo]], * Ĉarma malnova [[haveno]] en Tananger, * La diversaj [[muzeo]]j, ekzemple la Ryfylke-[[muzeo]] (vidu la supran foton). {{-l}} == Eksteraj ligiloj == * {{oficiala retejo}} ({{no}}) <br/> <gallery widths=250px> Beach of Sola.JPG|{{center|La urba plaĝo}} Solastranda Stavanger 1.jpg Sola IMG 5948.jpg </gallery> {{projektoj}} {{Komunumoj en la provinco Rogaland}} {{bibliotekoj}} {{Ĝermo|Norvegio}} [[Kategorio:Komunumoj de Rogaland]] g6ohd1wxrytm84wikkaiwqd0zh0udqu Mesteacăn (Brad) 0 132955 9349047 8505464 2026-04-06T21:03:18Z Stefangrotz 91903 Informkesto 9349047 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo}} '''Mesteacăn (Brad)''' [mestjakən] (hungare: '''Mesztákon''') estas vilaĝo en [[Rumanio]] nordokcidente de [[Brad]]. Administre ĝi apartenas al [[Brad]]. ==Loĝantaro== En [[1910]] ĝi havis 734 loĝantojn (rumanoj); en [[1992]] 693 (rumanoj). ==Historio== Ĝia unua mencio skribe estas en [[1439]]. Ĝis [[1919]] ĝi apartenis al [[Hungario]], ([[Hunyad]]). ==Fonto== *[[Magyar nagylexikon]], 1-18., 1993-2004, Budapest. [[Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio]] [[Kategorio:Distrikto Hunedoara]] j39cvm1tre13pyz86684v9ipa3j7n8g Ĝermolisto de aŭstraliaj esperantistoj 0 135075 9349119 8843876 2026-04-07T08:00:45Z Sj1mor 12103 /* L. E. Thomson */ ne konfuzu 9349119 wikitext text/x-wiki {{ArtikolaMesaĝokesto | speco = ĝermo | bildo = <span style="vertical-align: middle; background:transparent">[[Dosiero:Flago-de-Aŭstralio.svg|50ra]]<span style="margin-left:-40px;">[[Dosiero:Jubilea simbolo.svg|30ra]]</span></span> | css-stiloj = width: 80%; | teksto = ''Tiu ĉi paĝo listigas [[Vikipedio:ĝermo|ĝermajn informojn]] pri [[aŭstralia esperantisto|aŭstraliaj esperantistoj]]. Movu mallongajn informojn pri aŭstraliaj esperantistoj en tiun ĉi paĝon metante [[Vikipedio:alidirektilo|alidirektilo]]n.<br />Se vi volus partigi informon en apartan artikolon, aldonu informojn tiel ke '''minimume''' estu tri plenaj frazoj, prefere pli, nepre estu ĝustaj kategorioj, almenaŭ [[:kategorio:aŭstraliaj esperantistoj]], kaj laŭeble ankaŭ uziĝu la ŝablonoj {{ŝ|Informkesto homo}} kaj {{ŝ|vivtempo}}. Post kreo de aparta artikolo forigu la informon de ĉi-tie.<br />Ekzistas pli plena '''[[listo de aŭstraliaj esperantistoj]]''', en kiu listiĝu la nomoj de aŭstraliaj esperantistoj aŭ menciataj ĉi-tie aŭ per propra biografia artikolo.'' <!-- Pri ĉi tiu paĝo, vidu la historian diskuton [[Vikipedio:Diskutejo/Arkivo_2006_9#Kvanto_kaj_kvalito]] --> }} {{KompaktaEnhavTabeloEo}} <!-- == A == --> == B == === [[Alan Bishop|Alan]] kaj [[Jennifer Bishop]] === '''Alan''' kaj '''Jennifer''' (''Jenny'') '''BISHOP''' estas esperantista geedza paro vivanta en ''Hawthorn'', [[Viktorio (Aŭstralio)|Viktorio]]. Jennifer Bishop estas Esperanto-instruistino aktiva en [[ILEI]], membro de la [[Internacia Rajtigita Ekzamenantaro]], kontribuis al la libro ''[[La arto labori kune: festlibro por Humphrey Tonkin]]'' kaj en [[Komitato de UEA 1998-2001|1998-2001]] reprezentis [[Aŭstralia Esperanto-Asocio|Aŭstralian Esperanto-Asocion]] en la [[komitato de UEA]]. Plurajn jarojn ŝi estis vicprezidanto kaj estrarano pri eksteraj rilatoj de [[Aŭstralia Esperanto-Asocio]].<!-- ekzemple jen la estrara konsisto de 2003: http://www.ilei.info/ipr/el_la_landoj_03_2.htm --> Alan Bishop, esperantistiĝinta en 1993, estas (nun emerita) profesoro pri Edukado de ''Monash''-Universitato, [[Melburno]], kie multajn jarojn laboris ankaŭ la edzino, kaj interalie gvidis la artan programon de la [[UK 1997]] en [[Adelajdo]]. Ambaŭ ekde la 1990-aj jaroj prizorgas la somerferian ''Aŭstralian Esperanto-Somerkursaron'' (AESK), kiu debutis en 1984, kaj kune en la 2000-aj jaroj ankaŭ plurajn jarojn flegis projekton ''"EKPAROLI", Esperanto Kiel Propedeŭtiko Al la Rapidigo de Orientlingvo-Lernado kaj Instruado,'' en unuagradaj lernejoj de Viktorio. Ekde 2006 ambaŭ aktive engaĝiĝas en [[Muzika Esperanto-Ligo]], Adam Bishop en la pozicio de prezidanto, Jennifer en pozicio de kasisto kaj vicprezidanto. Krome ambaŭ ankaŭ aktivas en la [[Asocio de Verduloj Esperantistaj]], kaj interalie kun [[Sándor Horváth]] kaj Brian Currie reprezentis ĝin en la unua tutmonda kongreso de la Verdaj Partioj en aprilo 2001 en [[Kanbero]].<!-- fonto http://www.verduloj.org/23/rap_renk.htm --> ;Eksteraj ligiloj * [http://www.ipernity.com/doc/markespero/4080343 foto de ambaŭ en la ''Aŭstralia Esperanto-Somerkursaro'' (AESK) de 2009] * [http://www.ilei.info/ipr/j__bishop.htm informoj pri la projekto "EKPAROLI", Esperanto Kiel Propedeŭtiko Al la Rapidigo de Orientlingvo-Lernado kaj Instruado, en unuagradaj lernejoj de Viktorio] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20160316002625/http://www.ilei.info/ipr/j__bishop.htm |date=2016-03-16 }} * [http://www.gazetoteko.com/muziko/mel2.pdf enkonduka saluto de Alan Bishop kun iom da biografiaj informoj en la jara bulteno de Muzika Esperanto-Ligo en julio 2007] === J. Booth === '''J. Booth''' estis pioniro en Aŭstralio en komenco de 20-a jarcento aktiva en socialisma medio<ref>Ruslanda Esperantisto. ''Esperantista Movado''. Nro 8 p. 152. Aŭg. 1906</ref> == C == === C. C. Cowling === '''C. C. Cowling''' estis esperantisto aŭstralia, ĉe [[Christ College]], [[Hobart]], [[Tasmanio]], dum la unua duono de 20-a jarcento. Verko: * „Pri la iamaj Tasmanianoj“. [[DEEA]], [[Christ College]]. 1937? {{Citaĵo|12 paĝa kun bela kovrilo. La broŝureto informas pri „[[etnografio]]“, „kiel la blankuloj unue renkontis la landidojn kaj pri la iom-post-ioma malamikigo“, „oficiala traktado kaj formorto“ kaj „diversaĵoj“, entute tre interesa.|[[Aŭstria Esperantisto (revuo)]] n.148 (nov 1937)}} == D == == E == === [[Nicole Else]] === '''Nicole ELSE''' naskiĝis kaj edukiĝis en [[Francio]]. Je la aĝo de 6 jaroj ŝi eklernis Esperanton, ĉar la gepatroj, onklinoj kaj geavoj jam estis esperantistoj. Post la fino de studado ŝi edziniĝis al brita esperantisto kaj tiam parolis Esperanton ĉiun tagon hejme. Unue la paro loĝis en Parizo, poste en Britio dum jaro kaj poste ekde la komenco de la [[1990-aj jaroj]] en Aŭstralio. Laŭ la stato de [[2013]] ŝi estas vicprezidanto de la [[Esperanto-Federacio de Novsudkimrio]], kies sidejo estas la [[Esperanto-domo de Sidnejo]]. * [http://esperantodocumentary.com/blog/esperanto-via-rakonto-nicole-else biografia memprezento de Nicole Else en la retejo ''esperantodocumentary.com''] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20130908055159/http://esperantodocumentary.com/blog/esperanto-via-rakonto-nicole-else |date=2013-09-08 }} :Ekzempla publikaĵo: * [http://www.scribd.com/doc/66162010/Artikolo-de-Femina-pri-la-Aspergera-Sindromo Asperger: Ĉu sufiĉe konata?]{{404|date=December 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} (artikolo de Nicole Else en revuo [[Femina]], n-ro 24, decembro 2010, paĝoj 10 kaj 11) == F == === Prescot P. Fewings === '''Prescot P. Fewings''' lernis Esperanton en 1906<ref>Adresaro de la personoj kiuj ellernis la lingvon "Esperanto"/Serio XXVII/Parto 1</ref> kaj samjare fondigis klubon esperantistan en Brisbane, Aŭstralio. Verkis artikolojn pri Esperanto en Queensland'a gazeto „Evening Observer“<ref>Ruslanda Esperantisto. ''Esperantista mondo''. Nro 6, p. 525. Jun-Jul 1906</ref>. == G == === [[Winsome Greenhalgh]] === '''Winsome GREENHALGH''' (mortis la [[20-an de oktobro]] [[1993]] en [[St. Lucia]], [[Aŭstralio]]) estis tradukinto de poemoj por [[Aŭstralia antologio]] ([[1988]]). == H == === [[James L. Harwood]] === '''James L. HARWOOD''' (1918-2003) estis prezidanto kaj kasisto de la Nov-Sud-Kimria Federacio, mortis en Sidnejo (Aŭstralio). <!-- == I == == J == --> == K == === [[Fay F. Koppel]] === '''Fay F. KOPPEL''' (1912-2003) estis dumviva membro, mortis la 10-an de junio en Clifton Hill (Aŭstralio). Kune kun la edzo ŝi multe laboris por Esperanto en Melburno kaj verkis ekz. '''De Z al A''' (1978) pri la Esperantoliteraturo. La Aŭstralia EsperantoAsocio honorigis ŝin per titolo '''Fratulo'''. <!-- == L == --> == M == === [[Ruth McGrath]] === '''Ruth MCGRATH''' (naskiĝis en [[1923]], mortis la [[20-an de septembro]] [[1997]]) estis [[dumviva membro de UEA]], [[UEA-delegito]] en [[Perto]] ([[Aŭstralio]]) dum kvardeko da jaroj, poste ankaŭ [[fakdelegito]] pri [[turismo]]. En 1995 ŝi tradukis la [[romano]]n ''Sep junaj aŭstralianoj''. === John J. Marz === '''John J. Marz'''' estis pioniro en regiono de Sydney ĉirkaŭ 1905<ref>Ruslanda Esperantisto. ''Esperantista movado''. N 09, p. 182. Sep. 1906</ref>. === [[Teresa Metherall]] === '''Teresa METHERALL''' (1923-2004) estis dumviva membro en Melburno, mortis la 18-an de majo post apopleksio. <!-- == N == == O == == P == == Q == == R == --> == S == === [[Les Scott]] === '''Les SCOTT''' (naskiĝis en 1912, mortis la 9-an de majo [[1997]] en [[Manly]] ([[Aŭstralio]]) estis unu el la plej fervoraj e-istoj en la regiono de [[Sidnejo]]. Li estis [[dumviva membro de UEA]], [[komitato de UEA 1989-1992|komitatano]] de 1989 ĝis 1992, [[UEA-delegito]] pri rotario kaj vicdelegito en Manly. === [[Ottilie Strempel]] === '''Ottilie STREMPEL''' (mortis la 15-an de junio 1988) estis germandevena aŭstralia esperantistino kaj [[Bahaismo|bahaanino]] vivinta en [[Perth]]. En 1948-1949 ŝi estis sekretariino de [[Aŭstralia Esperanto-Asocio]] kaj en 1954 sukcese plenumis la rolon de prezidanto dum la 9-a Aŭstralia Kongreso de Esperanto. Dum la Australia Kongreso de 1986 en Perto ŝi sukcese aranĝis specialan kunvenon por la kongresanoj kun la bahaanoj kaj laŭ ''The Australian Esperantist'' faris memorindan paroladon. Ŝi aranĝis kaj gvidis sennombrajn Esperantokursojn kaj per sia personeco varbis por la Esperanto-movado aro da havindaj personoj. * Fonto: [http://esperanto.es:8080/jspui/bitstream/11013/4124/1/The%20Australian%20Esperantist_1988.pdf nekrologo en ''The Australian Esperantist'', maj.-jun. 1988, paĝoj 149, en formato PDF] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20160310054816/http://esperanto.es:8080/jspui/bitstream/11013/4124/1/The%20Australian%20Esperantist_1988.pdf |date=2016-03-10 }} ({{eo}}) == T == === [[L. E. Thomson]] === {{Ne konfuzu2|[[L. E. Thomson (naskita 1923)]], samnoma aŭstralia esperantisto.}} '''L. E. THOMSON''' estis aŭstraliano kaj esperantisto ekde 1911. Sian pioniran agadon li mem priskribis en la artikolo "Aŭstralio" por la [[Enciklopedio de Esperanto]] de 1934, kies kunlaboranto li estis. Li kontribuis al la starigo de la Esperanto-grupo de [[Melburno]], sed poste vivis en la urbeto [[Pymble]] tuj norde de [[Sidnejo]], kaj sekve pli partoprenis en la sidneja Esperanto-movado. {{EdE|T}} === [[Franciska Toubale]] === '''Franciska TOUBALE''' estas francdevena esperantistino vivanta en Aŭstralio (Melburno). Aktiva membrino de [[Sennacieca Asocio Tutmonda]], ŝi aparte engaĝite subtenas la Esperanto-movadon en [[Vjetnamio]] kaj tiucele jam multajn fotojn vizitis la landon. Internacie ŝi konatiĝis interalie kiel tradukintino de la libro [[Ĉu ili diras al ni la veron?]] pri perfortoj de la homaj rajtoj en [[Norda Koreio]], en 2007 tradukita el la angla al Esperanto. Flanke menciindas ke ŝi estas inter la kontribuintoj al la libro [[Rusoj loĝas en Rusujo]] de 2007. Ŝi teatre ludis ofte en [[SAT-kongreso]]j, ekzemple en la [[90-a SAT-Kongreso 2017]] kun [[Saša Pilipović]] por "Malfermilo" de Victor Lanoux. '''Eksteraj ligiloj:''' * [http://www.ipernity.com/blog/xuanautuno32/351881 raporto pri vizito de ŝi en diversaj esperantistaj aktivejoj de Vjetnamio en 2011, kun pluraj fotoj] <!-- Tre bonvenus ŝia naskiĝdato --> === [[Gerald Tumman]] === '''Gerald TUMMAN''' (mortis antaŭ 2002 en Melburno) estis aŭstralia esperantisto de angla deveno, kiu post la Dua Mondmilito vivis en [[Melburno]]. Li estis fondinto de Esperantoklubo en triagrada edukejo en Melburno, kaj estis iniciatinto kaj kunorganizanto de la Kongreso de [[Aŭstralia Esperanto-Asocio]] en 1990. * Pliaj informoj: [http://esperanto.es:8080/jspui/bitstream/11013/4124/1/The%20Australian%20Esperantist_1988.pdf artikolo ''"Who's who in Australian Esperanto: Gerald and Ruth Tumman" The Australian Esperantist'', jan.-feb. 1988, paĝoj 135 kaj 136, en formato PDF] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20160310054816/http://esperanto.es:8080/jspui/bitstream/11013/4124/1/The%20Australian%20Esperantist_1988.pdf |date=2016-03-10 }} (tiu-ĉ teksto {{en}}, krome multo {{eo}}) === [[Ruth Tumman]] === '''Ruth TUMMAN''' (naskiĝis en 1919, mortis en 2002 en Melburno) estis aŭstralia esperantistino, multjara sekretariino de nacia kontraŭkancera konsilio kaj edzino de la forpasinta [[Gerald Tumman]]. Samkiel la edzo, ŝi aktivis en la loka Esperanto-movado, post kiam la paro en dujara vojaĝo al suda Eŭropo aŭdis pri la internacia lingvo kaj post reveno al Aŭstralio lernis ĝin. Ambaŭ organizis ekspozicion pri Esperanto por loka publika biblioteko, kiu montriĝis tiom sukcesa, ke ĝi fariĝis daŭra ekspozicio vojaĝanta tra publikaj ejoj de la tuta lando. Multajn jarojn Ruth gvidis Esperanto-kursojn en Melburno. * Pliaj informoj: [http://esperanto.es:8080/jspui/bitstream/11013/4124/1/The%20Australian%20Esperantist_1988.pdf artikolo ''"Who's who in Australian Esperanto: Gerald and Ruth Tumman" The Australian Esperantist'', jan.-feb. 1988, paĝoj 135 kaj 136, en formato PDF] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20160310054816/http://esperanto.es:8080/jspui/bitstream/11013/4124/1/The%20Australian%20Esperantist_1988.pdf |date=2016-03-10 }} (tiu-ĉ teksto {{en}}, krome multo {{eo}}) == U == == V == == W == ''E. Madeline Wood'' estis aŭstralia esperantisto en la unua duono de 20-a jarcento. Verko: *LA EDUKADO DE LA INFANOJ PRI PACAJ PRINCIPOJ. Eld. Beatty, Richardson & Co. Sydney, 1926.<ref>Belga esperantisto n153 (nov 1927)</ref> <!-- == X == == Y == == Z == --> == Referencoj == {{Referencoj|2}} {{Ĝermo|esperantisto}} [[Kategorio:Listoj de esperantistoj laŭ nacieco|Aŭstraliaj]] [[Kategorio:Ĝermolisto de esperantistoj|Aŭstraliaj]] dht34mv5925i2ppk4nsk3wbdzezvcwr Sânnicolau Mic 0 135526 9349027 7320935 2026-04-06T20:14:01Z Stefangrotz 91903 informkesto 9349027 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo}} '''Sânnicolau Mic''' [sınikolau mik], hungare:'''Kisszentmiklós''' estis vilaĝo en Rumanio aligita al [[Arad]]. En [[1910]] ĝi havis 2 781 loĝantoj (germanoj, rumanoj, 13% hungaroj). Ĝia unua skriba mencio estis en [[1471]]. Ĝis [[1919]] ĝi apartenis al [[Hungario]] ([[Arad]] vármegye). ==Fonto== *[[Magyar nagylexikon]], 1-18., 1993-2004, Budapest. *[[Loknomvortaro de Transilvanio kaj de Moldavio (Rumanio)]] [[Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio]] [[Kategorio:Distrikto Arad]] s71kfcqsjqnrazd2ze18y29ykmus5ak Ŝablono:Vikipediisto kun artikolo 10 138286 9348859 8039007 2026-04-06T14:09:24Z Aidas 3488 9348859 wikitext text/x-wiki <includeonly> {| class="boilerplate metadata" id="wikipedianarticle" class="messagebox standard-talk" |[[Dosiero:Wikipedia-logo.svg|Vikipedia emblemo|48px]] | align=center|''La {{#switch:{{{forpasinta|}}}|jes=forpasinta|}} temulo de ĉi tiu artikolo, '''{{paĝonomo}}''''',<br/> ''{{#switch:{{{aktiva|}}}|ne=kontribuis|{{#switch:{{{forpasinta|}}}|jes=ĝis sia morto kontribuis|kontribuas}}}} kiel vikipediisto {{Uzulo1|{{{1}}}}}''. |} {{#ifeq:{{{kat|}}}|ne||[[Kategorio:Vikipediistoj kun artikoloj|{{{2|{{paĝonomo}}}}}]]}}</includeonly><noinclude> {{dok}} </noinclude> jjv3sitzykjo7jgzqipwc7l6t72zvhg Ugra lingvaro 0 139960 9349029 7708849 2026-04-06T20:14:43Z Stefangrotz 91903 informkesto 9349029 wikitext text/x-wiki {{Informkesto lingvo}} '''Ugraj lingvoj''' estas unu el du lingvogrupoj de [[finn-ugra lingvaro|finn-ugraj lingvoj]]. Ugrajn lingvojn parolas ĉirkaŭ 16 milionoj da personoj en [[Hungario]] kaj ĝiaj najbaraj ŝtatoj kaj en [[Ĥanta-Mansa aŭtonoma distrikto - Jugra]] en [[Rusio]]. ==Klasifiko== Al ugraj lingvoj apartenas tri lingvoj kaj ili klasifikiĝas jene: '''Hungaraj lingvoj''' * [[hungara lingvo]] '''[[Ob-ugraj lingvoj]]''' * [[ĥanta lingvo]] * [[mansa lingvo]] [[Kategorio:Ugra lingvaro| ]] mopsljsccjkl831lfa7z2v6fh0vytc7 Sun Yat Sen 0 140735 9349062 858354 2026-04-07T00:19:59Z Xqbot 13076 Roboto: Riparas duoblan alidirekton al [[Sun Yat-sen]] 9349062 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Sun Yat-sen]] bnutuk08z84a4m5jxddta5kc8e7zdrk Béthune 0 161681 9348981 9227540 2026-04-06T17:33:34Z JackyM59 247382 Photograph updated 9348981 wikitext text/x-wiki {{Aliaj signifoj|Béthune (stacidomo)}} {{Informkesto urbo |lando=Francio |statuso=Urbo |nomo=Béthune |bildo=La Grand Place de Béthune.jpg |bildo-priskribo=La belfrido kaj la urbodomo. |flago= |blazono=Blason Maison de Béthune.svg |devizo= |patrono= |mapo= |situo sur mapo2=Francio |regiono-ISO=FR-62 |ŝtato= |provinco= |distrikto= |regiono=[[Hauts-de-France]] |departemento=[[Pas-de-Calais]] <small>([[subprefektejo]]) |arondismento=Béthune <small>([[ĉefurbo]]) |kantono=Ĉefurbo de 3 kantonoj |subdistrikto= |fondo= |registaro= |estro= S-ro [[Jacques Mellick]]<br /><small>[[2002]]-[[2008]]</small> }} '''Béthune''' estas mezgranda [[franca komunumo]] lokita en la [[Francaj departementoj|departemento]] [[Pas-de-Calais]] kaj en la [[Francaj regionoj|regiono]] [[Hauts-de-France]]. Ĝi estas unu el la ses [[subprefektejo]]j de la departemento kaj havas proksimume 28.000 loĝantojn. La loĝantojn de Béthune oni kutime nomas ''Béthunois''. == Geografio == Béthune troviĝas sur la pinto de malalta monteto (42 metroj), kiu simbolas la finon de la [[Artezo|artezaj]] montetoj (plisude). Norde de la urbo eketendiĝas la vastaj [[ebenaĵo]]j de [[Flandrio]]. == Lokaj famuloj == * La fama "[[ekzekutisto de Béthune]]", en la romano ''[[La Tri Musketeroj]]'' fare de [[Alexandre Dumas]], ekzekutis la teruran [[Milady]]. * [[Buridano|Jean Buridan]], ([[1300]]-[[1358]]), filozofo, estas kelkfoje rigardata kiel la fondinto de religia skepticismo en [[Eŭropo]]. * [[Antoine Busnois]] ([[1430]]-[[1492]]), komponisto kaj poeto. * [[Pierre de Manchicourt]], flandra komponisto, naskiĝis en Béthune ĉirkaŭ la jaro [[1510]]. * [[Nicolas Fauvergue]] ([[1984]]), futbalisto nuntempe en la teamo de [[Lille]]. == Vidindaĵoj == * La '''[[belfrido]] de Béthune''' estis konstruita en [[1388]]. Kune kun la aliaj belfridoj de [[Belgio]] aŭ norda [[Francio]], ĝi apartenas al la monda heredaĵo de [[UNESKO]] depost la [[15-a de julio]] [[2005]]. * La '''urbdomo''', agnoskita kiel historia monumento depost [[2001]]. * La fasadoj kaj la tegmentoj de la centra placo. == Vidu ankaŭ == * [[Komunumoj de Pas-de-Calais]] * [[Listo de urboj de Francio]] * [[Béthune (stacidomo)]] * [[Béthune-Rivage (stacidomo)]] == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [http://www.mairie-bethune.fr/ Oficiala TTT-ejo] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20090715150549/http://www.mairie-bethune.fr/ |date=2009-07-15 }} {{Bibliotekoj}} {{DEFAŬLTORDIGO:Bethune}} [[Kategorio:Béthune| ]] [[Kategorio:Komunumoj de Pas-de-Calais]] [[Kategorio:Urboj de Francio]] nfefbz1ivsul36b0as4d1t6qmocidb4 Glejiĝo 0 165336 9349048 5039299 2026-04-06T21:05:55Z Stefangrotz 91903 9349048 wikitext text/x-wiki '''Glejiĝo''' estas en la [[pedologio]] procezoj, je kiuj per [[grundakvo|grund-]] kaj [[ŝtopiĝejakvo]] en la [[grundo]] okazas [[oksidiĝo]]j kaj [[reduktiĝo]]j. Tiamaniere ekestas [[grundotipo]]j kiel la [[glejoj]] (je grundakvo) aŭ la [[pseŭdoglejo]] kaj la [[stagnoglejo]] (je ŝtopiĝejakvo). La procezo estas ligita kun ekesto de sekundaraj argil-mineraloj. Do texturo de gleja [[G-horizonto]] pro glejiĝ-procezoj estas kun pli granda enhavo de argilaj eretoj. [[Kategorio:Pedologio]] [[Kategorio:Malsekaj areoj]] 9mtr3sw0h80al461m0evpxz3engf80n Gabriel Rosenstock 0 165424 9348969 8517626 2026-04-06T17:22:09Z Alison 7063 Cailleadh é inniu 9348969 wikitext text/x-wiki {{Informkesto gravulo}} '''Gabriel Rosenstock''' ([[1949]] - 6 aprilo 2026)<ref name=“Bás”>{{Citaĵo el novaĵo|url=https://www.rte.ie/news/nuacht/2026/0406/1566911-an-file-gabriel-rosenstock-basaithe/|titolo=An file, Gabriel Rosenstock Atá Básaithe|dato=6 aprilo 2026|lingvo=ga|verkaĵo=[[RTÉ]]}}</ref> estis [[Irlando|irlanda]] [[poeto]] kaj [[hajko]]-verkisto. Li naskiĝis en Cill Fhionáin, Co. Luimnigh en 1949, al germana patro (de Schleswig-Holstein) kaj irlanda patrino, kaj nun loĝas en [[Dublino]]. Li studis en la universitato de Corcaigh. Li estas verŝajne la plej aktiva poeto kiu verkas [[Irlanda lingvo|irlandlingve]], kaj jam publikigis pli ol 100 librojn. Rosenstock estis ano de la irlanda verkista institucio [[Aosdána]], kaj du el liaj plej lastaj libroj estis 'Eachtraí Krishnamurphy' (La aventuroj de Krishnamurphy), 2003 kaj 'Krishnamurphy Ambaist'' (Krisnamurphy, ĉu vere?) 2004. Lia vojaĝlibro 'Ólann mo mhiúil as an nGainséis' (Mia mulo trinkas el la Ganĝeso), 2003 iom montras liajn kredojn, intelektan vivon kaj filozofion. Li multe tradukas irlanden el aliaj lingvoj. Lia filo Tristan Rosenstock estas ano de la tradicia irlanda kvinopo 'Téada' (ŝnuroj). Li mortis la [[6-an de aprilo]] [[2026]] post batalo kontraŭ [[kancero]].<ref name=“Bás” /> == Eksteraj ligiloj == * [http://roghaghabriel.blogspot.ie/| Rogha Gabriel, Blog]{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} == Referencoj == {{Referencoj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Irlandaj poetoj|Rosenstock, Gabriel]] iwjmuctzppwpkaqshou5wnwwq4nu9ee Bockstadt 0 169583 9349074 7951876 2026-04-07T04:35:50Z Gliwi 110867 ([[c:GR|GR]]) [[File:Bockstadtwappen.png]] → [[File:DEU Bockstadt (Eisfeld) COA.svg]] PNG → SVG 9349074 wikitext text/x-wiki {{Informkesto germania komunumo |blazono = DEU Bockstadt (Eisfeld) COA.svg |zomo = 10 |situo-bildo = |federacia_lando = [[Turingio]] |distrikto = [[Distrikto Hildburghausen]] |alto = 425 |areo = 5,80 |poŝtkodo = 98673 |tel_antaŭkodo = 03686 |aŭtokodo = HBN |adreso-komunumestraro = Dorfstr. 25 |retpaĝaro = [http://www.bockstadt.com/ www.bockstadt.com] }} '''Bockstadt''' estas loĝloko en [[Germanio]]. Ĝi troviĝas en la [[distrikto Hildburghausen]] de la [[federacia lando (Germanio)|federacia lando]] [[Turingio]]. Ĝis la 31-a de decembro 2013 la loĝlokoj Bockstadt kaj Herbartswind konsistigis administren memstaran komunumon de nomo "Bockstadt", de tiam la loko estas parto de la komunumo [[Eisfeld]]. Fine de la jaro [[2012]] la komunumo havis 292 loĝantojn, el tio la loĝloko Bockstadt 162 kaj la loĝloko Herbartswind 130. [[Dosiero:Herbartswind-Feuerwehrhaus.jpg|eta|maldekstra|300px|<center>la miniatura fajrobrigadejo de Herbartswind]] {{Projektoj}} {{Ĝermo|Germanio}} [[Kategorio:Distrikto Hildburghausen]] [[Kategorio:Urboj de Turingio]] pr95fwebpv3du8wv8dmn5k9hm0u4zhv Gleichamberg 0 175832 9348910 8374088 2026-04-06T15:13:39Z Kontributor 2K 214888 ([[c:GR|GR]]) [[c:COM:FR|File renamed]]: [[File:Wappen Gleichamberg.svg]] → [[File:DEU Gleichamberg COA.svg]] [[c:COM:FR#FR4|Criterion 4]] (harmonizing names of file set) 9348910 wikitext text/x-wiki {{Informkesto germania komunumo |blazono = DEU Gleichamberg COA.svg |blazono-ampl = 100 |zomo = 10 |situo-bildo = {{paĝonomo}} in HBN.png |federacia_lando = [[Turingio]] |distrikto = [[Distrikto Hildburghausen]] |alto = 330 |areo = 46,83 |loĝantaro = 2788 |loĝantaro-dato = fine de 2011 |poŝtkodo = 98646 |tel_antaŭkodo = 036875 |aŭtokodo = HBN |adreso-komunumestraro = Griebelstr. 28<br />98631 Römhild |retpaĝaro = [http://www.gleichamberg.de/ www.gleichamberg.de] }} '''Gleichamberg''' estas vilaĝo kaj parto de la urba komunumo [[Römhild]] en [[Germanio]]; ĝis la 31-a de decembro 2012 la loĝloko estis memstara administra komunumo. Ĝi troviĝas en la [[distrikto Hildburghausen]] de la [[federacia lando (Germanio)|federacia lando]] [[Turingio]]. Fine de [[2011]] la komunumo havis 2788 loĝantojn. == Eksteraj ligiloj == * {{oficiala retejo|https://www.stadt-roemhild.de}} de la urbo Römhild ({{de}}) [[Dosiero:Gleichamberg-Ev-Kirche.jpg|eta|maldekstra|200ra|{{centre|la luterana kirko}}]] {{Projektoj}} {{Ĝermo|Germanio}} [[Kategorio:Distrikto Hildburghausen]] [[Kategorio:Eksaj komunumoj de Turingio]] ksw92xonmi9k29vzxw3arvwbd8v428g Pößneck 0 184225 9348894 9172919 2026-04-06T14:38:09Z Tirolischleioans 254019 /* Gefiloj */ 9348894 wikitext text/x-wiki {{Informkesto germania komunumo |urborajtoj = Urbo (''Stadt'') |blazono = Wappen Pößneck.png |zomo = 10 |situo-bildo = |federacia_lando = [[Turingio]] |distrikto = [[Distrikto Saale-Orla]] |alto = 220 |areo = 24.45 |poŝtkodo = 07371–07381 |tel_antaŭkodo = 03647 |aŭtokodo = SOK |oficiala_kodo = 16075085 |subdivido = Urbocentro (''Kernstadt''); 5 komunumopartoj (''Ortsteile'') |adreso-komunumestraro = Neustädter Straße 1<br />07381 Pößneck |retpaĝaro = [http://www.poessneck.de/ www.poessneck.de] |komunumestro = Michael Modde }} '''Pößneck''' estas urba komunumo en [[Germanio]]. Ĝi troviĝas en la [[distrikto Saale-Orla]] de la [[federacia lando (Germanio)|federacia lando]] [[Turingio]]. Fine de la jaro [[{{#time: Y|{{Metadatumoj pri nombroj de loĝantoj en Turingio||STATO}}}}]] la urba komunumo havis {{nombro|{{Metadatumoj pri nombroj de loĝantoj en Turingio|{{#property:p439}}}}}} loĝantojn. Tra la urbo fluas la rivereto [[Orla]]. == Historio == === Ĝis la reformacio === En la Orla-valo en la 8-a kaj la 9-a jarcentoj setlis slavaj [[soraboj]]. Pluraj malgrandaj vilaĝoj estiĝis - inter ili ankaŭ vilaĝo proksime de la nuna tombeja kirko kiu nomiĝas "Peznic", do "loko kie oni ekspluatas sablon". En la 11-a kaj la 12-a jarcentoj komenciĝas, danke al la [[benediktanoj]] de la [[abatejo de Saalfeld]], la kristanigo de tiu ĉi regiono soraba. En Pößneck konstruiĝis la Kirko Sankta Vito (nuntempe: Schützen-placo) kiel misia preĝejo. Alvenis germanlingvaj gentoj el [[Turingio]] kaj [[Frankonio]]. Okcidente de Peznic (= la nuna Kirch-placo) fakte fariĝis germana setlejo kun preĝejo je patroneco de la [[apostolo Bartolomeo]]; ĝi antaŭulis la nunan paroĥan kirkon Sankta Mario. [[Dosiero:Rathaus Pößneck.JPG|eta|maldekstra|200ra|<center>la urbodomo]] En 1252 estis la unua dokumenta mencio de Pößneck. Post 1250 kunfandiĝis la du setlejoj slava kaj germana kaj faritis ĉirkaŭfortikaĵo. La dinastianoj de [[Burgo Arnshaugk]] konsideratas la veraj urbofondintoj. En 1315 alvenis la [[karmelanoj]] fondonte monakejon ene de la urbomuroj. En [[Karmelana konvento (Jena)|Jena]] ili havis filion. En 1324 iĝis la unua mencio de Pößneck kiel urbo en iu dokumento de la turingia landgrafo Frederiko la serioza, kaj en 1329 ekrajtis la urbanoj elekti sian urbestron. En 1399 estis la unua mencio de la urbodomo. En 1409 la Pößneck-anoj gajnis fare de imperiestro [[Rupreĥto la 1-a (Sankta Romia Imperio)|Rupreĥto la 1-a]] la rajton okazigi - krom jam ekzistantajn vendadojn - bazarumon kun daŭreco de kvar tagoj. En 1424 la urbo iĝis posedaĵo de la [[dinastio Wettin]] (margrafoj de [[Meißen]]). Ekde 1450 la remparoj urbomuraj malnovaj anstataŭitis per novaj pli fortaj. En 1453 la karmelanoj financis la konstruon de la t.n. Blanka turo (Weißer Turm). Inter 1478 kaj 1499 konstruitis nova, fortimpresa urbodomo kun riĉegaj gabloj. === De la reformacio ĝis la Dua Mondmilito === Post enkonduko de la [[reformacio]] en 1525 la monakejo karmelana malfonditis. Pro subteno de la [[kamparana ribelo|kamparanaj ribeluloj]] la urbo devis por certa tempo rezigni pri urbaj ratoj siaj kaj pagi monpunon pri 2000 guldenoj. En 1531 la urbodomo ankoraŭ plibeligitis laŭ renesanca stilo kun malfrugotikaj elementoj. En 1625 eksplodis la epidemio [[pesto|pesta]] en la urbo, pli ol 1000 homoj viktimis. Dum la [[Tridekjara milito]] la urbanoj suferis pro marodoj de variaj flankoj kaj elekto de Pößneck kiel kazerna urbo fare de la [[Svedoj]]. La metioj de tukfaristoj kaj [[tanado|tanistoj]] ĉirkaŭ 1670 tre gravis enurbe. En 1732 forpelitaj [[salcburgio|salcburgiaj]] protestantoj trairis la urbon kaj estis prizorgitaj. [[Johann Wolfgang von Goethe]] estis 18 fojojn en Pößneck inter 1795 kaj 1823; li ofte tranoktis en la gastejo "Zum goldenen Löwen" (kie troviĝas memorigtabulo prie) kiam li vojaĝis en la direkto de la kuraclokojn de [[Bohemio (lando)|Bohemio]]. En 1800 konstruitis la porcelana fabriko "Pößnecker Porzellanfabrik" kiu ekde 1814 nomiĝas "Porzellanfabrik Conta & Böhme" kaj iĝis la plej granda en la tuta regiono. Rekte antaŭ la [[Muzeo Kastelo Auerstedt|Batalo de Auerstedt]] restis trupoj de [[Napoleono Bonaparte]] en la urbo (1806). En 1826 Pößneck iĝis parto de la [[Saksio-Meiningen|Duklando Sachsen-Meiningen]]. Post gajno de la libera metisetligo en 1862 komenciĝis la industria ekfloro de Pößneck; la urbo ĝis 1900 evoluis la plej grava industria urbo en la duklando: estiĝis novaj [[tekstilindustrio|tekstilfarejoj]] (ekz. Siegel & Schütze, Fischer & Seige, Thalmann, Bernhardt, Zoeth, Siegel & Schäller, Büttner & Freysoldt). Ledofabrikoj fonditis fare de Emil Brüderlein kaj de Weithase, ŝokolado- kaj kakaofabriko grava fare de Robert Berger. En 1871 malfermitis la stacidomo. En 1891 fonditis la unua tekstillaborista sindikato (Deutscher Textilarbeiterverband). En 1894 la presejo kaj la eldejo de la ekde 1827 aperinta gazeto ''Pößnecker Zeitung'' (ekde 1854 Gerold-eldonejo) ekposeditis fare de Ernst Scherting. En 1925 estiĝis grandeja presejo ĉe Öpitzer-strato. Inter 1910-24 konstruigis Carl Gustav Vogel multajn modernajn fabrikojn kreante tiamaniere la bazon por la sukcesego de sia eldonejo kun grandpresejo. En 1928 lia dungitaro estis de ĉ. 900 personoj. Dum la [[Dua Mondmilito]] iĝis la urbo centro de armilfabrikado. Bombatakoj en la 9-a kaj la 11-a de aprilo 1945 detruis multajn konstruaĵojn kaj mortigis ne malmultajn homojn. En la 15-a de aprilo enmarŝis la liberiganta [[usono|usona armeo]]. === De 1945 ĝis hodiaŭ === La [[sovetio|sovetiaj]] okupantoj konfiskis multajn entreprenojn. La eldonejo Vogel iĝis "Karl-Marx-Werk". En 1952 Pößneck iĝis subdistrikta ĉefurbo. Pluraj grandegaj fabrikoj malfermitis. Inter 1973-75 estiĝis la nova kvartalo Pößneck-Ost kun multaj loĝdomblokoj. De 1971 ĝis la [[Turniĝo]] (1990) la entrepreno "Rotasym" (laminejo), kiu troviĝis en la fermita tukfabriko, dungis ĉirkaŭ 1400 urbanojn. Inter oktobro kaj decembro 1989 la kvazaŭa partio ''[[Listo de opoziciuloj en GDR|Neues Forum]]'' organizis sur la centra bazarplaco lundajn manifestaciojn. En 1991 venis la unuaj novaj fabrikoj sur la novan industriteritorion Pößneck-Ost. En 1994 Pöneck iĝis parto de [[distrikto Saale-Orla]]. En 1998 malfermitis la nova Urba muzeo. Inter aprilo kaj oktobro 2000 Pößneck okazigis la unuan turingian Landan hortikulturekspozicion (Landesgartenschau) ĉe Viehmarkt kaj Lutschgenpark kio iĝis ĝenerale grava por plua ekonomia evoluo. En oktobro 2006 malkonstruitis la historiajn Rotasym-fabrikojn por krei novan akvujon por Kotschau kaj krei ripozumajn herotapiŝojn. En junio 2007 al Pößneck aljuĝitis la Turingia premio pri monumentprotektado pro la nova urbobiblioteko Bilke instalita en eksa monakeja kirko. Tiutempe temis pri la plej moderna biblioteko de tuta [[Germanlando]]. En januaro 2008 Pößneck ricevis novan urban emblemon aludantan je la libropresada tradicio. En novembro 2010 malfermitis la nova placo urbokerna (Altstadtplatz). En junio 2012 okazis la unua Mezgermana librofoiro. En oktobro malfermitis la nova naĝeja halo. La gimnazio "Am Weißen Turm" remalfermitis post restaŭradaj laboroj. ĉe la eksa laktejo iĝis eta urboparko kun belvidejo kaj aliro al la subteraj keloj deponaj (Höhler). En 2015 okazis en Pößneck la Turingia tago (Thüringentag); malfermitis la nova urbomuzeo ''Museum642 - Pößnecker Stadtgeschichte''. == Ekonomio == Inter la entreprenoj menciindas ekz. la bierfarejo [[Rosenbrauerei Pößneck]]. == Vidindaĵoj == * [[Urba muzeo de Pößneck|Urba muzeo en la urbodomo]] == Gefiloj == * [[Bernhard Giseke]], filologo kaj lernejestro *[[Karl Ernst Hüther]], fabrikestro *[[Franz Huth]], pentristo *[[Melchior Bischoff]], superintendanto kaj poeto *[[Robert Diez]], skulptisto == Eksteraj ligiloj == * {{oficiala retejo}} ({{de}}) * [http://radiofrei.de/index.php?iid=podcast&ssuchtext=esperanto&ksubmit_show=Artikel&kartikel_id=6412 informo pri la urba muzeo en la erfurta radio ''FREI''] ({{eo}} kaj {{de}}) {{Projektoj}} {{Distrikto Saale-Orla}} [[Kategorio:Distrikto Saale-Orla]] [[Kategorio:Urboj de Turingio]] 5fuwu0u56mb0yri7bmrjaqxmpxzujij Diskuto:Kolkato 1 195287 9348968 9288599 2026-04-06T17:16:09Z Sj1mor 12103 /* Nom(ig)o */ nova sekcio 9348968 wikitext text/x-wiki "kolkato" estas la ĝusta esperantigo tiu ĉi urbonomo. "kalkato" estas la esperantigo de la anglalingva urbonomo "calcutta". sed jam de 1999, la urbonomo anglalingve iĝis "kolkata" (t.e. la latinliterigo de la bengallingva urbonomo). tial la esperantigo "kolkato" ( vidu la noteton ĉiteman de probal Daŝgupto ĉe http://www.geocities.com/bharato/fenestro/2001/aug.htm#Nomoŝanĝo ) tial mi proponas, ke ni ŝanĝu la nomon de tiu ĉi artikolo al "Kolkato". salutas [[:uzanto:giridhar|giridhar]] 20:36, 21. Apr 2007 (UTC) {{farita}} 25. Apr 2007 == Ampleksigo == Mankas disvolvigo de lastaj proponitaj ĉapitroj.--[[Uzanto:Kani|kani]] ([[Uzanto-Diskuto:Kani|diskuto]]) 13:04, 20 dec. 2021 (UTC) == Fonto kaj kredindeco == "Laŭ la stato de 2011 en la urbo vivis 4 496 694 loĝantoj sur areo de 206,08 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 21 820 loĝantoj/km²." [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 15:44, 30 mar. 2024 (UTC) :{{re|Sj1mor}} Nu, ŝajnas ke vi, aŭ iu, viŝis la informon el la paĝo, kvankam la samaj indikoj ankoraŭ estas en la informkesto. Sed la informoj klare estas el vikidatumaro. Do se vi pridubus ke estus tiom multaj homoj, aŭ volus pli bonajn referencojn, vi fakte tie devus adresi vian dubon. Ĉu vi pretas sendi ĉu vere estis vi kiu forprenis la frazon en 2024, kaj povus realdoni ĝin? En vikidatumoj almenaŭ indikiĝis referenco: [https://www.kmcgov.in/KMCPortal/jsp/KolkataStatistics.jsp] ({{en}}). Mi ne volus nun detalege kontroli ĉiun referencon en vikidatumaro. Se vi havas pravigitan dubon, ke la referenco ankoraŭ funkcias, vi povus tie noti la problemon. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 14:16, 20 jan. 2026 (UTC) ::Saluton Thomas. En marto 2024 mi simple aldonis la parametron urbestro al la informkesto. Se la nombrado venas de vikidatumoj de mi ne estus tro maltrankvila pro ĝia fidindeco, ĉar mi supozas ke ĝi estas metita al iome da kontrolo. Amike, [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 14:35, 20 jan. 2026 (UTC) ::Pri alia afero, la enpaĝiĝo. En la nuna versio estas kvar (4) bildoj ĉe la maldekstro de la enkonduko, tiel ke la restanta spaco por la teksto estas maldika kolumno inter tiuj bildoj kaj la informkesto. Tio aspektas (almenaŭ al mi) malbone kaj neprofesie, kaj tiel malbone atestas pri la tuta artikolo kaj ĝenerale pri la vikipedio, ĉu ne? ::La artikolon ne havas sekcion Bildaro/Galero kie bildoj kiuj ne havas taŭgas lokon povus esti metitaj sen ĝeni la tekston. ::Ĉu vi konsentas? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 14:40, 20 jan. 2026 (UTC) == Nom(ig)o == Ĉu ''Calcutta'' [[Kalkuto]]? la ĝis 2001 oficiala nomo. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 17:16, 6 apr. 2026 (UTC) hzfrmwslntfxijnnuw37ka0be79vlvl Sun Yixian 0 200776 9349063 1144146 2026-04-07T00:20:04Z Xqbot 13076 Roboto: Riparas duoblan alidirekton al [[Sun Yat-sen]] 9349063 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Sun Yat-sen]] bnutuk08z84a4m5jxddta5kc8e7zdrk Malpermeso 0 204097 9349182 8344621 2026-04-07T09:46:58Z Sj1mor 12103 9349182 wikitext text/x-wiki {{Sen fontoj}}{{Informkesto organizaĵo}}[[Dosiero:Nosmokingsign.svg|eta|[[fumado|Fum]]malpermessimbolo]] '''Malpermeso''' estas ne[[rajto]] pri ia [[agado]]: tiu al kiu estas adresita la malpermeso ne rajtas fari tion, kio estas la objekto de la malpermeso. Malpermeso estas do limigo de la homa [[libero]]. == Absoluta malpermeso == Tia malpermeso estas kontraŭ ĉiu. == Relativa malpermeso == Relativa malpermeso celas nur individuon aŭ ian grupon de personoj al kiu la agado estas malpermesita dum aliaj rajtas fari ĝin. En la ''latina'' ''"quod licet Jovi non licet bovi"'' (tio, kio licas al Jupitero, ne licas al ĉiu bovo). Tiaj malpermesoj, kiuj malpermesas agojn permesitajn al aliaj provokas neegalecon kaj ofte [[kontraŭdiro]]n. {{Projektoj|q=Malpermeso}} [[Kategorio:Juro]] crciptqp7g80wr490o6iuc4jas7jz3e Sociolingvistiko 0 211073 9349054 9214662 2026-04-06T22:02:03Z LilyKitty 25129 de socia antropologio 9349054 wikitext text/x-wiki '''Sociolingvistiko''', ankaŭ '''socia lingvoscienco''' aŭ '''lingva sociologio,''' estas fako de [[lingvoscienco]] kiu priskribas la rilaton inter [[socio]] kaj [[lingvo]], la efikojn de aspektoj de socio, inkluzive de ĝiaj kulturaj normoj, atendoj kaj kunteksto, la manieron kiel [[Lingva komunumo|komunumo]] uzas lingvon kaj la efikojn de tiu lingvo-uzo sur lingvokomunuo, socio<ref>(angla) Sociolinguistics, Book Gazette, John Benjamins publishing co, Amsterdam, printempo 2018, p. 5.</ref>. Estas vere, ke por studi lingvan fenomenon oni devas meti ĝin en sian socian kuntekston alie, ĝia analizo kaj ĝia klarigo estus lamaj, ekzemple: la profesia situacio, la sekso, la aĝo, la etneco, la nivelo de studoj. La sociolingvistiko okupiĝas same pri la efektiva uzado kiel pri kromsignifoj, valoroj kaj sintenoj. Ĝi tiamaniere okupiĝas pri ĉiuj strukturaj ŝanĝiĝoj, pri kiuj okupiĝas [[historia lingvistiko]] kaj klopodas klarigi la [[lingvoŝanĝiĝo|ŝanĝiĝon]], dum la strikta [[lingvistiko]] okupiĝas nur pri la priskribo de la formo. Ĉi tiu disciplino konsideras, unue kaj ĉefe, ke la temo de sia studo ne povas esti "lingvo" (en la De Saussure-[[senco]]), alproksimigita kiel sistemo de lingvaj signoj, nek "kompetenteco" (en la Chomsky-senco), priskribita kiel sistemo de reguloj. . Bayon (1996: 35) atentigas, ke ekde 1972, D. Hymes disvolvis la koncepton de "komunikadkapabloj". Por ĉi-lastaj, ne sufiĉas scii la lingvon. Majstrado de ĝi en sia socia kunteksto estas esenca. Laŭ William Labov, la sociolingvistiko devas klarigi kaj priskribi la variaĵojn en la lingvo-uzo, ambaŭ ĉe la mikroskopa nivelo (sur la nivelo de la individua kaj interindividua rilatoj) kaj ĉe la makrosocia nivelo (sur la nivelo de de tuta komunumo). Ĝi estas priskribo kaj klarigo de la variaĵoj ambaŭ en unuopaj individuoj kaj en pli granda grupo. Ni konstatas, ke lingvo estas la reflekto de sociaj rilatoj, kaj ke ĝi ludas rolon de identa markilo, kiun la sociolingvistiko devas raporti. == Historio == William Labov ofte estas konsiderata, almenaŭ en la anglosaksa tradicio, kiel la fondinto de moderna sociolingvistiko. Estis li, kiu en 1966 eldonis The Social Stratification of English in New York City (La Socia Stratigrafio de la Angla en Novjorko). La naskiĝ-teksto de sociolingvistiko estas subskribita de Antoine Meillet, kiu kontraŭis la Kurson (de Ĝenerala Lingvistiko (KGL) de Ferdinand de Saussure ekde sia apero en 1916, kritikante ĝin sur pluraj niveloj. Meillet stariĝas kontraŭ la traktado de lingvaj ŝanĝoj. Li skribas: "disigante lingvan ŝanĝon disde la eksteraj kondiĉoj, de kiuj ĝi dependas, Ferdinand de Saussure senigas lin de realeco; li reduktas ĝin al abstraktado nepre neklarigebla "La frazo, kiu ŝajnas esti la plej limiga laŭ Meillet, estas tiu, kiu finas la Kurson de Ĝenerala Lingvistiko, (KGL), kie la aŭskultantoj de ĉi tiu postmorta verko asignas al lingvistiko veran kaj unikan celon de studo : "la lingvo antaŭvidita en ĝi mem kaj por si mem ". Certe estis homoj, kiuj faris sociolingvistikon "sen scii ĝin": dialektaj studoj, eĉ antaŭ ol la sociolingvistika termino aŭ sociologio de la lingvo aperas, pri dialektoj konsiderante la geografian variaĵon; studoj pri lingvaj kontaktoj (Schuchardt 1842-1927, Harald Weinrich); historia lingvistiko kun lingvistoj kiel Antoine Meillet, Marcel Cohen, ktp.; aŭ lingva antropologio kun Franz Boas, Edward Sapir, ktp. kaj multe pli transe al la rilato lingvo- penso (logikistoj) kaj al la rilato viv-stilo / socia klaso. La konstitucio de la disciplino de sociolingvistiko disvolviĝis en la 1960-aj jaroj en Usono ĉirkaŭ grupo kies plej multaj membroj fariĝos famaj en siaj respektivaj kampoj: Dell Hymes, Joshua Aaron Fishman, John J. Gumperz, William Labov , Charles A. Ferguson, ktp. Ilia granda ideo povas esti resumita en ĉi tiu fama frazo "Studi, kiu parolas pri kio, kie kaj al kiu" . La sociaj rilatoj inter individuoj fariĝas centraj pli ol ekstercentraj. Sociolingvistiko disvolviĝis en malakordo pli-malpli markita kun Struktura lingvistiko rezultanta el la verkoj de Ferdinand de Saussure kaj kompreneble kun Generanta lingvistiko (Generative Linguistics) de Noam Chomsky. Kritiko de certa "imanentisma" koncepto de strukturismo estas la origino de sociolingvistiko. Labov, kiu estis lernanto de Weinreich, kontraŭas la strukturan lingvosciencon de Saussure, kiu priskribas lingvajn faktojn nur rilate al aliaj lingvaj faktoj, dum li, same kiel Antoine Meillet (tamen strukturisto), proponas uzante eksterajn datumojn, tiritajn de socia konduto, por klarigi iujn el ĉi tiuj lingvaj faktoj. Jam antaŭ la fino de la 1960-aj jaroj, William Labov kaj aliaj nordamerikaj, eŭropaj kaj aparte francaj esploristoj pridubis la strukturismon de Ferdinand de Saussure, kiu, kiel Henri Boyer6 atentigas, metis la temon unuflanke. (parolante / skribante) for en la lingva analizo kaj, aliflanke, enmetas krampojn "kompleksaj sed certe esencaj rilatoj inter lingvo (lingvo) kaj socio". Efektive, tio, kio allogis la atenton de la esploristoj, estas la ĉeesto de multnombraj projektoj, empiriaj datumoj, realigitaj kaj kolektitaj per studoj ankaŭ pri malmulte konataj komunumoj kiel sur multe pli konataj komunumoj renkontaditaj ĉiutage. Jen kiel sociolingvistiko komencis disvolviĝi. == Fundamentaj konceptoj de sociolingvistiko == Kvankam sociolingvistiko estas tre vasta disciplino, estas kelkaj bazaj konceptoj, sur kiuj baziĝas plej multaj studoj.    Sociolingvistiko studas lingvon per konsidero de faktoroj eksteraj al lingvo, kaj ne nur konsiderante internajn lingvajn strukturojn.    Sociolingvistiko konsideras la evoluon de lingvo en socia kunteksto.    Internaj faktoroj: semantiko kaj sintakso.    Eksteraj faktoroj: ekonomiaj, demografiaj, sociaj, politikaj faktoroj ktp. Ambaŭ aliroj estis ofte faritaj aparte kaj konsideritaj kontraŭdiraj; tamen sociolingvistiko konsideras ilin komplementaj. === Sociaj retoj === Sociolingvistika esplorado implikas kompreni la sociajn retojn en kiuj lingvo estas enigita. Ĉi tio povas esti aplikata je la makroskopa nivelo al lando aŭ urbo, sed ankaŭ al la interpersona nivelo ene de kvartalo aŭ familio. == Sociaj argumentoj == La sociolingvistika studo de vario povas konsideri larĝan gamon de sociaj eroj, depende de la temo traktita. La plej oftaj estas aĝo, sekso, socia klaso aŭ etneco. Sociolingvistikaj variabloj estas tiam komparataj kun sociaj. Ĉi tio diris, ni povas konstati la ekziston de multaj sociolektoj (variaĵoj sur la socia nivelo) de la sama lingvo:    la infaneca lingvo;    la lingvo de junuloj kaj de maljunuloj;    la lingvo de virinoj kaj de viroj;    la lingvo de la lernantoj;   la lingvo de diplomiĝintoj kaj la lingvo de la laboristoj;    la lingvo de la profesiuloj de certa profesio;    la lingvo de sociaj grupoj;    la politika lingvo; la lingvo de ne-denaskaj parolantoj laŭ sociaj grupoj kaj majstrado de la nova lingvo;    ktp == Modelo de la centro kaj de la periferio == Ĉi tiu modelo centro(j) -periferio (j) estis prenita en malsamajn sociajn sciencojn unue per la analizo de la monda ekonomio farita de la historiisto Fernand Braudel, poste kun la nocio de Sistemo-mondo de sociologistoj kaj ekonomikistoj, teoriuloj de la dependeco de la landoj de la periferio kiel Immanuel Wallerstein kaj Samir Amin, kaj de geografistoj. En la epoko de ekonomia tutmondiĝo, ĝi estas uzata ankaŭ en sociolingvistiko unue nacie, poste internacie. Ĉar lingvoj ĝenerale estas tre kompleksaj, bona majstreco de parola kaj skriba esprimo estas pli ofta en la superaj klasoj. Laŭ Basile Bernstein ("Lingvo kaj Sociaj Klasoj"), ĉi tiuj klasoj ĝenerale profitas de pli ellaborita lingva kodo. Pro pli alta studado, ili ĝenerale havis pli grandan aliron al la legitima lingvo de referenco (skribo en tradiciaj socioj, vortaroj, gramatikoj, legado de bonaj verkistoj) kaj sociaj kulturaj retoj privilegiitaj. kun efikoj de legitimado kaj socia regado. Aliflanke, infanoj el malsuperaj klasoj praktikas ĉefe pli malaltan aŭ pli malrapidan lingvan nivelon aŭ "lingvan kodon", suferas lingvan mankon kaj vivas pli en la periferio de la sistemo. La sociologo Pierre Bourdieu eldonis france gravajn anglalingvajn aŭtorojn de sociolingvistiko kiel Basil Bernstein, Lingvo kaj Sociaj Klasoj, J. Gumpers, aŭ [[Erving Goffman]], "Manieroj Paroli". Por Bourdieu, Kultura kaj lingva kapitalo estas grava elemento de" La distingeco, socia kritiko de juĝo", kaj li klarigas ĝin per "Paroli signifas". Klasa membreco generas per socialigo, diferencigitan kutimaron ("Habitus en sociologio). Bourdieu difinas la kutimaron kiel aron de korpigitaj dispozicioj, kiuj determinas tiel la kulturajn gustojn kiel la manierojn paroli. Ĉi tiuj cirkulas en la "lingva merkato" kaj apartaj "prezoj" estas ligitaj al la vortoj: parolado de informantoj de amas-komunikistoj, universitataj profesoroj, prezidantoj ktp. estas relative agnoskita kaj aprezata, dum parolado de multaj junuloj en la chirkaŭurboj estas apriore malaprezata kaj ofte objekto de stigmatizito. Estas multaj lingvaj antaŭjuĝoj. La reliefigo de kultura kapitalo ne signifas kaŝadon de ekonomia kapitalo (sociologio). Ĉi-lasta restas esenca en kapitalismaj ekonomioj: kapitalisto rekompencas spertulojn kun forta "kultura kapitalo" por kreskigi sian ekonomian kapitalon. Ĉi tiu modelo Centro (j) -Periferio (j) validas por ambaŭ sociaj dialektoj aŭ sociolektoj kaj parolantoj de dialektoj kaj regionaj lingvoj plej ofte periferiaj. En la epoko de ekonomia tutmondiĝo, lingvoj estas ankaŭ hierarkiitaj ekonomie laŭ modelo centro-periferio, disvastigita en Francio precipe de Louis-Jean Calvet. La centro de la galaksio estas la angla, antaŭenigita de la du hegemonaj superpotencoj de la 19a kaj la 20a jarcentoj. Grandaj plurinaciaj lingvoj subtenataj de aliaj grandaj potencoj konsistigas la duan rondon: la aliaj kvin laborlingvoj de la Unuiĝintaj Nacioj (franca, rusa, hispana, ĉina, araba) kaj iuj aliaj: germana, portugala, japana, indonezia, Hinda ... Poste venas naciaj ,regionaj, lokaj lingvoj,hierarkiigitaj inter ili. Multaj parolantoj de lokaj aŭ regionaj ekstercentraj lingvoj estas forte instigitaj, por plibonigi sian situacion, lerni pli centrajn vehiklatajn lingvojn, sed la malo ne veras. Ĉi tiu situacio estis studita en Dakaro ekzemple por parolantoj de aliaj senegalaj lingvoj ol la wolofo, kiu estas la ĉefa vehiklata lingvo. La afrikano ofte parolas du, tri, kvar lingvojn: la loka, la regiona, la nacia, la internacia. Kiam ekzistas du formoj de lingvoj parolataj en la sama komunumo, oni parolas pri "Diglosio", dulingvo laŭ la usona lingvisto Charles A. Ferguson; ekzemple en Barato aŭ Orienta Afriko, la angla estas parolata ĉiutage de malgranda minoritato kaj lokaj kaj regionaj lingvoj de la granda plimulto. Ŝtataj elektoj rilate la naciajn lingvojn, la lingvoinstruadon kaj la Lingva politiko ĝenerale ludas esencan rolon. Laŭ la usona revuo "Ethnologue" estas ĉirkaŭ 135 naciaj lingvoj kaj ĉirkaŭ 7000 diversaj lingvoj, sed la unuaj dek du plej parolataj lingvoj estas parolataj de ĉirkaŭ 50% de la monda loĝantaro. Se ni aldonas por ĉi tiuj lingvoj la du-lingvan parolantojn, kies taksoj estas tre ŝanĝiĝemaj kaj unufoje forigitaj la parolantoj de pluraj supercentraj lingvoj, kiuj ne logike devas esti kalkulataj plurfoje, la tuto respondas al iom pli ol du triono de la monda loĝantaro. Claude Piron, psikologo, poligloto, tradukisto de la Organizaĵo de Unuiĝintaj Nacioj (UN) kaj Monda Organizaĵo pri Sano (MOS, WHO) el kvar laborlingvoj de UN, verkas en "La defio de lingvoj", ke Altnivela regado de la reganta internacia komuniklingvo, kun multaj neregulaĵoj kaj esceptoj, postulas 10.000 horojn, ekvivalentaj al ĉirkaŭ ses jaroj da laboro, kompare al 1.000 horoj por Esperanto . Chiu el la tri miliardoj de lernantoj de internacia komunikado-lingvo povas gajni ĝis kvin jaroj de lernado. Celante demokratiigi internacian komunikadon, li pledis por la pligrandigita uzo de la neŭtrala helpa internacia lingvo Esperanto. Laŭ Nitobe Inazō, la ĝenerala vic-sekretario de la Ligo de Nacioj, estas "almenaŭ ok fojojn pli facila ol iu ajn alia lingvo"; ĝi permesus pli justan internacian komunikadon inter landoj kaj estus pli alirebla por la granda plimulto. Lingva politiko uzanta la propedeŭtikan valoron de Esperanto instruante kelkajn dekojn de horoj antaŭ la studado de aliaj lingvoj estus tre efika, kiel montras la eksperimentoj efektivigitaj. La nova kunteksto de profundaj tendencoj al mondo kun pluraj grandaj potencoj, de ekologia solidareco devigita, pli kaj pli interligita per interreto ktp. povas permesi rapidan progresadon de ĉi tiu lingvo. Ĝia lernado estas rapida, kaj la mondo konservus la trezoron de 7000 aŭ 8000 lingvoj ankoraŭ ekzistantaj, kiel deziras ĝin la Organizaĵo de Unuiĝintaj Nacioj por Edukado, Scienco kaj Kulturo (Unesko), kaj limigus la fenomenojn de multekosta lingva dominado nacie, kulture, socie kaj ekonomie. == Klasifikado == Ekzistas diversaj socilingvistika esplorterenoj  kaj/aŭ sub-disciplinoj : La ''filozofia antropologia sociolingvistiko'' konsideras lingvon kiel portanto de grava funkcio en la kampoj de mondbildo, kulturo kaj socio. La ''psikologia sociolingvistiko'' koncernas la homan pensadon en rilato kun la lingvo kaj pritraktas lingvoakiradon kaj lingvan edukadon rilata al lingvo. La ''sociologia socioscienca sociolingvistiko'' okupiĝas pri la strukturo de socio. La lingvo ene de grupoj, etnaj grupoj aŭ malplimultoj estas centra temo ĉi tie. La ''reala lingva'' ''sociolingvistiko'' identigas kaj analizas la lingvosistemon. La ''interaga'' ''komunikadoteoria sociolingvistiko'' traktas la analizon de konversacioj, inkluzive de komunika [[etnografio]], konversacio-analizo kaj [[interkultura komunikado|interkultura komunik]][[interkultura komunikado|ado]]. La ''[[Esperanto|esperanta]] socioli''''ngvistiko'' rilatas al lingvo en la esperanto-parolanta socio, ekzemple : - "Sociolingvistikaj aspektoj de la [[Esperanto-movado]]". ([[Detlev Blanke]]). En: [[Literatura Foiro]], anno 11, n-o 61 - “''Enquête sociologique sur les espérantophones suisses''” (enketo sociolingvistika pri la svisaj esperantistoj). en: Domaine de la recherche en linguistique appliquée. Red. [[Tazio Carlevaro]]. Bellinzona 1998 (Dubois) - Benedikt Poller (Universitato [[Munkeno]]), La kultura ligiteco de Esperanto – sociolingvistika esploro (magistra disertacio), - [[Goro Christoph Kimura]], ''Esperanto and minority languages: A sociolinguistic comparison'' (Esperanto kaj malplimultaj lingvoj: lingvosociologia komparo), en: [[Language Problems and Language Planning]] 36(2), 167-181. - Lilli Papaloïzos, ''Ethnographie de la communication dans un milieu social exolingue: Le Centre Culturel espérantiste de la Chaux-de-Fonds'' ([https://edukado.net/biblioteko/diplomlaborajhoj?iid=278 Etnografio de la komunikado en socia ekzolingva medio: la Esperanto-Kulturcentro de la Chaux-de-Fonds]), eld. Peter Lang, Editions scientifiques européennes, Bern, 1992, == Esplorkampoj == La gvida principo de la socilingvistika esplorkampo venante de [[Joshua Fishman]] estis formulita kun la sekvanta demando: ''Kiu parolas kiun lingvon, kiel, kaj kiam, kun kiu kaj sub kiuj sociaj cirkonstancoj kaj kun kiuj intencoj kaj sekvoj?'' La socilingvistiko okupiĝas pri praktikaj temoj kiuj tuŝas multajn aliajn lingvajn disciplinojn. Prioritataj aferoj estas ekzemple: * ''[[Zweitspracherwerb|Dua lingvo-akirado]]'' (ekzemple migrantoj), plurlingvismo * ''[[Lingvoŝanĝiĝo]]'': sociaj faktoroj de lingvoŝanĝiĝo. * ''Publika lingvo-uzo'': [[lingvopolitiko]], amaskomunikilaro kaj varbado, la prestiĝo de lingvoj ... * ''[[Dialekto]]logio'': faka studado rilate al la uzo de dialektoj (dialektoj, regiolektoj ...) * ''[[Varieco-lingvistiko]]''<!--de: Varietätenlinguistik-->: sociaj [[dialekto]]j, apero de ''[[piĝino]]'' kaj [[kreola lingvo|kreolaj lingvoj]], ... * ''Faklingva esploro'': ekesto kaj disvastigo de [[terminologio]] == Bibliografio == Jouko Lindstedt, [https://helda.helsinki.fi/bitstream/handle/10138/24950/Lindstedt_2010_Resurso.pdf?sequence=2 Lingvo — rimedo aŭ resurso ?] (12p, PDF) 'Sociolingvistikaj problemoj en la funkciado de Universala Planlingvo. La ekzemplo de Esperanto'. En: 2. Werkstattgespräch 'Interlinguistik in Wissenschaft und Bildung/2a laborkonferenco "Interlingvistiko en Scienco kaj Klerigo", Paderborner Arbeitspapiere 38, [[Paderborn]], FEoLL-GmbH, 1978, pp 5-9. == Vidu ankaŭ == * [[Endanĝeraj lingvoj]] * [[Metalingvistiko]] * [[Alta simulaĵo]] * [[Socia antropologio]] === Rilataj aŭtoroj === * [[Philippe Blanchet]] * [[Louis-Jean Calvet]] * [[Umberto Eco]] * [[Claude Piron]] * [[Magomet Isajev]] * [[Goro Christoph Kimura]] * [[Ulrich Lins]] * [[Robert Phillipson]] * [[Tove Skutnabb-Kangas]] * [[Jordi Solé i Camardons]] * [[Joshua Fishman]] * [[Deborah Tannen]] * [[William Labov]] * [[Basil Bernstein]] == Referencoj == Tiu ĉi artikolo estas parta traduko de la samtitolaj artikoloj en la germana versio de Vikipedio je la 23-a de marto 2018, kaj en la franca versio de la 22-a de novembro 2019. [[Kategorio:Lingvoscienco]] [[Kategorio:Sociolingvistiko| ]] {{Referencoj}} {{Projektoj|ReVo=lingvi.soci0o}} {{ĝermo}} s20npjdu0b16utgpcjnz0iebarez7y8 Yichang 0 211798 9348922 9348189 2026-04-06T15:29:29Z ThomasPusch 1869 9348922 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo |regiono-ISO = CN |tipo1 = reliefo |zomo= 7 }} [[Dosiero:Yichang.png|eta|250px|<center>Yichang ene de Hubejo]] '''Yíchāng''' ([[ĉina lingvo|ĉine]] 宜昌) estas prefektujnivela milionurbo en la okcidento de la [[provinco]] [[Hubejo]] de [[Ĉinio]]. La urbego havas pli ol 4 milionojn da loĝantoj. Ĝi situas inter la supra kaj centra parto de la rivero [[Jangzio]]. Proksimas la akvobaraĵo Gezhouba. Laŭ la stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la urbo {{paĝonomo}} vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}} sur areo de {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². La jare averaĝa temperaturo de la regiono estas 16 ĝis {{GdC|18}}. Yichang de ĉiam estas distribua centro de varoj kaj trafika nodopunkto en la okcidento de [[Hubejo]] kaj la oriento de [[Siĉuano]]. Proksime de la urbo situas la kaverno ''Sanyou'', kie renkontiĝis la konataj poetoj de la [[Tang-dinastio]] ''Bai Juyi'', lia pli juna frato ''Bai Xingjian'' kaj ''Yuan Zhen'' kaj en la kaverno inspiriĝis al unu el la plej konataj poemoj de la ĉina lingvo. Proksime de la urbo momente konstruiĝas la giganta akvo[[baraĵo Tri Gorĝoj]], kiu plene ekfunkcios dum la jaro [[2009]]. == Administra disdivido == La urbego Yichang administre konsistas el kvin urbaj distriktoj, 3 distriktoj, 2 aŭtonomaj distriktoj kaj 3 [[eksterdistrikta urbo|eksterdistriktaj urboj]]. Temas pri: * Urba distrikto [[Xiling]] (西陵区), 90&nbsp;km², 400.000 loĝantoj, sidejo de la urbega registaro; * Urba distrikto [[Wujiagang]] (伍家岗区), 69&nbsp;km², 140.000 loĝantoj; * Urba distrikto [[Dianjun]] (点军区), 546&nbsp;km², 100.000 loĝantoj; * Urba distrikto [[Huting]] (猇亭区), 118&nbsp;km², 50.000 loĝantoj; * Urba distrikto [[Yiling]] (夷陵区), 3.424&nbsp;km², 520.000 loĝantoj, kun [[Sandouping]]; * Distrikto [[Yuanan]] (远安县), 1.752&nbsp;km², 200.000 loĝantoj, ĉefurbo: komunumego [[Mingfeng]] (鸣凤镇); * Distrikto [[Xingshan]] (兴山县), 2.327&nbsp;km², 190.000 loĝantoj, ĉefurbo: komunumego [[Gufu]] (古夫镇); * Distrikto [[Zigui]] (秭归县), 2.427&nbsp;km², 390.000 loĝantoj, ĉefurbo: komunumego [[Maoping]] (茅坪镇); * Aŭtonoma distrikto [[Changyang]] de la nacia malplimulto [[Tujia]] (长阳土家族自治县), 3.430&nbsp;km², 410.000 loĝantoj, ĉefurbo: komunumego [[Longzhouping]] (龙舟坪镇); * Aŭtonoma distrikto [[Wufeng]] de la [[Tujia]] (五峰土家族自治县), 2.072&nbsp;km², 210.000 loĝantoj, ĉefurbo: komunumego [[Wufeng (Wufeng)|Wufeng]] (五峰镇); * urbo [[Zhijiang]] (枝江市), 1.310&nbsp;km², 510.000 loĝantoj; * urbo [[Yidu]] (宜都市), 1.357&nbsp;km², 390.000 loĝantoj; * urbo [[Dangyang]] (当阳市), 2.159&nbsp;km², 480.000 loĝantoj. == Partnera regiono == La urbego Yichang havas partnerajn rilatojn kun * [[Dosiero:Flago-de-Germanio.svg|20px]] la [[distrikto Karlsruhe]] en [[Germanio]] [[Dosiero:Gezhouba_Dam.jpg|eta|maldekstre|Akvobaraĵo Gezhouba]] [[Kategorio:Prefektujnivelaj urboj de Ĉinio]] idkgfucnqhprg4efarlpw596pcb4wi9 9348924 9348922 2026-04-06T15:36:41Z ThomasPusch 1869 9348924 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo |regiono-ISO = CN |tipo1 = reliefo |zomo= 7 }} [[Dosiero:Yichang.png|eta|250px|<center>Yichang ene de Hubejo]] '''Yíchāng''' ([[pinjino]], simpligite ''Yichang''), en Esperanto '''Jiĉango'''<ref>La ĝis nun sola esperantlingva [[atlaso]], [[Poŝatlaso de la mondo]] de 1971 el Prago, dokumentigas esperantigon "Jiĉango" en la vasta, du-paĝa mapo 20.</ref> ([[ĉina lingvo|ĉine]] 宜昌) estas prefektujnivela milionurbo en la okcidento de la [[provinco]] [[Hubejo]] de [[Ĉinio]]. La urbego havas pli ol 4 milionojn da loĝantoj. Ĝi situas inter la supra kaj centra parto de la rivero [[Jangzio]]. Proksimas la akvobaraĵo Gezhouba. Laŭ la stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la urbo {{paĝonomo}} vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}} sur areo de {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². La jare averaĝa temperaturo de la regiono estas 16 ĝis {{GdC|18}}. Yichang de ĉiam estas distribua centro de varoj kaj trafika nodopunkto en la okcidento de [[Hubejo]] kaj la oriento de [[Siĉuano]]. Proksime de la urbo situas la kaverno ''Sanyou'', kie renkontiĝis la konataj poetoj de la [[Tang-dinastio]] ''Bai Juyi'', lia pli juna frato ''Bai Xingjian'' kaj ''Yuan Zhen'' kaj en la kaverno inspiriĝis al unu el la plej konataj poemoj de la ĉina lingvo. Proksime de la urbo momente konstruiĝas la giganta akvo[[baraĵo Tri Gorĝoj]], kiu plene ekfunkcios dum la jaro [[2009]]. == Administra disdivido == La urbego Yichang administre konsistas el kvin urbaj distriktoj, 3 distriktoj, 2 aŭtonomaj distriktoj kaj 3 [[eksterdistrikta urbo|eksterdistriktaj urboj]]. Temas pri: * Urba distrikto [[Xiling]] (西陵区), 90&nbsp;km², 400.000 loĝantoj, sidejo de la urbega registaro; * Urba distrikto [[Wujiagang]] (伍家岗区), 69&nbsp;km², 140.000 loĝantoj; * Urba distrikto [[Dianjun]] (点军区), 546&nbsp;km², 100.000 loĝantoj; * Urba distrikto [[Huting]] (猇亭区), 118&nbsp;km², 50.000 loĝantoj; * Urba distrikto [[Yiling]] (夷陵区), 3.424&nbsp;km², 520.000 loĝantoj, kun [[Sandouping]]; * Distrikto [[Yuanan]] (远安县), 1.752&nbsp;km², 200.000 loĝantoj, ĉefurbo: komunumego [[Mingfeng]] (鸣凤镇); * Distrikto [[Xingshan]] (兴山县), 2.327&nbsp;km², 190.000 loĝantoj, ĉefurbo: komunumego [[Gufu]] (古夫镇); * Distrikto [[Zigui]] (秭归县), 2.427&nbsp;km², 390.000 loĝantoj, ĉefurbo: komunumego [[Maoping]] (茅坪镇); * Aŭtonoma distrikto [[Changyang]] de la nacia malplimulto [[Tujia]] (长阳土家族自治县), 3.430&nbsp;km², 410.000 loĝantoj, ĉefurbo: komunumego [[Longzhouping]] (龙舟坪镇); * Aŭtonoma distrikto [[Wufeng]] de la [[Tujia]] (五峰土家族自治县), 2.072&nbsp;km², 210.000 loĝantoj, ĉefurbo: komunumego [[Wufeng (Wufeng)|Wufeng]] (五峰镇); * urbo [[Zhijiang]] (枝江市), 1.310&nbsp;km², 510.000 loĝantoj; * urbo [[Yidu]] (宜都市), 1.357&nbsp;km², 390.000 loĝantoj; * urbo [[Dangyang]] (当阳市), 2.159&nbsp;km², 480.000 loĝantoj. == Partnera regiono == La urbego Yichang havas partnerajn rilatojn kun * [[Dosiero:Flago-de-Germanio.svg|20px]] la [[distrikto Karlsruhe]] en [[Germanio]] [[Dosiero:Gezhouba_Dam.jpg|eta|maldekstre|Akvobaraĵo Gezhouba]] == Referencoj == {{Referencoj}} [[Kategorio:Prefektujnivelaj urboj de Ĉinio]] eejzxaujo5kkkfe2i2fzfle5tt1scv3 9348976 9348924 2026-04-06T17:25:57Z ThomasPusch 1869 9348976 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo |regiono-ISO = CN |tipo1 = reliefo |zomo= 7 }} [[Dosiero:Yichang.png|eta|250px|<center>Yichang ene de Hubejo]] '''Yíchāng''' ([[pinjino]], simpligite ''Yichang''), en Esperanto '''Jiĉango'''<ref>La ĝis nun sola esperantlingva [[atlaso]], [[Poŝatlaso de la mondo]] de 1971 el Prago, dokumentigas esperantigon "Jiĉango" en la vasta, du-paĝa mapo 23.</ref> ([[ĉina lingvo|ĉine]] 宜昌) estas prefektujnivela milionurbo en la okcidento de la [[provinco]] [[Hubejo]] de [[Ĉinio]]. La urbego havas pli ol 4 milionojn da loĝantoj. Ĝi situas inter la supra kaj centra parto de la rivero [[Jangzio]]. Proksimas la akvobaraĵo Gezhouba. Laŭ la stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la urbo {{paĝonomo}} vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}} sur areo de {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². La jare averaĝa temperaturo de la regiono estas 16 ĝis {{GdC|18}}. Yichang de ĉiam estas distribua centro de varoj kaj trafika nodopunkto en la okcidento de [[Hubejo]] kaj la oriento de [[Siĉuano]]. Proksime de la urbo situas la kaverno ''Sanyou'', kie renkontiĝis la konataj poetoj de la [[Tang-dinastio]] ''Bai Juyi'', lia pli juna frato ''Bai Xingjian'' kaj ''Yuan Zhen'' kaj en la kaverno inspiriĝis al unu el la plej konataj poemoj de la ĉina lingvo. Proksime de la urbo momente konstruiĝas la giganta akvo[[baraĵo Tri Gorĝoj]], kiu plene ekfunkcios dum la jaro [[2009]]. == Administra disdivido == La urbego Yichang administre konsistas el kvin urbaj distriktoj, 3 distriktoj, 2 aŭtonomaj distriktoj kaj 3 [[eksterdistrikta urbo|eksterdistriktaj urboj]]. Temas pri: * Urba distrikto [[Xiling]] (西陵区), 90&nbsp;km², 400.000 loĝantoj, sidejo de la urbega registaro; * Urba distrikto [[Wujiagang]] (伍家岗区), 69&nbsp;km², 140.000 loĝantoj; * Urba distrikto [[Dianjun]] (点军区), 546&nbsp;km², 100.000 loĝantoj; * Urba distrikto [[Huting]] (猇亭区), 118&nbsp;km², 50.000 loĝantoj; * Urba distrikto [[Yiling]] (夷陵区), 3.424&nbsp;km², 520.000 loĝantoj, kun [[Sandouping]]; * Distrikto [[Yuanan]] (远安县), 1.752&nbsp;km², 200.000 loĝantoj, ĉefurbo: komunumego [[Mingfeng]] (鸣凤镇); * Distrikto [[Xingshan]] (兴山县), 2.327&nbsp;km², 190.000 loĝantoj, ĉefurbo: komunumego [[Gufu]] (古夫镇); * Distrikto [[Zigui]] (秭归县), 2.427&nbsp;km², 390.000 loĝantoj, ĉefurbo: komunumego [[Maoping]] (茅坪镇); * Aŭtonoma distrikto [[Changyang]] de la nacia malplimulto [[Tujia]] (长阳土家族自治县), 3.430&nbsp;km², 410.000 loĝantoj, ĉefurbo: komunumego [[Longzhouping]] (龙舟坪镇); * Aŭtonoma distrikto [[Wufeng]] de la [[Tujia]] (五峰土家族自治县), 2.072&nbsp;km², 210.000 loĝantoj, ĉefurbo: komunumego [[Wufeng (Wufeng)|Wufeng]] (五峰镇); * urbo [[Zhijiang]] (枝江市), 1.310&nbsp;km², 510.000 loĝantoj; * urbo [[Yidu]] (宜都市), 1.357&nbsp;km², 390.000 loĝantoj; * urbo [[Dangyang]] (当阳市), 2.159&nbsp;km², 480.000 loĝantoj. == Partnera regiono == La urbego Yichang havas partnerajn rilatojn kun * [[Dosiero:Flago-de-Germanio.svg|20px]] la [[distrikto Karlsruhe]] en [[Germanio]] [[Dosiero:Gezhouba_Dam.jpg|eta|maldekstre|Akvobaraĵo Gezhouba]] == Referencoj == {{Referencoj}} [[Kategorio:Prefektujnivelaj urboj de Ĉinio]] rufoqu0jyxy7fn5y9o2qr9iqgqpusy2 Yíchāng 0 211806 9349066 1301274 2026-04-07T00:20:19Z Xqbot 13076 Roboto: Riparas duoblan alidirekton al [[Yichang]] 9349066 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Yichang]] b1d4wuruvmcxyj1nhmr16eiiv7r2xtl Jiĉano 0 211808 9349067 1301276 2026-04-07T00:20:24Z Xqbot 13076 Roboto: Riparas duoblan alidirekton al [[Yichang]] 9349067 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Yichang]] b1d4wuruvmcxyj1nhmr16eiiv7r2xtl Független Újság 0 214844 9349171 8896792 2026-04-07T09:43:21Z Sj1mor 12103 9349171 wikitext text/x-wiki [[Független Újság]] (Sendependa Gazeto) estis hungarlingva liberala politika, socia, ekonomia kaj kritika semajngazeto en [[Kluĵo]] aperinta inter [[31-a de decembro]] [[1934]] kaj [[30-a de aŭgusto]] [[1940]]. Ĝia redaktoro kaj eldonisto estis Ernő Ligeti. == Tendenco de gazeto == Spectator (Miklós Krenner) en lia programdonanta artikolo akcentis la neceson de organizado de la movado de hungara nacimalplimulto sur principo de kunagado kun plimultnacio, de ŝtatlojaleco kaj de la postulo de rajtoj. En aprilo [[1935]] la gazeto publikis la poemon de Sándor Reményik ''Ahogy lehet'' (Kiel povas) kaj komencis la artikolserion "hídverés" (pontkonstruado), pri kiu temo skribis Hegedűs Nándor, Kacsó Sándor, Tabéry Géza, Tavaszy Sándor kaj aliaj. Je la enketo "junulara kaj nacimalplimulta politiko" publikis la opiniojn de reprezentantoj de radikalaj kaj socialistaj junuloj. Ernő Ligeti en sia artikolserio skizis la historian vojon de la hungara nacimalplimulto ekde [[1919]] ĝis la 30-aj jaroj. Spectator ekirigis la debaton pri la nacimalplimulta fronto aŭ la kreado de demokrata partikoalicio. En [[1936]] oni debatis pri la kreado de demokrata spirita fronto (Erdélyi Ágnes, Heves Renée, Jancsó Elemér, Kovács Katona Jenő, Körösi Sándor, Méliusz József, Mikó Imre kaj Szenczei László). En printempo de [[1937]] komencis la enketo pri la problemo de "renkontiĝo de junaj hungaroj" en kiu partoprenis: Asztalos Sándor, Balogh Edgár, Bányai László, Demény Dezső, Jancsó Elemér, Jordáky Lajos, Kéki Béla, Kovács Katona Jenő, Nagy István, Szemlér Ferenc, Szabédi László, Szenczei László, Venczel József, Vita Sándor kaj Wass Albert. La gazeto publikis la preparan raporton de [[Vásárhelyi Találkozó]] kun subskriboj de [[Áron Tamási]], Asztalos Sándor, Jordáky Lajos, Nagy István, Petrovay Tibor kaj Vita Sándor; starpunktis ankaŭ pri mondpolitikaj problemoj : apogis la [[Paneuropa-movado]]n, decide starpunktis kontraŭ la faŝismo. La gazeto apogis la altnivelan literaturon. Ĝi publikis la verkojn de: Antalffy Endre, Berde Mária, Hunyady Sándor, Járosi Andor, Karácsony Benő, [[Károly Kós]] , Lakatos Imre, Ligeti Ernő, Molter Károly, Raffy Ádám, Szántó György, Szentimrei Jenő, Székely Mózes, Tamási Áron, Arató András, Hegyi Endre, Tompa László , Cseresnyés Sándor, Gábor István, Kalotai Gábor és Mikes Imre, Jancsó Elemér. Li staris apud la junaj realistoj kontraŭ la transilvaniisma romantiko (Kovács György, Kovács Katona Jenő, Szemlér Ferenc, Szenczei László). Ĝi publikis ankaŭ socialistan literaturon: la poemojn de Keleti Sándor, Salamon László kaj Szilágyi András, la verkojn de Méliusz József; poemojn de Kassák Lajos, Illyés Gyula, [[Miklós Radnóti]], [[Sándor Weöres]], Forgács Antal, artikolojn de Barta Lajos, Bálint György, Veres Péter kaj Kassák Lajos, prozverkojn de [[Zsigmond Móricz]] kaj [[Sándor Márai]]. El la rumana kulturo publikis tradukaĵojn de [[Vasile Alecsandri]], [[Mihai Eminescu]], Ion Minulescu, Rădulescu-Motru kaj de aliaj. El la universala literaturo aperis verkoj de Ilja Ehrenburg, [[Valentin Katajev]], [[Max Brod]], [[Ernst Toller]], [[Kurt Tucholsky]], [[Egon Erwin Kisch]], [[Arthur Rimbaud]], [[Louis Aragon]], [[Luigi Pirandello]], [[Ignazio Silone]], [[William Somerset Maugham]], [[Katherine Mansfield]], [[Benedetto Croce]]. La eldonisto kaj redaktoro de la gazeto en sia memuaro konstatis: " La ''Független Újság'' sekve de kunludo de cirkonstancoj senvole ricevis gravan publikopiniformigan rolon." ==Fontoj== *[http://mek.oszk.hu/03600/03628/ Romániai magyar irodalmi lexikon] == Eksteraj ligiloj == *[http://fuggetlenujsag.adatbank.transindex.ro/ Repertorimo de gazeto] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20071002170400/http://fuggetlenujsag.adatbank.transindex.ro/ |date=2007-10-02 }} [[Kategorio:Kluĵo]] [[Kategorio:Hungarlingvaj gazetoj en Rumanio]] o6hwpz9yr3j5nwv3efeaim6e0dxchob Rábakecöl 0 215058 9349107 6817520 2026-04-07T07:01:05Z Crosstor 3176 famulo 9349107 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo|regiono-ISO=HU}} '''Rábakecöl''' (rAbakecol) estas [[vilaĝo]] en [[Hungario]] en [[regiono]] [[Okcidenta Transdanubio]], en [[departemento]] [[Győr-Moson-Sopron]], en [[Distrikto Kapuvár]]. == Bazaj informoj == * [[Poŝtkodo]]: 9344 * [[Telefonkodo]]: 96 * [[Areo]]: 23 &nbsp;km² * [[Loĝantaro]]: 820 == Situo == Rábakecöl situas sur [[ebenaĵo]], laŭ dekstra [[bordo]] de [[rivero]] [[Rába]], for de [[fervojo]] kaj ĉef[[vojo]]. [[Győr]] estas ne tro for. == Historio == [[Peĉenegoj]] fondis la vilaĝon. Ili okupiĝis precipe pri gardado de limo. Post la kontraŭturkaj bataloj la vilaĝo estis senhoma. En [[1945]] oni disdonis parcelojn por la malriĉulaj kamparanoj el la grandbieno. Dum la [[socialismo]] kuracejo kaj [[infanĝardeno]] konstruiĝis. == Vidindaĵoj == * romkatolika [[preĝejo]] omaĝe al [[Dipatrino]] ([[Reĝino]] de [[Rozario]]). == Famuloj == En Rábakecöl naskiĝis karmelano [[István Soós (pastro)]]. [[Kategorio:Vilaĝoj de Hungario]] [[Kategorio:Vilaĝoj de departemento Győr-Moson-Sopron]] sq1yysvqv3wzg5x3y910bqo6bc3vk8m 9349111 9349107 2026-04-07T07:09:01Z Crosstor 3176 foto 9349111 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo|regiono-ISO=HU}} '''Rábakecöl''' (rAbakecol) estas [[vilaĝo]] en [[Hungario]] en [[regiono]] [[Okcidenta Transdanubio]], en [[departemento]] [[Győr-Moson-Sopron]], en [[Distrikto Kapuvár]]. [[Dosiero:Rábakecöl, római katolikus templom 2024 02.jpg|eta|maldekstre|Vojo apud la preĝejo en Rábakecöl]] == Bazaj informoj == * [[Poŝtkodo]]: 9344 * [[Telefonkodo]]: 96 * [[Areo]]: 23 &nbsp;km² * [[Loĝantaro]]: 820 == Situo == Rábakecöl situas sur [[ebenaĵo]], laŭ dekstra [[bordo]] de [[rivero]] [[Rába]], for de [[fervojo]] kaj ĉef[[vojo]]. [[Győr]] estas ne tro for. == Historio == [[Peĉenegoj]] fondis la vilaĝon. Ili okupiĝis precipe pri gardado de limo. Post la kontraŭturkaj bataloj la vilaĝo estis senhoma. En [[1945]] oni disdonis parcelojn por la malriĉulaj kamparanoj el la grandbieno. Dum la [[socialismo]] kuracejo kaj [[infanĝardeno]] konstruiĝis. == Vidindaĵoj == * romkatolika [[preĝejo]] omaĝe al [[Dipatrino]] ([[Reĝino]] de [[Rozario]]). == Famuloj == En Rábakecöl naskiĝis karmelano [[István Soós (pastro)]]. [[Kategorio:Vilaĝoj de Hungario]] [[Kategorio:Vilaĝoj de departemento Győr-Moson-Sopron]] g8p8errd6vocqfv3xlqv087i9lx4dgc Belorusoj 0 219197 9349155 9333087 2026-04-07T09:17:47Z Dregoviĉo 247880 Mi aldonos la citaĵojn poste, mi bezonas konservi 9349155 wikitext text/x-wiki {{Informkesto etna grupo|image=|priskribo=|grupo={{PAĜNOMO}}}}[[Dosiero:Беларусы._Biełarusy._Belarusians.png|alternative=Беларусы. Biełarusy. Belarusians.png|eta]] '''Belorusoj''' aŭ '''belarusoj''' foje '''belarutenoj''' (memnomo: беларусы) estas [[slavoj|slava]] popolo kun ĉirkaŭ 10 mln. da homoj, loĝantaj ĉefe en [[Belorusio]]. Belorusoj kune kun [[rusoj]] kaj [[ukrainoj]] apartentas al orientaj slavoj. Laŭ la tradicia koncepto la prauloj de belorusoj estis antikvaj slavaj kaj baltoj. La fundamenton de la popolo formis la triboj de [[dregoviĉoj]], [[kriviĉoj]] kaj [[radzimiĉoj]]. En la epoko de politika malunueco sur la teritorio de la nuntempa Belorsuio en la 13-a kaj 14-a jarcentoj la teroj de belorusoj fariĝis parto de la [[Grandduklando Litovio|Grandprinclando de Litvo, Rutenio kaj Samogitio]], enkadre de kiu formiĝis la belorusa popolo. La formado de la belorusa etno okazis en kondiĉoj de konfesiaj kontraŭstaroj inter [[ortodoksismo]] kaj [[katolikismo]], poligo en la epoko de [[Pola-Litova Unio|Pola-Litva Unio]] kaj rusigo dum estado en [[Rusia Imperio]], al kiu la belorusaj teroj ekapartenis rezulte de 3 dividoj de [[Pollando]] (1772, 1793, 1795). Fine de la 17-a jarcento la antikva belorusa lingvo estis forigita el la socia vivo per la [[pola lingvo|la pola]]. La unuaj publikaĵoj en la belorusa lingvo reaperis nur en 19-a jarcento. Malgraŭ la unueco de la belorusa kulturo formiĝis regionaj diferencoj. Oni kalkulas ses histori-etnografiajn regionojn: Poozerje (norde), Podneprovje (oriente), Centra Belorusio, Ponemanje (nord-okcidento), Orienta Polesje kaj Okcidenta Polesje. == Etnonomo == {{Projektoj|n=Kategorio:Belorusoj|ReVo=belorus}}La etnonimo "belorusoj" devenas de la loknomo "Blanka Rutenio", kiu komence havis regionan signifon kaj en la ortodoksa-uniata tradicio rilatis al la nordaj kaj orientaj partoj de moderna Belorusio. La unua registrita uzo de la vorto "beloruso" en la greka traduko (Leucorussus) kiel memnomo por homoj el la moderna etna teritorio de Belorusio estas konata el la eniro de Solomon Rysinski en la Altdorfa Universitato en 1586, sed la difino ne fariĝis ĝeneraligita kiel etnonimo tiutempe. Ĝis la fino de la 18-a jarcento, kiel memnomoj de la loĝantaroj estis uzataj la nomoj "rutenoj" aŭ "litvanoj" referencante la antikvan Rutenan Ŝtaton kaj Grandan Litvan Princladon. La memnomo "belorusoj" kiel etnonimo enradikiĝis por la belorusa etno (preskaŭ tra ĝia tuta etna teritorio) nur meze de la 1860-aj jaroj (post la verkoj de la rusa etnografo Roderiĉ Erkert). Kaj dum la 1870-aj kaj 1880-aj jaroj, la etnonimo "belarusoj" firme kaj fine anstataŭis aliajn "konkurantajn" nomojn ("kriviĉoj", "kricanoj", "litvanoj", "nigrorusoj", tutejŝoj kaj aliajn), kiuj estis proponitaj tiutempe de diversaj historiistoj, ideologoj kaj publicistoj, kaj lok-regionajn nomojn (polesianoj, pinskanoj, zaharodanoj). En 1903, etnografo Jevĥim Karskij deklaris, ke la nomo "belorusoj" estis nekonata al la plej konservema kamparana parto de la loĝantaro: "Nuntempe, la simpla popolo en Belorusio ne konas ĉi tiun nomon. Kiam oni demandas: kiu vi estas?, la simpla popolano respondas: ruteno, kaj se li estas katoliko, li nomas sin aŭ katoliko aŭ polo; kelkfoje li nomas sian patrujon Litvo, aŭ eĉ simple diras, ke li estas "ĉi tie - ulo" (tutejszy) — lokulo, kompreneble, komparante sin kun persono, kiu parolas grandruse, kiel fremdulo en la Nordokcidenta Distrikto".<ref>''Карскій, Е. Ф.'' — Белоруссы. Т. I, гл. V., С. 116.</ref> == Religio == La plimulto de belorusaj kredantoj estas ortodoksaj, pli malgranda nombro estas romkatolikapj. Dum sovetia epoko tra la lando disvastiĝis ateismo. En antikvaj tempoj, la loĝantaro de la etna teritorio de belorusoj estis pagana. En la 10-a-11-a jarcentoj, kristanismo komencis disvastiĝi ĉi tie. Unu el la unuaj misiistoj estis la islanda vojaĝanto Torvald. La unua kristana diocezo de Polack aperis en 992. Ĝi estis administra unuo de la Kieva Metropolo de la Patriarkeco de Konstantinopolo. Ĝenerale, ekzistas kialoj kredi, ke la disvastiĝo de kristanismo de la orienta, aŭ bizanca, kaj okcidenta, aŭ romia rito (la divido inter ortodoksismo kaj katolikismo okazis nur en 1054) inter belorusoj okazis samtempe kaj paralele. En la 13-a-14-a jarcentoj en [[Princlando Litovio|la Granda]] [[Princlando Litovio|Litva Princlando]], la ĉefa areo de formiĝo de la belorusa etno estis loĝigita de slavlingva loĝantaro, kiu estis ĉefe kristana. Samtempe okazis kontaktoj kun la najbara balta pagana loĝantaro, kiu iom post iom slaviĝis. La ĉeesto de kristanoj en [[Vilno]] kaj [[Kernavė|Kernave]], kiu estas rimarkita ekde la mezo de la 13-a jarcento, atestas pri la longdaŭra kunekzisto de la kristana kaj pagana loĝantaroj en la Granda Litva Princlando. Meze de la 13-a jarcento, dum la regado de reĝo Mindovgo, la unua katolika episkopejo estis starigita (kvankam la episkopejo de Turov estas menciita en la Kieva-Peĉora Pateriko sub 1105, kaj en la unua duono de la 13-a jarcento, la rutena episkopejo funkciis en la Polackaj teroj, kiuj estis integrigita en la nove formitan Rigan Metropolon en 1255), kiu kovris la terojn de la Granda Litva Princlando. Poste, denove ne ekzistis teritoria organizado de la Romkatolika Eklezio, kvankam en la 1320-aj jaroj ekzistis po unu monaĥejo por la germanaj dominikanoj kaj franciskanoj en Vilno kaj [[Navahrudak|Novohradok]], kiuj ne ĉesigis siajn provojn je misia agado. En 1387, laŭ ordonoj de la Grandprinco [[Ladislao la 2-a Jogajlo|Jagiello]], la balta pagana loĝantaro komencis esti amase konvertata al katolikismo, kio estas konsiderata la dua ondo de kristanigo de la baltoj en la Granda Litva Princlando. Jagiello fondis la Vilnan Episkopejon, kiu estis dividita en sep paroĥojn (inkluzive de tiuj en Abolci, Haina kaj Kreva). Poste, la grandprincoj (ekzemple, [[Vytautas|Vitoldo la Granda]]) sekvis politikon de religia toleremo, kaj la feŭda ŝtato (nobelaro) konsistis el kaj katolikoj kaj ortodoksuloj. En la dua duono de la 16-a jarcento, ondoj de la religia Reformacio, kaj poste la Kontraŭreformacio, influis ĉefe la nobelaron. Kalvinismo fariĝis la plej populara konfesio inter la protestanta nobelaro. Tamen, en la 1590-aj kaj 1600-aj jaroj, la protestanta kaj ortodoksa nobelaro en sia plimulto konvertiĝis al la romkatolikismo, kaj nur pli malgranda parto aliĝis al ortodoksismo aŭ protestantismo. En 1596, kiel rezulto de la [[Unio de Bresto]], la ortodoksaj episkopoj resubigis la litvan (Kievan) metropolon al la Sankta Seĝo en la formo de la Rutena Uniata Eklezio. En 1632, la reĝo kaj grandprinco [[Władysław Vasa]], por konservi religian pacon kaj plifortigi tradician toleremon en la [[Respubliko de Ambaŭ Nacioj|Pola-Litva Komunumo de Respublikoj]], oficiale restarigis la Kievan Metropolon de la Konstinopola Patriarkeco, kiun, post la milito kun la [[Grandprinclando Moskvo|Moskva ŝtato]] kontraŭ la Pola-Litova Komunumo de Respublikoj en 1654–1667, en 1685, la moskva caro Aleksej Miĥajloviĉ fakte subigis ĝin al la Moskva Eklezio. Fine de la 18-a jarcento, ĉirkaŭ 70% da belorusoj apartenis al la Uniata (Grek-katolika) Eklezio, 15% estis romkatolikuloj, 7% estis judoj, kaj nur 6% estis ortodoksuloj de la Registara Sinodo de la Rusia Imperio (la Moskva Eklezio). En 1839, la rusiaj aŭtoritatoj malpermesis la Uniatan Eklezion kaj perforte aneksis ĝiajn kredantojn al la Registara Sinodo. == Kulturo == Historie, belorusoj festas la sekvajn tradiciajn popolferiojn: * Bahaĉ — popola rikoltfesto tempigita por koincidi kun la aŭtuna ekvinokso (ĉirkaŭ la 21-22-a de septembro) * Vialikdzienj — [[Pasko]] * Dziady — popola memorfesto, rita vespermanĝo memore al mortintaj prapatroj. La tago, en kiu la rito okazis, kaj la animoj de la mortintoj, kiuj estis honoritaj, ankaŭ nomiĝis dziady(avoj). (2-a de novembro) * Kalady — antaŭkristana festo asociita kun la vintra solstico. Post la kristaniĝo, ĝi estis tempigita por koincidi kun la festoj de la Kristnasko kaj Epifanio. * Kamajedzica — popola festivalo asociita kun la alveno de printempo estis dediĉita al la vekiĝo de la urso (24-a de marto) * Kupalle — antikva pagana agrikultura festo (6-7 julio) * Maslenica — popolfestivalo markanta la finon de vintro kaj la bonvenigon de printempo, festata dum tuta semajno antaŭ la granda fasto * Pakroŭ — popola ortodoksa festo (14-a de oktobro / 1-a de oktobro laŭ la Malnova Testamento), simbolante la kovron de la tero per la unua neĝo * Radunica — tago de speciala memorfesto de la mortintoj en la popola kalendaro kaj ortodoksa tradicio, celebrata marde de la dua semajno post Pasko (9-a tago). * Trojca — unu el la ĉefaj kristanaj festoj, celebrata la 50-an tagon post Pasko Naciaj festoj * Tago de libero (25 de marto) * Tago de sendependeco (3-a de julio) * {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Belorusoj| ]] [[Kategorio:Etnoj en Eŭropo]] [[Kategorio:Etnoj en Belorusio]] [[Kategorio:Slavaj triboj]] [[Kategorio:Etnoj en Kazaĥio]] 6eqe9s9988i7qkyys4os500p7dg07zv 9349178 9349155 2026-04-07T09:45:18Z Dregoviĉo 247880 9349178 wikitext text/x-wiki {{Informkesto etna grupo|image=|priskribo=|grupo={{PAĜNOMO}}}}[[Dosiero:Беларусы._Biełarusy._Belarusians.png|alternative=Беларусы. Biełarusy. Belarusians.png|eta]] '''Belorusoj''' aŭ '''belarusoj''' foje '''belarutenoj''' (memnomo: беларусы) estas [[slavoj|slava]] popolo kun ĉirkaŭ 10 mln. da homoj, loĝantaj ĉefe en [[Belorusio]]. Belorusoj kune kun [[rusoj]] kaj [[ukrainoj]] apartentas al orientaj slavoj. Laŭ la tradicia koncepto la prauloj de belorusoj estis antikvaj slavaj kaj baltoj. La fundamenton de la popolo formis la triboj de [[dregoviĉoj]], [[kriviĉoj]] kaj [[radzimiĉoj]]. En la epoko de politika malunueco sur la teritorio de la nuntempa Belorsuio en la 13-a kaj 14-a jarcentoj la teroj de belorusoj fariĝis parto de la [[Grandduklando Litovio|Grandprinclando de Litvo, Rutenio kaj Samogitio]], enkadre de kiu formiĝis la belorusa popolo. La formado de la belorusa etno okazis en kondiĉoj de konfesiaj kontraŭstaroj inter [[ortodoksismo]] kaj [[katolikismo]], poligo en la epoko de [[Pola-Litova Unio|Pola-Litva Unio]] kaj rusigo dum estado en [[Rusia Imperio]], al kiu la belorusaj teroj ekapartenis rezulte de 3 dividoj de [[Pollando]] (1772, 1793, 1795). Fine de la 17-a jarcento la antikva belorusa lingvo estis forigita el la socia vivo per la [[pola lingvo|la pola]]. La unuaj publikaĵoj en la belorusa lingvo reaperis nur en 19-a jarcento. Malgraŭ la unueco de la belorusa kulturo formiĝis regionaj diferencoj. Oni kalkulas ses histori-etnografiajn regionojn: Poozerje (norde), Podneprovje (oriente), Centra Belorusio, Ponemanje (nord-okcidento), Orienta Polesje kaj Okcidenta Polesje. == Etnonomo == {{Projektoj|n=Kategorio:Belorusoj|ReVo=belorus}}La etnonimo "belorusoj" devenas de la loknomo "Blanka Rutenio", kiu komence havis regionan signifon kaj en la ortodoksa-uniata tradicio rilatis al la nordaj kaj orientaj partoj de moderna Belorusio. La unua registrita uzo de la vorto "beloruso" en la greka traduko (Leucorussus) kiel memnomo por homoj el la moderna etna teritorio de Belorusio estas konata el la eniro de Solomon Rysinski en la Altdorfa Universitato en 1586<ref>''Латышонак А.'' Навуковыя крыніцы самаакрэслення Саламона Рысінскага як беларуса // Рэфармацыя і грамадства : XVI стагоддзе : Матэрыялы Міжнароднай навуковай канферэнцыі. — Мінск : Беларускі кнігазбор, 2005. — С. 126—131.</ref>, sed la difino ne fariĝis ĝeneraligita kiel etnonimo tiutempe. Ĝis la fino de la 18-a jarcento, kiel memnomoj de la loĝantaroj estis uzataj la nomoj "rutenoj" aŭ "litvanoj" referencante la antikvan Rutenan Ŝtaton kaj Grandan Litvan Princladon.<ref>''Этнаграфія беларусаў : гістарыяграфія, этнагенэз, этнічная гісторыя / В. К. Бандарчык, І. У. Чаквін, І. Г. Углік [і інш.]. — Мн.: Навука і тэхніка, 1985. — С. 150.''</ref> La memnomo "belorusoj" kiel etnonimo enradikiĝis por la belorusa etno (preskaŭ tra ĝia tuta etna teritorio) nur meze de la 1860-aj jaroj (post la verkoj de la rusa etnografo Roderiĉ Erkert). Kaj dum la 1870-aj kaj 1880-aj jaroj, la etnonimo "belarusoj" firme kaj fine anstataŭis aliajn "konkurantajn" nomojn ("kriviĉoj", "kricanoj", "litvanoj", "nigrorusoj", tutejŝoj kaj aliajn), kiuj estis proponitaj tiutempe de diversaj historiistoj, ideologoj kaj publicistoj, kaj lok-regionajn nomojn (polesianoj, pinskanoj, zaharodanoj).<ref>''Этнаграфія беларусаў : гістарыяграфія, этнагенэз, этнічная гісторыя / В. К. Бандарчык, І. У. Чаквін, І. Г. Углік [і інш.]. — Мн.: Навука і тэхніка, 1985. — С. 150.''</ref> En 1903, etnografo Jevĥim Karskij deklaris, ke la nomo "belorusoj" estis nekonata al la plej konservema kamparana parto de la loĝantaro: "Nuntempe, la simpla popolo en Belorusio ne konas ĉi tiun nomon. Kiam oni demandas: kiu vi estas?, la simpla popolano respondas: ruteno, kaj se li estas katoliko, li nomas sin aŭ katoliko aŭ polo; kelkfoje li nomas sian patrujon Litvo, aŭ eĉ simple diras, ke li estas "ĉi tie - ulo" (tutejszy) — lokulo, kompreneble, komparante sin kun persono, kiu parolas grandruse, kiel fremdulo en la Nordokcidenta Distrikto".<ref>''Карскій, Е. Ф.'' — Белоруссы. Т. I, гл. V., С. 116.</ref> == Religio == La plimulto de belorusaj kredantoj estas ortodoksaj, pli malgranda nombro estas romkatolikapj. Dum sovetia epoko tra la lando disvastiĝis ateismo. En antikvaj tempoj, la loĝantaro de la etna teritorio de belorusoj estis pagana. En la 10-a-11-a jarcentoj, kristanismo komencis disvastiĝi ĉi tie. Unu el la unuaj misiistoj estis la islanda vojaĝanto Torvald. La unua kristana diocezo de Polack aperis en 992. Ĝi estis administra unuo de la Kieva Metropolo de la Patriarkeco de Konstantinopolo. Ĝenerale, ekzistas kialoj kredi, ke la disvastiĝo de kristanismo de la orienta, aŭ bizanca, kaj okcidenta, aŭ romia rito (la divido inter ortodoksismo kaj katolikismo okazis nur en 1054) inter belorusoj okazis samtempe kaj paralele. En la 13-a-14-a jarcentoj en [[Princlando Litovio|la Granda]] [[Princlando Litovio|Litva Princlando]], la ĉefa areo de formiĝo de la belorusa etno estis loĝigita de slavlingva loĝantaro, kiu estis ĉefe kristana. Samtempe okazis kontaktoj kun la najbara balta pagana loĝantaro, kiu iom post iom slaviĝis. La ĉeesto de kristanoj en [[Vilno]] kaj [[Kernavė|Kernave]], kiu estas rimarkita ekde la mezo de la 13-a jarcento, atestas pri la longdaŭra kunekzisto de la kristana kaj pagana loĝantaroj en la Granda Litva Princlando.<ref>Гісторыя Беларусі: у 6 т. / Ю. Бохан [і інш.]. — Мінск : Экаперспектыва, 2008. — Т. 2. Беларусь у перыяд Вялікага Княства Літоўскага. — С. 193, 197.</ref> Meze de la 13-a jarcento, dum la regado de reĝo Mindovgo, la unua katolika episkopejo estis starigita (kvankam la episkopejo de Turov estas menciita en la Kieva-Peĉora Pateriko sub 1105, kaj en la unua duono de la 13-a jarcento, la rutena episkopejo funkciis en la Polackaj teroj, kiuj estis integrigita en la nove formitan Rigan Metropolon en 1255), kiu kovris la terojn de la Granda Litva Princlando. Poste, denove ne ekzistis teritoria organizado de la Romkatolika Eklezio, kvankam en la 1320-aj jaroj ekzistis po unu monaĥejo por la germanaj dominikanoj kaj franciskanoj en Vilno kaj [[Navahrudak|Novohradok]], kiuj ne ĉesigis siajn provojn je misia agado. En 1387, laŭ ordonoj de la Grandprinco [[Ladislao la 2-a Jogajlo|Jagiello]], la balta pagana loĝantaro komencis esti amase konvertata al katolikismo, kio estas konsiderata la dua ondo de kristanigo de la baltoj en la Granda Litva Princlando. Jagiello fondis la Vilnan Episkopejon, kiu estis dividita en sep paroĥojn (inkluzive de tiuj en Abolci, Haina kaj Kreva). Poste, la grandprincoj (ekzemple, [[Vytautas|Vitoldo la Granda]]) sekvis politikon de religia toleremo, kaj la feŭda ŝtato (nobelaro) konsistis el kaj katolikoj kaj ortodoksuloj. En la dua duono de la 16-a jarcento, ondoj de la religia Reformacio, kaj poste la Kontraŭreformacio, influis ĉefe la nobelaron. Kalvinismo fariĝis la plej populara konfesio inter la protestanta nobelaro. Tamen, en la 1590-aj kaj 1600-aj jaroj, la protestanta kaj ortodoksa nobelaro en sia plimulto konvertiĝis al la romkatolikismo, kaj nur pli malgranda parto aliĝis al ortodoksismo aŭ protestantismo. En 1596, kiel rezulto de la [[Unio de Bresto]], la ortodoksaj episkopoj resubigis la litvan (Kievan) metropolon al la Sankta Seĝo en la formo de la Rutena Uniata Eklezio. En 1632, la reĝo kaj grandprinco [[Władysław Vasa]], por konservi religian pacon kaj plifortigi tradician toleremon en la [[Respubliko de Ambaŭ Nacioj|Pola-Litva Komunumo de Respublikoj]], oficiale restarigis la Kievan Metropolon de la Konstinopola Patriarkeco, kiun, post la milito kun la [[Grandprinclando Moskvo|Moskva ŝtato]] kontraŭ la Pola-Litova Komunumo de Respublikoj en 1654–1667, en 1685, la moskva caro Aleksej Miĥajloviĉ fakte subigis ĝin al la Moskva Eklezio. Fine de la 18-a jarcento, ĉirkaŭ 70% da belorusoj apartenis al la Uniata (Grek-katolika) Eklezio, 15% estis romkatolikuloj, 7% estis judoj, kaj nur 6% estis ortodoksuloj de la Registara Sinodo de la Rusia Imperio (la Moskva Eklezio). En 1839, la rusiaj aŭtoritatoj malpermesis la Uniatan Eklezion kaj perforte aneksis ĝiajn kredantojn al la Registara Sinodo. == Kulturo == Historie, belorusoj festas la sekvajn tradiciajn popolferiojn: * Bahaĉ — popola rikoltfesto tempigita por koincidi kun la aŭtuna ekvinokso (ĉirkaŭ la 21-22-a de septembro) * Vialikdzienj — [[Pasko]] * Dziady — popola memorfesto, rita vespermanĝo memore al mortintaj prapatroj. La tago, en kiu la rito okazis, kaj la animoj de la mortintoj, kiuj estis honoritaj, ankaŭ nomiĝis dziady(avoj). (2-a de novembro) * Kalady — antaŭkristana festo asociita kun la vintra solstico. Post la kristaniĝo, ĝi estis tempigita por koincidi kun la festoj de la Kristnasko kaj Epifanio. * Kamajedzica — popola festivalo asociita kun la alveno de printempo estis dediĉita al la vekiĝo de la urso (24-a de marto) * Kupalle — antikva pagana agrikultura festo (6-7 julio) * Maslenica — popolfestivalo markanta la finon de vintro kaj la bonvenigon de printempo, festata dum tuta semajno antaŭ la granda fasto * Pakroŭ — popola ortodoksa festo (14-a de oktobro / 1-a de oktobro laŭ la Malnova Testamento), simbolante la kovron de la tero per la unua neĝo * Radunica — tago de speciala memorfesto de la mortintoj en la popola kalendaro kaj ortodoksa tradicio, celebrata marde de la dua semajno post Pasko (9-a tago). * Trojca — unu el la ĉefaj kristanaj festoj, celebrata la 50-an tagon post Pasko Naciaj festoj * Tago de libero (25 de marto) * Tago de sendependeco (3-a de julio) == Lingvoj == La du oficialaj lingvoj de Belorusio estas la [[Belorusa lingvo|belarusa]] kaj la [[Rusa lingvo|rusa]]. La rusa fariĝis kunoficiala kun la belarusa post la belorusa referendumo de 1995, kiu ankaŭ starigis la flagon (sen la martelo kaj rikolto), himno kaj blazono estos tiuj de BSSR. La Parlamenta Asembleo de OSKE deklaris, ke la referendumo malobservis internaciajn normojn. Membroj de la opozicio asertis, ke la organizado de la referendumo implikis plurajn gravajn malobservojn de leĝaro, inkluzive de malobservo de la konstitucio.<ref>https://web.archive.org/web/20201016201638/http://www.bielarus.net/archives/2009/06/04/1615</ref>{{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Belorusoj| ]] [[Kategorio:Etnoj en Eŭropo]] [[Kategorio:Etnoj en Belorusio]] [[Kategorio:Slavaj triboj]] [[Kategorio:Etnoj en Kazaĥio]] 4smr3yvv6sy0k00l8v5wx3es6ssw2is 9349217 9349178 2026-04-07T11:32:37Z RG72 11847 senfontaj asertoj estas forigendaj 9349217 wikitext text/x-wiki {{Informkesto etna grupo|image=|priskribo=|grupo={{PAĜNOMO}}}}[[Dosiero:Беларусы._Biełarusy._Belarusians.png|alternative=Беларусы. Biełarusy. Belarusians.png|eta]] '''Belorusoj''' aŭ '''belarusoj''' foje '''belarutenoj'''{{mankas fonto}} (memnomo: беларусы) estas [[slavoj|slava]] popolo kun ĉirkaŭ 10 mln. da homoj, loĝantaj ĉefe en [[Belorusio]]. Belorusoj kune kun [[rusoj]] kaj [[ukrainoj]] apartentas al orientaj slavoj. Laŭ la tradicia koncepto la prauloj de belorusoj estis antikvaj slavaj kaj baltoj. La fundamenton de la popolo formis la triboj de [[dregoviĉoj]], [[kriviĉoj]] kaj [[radzimiĉoj]]. En la epoko de politika malunueco sur la teritorio de la nuntempa Belorsuio en la 13-a kaj 14-a jarcentoj la teroj de belorusoj fariĝis parto de la [[Grandduklando Litovio|Grandprinclando de Litvo, Rutenio kaj Samogitio]], enkadre de kiu formiĝis la belorusa popolo. La formado de la belorusa etno okazis en kondiĉoj de konfesiaj kontraŭstaroj inter [[ortodoksismo]] kaj [[katolikismo]], poligo en la epoko de [[Pola-Litova Unio|Pola-Litva Unio]] kaj rusigo dum estado en [[Rusia Imperio]], al kiu la belorusaj teroj ekapartenis rezulte de 3 dividoj de [[Pollando]] (1772, 1793, 1795). Fine de la 17-a jarcento la antikva belorusa lingvo estis forigita el la socia vivo per la [[pola lingvo|la pola]]. La unuaj publikaĵoj en la belorusa lingvo reaperis nur en 19-a jarcento. Malgraŭ la unueco de la belorusa kulturo formiĝis regionaj diferencoj. Oni kalkulas ses histori-etnografiajn regionojn: Poozerje (norde), Podneprovje (oriente), Centra Belorusio, Ponemanje (nord-okcidento), Orienta Polesje kaj Okcidenta Polesje. == Etnonomo == {{Projektoj|n=Kategorio:Belorusoj|ReVo=belorus}}La etnonimo "belorusoj" devenas de la loknomo "Blanka Rutenio", kiu komence havis regionan signifon kaj en la ortodoksa-uniata tradicio rilatis al la nordaj kaj orientaj partoj de moderna Belorusio. La unua registrita uzo de la vorto "beloruso" en la greka traduko (Leucorussus) kiel memnomo por homoj el la moderna etna teritorio de Belorusio estas konata el la eniro de Solomon Rysinski en la Altdorfa Universitato en 1586<ref>''Латышонак А.'' Навуковыя крыніцы самаакрэслення Саламона Рысінскага як беларуса // Рэфармацыя і грамадства : XVI стагоддзе : Матэрыялы Міжнароднай навуковай канферэнцыі. — Мінск : Беларускі кнігазбор, 2005. — С. 126—131.</ref>, sed la difino ne fariĝis ĝeneraligita kiel etnonimo tiutempe. Ĝis la fino de la 18-a jarcento, kiel memnomoj de la loĝantaroj estis uzataj la nomoj "rutenoj" aŭ "litvanoj" referencante la antikvan Rutenan Ŝtaton kaj Grandan Litvan Princladon.<ref>''Этнаграфія беларусаў : гістарыяграфія, этнагенэз, этнічная гісторыя / В. К. Бандарчык, І. У. Чаквін, І. Г. Углік [і інш.]. — Мн.: Навука і тэхніка, 1985. — С. 150.''</ref> La memnomo "belorusoj" kiel etnonimo enradikiĝis por la belorusa etno (preskaŭ tra ĝia tuta etna teritorio) nur meze de la 1860-aj jaroj (post la verkoj de la rusa etnografo Roderiĉ Erkert). Kaj dum la 1870-aj kaj 1880-aj jaroj, la etnonimo "belarusoj" firme kaj fine anstataŭis aliajn "konkurantajn" nomojn ("kriviĉoj", "kricanoj", "litvanoj", "nigrorusoj", tutejŝoj kaj aliajn), kiuj estis proponitaj tiutempe de diversaj historiistoj, ideologoj kaj publicistoj, kaj lok-regionajn nomojn (polesianoj, pinskanoj, zaharodanoj).<ref>''Этнаграфія беларусаў : гістарыяграфія, этнагенэз, этнічная гісторыя / В. К. Бандарчык, І. У. Чаквін, І. Г. Углік [і інш.]. — Мн.: Навука і тэхніка, 1985. — С. 150.''</ref> En 1903, etnografo Jevĥim Karskij deklaris, ke la nomo "belorusoj" estis nekonata al la plej konservema kamparana parto de la loĝantaro: "Nuntempe, la simpla popolo en Belorusio ne konas ĉi tiun nomon. Kiam oni demandas: kiu vi estas?, la simpla popolano respondas: ruteno, kaj se li estas katoliko, li nomas sin aŭ katoliko aŭ polo; kelkfoje li nomas sian patrujon Litvo, aŭ eĉ simple diras, ke li estas "ĉi tie - ulo" (tutejszy) — lokulo, kompreneble, komparante sin kun persono, kiu parolas grandruse, kiel fremdulo en la Nordokcidenta Distrikto".<ref>''Карскій, Е. Ф.'' — Белоруссы. Т. I, гл. V., С. 116.</ref> == Religio == La plimulto de belorusaj kredantoj estas ortodoksaj, pli malgranda nombro estas romkatolikapj. Dum sovetia epoko tra la lando disvastiĝis ateismo. En antikvaj tempoj, la loĝantaro de la etna teritorio de belorusoj estis pagana. En la 10-a-11-a jarcentoj, kristanismo komencis disvastiĝi ĉi tie. Unu el la unuaj misiistoj estis la islanda vojaĝanto Torvald. La unua kristana diocezo de Polack aperis en 992. Ĝi estis administra unuo de la Kieva Metropolo de la Patriarkeco de Konstantinopolo. Ĝenerale, ekzistas kialoj kredi, ke la disvastiĝo de kristanismo de la orienta, aŭ bizanca, kaj okcidenta, aŭ romia rito (la divido inter ortodoksismo kaj katolikismo okazis nur en 1054) inter belorusoj okazis samtempe kaj paralele. En la 13-a-14-a jarcentoj en [[Princlando Litovio|la Granda]] [[Princlando Litovio|Litva Princlando]], la ĉefa areo de formiĝo de la belorusa etno estis loĝigita de slavlingva loĝantaro, kiu estis ĉefe kristana. Samtempe okazis kontaktoj kun la najbara balta pagana loĝantaro, kiu iom post iom slaviĝis. La ĉeesto de kristanoj en [[Vilno]] kaj [[Kernavė|Kernave]], kiu estas rimarkita ekde la mezo de la 13-a jarcento, atestas pri la longdaŭra kunekzisto de la kristana kaj pagana loĝantaroj en la Granda Litva Princlando.<ref>Гісторыя Беларусі: у 6 т. / Ю. Бохан [і інш.]. — Мінск : Экаперспектыва, 2008. — Т. 2. Беларусь у перыяд Вялікага Княства Літоўскага. — С. 193, 197.</ref> Meze de la 13-a jarcento, dum la regado de reĝo Mindovgo, la unua katolika episkopejo estis starigita (kvankam la episkopejo de Turov estas menciita en la Kieva-Peĉora Pateriko sub 1105, kaj en la unua duono de la 13-a jarcento, la rutena episkopejo funkciis en la Polackaj teroj, kiuj estis integrigita en la nove formitan Rigan Metropolon en 1255), kiu kovris la terojn de la Granda Litva Princlando. Poste, denove ne ekzistis teritoria organizado de la Romkatolika Eklezio, kvankam en la 1320-aj jaroj ekzistis po unu monaĥejo por la germanaj dominikanoj kaj franciskanoj en Vilno kaj [[Navahrudak|Novohradok]], kiuj ne ĉesigis siajn provojn je misia agado. En 1387, laŭ ordonoj de la Grandprinco [[Ladislao la 2-a Jogajlo|Jagiello]], la balta pagana loĝantaro komencis esti amase konvertata al katolikismo, kio estas konsiderata la dua ondo de kristanigo de la baltoj en la Granda Litva Princlando. Jagiello fondis la Vilnan Episkopejon, kiu estis dividita en sep paroĥojn (inkluzive de tiuj en Abolci, Haina kaj Kreva). Poste, la grandprincoj (ekzemple, [[Vytautas|Vitoldo la Granda]]) sekvis politikon de religia toleremo, kaj la feŭda ŝtato (nobelaro) konsistis el kaj katolikoj kaj ortodoksuloj. En la dua duono de la 16-a jarcento, ondoj de la religia Reformacio, kaj poste la Kontraŭreformacio, influis ĉefe la nobelaron. Kalvinismo fariĝis la plej populara konfesio inter la protestanta nobelaro. Tamen, en la 1590-aj kaj 1600-aj jaroj, la protestanta kaj ortodoksa nobelaro en sia plimulto konvertiĝis al la romkatolikismo, kaj nur pli malgranda parto aliĝis al ortodoksismo aŭ protestantismo. En 1596, kiel rezulto de la [[Unio de Bresto]], la ortodoksaj episkopoj resubigis la litvan (Kievan) metropolon al la Sankta Seĝo en la formo de la Rutena Uniata Eklezio. En 1632, la reĝo kaj grandprinco [[Władysław Vasa]], por konservi religian pacon kaj plifortigi tradician toleremon en la [[Respubliko de Ambaŭ Nacioj|Pola-Litva Komunumo de Respublikoj]], oficiale restarigis la Kievan Metropolon de la Konstinopola Patriarkeco, kiun, post la milito kun la [[Grandprinclando Moskvo|Moskva ŝtato]] kontraŭ la Pola-Litova Komunumo de Respublikoj en 1654–1667, en 1685, la moskva caro Aleksej Miĥajloviĉ fakte subigis ĝin al la Moskva Eklezio. Fine de la 18-a jarcento, ĉirkaŭ 70% da belorusoj apartenis al la Uniata (Grek-katolika) Eklezio, 15% estis romkatolikuloj, 7% estis judoj, kaj nur 6% estis ortodoksuloj de la Registara Sinodo de la Rusia Imperio (la Moskva Eklezio). En 1839, la rusiaj aŭtoritatoj malpermesis la Uniatan Eklezion kaj perforte aneksis ĝiajn kredantojn al la Registara Sinodo. == Kulturo == Historie, belorusoj festas la sekvajn tradiciajn popolferiojn: * Bahaĉ — popola rikoltfesto tempigita por koincidi kun la aŭtuna ekvinokso (ĉirkaŭ la 21-22-a de septembro) * Vialikdzienj — [[Pasko]] * Dziady — popola memorfesto, rita vespermanĝo memore al mortintaj prapatroj. La tago, en kiu la rito okazis, kaj la animoj de la mortintoj, kiuj estis honoritaj, ankaŭ nomiĝis dziady(avoj). (2-a de novembro) * Kalady — antaŭkristana festo asociita kun la vintra solstico. Post la kristaniĝo, ĝi estis tempigita por koincidi kun la festoj de la Kristnasko kaj Epifanio. * Kamajedzica — popola festivalo asociita kun la alveno de printempo estis dediĉita al la vekiĝo de la urso (24-a de marto) * Kupalle — antikva pagana agrikultura festo (6-7 julio) * Maslenica — popolfestivalo markanta la finon de vintro kaj la bonvenigon de printempo, festata dum tuta semajno antaŭ la granda fasto * Pakroŭ — popola ortodoksa festo (14-a de oktobro / 1-a de oktobro laŭ la Malnova Testamento), simbolante la kovron de la tero per la unua neĝo * Radunica — tago de speciala memorfesto de la mortintoj en la popola kalendaro kaj ortodoksa tradicio, celebrata marde de la dua semajno post Pasko (9-a tago). * Trojca — unu el la ĉefaj kristanaj festoj, celebrata la 50-an tagon post Pasko Naciaj festoj * Tago de libero (25 de marto) * Tago de sendependeco (3-a de julio) == Lingvoj == La du oficialaj lingvoj de Belorusio estas la [[Belorusa lingvo|belarusa]] kaj la [[Rusa lingvo|rusa]]. La rusa fariĝis kunoficiala kun la belarusa post la belorusa referendumo de 1995, kiu ankaŭ starigis la flagon (sen la martelo kaj rikolto), himno kaj blazono estos tiuj de BSSR. La Parlamenta Asembleo de OSKE deklaris, ke la referendumo malobservis internaciajn normojn. Membroj de la opozicio asertis, ke la organizado de la referendumo implikis plurajn gravajn malobservojn de leĝaro, inkluzive de malobservo de la konstitucio.<ref>https://web.archive.org/web/20201016201638/http://www.bielarus.net/archives/2009/06/04/1615</ref>{{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Belorusoj| ]] [[Kategorio:Etnoj en Eŭropo]] [[Kategorio:Etnoj en Belorusio]] [[Kategorio:Slavaj triboj]] [[Kategorio:Etnoj en Kazaĥio]] nyhcgs7btdpsoxukg23eohz9c01wqwj Vecsés 0 220655 9348918 9348660 2026-04-06T15:23:37Z ThomasPusch 1869 /* Historio */ 9348918 wikitext text/x-wiki {{informkesto urbo | blazono = Coa Hungary Town Vecsés.svg | areo_kodo = 29 | poŝtkodo = 2220 | regiono-ISO=HU-PE | zomo = 10 }} '''Vecsés''' [veĉEŝ] estas [[urbo]] en [[Hungario]] en [[regiono]] [[Meza Hungario]], en [[departemento]] [[Pest]], en [[Distrikto Monor]], kies administra centro ĝi estas. [[Dosiero:Cabbage.jpg|eta|maldekstre|Brasiko - la nomo kungluiĝis kun Vecsés]] == Geografio == [[Dosiero:Vecsés légifotó2.jpg|eta|Aerfoto pri Vecsés]] Vecsés situas sur [[ebenaĵo]], laŭ [[fervojo]] kaj ĉefvojo [[Budapeŝto]]-[[Cegléd]]. Aŭtoŝoseo M0 (ĉirkaŭanta Budapeŝton) preteriras. La urbo kontaktiĝas kun Budapeŝto. Estas malavantaĝo, ke apude funkcias [[flughaveno]] de la ĉefurbo. [[Monor]] troviĝas 16, Budapeŝto 21, Cegléd 50 [[km]]. ==Historio== La urbo estis loĝata en la [[kuprepoko]], poste alvenis [[sarmatoj]]. La komunumo detruiĝis dum la [[turkoj|turka]] erao. En [[1786]] [[ŝvaboj]] refondis ĝin. La dua hungara fervojo inter [[Pest]] kaj [[Szolnok]] portis prosperon. La komunumo famas pri [[brasiko]], kiun la loĝantaro kultivas. Dum la socialisma erao [[kolĥozo]] Ferihegy formiĝis. Nuntempe multaj lokanoj laboras en Budapeŝto. Vecsés iĝis grandvilaĝo en [[1969]], urbo en [[2001]]. == Vidindaĵoj == * [[Preĝejo Koro de Jesuo (Vecsés)]] * [[Preĝejo Apoteozo de Sankta Kruco (Vecsés)]] == Konataj lokuloj == * [[Vilmos Dunszt]] (n. 2007), infana muzikala aktoro, nuna muzikisto (en Vecsés pasigis parton de la infanaĝo) * En Vecsés naskiĝis: ** [[Ferenc Hepp (agronomo)]] ** [[arkitekto]] [[Ferenc Hatlaczky]] ** [[inĝeniero]] [[Pál Michelberger]] ** kuntrejnisto [[György Ádám Kiss]] ** [[skulptisto]] [[György Goldmann]]. * En Vecsés mortis [[verkisto]] [[Ágnes Bálint]]. == Ĝemelurboj == * {{Flago|Germanio}} [[Rheinstetten]], [[Germanio]] * {{Flago|Rumanio}} [[Lăzarea]], [[Rumanio]] == Fontoj == * [http://www.tavolsag.hu/index.asp?go=tavolsag&i1=26815&i2=9566 distancoj] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20160202224842/http://www.tavolsag.hu/index.asp?go=tavolsag&i1=26815&i2=9566 |date=2016-02-02 }} [[Kategorio:Vecsés]] i1rfd8fu3el8kqatjqg1y1pitvtmn19 9348919 9348918 2026-04-06T15:24:33Z ThomasPusch 1869 + retejo 9348919 wikitext text/x-wiki {{informkesto urbo | blazono = Coa Hungary Town Vecsés.svg | areo_kodo = 29 | poŝtkodo = 2220 | regiono-ISO=HU-PE | zomo = 10 }} '''Vecsés''' [veĉEŝ] estas [[urbo]] en [[Hungario]] en [[regiono]] [[Meza Hungario]], en [[departemento]] [[Pest]], en [[Distrikto Monor]], kies administra centro ĝi estas. [[Dosiero:Cabbage.jpg|eta|maldekstre|Brasiko - la nomo kungluiĝis kun Vecsés]] == Geografio == [[Dosiero:Vecsés légifotó2.jpg|eta|Aerfoto pri Vecsés]] Vecsés situas sur [[ebenaĵo]], laŭ [[fervojo]] kaj ĉefvojo [[Budapeŝto]]-[[Cegléd]]. Aŭtoŝoseo M0 (ĉirkaŭanta Budapeŝton) preteriras. La urbo kontaktiĝas kun Budapeŝto. Estas malavantaĝo, ke apude funkcias [[flughaveno]] de la ĉefurbo. [[Monor]] troviĝas 16, Budapeŝto 21, Cegléd 50 [[km]]. ==Historio== La urbo estis loĝata en la [[kuprepoko]], poste alvenis [[sarmatoj]]. La komunumo detruiĝis dum la [[turkoj|turka]] erao. En [[1786]] [[ŝvaboj]] refondis ĝin. La dua hungara fervojo inter [[Pest]] kaj [[Szolnok]] portis prosperon. La komunumo famas pri [[brasiko]], kiun la loĝantaro kultivas. Dum la socialisma erao [[kolĥozo]] Ferihegy formiĝis. Nuntempe multaj lokanoj laboras en Budapeŝto. Vecsés iĝis grandvilaĝo en [[1969]], urbo en [[2001]]. == Vidindaĵoj == * [[Preĝejo Koro de Jesuo (Vecsés)]] * [[Preĝejo Apoteozo de Sankta Kruco (Vecsés)]] == Konataj lokuloj == * [[Vilmos Dunszt]] (n. 2007), infana muzikala aktoro, nuna muzikisto (en Vecsés pasigis parton de la infanaĝo) * En Vecsés naskiĝis: ** [[Ferenc Hepp (agronomo)]] ** [[arkitekto]] [[Ferenc Hatlaczky]] ** [[inĝeniero]] [[Pál Michelberger]] ** kuntrejnisto [[György Ádám Kiss]] ** [[skulptisto]] [[György Goldmann]]. * En Vecsés mortis [[verkisto]] [[Ágnes Bálint]]. == Ĝemelurboj == * {{Flago|Germanio}} [[Rheinstetten]], [[Germanio]] * {{Flago|Rumanio}} [[Lăzarea]], [[Rumanio]] == Fontoj == * [http://www.tavolsag.hu/index.asp?go=tavolsag&i1=26815&i2=9566 distancoj] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20160202224842/http://www.tavolsag.hu/index.asp?go=tavolsag&i1=26815&i2=9566 |date=2016-02-02 }} == Eksteraj ligiloj == * {{oficiala retejo}} ({{hu}}) [[Kategorio:Vecsés]] 99b9csvdionaefprflmku5l6aqsyymx Zalakaros 0 223543 9349028 8619888 2026-04-06T20:14:30Z ~2026-21266-64 254772 /* Vidindaĵoj */ 9349028 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo|regiono-ISO=HU|zomo=12}} '''Zalakaros''' [zalakaroŝ] estas [[urbo]] kun [[titolo]] [[vinvilaĝo]] kaj samtempe fama [[kuracbanloko]] en [[Hungario]], en [[regiono]] [[Okcidenta Transdanubio]], en [[departemento]] [[Zala]], en [[Distrikto Nagykanizsa]]. [[Dosiero:Zalakaros légifotó5.jpg|eta|maldekstre|<center>Aerfoto pri Zalakaros]] == Situo == Zalakaros situas sur [[ebenaĵo]], ĉe malgranda [[Balatono]], laŭ flanko[[vojo]]j. [[Aŭtoŝoseo]] M7 [[Budapeŝto]]-[[Adriatiko]] estas ne tro for. [[Dosiero:Thermal bath, Zalakaros-05.jpg|eta|<center>Banejo de Zalakaros]] == Historio == La unua skriba mencio devenis el [[1254]]. La tiama vilaĝo suferis multe de la [[turkoj]], sed la proksima malgranda Balatono, kiu estas marĉaĵo, donis kaŝejon. La komunumo ricevis rangon [[kampurbo]] en la [[18-a jarcento]]. En [[1965]] ekfunkciis [[termobanejo]], kiu apartenas al la plej gravaj kuraclokoj. Rapide kreskis la feriejaj domoj. En [[1981]] Zalakaros iĝis [[Grandvilaĝoj en Hungario|grandvilaĝo]], en [[1997]] urbo. == Vidindaĵoj == * [[Preĝejo Dia Mizerikordo (Zalakaros)]] * [[Preĝejo Sankta Anna (Zalakaros)]] * [[Spa (kuracloko)]] * Belvidejo Erdész (arbaristo) == Fontoj == * WikiTrans [[Dosiero:Zalakaros church.JPG|eta|maldekstre|<center>Kirko en Zalakaros]] {{Projektoj}} [[Dosiero:Zalakaros, Liget utca.jpg|eta|maldekstre|<center>Vojo en Zalakaros]] [[Dosiero:Zalakaros - Hotel Termál.jpg|eta|dekstre|<center>Hotelo en Zalakaros]] [[Kategorio:Zalakaros]] [[Kategorio:Vinvilaĝoj]] [[Kategorio:Kuracbanlokoj de Hungario]] 9zxbizzyi9l9k62hij4jeu05kp6e5sa Retropumpstacio 0 225372 9349036 5951093 2026-04-06T20:33:04Z Stefangrotz 91903 ne estas ekstera ligilo 9349036 wikitext text/x-wiki '''Retropumpstacio''' servas simile al la baraĵlagoj por la reguligo de la akvokvanto precipe dum somere por la trinkakvoproduktado. Dum somere ĝi retropumpas akvon sur la pli altan flankon de [[vejro]]. La rivero [[Ruhr]] disponas pri ok de tiaj retropumpstacioj. == Fontoj == * Erich Knop: ''Zur Frage des Wasserausgleichs durch Talsperren und Rückpumpwerke'' - en: ''Die Wasserwirtschaft'' ([[1955]]) [[Kategorio:Ruhr-regiono]] [[Kategorio:Akvoekonomio|retropumpstacio]] ej3he34inda5w3qoc9dgt2nyvg4p0m2 Holguín 0 252611 9349093 9135485 2026-04-07T05:58:21Z CommonsDelinker 2357 Forigis la dosieron [[commons:File:Imágenes_de_la_ciudad_de_Holguín.jpg|Imágenes_de_la_ciudad_de_Holguín.jpg]] forigitan el la Komunejo de [[commons:User:Krd|Krd]]: No license since 30 March 2026 9349093 wikitext text/x-wiki {{informkesto urbo |bildo = |lando = {{Kubo}} |provinco = {{Holguín}} |regiono-ISO = CU-11 |tipo1 = reliefo |zomo= 9 |mapo = Holguín (Cuban municipal map)-2.png |sen banderolo = jes }} [[Dosiero:Holguín City Centre - panoramio.jpg|eta|maldekstre|280ra|{{centre|la [[urbodomo]]}}]] [[Dosiero:Alturas de maniabón que rodean la ciudad de Holguin.jpg|eta|maldekstre|280ra|{{centre|panoramo}}]] '''Holguín''' - prononco laŭ [[sistemo IFA]] [{{IFA|olˈɣin}}], formale je plena nomo ''San Isidoro de Holguín'' - estas grava [[urbo]] en la nordoriento de [[Kubo]] kun signife pli ol {{formatnum:200000}} loĝantoj: laŭ la [[censo]] de 2012 ĝi havis 346 195 loĝantojn kaj estis la tria plej larĝa urbo de la lando. Ĉi tie troviĝas la plej grava kaj granda [[bierfarejo]] de la kariba [[insulo]]. La urbo estas la administra ĉefloko de samnoma [[provinco Holguín]]. Ĝi ŝuldas sian [[nomo]]n al la konkeranto ''García Holguín'' kiu fondis la urbon en [[1525]]. '''Holguín''' estas tre konata de la kubanoj kiel "'''la urbo de la parkoj'''" pro ilia abundeco en la urbo mem. == Eksteraj ligiloj == * {{oficiala retejo}} {{es}} <br/> {| align = center |[[Dosiero:Periquera y cine Marti - panoramio.jpg|eta|maldekstre|280ra|{{centre|centra placo kaj [[kinejo]] ''Marti''}}]] |[[Dosiero:2010 , Kuba , Holguín , Guardalavaca - panoramio.jpg|eta|maldekstre|280ra|{{centre|loka [[plaĝo]]}}]] |} {{Projektoj}} [[Kategorio:Urboj de Kubo]] [[Kategorio:Provinco Holgina]] bfkzf68hbdxjqc1a35s2exyxu86fb2m Eŭgeno Petroviĉ Petrov 0 255769 9349153 9271269 2026-04-07T09:13:34Z Sj1mor 12103 9349153 wikitext text/x-wiki {{Informkesto gravulo}} '''Eŭgeno Petroviĉ PETROV''' (origine Evgenij Petroviĉ Katajev, ruse ''Евгений Петрович КАТАЕВ''), estis [[Rusio|rusa]] [[verkisto]], [[ĵurnalisto]] kaj raportisto, kiu famiĝis en la tuta mondo kiel aŭtoro (kune kun [[Ilja Ilf]]) de verkoj ''"[[Dek du seĝoj]]"'', ''"[[La ora bovido]]"'', ''"[[Unuetaĝa Usono]]"'' kaj multaj aliaj. Petrov naskiĝis la [[13-an de decembro]] [[1903]] en urbo [[Odeso]] situanta ĉe [[Nigra Maro]] en familio de instruisto. Li estis prototipo de Pavliko Baĉej en trilogio ''"Ondoj de Nigra maro"'' verkita de lia frato [[Valentin Katajev]]. En [[1920]] li finis la klasikan gimnazion kaj ekoficiis kiel raportisto de la Ukrainia Telegrafa Agentejo. Poste li tri jarojn servis kiel detektivo. Kaj denove li estis protagonisto de ''"La verda furgono"'' verkita de ''Aleksandr Kozaĉinskij'', lia samklasano kaj intima amiko. La libron kaj la samnoman filmon oni tre ŝatas en [[Rusio]]. En [[1925]] Petrov venis en [[Moskvo]]n, kie lia frato Valentin engaĝis lin en medion de ĵurnalistoj kaj verkistoj. Petrov iĝis raportisto de revuo ''"Papriko"'' kaj en [[1926]] ekoficiis en revuo ''"Gudok"'' (Sireno). Li verkis ĉefe humuraĵojn kaj satirikaĵojn. Tiam li konatiĝis kun [[Ilja Ilf]]. En [[1927]] dum kuna verkado de romano ''"Dek du seĝoj"'' komenciĝis krea kunlaboro de Petrov kaj Ilf. Tembazon de la romano proponis Valentin Katajev, al kiu la kunaŭtoroj dediĉis la verkon. En siaj rememoroj Petrov skribis poste:''" Ni momente decidis, ke temo pri seĝoj ne devas esti esenco de la romano, sed nur kaŭzo, motivo por prezenti la vivon"''. Ĉi tion perfekte dum duonjaro realigis ambaŭ kunaŭtoroj: la verkoj (ĝia daŭrigo estas ''"La ora bovido"'') iĝis esprimplenaj ekzemploj de ''"enciklopedio de la soveta vivo"'' de tiama epoko. La ĉefa persono de ambaŭ libroj, gaja aventuristo Ostap Bender estas ĝis nun tre populara en [[Rusio]]. Pluraj liaj frazoj iĝis ofte uzataj aforismoj kaj belsonajn kanzonojn el filmoj oni povas kun plezuro aŭskulti tre ofte. Ekde [[1932]] Petrov kaj Ilf verkis felietonojn por ĵurnalo ''[[Pravda]]''. En [[1933]]-[[1934]] ili vizitis okcidentan [[Eŭropo]]n kaj en [[1935]]-[[1936]] [[Usono]]n. El abundaj notoj kaj krokizoj al fotoj pri la vojaĝo en [[Usono]]n, publikigitaj en revuo ''"Ogonjok"'' (Lumeto), ili kompilis kaj verkis la libron ''"[[Unuetaĝa Usono]]"'' ([[1937]]). [[Dosiero:Ilya-ilf-valentina grgonsaid.jpg|eta|160px|Valentina Grunsaid - edzino de E.Petrov. Fotis [[Ilja Ilf]] en [[1930]]]] Post morto de Ilf en [[1937]], Petrov ion verkis sole, sed samtempe kune kun Georgo Munblit li verkis kelkajn kinoscenarojn de filmoj ŝatataj ĝis nun: ''"Muzika historio"'', ''"Antono Ivanoviĉ koleras"'', ''"La maltrankvila homo"'' k.a. [[Dosiero:Pozner in Pskov.jpg|eta|maldekstra|100px|akademiano Vladimir Pozner]] [[Dosiero:Ivan Urgant in Tbilisi.jpg|eta|maldekstra|100px|Ivan Urgant]] Dum la [[Dua mondmilito]] Petrov servis kiel milita raportisto kaj pereis la [[2-an de julio]] [[1942]] pro aviadilakcidento, kiam li flugis [[Moskvo]]n el [[Sebastopolo]] ([[Krimeo]]). Loĝantoj de vilaĝo Manjkovo en [[Rostova provinco]] starigis en [[1962]] la majestan monumenton omaĝe al la sovetiaj militistoj pereintaj tie dum la [[Dua mondmilito]]. En ĝia centro troviĝas tombo kun obelisko de Eŭgeno Petrov. Sur la lokon, kien falis la aviadilo kaj pereis Eŭgeno Petrov, en [[2007]] oni metis la memorsignon. La verkoj de Petrov kaj Ilf estas eldonitaj angle (en [[Usono]] kaj [[Britio]]), germane, france, ĉeĥe, pole, norvege, svede, hispane, itale, turke, japane, ĉine, arabe kaj sume en tridek kvin lingvoj. Ili disvastiĝis tra la tuta mondo. Ili "meritis" aŭtodafeon en hitlera [[Germanio]]. Ties verkojn malpermesis [[Francisco Franco|Franko]] en [[Hispanio]]. Sed en la ĉefaj lingvoj de la mondo oni asertas, ke en [[Sovetunio]] loĝis kaj fruktodone laboris du talentaj, bonkoraj kaj gajaj amikoj tre amintaj sian grandan patrujon. Omaĝe al la centjara jubileo de Eŭgeno Petrov, okazinta en [[2003]], oni tradukis la libron ''"[[Unuetaĝa Usono]]"'' en [[Esperanto]]n el la rusa kaj enmetis tri tekstojn ({{ru}}, {{en}}, {{eo}}) en [[Interreto]]n. Ĝi estas malpli konata en la mondo, ol ''"[[Dek du seĝoj]]"'' kaj ''"[[La ora bovido]]"'', kvankam preskaŭ samtempe kun apero de la ruslingva originalo en [[1937]], aperis la anglalingva traduko far Charles Malamuth sub titolo ''"Little Golden America"''. Kvarope (ambaŭ kunaŭtoroj kaj geedzoj Adams el [[Nov-Jorko]]) en nova limuzino [[Ford Motor Company|Ford]] ili traveturis [[Usono]]n de [[Atlantiko]] ĝis [[Pacifiko]] kaj reen dum du monatoj. Supre jam estas dirite, ke la libro aperis sur bazo de pluraj fotoj kun abundaj krokizoj en la revuo ''"Lumeto"'' en [[1936]]. Sed bedaŭrinde la libro, eldonita antaŭ morto de unu el kunaŭtoroj – [[Ilja Ilf]], havas neniujn ilustraĵojn. El diversaj fontoj oni eltiris kelkajn taŭgajn bildojn, por ke leganto povu pli facile imagi personojn, pejzaĝojn, vidindaĵojn ktp, menciitajn en la libro. Sed la kolekto evidente estas nesufiĉa kaj bezonas plian suplementon. Somere de [[2006]] du famaj rusiaj ĵurnalistoj – akademiano Vladimir Pozner kaj juna Ivan Urgant okazigis sian vojaĝon tra [[Usono]] laŭ spuroj de Ilf kaj Petrov. Februare de [[2008]] oni montris premieron de la filmo en rusia TV, kiu prezentis kutiman vivon de la nuna [[Usono]]. La libroj far Ilf & Petrov, unuvice ''"Dek du seĝoj"'', ''"La ora bovido" ''kaj ''"[[Unuetaĝa Usono]]"'' ĝis nun allogas intereson de rusiaj kaj alilandaj legantoj. Multe propagandas la verkojn de siaj ''"du patroj"'' filino de [[Ilja Ilf]] – Aleksandra Ilf, kiu sukcese laboras kiel redaktoro en la eldonejo kaj tradukas en la anglan. En [[1929]] li edziĝis al ''Valentina Leontjevna Grunsaid''. En [[1930]] naskiĝis ties unua filo ''Petro'' kaj en [[1937]] dua filo ''Ilja'' nomita omaĝe al Ilja Ilf. == Eksteraj ligiloj == * [http://www.vladimir-okc.narod.ru] tri tekstoj de la libro [[Unuetaĝa Usono]] {{ru}}, {{en}}, {{eo}} kun bildoj * [http://www.dontr.ru/Environ/WebObjects/dontr.woa/wa/Main?textid=23724]{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} informo pri la loko de pereo de Eŭgeno Petrov {{ru}} * [http://www.youtube.com/watch?v=iz0H6ZaGnVk&feature=PlayList&p=93E679190EB2D119&index=0] multeparta filmo pri vojaĝo de Pozner & Urgant en Usonon kun malnova kroniko {{ru}}, {{en}} * [http://intv.ru/view/?film_id=62493] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20120103135153/http://www.intv.ru/view/?film_id=62493 |date=2012-01-03 }} filmo ''"12 seĝoj"'' (Bender-Mironov) {{ru}} * [http://intv.ru/view/?film_id=62655] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20111112202015/http://www.intv.ru/view/?film_id=62655 |date=2011-11-12 }} filmo ''"12 seĝoj"'' (The Twelve Chairs) {{en}}, {{ru}} * [http://intv.ru/view/?film_id=13172&playNow=1] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20090102024456/http://www.intv.ru/view/?film_id=13172&playNow=1 |date=2009-01-02 }} filmo ''"La ora bovido"'' (Bender-Jurskij) {{ru}} * [http://www.russievirtuelle.com/textes/Dek%20du%20seĝoj.pdf]{{404|date=December 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} libro ''"12 seĝoj"'' (pdf) {{eo}} * [http://www.russievirtuelle.com/textes/Ora%20bovido.pdf]{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} libro ''"La ora bovido"'' (pdf) {{eo}} * [http://ilfipetrov.ru/ffa.htm] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20181025115306/http://ilfipetrov.ru/ffa.htm |date=2018-10-25 }} ttt-ejo de adorantoj de liaj verkaĵoj {{ru}} {{Projektoj|wikisource=Aŭtoro:Eŭgeno Petroviĉ Petrov}} {{Bibliotekoj}} {{DEFAŬLTORDIGO:Petrov, Eŭgeno Petroviĉ}} [[Kategorio:Naskiĝintoj en 1903]] [[Kategorio:Sovetiaj verkistoj]] [[Kategorio:Ruslingvaj verkistoj]] [[Kategorio:Sovetiaj ĵurnalistoj]] [[Kategorio:Sovetiaj humuristoj]] [[Kategorio:Rusiaj humuristoj]] [[Kategorio:Rusiaj satiristoj]] [[Kategorio:Sovetiaj dramistoj]] [[Kategorio:Sovetiaj redaktoroj]] [[Kategorio:Sovetiaj satiristoj]] [[Kategorio:Sovetiaj scenaristoj]] [[Kategorio:Verkistoj de la 20-a jarcento]] [[Kategorio:Sovetiaj militkorespondantoj]] [[Kategorio:Mortintoj en aviadilaj akcidentoj en Sovetunio]] i3xprtvw98ljhw1r3zwbdo4d89du7q3 Tajjuano 0 277838 9348991 9257356 2026-04-06T18:18:50Z ThomasPusch 1869 + Referenco 9348991 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo|bildo=Taiyuan Montage.png| bildo-larĝeco = 300px|regiono-ISO=CN-SX|zomo=7}} '''Tajuano'''<ref>esperantigo (almenaŭ ankoraŭ) sen ia ekstervikipedia referenco</ref> aŭ dokumentite '''Tajjuano'''<ref>La formo kun suobla duonvokalo "j" en esperanta vorto kompreneble estas tre nekutima kombinajco, sed tiel-ĉi ĝis nun sola esperantlingva [[atlaso]], [[Poŝatlaso de la mondo]] de 1971 el Prago, ne surprizige dokumentigas esperantigon "Tajjuano" en la vasta, du-paĝa mapo 23.</ref> ({{lang-zh|太原市}}) estas prefektujnivela milionurbo, la ĉefurbo de la [[provinco]] [[Ŝanŝio]] en [[Ĉinio]], kie estas ankaŭ [[universitata urbo]]. Laŭ la stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la urbo {{paĝonomo}} vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}} sur areo de {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². La municipo havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}. [[Dosiero:太原食品街.jpg|eta|maldekstra|Malnova strato en Tajuano]] == Bazaj informoj == * [[Loĝantaro]]: 3.398.000 (en [[2003]]) * [[Supermara alteco]]: 760-2670 m (averaĝe 800m) * [[Areo]]: 6.988 km² * [[Telefonkodo]]: 351 * [[Poŝtkodo]]: 030000 * [[Horzono]]: [[UTC]] +8 == Geografio == Tajuano situas en [[valo]] de [[rivero]] en mezo de la [[lando]]. == Historio == La loko estis menciita [[Kristo]]. Dum la historio daŭre estis grava urbo por diversaj dinastioj, spite tion, ke ankaŭ [[inundo]]j okazis. En [[1125]] dum militado la urbo detruiĝis. En [[1900]] dum la [[ribelo]] [[masakro]] okazis. En [[1907]] la [[fervojo]] ekfunkciis, kiu portis simbole ankaŭ prosperon. Inter [[1937]]-[[1945]] la [[japanoj]] havis la urbon, sed ankaŭ tiam la [[industrio]] evoluis. Ekde [[1949]] precipe la peza industrio graviĝis. == Klimato == En Tajuano jare pluvas po 457 mm, foje polvoŝtormoj okazas. Precipe inter [[junio]]-[[septembro]] pluvas. La [[temperaturo]] somere estas preskaŭ 30 C', vintre frostas. == Trafiko == Tajuano havas [[flughaveno]]n kaj [[aŭtovojo]]n. Laŭ trajno la distanco al [[Pekino]] estas 600 [[km]], tamen post 3 [[horo]]j la ĉefurbo estas atingebla. La [[Metroo de Tajuano]] malfermiĝis la {{Daton|26|12|2020}}. == Vidindaĵoj == * serio da maljunaj ĉinaj [[domo]]j * pluraj [[templo]]j * [[abatejo]]j * [[parko]] == Ĝemelurboj == * {{Flago|Germanio}} [[Chemnitz]], [[Germanio]] * {{Flago|Japanio}} [[Himeĵi]], [[Japanio]] * {{Flago|Aŭstralio}} [[Launceston]], [[Aŭstralio]] * {{Flago|Usono}} [[Nashville]], [[Usono]] * {{Flago|Britio}} [[Newcastle]], [[Britio]] * {{Flago|Rusio}} [[Siktivkar]], [[Rusio]] * {{Flago|Rusio}} [[Saratov]], Rusio [[Dosiero:太原市中心.jpg|eta|maldekstra|Panoramo en Tajuano]] [[Dosiero:Location of Taiyuan Prefecture within Shanxi (China).png|eta|Situo de Taiyuan (flave) en la provinco [[Ŝanŝjio]]]] == Referencoj == {{Referencoj}} {{Projektoj|n=Kategorio:Tajuano}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Prefektujnivelaj urboj de Ĉinio]] [[Kategorio:Provincaj ĉefurboj de Ĉinio]] ltx5rfc6ro73lyhv8kxg8ezjkbygmp4 9349003 9348991 2026-04-06T18:23:08Z ThomasPusch 1869 ThomasPusch movis paĝon [[Tajuano]] al [[Tajjuano]]: laŭ la [[Poŝatlaso de la mondo]] de 1971 9348991 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo|bildo=Taiyuan Montage.png| bildo-larĝeco = 300px|regiono-ISO=CN-SX|zomo=7}} '''Tajuano'''<ref>esperantigo (almenaŭ ankoraŭ) sen ia ekstervikipedia referenco</ref> aŭ dokumentite '''Tajjuano'''<ref>La formo kun suobla duonvokalo "j" en esperanta vorto kompreneble estas tre nekutima kombinajco, sed tiel-ĉi ĝis nun sola esperantlingva [[atlaso]], [[Poŝatlaso de la mondo]] de 1971 el Prago, ne surprizige dokumentigas esperantigon "Tajjuano" en la vasta, du-paĝa mapo 23.</ref> ({{lang-zh|太原市}}) estas prefektujnivela milionurbo, la ĉefurbo de la [[provinco]] [[Ŝanŝio]] en [[Ĉinio]], kie estas ankaŭ [[universitata urbo]]. Laŭ la stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la urbo {{paĝonomo}} vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}} sur areo de {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². La municipo havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}. [[Dosiero:太原食品街.jpg|eta|maldekstra|Malnova strato en Tajuano]] == Bazaj informoj == * [[Loĝantaro]]: 3.398.000 (en [[2003]]) * [[Supermara alteco]]: 760-2670 m (averaĝe 800m) * [[Areo]]: 6.988 km² * [[Telefonkodo]]: 351 * [[Poŝtkodo]]: 030000 * [[Horzono]]: [[UTC]] +8 == Geografio == Tajuano situas en [[valo]] de [[rivero]] en mezo de la [[lando]]. == Historio == La loko estis menciita [[Kristo]]. Dum la historio daŭre estis grava urbo por diversaj dinastioj, spite tion, ke ankaŭ [[inundo]]j okazis. En [[1125]] dum militado la urbo detruiĝis. En [[1900]] dum la [[ribelo]] [[masakro]] okazis. En [[1907]] la [[fervojo]] ekfunkciis, kiu portis simbole ankaŭ prosperon. Inter [[1937]]-[[1945]] la [[japanoj]] havis la urbon, sed ankaŭ tiam la [[industrio]] evoluis. Ekde [[1949]] precipe la peza industrio graviĝis. == Klimato == En Tajuano jare pluvas po 457 mm, foje polvoŝtormoj okazas. Precipe inter [[junio]]-[[septembro]] pluvas. La [[temperaturo]] somere estas preskaŭ 30 C', vintre frostas. == Trafiko == Tajuano havas [[flughaveno]]n kaj [[aŭtovojo]]n. Laŭ trajno la distanco al [[Pekino]] estas 600 [[km]], tamen post 3 [[horo]]j la ĉefurbo estas atingebla. La [[Metroo de Tajuano]] malfermiĝis la {{Daton|26|12|2020}}. == Vidindaĵoj == * serio da maljunaj ĉinaj [[domo]]j * pluraj [[templo]]j * [[abatejo]]j * [[parko]] == Ĝemelurboj == * {{Flago|Germanio}} [[Chemnitz]], [[Germanio]] * {{Flago|Japanio}} [[Himeĵi]], [[Japanio]] * {{Flago|Aŭstralio}} [[Launceston]], [[Aŭstralio]] * {{Flago|Usono}} [[Nashville]], [[Usono]] * {{Flago|Britio}} [[Newcastle]], [[Britio]] * {{Flago|Rusio}} [[Siktivkar]], [[Rusio]] * {{Flago|Rusio}} [[Saratov]], Rusio [[Dosiero:太原市中心.jpg|eta|maldekstra|Panoramo en Tajuano]] [[Dosiero:Location of Taiyuan Prefecture within Shanxi (China).png|eta|Situo de Taiyuan (flave) en la provinco [[Ŝanŝjio]]]] == Referencoj == {{Referencoj}} {{Projektoj|n=Kategorio:Tajuano}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Prefektujnivelaj urboj de Ĉinio]] [[Kategorio:Provincaj ĉefurboj de Ĉinio]] ltx5rfc6ro73lyhv8kxg8ezjkbygmp4 9349005 9349003 2026-04-06T18:24:42Z ThomasPusch 1869 9349005 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo|bildo=Taiyuan Montage.png| bildo-larĝeco = 300px|regiono-ISO=CN-SX|zomo=7}} '''Tajuano'''<ref>esperantigo (almenaŭ ankoraŭ) sen ia ekstervikipedia referenco</ref> aŭ dokumentite '''Tajjuano'''<ref>La formo kun suobla duonvokalo "j" en esperanta vorto kompreneble estas tre nekutima kombinajco, sed tiel-ĉi ĝis nun sola esperantlingva [[atlaso]], [[Poŝatlaso de la mondo]] de 1971 el Prago, ne surprizige dokumentigas esperantigon "Tajjuano" en la vasta, du-paĝa mapo 23.</ref> ({{lang-zh|太原市}}, [[pinjine]] ''Tàiyuán'' aŭ plene ''Tàiyuán Shì'') estas prefektujnivela milionurbo, la ĉefurbo de la [[provinco]] [[Ŝanŝio]] en [[Ĉinio]], kie ĝi estas ankaŭ [[universitata urbo]]. Laŭ la stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la urbo {{paĝonomo}} vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}} sur areo de {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². La municipo havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}. [[Dosiero:太原食品街.jpg|eta|maldekstra|Malnova strato en Tajuano]] == Bazaj informoj == * [[Loĝantaro]]: 3.398.000 (en [[2003]]) * [[Supermara alteco]]: 760-2670 m (averaĝe 800m) * [[Areo]]: 6.988 km² * [[Telefonkodo]]: 351 * [[Poŝtkodo]]: 030000 * [[Horzono]]: [[UTC]] +8 == Geografio == Tajuano situas en [[valo]] de [[rivero]] en mezo de la [[lando]]. == Historio == La loko estis menciita [[Kristo]]. Dum la historio daŭre estis grava urbo por diversaj dinastioj, spite tion, ke ankaŭ [[inundo]]j okazis. En [[1125]] dum militado la urbo detruiĝis. En [[1900]] dum la [[ribelo]] [[masakro]] okazis. En [[1907]] la [[fervojo]] ekfunkciis, kiu portis simbole ankaŭ prosperon. Inter [[1937]]-[[1945]] la [[japanoj]] havis la urbon, sed ankaŭ tiam la [[industrio]] evoluis. Ekde [[1949]] precipe la peza industrio graviĝis. == Klimato == En Tajuano jare pluvas po 457 mm, foje polvoŝtormoj okazas. Precipe inter [[junio]]-[[septembro]] pluvas. La [[temperaturo]] somere estas preskaŭ 30 C', vintre frostas. == Trafiko == Tajuano havas [[flughaveno]]n kaj [[aŭtovojo]]n. Laŭ trajno la distanco al [[Pekino]] estas 600 [[km]], tamen post 3 [[horo]]j la ĉefurbo estas atingebla. La [[Metroo de Tajuano]] malfermiĝis la {{Daton|26|12|2020}}. == Vidindaĵoj == * serio da maljunaj ĉinaj [[domo]]j * pluraj [[templo]]j * [[abatejo]]j * [[parko]] == Ĝemelurboj == * {{Flago|Germanio}} [[Chemnitz]], [[Germanio]] * {{Flago|Japanio}} [[Himeĵi]], [[Japanio]] * {{Flago|Aŭstralio}} [[Launceston]], [[Aŭstralio]] * {{Flago|Usono}} [[Nashville]], [[Usono]] * {{Flago|Britio}} [[Newcastle]], [[Britio]] * {{Flago|Rusio}} [[Siktivkar]], [[Rusio]] * {{Flago|Rusio}} [[Saratov]], Rusio [[Dosiero:太原市中心.jpg|eta|maldekstra|Panoramo en Tajuano]] [[Dosiero:Location of Taiyuan Prefecture within Shanxi (China).png|eta|Situo de Taiyuan (flave) en la provinco [[Ŝanŝjio]]]] == Referencoj == {{Referencoj}} {{Projektoj|n=Kategorio:Tajuano}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Prefektujnivelaj urboj de Ĉinio]] [[Kategorio:Provincaj ĉefurboj de Ĉinio]] aawfg6on36cs4lv9vgwkq8ycteb72xn 9349011 9349005 2026-04-06T18:54:26Z ThomasPusch 1869 9349011 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo|bildo=Taiyuan Montage.png| bildo-larĝeco = 300px|regiono-ISO=CN-SX|zomo=7}} Dokumentite '''Tajjuano'''<ref>La formo kun suobla duonvokalo "j" en esperanta vorto kompreneble estas tre nekutima kombinajco, sed tiel-ĉi ĝis nun sola esperantlingva [[atlaso]], [[Poŝatlaso de la mondo]] de 1971 el Prago, ne surprizige dokumentigas esperantigon "Tajjuano" en la vasta, du-paĝa mapo 23.</ref> aŭ dubinde '''Tajuano'''<ref>vikipedia esperantigo (almenaŭ ankoraŭ) sen ia ekstervikipedia referenco</ref> ({{lang-zh|太原市}}, [[pinjine]] ''Tàiyuán'' aŭ plene ''Tàiyuán Shì'') estas prefektujnivela milionurbo, la ĉefurbo de la [[provinco]] [[Ŝanŝio]] en [[Ĉinio]], kie ĝi estas ankaŭ [[universitata urbo]]. Laŭ la stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la urbo {{paĝonomo}} vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}} sur areo de {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². La municipo havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}. [[Dosiero:太原食品街.jpg|eta|maldekstra|Malnova strato en Tajuano]] == Bazaj informoj == * [[Loĝantaro]]: 3.398.000 (en [[2003]]) * [[Supermara alteco]]: 760-2670 m (averaĝe 800m) * [[Areo]]: 6.988 km² * [[Telefonkodo]]: 351 * [[Poŝtkodo]]: 030000 * [[Horzono]]: [[UTC]] +8 == Geografio == Tajuano situas en [[valo]] de [[rivero]] en mezo de la [[lando]]. == Historio == La loko estis menciita [[Kristo]]. Dum la historio daŭre estis grava urbo por diversaj dinastioj, spite tion, ke ankaŭ [[inundo]]j okazis. En [[1125]] dum militado la urbo detruiĝis. En [[1900]] dum la [[ribelo]] [[masakro]] okazis. En [[1907]] la [[fervojo]] ekfunkciis, kiu portis simbole ankaŭ prosperon. Inter [[1937]]-[[1945]] la [[japanoj]] havis la urbon, sed ankaŭ tiam la [[industrio]] evoluis. Ekde [[1949]] precipe la peza industrio graviĝis. == Klimato == En Tajuano jare pluvas po 457 mm, foje polvoŝtormoj okazas. Precipe inter [[junio]]-[[septembro]] pluvas. La [[temperaturo]] somere estas preskaŭ 30 C', vintre frostas. == Trafiko == Tajuano havas [[flughaveno]]n kaj [[aŭtovojo]]n. Laŭ trajno la distanco al [[Pekino]] estas 600 [[km]], tamen post 3 [[horo]]j la ĉefurbo estas atingebla. La [[Metroo de Tajuano]] malfermiĝis la {{Daton|26|12|2020}}. == Vidindaĵoj == * serio da maljunaj ĉinaj [[domo]]j * pluraj [[templo]]j * [[abatejo]]j * [[parko]] == Ĝemelurboj == * {{Flago|Germanio}} [[Chemnitz]], [[Germanio]] * {{Flago|Japanio}} [[Himeĵi]], [[Japanio]] * {{Flago|Aŭstralio}} [[Launceston]], [[Aŭstralio]] * {{Flago|Usono}} [[Nashville]], [[Usono]] * {{Flago|Britio}} [[Newcastle]], [[Britio]] * {{Flago|Rusio}} [[Siktivkar]], [[Rusio]] * {{Flago|Rusio}} [[Saratov]], Rusio [[Dosiero:太原市中心.jpg|eta|maldekstra|Panoramo en Tajuano]] [[Dosiero:Location of Taiyuan Prefecture within Shanxi (China).png|eta|Situo de Taiyuan (flave) en la provinco [[Ŝanŝjio]]]] == Referencoj == {{Referencoj}} {{Projektoj|n=Kategorio:Tajuano}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Prefektujnivelaj urboj de Ĉinio]] [[Kategorio:Provincaj ĉefurboj de Ĉinio]] sjl3brcmne707z74fo7pe8f58q6isgd 9349012 9349011 2026-04-06T18:55:06Z ThomasPusch 1869 9349012 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo|bildo=Taiyuan Montage.png| bildo-larĝeco = 300px|regiono-ISO=CN-SX|zomo=7}} Dokumentite '''Tajjuano'''<ref>La formo kun suobla duonvokalo "j" en esperanta vorto kompreneble estas tre nekutima kombinajco, sed tiel-ĉi ĝis nun sola esperantlingva [[atlaso]], [[Poŝatlaso de la mondo]] de 1971 el Prago, ne surprizige dokumentigas esperantigon "Tajjuano" en la vasta, du-paĝa mapo 23.</ref> aŭ dubinde '''Tajuano'''<ref>vikipedia esperantigo (almenaŭ ankoraŭ) sen ia ekstervikipedia referenco</ref> ({{lang-zh|太原市}}, [[pinjine]] ''Tàiyuán'' aŭ plene ''Tàiyuán shì'') estas prefektujnivela milionurbo, la ĉefurbo de la [[provinco]] [[Ŝanŝio]] en [[Ĉinio]], kie ĝi estas ankaŭ [[universitata urbo]]. Laŭ la stato de {{WikidataLoĝantaroDato}} en la urbo {{paĝonomo}} vivis {{unuo|{{WikidataLoĝantaro}}|loĝantoj}} sur areo de {{unuo|{{#expr:({{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 2}}}} kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de {{unuo|{{#expr:({{WikidataLoĝantaro}}/{{#invoke:Wikidata|claim|P2046}}) round 0}}}} loĝantoj/km². La municipo havas komunan limon kun {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}}. [[Dosiero:太原食品街.jpg|eta|maldekstra|Malnova strato en Tajuano]] == Bazaj informoj == * [[Loĝantaro]]: 3.398.000 (en [[2003]]) * [[Supermara alteco]]: 760-2670 m (averaĝe 800m) * [[Areo]]: 6.988 km² * [[Telefonkodo]]: 351 * [[Poŝtkodo]]: 030000 * [[Horzono]]: [[UTC]] +8 == Geografio == Tajuano situas en [[valo]] de [[rivero]] en mezo de la [[lando]]. == Historio == La loko estis menciita [[Kristo]]. Dum la historio daŭre estis grava urbo por diversaj dinastioj, spite tion, ke ankaŭ [[inundo]]j okazis. En [[1125]] dum militado la urbo detruiĝis. En [[1900]] dum la [[ribelo]] [[masakro]] okazis. En [[1907]] la [[fervojo]] ekfunkciis, kiu portis simbole ankaŭ prosperon. Inter [[1937]]-[[1945]] la [[japanoj]] havis la urbon, sed ankaŭ tiam la [[industrio]] evoluis. Ekde [[1949]] precipe la peza industrio graviĝis. == Klimato == En Tajuano jare pluvas po 457 mm, foje polvoŝtormoj okazas. Precipe inter [[junio]]-[[septembro]] pluvas. La [[temperaturo]] somere estas preskaŭ 30 C', vintre frostas. == Trafiko == Tajuano havas [[flughaveno]]n kaj [[aŭtovojo]]n. Laŭ trajno la distanco al [[Pekino]] estas 600 [[km]], tamen post 3 [[horo]]j la ĉefurbo estas atingebla. La [[Metroo de Tajuano]] malfermiĝis la {{Daton|26|12|2020}}. == Vidindaĵoj == * serio da maljunaj ĉinaj [[domo]]j * pluraj [[templo]]j * [[abatejo]]j * [[parko]] == Ĝemelurboj == * {{Flago|Germanio}} [[Chemnitz]], [[Germanio]] * {{Flago|Japanio}} [[Himeĵi]], [[Japanio]] * {{Flago|Aŭstralio}} [[Launceston]], [[Aŭstralio]] * {{Flago|Usono}} [[Nashville]], [[Usono]] * {{Flago|Britio}} [[Newcastle]], [[Britio]] * {{Flago|Rusio}} [[Siktivkar]], [[Rusio]] * {{Flago|Rusio}} [[Saratov]], Rusio [[Dosiero:太原市中心.jpg|eta|maldekstra|Panoramo en Tajuano]] [[Dosiero:Location of Taiyuan Prefecture within Shanxi (China).png|eta|Situo de Taiyuan (flave) en la provinco [[Ŝanŝjio]]]] == Referencoj == {{Referencoj}} {{Projektoj|n=Kategorio:Tajuano}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Prefektujnivelaj urboj de Ĉinio]] [[Kategorio:Provincaj ĉefurboj de Ĉinio]] nhtgdkcyfwdbza51o1fyt87eqhg3ud7 Traktato pri la fondo de la Eŭropa Komunumo 0 277881 9349057 9213541 2026-04-07T00:06:20Z Scip. 67770 + 9349057 wikitext text/x-wiki [[Dosiero:EGKS.png|eta|<center>la fondaj membroŝtatoj de la Eŭropa Komunumaro]] [[Dosiero:Museos Capitolinos, Roma, Italia, 2022-09-16, DD 89-91 HDR.jpg|eta|<center>salono en la [[Kapitolaj Muzeoj]] en [[Romo]], en kiu subskribiĝis la [[traktatoj de Romo]]]] La '''traktato pri la fondo de la [[Eŭropa Ekonomia Komunumo]]''' kaj la traktato pri [[Eŭropa Komunumo pri Atomenergio]] kune konsistigas la [[traktatoj de Romo|traktatojn de Romo]], kiuj kreis la politikan fundamenton por forta kunlaboro kaj alproksimiĝo de pluraj eŭropaj ŝtatoj post la [[Dua Mondmilito]]. Pro la [[traktato de Mastriĥto]] pri la fondo de [[Eŭropa Unio]] ĝi rebaptiĝis kaj per la [[traktato de Amsterdamo]] nove numerigita. Ĝi estas inter la unuarangaj eŭropaj juraj fontoj. Ekde la ratifo de la [[traktato de Lisbono]] pluekzistas sola jura subjekto kun la nomo "Eŭropa Unio". La detaloj de la traktato pri la fondo de la Eŭropa Komunumo plejparte retroveblas en la dua parto de la traktato de Lisbono, la "traktato pri la labormaniero de la Eŭropa Unio". La traktato pri la fondo de la Eŭropa Ekonomia Komunumo origine interkonsentiĝis de la reprezentantoj de la registaroj de [[Belgio]], [[Okcidenta Germanio]], [[Francio]], [[Italio]], [[Luksemburgio]] kaj [[Nederlando]] la [[25-an de marto]] [[1957]] en [[Romo]], post kiam la traktata enhavo antaŭe estis ellaboritaj kadre de la konferenco de [[Messina]]. Ĝi ekvalidis la 1-an de januaro [[1958]], post kiam la lasta ratifilo estis deponita ĉe la registaro de la Itala Respubliko. La traktato validas dum nelimigita tempo. Pli poste la sekvaj ŝtatoj aliĝis al la traktato: * Respubliko [[Aŭstrio]] (1995) * Reĝlando [[Britio]] (1973) * Reĝlando [[Danio]] (1973) * Respubliko [[Finnlando]] (1995) * Respubliko [[Grekio]] (1981) * Reĝlando [[Hispanio]] (1986) * [[Irlando]] (1973) * Respubliko [[Portugalio]] (1986) * Reĝlando [[Svedio]] (1995) Aldone al ĝi nerekte aliĝis la kvin [[novaj federaciaj landoj]] de [[Germanio]], per la [[Germania reunuiĝo]] la [[3-an de oktobro]] [[1990]]. La dek pliaj ŝtatoj, kiuj la [[1-an de majo]] [[2004]] aliĝis al la [[Eŭropa Unio]], estis rekte akceptitaj en la Union. La traktato pri la fondo de la EK reprezentas la daŭrigon de la strebo de forta interŝtata kunlaboro en Eŭropo en difinitaj temaroj post la [[Dua Mondmilito]] kaj post la fondo de la [[Eŭropa Komunumo pri Karbo kaj Ŝtalo]]. La interkonsenton antaŭis provoj krei traktaton pri [[Eŭropa Defenda Komunumo]], kiuj tamen fiaskis, ĉar la [[Nacia Asembleo]] de [[Francio]] kun plimulto de la parlamentanaj voĉoj rifuzis voĉdoni pri ĝi. Sekve oni provizore rezignis pri eŭropigo de la defenda politiko kaj koncentriĝis pri la ekonomia integriĝo de la kunlaborantaj membroŝtatoj. Post la fino de la tempe limigita traktato pri la [[Eŭropa Komunumo pri Karbo kaj Ŝtalo]], ties esencaj interkonsentoj dum la jaro [[2002]] estis integrigitaj en la traktaton pri la fondo de la EK. La traktato pri la fondo de la Eŭropa Komunumo estas interŝtata traktato; en la [[eŭropunia juro]] ĝi estas konsiderata "unuaranga jura dokumento". Ĝi havas supernacian norman karakteron kaj pli pezas ol naciaj leĝoj. La jaro de la subskribo de la traktato konsideriĝas la oficiala naskiĝjaro de la Eŭropa Unio. Koresponde dum la jaro [[2007]] oni festis ties 50-jariĝon. {{Historio de la Eŭropa Unio}} == Vidu ankaŭ == * [[Traktato pri estigo de Eŭropa Konstitucio (dokumento)]] {{Projektoj}} [[Kategorio:Internaciaj traktatoj de Eŭropa Unio]] [[Kategorio:Aperis en 1957]] tuwftpi2k9enctcb488tupz5t8gcn4d Kapitolaj Muzeoj 0 277958 9349056 9069994 2026-04-06T23:55:37Z Scip. 67770 + 9349056 wikitext text/x-wiki {{Informkesto geografiaĵo|muzeo |kategorio = |lando = Italio |regiono = |situo = [[Romo]] |latitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} |longitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} |regiono-ISO = IT-RM |mapo lokumilo = Centra Romo |mapo1 lokumilo = Romo |zomo = 15 |ĉefulo = Maria Vittoria Marini Clarelli |ĉefulo tipo = Direktoro }} [[Dosiero:Museos Capitolinos, Roma, Italia, 2022-09-16, DD 89-91 HDR.jpg|eta|<center>la salono, en kiu dum la jaro [[1957]] subskribiĝis la [[traktatoj de Romo]], kiuj konsideriĝas la naskomomento de la [[Eŭropa Unio]]]] [[Dosiero:Capitoline she-wolf Musei Capitolini MC1181.jpg|eta|<center>la legenda [[kapitola lupino]].]] La '''Kapitolaj Muzeoj''' konsistas el pluraj artaj galerioj, sur kaj proksime de la monto [[Kapitolo (Romo)|Kapitolo]] en [[Romo]], iom super la [[Roma Forumo]]. En la muzeoj videblas multaj famaj artaĵoj kiel la skulptaĵo de "knabo kun dorno", aŭ de la legenda "kapitola lupino" kun la du knaboj [[Romulo kaj Remo]]. Sur la placo antaŭ la eksa "Palaco de la Konservatoroj" troviĝas kopio de la [[Surĉevala statuo de Marko Aŭrelio|rajdista statuo de la romia imperiestro Marko Aŭrelio]]. La Kapitolaj Muzeoj ekestis dum la jaro [[1471]], kiam la urbo Romo ricevis kolekton de skulptaĵoj pri antikvaj grekaj kaj romiaj dioj de la papo ''Siksto la 6-a''. Ankaŭ dum la sekvaj jaroj la kolekto de artaĵoj precipe vastiĝis pro donacoj de la papoj. Origine la arta kolekto troviĝis en la "Nova Palaco" de la Kapitolo. Pro la konstanta kresko de ekspoziciaĵoj oni pli kaj pli ankaŭ uzis la Palacon de la Konservatoroj kiel muzeejo. Inter la jaro [[1939]] kaj [[1941]] ekestis tria muzea konstruaĵo, liganta la du historiajn palacojn, kaj ekde la jaro [[1997]] kvara muzea konstruaĵo en la ŝoseo ''Via Ostiense''. ==Ekspoziciaĵoj== Ĉi-tie videblas interalie arte elstara [[frontono]] de la antikva roma [[templo]] de la dio [[apolono]] "Sosianus" kaj la legenda [[kapitola lupino]]. == Retej ligiloj == {{Commons|Musei Capitolini}} * [http://www.museicapitolini.org retejo de la muzeo por vizitantoj] * [http://www.museicapitolini.net retejo kun esploraj materialoj] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20020106214310/http://www.museicapitolini.net/ |date=2002-01-06 }} {{Koordinatoj |41_53_35_N_12_28_57_E|41° 53' 35" norde, 12° 28' 57" oriente}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Muzeoj en Romo]] dtzfxzug7zenycr534na6a1p2u8q0zn Turčiansky Peter 0 282751 9348873 8489031 2026-04-06T14:31:33Z Crosstor 3176 famulo 9348873 wikitext text/x-wiki {{Geokesto | municipo <!-- *** Kapo *** --> | nomo = Turčiansky Peter | devena_nomo = | alia_nomo = {{LingvoKunNomo|hu|hungar|''Turócszentpéter''}} | kategorio = municipo <!-- *** Dosiero *** --> | dosiero = Turčiansky Peter07.JPG | dosiero_priskribo = Sonorilturo en Turčiansky Peter <!-- *** Simboloj *** --> | flago = | blazono = <!-- *** Nomo *** --> | etimologio = | oficiala_nomo = Turčiansky Peter | moto = | kromnomo = <!-- *** Lando ktp. *** --> | lando = Slovakio | lando_flago = 1 | regiono = Regiono Žilina | distrikto = Distrikto Martin | histregiono = Supra Hungarujo | histregiono1 = <!-- *** Familio *** --> | parenco = Turiec | montaro = | ŝoseo = | limo = | parto = | memorindaĵo = | memorindaĵo_noto = | rivero = [[Turiec (alfluanto de Váh)|Turiec]] | rivero1 = | rivero2 = | rivero3 = <!-- *** Situo *** --> | situo = Turčiansky Peter | leviĝo = 419 | lat_d = 49 | lat_m = 01 | lat_s = 42 | lat_NS = N | long_d = 18 | long_m = 53 | long_s = 22 | long_EW = E | koordinatoj_ne_en_titolo = true <!-- *** Dimensioj *** --> | areo = 5.0 |areo_rondumo = 1 <!-- *** Loĝantaro *** --> | loĝantaro = 405 | loĝantaro_dato = 31.12.2010 | loĝantaro_denseco = auto <!-- *** Historio & gvidantaro *** --> | establita = 1309 | establita_tipo = Unua skribmencio | ĉefulo = | ĉefulo_partio = | ĉefulo_tipo = <!-- *** Kodoj *** --> | horzono = [[Mez-Eŭropa tempo|MET]] | utc_offset =+1 | horzono_DST = [[Mez-Eŭropa tempo|MET]] | utc_offset_DST =+2 | poŝtkodo = 038 41 | areo_kodo = +421-43 | areo_kodo_tipo = | kodo = MT | kodo_tipo = Aŭtokodoj | kodo1 = 512753 | kodo1_tipo = NUTS <!-- *** Liberaj kampoj *** --> | libera = <!-- *** Mapoj *** --> | mapo_priskribo = Situo enkadre de Slovakio | mapo_lokumilo = Slovakio | mapo1_priskribo = Situo enkadre de Regiono Žilina | mapo1_lokumilo = Regiono Žilina | mapo2 = | mapo2_priskribo = <!-- *** Retpaĝoj *** --> | commons = Turčiansky Peter | portalo = Slovakio | retpaĝo = <!-- *** Notoj *** --> | notoj = }} '''Turčiansky Peter''' ([[hungare]] ''Turócszentpéter'') estas [[vilaĝo]] en [[Slovakio]], en [[Regiono Žilina]], en [[Distrikto Martin]]. [[Dosiero:Turčiansky Peter15.JPG|eta|maldekstra|Preĝejo de Turčiansky Peter]] == Situo == Turčiansky Peter situas en [[valo]], laŭ [[rojo]], laŭ ĉef[[vojo]], kaj [[fervojo]] inter [[Turčianske Teplice]]-[[Martin]]. La lasta [[urbo]] troviĝas 5 km. == Historio == La unua skriba mencio devenis el [[1309]]. En [[1784]] estis tie 32 [[domo]]j kun 199 [[homo]]j, en [[1828]] 22 domoj kun 203 homoj. En [[1910]] laŭ la popolnombrado loĝis en Turčiansky Peter 203 homoj, (193 [[slovakoj]], 5 [[hungaroj]], 2 [[germanoj]]). Ĝis [[Traktato de Trianon]] la vilaĝo apartenis al [[Hungara reĝlando]], al [[Turóc]], al distrikto de [[Martin]], poste al [[Ĉeĥoslovaka respubliko]], dum la [[2-a mondmilito]] kaj ekde [[1993]] al [[Slovakio]]. En [[2001]] laŭ la popolnombrado vivis en Turčiansky Peter 319 homoj, (309 slovakoj, 2 hungaroj). == Vidindaĵoj == * romkatolika gotika [[preĝejo]] omaĝe al [[Apostolo]] [[Sankta Petro]] de [[1327]], en la [[17-a jarcento]] renesanciĝis, en [[1940]] moderniĝis * [[sonorilturo]] * renesanca [[kastelo]], en la [[19-a jarcento]] trakonstruiĝis == Famuloj == En la iama Turócszentpéter naskiĝis hungara monaĥo [[Ernő Nyáry]]. == Fonto == * w.adatbazis.mtaki.hu {{Municipoj de Regiono Žilina|Distrikto Martin}} [[Kategorio:Municipoj en distrikto Martin]] eji0geuror0untdisses84nzv7x7trn Listo de nepivaj vortoj 0 286079 9349022 9348757 2026-04-06T19:53:55Z Venca24 19855 /* S */ +sinestezio 9349022 wikitext text/x-wiki {{Sen fontoj|vortolisto|novembro 2013}} '''Listo de vortoj (ankoraŭ) netroveblaj en [[PIV]]''' sed jam troveblaj en aliaj esperantaj vortaroj aŭ tekstoj. Bonvolu listigi ilin (sen lokaj aŭ personaj nomoj) kaj montri la fonton. {{KompaktaEnhavTabelo}} == A == * [[Abituro]] * [[Afromontano]] * [[Afrotropiso]] * [[Aĥoblanko]] * [[Ajvaro]] * [[Animeo]] * [[Anzino]] == B == * [[Botiĥo]] * [[Bulguro]] == C == == Ĉ == * [[Ĉaŭ]] == D == == E == * [[Efebofilio]] * [[Ekoregiono]] * [[Ekoprovinco]] * [[Ekozono]] == F == * [[Falaflo]] * [[Fladerako]] * [[Fleksitarismo]] * [[Focaccia|Fokaĉo]] == G == * [[gi]] * [[Ginekofilio]] * [[Gio]] * [[gufujo]] == Ĝ == == H == * [[Haluŝkoj]] * [[Korea alfabeto|Hangulo]] * [[Hebefilio]] * [[Hotdogo]] * [[Humuso]] == Ĥ == == I == * [[-iĉ-|iĉo]] * [[-ip-|ipo]] * [[Isoberlinio]] == J == * [[Julbernardio]] == Ĵ == == K == * [[Kajapoo]] * [[Kajpirinjo]] * [[Kaĵuno]] * [[Kebajo]] * [[Kofolao]] * [[Komarko]] * [[Hebefilio|Korofilio]] * [[Kriptologio|Kriptografio]] * [[Kriptologio]] * [[Krososomatacoj]] == L == * [[Leĉo]] * [[Linux|Linukso]] * [[Lukarno]] == M == * [[Miŝteko]] * [[Mojosa]] == N == * [[Na (prepozicio)|na]] * [[Napo (rivero)]] * [[Nearktiso]] * [[Neotropiso]] == O == * [[Okej]] * [[Orientaliso]] == P == * [[Palearktiso]] * [[Papadamo]] * [[pedofilio]] * [[podkasto]] * [[Pomokso]] * [[punko]] == Q == == R == * [[ri]] * [[Roŝtio]] * [[Rultigaro]] * [[Ruruo]] == S == * [[sejtano]] * [[sinestezio]] * [[smurfo]] * [[Fruktkirlaĵo|smuzio]] == Ŝ == * [[ŝli]] * [[Holokaŭsto|Ŝoaho]] == T == * [[Tanzanito]] * [[Tempeo]] * [[Tjaskero]] * [[Tofuo]] * [[Tompuzo]] == U == == Ŭ == == V == * [[vifio]] * [[vikio]] * [[Microsoft Windows|Vindozo]] == W == == X == == Y == == Z == (kompletiginda) [[Kategorio:Listoj pri Esperanto]] 2t8j7zdv5atgrlrzxouzame2vmgkxcs Zalakomár 0 294886 9348837 9010136 2026-04-06T12:11:13Z Crosstor 3176 /* Famuloj */ 9348837 wikitext text/x-wiki '''Zalakomár''' estas [[Grandvilaĝoj en Hungario|grandvilaĝo]] en [[Hungario]], en [[regiono]] [[Okcidenta Transdanubio]], en [[departemento]] [[Zala]], en [[Distrikto Nagykanizsa]]. [[Dosiero:Zalakomár, római katolikus templom 2021 01.jpg|eta|Preĝejo en Zalakomár]] == Bazaj informoj == * [[Areo]]: 55km² * [[Loĝantaro]]: 3090 * [[Poŝtkodo]]: 8751 kaj 8752 * [[Telefonprefikso]]: 93 == Situo == Zalakomár situas sur [[ebenaĵo]], laŭ ĉef[[vojo]] [[Budapeŝto]]-[[Letenye]], laŭ [[fervojo]] Budapeŝto-[[Zagrebo]]. [[Nagykanizsa]] troviĝas 18 km-ojn. == Historio == La vilaĝo naskiĝis en [[1969]] pro unuiĝo de memstaraj apudaj vilaĝoj ''Kiskomárom'' kaj ''Komárváros''. Vilaĝservoj estas [[infanĝardeno]], [[lernejo]], [[kulturdomo]], [[biblioteko]], interretejo. === Komárváros === La unua mencio devenis en [[1019]] en formo ''"Komár"''. Tiutempe la apudaĵo estis centro de la departemento. En [[1356]] [[abatejo]] fondiĝis. En [[1449]] la vilaĝo jam havis la rangon [[kampurbo]], en [[1552]] al tio doganprena rajto aldoniĝis. Ekde la [[17-a jarcento]] la urbeto ofte apartenis al la [[Osmana Imperio]]. En [[1861]] la fervojo portis ankaŭ prosperon. En [[1917]] [[incendio]] okazis. En [[1945]] la urbeto suferis pro [[bombo]]atakoj. Dum la [[socialismo]] [[kolĥozo]] funkciis. === Kiskomárom === La unua mencio devenis el [[1410]] laŭ tiama hungara [[ortografio]] ''"Kyskomarom"''. En [[1540]] [[fortikaĵo]] konstruiĝis, kiu malkonstruiĝis en [[1681]]. En [[1735]] la vilaĝo iĝis [[kampurbo]], en [[1924]] [[Grandvilaĝoj en Hungario|grandvilaĝo]]. En [[1945]] oni disdonis parcelojn el la grandbieno al la malriĉaj vilaĝanoj. Dum la [[socialismo]] [[kolĥozo]] funkciis en la [[komunumo]]. [[Dosiero:Zalakomár, Somssich-kastély, 5.jpg|eta|Kastelo de Zalakomár]] == Vidindaĵoj == * romkatolika baroka [[preĝejo Sankta Triunuo (Zalakomár)]] (1744-1772) * [[bubalo]]bredejo * [[Kastelo de Zalakomár]] kun [[parko]] * ĉiujare Tutlanda Renkontiĝo de Mezepokaj Kampurboj okazas == Famuloj == * En Kiskomárom naskiĝis: ** [[botanikisto]] [[Nándor István Gimesi]] ** [[László Hartai (juĝisto)]] ** [[monaĥo]] [[Boldizsár Marcell Marton]] ** [[muzeologo]] [[Piroska Péczely]] ** [[József Marton (pastro)]]. * En Kiskomárom mortis [[Pál Keresztes (instruisto)]]. {{Projektoj}} [[Kategorio:Grandvilaĝoj en Hungario]] sd3suipeidjai4j3xcjui3bshxh9pze Zita Váli 0 314797 9349172 6405146 2026-04-07T09:43:42Z Sj1mor 12103 9349172 wikitext text/x-wiki '''VÁLI Zita''' [pr. va:li:] estis hungara aktorino naskiĝinta en [[Reghin]] la [[8-an de aŭgusto]] [[1948]] kaj mortinta en [[Eger]] la [[26-an de februaro]] [[2010]]. Ŝi estis la edzino de reĝisoro [[György Harag]] kaj la pli juna fratino de ĵurnalisto, poeto [[József Váli]]. ==Ŝia kariero== Zita Váli ekde [[1976]] estis aktorino de la teatro [[Kolozsvári Állami Magyar Színház]] de [[Kluĵo]], poste ŝi ludis ekde [[1989]] ĝis [[2002]] en [[Hungarujo]] en la teatro de [[Eger]]. ==El ŝiaj roloj== *Tánja ([[Valentin Katajev]]: A kör négyszögesítése, r.: [[Béla Horváth]], 1976); *Ana Golescu (Mihnea Gheorghiu: Pathetica’77, r.: Harag György, 1977); *Tarisznyásné (Tóth Ede: A falu rossza, r.: [[János Márton]] ); *Násztya ([[Gorki]]: Éjjeli menedékhely, r.: Harag György, 1979); *Silvia ([[Teodor Mazilu]]: Ezek a képmutató bolondok, r.: [[Aurel Manea]], 1980); *Gena ([[Tudor Muşatescu]]: Titanic keringő, r: Aurel Manea, 1979); *Bessy ([[Déry]] Tibor: Képzelt riport egy amerikai popfesztiválról, r.: Horváth Béla, 1980); *Helene ([[Eugéne Labiche]]: Olasz szalmakalap, r.: Harag György, 1982); *Silvia (Ecaterina Oproiu: Nem vagyok az Eiffel torony, rendező: [[Levente Kovács]], 1982); *Charlotta ([[Heltai]] Jenő: A néma levente, r.: Harag György, [[Júlia Bereczky]], 1982); *Sári ([[Szigligeti]] Ede: Vőlegény, r.: Kovács Levente, 1983); *Marcela (Constantin Cubleşan: Csábítás, r.: Aurel Manea 1983); *Colette (Al. Kiriţescu: Szarkafészek, r.: [[Ágnes Szabó]] 1984); *Calipsiţa (Al. Kiriţescu: Chiriţa Iaşi-ban, r.: [[Ildikó Kovács]], 1986); *Mami ([[Robert Thomas]]: Nyolc nő, r.: [[Gábor Dehel]], 1986). ==Fonto== *Retejo[http://www.huntheater.ro/lista_m.php?soid=435&PHPSESSID=8988523065bc1216896dba9d1d5e1250][http://www.theater.hu/index.php?mode=portre&szemely_id=6319] {{Vivtempo|Vali, Z.}} [[Kategorio: Rumanujaj hungaraj aktoroj|Vali, Z.]] irumuaspwcd7be2653n2z0l80xljyz6 9349173 9349172 2026-04-07T09:44:06Z Sj1mor 12103 9349173 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo}} '''VÁLI Zita''' [pr. va:li:] estis hungara aktorino naskiĝinta en [[Reghin]] la [[8-an de aŭgusto]] [[1948]] kaj mortinta en [[Eger]] la [[26-an de februaro]] [[2010]]. Ŝi estis la edzino de reĝisoro [[György Harag]] kaj la pli juna fratino de ĵurnalisto, poeto [[József Váli]]. ==Ŝia kariero== Zita Váli ekde [[1976]] estis aktorino de la teatro [[Kolozsvári Állami Magyar Színház]] de [[Kluĵo]], poste ŝi ludis ekde [[1989]] ĝis [[2002]] en [[Hungarujo]] en la teatro de [[Eger]]. ==El ŝiaj roloj== *Tánja ([[Valentin Katajev]]: A kör négyszögesítése, r.: [[Béla Horváth]], 1976); *Ana Golescu (Mihnea Gheorghiu: Pathetica’77, r.: Harag György, 1977); *Tarisznyásné (Tóth Ede: A falu rossza, r.: [[János Márton]] ); *Násztya ([[Gorki]]: Éjjeli menedékhely, r.: Harag György, 1979); *Silvia ([[Teodor Mazilu]]: Ezek a képmutató bolondok, r.: [[Aurel Manea]], 1980); *Gena ([[Tudor Muşatescu]]: Titanic keringő, r: Aurel Manea, 1979); *Bessy ([[Déry]] Tibor: Képzelt riport egy amerikai popfesztiválról, r.: Horváth Béla, 1980); *Helene ([[Eugéne Labiche]]: Olasz szalmakalap, r.: Harag György, 1982); *Silvia (Ecaterina Oproiu: Nem vagyok az Eiffel torony, rendező: [[Levente Kovács]], 1982); *Charlotta ([[Heltai]] Jenő: A néma levente, r.: Harag György, [[Júlia Bereczky]], 1982); *Sári ([[Szigligeti]] Ede: Vőlegény, r.: Kovács Levente, 1983); *Marcela (Constantin Cubleşan: Csábítás, r.: Aurel Manea 1983); *Colette (Al. Kiriţescu: Szarkafészek, r.: [[Ágnes Szabó]] 1984); *Calipsiţa (Al. Kiriţescu: Chiriţa Iaşi-ban, r.: [[Ildikó Kovács]], 1986); *Mami ([[Robert Thomas]]: Nyolc nő, r.: [[Gábor Dehel]], 1986). ==Fonto== *Retejo[http://www.huntheater.ro/lista_m.php?soid=435&PHPSESSID=8988523065bc1216896dba9d1d5e1250][http://www.theater.hu/index.php?mode=portre&szemely_id=6319] {{Vivtempo|Vali, Z.}} [[Kategorio: Rumanujaj hungaraj aktoroj|Vali, Z.]] 8ft0e23r8gz4c7ow8yoy25qdqy5575x Ĉestara efiko 0 319911 9349025 5112004 2026-04-06T20:08:30Z Stefangrotz 91903 ĝisdatigo 9349025 wikitext text/x-wiki La '''ĉestara efiko''' (ankaŭ '''nehelpa efiko''') estas tiu fenomeno, kiam personoj, kiuj hazarde okulatestas akcidenton aŭ krimagon, faras nenion, gapas la eventojn kaj ne ofertas helpon. Oni atestas ankaŭ laŭ esploroj, ke ju pli da atestantoj, des malpli da helpantoj. La nehelpemon kaŭzas, ke la situo estas danĝera, neklara, okazas [[respondec-difuzo]]. == Vidu ankaŭ == * [[Civila kuraĝo]] * [[Kitty Genovese]] [[Kategorio:Sociologio]] [[Kategorio:Socia psikologio]] [[Kategorio:Morala psikologio]] [[Kategorio:Homamasa psikologio]] 5s7pn1sjweb2lklitw6k25609xdt2lk SUN Yat-sen 0 324141 9349064 2956100 2026-04-07T00:20:09Z Xqbot 13076 Roboto: Riparas duoblan alidirekton al [[Sun Yat-sen]] 9349064 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Sun Yat-sen]] bnutuk08z84a4m5jxddta5kc8e7zdrk Taiyuan 0 333192 9349058 3127182 2026-04-07T00:19:35Z Xqbot 13076 Roboto: Riparas duoblan alidirekton al [[Tajjuano]] 9349058 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Tajjuano]] a3ownpkqglvtsi2ano7m1ybvw3n3hvk Fuĝoŭo 0 333401 9348988 9322270 2026-04-06T17:58:49Z ThomasPusch 1869 + 3 referencoj 9348988 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo|bildo=|bildo-larĝeco = 300px|regiono-ISO=CN-FJ|situo sur mapo2=Ĉinio|zomo=7}} '''Fuĝoŭo''',<ref>La ĝis nun sola esperantlingva [[atlaso]], [[Poŝatlaso de la mondo]] de 1971 el Prago, dokumentigas esperantigon "Fuĝoŭo" en la vasta, du-paĝa mapo 23.</ref><ref>[https://vortaro.net/#Fu%C4%9Do%C5%ADo_kd kapvorto ''Fuĝoŭo'' en PIV 2020 same konfirmas la nomon.]</ref><ref>[https://reta-vortaro.de/revo/art/fugxouxo.html#fugxouxo.0o kapvorto ''Fuĝoŭo'' en] Reta Vortarokompreneble same.</ref> estas prefektujnivela milionurbo, sidejo de [[Fuĝjano]], [[havenurbo]] kaj [[universitata urbo]] en [[Ĉinio]]. Historie (ekzemple en la [[Enciklopedio de Esperanto]] de [[1934]]) la urba nomo ankaŭ estis latinliterigita ''Foo-chow''. [[Dosiero:Fuzhou 01 (Rolf Baur).jpg|eta|maldekstre|Panoramo de Fuĝoŭo]] == Geografio == [[Dosiero:River min and chongseng hill.JPG|eta|maldekstre|Riverborda panoramo de Fuĝoŭo]] Fuĝoŭo situas en la provinco [[Fuĝjano]], laŭ river[[bordo]]. == Historio == Fuĝoŭo komencis sian historion jam antaŭ [[Kristo]]. Urbo[[muro]]j konstruiĝis en diversaj epokoj. Ankaŭ [[Marko Polo]] menciis tiun urbon. Pro la packontrakto de [[1842]] la urbo iĝis unu el la kvin ĉinaj {{J|malferma haveno}}. La [[8-an de novembro]] [[1911]] ribelo okazis kun stratbataloj. Inter [[1940]]-[[1945]] la [[japanoj]] okupis la urbon. == Klimato == Fuĝoŭo havas subtropikan klimaton kun influo de [[musono]]. La [[temperaturo]] [[somero|somere]] estas iom pli ol 30 C, [[vintro|vintre]] la duono. Jare pluvas po 1394&nbsp;mm. == Trafiko == [[Dosiero:Fuzhou 02 (Rolf Baur).jpg|eta|maldekstre|Interna parto de de Fuĝoŭo]] Fuĝoŭo havas 2 [[flughaveno]]jn. La fervoja kaj ĉefvoja kontaktoj estas bonaj. La [[Metroo de Fuĝoŭo]] malfermiĝis la {{Daton|18|05|2016}}. == Vidindaĵoj == * Provinca Muzeo * Multe da [[parko]]j * [[Bestoĝardeno]] * Blanka kaj nigra [[pagodo]]j * [[Preĝejo]] == Ĝemelurboj == * {{Flago|Japanio}} [[Nagasaki]], [[Japanio]] * {{Flago|Japanio}} [[Naha]], Japanio * {{Flago|Usono}} [[Syracuse]], [[Usono]] * {{Flago|Usono}} [[Tacoma]], Usono * {{Flago|Brazilo}} [[Campinas]], [[Brazilo]] * {{Flago|Aŭstralio}} [[Shoalhaven]], [[Aŭstralio]] * {{Flago|Gujano}} [[Ĝorĝtaŭno]], [[Gujano]] * {{Flago|Pollando}} [[Koszalin]], [[Pollando]] * {{Flago|Kenjo}} [[Mombasa]], [[Kenjo]] == Konataj urbanoj == * [[Bingxin (Xie Wanying)]] == Referencoj == {{Referencoj}} == Vidu ankaŭ == * [[Listo de milionurboj]] [[Dosiero:FuzhouTaijiang.jpg|eta|maldekstre|Nokta panoramo de Fuĝoŭo]] {{Projektoj|ReVo=fugxouxo}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Prefektujnivelaj urboj de Ĉinio]] [[Kategorio:Provincaj ĉefurboj de Ĉinio]] [[Kategorio:Marhavenaj urboj]] ri3z57m37tph53dgfvl6nazm649313n Ĵuro de venĝo 0 349803 9349050 5220688 2026-04-06T21:16:51Z Stefangrotz 91903 Ĝermo 9349050 wikitext text/x-wiki La '''Ĵuro de venĝo''' (aŭ '''Leĝo de venĝo''') estis, en [[Mormonismo]], ĵuro kiu estis farita de partoprenantoj de la Investitura rito de La [[Eklezio de Jesuo Kristo de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj]] inter proksimume [[1845]] kaj la [[1920-aj jaroj]], en kiuj partoprenantoj ĵuris ke Dio venĝus la sangon de la profetoj [[Joseph Smith]] kaj [[Hyrum Smith]], kiuj estis murditaj en [[1844]] de la plebo. {{Ĝermo|Mormonismo}} [[Kategorio:Historio de La Eklezio de Jesuo Kristo de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj]] 9b97tgo7jf6bjgne2i49ns2j6y8oxm7 Janĉango 0 354855 9348993 9281078 2026-04-06T18:19:09Z ThomasPusch 1869 + Referenco 9348993 wikitext text/x-wiki {{informkesto urbo|regiono-ISO=CN|zomo=7}} '''Janĉango,'''<ref>La ĝis nun sola esperantlingva [[atlaso]], [[Poŝatlaso de la mondo]] de 1971 el Prago, dokumentigas esperantigon "Janĉango" - NE la eble atenditan variaĵon "Janĉengo", en la vasta, du-paĝa mapo 23.</ref> estas distriktonivela [[metropolo]] en [[provinco]] [[Ĝjangsuo]] en [[Ĉina Popola Respubliko]]. [[ĉine]] '''盐城''' estas prefektujnivela milionurbo havanta [[universitato]]n en [[Ĉina Popola Respubliko]]. Ties administra unuo estas de 16,920 km² kaj ties populacio en [[2008]] estis de 8.117.000. [[Dosiero:CRRC YC SRT012.jpg|eta|maldekstre|{{centre|Tramo en Janĉengo}}]] == Geografio == Janĉengo etendiĝas ĉe [[Flava Maro]]. == Historio == Janĉengo estis menciita jam en -119, kiel loko de salokolektado kaj tiam kantono fondiĝis. En la [[1930-aj jaroj]] la urba armeo estis tre fama. == Ekonomio == Gravas produktado de mara [[salo]], kio nomigas la urbon. Menciinda estas la agrikulturo en la apudaĵo kaj en la urbo oni produktas partojn de [[maŝino]]j kaj [[motoro]]j. == Klimato == En Janĉengo pluvas jare iom pli, ol 1000mm. En ĉiuj [[monato]]j pluvas, tamen plej ofte dum [[junio]] kaj [[julio]]. En julio kaj [[aŭgusto]] la [[temperaturo]] iomete superas 30 °C. Dum [[vintro]] preskaŭ neniam frostas. == Trafiko == Janĉengo havas novan [[stacidomo]]n de [[2006]] kaj [[aŭtovojo]]n. En la urbo [[aŭtobuso]]j liveras la [[pasaĝero]]jn. == Vidindaĵoj == * sala [[marĉo]] laŭ la [[maro]] == Eksterlandaj ĝemelurboj == *{{Flago|Italio}} [[Chieti]], [[Italio]] ([[1992]]) *{{Flago|Sud-Koreio}} [[Namvon]], [[Sud-Koreio]] ([[1998]]) *{{Flago|Rumanio}} [[Deva]], [[Rumanio]] (1998) *{{Flago|Japanio}} [[Kaŝima]], [[Japanio]] ([[2002]]) *{{Flago|Usono}} [[San Diego]], [[Usono]] ([[2003]]) == Referencoj == {{Referencoj}} [[Kategorio:Prefektujnivelaj urboj de Ĉinio]] cmb2tuj5zw96a1vog0i3adurkvibyjk 9348994 9348993 2026-04-06T18:20:41Z ThomasPusch 1869 ThomasPusch movis paĝon [[Janĉengo]] al [[Janĉango]]: laŭ la [[Poŝatlaso de la mondo]] de 1971 9348993 wikitext text/x-wiki {{informkesto urbo|regiono-ISO=CN|zomo=7}} '''Janĉango,'''<ref>La ĝis nun sola esperantlingva [[atlaso]], [[Poŝatlaso de la mondo]] de 1971 el Prago, dokumentigas esperantigon "Janĉango" - NE la eble atenditan variaĵon "Janĉengo", en la vasta, du-paĝa mapo 23.</ref> estas distriktonivela [[metropolo]] en [[provinco]] [[Ĝjangsuo]] en [[Ĉina Popola Respubliko]]. [[ĉine]] '''盐城''' estas prefektujnivela milionurbo havanta [[universitato]]n en [[Ĉina Popola Respubliko]]. Ties administra unuo estas de 16,920 km² kaj ties populacio en [[2008]] estis de 8.117.000. [[Dosiero:CRRC YC SRT012.jpg|eta|maldekstre|{{centre|Tramo en Janĉengo}}]] == Geografio == Janĉengo etendiĝas ĉe [[Flava Maro]]. == Historio == Janĉengo estis menciita jam en -119, kiel loko de salokolektado kaj tiam kantono fondiĝis. En la [[1930-aj jaroj]] la urba armeo estis tre fama. == Ekonomio == Gravas produktado de mara [[salo]], kio nomigas la urbon. Menciinda estas la agrikulturo en la apudaĵo kaj en la urbo oni produktas partojn de [[maŝino]]j kaj [[motoro]]j. == Klimato == En Janĉengo pluvas jare iom pli, ol 1000mm. En ĉiuj [[monato]]j pluvas, tamen plej ofte dum [[junio]] kaj [[julio]]. En julio kaj [[aŭgusto]] la [[temperaturo]] iomete superas 30 °C. Dum [[vintro]] preskaŭ neniam frostas. == Trafiko == Janĉengo havas novan [[stacidomo]]n de [[2006]] kaj [[aŭtovojo]]n. En la urbo [[aŭtobuso]]j liveras la [[pasaĝero]]jn. == Vidindaĵoj == * sala [[marĉo]] laŭ la [[maro]] == Eksterlandaj ĝemelurboj == *{{Flago|Italio}} [[Chieti]], [[Italio]] ([[1992]]) *{{Flago|Sud-Koreio}} [[Namvon]], [[Sud-Koreio]] ([[1998]]) *{{Flago|Rumanio}} [[Deva]], [[Rumanio]] (1998) *{{Flago|Japanio}} [[Kaŝima]], [[Japanio]] ([[2002]]) *{{Flago|Usono}} [[San Diego]], [[Usono]] ([[2003]]) == Referencoj == {{Referencoj}} [[Kategorio:Prefektujnivelaj urboj de Ĉinio]] cmb2tuj5zw96a1vog0i3adurkvibyjk Yancheng 0 354927 9349060 3469158 2026-04-07T00:19:45Z Xqbot 13076 Roboto: Riparas duoblan alidirekton al [[Janĉango]] 9349060 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Janĉango]] f34e04v8q3s8xzatlidx4rjehxf62qm Donghajo 0 368329 9348992 9291343 2026-04-06T18:19:00Z ThomasPusch 1869 + Referenco 9348992 wikitext text/x-wiki {{Ne konfuzu2|la alia ĉina [[urbo]] [[Dongtan]]}} {{informkesto urbo|regiono-ISO=CN}} '''Dongtaj''' ([[ĉine]] '''东台'''), en Esperanto dokumentite '''Donghajo'''<ref>La ĝis nun sola esperantlingva [[atlaso]], [[Poŝatlaso de la mondo]] de 1971 el Prago, ne surprizige dokumentigas esperantigon "Donghajo" en la vasta, du-paĝa mapo 23.</ref> estas distriktonivela [[metropolo]] en [[provinco]] [[Ĝjangsuo]] en [[Ĉina Popola Respubliko]]. == Geografio == Dongtaj situas en orienta parto de la [[lando]] laŭ [[Pacifika Oceano]], pli precize laŭ [[Flava Maro]]. [[Ŝanhajo]] troviĝas 190 [[km]]-ojn. == Historio == La metropolo estas longe sankta tero de [[budhismo]]. == Trafiko == La distriktonivela areo estas alirebla per [[fervojo]] kaj [[aŭtovojo]]j. [[Flughaveno]]j troviĝas en la aliaj proksimaj urboj. == Klimato == En Dongtaj pluvas jare po 1051 mm. En ĉiuj [[monato]]j pluvas, sed precipe inter [[junio]]-[[septembro]]. La averaĝa [[temperaturo]] atingas ofte 30 °C-ojn dum la pluva periodo. Inter [[decembro]]-[[februaro]] la averaĝa temperaturo falas sub frostopunkto. == Vidindaĵoj == * [[Nacia parko]] en la proksimeco, krome estas ankaŭ protektataj regionoj == Referencoj == {{Referencoj}} [[Kategorio:Distriktonivelaj urboj de Ĉinio]] dwra35ubcuukbpd04qg8bn07rjmmxof 9348998 9348992 2026-04-06T18:22:29Z ThomasPusch 1869 ThomasPusch movis paĝon [[Dongtaj]] al [[Dongtai]] 9348992 wikitext text/x-wiki {{Ne konfuzu2|la alia ĉina [[urbo]] [[Dongtan]]}} {{informkesto urbo|regiono-ISO=CN}} '''Dongtaj''' ([[ĉine]] '''东台'''), en Esperanto dokumentite '''Donghajo'''<ref>La ĝis nun sola esperantlingva [[atlaso]], [[Poŝatlaso de la mondo]] de 1971 el Prago, ne surprizige dokumentigas esperantigon "Donghajo" en la vasta, du-paĝa mapo 23.</ref> estas distriktonivela [[metropolo]] en [[provinco]] [[Ĝjangsuo]] en [[Ĉina Popola Respubliko]]. == Geografio == Dongtaj situas en orienta parto de la [[lando]] laŭ [[Pacifika Oceano]], pli precize laŭ [[Flava Maro]]. [[Ŝanhajo]] troviĝas 190 [[km]]-ojn. == Historio == La metropolo estas longe sankta tero de [[budhismo]]. == Trafiko == La distriktonivela areo estas alirebla per [[fervojo]] kaj [[aŭtovojo]]j. [[Flughaveno]]j troviĝas en la aliaj proksimaj urboj. == Klimato == En Dongtaj pluvas jare po 1051 mm. En ĉiuj [[monato]]j pluvas, sed precipe inter [[junio]]-[[septembro]]. La averaĝa [[temperaturo]] atingas ofte 30 °C-ojn dum la pluva periodo. Inter [[decembro]]-[[februaro]] la averaĝa temperaturo falas sub frostopunkto. == Vidindaĵoj == * [[Nacia parko]] en la proksimeco, krome estas ankaŭ protektataj regionoj == Referencoj == {{Referencoj}} [[Kategorio:Distriktonivelaj urboj de Ĉinio]] dwra35ubcuukbpd04qg8bn07rjmmxof 9349001 9348998 2026-04-06T18:22:42Z ThomasPusch 1869 ThomasPusch movis paĝon [[Dongtai]] al [[Donghajo]] 9348992 wikitext text/x-wiki {{Ne konfuzu2|la alia ĉina [[urbo]] [[Dongtan]]}} {{informkesto urbo|regiono-ISO=CN}} '''Dongtaj''' ([[ĉine]] '''东台'''), en Esperanto dokumentite '''Donghajo'''<ref>La ĝis nun sola esperantlingva [[atlaso]], [[Poŝatlaso de la mondo]] de 1971 el Prago, ne surprizige dokumentigas esperantigon "Donghajo" en la vasta, du-paĝa mapo 23.</ref> estas distriktonivela [[metropolo]] en [[provinco]] [[Ĝjangsuo]] en [[Ĉina Popola Respubliko]]. == Geografio == Dongtaj situas en orienta parto de la [[lando]] laŭ [[Pacifika Oceano]], pli precize laŭ [[Flava Maro]]. [[Ŝanhajo]] troviĝas 190 [[km]]-ojn. == Historio == La metropolo estas longe sankta tero de [[budhismo]]. == Trafiko == La distriktonivela areo estas alirebla per [[fervojo]] kaj [[aŭtovojo]]j. [[Flughaveno]]j troviĝas en la aliaj proksimaj urboj. == Klimato == En Dongtaj pluvas jare po 1051 mm. En ĉiuj [[monato]]j pluvas, sed precipe inter [[junio]]-[[septembro]]. La averaĝa [[temperaturo]] atingas ofte 30 °C-ojn dum la pluva periodo. Inter [[decembro]]-[[februaro]] la averaĝa temperaturo falas sub frostopunkto. == Vidindaĵoj == * [[Nacia parko]] en la proksimeco, krome estas ankaŭ protektataj regionoj == Referencoj == {{Referencoj}} [[Kategorio:Distriktonivelaj urboj de Ĉinio]] dwra35ubcuukbpd04qg8bn07rjmmxof Vorto de Saĝeco 0 375967 9349046 8560164 2026-04-06T20:58:40Z Stefangrotz 91903 ĝermo 9349046 wikitext text/x-wiki La '''Vorto de Saĝeco''' estas termino uzata en la libro [[Doktrino kaj Interligoj]], de la [[Eklezio de Jesuo Kristo de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj]]. Temas pri sankodo ratifita de la mormonoj kiuj devas akcepti ĝin sen kontraŭo kaj ĝi estas kondiĉo por la bapto kaj por la enirado en mormonaj temploj. Aliaj mormonaj grupoj povas havi diversajn interpretojn pri ĝi. Laŭ la fondinto de ĉi kristana eklezio, [[Joseph Smith]], li ricevis ĝin el dia revelacio. {{Ĝermo|Mormonismo}} [[Kategorio:Mormonismo]] 4ixedubq6cwyctf24vdpie0xgqgigsc Ningbo 0 379365 9348990 9281727 2026-04-06T18:18:37Z ThomasPusch 1869 + 3 referencoj 9348990 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo|bildo={{Pluraj bildoj | pozicio = centre | direkto = vertikala | larĝeco = 300 | dosiero1 = Ningbo montage.jpg | dosiero2 = Ningbo Beilun Montage.jpg | dosiero3 = Ningbo Haishu Montage.jpg | dosiero4 = Ningbo Jiangbei Montage.jpg | dosiero5 = Ningbo Zhenhai Montage.jpg | piedlinio = Fotomuntaĵo }} |bildo-larĝeco = 300px |regiono-ISO=CN-ZJ|zomo=7}} '''Ningbo'''<ref>La ĝis nun sola esperantlingva [[atlaso]], [[Poŝatlaso de la mondo]] de 1971 el Prago, ne surprizige dokumentigas esperantigon "Ningbo" en la vasta, du-paĝa mapo 23.</ref><ref>[https://reta-vortaro.de/revo/art/ningb.html#ningb.0o kapvorto ''Ningbo'' en] [[Reta Vortaro]]</ref><ref>[https://www.monato.be/2009/009886.php artikolo ''Ekzameno ekzamenata'' pri Ningbo en la] [[magazino Monato]]</ref> ({{lang-zh|寧波市/宁波市}}) estas subprovincnivela kaj prefektujnivela milionurbo, [[havenurbo]], ĉefsidejo de [[mararmeo]] kaj [[universitata urbo]] en [[Ĉinio]]. La [[municipo]] administras ankaŭ la proksimajn urbojn kaj [[distrikto]]jn. [[Dosiero:Church of Our Lady of the Assumption, Ningbo.jpg|eta|maldekstra|{{centre|Katedralo de Ningbo}}]] == Geografio == Ningbo etendiĝas laŭ [[Orientĉina maro]] ĉe enfluejo de [[rivero]]. == Historio == Ningbo havas proksimume 7 miljarajn historiojn. Ĝi estis grava komerca loko de la [[silka vojo]]. [[Portugaloj]] komercadis tie ekde [[1522]]. La [[britoj]] pro Traktato de Nankingo akiris la komercadon en [[1842]]. Poste okazis [[ribelo]] kaj ĉina-[[francoj|franca]] mara batalo. En [[1940]] la [[japanoj]] bombardis la urbon. == Ekonomio == [[Motoro]] de la [[ekonomio]] estas la [[haveno]], kie komercadis jam en la [[7-a jarcento]]. == Klimato == Ningbo havas subtropikan [[klimato]]n kun influo de [[musono]]. La tutjara averaĝa [[temperaturo]] estas 17&nbsp;°C. En [[junio]] kaj [[aŭgusto]] tio estas proksimume 30&nbsp;°C. Foje dum [[vintro]] iomete frostas. Jare pluvas po 1450 mm. En ĉiuj [[monato]]j pluvas, sed plej ofte inter [[marto]]-[[septembro]]. == Trafiko == [[Dosiero:Zhaobaoshan Bridge in Zhenhai District.jpg|eta|maldekstre|{{centre|Ponto en Ningbo}}]] Ningbo havas internacian [[flughaveno]]n, [[haveno]]n, gravajn [[ponto]]jn, 2 fervojajn liniojn kaj 5 ĉef[[vojo]]jn. En la urbo [[Metroo de Ningbo|metroo]] konstruiĝas. == Vidindaĵoj == * [[muzeo]] kun [[biblioteko]] fondita en [[1516]] * [[templo]] Baoguo, la plej malnova sendifekta ligna templo en suda Ĉinio (ekster la urbo) * [[pagodo]] Tianfeng * templo Tiantong * [[katedralo]] == Kulturo == La [[legendo de Liang Shanbo kaj Zhu Yingtai]] estas tragika amhistorio inter Liang Shanbo kaj Zhu Yingtai. La legendo naskiĝis en la urbo Ningbo kaj estas unu el la kvar plej famaj legendoj en Ĉinio. La malfeliĉa paro estas konata ankaŭ kiel [[Romeo kaj Julieta]] de Oriento. == Famuloj == * [[ZHOU Wei Hui]] ĉina verkistino tie naskiĝis * [[Chou Io]] tie naskiĝis en [[1912]] == Ĝemelurboj == * {{Flago|Japanio}} [[Nagaokakio]], [[Japanio]] [[1983]] * {{Flago|Germanio}} [[Aachen]], [[Germanio]] [[1986]] * {{Flago|Usono}} [[Wilmington]], [[Usono]] [[1988]] * {{Flago|Francio}} [[Rouen]], [[Francio]] [[1990]] * {{Flago|Nov-Zelando}} [[Waitakere]], [[Nov-Zelando]] [[1998]] * {{Flago|Brazilo}} [[Santos]], [[Brazilo]] [[2002]] * {{Flago|Hungario}} [[Veszprém]], [[Hungario]] [[2003]] * {{Flago|Bulgario}} [[Varna]], [[Bulgario]] [[2004]] * {{Flago|Norvegio}} [[Stavanger]], [[Norvegio]] 2004 * {{Flago|Britio}} [[Nottingham]], [[Britio]] [[2005]] * {{Flago|Pollando}} [[Bydgoszcz]], [[Pollando]] 2005 == Famaj nomportantoj == * '''[[3543 Ningbo]]''', [[asteroido]] == Vidu ankaŭ == * [[Ponto de golfo Hangzhou]] == Referencoj == {{Referencoj}} [[Dosiero:Juncture of three main rivers in Ningbo China.jpg|eta|maldekstre|Riverbordo ĉe Ningbo]] [[Dosiero:Sarira Hall of Ashoka Temple in Ningbo.JPG|eta|maldekstre|Templo de Ningbo]] {{Projektoj|ReVo=ningb}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Prefektujnivelaj urboj de Ĉinio]] [[Kategorio:Subprovincnivelaj urboj de Ĉinio]] [[Kategorio:Marhavenaj urboj]] 7g1n4vy8y0jiwl5jysi2w71mv82ip38 9349013 9348990 2026-04-06T18:56:37Z ThomasPusch 1869 9349013 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo|bildo={{Pluraj bildoj | pozicio = centre | direkto = vertikala | larĝeco = 300 | dosiero1 = Ningbo montage.jpg | dosiero2 = Ningbo Beilun Montage.jpg | dosiero3 = Ningbo Haishu Montage.jpg | dosiero4 = Ningbo Jiangbei Montage.jpg | dosiero5 = Ningbo Zhenhai Montage.jpg | piedlinio = Fotomuntaĵo }} |bildo-larĝeco = 300px |regiono-ISO=CN-ZJ|zomo=7}} '''Ningbo'''<ref>La ĝis nun sola esperantlingva [[atlaso]], [[Poŝatlaso de la mondo]] de 1971 el Prago, ne surprizige dokumentigas esperantigon "Ningbo" en la vasta, du-paĝa mapo 23.</ref><ref>[https://reta-vortaro.de/revo/art/ningb.html#ningb.0o kapvorto ''Ningbo'' en] [[Reta Vortaro]]</ref><ref>[https://www.monato.be/2009/009886.php artikolo ''Ekzameno ekzamenata'' pri Ningbo en la] [[magazino Monato]]</ref> ({{lang-zh|寧波市/宁波市}}, [[pinjine]] ''Níngbō'' aŭ plene ''Níngbō shì'') estas subprovincnivela kaj prefektujnivela milionurbo, [[havenurbo]], ĉefsidejo de [[mararmeo]] kaj [[universitata urbo]] en [[Ĉinio]]. La [[municipo]] administras ankaŭ la proksimajn urbojn kaj [[distrikto]]jn. [[Dosiero:Church of Our Lady of the Assumption, Ningbo.jpg|eta|maldekstra|{{centre|Katedralo de Ningbo}}]] == Geografio == Ningbo etendiĝas laŭ [[Orientĉina maro]] ĉe enfluejo de [[rivero]]. == Historio == Ningbo havas proksimume 7 miljarajn historiojn. Ĝi estis grava komerca loko de la [[silka vojo]]. [[Portugaloj]] komercadis tie ekde [[1522]]. La [[britoj]] pro Traktato de Nankingo akiris la komercadon en [[1842]]. Poste okazis [[ribelo]] kaj ĉina-[[francoj|franca]] mara batalo. En [[1940]] la [[japanoj]] bombardis la urbon. == Ekonomio == [[Motoro]] de la [[ekonomio]] estas la [[haveno]], kie komercadis jam en la [[7-a jarcento]]. == Klimato == Ningbo havas subtropikan [[klimato]]n kun influo de [[musono]]. La tutjara averaĝa [[temperaturo]] estas 17&nbsp;°C. En [[junio]] kaj [[aŭgusto]] tio estas proksimume 30&nbsp;°C. Foje dum [[vintro]] iomete frostas. Jare pluvas po 1450 mm. En ĉiuj [[monato]]j pluvas, sed plej ofte inter [[marto]]-[[septembro]]. == Trafiko == [[Dosiero:Zhaobaoshan Bridge in Zhenhai District.jpg|eta|maldekstre|{{centre|Ponto en Ningbo}}]] Ningbo havas internacian [[flughaveno]]n, [[haveno]]n, gravajn [[ponto]]jn, 2 fervojajn liniojn kaj 5 ĉef[[vojo]]jn. En la urbo [[Metroo de Ningbo|metroo]] konstruiĝas. == Vidindaĵoj == * [[muzeo]] kun [[biblioteko]] fondita en [[1516]] * [[templo]] Baoguo, la plej malnova sendifekta ligna templo en suda Ĉinio (ekster la urbo) * [[pagodo]] Tianfeng * templo Tiantong * [[katedralo]] == Kulturo == La [[legendo de Liang Shanbo kaj Zhu Yingtai]] estas tragika amhistorio inter Liang Shanbo kaj Zhu Yingtai. La legendo naskiĝis en la urbo Ningbo kaj estas unu el la kvar plej famaj legendoj en Ĉinio. La malfeliĉa paro estas konata ankaŭ kiel [[Romeo kaj Julieta]] de Oriento. == Famuloj == * [[ZHOU Wei Hui]] ĉina verkistino tie naskiĝis * [[Chou Io]] tie naskiĝis en [[1912]] == Ĝemelurboj == * {{Flago|Japanio}} [[Nagaokakio]], [[Japanio]] [[1983]] * {{Flago|Germanio}} [[Aachen]], [[Germanio]] [[1986]] * {{Flago|Usono}} [[Wilmington]], [[Usono]] [[1988]] * {{Flago|Francio}} [[Rouen]], [[Francio]] [[1990]] * {{Flago|Nov-Zelando}} [[Waitakere]], [[Nov-Zelando]] [[1998]] * {{Flago|Brazilo}} [[Santos]], [[Brazilo]] [[2002]] * {{Flago|Hungario}} [[Veszprém]], [[Hungario]] [[2003]] * {{Flago|Bulgario}} [[Varna]], [[Bulgario]] [[2004]] * {{Flago|Norvegio}} [[Stavanger]], [[Norvegio]] 2004 * {{Flago|Britio}} [[Nottingham]], [[Britio]] [[2005]] * {{Flago|Pollando}} [[Bydgoszcz]], [[Pollando]] 2005 == Famaj nomportantoj == * '''[[3543 Ningbo]]''', [[asteroido]] == Vidu ankaŭ == * [[Ponto de golfo Hangzhou]] == Referencoj == {{Referencoj}} [[Dosiero:Juncture of three main rivers in Ningbo China.jpg|eta|maldekstre|Riverbordo ĉe Ningbo]] [[Dosiero:Sarira Hall of Ashoka Temple in Ningbo.JPG|eta|maldekstre|Templo de Ningbo]] {{Projektoj|ReVo=ningb}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Prefektujnivelaj urboj de Ĉinio]] [[Kategorio:Subprovincnivelaj urboj de Ĉinio]] [[Kategorio:Marhavenaj urboj]] 9t34jgvwyt4ctszwibb9nuynjvoywda Diskuto:Janĉango 1 381839 9348996 3924746 2026-04-06T18:20:42Z ThomasPusch 1869 ThomasPusch movis paĝon [[Diskuto:Janĉengo]] al [[Diskuto:Janĉango]]: laŭ la [[Poŝatlaso de la mondo]] de 1971 3924746 wikitext text/x-wiki Mi ne komprenas la o-finaĵon, ja ĝi ne estas ĉefurbo aŭ io alia.--[[Uzanto:Crosstor|Crosstor]] 11:30, 6 Nov. 2011 (UTC) izp1q92bpl97t28m8z1s2qc1vin2o3x Xiamen 0 382098 9348989 9333800 2026-04-06T18:01:27Z ThomasPusch 1869 + Referenco 9348989 wikitext text/x-wiki [[Dosiero:xiamen.jpg|eta|800ra|centre|<center>Larĝa panoramo de Xiamen]] {{Informkesto urbo|bildo=Xiamen newmontage.png| bildo-larĝeco = 300px|regiono-ISO=CN-FJ|situo sur mapo2=Ĉinio|zomo=8 |sen banderolo= jes }} '''Xiamen''' ({{lang-zh|廈門市|s=厦门市|p=''Xiàmén''}}, en la loka dialekto de la [[hokla lingvo]] ''Ē͘-mûi''), en Esperanto iom aŭdace laŭ la [[Poŝatlaso de la mondo]] de 1971 el Prago '''Hiameno'''<ref>La ĝis nun sola esperantlingva [[atlaso]], [[Poŝatlaso de la mondo]] de 1971 el Prago, dokumentigas esperantigon "Hiameno" en la vasta, du-paĝa mapo 23.</ref> estas subprovincnivela kaj prefektujnivela milionurbo, marhaveno kaj [[universitata urbo]] en [[Ĉina Popola Respubliko]]. La [[municipo]] administras ankaŭ proksimajn [[distrikto]]jn kaj zonojn. Insulo [[Gulangyu]], aŭ Insulo Kulansu (normĉine: 鼓浪嶼,鼓浪屿, pinjino Gǔlàngyǔ) estas marborda insulo en la [[Tajvana Markolo]], situanta en la urbo Xiamen. Ekde 1845 ekzistas eŭropa setlejo ĉi tie. [[Dosiero:Aerial_photography_Xiamen_Island.JPG|eta|maldekstre|La insulo Xiamen]] == Geografio == Xiamen etendiĝas laŭ Tajvana markolo. La urbego konsistas el [[insulo]] kaj la kontraŭa kontinenta parto, kiujn [[ponto]] kunligas. Aliaj proksimaj insuloj, nome la insularo [[Ĝinmenoj]], apartenas al [[Tajvano]]. == Historio == Xiamen menciiĝis jam en [[282]]. Jam dum la [[mezepoko]] ĝi estis internacia havenurbo kaj ankaŭ bazo kontraŭ [[pirato]]j. Ekde [[1541]] ankaŭ [[portugaloj]] uzis la havenon. Pro la [[Opia milito]] la [[britoj]] akiris la urbon en [[1842]]. == Ekonomio == Xiamen estas speciala ekonomia zono ekde la [[1980-aj jaroj]]. La plej gravaj industriaj branĉoj estas fiŝkaptado, ŝipkonstruado, nutraĵprilaboro, teksaĵoj, maŝinkonstruado, kemiaj industrioj, telekomunikado, kaj financaj servoj. == Edukado == [[Dosiero:XiamenUniversityChina.jpg|eta|maldekstra|Universitato en Xiamen]] La subprovincnivela urbego estas ankaŭ universitata urbo. == Klimato == Xiamen etendiĝas en subtropika [[klimato]] kun influo de [[musono]]. La tutjara averaĝa [[temperaturo]] estas {{GdC|21}}. Inter [[junio]]-[[septembro]] tio estas {{GdC|30}}. Jare pluvas po 1350&nbsp;mm. En ĉiuj [[monato]]j pluvas, sed plej ofte inter [[aprilo]]-septembro. Frosto estas tre malofta. == Trafiko == [[Dosiero:Xiamen railway station.jpg|eta|maldekstre|Stacidomo de Xiamen]] Xiamen havas internacian [[flughaveno]]n, [[aŭtovojo]]n, [[stacidomo]]n kaj [[haveno]]n. En la urbo [[aŭtobuso]]j liveras la [[pasaĝero]]jn. [[Taksio]]j estas oftaj. Multaj uzas [[biciklo]]jn, ĉar la motorcikloj kaj mopedoj estas malpermesitaj. La [[Metroo de Xiamen]] ekfunkciis la {{Daton|31|12|2017}}. [[Dosiero:Buddhism library.jpg|eta|maldekstre|Templo kaj biblioteko en Xiamen]] [[Dosiero:Zhongshanrd2.jpg|eta|Strato en Xiamen]] == Vidindaĵoj == * [[strando]]j kaj feriejoj * [[botanika ĝardeno]] * [[templo]] kun [[biblioteko]] == Ĝemelurboj == * {{Flago|Britio}} [[Cardiff]], [[Britio]], [[1983]] * {{Flago|Japanio}} [[Sasebo]], [[Japanio]], 1983 * {{Flago|Filipinoj}} [[Cebuurbo]], [[Filipinoj]], [[1984]] * {{Flago|Usono}} [[Baltimore]], [[Usono]], [[1985]] * {{Flago|Nov-Zelando}} [[Wellington]], [[Nov-Zelando]], [[1987]] * {{Flago|Malajzio}} [[Penango]], [[Malajzio]], 1993 * {{Flago|Aŭstralio}} [[Sunbrila Bordo]], [[Aŭstralio]], [[1999]] * {{Flago|Litovio}} [[Kaunas]], [[Litovio]] * {{Flago|Meksiko}} [[Guadalajara]], [[Meksiko]], [[2003]] * {{Flago|Nederlando}} [[Zoetermeer]], [[Nederlando]], [[2004]] * {{Flago|Malajzio}} [[Kuching]], Malajzio, [[2006]] * {{Flago|Indonezio}} [[Surabajo]], [[Indonezio]], 2006 * {{Flago|Sud-Koreio}} [[Mokpo]], [[Sud-Koreio]], [[2007]] * {{Flago|Kanado}} [[Richmond]], [[Kanado]], [[2008]] * {{Flago|Grekio}} [[Maratono (urbo)]], [[2009]] == Fontoj == * Hungara kaj angla Vikipedioj == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == * [http://wikimapia.org/#lat=24.45&lon=118.08&z=9&l=21&m=w&search=Xiamen Mapo pri Xiamen] [[Dosiero:Xiamen montage.png|eta|260ra|Mozaikbildoj pri Xiamen (financa urboparto, universitato, domo en la insulo, la ponto)]] [[Kategorio:Prefektujnivelaj urboj de Ĉinio]] [[Kategorio:Subprovincnivelaj urboj de Ĉinio]] [[Kategorio:Marhavenaj urboj]] cds3scpap8q0si7kgzv46bkvb1ofvgv Enrico Dondi 0 389139 9349078 9269357 2026-04-07T05:10:08Z Sj1mor 12103 /* Dondi kaj Esperanto */ 9349078 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo}} '''Enrico DONDI''' {{prononco|en'''ri'''ko '''don'''di}} (naskiĝis la {{daton|16|aŭgusto|1935}} en [[Katanzaro]], mortis la {{daton|9|novembro|2011}} en [[Romo]]) estis [[Italujo|itala]] [[esperantisto]] kaj [[tradukisto]]. Li esperantigis, interalie, multajn klasikajn verkojn el la itala literaturo. == Vivresumo == Lasta el kvar gefiloj, li vivis siajn unuajn 13 jarojn en [[Modeno]], devenurbo de sia familio, ĝis kiam, en 1948, li translokiĝis al [[Romo]]. En la itala ĉefurbo Dondi kompletigis la klasikajn studojn ĉe liceo Mamiani kaj en 1959 doktoriĝis en Medicino kaj Kirurgio ĉe la roma universitato La Sapienza. En 1962 li specializiĝis en Neŭropsikiatrio. Li edziĝis en majo 1967 kaj post kelkaj jaroj iĝis patro de du gefiloj. Intertempe, dum pli ol dekkvin jaroj li laboris ĉe la Universitata Kliniko de Neŭrologio kaj Psikiatrio kun profesoro Gozzano. Li estris kelkajn rehabilitigajn Institutojn en Romo, aldonante, al la hospitala agado, tiun de psikoterapeŭto. == Dondi kaj Esperanto == Dondi lernis Esperanton en la [[1950-aj jaroj]], vizitante kursojn kun Minnaja kaj Filippi. Li iĝis membro de la [[Roma Esperanto-grupo]] kaj komencis eldoni longan serion de literaturaj tradukoj, kiuj gajnigis al li plurajn internaciajn beletrajn konkursojn; aparte interesaj estas la tradukoj de [[Dante Alighieri]] (pecoj de la ''[[Dia Komedio]]'' pri Piccarda kaj pri Manfredi), de [[Torquato Tasso]] (La morto de Clorinda el la ''[[Liberigita Jerusalemo]]''), kaj de [[Ludovico Ariosto]] (Cloridano kaj Medoro, el ''[[Orlando Furioso|Kolera Orlando]]''). Inter la gajnitaj premioj ni memorigas tiujn de la [[belartaj konkursoj]] de [[UEA]]: * 1955: dua premio por tradukita poezio, per la peco pri Manfredi el la Dia Komedio de Dante; * 1956: ** tria premio por originala poezio, per “Novembro” ** unua premio por tradukita poezio, per peco el Paradizo de Dante ** tria premio por tradukita poezio per “La morto de Clorinda” el la Liberigita Jerusalemo de Tasso * 1957: honora menzio por tradukita poezio, per la peco pri Cloridano kaj Medoro el Kolera Orlando de Ariosto. Ŝatanto ek de junaĝo de arto en ĉiuj formoj, histori- kaj literatur-amanto, Dondi sin dediĉis, emeritiĝinte, al studo kaj esperantigo de pluraj italaj klasikaĵoj, inter kiuj la tuta Dia Komedio, Vivo Nova kaj La floro de Dante Alighieri kaj Liberigita Jerusalemo de Tasso, eldonitaj de la brazila eldonejo Fonto, de Bays. == Verkaro == *'''Novembro''' (En: 25 jaroj, [[Budapest]], 1977, p. 27) *[[Dante]]: '''La apero de Beatrice; Purgatorio''' (En: [[Nova Esperanta Krestomatio]], [[Roterdamo]] 1991, p. 467-469) *Dante: '''Purgatorio; La Dia komedio - dua kantiko''' (Fonto, Capecó, 2000) *Dante: '''Vita nova - Vivo nova''' ([[Fonto]], [[Capecó]], 2003) *Dante: '''La Dia komedio. 1. Infero''' (Fonto, Capecó, 2006) *Dante: '''La Dia komedio. 2. Purgatorio (Fonto, Capecó, 2006) *Dante: '''La Dia komedio. 3. Paradizo (Fonto, Capecó, 2006) *Dante: '''Toskana poemo el la 13-a jarcento''' (Fonto, Capecó, 2007) *[[Torquato Tasso]]: '''Jerusalemo liberigita''' (Fonto, Capecó, 2010) * Durante-Dante, Il Fiore: La floro (tr. E Dondi), Chapecó-SC, Fonto, 2007. * Dante Alighieri, Purgatorio: Purgatorio (tr. E. Dondi), Chapecó, Fonto, 2001. * Enrico Dondi, Novembro, Revuo Esperanto de UEA, 50-a jaro, 1957 ed in Antologio de Belartaj Konkursoj, 25 jaroj, Hungara Esperanto-Asocio, Budapest, 1977. * Dante Alighieri, Piccarda, Paradiso XXX 37-90 (tr. E. Dondi), Revuo Esperanto - UEA, 1957. * Ludovico Ariosto, Kloradina kaj Medon, XIX 3-15, La valo de silento, XIV 92-94, el Orlando Furioso (tr. E. Dondi), Itala antologio: ekde la XIII-a ĝis la XIX-a jarcento; pp. 168-173. * Dante Alighieri, Manfredi, Purgatorio III 55-145, Hugo Capeto, Purgatorio XX 16-96, Piccarda Donati Paradiso XXX 37-123, Cacciaguida, Paradiso XVII 46-99 (tr. E. Dondi), Itala antologio: ekde la XIII-a ĝis la XIX-a jarcento; pp. 52-75. * Giosuè Carducci, Antaŭ San Guido (tr. E. Dondi), Itala antologio: ekde la XIII-a ĝis la XIX-a jarcento; pp. 389 – 395. * Cielo D’Alcamo, Kontrasto intera manto kaj damo (tr. E. Dondi), Itala antologio: ekde la XIII-a ĝis la XIX-a jarcento; pp. 18 – 21. * Torquato Tasso, Prologo, La morto de Klorinda, da Gerusalemme liberata (tr. E. Dondi), Itala antologio: ekde la XIII-a ĝis la XIX-a jarcento; pp. 198 - 203. * Lorenzo il Magnifico, La plendo de Vallera (tr. E. Dondi), Itala antologio: ekde la XIII-a ĝis la XIX-a jarcento; pp. 133-135. * [[Poliziano|Anĝelo Poliziano]], Plendo de Orfeo (tr. E. Dondi), Itala antologio: ekde la XIII-a ĝis la XIX-a jarcento; pp. 138-139. * Ugo Foscolo, A la vespero (tr. E. Dondi), Itala antologio: ekde la XIII-a ĝis la XIX-a jarcento; pp. 303-304. * Alessandro Manzoni, Unua horo, da Adelchi (tr. E. Dondi), Itala antologio: ekde la XIII-a ĝis la XIX-a jarcento; pp. 329-331. * Jacopone da Todi, La ploro de la madono (tr. E. Dondi), Itala antologio: ekde la XIII-a ĝis la XIX-a jarcento; pp. 25-31. * Gabriello Chiabrera, Rido de bela virino (tr. E. Dondi), Itala antologio: ekde la XIII-a ĝis la XIX-a jarcento; pp. 213-214. * Francesco Redi, Ebrieco de Bakh^o (tr. E. Dondi), Itala antologio: ekde la XIII-a ĝis la XIX-a jarcento; pp. 237-242. * Pietro Metastasio, Demetrio, Artasrko, klitemnestra, Atilio Regulo, III, (tr. E. Dondi), Itala antologio: ekde la XIII-a ĝis la XIX-a jarcento; pp. 245-251 * [[Giovanni Prati]], Canto de Higiea (tr. E. Dondi), Itala antologio: ekde la XIII-a ĝis la XIX-a jarcento; pp. 379-382. * Giacomo Zanella, Pri fosilia konko en mia studocambro (tr. E. Dondi), Itala antologio: ekde la XIII-a ĝis la XIX-a jarcento; pp. 385-388. == Eksteraj ligiloj == * [http://search.obvsg.at/primo_library/libweb/action/search.do?dscnt=0&vl(1UI0)=contains&frbg=&scp.scps=scope%3A%28ONB_aleph_esperanto%29&tab=onb_sondersammlungen&dstmp=1327146898134&srt=rank&ct=search&mode=Basic&dum=true&tb=t&indx=1&vl(freeText0)=enrico+dondi&vid=ONB&fn=search Verkoj de Enrico Dondi ĉe Trovanto de Esperantomuzeo ĉe Aŭstria Nacia Biblioteko]{{404|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{Vivtempo|Dondi, Enrico}} [[Kategorio:Italaj esperantistoj]] [[Kategorio:Italaj tradukistoj]] t5g2bcxhve5rabx181juzujiwzny7lr Evla 0 393264 9349030 5156216 2026-04-06T20:15:40Z Stefangrotz 91903 informkesto 9349030 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo}} '''Evla''' ([[makedona lingvo|makedone]] Евла) estas [[vilaĝo]] en sud-oriento de [[Makedonio]], situanta en [[urbo]] Resen. La vilaĝo havis 106 [[loĝanto]]jn en [[2002]]. == Demografio == Laŭ la [[popolnombrado]] de [[2002]], la vilaĝo kalkulis: * Makedonoj: 106 == Vidu ankaŭ == === Internaj ligiloj === * [[Resen]] === Eksteraj ligiloj === * [[Makedona lingvo|'''makedone''']] [http://www.resen.gov.mk/ Oficiala retejo de la urbo Resen] [[Kategorio:Vilaĝoj en Resen]] g51ehdg783d4mrlz4c0iycfbxpx1s9g Tago de la malaperintaj infanoj 0 399611 9349038 5946842 2026-04-06T20:40:50Z Stefangrotz 91903 vidu ankaŭ 9349038 wikitext text/x-wiki La '''Tago de la malaperintaj infanoj''' estas la [[25-a de majo]], ekde 1983, kiam tiun tagon elektis usona prezidento [[Ronald Reagan]] por memore de la sesjara [[Etan Patz]], kiu malaperis la 25-an de majo 1979 survoje al la lernejo. Li estis la unua infano en Usono, kies vangofoto aperis sur lakta skatolo kiel foto de serĉata infano. La memortago estis enkondukita en 2002 en Eŭropon, tiel ĝi iĝis ankaŭ internacia memortago de la malaperintaj infanoj. == Vidu ankaŭ == * [[Infankomerco]] * [[Stratinfano]] * [[Rifuĝintaj infanoj]] [[Kategorio:Memortagoj]] 07zjg00up5u16qdhebckk6d4fki7xzi Mijazako (urbo) 0 400576 9349098 8826846 2026-04-07T06:35:13Z Sj1mor 12103 9349098 wikitext text/x-wiki {{Geokesto | urbo | nomo = Miyazaki | devena_nomo = | alia_nomo = | alia_nomo1 = | kategorio = urbo | etimologio = | oficiala_nomo = [[japane]] 宮崎 | moto = | kromnomo = | dosiero = Miyazaki Montage.jpg | dosiero_priskribo = | flago = Flag of Miyazaki, Miyazaki.svg | blazono = | lando = Japanio | lando_tipo = Ŝtato | lando_flago = 1 | ŝtato = | ŝtato_tipo = | regiono = | regiono_noto = | regiono_tipo = | distrikto = [[gubernio Mijazako|gubernio Miyazaki]] | distrikto_tipo = gubernio | kantono = | kantono_noto = | kantono1 = | kantono1_noto = | komunumo = | komunumo_noto = | komunumo_tipo = | municipo = | municipo_tipo = | histregiono = | histregiono1 = | histregiono2 = | histregiono_tipo = | rivero = | rivero_tipo = | rivero2 = | memorindaĵo = | memorindaĵo_noto = | memorindaĵo1 = | memorindaĵo_tipo = | ŝoseo_tipo = | ŝoseo = | ŝoseo1 = | konstruaĵo = | montaro = | montaro_tipo = | situo = | koordinatoj_ne_en_titolo = true | leviĝo = | lat_d = 31 | lat_m = 54 | lat_s = 27 | lat_NS = N | long_d = 131 | long_m = 25 | long_s = 12 | long_EW = E | plej_alta_situo = | plej_alta_leviĝo = | plej_alta_lat_d = | plej_alta_long_d = | plej_malalta_situo = | plej_malalta_leviĝo = | plej_malalta_lat_d = | plej_malalta_long_d = | areo = 596 | areo_rondumo = 0 | areo_urbo = | loĝantaro = 368 516 | loĝantaro_dato = januaro 2007 | loĝantaro_denseco = | loĝantaro_urbo = | establita = | establita_tipo = | dato = | ĉefulo = | ĉefulo_tipo = | ĉefulo_partio = | horzono = UTC+9 | horzono_DST = | poŝtkodo = | areo_kodo = | areo_kodo_tipo = | kodo = | kodo_tipo = | kodo1 = | kodo1_tipo = | kodo2 = | kodo2_tipo = | mapo = | mapo_fono = | mapo_priskribo = Situo de Mijazako en Japanio | mapo_lokumilo = Japanio | mapo1 = | mapo1_fono = | mapo1_priskribo = | mapo1_lokumilo = | mapo2 = | mapo2_priskribo = | retpaĝo = | commons = | notoj }} [[Dosiero:Route220_TachibanaStreet.jpg|eta|Route220 TachibanaStreet]] '''Miyazaki''' aŭ '''Mijazako''' ([[japane]]: 宮崎 [Mijazaki-ŝi], [[Hepburn]]: ''Miyazaki-shi'') estas [[urboj de Japanio|urbo]] de [[Japanio]], kun iom pli ol 360 000 loĝantoj. La urbo situas sur la insulo [[Kjuŝuo]]. Ĝi estas ĉefurbo de la samnoma gubernio [[Gubernio Mijazako|Miyazaki]]. == Konataj urbanoj == * [[Ei-Q|Ei Q]], artisto-[[Listo de japanaj esperantistoj|esperantisto]] * [[Takashi Kawano]], futbalisto, naskiĝis tie, kaj * [[József Nagy (misiisto)]] mortis en Mijazako [[Dosiero:Aoshima Shrine.jpg|maldekstra|eta|300px|<center>sanktejo ''Aoŝima'']] == En Esperanto aperis == * [[Oozato Yosizumi]]: ''En la urbo Mijazaki'', pensoj kaj travivaĵoj el la hejmurbo. {{Projektoj}} {{Ĝermo|Japanio}} [[Kategorio:Urboj de Gubernio Mijazaki]] qxja7neznd6ojh9hr2k0k26m38lc42d 9349099 9349098 2026-04-07T06:36:27Z Sj1mor 12103 9349099 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo|bildo=Miyazaki Montage.jpg|regiono-ISO=JP|zomo=13}} [[Dosiero:Route220_TachibanaStreet.jpg|eta|Route220 TachibanaStreet]] '''Miyazaki''' aŭ '''Mijazako''' ([[japane]]: 宮崎 [Mijazaki-ŝi], [[Hepburn]]: ''Miyazaki-shi'') estas [[urboj de Japanio|urbo]] de [[Japanio]], kun iom pli ol 360 000 loĝantoj. La urbo situas sur la insulo [[Kjuŝuo]]. Ĝi estas ĉefurbo de la samnoma gubernio [[Gubernio Mijazako|Miyazaki]]. == Konataj urbanoj == * [[Ei-Q|Ei Q]], artisto-[[Listo de japanaj esperantistoj|esperantisto]] * [[Takashi Kawano]], futbalisto, naskiĝis tie, kaj * [[József Nagy (misiisto)]] mortis en Mijazako [[Dosiero:Aoshima Shrine.jpg|maldekstra|eta|300px|<center>sanktejo ''Aoŝima'']] == En Esperanto aperis == * [[Oozato Yosizumi]]: ''En la urbo Mijazaki'', pensoj kaj travivaĵoj el la hejmurbo. {{Projektoj}} {{Ĝermo|Japanio}} [[Kategorio:Urboj de Gubernio Mijazaki]] sekfe69srjh06uq14l1eybfne8troar 9349100 9349099 2026-04-07T06:36:42Z Sj1mor 12103 9349100 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo|bildo=Miyazaki Montage.jpg|regiono-ISO=JP|zomo=10}} [[Dosiero:Route220_TachibanaStreet.jpg|eta|Route220 TachibanaStreet]] '''Miyazaki''' aŭ '''Mijazako''' ([[japane]]: 宮崎 [Mijazaki-ŝi], [[Hepburn]]: ''Miyazaki-shi'') estas [[urboj de Japanio|urbo]] de [[Japanio]], kun iom pli ol 360 000 loĝantoj. La urbo situas sur la insulo [[Kjuŝuo]]. Ĝi estas ĉefurbo de la samnoma gubernio [[Gubernio Mijazako|Miyazaki]]. == Konataj urbanoj == * [[Ei-Q|Ei Q]], artisto-[[Listo de japanaj esperantistoj|esperantisto]] * [[Takashi Kawano]], futbalisto, naskiĝis tie, kaj * [[József Nagy (misiisto)]] mortis en Mijazako [[Dosiero:Aoshima Shrine.jpg|maldekstra|eta|300px|<center>sanktejo ''Aoŝima'']] == En Esperanto aperis == * [[Oozato Yosizumi]]: ''En la urbo Mijazaki'', pensoj kaj travivaĵoj el la hejmurbo. {{Projektoj}} {{Ĝermo|Japanio}} [[Kategorio:Urboj de Gubernio Mijazaki]] hkjeo8dbbqne6d8jl2y6cpzic8cqfp1 Diskuto:Neĝmustelo 1 411547 9349144 9341974 2026-04-07T09:03:52Z Lingvano 730 Pri la Esperanta nomo. 9349144 wikitext text/x-wiki == Demando pri la Esperanta nomo == La formo '''vizelo''' ŝajne ne aperas en NPIV. Ĉu iu povas klarigi, kio estas la fonto de tiu E-formo? Se neniuj klarigoj estos prezentitaj, oni devos pensi pri la alinomado de la artikolo. [[Uzanto:Mevo|Mevo]] ([[Uzanto-Diskuto:Mevo|diskuto]]) 03:08, 18 Aŭg. 2012 (UTC) * Mi proponas alinomigi al [[Mustela nivalis]]. Ni (Vikipedistoj) ne povas mem krei nomojn. [[Uzanto:Marek Mazurkiewicz|Marek Mazurkiewicz]] ([[Uzanto-Diskuto:Marek Mazurkiewicz|diskuto]]) 01:06, 30 Nov. 2014 (UTC) ** Ĝi jam estas ŝanĝita al ''[[neĝmustelo]]'', kiu estas vorto trovebla interalie en germana-Esperanta vortaro kaj IKU-prelego. Alia eblo estus havi apartigilon por ''[[Mustelo]]'' kaj apartajn artikolojn por ''[[Mustelo (genro)]]'' kaj ''[[Mustelo (specio)]]''. Mi ne proponas tion, nur mencias kiel teorian eblon. Verŝajne la nuna aranĝo estas pli oportuna. [[Uzanto:Lingvano|Lingvano]] ([[Uzanto-Diskuto:Lingvano|diskuto]]) 09:03, 7 apr. 2026 (UTC) phci8oh9ydpsnirj61l5sy7f8b45n90 Gliese 849 b 0 413882 9349049 9006394 2026-04-06T21:12:05Z Stefangrotz 91903 kategorio Ekstersunsistemaj planedoj 9349049 wikitext text/x-wiki '''Gliese 849 b''' ('''GJ 849 b''') estas ekstersuna [[planedo]] kiu orbitas ĉirkaŭ la [[ruĝa nano]] [[Gliese 849]]. Tiu planedo orbitas sian [[stelo]]n kun periodo de iom malpli ol 2000 [[tago]]j en distanco de ĉirkaŭ 2,35 [[Astronomia unuo|astronomiaj unuoj]]. Ĝi havas mason de minimume 0,82 masoj de jupitero (ĉ. 260 [[ter-maso]]j). Ĝia malkovro uzante la metodon de radia rapideco estis anoncita en 2006. [[Kategorio:Astronomio]] [[Kategorio:Akvisto (konstelacio)]] [[Kategorio:Ekstersunsistemaj planedoj]] ldt8ddr960ialya1wvok75o5o6ft8h3 Datoj de la hungara Esperanto-movado 0 428320 9349209 9345464 2026-04-07T11:02:55Z Sj1mor 12103 9349209 wikitext text/x-wiki [[Dosiero:Infokesto de DURA esperante..jpg|eta|Informkesto de Hungaria Esperanto-Asocio - 2013]] La '''datoj de la hungara Esperanto-movado''' artikolo pli detale pritraktas la movadajn eventojn en Hungario. Ĉi tiu subpaĝo apartenas al la artikolo [[Hungaria Esperanto-Asocio]]. == Klarigo == Tutlanda asocio de la hungarlandaj esperantistoj ekzistis ekde [[1902]], sed la fondoj ripetiĝis en [[1907]], [[1912]] kaj en [[1960]]. Pro diversaj kialoj, sed ĉiufoje, nova asocio estis kreita, tamen eĉ ne estis demando, ke vere nova asocio formiĝus. Vere la jura statuso havas sian propran signifon kaj historion, sed troemfazo de tio estas ne pli, ol nura superfluaĵo. cetere estas fakto, ke la asocio estis en la [[1950-aj jaroj]] en la plej malstabila jura pozicio. Tamen estis pli gravaj tiuj internaj ŝanĝoj, reorganizoj, kiujn indikis akcepton de la nova aŭ esence nova statuto, sed tiuj ŝanĝoj estis faritaj en la spirito de kontinueco de la movado (1906, 1911, 1960, 1987, 2006). La nomo-ŝanĝoj estis nur bagatelaj. Krome, ne estas senvaloraj korekti multajn erarajn datojn rilatajn al la nomŝanĝoj. La nomoj de la asocio en kronologia ordo estas jenaj: 1. Societo de Hungaraj Esperantistoj la 2-a de marto 1902 – la 24-a de aprilo 1906 2. Hungara Esperantista Asocio la 24-a de aprilo 1906 – la 25-a de majo 1911 3. [[HES|Hungarlanda Esperanto-Societo]] ([[HES]]) la 25-a de majo 1911 – 195? 4. (Organizaĵo de) Tutlanda Esperanto Konsilio la 18-a de septembro 1955 – la 30-a de oktobro 1960 5. [[Hungara Esperanto-Asocio]] la 30-a de oktobro 1960 – la 1-a de junio 1991 6. [[Hungaria Esperanto-Asocio]] ekde la 1-a de junio 1991 Estas demando, kiam kaj kial paŭzis agadon de la asocio? Tia paŭzo okazis ĉiam pro premoj, eksteraj, soci-politikaj kialoj. Okazis trifoje tia funkcia paŭzo, kies kaŭzoj estis: la milita situacio inter [[1916]]-[[1917]], alveno de la totalisma faŝismo en [[1944]], fine la stalinisma diktaturo en la fruaj [[1950-aj jaroj]]. Pri la lasta estas la plej falsaj informoj kaj miskomentoj. En [[1950]] en la estraro sidis pluraj membroj de la (unusola) Partio, ili ricevis tiun ordonon, ke la estraro deklaru ĉeson de la asocio. Ili ja ne konsentis kun ĉi tiu aranĝo, sed la 6-a de [[aprilo]] 1950 dum la estrara kunsido ili devis komuniki ĉi tiun "altan intencon" al ĉiuj. En tiu aktuala politika situacio estis tio ege eksterordinara ago, kiam la prezidanteco kontraŭstaris al ordono de la partio kaj estis deklarita ne la ĉeso, sed paŭzo de la asocio. Akcepto de tiu rezolucio malsama esence ne okazis facile, ja dum la voĉdonado alvenis por jes 10, por ne 3 havis la kuraĝon, por sindeteno 2 voĉoj alvenis. Pri tio neniu zorgis, ke laŭ la statuto la prezidanteco ne havis tian agosferon, do la decido origine estis nevalida. Do en 1950 la asocio ne ĉesis laŭjure. La rezolucio ne menciis tempodaŭron de la paŭzo, sed ĝi diris nur, ke tio estos unu jaro. La jaroj en [[1951]] kaj [[1952]] estis la plej mallumaj jaroj de stalinisma erao de [[Mátyás Rákosi]], tiutempe oni ne kuraĝis iniciati daŭrigon de la funkciado. Baldaŭe ŝtatoficisto konstatis tion, ke la asocio ne troviĝas en la malnova adreso kaj neniu signo de la funkciado estas spertebla. Alude al tio oni forigis la asocion el la registro kiel "nekonata asocio" la 3-a de [[marto]] 1952. Serio de tiuj kontraŭleĝaj agoj ne povas esti konsiderata laŭjura eksiĝo, ĉar unuflanke ne estis ebleco apelacii, aliflanke en [[1953]] estis ebleco por renaskiĝo de agado de la asocio post politika ŝanĝo lige al [[Imre Nagy]]. Tamen, tio okazis nur iom post iom, dum multaj jaroj. En 1953 kelkaj homoj trovis manierojn por daŭrigi la esperantistan agadon tiel, ke ili aliĝis al funkciado de la [[Mondpaca Esperanto-Movado]] (MEM). Estis fakto, ke el sovetia bloko neniu povis partopreni en la internacia konferenco okazinta en [[St. Pölten]] ([[Aŭstrio]]), kiu iniciatis tiun ĉi movadon en 1953, tamen kelkaj aktivuloj de la asocio dekomence korespondis kun la gvidantoj de la nova movado kaj ili agadis kiel aktivuloj de la internacia esperantista movado. Estis [[Lajos Márton]] (1921–1978) la unua, baldaŭ Dr-o [[Bálint Szemenyei]], [[Pál Balkányi]] (1894–1977) kaj aliaj iĝis aktivuloj de MEM. Tiel komenciĝis procezo agnoska Esperanton, rezulte sub aŭspicio de la Nacia Packonsilio povis naskiĝi organiza centro la 18-an de septembro [[1955]]. Komenciĝanta necerteco spegulanta celojn kaj organizaĵon de la korporacio rezultis plurfojajn nomoŝanĝojn, finfine fariĝis la nomo Hungarlanda Esperanto-Konsilantaro. Ties prezidanto iĝis tiu [[Gyula Baghy]] (1891-1967), kiu estis kunprezidanto en 1950; oni elektis aktivulojn de periodo 1945–1950 al la estraro, estis co-prezidanto de la Estraro de Direktado en 1945 kaj 1950 estis aktivuloj en la periodo, sed ne elektiĝis Borbála Szerémi (1896-1984), kiu - kontraŭ sia konvinkiĝo pro partia ordono - iniciatis decidon ĉesigan en 1950. La Konsilio kun fenomena rapideco reorganizis la grupojn "dormantajn" ekde 1950 tutlande, eĉ senpermese ili disdonis membrajn "kartojn" en [[1957]]. La organizo kune kun individuaj membroj kaj tutlanda reto estis pli forta en [[1960]], ol en 1950. Tial la asocio laŭjure neniam estis malpermesita, disigita kaj neniam okazis sindisigo. La asocio paralizita inter 1955-1957 laŭfakte reorganiziĝis laŭ organiza sistemo de la 1950-aj jaroj, sed sub ​​nova nomo. Ĉi tiu organizo difinis sin movado por la ekstera publiko. Oni timis pri ekzisto de la asocio - almenaŭ komence - de proklamo de kontinua jura valido. En [[1956]] inspekta organo de la asocio iĝis Ministerio de Kulturo. Ekde [[1957]] estis ebleco rearanĝi la asocian formon, , sed ĉi tio ne okazis pro internaj konfliktoj. Esenco de la malkonsentoj estis tio, ke unuj kulpigis la laboristajn esperantistojn (iamajn MEME-membrojn) pro proklamo de rezolucio pri ĉesigo de la asocio kaj ili volis forpeli ilin el ĉiuj pozicioj. Esence nur kelkaj volis prezenti la personajn konfliktojn al politika lukto, tamen tiuj kvereloj longe prokrastis kontentigan solvon de la leĝa situacio. Cetere unuparte la laboristaj esperantistoj en 1950 rezistetis la superajn partiajn instrukciojn, aliparte en [[1960]] ili sukcese intervenis por agnosko de la asocio, ekzemple Borbála Szerémi sukcesis akiri apogon de vic[[ministro]]n György Aczél, kiu estis la plej influa membro de la Partio en kulturaj aferoj. Antaŭ la partiajn gvidantojn prezentiĝis interalie raportoj favoraj pri Esperanto-movado, sed estis ankaŭ falsaj informoj. Sekretariejo de Centra Komitato de [[Hungara Socialista Laborista Partio]] la 26-an de [[julio]] [[1960]] rezoluciis decidon "konfidencan strikte" pri aranĝo de situacio de Esperanto-movado. Tiu decido ordonis, ke "la movado en la estonteco funkciu en formo de tutlanda asocio" kaj la nomo estu "Tutlanda Asocio de la Hungaraj esperantistoj". Do al la tago 30-a de oktobro 1960 la Hungara Esperanto-Konsilantaro vokis kunsidon de delegitoj, la Konsilio deklaris forpason de la konsilio kaj samtempe ĝi deklaris kreiĝon de la "nova" asocio. La "nova" asocio laŭjure havis novajn membrojn, ja la malnovaj membroj devis eniri al la "nova" asocio. La reorganizo sekve ne signifis novan membrecon. La "nova" asocio heredis ankaŭ tutlandan strukturon disvastigitan fare de la Konsilio (grupojn kaj departementajn komitatojn). La prezidanto restis Julio Baghy, kies aktiva prezidanteca agado daŭris la plej longe (1955-1965) en historio de la asocio. Tamen oni ne realigis tute plene la partian ordenon, kiel en 1950, same en 1960. Nun multaj kritikis nomon de la Asocio kaj la kunveno decidis pri nomo Hungara Esperanto-Asocio spite la partian decidon. Tio signifis, ke tiuj partianoj, kiuj konis tiu ĉi parton de la partia decido - inter ili estroj - ne strebis realigi tion, eĉ ili havis la saman starpunkton, kiel la opoziciuloj. ==1879-1902== * 1879 La [[germana]] [[Johann Martin Schleyer]] eldonis en majo lingvoprojekton [[Volapuko]]. [[György Bánfi|Bánfi, György]] el [[Sopron]] aliĝas inter la unuaj al la movado. * En 1880 Schleyer kvalifikis pri lingvoinstruistoj. György Bánfi en [[Hungara reĝlando]] estis la unua, en la mondo la dua inter la Volapuko-instruistoj. * La [[19-an de marto]] [[1881]] la ''Neue Arader Zeitung'' estas la unua hungarlanda [[ĵurnalo]], kie aperis famo pri Volapuko. * En 1885 en [[Zagrebo]] aperis lernolibro de Volapuko [[kroate]] de Juraj Bauer. * En 1887 aperis la unua hungara lernolibro de Volapuko. La aŭtoro estis "Izor Gebaur", kiu estis [[cistercianoj|cisterciana]] direktoro de ĉef[[gimnazio]] en [[Pécs]]. (En 1907 li iĝis esperantisto.) * En aprilo de 1887 volapukista asocio formiĝis en [[Rijeka|Fiume (Rijeka)]] kun 52 membroj, la prezidanto estis Giampaolo CARMINATI. * La 9-an de aŭgusto 1887 [[Internacia Akademio de Volapuko]] fondiĝis en [[Parizo]] kun 31 membroj. Sola hungara membro estis György Bánfi. * En 1888 estis eldonita la unua volapuka [[libro]] en Hungario en [[Pécs]]: Konigoj de la [[kaverno]]sistemoj en [[Dobšiná|Dobsina]] kaj [[Aggtelek]]. * En 1888 16 diplomhavaj instruistoj pri Volapuko funkcias en Hungara reĝlando, krome ankaŭ 6 ĉefinstruistoj kaj 2 [[profesoro]]j. La respondaj kvantoj en la mondo: 885, 130, 50. * Inter 1889-1891 volumoj pri [[Petőfi]] kaj [[Ferenc Kölcsey]] aperis volapuke. [[Dosiero:Szentkatalonai Bálint Gábor (1844-1913).jpg|eta|<center>Gábor Bálint]] * En 1897 [[Gábor Bálint]] lingvisto kaj instruisto de [[Universitato Kolozsvár]] estis la unua hungara esperantisto. * La 25-an de majo 1897 [[ĵurnalo]] ''Kolozsvári Ellenzék'' por la unua fojo informis pri lingvoprojekto nomata Esperanto, kiun unue publikigis [[kuracisto]] [[Ludoviko Lazaro Zamenhof|Lazar Markovics Zamenhof]] en [[Varsovio]] en la 26-a de julio 1887. * En septembro de 1897 Gábor Bálint aranĝis lingvokurson pri Esperanto en la Universitato Kolozsvár. * En 1898 en [[Kolozsvár]] aperis la unua hungarlingva lernolibro de Esperanto, kies aŭtoro estis [[Ábel Barabás]]. * En Hungara reĝlando en 1900 aperis la unua Esperanto-libro: Ŝercoj sur 200 paĝoj. Kompilita kaj eldonita de presisto [[Pál Lengyel]] en [[Szekszárd]]. * Inter 1900-1904 ''Pál Lengyel'' - [[Paŭlo Lengyel]] komence eldonis, baldaŭe ankaŭ redaktis [[revuo]]n de internacia Esperanto-movado [[Lingvo Internacia]]. ==1902-1949== * La [[2-an de marto]] [[1902]] estis fondita Societo de Hungaraj Esperantistoj kun 20 membroj. Ĝi celas "propagandi kaj disvastigi Esperanton, helpi esperantistojn travojaĝantajn." * En novembro de [[1904]] Paŭlo Lengyel kun sia presejo translokiĝis al Parizo kaj tie li daŭris eldonadon de [[Lingvo Internacia]]. * La [[24-an de aprilo]] [[1906]] Hungara Esperantista Societo formiĝis pere de reorganizo. * En 1906 pasiaj artikoloj aperis en la gazetaro pri Esperanto. [[Endre Ady]], [[Dezső Kosztolányi]], [[Ignotus]] kaj aliaj bonvenigis la novan movadon, [[Miksa Arányi]] kaj [[Jenő Rákosi]] atakis tion. * En [[1907]] la unua slovakalingva [[gramatiko]] pri Esperanto aperis en [[Martin|Turócszentmárton]] (nuntempa [[Martin]] en [[Slovakio]]). * La [[25-an de februaro]] [[1909]] Ĝenerala Kunveno de la Asocio asertas, ke la asocio, kiu celas "disvastigi la internacian lingvon Esperanto", ne okupiĝas pri politikaj kaj religiaj temoj. * En 1909 en [[Zagrebo]] la unuaj kroatlingva lernolibro pri Esperanto aperis, la aŭtoro estis Danica Bedekovic-Pobjednicka (tiutempe [[Kroatio]] apartenis al Hungara reĝlando kiel kunlando). * La [[30-an de aŭgusto]] 1909 en Budapeŝto en kunsido de 14-a Internacia Medicina Kongreso okazis tri paroladoj en Esperanto. * En Zagrebo en [[1910]] aperis la unua slovenlingva lernolibro pri Esperanto, la aŭtoro estis [[Ljudovit Koser]]. * 1910-1912: la piarista Vörös Cyrill aperigis faklibron pri [[geometrio]]j de [[Eŭklido]] kaj [[János Bolyai]] en tri volumoj en 439 paĝoj: tiu libro estas la unua matematika faklibro en Esperanto en la mondo. * En [[1911]] en la unua fojo aperis en Hungara reĝlando rumana kaj germanlingva gramatikoj pri Esperanto. [[Dosiero:Giesswein Sándor.jpg|eta|<center>Sándor Giesswein]] * La [[25-an de majo]] 1911 kreiĝis Hungarlanda Esperanto-Societo (HES) pere de pli nova reorganizo de la Asocio. Ties prezidanto estis [[Sándor Giesswein]], kiu estis papa prelato, parlamentano, fondinto de la hungarlanda kristansocialisma movado, prezidanto de Akademio pri [[Stefano la 1-a (Hungario)]]. Tasko de la asocio estis "disvastigo kaj instruado de Esperanto kun plenaj ekskludoj de politikaj aŭ religiaj temoj", sed tamen ĝi "partoprenas en strebado de humanisma kaj kultura aspiroj de la moderna erao" kaj tiel ĝi profitas Esperanton por "propagandi ideojn de la paco- kaj virino-movadoj". * La [[23-an de februaro]] [[1913]] kreiĝis [[Hungara Esperantista Societo Laborista]] (HESL) kun la celo disvastigi Esperanton inter la laboristoj. * La [[28-an de septembro]] 1913 en Hungario unuafoje oni malpermesis Esperantan eventon. Policestro de [[Székesfehérvár]] argumentis: Esperanto estas lingvo de ŝtelistoj. * La [[5-an de novembro]] 1913 okazis la unua interpelacio en la Hungara Parlamento pri Esperanto: Sándor Giesswein en kazo de Székesfehérvár postulas respekti la rajton pri ariĝo. * La [[13-an de marto]] 1914 en Budapeŝto fondiĝis Asocio de Internacia Lingvo Ido por reformi Esperanton kiel parto de internacia movado komenciĝinta en [[1907]]. En la estraro partoprenis inter aliaj [[arkitekto]] [[Frigyes Schulek]], [[verkisto]] [[Mihály Babits]], [[matematikisto]] [[Pál Dienes]], [[filozofo]] [[Valéria Dienes]]. * En [[1918]] subtenantoj kaj honoraj membroj de Asocio de Internacia Lingvo Ido [[Oszkár Jászi]] kaj [[Ervin Szabó]] iĝis. * En novembro de 1918 [[Lajos Bíró (verkisto)|Lajos Bíró]], [[Frigyes Karinthy]], [[Aladár Schöpflin]], [[Lajos Zilahy]] kaj aliaj kreis komitaton por apogi Esperanton. * La [[4-an de julio]] [[1919]] La Komisararo (nuntempa Ministerio) pri Edukado dekretis starigon de Internacia Scienca Instituto de Lingvo-sciencoj en la Universitato de Budapeŝto, ties estroj ankaŭ iĝis lektoroj de Esperanto kaj Ido. Unuvice [[lingvisto]] [[Zsigmond Simonyi]], plie [[Oszkár Asbóth]] kaj Pál Dienes apogis la establon de la Instituto ene de la universitato. * En julio 1919 oni asignis malplenan [[palaco]]n sur [[vojo]] Üllői por sideja domo de HESL. * En aŭgusto 1919 (post malvenko de [[Hungara Sovetrespubliko]]) oni malfondis Internacian Sciencan Instituton de Lingvo-sciencoj kaj oni forprenas sidejan domon de HESL. * La [[4-an de septembro]] 1919 arestiĝis dr. [[Rezső Rajczy]], kiu estis konata esperantisto. Li dum la Hungara Sovetrespubliko estis vicestro de Infanprotekta Sekcio de la Komisararo pri Laborfero kaj Bonfarto, ano de Kontraŭalkohola Konsilio, ano de Budapeŝta Laborista Konsilio 500-membra. * En oktobro de 1919 ricevis procedurojn, molestadojn kaj maldungojn tiuj, kiuj partoprenis en laboro de Internacia Scienca Instituto de Lingvo-sciencoj aŭ apogis ĝin. Multaj fuĝis eksterlanden. Afero de esploro kaj edukado de internacia lingvo estis forpremita en Hungario dum 47 jaroj el la universitata kaj akademia vivoj. * En novembro de 1919 [[Kató Hámán]], [[József Batta]] kaj [[Béla Schuller]] komencis reorganizon de la movadon laboristan-esperantistan. Kató Hámán gvidis kelkajn kursojn. * La [[22-an de januaro]] 1920 mortis dr. Rezső Rajczy pro la suferadoj dum la torturoj. * En marto de 1920 [[Pál Robicsek]], kiu estis iama vickomisaro de [[Poŝto]] kaj kaŝanta sin dum 8 [[monato]]j li eskapis al [[Ĉeĥoslovakio]], baldaŭe li elmigris al [[Sovetio]]. * En [[1921]] en [[Tomsk]] oni starigis ruslingvan kaj Esperantan [[monumento]]n por hungaraj esperantistoj falintaj dum la civila milito: "Siberiaj ekzilintoj de la imperiisma milito, memore al [[heroo]]j falintaj, kiuj oferis siajn vivojn por la mondorevolucio. Hungara sekcio 1921" * En 1922 la ĉefurba konsilio eksigis instruistinon Aranka Prayer. Motivo: en 1919 ŝi partoprenis en lingvokurson de Esperanto, ja Esperanto estas sekreta lingvo de la socialistoj. * En februaro de 1922 oni arestis kaj kondamnis je prizono tri estrojn de HESL en [[Szeged]] pro komunisma aktivado. * La 21-a Kongreso de Hungarlanda Socialdemokratia Partio okazinta inter la 24-a kaj 27-a de decembro 1922 malakceptis proponon de Kató Hámán pri lingvouzo de Esperanto. * Inter 1922–1926 aperis literatura revuo ''[[Literatura Mondo]]'' fondita de [[advokato]] Dr-o Tivadar Schwartz. La redaktoroj estis Julio Baghy kaj [[Kálmán Kalocsay]]. * La [[22-an de februaro]] 1922 oni malpermesis en Hungario distribuadon de [[revuo]] [[Sennacieca Revuo]] aperanta en [[Parizo]]. * La [[5-an de aŭgusto]] 1922 estis malpermesitaj en Hungario distribuado de Ido-lingvaj revuoj ''Kombato'' kaj ''Libero'' aperantaj en [[Vieno]], krome ankaŭ periodaĵojn ''Nacionalismo ed internacionalismo'' kaj ''Nova Horizonti'' aperantaj en [[Lejpcigo]]. [[Dosiero:Morgaŭ matene.JPG|eta|Kovrilpaĝo de Frederiko Karinthy: ''Morgaŭ Matene''; tradukis: Kolomano Kalocsay; Hungara Esperanto-Instituto; Budapeŝto, 1923]] * En [[1923]] por la unua fojo aperis volumo de Frigyes Karinthy: ''[[Morgaŭ Matene]]''. Karinthy-volumo aperis ankaŭ idolingve: ''Faremido''. * La [[15-an de novembro]] 1923 mortis papa prelato, parlamentano, korespondanta membro de Hungara Scienca Akademio, membro de Akademio de [[Stefano la 1-a (Hungario)]] Dr. Sándor Giesswein. Li estis prezidento de MOEE ekde 1911. * La [[6-an de februaro]] [[1924]] oni malpermesas en Hungario distribuadon de revuo ''[[La Nova Epoko]]'' aperanta en [[Moskvo]]. * En julio de [[1925]] prezidanto de HESL [[József Batta]] pro aresto rifuĝis al Ĉeĥoslovakio, poste li vivis en [[Berlino]]. * La [[9-an de oktobro]] 1925 oni malpermesis en Hungario distribuadon de revuo ''[[Libera Laboristo]]'' aperanta en Berlino. * La [[5-an de decembro]] 1925 socialdemokrata parlamentanino [[Anna Kéthly]] protestis en la parlamentejo pro malpermesoj de lingvokursoj de HESL en [[Orosháza]], [[Pécs]], [[Eger]], [[Gyula]], [[Békéscsaba]], [[Tótkomlós]] kaj [[Tatabánya]]. * Ekde [[1926]] hungaraj esperantistoj (Karola Manglitz kaj Pál Robicsek) gvidis modernigojn de la Sovetia Poŝto. Aperis Esperantaj [[poŝtmarko]]j kaj bildkartoj, en pluraj urboj komenciĝis Esperantaj dissendoj, eĉ Komintern-radio komencis dissendi en Esperanto. * La [[30-an de aprilo]] 1926 socialdemokrata parlamentano Ferenc Reisinger interpelaciis pro malpermeso de grupo de HESL en [[Miskolc]]. * La [[6-an de septembro]] 1926 oni malpermesis en Hungario distribuadon de revuo ''[[Sennacieca Revuo]]'' kaj periodaĵoj ''Kontraŭ Dio'' kaj ''Nur volu'' aperintaj en [[Lejpcigo]]. * La [[25-an de oktobro]] 1926 László Humhál, Andor Glanz kaj aliaj junaj komunistoj transprenis la gvidadon en grupo n-ro 1 de HESL en Budapeŝto. * La [[28-an de oktobro]] 1926 oni malpermesis en Hungario distribuadon de revuo [[Internacia Lingvo]] aperinta en Moskvo. * En januaro de [[1927]] polica enketo komenciĝis pro distribuado de malpermesitaj Esperantaj eldonaĵoj en ĉirkaŭaĵoj de [[Hódmezővásárhely]], [[Szeged]], [[Szentes]] kaj [[Orosháza]]. * La [[11-an de aprilo]] 1927 oni malpermesis en Hungario distribuadon de revuoj ''[[Sennaciulo]]'' kaj ''[[La Lernanto]]''. * La [[6-an de majo]] 1927 privataj oficistoj de HESL-grupo gvidata de [[Aurél Stromfeld]] gastigis socialisman [[Franz Jonas]], unu el la ĉefoj de la aŭstra laborista esperantista organizo, kiu aranĝis prelegojn en Esperanto. * La [[25-an de marto]] [[1928]] la [[ĝendarmo]]j konfiskis Esperantan lernolibron kiel krimdokumento por "komunista dokumento" en Hódmezővásárhely, en kamparana domo. * La [[19-an de aprilo]] 1928 socialdemokrata parlamentano Lajos Kabók interpelaciis en la parlamentejo pro la afero okazinta en Hódmezővásárhely. La ministro pri internaj aferoj protektis la ĝendarmaron, laŭ li tiu libro estis "komunisma gramatiko". * La [[22-an de junio]] 1928 ''Hungara Tutlanda Katolika Esperanto-Asocio'' fondiĝis. * La [[28-an de aŭgusto]] 1928 socialdemokrata parlamentano Imre Györki interpelaciis en la parlamentejo pri malpermeso de distribuado de Esperantaj eldonaĵoj. [[Dosiero:1929 Cikoni-kalifo.jpg|eta|Kovrilpaĝo de ''La Cikoni-kalifo''.]] * En [[1929]] en Berlino aperis Babits: ''[[La Cikoni-kalifo]]''. * Inter la 2-a kaj 9-a de [[aŭgusto]] 1929 okazis la 21-a [[Universala Kongreso de Esperanto]] en Budapeŝto kun 1200 partoprenantoj. Ĉefpatronoj estas D-ro ĉefministro [[István Bethlen]], D-ro ĉefduko [[Ferenc József]], ĉefepiskopo de [[Kalocsa]] D-ro [[Gyula Zichy]] kaj emerita ministro [[György Lukács (esperantisto)|György Lukács]]. * Inter 1930-1939 la eldonejo Literatura Mondo eldonis 80 verkojn, inkluzive gravajn verkojn de la Esperanto-kulturo. La eldonisto estis [[Vilmos Bleier]]. * En [[1930]] en Lejpcigo aperis [[Cent tridek tri tagoj]] - artikolaro de migrantaj komunistaj gvidantoj pri Hungara Sovetrespubliko. * La [[26-an de junio]] 1930 oni malpermesis en Hungario distribuadon de lernolibro [[Esperanta Krestomatio]] (de S. Saburin Lerna) eldonita en Moskvo. * La [[1-an de julio]] 1930 oni malpermesis en Hungario distribuadon de libro ''Kion rakontas la amikoj de Teĉjo'' aperinta en Lejpcigo. * Inter oktobro de 1930 – januaro de [[1933]] en Berlino laŭ redaktado de [[József Batta]] aperis internacia komunisma laborista Esperanta revuo ''[[Internaciisto]]'', ekde [[1932]] ĝi iĝis organo de la ĵus formiĝanta [[Internacio de Proleta Esperantistaro]]. * Inter 1931-[[1938]] aperis ''[[Literatura Mondo]]'', kiu estis la plej prestiĝa literatura revuo de la internacia Esperanto-movado, krome ĝi estis forumo de "Skolo de Budapeŝto" signifanta novan epokon de la Esperanta literaturo. Ĉefredaktoroj estis D-ro [[Kálmán Kalocsay]] kaj [[Gyula Baghy]], redaktoroj estis [[Károly Bodó]], [[Ferenc Szilágyi]] kaj [[Lajos Tárkony]]. * La [[3-an de marto]] 1931 oni malpermesis en Hungario distribuadon de revuo ''Internaciisto'' eldonita en Berlino-Charlottenburg. * La [[4-an de aprilo]] 1931 en gvidantaro de HESL-partoprenantoj de la neleĝa hungarlanda komunista movado gvidata de [[Pál Demény]], kiuj estis sendependaj de Komintern, ekhavis la plimulton. Inter ili estis elektita la nova sekretario: [[Endre Gischitz]]. * La [[26-an de julio]] 1932 oni malpermesis en Hungario distribuadon de revuo ''[[Ino]]'' aperinta en [[Frankfurt]]. * La [[8-an de decembro]] 1932 ''Hungara Esperanto-Pedagogia Asocio'' formiĝis. * Inter januaro de 1933 - februaro de 1934 en Vieno aperis [[La Socialisto]], komuna periodaĵo de la [[hungara]]j, aŭstraj, ĉeĥoslovakiaj kaj [[germana]]j laboristaj esperantistaj asocioj kun tendencoj socialdemokrataj. * Inter februaro-aprilo de [[1933]] en Germanio oni malpermesis ĉiujn laboristajn esperantistajn organizojn kaj eldonaĵojn, la gvidantoj estis deportitaj. Grupo de hungaraj esperantistoj vivantaj tie sukcesis fuĝi al [[Soveta Unio]]. * La [[4-an de junio]] 1933 en Vieno formiĝis [[Internacio de Socialistaj Esperantistoj]], la internacia organizo de aŭstraj, hungaraj, ĉeĥoslovakiaj, polaj, [[litova]]j, nederlandanaj, [[belgoj|belgaj]] kaj [[franca]]j laboristaj esperantistaj asocioj. La sekretario estis Endre Gischitz. * La [[14-an de februaro]] [[1934]] oni ekskludis el la Hungarlanda Socialdemokrata Partio laboristajn esperantistajn gvidantojn apartenantajn al komunista organizo sendependa de Kommintern. La ekskluditoj estis Endre Gischitz Endre, Károly Klement kaj aliaj esperantistaj gvidantoj. * La 14-an de februaro 1932 pro malvenko en ribelo ''Schutzbund'' okazinta en Vieno la aŭstraj laboristaj esperantistaj gvidantoj fuĝis al Ĉeĥoslovakio, samtempe ĉesis la viena eldono de ''La Socialisto''. * La [[17-an de februaro]] 1934 la polico kaptis 10 gvidantojn de HESL-centro funkciantajn jam subtere. * La 3-an kaj 4-an de aprilo 1934 oni arestis pliajn 13 laboristajn esperantistajn gvidantojn dum domtraserĉadoj. * La [[9-an de aprilo]] 1934 [[dekreto]] de ministro pri enlandaj aferoj dissolvis HESL-on. * La [[26-an de septembro]] 1934 oni malpermesis en Hungario distribuadon de eldonaĵoj ''Legokajero por komencantoj'', [[Maksim Gorkij]]: ''Kiel mi lernis'', E. Izgur: ''Je la nomo de l'vivo'', ''Vivo kaj verkaro de [[Karl Marx]]'', kaj [[Kamarado]] aperintaj en Lejpcigo. * La [[9-an de novembro]] 1934 oni malpermesis en Hungario distribuadon de lernolibroj ''[[Unua Legolibro]]'' kaj ''[[Petro]]'', tiel same librojn ''[[Absolutismo]]'', ''La Torĉo de l'Edukistoj'', ''[[Fajro Kuracas]]'', ''Rifa liberiga milito'', ''Trapafita dekreto'', ''La ruĝa kaptuko'', ''Komentoj al la komunista manifesto'', ''Antaμxen al la batalo kaj venko'', ''Sendiuloj ŝtormas Dnepron'', ''Kiel Ni Konstruas Socialismon?'', ''Programo de la Komunista Internacio'' kaj ''Manifesto de la unua kongreso de la Komunista Internacio'' aperintaj en Francio, Germanio kaj Sovetio. * La [[17-an de januaro]] [[1935]] oni malpermesis en Hungario distribuadon de revuo ''La Socialisto'', same tiel libron ''Preparantoj de milito''. [[Dosiero:Historio de la Mondolingvo.jpg|eta]] * La [[18-an de januaro]] 1935 oni malpermesis en Hungario distribuadon de lingvista verko [[Ernst Drezen]]: ''[[Historio de la Mondolingvo]]'' aperintaj en Lejpcigo kaj Moskvo. * La [[19-an de majo]] 1935 sub nomo [[Hungara Esperanto-Asocio]] kiel nova organizo estis kreita, kiu emfazis Esperanton por "ekservigi la hungarajn interesojn". * La [[17-an de junio]] 1935 oni malpermesis en Hungario distribuadon de revuo ''La Heroldo'' aperinta en [[Basel]]. * La [[19-an de majo]] 1936 oni malpermesis en Hungario distribuadon de libroj ''Fervojstacio Zamenka'' kaj ''Bolseva Komunumo de Ogpu'' eldonitaj en Sovetio. * La [[31-an de aŭgusto]] 1936 mortis Kató Hámán pro malsano ricevinta en malliberejo. * En novembro de 1936 mortis inter esperantistoj batalantaj por Hispana Respubliko heroa László Humhál. * En [[1937]] oni arestis milojn el sovetiaj esperantistojn, interalie ankaŭ hungarajn elmigrintojn. Oni likvidis Sovetian Esperanto-Asocion, ties estro Ernst Drezen estis ekzekutita. Inter la malaperintoj estis ankaŭ Ferenc Robicsek. * La [[10-an de januaro]] 1937 oni malpermesis en Hungario distribuadon de [[respubliko|respublika]] revuo ''[[Popola Fronto]]'' eldonita en [[Barcelono]]. * La [[2-an de februaro]] 1937 oni malpermesis en Hungario distribuadon de [[Trockij|trockista]] revuo ''Informa Bulteno de P.O.U.M.'' eldonita en Barcelono. * La [[25-an de junio]] 1937 Ferenc Braun alvenis en [[Ŝanhajo]]n por prepari translokigon de eldonejo Literatura Mondo estanta inter pli kaj pli malfacilaj laborkondiĉoj. Dek tri tagojn poste [[Japanio]] atakis [[Ĉinio]]n, ankaŭ Ŝanhajo okupiĝis, Braun fuĝis al [[Hongkongo]], kie li estis deportita. * En septembro de 1937 plene finiĝis hungarlanda organizo de la idistoj, la Ido-movado tutmonde malfortiĝis, ties organizaĵoj nuliĝis. * La [[19-an de novembro]] 1937 oni malpermesis en Hungario distribuadon de [[hispana]] respublika [[afiŝo]] ''Kion vi faras por eviti tion?''. * Fine de jaro 1937 estis arestita József Batta en Sovetio, kiu estis unu el la gvidantoj de la [[Internacio de Proleta Esperantistaro]], eksa sekretario de HESL. Restis nekonata lia sorto. [[Dosiero:1937 La Knaboj de Paŭlo-strato.jpeg|eta|220px|Kovrilpaĝo de ''[[La knaboj de Paŭlo-strato|La Knaboj de Paŭlo-strato]]''.]] * En 1937 aperis en [[Londono]] verko de [[Ferenc Molnár]]: ''[[La Knaboj de Paŭlo-strato]]''. * La [[8-an de aprilo]] [[1938]] oni malpermesis en Hungario distribuadon de revuo ''Proleta Voĉo'' aperinta en Barcelono, same de libro ''Renovigo'' aperinta en [[Meksiko]]. * La 27-an kaj 28-an de majo 1938 okazis la unua Eŭkarista Esperanto Kongreso en Budapeŝto. Oni elektis prezidanto [[Ferenc Erdey]] por konstanta esperantista komitato de Eŭkaristaj Tutmondaj Kongresoj. Kunvenoj de la Monda eŭkaristia Ĺllandó Komitato Prezidanto Dr Esperanto. Francis Erdey elektita. * En decembro de 1938 ene de la Hungara Esperanto-Asocio (HEA) disvolvis laborista fako - esence tio estis eksperimento laŭleĝa por reorganizi la malpermesitan HESL-on. La gvidantaro estis: [[Imre Baranyai]], [[Imre Farkas]], [[István Kun]], [[Géza Zachár]]. En la [[ĵurnalo]] [[Népszava]] Esperanto-kurso komenciĝis. * En [[1939]] eldonejo Literatura Mondo ĉesis, eldonisto, direktisto Vilmos Bleier fuĝis al Francio. * La [[2-an de majo]] 1939 komenciĝis regulaj dissendoj de [[Hungara Radio]] en Esperanto sub titolo: [[Danuba Voĉo]]. * En [[1940]] en [[Amsterdamo]] aperis verko de [[Lajos Kassák]]: La vojoj estás nekonataj, sed pro la germana invado kaj okupado oni kaŝis ilin kaj estis disponebla nur post la milito. * En 1940 dissendotempoj de Danuba Voĉo striktiĝis je unu minuto semajne dufoje. * La [[18-an de novembro]] [[1941]] la hungaraj okupantaj aŭtoritatoj pendigis du esperantistojn en [[Subotica|Szabadka]] pro disvastigo de flugfolioj: komerciston István Lukács kaj oficiston Miklós Schwalb. * En aprilo de [[1942]] okazis amasa arestado de aktivuloj (same kolektado por trudlaboroj) en la laborisma movado. Ĉesis laborista fako de (HEA). * En [[1943]] en [[Londono]] aperis verko de [[Károly Aszlányi]]: [[La sep vangofrapoj]]. * En 1943 mortis en Sovetio D-ro ''Albert Lantos'', kuracisto, la emigrita gvidanto de idistoj. * En 1943 dum partizanaj armitaj bataladoj kontraŭ la germanaj [[faŝisto]]j malaperis [[György Kilián]], kiu estis iama membro de HESL kaj membro de nelegala organizo en Hungario [[SAT]]. * En [[1944]] pro [[juda]] deveno estis deportita al [[Aŭŝvico]] (kie supozeble li mortis) [[advokato]] en [[Mátészalka]] D-ro [[Jenő Fuchs]], unu el la elstaraj Esperanto-tradukistoj de la hungara [[literaturo]]. * La [[16-an de oktobro]] 1944 ĉe [[Pusztavám]] hungaraj kaj la germanaj faŝistoj murdis 212 intelektulojn. Inter ili estis D-ro [[József Takács]], kiu inter 1911 kaj 1941 havis gvidan pozicion en MOEE kaj ekde 1931 li estis honora membro de la asocio. (La [[26-an de majo]] [[1946]] kunveno elektis lin postmorta honora prezidanto de la asocio.) * En [[1945]] en koncentrejo de [[Dachau]] estis murdita [[Gyula Kulich]], kiu fariĝis esperantisto kiel junula laboristo kaj en 1940 li estis kondamnita pro komunista je 8 jaroj en [[karcero]]. * La [[25-an de marto]] 1945 HESL reorganiziĝis en Budapeŝto. Prezidanto estis elektita [[István Kossa]]. * La [[5-an de aprilo]] 1945 en [[Isperdorf]] SS-membroj torturis, poste murdis [[Imre Farkas]] provanta eskapi, kiu estis unu el la instruistoj de Esperanto kaj estis kondamnita en 1944 je prizono pro partopreno en kontraŭ-faŝista armita rezisto. * La 5-an de aprilo 1945 en [[Lichtenwörth]] du tagojn post la liberigo de la koncentrejo mortis [[Rózsi Göndör]] (edzino de [[Pál Tolnai]]), deportito pro juda deveno, kiu ekde 1928 estis estrarano de HES. * La [[10-an de majo]] 1945 en [[Theresienstadt]] en Germanio kelkajn tagojn post la liberigo de la koncentrejo mortis Elek Tolnai, kiu ekde 1920 estis estrarano de HES. Lastfoje li gvidis kontraŭleĝan Esperanto-kurson portis en koncentrejo [[Bergen-Belsen]]. (Asembleo de la Asocio la [[26-an de majo]] [[1946]] elektis lin honora membro.) * En novembro de 1945 aktivuloj de HES trovis sin en nova situacio: "estas pli kaj pli kamaradoj en respondecaj pozicioj aŭ ili estas sindikataj, partiaj sekretarioj, deputitoj parlamentaj, entreprenestroj." (Informilo 1) * Inter la 18-a kaj 20-a de aŭgusto 1946 HES kaj HESL oni aranĝis la unuan komunan kunvenon: tutlanda renkontiĝo en Orosháza. * La [[28-an de aŭgusto]] 1946 etbienula parlamentano István Csurgay interpelaciis en la parlamentejo por instruado de Esperanto en la lernejoj. * La [[22-an de oktobro]] 1946 responde al interpelacio de István Csurgay oni legis malaprobitan respondon de ministro (eksigita intertempe) pri religioj kaj edukado, membro de kamparana partio. Csurgay, plejparto de la socialdemokrata kaj komunista frakcioj frakcio ne akceptis ĝin, tamen, plimulto de la parlamentanoj akceptis ĝin. [[Dosiero:Printempo de morto.jpg|eta|Kovrilpaĝo de Lajos Zilahy: ''Printempo de Morto''; trad: Ladislao Somlay, 1947, Stockholm]] * En [[1947]] en Stokholmo aperis verko de [[Lajos Zilahy]]: ''[[Printempo de Morto]]''. * La [[3-an de marto]] 1947 35-a kongreso de la Socialdemokrata Partio decidis proponon de Antal Szakasits pri intereso de Esperanto. * La [[21-an de februaro]] 1947 socialdemokrata ministro pri komercado kaj kooperativoj [[Sándor Rónai]] permesis en prikomercaj lernejoj instruadon de Esperanto kiel eksterordinara studobjekto kaj li donis al ĝi multajn avantaĝojn. * La [[11-an de marto]] 1947 la Hungara Radio komencis dissendi en Esperanto regule. Komence okazis dissendoj de novaĵoj semajne po 5 minutoj, baldaŭe tri fojojn semajne, poste kvar fojojn semajne en 15 minutoj. * La [[9-an de junio]] 1947 en la 2-a Balkana Esperanto-Konferenco okazinta en [[Varaždin]] ankaŭ la hungara asocio aliĝis al la bulgara, rumana kaj jugoslava asocicioj. La celo estis plifortigi amikajn kontaktojn de la popoloj. * Inter la 26-a de julio - 22-a de aŭgusto 1947 pli ol kvindek hungaroj (inkluziveankaŭ malnovaj laboristaj esperantistoj) partoprenis el Hungario en [[Berno]] en la unua internacia Esperanto-kongreso okazinta unuafoje post la milito. Pluraj delegitoj alvenis helpe de ŝtata aŭ sindikata apogoj. * La [[8-an de decembro]] 1947 estiĝis komuna organizo de hungarlandaj esperantistoj tiel, ke la membroj de HESL kolektive aliĝis al HES. * La [[10-an de oktobro]] 1947 estis Esperanto sesdekjara kaj Esperanto-movado en Hungario estis kvindekjara: okazis festokunveno de la Asocio en muzea salono de la parlamentejo. La solena parolanto estis Anna Kéthly, vicprezidanto de la Parlamento, vicprezidanto de gvidantaro de la Socialdemokrata Partio. * La [[13-an de februaro]] [[1948]] ministro pri religioj kaj edukado [[Gyula Ortutay]] permesis lernadon de Esperanto en bazlernejoj inter klasoj 5-8. * En marto de 1948 102 membroj de la parlamento (35 komunistoj, 24 socialdemokratoj, 21 etbienuloj, 15 kamparanoj, 7 aliaj) faris petskribaĵon al ministro pri religioj kaj edukado por permesi la instruadon de Esperanto en ĉiuspecaj lernejoj. [[Imre Nagy]], prezidanto de la parlamento petis tion de la ministro en aparta [[letero]]. * Inter 22-a kaj 24-a de julio 1948 okazis la 1-a Danubo-Vala Esperanto-Konferenco en la delegacia salono de la parlamento kaj en solena ĉambro de la nova urbodomo kvazaŭ daŭrigi la balkanajn Esperantajn konferencojn kun partoprenantoj de bulgaroj, jugoslavianoj, hungaroj, ĉeĥoj, slovakoj kaj aŭstroj (la rumana kaj pola delegacioj ne alvenis - ĉe ili jam komenciĝis likvido de la Esperanto-movado). * La [[2-an de oktobro]] [[1949]] Esperantaj dissendoj subite ĉesis, ĉar "ĉi tiu estas la linio de nun". Poste la Hungara Radio ne havas dissendon en Esperanto por 17 jaroj. * La [[15-an de oktobro]] 1949 en [[proceso]] pri Rajk oni ekzekutis [[András Szalai]], kiu inter 1937-1939 en Zagrebo partoprenis en la Esperanto-movado. ==1950-1955== * La [[6-an de aprilo]] [[1950]] en elekta estraro-kunveno de HES partoprenis 17 membroj el la 17. Rezulto de la voĉdonado je propono de vicprezidanto de la Asocio Borbála Szerémi estis "la Asocio provizore ĉesas" (10 jes, 3 ne, 2 sindetenoj). Partia ordono devigis Szerémi-n kaj la ceterajn partianojn por nuligi la asocion. * La [[22-an de junio]] 1950 estis kondamnita (poste ekzekutita) pri falsaj akuzoj de militkrimo kaj kontraŭhomara krimo Imre Gayer, kiu estis membro de HESL. * La [[18-an de septembro]] [[1955]] la esperantistoj provis la reorganizon enkadre de Tutlanda Paco-Konsilio. Fondiĝis (Organizaĵo de) Tutlanda Esperanto Konsilio, prezidanto estis elektita Gyula Baghy. ==1955-1960== * La [[31-an de decembro]] [[1956]] en registro de Hungarlanda Esperanto-Konsilio troviĝis proksimume 300 esperantistoj. * En [[1957]] en [[Kopenhago]] aperis verko de [[József Darvas]] en Esperanto: Amara pano. * En aŭgusto de 1957 estis elektita al gvidantaro de Paco-Konsilo [[Lajos Domokos]], kiu estis prezidanto de Hungarlanda Esperanto-Konsilio. * En 1957 aperis kvaronjara revuo de la fervojistaj esperantistoj [[Hungara Fervojista Mondo]]. * La 31-an de decembro 1957 en registro de Hungarlanda Esperanto-Konsilio troviĝis proksimume 600 esperantistoj, sed ili ne rajtas funkcii kiel asocio. Ties aktivecon kontrolas Ministerio de Edukado. * La 31-an de decembro [[1958]] en registro de Hungarlanda Esperanto-Konsilio troviĝis proksimume 900 esperantistoj. Diskutoj pri la laŭleĝa funkciado en asocia formo daŭris tre longege. Multaj homoj ne pardonis al Szerémi ​​la oportunismon en 1950. * La [[30-an de oktobro]] [[1960]] el la Hungarlanda Esperanto-Konsilio oni establis Hungaran Esperanto-Asocion (HEA). La zorganta organo iĝis Tutlanda Konsilio de Sindikatoj. Prezidanto de HEA elektiĝis Gyula Baghy. ==1961-1990== * En [[1962]] sub titolo ''[[Hungara Vivo]]'' revuo startis por prezenti la hungaran [[kulturo]]n. * Inter la 6-a kaj 12-a de majo 1962 okazis en Budapeŝto 14-a Kongreso de [[Internacia Asocio de Esperantistaj Fervojistoj]] kun ĉirkaŭ mil partoprenantoj. * La [[4-an de aŭgusto]] 1962 HEA membriĝis al [[Universala Esperanto Asocio]]. * La 31-an de decembro [[1963]] HEA havis 1500 membrojn. * Inter la 10-a kaj 20-a de aŭgusto 1964-1969 okazis Internaciaj Pedagogiaj Esperanto-Seminarioj en [[Szeged]], centoj da partoprenantoj aŭskultadis diversajn intensivajn lingvokursojn kaj prelegajn seriojn. [[Dosiero:La tragedio de l' homo.JPG|eta|200px|Kovrilpaĝo de ''La Tragedio de l' Homo''.]] * En [[1965]] eldonejo ''[[Eldonejo Corvina|Corvina]]'' eldonis volumon ''[[La Tragedio de l' Homo]]''. La tradukon faris [[Kálmán Kalocsay]]. * La [[1-an de februaro]] [[1966]] Hungara Radio denove dissendis en Esperanto tage po 15 minutoj, kiu ĉesis en 1949. * Ekde majo de 1966 oni povis fari ŝtatan ekzamenon ankaŭ pri Esperanto. * Inter la 23-a kaj 30-a de julio 1966 okazis la 22-a Kongreso de [[TEJO]] en [[Pécs]] kun 900 partoprenantoj. * Inter la 30-a de julio kaj 6-a de aŭgusto 1966 okazis la 51-a [[Universala Kongreso de Esperanto]] en Budapeŝto kun 3.975 partoprenantoj. La patrono estis [[Ödön Kisházi]]. * En septembro de 1966 komenciĝis trejnado de la mezlernejaj instruistoj en lingva fako Esperanto en [[ELTE]]. Oni rajtas preni Esperanton en la tria fako kaj samtempe komenciĝis ankaŭ trejnado de korespondantaj studentoj. En la unuaj dudek jaroj 98 studentoj ricevis diplomojn. * La [[18-an de marto]] [[1967]] mortis [[poeto]] kaj verkisto ''Gyula Baghy''. Ekde 1921 li havis altrangajn postenojn en la Asocio, inter 1955 kaj 1965 li estis prezidanto de la Konsilio aŭ Asocio, ekde 1928 membro de [[Akademio de Esperanto]] (tie ekde 1938 vicprezidanto), ekde 1937 honora membro de [[UEA]]. * La [[24-an de februaro]] [[1969]] en Budapeŝto okazis unua konsultado de Esperantaj asocioj de la socialismaj landoj. Tiu kunveno inter similaj internaciaj renkontiĝoj de diversaj sociaj organoj de la socialismaj landoj estis la unusola, kiu ne okazis pro ordono de supra partio. * La [[28-an de februaro]] 1969 la Hungara Radio abrupte ĉesigis la Esperantajn dissendojn, kiuj antaŭ 3 jaroj estis reelsenditaj. [[Dosiero:Libero kaj amo.jpg|eta|220px|Kovrilpaĝo de Sándor Petőfi: ''Libero kaj Amo''.]] * En [[1970]] unuafoje aperis Petőfi-volumo eldonita de Corvina en Esperanto laŭ traduko de Kálmán Kalocsay: ''[[Libero kaj Amo]]'' (elektitaj poemoj). * Inter la 19-a kaj 20-a de marto [[1973]] okazis 5-a konsultado de Esperantaj asocioj de la socialismaj landoj en [[Visegrád]]. * La 31-an de decembro [[1974]] membreco de HEA superis la kvar mil. * La [[8-an de aŭgusto]] [[1975]] en [[Wroclaw]] en konferenco de la [[Monda Turismo]] oni unuafoje elektis hungaran vicprezidanton, kiu estis [[Elizabeta Pallós]] (baldaŭe reelektita plurfoje). * La [[7-an de novembro]] 1975 mortis [[lingvisto]], akademiano, universitata [[profesoro]] [[Géza Bárczi]], kiu inter 1913-1914 estis estrarano HES, inter 1966-1969 gvidanta membro de HEA, ekde 1969 honora prezidanto de HEA. * La [[29-an de novembro]] 1975 mortis [[kemiisto]], akademiano, universitata profesoro [[Mór Korach]], kiu en la [[1910-aj jaroj]] partoprenis en la Esperanto-movado, poste en la sesdekaj kaj sepdekaj jaroj multe laboris por la sciencaj kaj teknikaj aplikoj de Esperanto. Ekde 1969 li estis honora prezidanto de la Asocio. * La [[27-an de februaro]] [[1976]] mortis en la aĝo de okdek kvin [[kuracisto]] D-ro Kálmán Kalocsay, kiu estis post Zamenhof la plej granda figuro de la Esperanto-literaturo, ekde 1948 membro de [[Akademio de Esperanto]], ekde 1937 honora membro de UEA. Ekde 1920 li havis altrangajn postenojn en la Asocio, ekde 1969 li estis honora prezidanto de HEA. * Ekde 1976 la Asocio sisteme komencis eldoni Esperantajn librojn. * En [[1977]] aperis [[Endre Ady|Ady]]-volumo en eldono de la Asocio: ''La Morto de la Ĉielarko''. [[Dosiero:La morto de la ĉielarko.jpg|eta|Kovrilpaĝo de Endre Ady: ''La Morto de la Ĉielarko''.]] * La 31-an de decembro 1977 HEA havis pli, ol 5000 membrojn. * La [[31-an de julio]] [[1978]] en [[Varna]] en konferenco de [[Mondpaca Esperanto-Movado]] oni elektis unuafoje hungaran prezidanton, kiu estis D-ro [[Imre Pethes]] (reelektita en [[1982]], [[1985]] kaj [[1988]]). * La [[10-an de novembro]] 1978 HEA kontraktis kun ''Tutlanda Kooperativa Konsilio'', oni establis Kooperativan Esperantan Komisionon. * Inter la 6-a kaj 9-a de aprilo [[1979]] okazis en Visegrád 12-a konferenco de Esperantaj asocioj de la socialismaj landoj. * La [[14-an de decembro]] 1979 pro iniciato de parlamentaj deputitoj kultura komisiono de la parlamento unuafoje ekzamenis cirkonstancojn de la lerneja lingvoedukado pri Esperanto laŭ raporto de vicministro pri eduko Maria Heather. * La [[1-an de aŭgusto]] [[1980]] UEA elektis unuafoje hungaran sekretarion D-ron advokaton [[Flóra Szabó-Felső]]. (En 1983 kaj 1986 ŝi estis reelektita, ĝis 1989 ŝi plenumis ĉi tiun oficon). * En [[1981]] antologio duvoluma ''[[Tutmonda Sonoro]]'' estis eldonita fare de la Asocio. Tio estis plej belaj poemoj de la mondliteraturo. * Inter [[1-a de aprilo]] 1981 ĝis 1985 UEA funkciigis Sciencan Eldonejan Centron (SEC) en Budapeŝto. * Inter la 11-a kaj 21-a de julio 1981 okazis 15-a konferenco de [[Internacia Ligo de Esperantistaj Instruistoj]] (ILEI) en [[Gödöllő]], ĉeestis 170 partoprenantoj el 15 landoj. * Inter la 19-a kaj 2-a de marto [[1982]] okazis la unua ''Renkontiĝo de Esperantaj Teatroj'' enkadre de Budapeŝta Printempa Festivalo. * La [[7-an de aprilo]] 1982 la Asocio kontraktis kun Komunista Junulara Asocio. (La [[21-an de aprilo]] 1989 Komunista Junulara Asocio ĉesis). * Inter la 2-a kaj 8-a de majo 1982 okazis en [[Balatonfüred]] la 34-a Kongreso de ''Internacia Asocio de Esperantistaj Fervojistoj'' kun 605 partoprenantoj. * La [[6-an de junio]] 1982 esperantlingvaj elsendoj de Radio Pécs (regiona [[filio]] de Hungara Radio) komenciĝis semajne po 5 minutoj (ĝis 1986). * La [[14-an de decembro]] 1982 La ministerio pri edukado deklaris protektita kolektaĵon de [[Károly Fajszi]]. Kolektaĵo de Fajszi estis pli riĉa, ol de materialo de [[Tutlanda Biblioteko Széchényi]] laŭ la hungaraĵoj. Ĝi estis la unua protektita Esperanta kolektaĵo en Hungario: 8000 volumoj da libroj, 8000 periodaĵoj (el tio 3000 estis kompletaj, binditaj) kaj grandega muzea fako. Ĝi havis la plej modernan librokatalogon. * Inter la 27-a de decembro kaj la 2-a de januaro 1983 Komputila Societo [[János Neumann]] unuafoje organizis komputikan konferencon, kies laborlingvo estis Esperanto: Interkomputo-82. Studoj aperis en mil-paĝa publikaĵo. * La 31-an de decembro 1982 nombro de la membroj superas ses mil. * En [[1983]] eldonejo Corvina aperigis antologion pri la hungara literaturo: ''[[Hungara Antologio]]''. [[Dosiero:Ĉu vi konas la Teron.jpg|eta|Kovrilpaĝo de ''Ĉu vi konas la Teron?''.]] * En 1983 aperis unuafoje geologia manlibro en Esperanto, kiun eldonis SEC: [[Endre Dudich]]: ''[[Ĉu vi konas la teron?|Ĉu vi konas la Teron?]]''. * La [[31-an de majo]] 1983 la Asocio kontraktis kun Tutlanda Konsilio de Virinoj (Ekde la [[25-an de junio]] 1989 ties nomo estis Tutlanda Asocio de Hungaraj Virinoj). * Inter la 23-a kaj 30-a de julio 1983 okazis la 39-a kongreso de [[TEJO]] kun 672 partoprenantoj en [[Debrecen]]. * Inter la 30-a de julio kaj 6-a de aŭgusto 1983 okazis la 68-a [[UK]] en Budapeŝto kun 4834 partoprenantoj. Ĉefpatrono estis [[Sándor Gáspár (politikisto)]], prezidanto de la Tutlanda Konsilio de Sindikatoj. * La [[5-an de januaro]] [[1984]] la Asocio kontraktis kun la Hungara Naturamika Asocio. * La [[8-an de junio]] 1984 la Asocio kontraktis kun la Asocio de Hungaraj Popolklerigistoj. * En [[1985]] unuafoje la Asocio eldonis [[romano]]n de [[Zsigmond Móricz]]: ''Varmega Kamparo''. * En 1985 Hungaroton unuafoje eldonis duoblan diskon LP en Esperanto: Bukedo el la hungara poezio - Poemoj el la Hungara Antologio. Recitis: [[György Bánffy]], [[Kati Berek]], [[Zoltán Gera (aktoro)]], [[Kálmán Szabó]] kaj aliaj. * La [[7-an de julio]] 1985 la Hungara Radio rekomencis la dissendojn en Esperanto, ĉifoje en kanalo nomata Bartók. La unuaj 35 dissendoj estis semajne po 5 minutoj, poste dek minutoj. La redaktisto estis D-ro [[Pál Felső]] (ĝis septembro de 1989). * La [[28-an de julio]] 1985 en la 19-a konferenco de [[ILEI]] en [[Svedio]], en [[Kungälv]] oni elektis unuafoje hungaran prezidanton, kiu estis D-ro [[István Szerdahelyi]]. * Inter la 27-a de julio kaj 2-a de aŭgusto 1985 TAKIS ([[Okcidenta Berlino]]) kaj János Neumann Komputila Societo en Budapeŝto aranĝis la unuan sciencan konferencon. Unu el la laborlingvoj estis Esperanto. * La [[10-an de januaro]] [[1986]] la estraro decidis rezolucion pri kandidatigo plurala. Poste trimonata luktado daŭris en la estraro, krome ankaŭ ekstere por ŝanĝi la decidon. * La [[9-an de aprilo]] 1986 la Hungara Radio plilongigis la dissendotempon de Esperanto semajne el po kvin minutoj al po dek minutoj. * La [[20-an de aprilo]] 1986 HEA - anticipe ĉiujn ŝtatajn kaj sociajn organizojn, asociojn - eksiĝis el brakoj de la partiŝtato: la asembleo elektis siajn estrarajn stabojn kaj estraranojn kondukante la pluralan kandidatiĝon laŭ rekomendo de la propra kandidatiga komitato, dume ekskludante la inspektan organon. * La [[26-an de julio]] 1986 en [[Pekino]] UEA unuafoje elektis por la estraro samtempe du hungarajn membrojn: D-rino [[Flóra Szabó-Felső]] kaj D-ro [[Ottó Haszpra]], ili restis estraranoj ĝis 1989. * La [[30-an de septembro]] 1986 La Asocio kontraktis kun la Asocio de Regionoj, Eraoj, Muzeoj. * En 1986 por la unua fojo aperis volumo pri [[Attila József]] en eldono de la Asocio: [[Urboranda nokto]]. * La [[21-an de marto]] [[1987]] Prezidanta Konsilio de la Hungara Popolrespubliko donacis medalon "Paco kaj Amikeco" al la Asocio por rekono de altaj meritoj akirintaj en tereno de paca kunlaborado inter la popoloj kaj disvolviĝo de la internaciaj kulturaj rilatoj. HEA estis la unua hungarlanda asocio, kiu ricevis tiun honoron (pli frue nur eksterlandaj organizaĵoj aŭ individuoj ricevis ĝin). * La [[22-an de marto]] 1987 la Asembleo grandparte modifis la Statuton (esence ĝi akceptis novan statuton). Tio ordonis, ke oni devas elekti ĉiujn estrarojn kaj ĉiujn aktivulojn laŭ plurala kandidatiĝo. Oni ordonis laŭ nova maniero ankaŭ celon de la Asocio: "... oni devas plifaciligi la internacian komunikadon, akceli aferon de amikeco kaj reciprokan komprenon de la popoloj helpe de aplikado kaj disvastigo de la Internacia Lingvo. La Asocio tiel volas kontribui al garantio de la daŭra paco, fortigante en la membroj senton de la reciproka dependeco, strebadon por rekoni kaj apreci la komunajn valorojn de la homaro, la tutmondan vidmanieron." * Inter la 12-a kaj 16-a de aprilo 1987 okazis la 20-a Konferenco de Esperantaj asocioj de la socialismaj landoj en Budapeŝto. Oni prokrastis la decidon pri la baza dokumento proponita laŭ la hungara delegitaro. * La [[27-an de julio]] 1987 en [[Varsovio]] oni prezentis la unuan hungaran [[filmo]]n kun dublado en Esperanto: [[En Eŭropo ie]] (estis [[reĝisoro]] [[Géza Radványi]], scenaristo [[Béla Balázs]], dublado-reĝisoro ''István Vajda''; 105 minutoj) * La [[21-an de aŭgusto]] 1987 mortis D-ro [[István Szerdahelyi]], kiu estis organizanto de Esperanto-lernado en [[ELTE]], vicprezidanto de HEA, prezidanto de ILEI, honora membro de UEA, membro de [[Akademio de Esperanto]]. * La 31-an de decembro 1987 nombro de la membroj superas sep mil. * Inter la 25-a kaj 29-a de aprilo [[1988]] okazis la 20-a Konferenco de Esperantaj asocioj de la socialismaj landoj en [[České Budějovice]]. La Konferenco tiam akceptis en sia statuto tian tekston por determini la celon, kiu estis preskaŭ laŭvorta adopto en statuto de la hungara asocio: "Esperanto estas internacia lingvo por faciligi la internacian komunikadon, akceli aferon de reciprokaj kompreno kaj amikeco de niaj kaj ankaŭ aliaj popoloj, aliĝi al la stabila paco fortiganta sencon de la reciproka dependeco, strebadon celantan al rekono kaj takso de komunaj valoroj de la homaro, respondecon por la tuta homaro kaj por ties medio ... " * Inter la 29-a de aprilo kaj la 1-a de majo 1988 okazis la 11-a konferenco de Mondpaca Esperanto-Movado en Budapeŝto. * La [[24-an de januaro]] [[1989]] pro validiĝo de leĝo pri rajto de la unuiĝo (2-a leĝo en 1989) ankaŭ formale nuliĝis kompetenteco de Tutlanda Konsilio de Sindikatoj super HEA. * La [[16-an de marto]] 1989 mortis profesoro D-ro [[János Balázs]], honora prezidanto de la Asocio. * La [[18-an de aprilo]] 1989 en lasta konferenco de Esperantaj asocioj de la socialismaj landoj en Moskvo - laŭ hungara propono - oni deklaris samrangaj partoprenantoj kun la sovetia asocio la estona, latva kaj litova asocioj. La ĉeestanta litova deputito tuj prenis sian pozicion ĉe la konferenco-tablo. * La [[31-an de julio]] 1989 estis elektita al estraro de UEA [[Oszkár Princz]], la sekretario de la hungara asocio. * La [[16-an de septembro]] 1989 la asocio kreis [[fonduso]]n "TALENTO", kies ĉefa celo estis la plej perfekta disvolviĝo de la talento ekzistanta en ĉiuj geinfanoj. László Polgár pedagogo kaj [[patro]] de filinoj [[ŝakisto|ŝakistaj]] [[ĉampiono]]j havis la fundamentan ideon, poste ankaŭ li membriĝis al la kuratorio. * En 1989 [[István Nemere]] - la plej populara hungara [[scienco-fikcio|scienco-fikcia]] verkisto - verkanta 13 volumojn en Esperanto estis ankaŭ la plej populara verkisto Esperanta. * Inter 1989-1990 okazis provo por likvidi la Asocion. Celo de la likvidistoj aperintaj en la ĉefaj organoj de la asembleo en la Asocio estis: trudi la membrojn por ĉesigi la ĝistiamajn membrecajn rilatojn, samtempe fondi novajn malgrandajn societojn; tio okazu per malpliigo de rajtoj de la membroj, per ĉesigo de oficiala bulteno de la Asocio, ankaŭ alimaniere. La provo malsukcesis, tamen daŭriĝis la malorda stato pro daŭrigo de deviaj solvoj estantaj en la statuo, samtempe pro malhelpado de statuto-amendo. Bulteno de la Asocio ne aperis dum duonjaro en 1990, baldaŭe ĝi malaperis. * La [[29-an de januaro]] 1990 Komputada Grupo de HEA kreis fonduson "InterInform", kiu volis evolui nivelon de la enlandan komputilaplikadan kulturon kaj ĝi ankaŭ apogis aplikadon celantan komunikadon de Esperanto. * La [[20-an de majo]] 1990 la averaĝa aĝo de la novaj estraranoj estis malpli dek tri jarojn, ol de estraranoj adiaŭantaj. * En junio de 1990 ĉesis eldonado de HEA pro nepagokapablo de la grandaj librokomercistoj kaj pro grandega ŝuldo kontraŭ la Asocio. * En decembro de 1990 ĉesis eldonado de revuo ''Hungara Vivo'' pro plena malapero de la kulturaj subvencioj. ==Vidu ankaŭ== * [[Hungaria Esperanto-Asocio]] * [[Listo de hungaraj esperantistaj eldonaĵoj]] * [[Listo de hungaraj esperantistoj]] * [[Esperanto-movado en Hungario]] ==Fontoj== {{Tradukita|hu|A magyarországi eszperantó mozgalom évszámai|revizio = 12976036}} * [[Vilmos Bleier]], [[Lajos Kökény]]: [[Enciklopedio de Esperanto]] * [[Árpád Rátkai]]: A nemzetközi nyelv, a nemzetközi munkáseszperantista mozgalom előzményei és alakulása - 1972 * Rátkai, Árpád: A szegedi munkáseszperantista mozgalom létrejötte és megerősödése - 1973 (Szeged : Magyar Szocialista Munkáspárt Csongrád megyei :Bizottság Oktatási Igazgatóság, (Szeged [Szegedi Ny.]) .- p.&nbsp;51-69. ; 22&nbsp;cm :Klny.: Magyar Szocialista Munkáspárt Csongrád megyei Bizottsága Oktatási Igazgatóságának évkönyve 1972) * Rátkai, Árpád: A munkáseszperantista mozgalom Hódmezővásárhelyen és Medgyesi János tevékenysége - 1974 ISBN (fűzött) * Rátkai, Árpád: A makói munkáseszperantista csoport története. - Kiadta: [[Makó]] város Tanácsa V. B. Müv. Oszt. - 1978 ISBN 963 030 527 3 * Rátkai, Árpád:51 p ; 24&nbsp;cm ) * Rátkai, Árpád: Esperanto-kolektaĵoj en Hungario - 1988 ( Szeged : Rátkai, 1988 .- [8] p ; 21&nbsp;cm) * [[Szilágyi Mihály (eszperantista)|Mihály Szilágyi]], [[Paŭlo Lengyel]] - Lengyel Pál - 1988 ISBN 963 018 870 8 * [[Kató Lomb]] : Bábeli harmónia, Budapest - 1988 ISBN 963 282 023 1 * Rátkai, Árpád: A Magyarországi Eszperantó Szövetség és a nemzetközi nyelvi mozgalom Magyarországon / összeáll. - Budapest : MÉSZ - 1991. 46 p.&nbsp; ISBN 963 571 422 X * Rátkai, Árpád: A Magyarországi Eszperantó Szövetség nyelvpolitikájáról - 199? ( Budapest : Magyar Eszperantó Szövetség, 199? - 4 p ; 22&nbsp;cm) * Rátkai, Árpád: A Magyarországi Eszperantó Szövetség Szervezeti és Működési Szabályzata - 1993 (Budapest : Magyar Eszperantó Szövetség, 1993 .- 8 p ; 22&nbsp;cm) * Rátkai, Árpád: A Magyarországi Eszperantó Szövetség szervezeti felépítése és az egyéb eszperantó szervezetek - 1994 (Szeged : [s.n.], 1994 .- 4, 8 p ; 22&nbsp;cm ) * [[László Gados]], A sokféleség közös nyelve, Humán Európa Szövetség - 2005 ISBN 963 218 596 x * [[Róbert G. Nagy]]: Az eszperantó nyelv Dombóváron - dokumentumok tükrében. Kézirat, Tolna Megyei Önkormányzat Levéltára - 2005 * Magyar Eszperantó Tanítók Arcképcsarnoka, Marcaltő-Ihász - 2007 ISBN 978 963 063 966 8 * [[János Kirsch]], A katedrális küszöbén, Budapest - Szekszárd - 2009 Accordia kiadó ISBN 978 982 484 3 [[Kategorio:Esperanto-movado]] kjsbivd34ctbzxrn7d2bqvr3xowly3n Listo de hungaraj esperantistaj eldonaĵoj 0 428326 9349208 9332563 2026-04-07T11:01:27Z Sj1mor 12103 9349208 wikitext text/x-wiki [[Dosiero:Infokesto de DURA esperante..jpg|eta|Infokesto de Hungaria Esperanto-Asocio - 2013]] '''Listo de hungaraj esperantistaj eldonaĵoj''' prezentas pli detale la esperantistajn eldonaĵojn, ĝi estas subpaĝo de [[Hungaria Esperanto-Asocio]] == 1898 == * Esperanto világnyelv : Gyakorlati és elméleti módszer a Zamenhof-féle világnyelv néhány nap alatt való megtanulására : Nyelvtannal, gyakorlatokkal és szótárral / írta [[Ábel Barabás|Barabás Ábel]] ; előszóval ellátta [[Szentkatolnai Bálint Gábor|szentkatolnai Bálint Gábor]]. Kolozsvár : Barabás Ábel, 1898. VI, 203 p. == 1925 == * Magyar Országos Eszperantó-Egyesület, F. Boda István, Mesterséges Világnyelv - eszperantó, eszperantó-tanítás; Budapest - 1925 == 1928 == * Magyar Országos Eszperantó-Egyesület, Baghy Gyula, Önoktató eszperantó nyelvmester, Budapest - 1928 == 1962 == * Magyar Eszperantó Szövetség, Szerdahelyi István Dr., Eszperantó - tanfolyamok számára - Az első negyedév tananyaga, Budapest - 1962 == 1966 == * Hungara Esperanto-Asocio; Kökény, Ludoviko: Ora Duopo, Budapest - 1966 * Hungara Esperanto-Asocio, Gvidlibro por supera ekzameno - historio, literaturo; Budapest - 1966 * Hungara Esperanto-Asocio, Gvidlibro por supera ekzameno II.; Budapest - 1966 * Hungara Esperanto-Asocio, Ora Duopo - Jubilea Libro pri Julio Baghy kaj Kolomano Kalocsay, Bzdapest - 1966 * Magyar Eszperantó Szövetség, Eszperantó Iskolai Kifejezések Gyűjteménye, Budapest - 1966 == 1967 == * MESZ Pedagógus Csoport, Szabó Tibor Dr.; Eszperantó I. (kezdő), Szeged - 1967 == 1970 == * [[Béla Balázs|Balázs, Béla]], [[La Sep Reĝidoj]], Budapest - 1970 * Tavanti, Corrado; Tiu toskana septembro, Budapest - 1970 ISBN 963 571 128 x == 1972 == * Gárdonyi Géza, [[Sklavoj de Dio]]. Budapest - 1972 == 1975 == * Pri Esperanto Lingvo Internacia, Budapest - 1975 == 1976 == * Szilágyi Ferenc, Koko krias jam! Budapest - 1976 * Tárkony Lajos, De paĝo al paĝo, Budapest - 1976 == 1977 == * Hungara Esperanto-Asocio, Ady Endre, La morto de la ĉielarko, Budapest - 1977 ISBN 963 571 028 1 * Hungara Esperanto-Asocio, Auld, William & Dinwoodie, J. S. & Francis, J. & Rossetti, Reto; Kvaropo, Budapest - 1977 ISBN 963 571 002 x * Hungara Esperanto-Asocio, Baghy Gyula, En maskobalo, Budapest - 1977 ISBN 963 571 003 8 * Hungara Esperanto-Asocio, Dorno, F. V.; La aventuroj de L. R. M., Stultulof la X-a Budapest - 1977 ISBN 963 571 009 7 * Hungara Esperanto-Asocio, Szathmári Sándor, Kain kaj Abel, Budapest - 1977 ISBN 963 571 006 2 * Hungara Esperanto-Asocio, Kion scii por organizi nian movadon? 1.; Budapest - 1977 ISBN 963 571 029 x == 1978 == * Lejzerowicz, I., El la "Verda Biblio", Budapest - 1978 ISBN 963 571 036 4 * Molnár Ferenc, La knaboj de la Paŭlo-strato, Budapest - 1978 ISBN 963 571 039 9 == 1979 == * Benczik Vilmos, Baza Literatura Krestomatio, Budapest - 1979 ISBN 963 571 044 5 * Benczik Vilmos, Libro de romanoj, Budapest - 1979 ISBN 963 571 063 1 * Kalocsay Kálmán, Kiel verki kaj traduki poemojn, Budapest - 1979 * Móricz Zsigmond, Ĉiela birdo, Budapest - 1979 ISBN 963 571 050 x * Móricz Zsigmond, Malriĉaj homoj, Budapest - 1979 ISBN 963 571 055 0 == 1980 == * Kemalov, Naĉo, Naŭ jaroj en la infero, Budapest - 1980 ISBN 963 571 072 0 * Prus, Boleslaw, La faraono (bildrakonto), Budapest - 1980 ISBN 963 571 069 0 * Urbo Tata - loko de JER `80, Budapest - 1980 ISBN 963 571 070 4 == 1981 == * Heltai Jenő, La morto kaj la kuracisto, Budapest, 1981 ISBN 963 571 090 9 * Kalocsay Kálmán, Tutmonda sonoro 1. r., Budapest - 1981 ISBN 963 571 091 7 * Kalocsay Kálmán, Tutmonda sonoro 2. r., Budapest - 1981 ISBN 963 571 092 5 * Nemere István, La naŭa kanalo, Budapest - 1981 ISBN 963 571 037 2 * Frank, Helmar Dr. & Yashovardhan & Cziske Reinhard, Kibernetiko de la homa lingvo, Budapest & Paderborn - 1981 ISBN 963 571 101 8 * Horvath Jozefo, Már tudom, mi az Eszperantó!, Budapest - 1981 ISBN 963 571 074 4 == 1982 == * Baghy Gyula, La Verda Koro, Budapest - 1982 ISBN 963 571 106 9 * Gajdar, Arkagyij, Timur kaj lia taĉmento, Budapest - 1982 ISBN 963 571 079 8 * Golden, Bernard, Marĝene de la lernolibro, Budapest - 1982 ISBN 963 571 083 6 * Nemere István, La fermita urbo, Budapest - 1982 ISBN 963 571 075 5 * Tóth Endre, Lappar, la antikristo, Budapest - 1982 ISBN 963 571 048 8 * Twain, Mark; La aventuroj de Huckleberry Finn - bildrakonto, Budapest - 1982 ISBN 963 571 105 0 * Ekologio kaj ekonomio, Budapest - 1982 * Kion scii por organizi nian movadon? 2.; Budapest - 1982 ISBN 963 571 046 1 == 1983 == * Broczkó Péter, Mikrokomputilo, Budapest - 1983 * Velkov, Krum, Vilaĝo Borovo, Budapest - 1983 ISBN 969 571 115 8 * Revai, Budapest - 1983 * Princz Oszkár, Az eszperantó csoportok néhány vezetési kérdése, Budapest - 1983 == 1984 == * Aszlányi Károly, Sep vangofrapoj, Budapest - 1984 ISBN 963 571 131 x * Broczkó Péter, Datumbazoj, Budapest - 1984 * Modest, Julian, La Ora Pozidono, Budapest - 1984 ISBN 963 571 132 8 * Nemere István, Febro, Budapest - 1984 ISBN 963 571 143 3 * Nemere István, La monto, Budapest - 1984 ISBN 963 571 140 9 * Petőfi Sándor, Johano la Brava, Budapest - 1984 * Seppik, Henrik, La tuta Esperanto, Budapest - 1984 ISBN 963 571 127 x * Szilágyi Ferenc, La vivo de Sándor Kőrösi Csoma, Budapest - 1984 ISBN 963 571 139 5 * Almanako de bulgaraj esperantistoj, Budapest - 1984 ISBN 963 571 128 x * Dilemoj de la nuntempo - vide el Hungario, Budapest - 1984 ISBN 963 571 081 x * Socio - Ekonomio - Komunikado - Dilemoj de la nuntempo - vide el Hungario, Budapest - 1984 * Princz Oszkár, Eszperantó nyelvkönyv, Budapest - 1984 == 1985 == * Broczkó Péter, Formo kaj sono Budapest - 1985 * Broczkó Péter, Perkomputila ilustrado, Budapest - 1985 * Elem János, Betonterapio, Budapest - 1985 * Gilbert, William; Pri landnomoj en Esperanto, Budapest - 1985 * Kalocsay Kálmán, Dek prelegoj, Budapest - 1985 ISBN 963 571 146 8 * Nemere István, La alta akvo, Budapest - 1985 ISBN 963 571 159 x * Székely Csaba; Baranya, la mistera, Budapest - 1985 ISBN 963 571 150 6 * Tabi László, La Damo de l' Fatalo, Budapest - 1985 ISBN 963 571 154 9 == 1986 == * Baghy Gyula, Hura, Budapest - 1986 * Broczkó Péter, Kibernetiko, Budapest - 1986 * Cvetkova, Vasja; Vojaĝimpresoj pri Japanio, Budapest - 1986 ISBN 963 571 171 9 * Gáll István, Obsedita de l' suno, Budapest - 1986 ISBN 963 571 141 7 * József Attila, Urbo randa nokto, Budapest - 1986 ISBN 963 571 169 7 * Lorjak, Mariagnes, Budapest - 1986 ISBN 963 571 168 9 * Varga Zoltán, 2a laborista Esperanto-movado en Hungario (1913-1934), Budapest - 1986 == 1987 == * Hordijenko-Andrianova, Nadija; Vagante tra la mondo maltrankvila, Budapest - 1987 ISBN 963 571 182 4 * Modest, Julian; Ni vivos!, Budapest - 1987 ISBN 963 571 191 3 * [[Nevena Nedelĉeva|Nedelĉeva, Nevena]]; Dum nokta deĵoro, Budapest - 1987 ISBN 963 571 180 8 * Nemere István, La blinda birdo, Budapest - 1987 ISBN 963 571 195 6 * Nemere István, Serĉu mian sonĝon, Budapest - 1987 ISBN 963 571 181 6 * Nemere István, Sur kampo granita, Budapest - 1987, ISBN 963 571 189 1 * Bárczi Géza, A nemzetközi nyelvről, Budapest - 1987 ISBN 963 571 186 7 * Princz Oszkár & Rados Péter; Bemutatjuk az eszperantót, Budapest - 1987 == 1988 == * MacGill, Stefan; La laŭta vekhorloĝo; Budapest - 1988 ISBN 963 571 246 4 * Nemere István, Dum vi estis kun ni, Budapest - 1988 ISBN 963 571 244 8 * Nemere István, Vivi estas danĝere, Budapest - 1988 ISBN 963 571 238 6 * Varga Zoltán, Gvidlibro pri bestoj, Budapest - 1988 ISBN 963 571 148 4 * Nemere István, A vízlépcső, Budapest - 1988 ISBN 963 571 190 5 * Nemere István, Gránitmezőn, Budapest - 1988 ISBN 963 571 192 1 * Nemere István, Titkok könyve, Budapest - 1988 ISBN 963 571 219 7 * Tavanti, Corrado; Hőség Rómában, Budapest - 1988 ISBN 963 571 210 3 * Eszperanto térhoditasa a termeszettudomanyokban és a technikában, Budapest - 1988 == 1989 == * Baghy Gyula, Gramatika demandaro resuma, Budapest - 1989 ISBN 963 571 102 6 * Lienhardt, Albert; Amuza legolibro en Esperanto, Budapest - 1989 ISBN 963 571 288 x * Mikulas Helena & Jozefo; Esperanto por ni 1. (fénymásolat), Budapest - 1989 ISBN 963 571 296 0 * Mikulas Helena & Jozefo; Esperanto por ni 2.; Budapest - 1989 ISBN 963 571 298 7 * Mikulas Helena & Jozefo; Esperanto por ni 3.; Budapest - 1989 ISBN 963 571 300 2 * Mikulas Helena & Jozefo; Esperanto por ni 4. + 1 db boritó nélküli; Budapest - 1989 ISBN 963 571 302 9 * Nemere István; Vi povas morti nur dufoje; Budapest - 1989 ISBN 963 571 286 3 * Peneter, Peter; Sekretaj sonetoj, Budapest - 1989 ISBN 963 571 314 2 * Privat, Edmont; Tra l` silento, Budapest - 1989 ISBN 963 571 292 8 * Szilágyi Ferenc, [[La granda aventuro]], Budapest - 1989 ISBN 963 571 264 2 * Trezoro - Esperanta Novelarto I. - 1887-1986; Budapest - 1989 ISBN 963 571 107 7 * Auld, William; Paŝoj al plena posedo, Budapest - Venaria - 1989 ISBN 963 571 274 * Kárpáti Tamás; Partik, perek, pofonok; Budapest - 1989 ISBN 963 571 308 8 * Nemere István, UFO a láthatáron, Budapest - 1989 ISBN 963 571 276 6 * Princz Oszkár & Rados Péter; Bemutatjuk az eszperantót; Budapest - 1989 * Tizenévesen, Budapest - 1989 == 1990 == * Stimec, Spomenka; Vojaĝo al disiĝo, Budapest - 1990 ISBN 963 571 106 9 * Barré, Michel; Freinet és a Modern Nevelés, Budapest - 1990 ISBN 963 571 113 1 * Celestin, Freinet Budapest - 1990 * Celestin, Freinet és a modern nevelés, Budapest - 1990 * Nemere István, Fejvadászok, Budapest - 1990 ISBN 963 571 326 6 * Princz Oszkár, Eszperantó nyelvkönyv, Budapest - 1990 ISBN 963 571 100 x * Tájékoztató az eszperantó vizsgákról, Budapest - 1990 == 1991 == * Nemere István, Rejtelmes óceánok, Budapest - 1991 ISBN 963 571 412 2 == 1992 == * Weidmann, Dietrich M.; Esperanto por mondcivitanoj, Budapest - 1992 3-909-140-05-x == 1996 == * Szerdahelyi István - Koutny Ilona; Magyar-Eszperantó kéziszótár, Budapest - 1996 ISBN 963 571 459 9 == 1999 == * Gados László, Egyenes beszéd EU nyelvügyben, Budapest - 1999 * Eszperantó-magyar szógyüjtemény Budapest - 1999 * Magyar-Eszperantó szógyüjtemény, Budapest - 1999 == 2000 == * Haszpra Ottó, Eszperantó kezdőknek és haladóknak, Budapest - 2000 * Haszpra Ottó, Eszperantó kezdőnek és haladóknak I-II.; Budapest - 2000 ISBN 963 571 452 x == 2002 == * Beke Sándor, Mi rebruligos la meĉon, Debrecen - 2002 ISBN 963 571 465 3 * És még mire jó nekem az Eszperantó?; Budapest - 2002 ISBN 963 571 467 x == 2003 == * Dudich Endre, La lumo nutranta, Budapest - 2003 PSBN 963 571 471 8 * Az Európai Unió és a Nyelvi kérdés - 2003/4.; Budapest - 2003 ISSN: 1587-7558 * Haszpra Ottó, Eszperantó kezdőknek és haladóknak, Budapest - 2003 [[Dosiero:Eszperantó-Magyar Szótár (Pechan Alfonsz, 1988).jpg|eta|140px|<center><small>la vortaro de Alfonso Pechan, unuafoje eldonita en 1961, jen la 6-a eldono 1983, plej nova eldono 2005</small>]] == 2004 == * Kalocsay Kálmán, Rendszeres eszperantó nyelvtan, Budapest - 2004 ISBN 963 7397 06 x * Princz Oszkár, Eszperantó nyelvkönyv - Kulcs a gyakorlatokhoz; Budapest - 2004 ISBN 963 7397 08 6 == 2005 == * Szerződés Európai Alkotmány létrehozásáról - I-II.; Budapest - 2005 ISBN 963 218 358 4 * Pechan Alfonz, Eszperantó-magyar szótár; Budapest - 2005 ISBN 963 7397 09 4 == 2006 == * József Attila, Purakore, Zalaegerszeg - 2006 * Princz Oszkár, Eszperantó nyelvkönyv, Budapest - 2006 ISBN 963 7397 12 4 * Princz Oszkár, Magyar-Eszperantó tematikus szótár, Budapest - 2006 ISBN 963 7397 07 8 == 2007 == * Princz Oszkár, Felkészülés a középfokú eszperantó nyelvvizsgára, Budapest - 2007 ISBN 963 7397 03 5 == Vidu ankaŭ == * [[Hungaria Esperanto-Asocio]] * [[Datoj de la hungara Esperanto-movado]] * [[Listo de hungaraj esperantistoj]] * [[Esperanto-movado en Hungario]] [[Kategorio:Esperanto-movado]] 8bc4xbw58dy77wdnloypg1siic0qh5j 9349210 9349208 2026-04-07T11:03:03Z Sj1mor 12103 9349210 wikitext text/x-wiki [[Dosiero:Infokesto de DURA esperante..jpg|eta|Informkesto de Hungaria Esperanto-Asocio - 2013]] '''Listo de hungaraj esperantistaj eldonaĵoj''' prezentas pli detale la esperantistajn eldonaĵojn, ĝi estas subpaĝo de [[Hungaria Esperanto-Asocio]] == 1898 == * Esperanto világnyelv : Gyakorlati és elméleti módszer a Zamenhof-féle világnyelv néhány nap alatt való megtanulására : Nyelvtannal, gyakorlatokkal és szótárral / írta [[Ábel Barabás|Barabás Ábel]] ; előszóval ellátta [[Szentkatolnai Bálint Gábor|szentkatolnai Bálint Gábor]]. Kolozsvár : Barabás Ábel, 1898. VI, 203 p. == 1925 == * Magyar Országos Eszperantó-Egyesület, F. Boda István, Mesterséges Világnyelv - eszperantó, eszperantó-tanítás; Budapest - 1925 == 1928 == * Magyar Országos Eszperantó-Egyesület, Baghy Gyula, Önoktató eszperantó nyelvmester, Budapest - 1928 == 1962 == * Magyar Eszperantó Szövetség, Szerdahelyi István Dr., Eszperantó - tanfolyamok számára - Az első negyedév tananyaga, Budapest - 1962 == 1966 == * Hungara Esperanto-Asocio; Kökény, Ludoviko: Ora Duopo, Budapest - 1966 * Hungara Esperanto-Asocio, Gvidlibro por supera ekzameno - historio, literaturo; Budapest - 1966 * Hungara Esperanto-Asocio, Gvidlibro por supera ekzameno II.; Budapest - 1966 * Hungara Esperanto-Asocio, Ora Duopo - Jubilea Libro pri Julio Baghy kaj Kolomano Kalocsay, Bzdapest - 1966 * Magyar Eszperantó Szövetség, Eszperantó Iskolai Kifejezések Gyűjteménye, Budapest - 1966 == 1967 == * MESZ Pedagógus Csoport, Szabó Tibor Dr.; Eszperantó I. (kezdő), Szeged - 1967 == 1970 == * [[Béla Balázs|Balázs, Béla]], [[La Sep Reĝidoj]], Budapest - 1970 * Tavanti, Corrado; Tiu toskana septembro, Budapest - 1970 ISBN 963 571 128 x == 1972 == * Gárdonyi Géza, [[Sklavoj de Dio]]. Budapest - 1972 == 1975 == * Pri Esperanto Lingvo Internacia, Budapest - 1975 == 1976 == * Szilágyi Ferenc, Koko krias jam! Budapest - 1976 * Tárkony Lajos, De paĝo al paĝo, Budapest - 1976 == 1977 == * Hungara Esperanto-Asocio, Ady Endre, La morto de la ĉielarko, Budapest - 1977 ISBN 963 571 028 1 * Hungara Esperanto-Asocio, Auld, William & Dinwoodie, J. S. & Francis, J. & Rossetti, Reto; Kvaropo, Budapest - 1977 ISBN 963 571 002 x * Hungara Esperanto-Asocio, Baghy Gyula, En maskobalo, Budapest - 1977 ISBN 963 571 003 8 * Hungara Esperanto-Asocio, Dorno, F. V.; La aventuroj de L. R. M., Stultulof la X-a Budapest - 1977 ISBN 963 571 009 7 * Hungara Esperanto-Asocio, Szathmári Sándor, Kain kaj Abel, Budapest - 1977 ISBN 963 571 006 2 * Hungara Esperanto-Asocio, Kion scii por organizi nian movadon? 1.; Budapest - 1977 ISBN 963 571 029 x == 1978 == * Lejzerowicz, I., El la "Verda Biblio", Budapest - 1978 ISBN 963 571 036 4 * Molnár Ferenc, La knaboj de la Paŭlo-strato, Budapest - 1978 ISBN 963 571 039 9 == 1979 == * Benczik Vilmos, Baza Literatura Krestomatio, Budapest - 1979 ISBN 963 571 044 5 * Benczik Vilmos, Libro de romanoj, Budapest - 1979 ISBN 963 571 063 1 * Kalocsay Kálmán, Kiel verki kaj traduki poemojn, Budapest - 1979 * Móricz Zsigmond, Ĉiela birdo, Budapest - 1979 ISBN 963 571 050 x * Móricz Zsigmond, Malriĉaj homoj, Budapest - 1979 ISBN 963 571 055 0 == 1980 == * Kemalov, Naĉo, Naŭ jaroj en la infero, Budapest - 1980 ISBN 963 571 072 0 * Prus, Boleslaw, La faraono (bildrakonto), Budapest - 1980 ISBN 963 571 069 0 * Urbo Tata - loko de JER `80, Budapest - 1980 ISBN 963 571 070 4 == 1981 == * Heltai Jenő, La morto kaj la kuracisto, Budapest, 1981 ISBN 963 571 090 9 * Kalocsay Kálmán, Tutmonda sonoro 1. r., Budapest - 1981 ISBN 963 571 091 7 * Kalocsay Kálmán, Tutmonda sonoro 2. r., Budapest - 1981 ISBN 963 571 092 5 * Nemere István, La naŭa kanalo, Budapest - 1981 ISBN 963 571 037 2 * Frank, Helmar Dr. & Yashovardhan & Cziske Reinhard, Kibernetiko de la homa lingvo, Budapest & Paderborn - 1981 ISBN 963 571 101 8 * Horvath Jozefo, Már tudom, mi az Eszperantó!, Budapest - 1981 ISBN 963 571 074 4 == 1982 == * Baghy Gyula, La Verda Koro, Budapest - 1982 ISBN 963 571 106 9 * Gajdar, Arkagyij, Timur kaj lia taĉmento, Budapest - 1982 ISBN 963 571 079 8 * Golden, Bernard, Marĝene de la lernolibro, Budapest - 1982 ISBN 963 571 083 6 * Nemere István, La fermita urbo, Budapest - 1982 ISBN 963 571 075 5 * Tóth Endre, Lappar, la antikristo, Budapest - 1982 ISBN 963 571 048 8 * Twain, Mark; La aventuroj de Huckleberry Finn - bildrakonto, Budapest - 1982 ISBN 963 571 105 0 * Ekologio kaj ekonomio, Budapest - 1982 * Kion scii por organizi nian movadon? 2.; Budapest - 1982 ISBN 963 571 046 1 == 1983 == * Broczkó Péter, Mikrokomputilo, Budapest - 1983 * Velkov, Krum, Vilaĝo Borovo, Budapest - 1983 ISBN 969 571 115 8 * Revai, Budapest - 1983 * Princz Oszkár, Az eszperantó csoportok néhány vezetési kérdése, Budapest - 1983 == 1984 == * Aszlányi Károly, Sep vangofrapoj, Budapest - 1984 ISBN 963 571 131 x * Broczkó Péter, Datumbazoj, Budapest - 1984 * Modest, Julian, La Ora Pozidono, Budapest - 1984 ISBN 963 571 132 8 * Nemere István, Febro, Budapest - 1984 ISBN 963 571 143 3 * Nemere István, La monto, Budapest - 1984 ISBN 963 571 140 9 * Petőfi Sándor, Johano la Brava, Budapest - 1984 * Seppik, Henrik, La tuta Esperanto, Budapest - 1984 ISBN 963 571 127 x * Szilágyi Ferenc, La vivo de Sándor Kőrösi Csoma, Budapest - 1984 ISBN 963 571 139 5 * Almanako de bulgaraj esperantistoj, Budapest - 1984 ISBN 963 571 128 x * Dilemoj de la nuntempo - vide el Hungario, Budapest - 1984 ISBN 963 571 081 x * Socio - Ekonomio - Komunikado - Dilemoj de la nuntempo - vide el Hungario, Budapest - 1984 * Princz Oszkár, Eszperantó nyelvkönyv, Budapest - 1984 == 1985 == * Broczkó Péter, Formo kaj sono Budapest - 1985 * Broczkó Péter, Perkomputila ilustrado, Budapest - 1985 * Elem János, Betonterapio, Budapest - 1985 * Gilbert, William; Pri landnomoj en Esperanto, Budapest - 1985 * Kalocsay Kálmán, Dek prelegoj, Budapest - 1985 ISBN 963 571 146 8 * Nemere István, La alta akvo, Budapest - 1985 ISBN 963 571 159 x * Székely Csaba; Baranya, la mistera, Budapest - 1985 ISBN 963 571 150 6 * Tabi László, La Damo de l' Fatalo, Budapest - 1985 ISBN 963 571 154 9 == 1986 == * Baghy Gyula, Hura, Budapest - 1986 * Broczkó Péter, Kibernetiko, Budapest - 1986 * Cvetkova, Vasja; Vojaĝimpresoj pri Japanio, Budapest - 1986 ISBN 963 571 171 9 * Gáll István, Obsedita de l' suno, Budapest - 1986 ISBN 963 571 141 7 * József Attila, Urbo randa nokto, Budapest - 1986 ISBN 963 571 169 7 * Lorjak, Mariagnes, Budapest - 1986 ISBN 963 571 168 9 * Varga Zoltán, 2a laborista Esperanto-movado en Hungario (1913-1934), Budapest - 1986 == 1987 == * Hordijenko-Andrianova, Nadija; Vagante tra la mondo maltrankvila, Budapest - 1987 ISBN 963 571 182 4 * Modest, Julian; Ni vivos!, Budapest - 1987 ISBN 963 571 191 3 * [[Nevena Nedelĉeva|Nedelĉeva, Nevena]]; Dum nokta deĵoro, Budapest - 1987 ISBN 963 571 180 8 * Nemere István, La blinda birdo, Budapest - 1987 ISBN 963 571 195 6 * Nemere István, Serĉu mian sonĝon, Budapest - 1987 ISBN 963 571 181 6 * Nemere István, Sur kampo granita, Budapest - 1987, ISBN 963 571 189 1 * Bárczi Géza, A nemzetközi nyelvről, Budapest - 1987 ISBN 963 571 186 7 * Princz Oszkár & Rados Péter; Bemutatjuk az eszperantót, Budapest - 1987 == 1988 == * MacGill, Stefan; La laŭta vekhorloĝo; Budapest - 1988 ISBN 963 571 246 4 * Nemere István, Dum vi estis kun ni, Budapest - 1988 ISBN 963 571 244 8 * Nemere István, Vivi estas danĝere, Budapest - 1988 ISBN 963 571 238 6 * Varga Zoltán, Gvidlibro pri bestoj, Budapest - 1988 ISBN 963 571 148 4 * Nemere István, A vízlépcső, Budapest - 1988 ISBN 963 571 190 5 * Nemere István, Gránitmezőn, Budapest - 1988 ISBN 963 571 192 1 * Nemere István, Titkok könyve, Budapest - 1988 ISBN 963 571 219 7 * Tavanti, Corrado; Hőség Rómában, Budapest - 1988 ISBN 963 571 210 3 * Eszperanto térhoditasa a termeszettudomanyokban és a technikában, Budapest - 1988 == 1989 == * Baghy Gyula, Gramatika demandaro resuma, Budapest - 1989 ISBN 963 571 102 6 * Lienhardt, Albert; Amuza legolibro en Esperanto, Budapest - 1989 ISBN 963 571 288 x * Mikulas Helena & Jozefo; Esperanto por ni 1. (fénymásolat), Budapest - 1989 ISBN 963 571 296 0 * Mikulas Helena & Jozefo; Esperanto por ni 2.; Budapest - 1989 ISBN 963 571 298 7 * Mikulas Helena & Jozefo; Esperanto por ni 3.; Budapest - 1989 ISBN 963 571 300 2 * Mikulas Helena & Jozefo; Esperanto por ni 4. + 1 db boritó nélküli; Budapest - 1989 ISBN 963 571 302 9 * Nemere István; Vi povas morti nur dufoje; Budapest - 1989 ISBN 963 571 286 3 * Peneter, Peter; Sekretaj sonetoj, Budapest - 1989 ISBN 963 571 314 2 * Privat, Edmont; Tra l` silento, Budapest - 1989 ISBN 963 571 292 8 * Szilágyi Ferenc, [[La granda aventuro]], Budapest - 1989 ISBN 963 571 264 2 * Trezoro - Esperanta Novelarto I. - 1887-1986; Budapest - 1989 ISBN 963 571 107 7 * Auld, William; Paŝoj al plena posedo, Budapest - Venaria - 1989 ISBN 963 571 274 * Kárpáti Tamás; Partik, perek, pofonok; Budapest - 1989 ISBN 963 571 308 8 * Nemere István, UFO a láthatáron, Budapest - 1989 ISBN 963 571 276 6 * Princz Oszkár & Rados Péter; Bemutatjuk az eszperantót; Budapest - 1989 * Tizenévesen, Budapest - 1989 == 1990 == * Stimec, Spomenka; Vojaĝo al disiĝo, Budapest - 1990 ISBN 963 571 106 9 * Barré, Michel; Freinet és a Modern Nevelés, Budapest - 1990 ISBN 963 571 113 1 * Celestin, Freinet Budapest - 1990 * Celestin, Freinet és a modern nevelés, Budapest - 1990 * Nemere István, Fejvadászok, Budapest - 1990 ISBN 963 571 326 6 * Princz Oszkár, Eszperantó nyelvkönyv, Budapest - 1990 ISBN 963 571 100 x * Tájékoztató az eszperantó vizsgákról, Budapest - 1990 == 1991 == * Nemere István, Rejtelmes óceánok, Budapest - 1991 ISBN 963 571 412 2 == 1992 == * Weidmann, Dietrich M.; Esperanto por mondcivitanoj, Budapest - 1992 3-909-140-05-x == 1996 == * Szerdahelyi István - Koutny Ilona; Magyar-Eszperantó kéziszótár, Budapest - 1996 ISBN 963 571 459 9 == 1999 == * Gados László, Egyenes beszéd EU nyelvügyben, Budapest - 1999 * Eszperantó-magyar szógyüjtemény Budapest - 1999 * Magyar-Eszperantó szógyüjtemény, Budapest - 1999 == 2000 == * Haszpra Ottó, Eszperantó kezdőknek és haladóknak, Budapest - 2000 * Haszpra Ottó, Eszperantó kezdőnek és haladóknak I-II.; Budapest - 2000 ISBN 963 571 452 x == 2002 == * Beke Sándor, Mi rebruligos la meĉon, Debrecen - 2002 ISBN 963 571 465 3 * És még mire jó nekem az Eszperantó?; Budapest - 2002 ISBN 963 571 467 x == 2003 == * Dudich Endre, La lumo nutranta, Budapest - 2003 PSBN 963 571 471 8 * Az Európai Unió és a Nyelvi kérdés - 2003/4.; Budapest - 2003 ISSN: 1587-7558 * Haszpra Ottó, Eszperantó kezdőknek és haladóknak, Budapest - 2003 [[Dosiero:Eszperantó-Magyar Szótár (Pechan Alfonsz, 1988).jpg|eta|140px|<center><small>la vortaro de Alfonso Pechan, unuafoje eldonita en 1961, jen la 6-a eldono 1983, plej nova eldono 2005</small>]] == 2004 == * Kalocsay Kálmán, Rendszeres eszperantó nyelvtan, Budapest - 2004 ISBN 963 7397 06 x * Princz Oszkár, Eszperantó nyelvkönyv - Kulcs a gyakorlatokhoz; Budapest - 2004 ISBN 963 7397 08 6 == 2005 == * Szerződés Európai Alkotmány létrehozásáról - I-II.; Budapest - 2005 ISBN 963 218 358 4 * Pechan Alfonz, Eszperantó-magyar szótár; Budapest - 2005 ISBN 963 7397 09 4 == 2006 == * József Attila, Purakore, Zalaegerszeg - 2006 * Princz Oszkár, Eszperantó nyelvkönyv, Budapest - 2006 ISBN 963 7397 12 4 * Princz Oszkár, Magyar-Eszperantó tematikus szótár, Budapest - 2006 ISBN 963 7397 07 8 == 2007 == * Princz Oszkár, Felkészülés a középfokú eszperantó nyelvvizsgára, Budapest - 2007 ISBN 963 7397 03 5 == Vidu ankaŭ == * [[Hungaria Esperanto-Asocio]] * [[Datoj de la hungara Esperanto-movado]] * [[Listo de hungaraj esperantistoj]] * [[Esperanto-movado en Hungario]] [[Kategorio:Esperanto-movado]] nijqdi67p0fqp9jvbmjqbzudicckhcc Socia antropologio 0 440076 9349053 8809522 2026-04-06T22:00:27Z LilyKitty 25129 de sociolongvistiko 9349053 wikitext text/x-wiki '''Socia Antropologio''' estas la etiketo per kiu en la studtradicio [[Unuiĝinta reĝlando|brita]] estas difinita la branĉo de la [[antropologio]] kiu esploras la sintenon de la homaj estuloj en la [[socia grupo|sociaj grupoj]]. La apartaĵoj fronte al la "[[kultura antropologio]]", de [[Usono|usona]] deveno, estas objekto de debato kaj ĝenerale estas individuigitaj en malsama teoria aliro al sama objekto de la du tradicioj. La socia antropologio estas fakte pli orientita al struktura studo de la socio, dum la kultura antropologio konsideras unuaranga la simbolan aspekton. En la dua duono de [[19-a jarcento]] tiaj distingoj, same kiel tiu de la [[etnologio]] de [[Francio|franca]] deveno, perdis ĉiam pli altiron. La plej granda parto de antropologoj konsideras la sociajn kaj kulturajn aspektojn kiel du samdirektajn vidpunktojn de la sama fenomenoj. Kvankam diversaj universitataj departementoj elektis la etiketon "''antropologio soci-kultura''" (kun aŭ sen la streketo) por superi la dikotomion, multegaj daŭrigas uzi la difinon apartenantan al la tradicio, al kiu estas ligitaj. == Fokuso kaj medioj de praktika uzo de socia antropologio == Fakuloj pri socia antropologio okupiĝas, ofte per studoj sur la kampo (partoprenanta observo), pri socia organiziĝo de certa socia grupo: estas esplorataj la [[Konvencio|kutimoj]], [[ekonomio]] kaj politika organizo, [[leĝo]]j kaj solvo de konfliktoj, samsangeco, deveno kaj familia strukturo, sociologio de la seksoj, eduko de la gefiloj, [[socialigo]], [[religio]] ktp. La socia antropologio elstudas ankaŭ la rolon de la signifoj, nome ambigueco kaj kontraŭdiroj de la [[sociaj rilatoj]], sociaj modeloj, perforto kaj konfliktoj, kaj la subkuŝantaj logikoj de la [[konduto|socia konduto]]. La sociaj antropologoj estas spertuloj pri la interpreto de la simbolaj kondutoj, [[rakonto|rakonteco]], [[rito|ritaro]]j ne nur kiel ''teksto'', sed kiel komunikado ekzamenita en rilato kun la ago kaj praktiko kaj historia kunteksto en kiu ĝi disvolviĝas. La sociaj antropologoj direktas la malsamecon de la pozicioj kaj perspektivoj malkovritaj ene de ĉiu [[socia grupo]]. == Vidu ankaŭ == * [[Antropologio]] * [[Sociologio]] * [[Etnografio]] * [[Sociolingvistiko]] == Bibliografio == * Godfrey Lienhardt, Social anthropology, Oxford University Press, 1964 (Godfrey Lienhardt, Antropologia sociale), Armando, 1976). * Jean-Paul Colleyn, L'anthropologie, Paris, Presse Universitaire de France, 2007 (ISBN 978-2-13-057427-9) * {{it}} Antropologia Ed Etnologia en Enciclopedia delle Scienze Sociali * Groh, A. (2018). ''Research Methods in Indigenous Contexts''. New York: Springer. ISBN 978-3-319-72774-5. == Aliaj projektoj == Komuna Medio: [http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Cultural_anthropology?uselang=eo] == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * {{en}} [http://www.qaa.ac.uk/academicinfrastructure/benchmark/honours/anthropology.asp Benchmark Statement Anthropology (UK)] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20081018232707/http://www.qaa.ac.uk/academicinfrastructure/benchmark/honours/anthropology.asp |date=2008-10-18 }} [[Kategorio:Konceptoj de la sciencoj etnoantropologiaj]] [[Kategorio:Socia antropologio]] [[Kategorio:Kultura antropologio]] ozocpdpujfs9w6lb5ewoiss9uqu8emc Uzanto:ThomasPusch/provejo 2 457859 9348923 9344433 2026-04-06T15:32:09Z ThomasPusch 1869 /* Referenco poŝatlaso */ 9348923 wikitext text/x-wiki [[dosiero:Arrow facing right - Green.svg|25ra]] Pri saĝa apliko de vikidatumaro en esperantlingvaj paĝoj vidu ankaŭ [[Uzanto:ThomasPusch/provejo2|provejon2]]. :[[dosiero:Arrow facing right - Green.svg|25ra]] Kaj pri Quickstatements kaj Petscan por iom aŭtomatigite plibonigi vikidatumojn [[Uzanto:ThomasPusch/provejo3|provejon3]] ::[[dosiero:Arrow facing right - Green.svg|25ra]] [https://commonshelper.toolforge.org/?interface=eo&image=Karte_Otzberg.jpg&lang=eo komuneja helpilo] :::[[dosiero:Arrow facing right - Green.svg|25ra]] [[:Kategorio:Vikipedio:Forigoj]] ::::[[dosiero:Arrow facing right - Green.svg|25ra]] [[Vikipedio:Diskutejo/Administrejo#Ruĝaj kaj bluaj ligiloj]] [2025 12 21] ! :::: «Ĉiuj konsentas ke ruĝa ligilo devas ne ekzisti, se ĝi ne estas bluigebla laŭ vikipediaj reguloj. Tio signifas ke la temo de ruĝa ligilo devas esti [[Vikipedio:Menciindeco|menciinda]] kaj [[Vikipedio:Kontrolebleco|kontrolebla]].» Tamen, ĉu ruĝa ligilo estas tia, senespera, estas en duba kazo diskutenda. - cetere: noto pri misa ruĝa ligilo troveblas en [[diskuto:Aŝkelon]]. :::::[[dosiero:Arrow facing right - Green.svg|25ra]] Landonoma barakto en Vikipedio kadre de la tielnomata "[[Io-ujo-batalo]]": [[Vikipedio:Baloto/Landonoma unueco]] - fina rezulto de la diskuto, baloto en 2009. == Notoj por mi mem == :2024-05-10: tagaj listoj reviziitaj ĝis la [[13-a de majo]] (lundo) <!--Rémi sim ankaŭ kontribuas, ekz. pri 7-a de julio--> :{{ŝ|ruĝaj ligiloj}} :La multegaj fuŝaj anonciloj pri neekzistaj portaloj parte menciiĝas en [[Vikipedio:Lua/Petoj/Arkivo]] :ŝanĝi kolorojn en germana GIMP: Ferben, Abbilden kaj Farbvertauschung. :Pliaj listoj forigindaj [[Alfabeta listo de la deputitoj de la 14-a parlamenta periodo de la kvina Franca Respubliko|1]] [[Listo de la francaj parlamentaj periodoj|2]], [[Listo de la deputitaj distriktoj de Loire-Atlantique|3]], [[Listo de la deputitaj distriktoj de Loire-Atlantique|4]] Ekzemplaj ĝermaj artikoloj pri Italio [[Muggiò]] kaj [[Arese]]<!-- dosiero = {{#invoke:Wikidata|claim|P18}} alto = {{Vikidata ero|p-kodo=P2044}}, CO ĝis Colonno --> (por frakcio elturniĝo laŭ [[Camo]]), pri Francio [[Chanaz]] aŭ [[Geloux]] (por nova paĝo de franca komunumo: [[Flassigny]] en Mozio), [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Tresques&action=edit&oldid=8354148 Tresques simple] aŭ [[Civrac-en-Médoc]] por Ĝirondio (kaj [[Bonnay]] por apartigilo), pri Rusio [[Orsko]], pri Skotlando [[Ayr]], pri Anglio ekz. [[Bathford]] kaj pri Usono [[Daytona Beach]], [[Evanston]] aŭ nun ĝerme [[Alturas]] (kantono minimuma ekz. [[kantono Yolo]], censa retejo ekz. [[Hollister]])- pri Rumanio [[Sânandrei]].<!--{{Ĉi tiu artikolo|temas pri la rumania komunumo [[Letea Veche]]. Atentu ke ankaŭ ekzistas tre similnoma [[---]].}} --> Pri la tre katolika Italio: en [[Barzio]] patronas '''Alessio''' Bergama, en [[Basiliano]] '''Andreo''', en [[Crandola Valsassina|Crandola]] '''Antonio''' la Granda, en [[Barzago]] '''Bartolo''', en [[Cesana Brianza|Cesana]] Firmo+Rustiko, en [[Cremeno]] '''Georgo''', en [[Azzano d'Asti|Azzano]] '''Jakobo pli aĝa''', en [[Bulciago]] '''Johano Ev.''', en [[Cernusco Lombardone|Cernusco]] '''Johano Bapt.''', en [[Castions di Strada|Castions]] '''Jozefo''', en [[Castello di Brianza]] '''Laŭrenco''', en [[Cusio]] '''Margareta''', en [[Entratico]] '''Marteno''', en [[Costa Masnaga]] la levo de '''Maria''', en [[Colle Brianza]] '''Miĥaelo''', en [[Cividate al Piano]] '''Nikolao''', en [[Ampezzo]] '''Petro+Paŭlo''', en [[Viale]] '''Roĥo''', en [[Terno]] '''Valenteno''', en [[Missaglia]] '''Viktoro''' kaj en [[Barzanò]] '''Vito''' ktp. p417: [[Montiglio Monferrato]] "Kristana patrono estas la sanktulo [[{{#invoke:Wikidata|claim|P417}}]], kies memortago sekve estas la komunuma festotago." : referencoj por patrono (kopiu en redakta modo): <ref name="patrono1">[https://www.santodelgiorno.it/patroni/valle-salimbene/ informoj en la retejo ''santodelgiorno.it''] ({{it}})</ref><ref name="patrono2">[http://www.comuni-italiani.it/018/169/ informoj en la retejo ''comuni-italiani.it''] ({{it}})</ref> :... [[]], kies memortago sekve estas la komunuma festotago.<ref name="patrono1"/><ref name="patrono2"/> p47: La teritorio havas komunan limon kun <nowiki>{{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj|parameter=link}}</nowiki>. Informkeste: <pre> | dosiero = {{#invoke:Wikidata|claim|P18}} | blazono = {{#invoke:Wikidata|claim|P94}} | najbaraj_komunumoj = {{vikidatuma listo|p-kodo=P47|modo=kaj}} | nomo_de_loĝantoj = ''{{#invoke:Wikidata|claim|P1549}}'' | patrono = {{#invoke:Wikidata|claim|P417|parameter=link}} | festo = | tipo1= reliefo | zomo = 10 </pre> Ekzemplo por aldono de sendependa ekstera mapo por paĝoj en kiuj mankas ĉiaj bildoj: [[Gonnoscodina]]. Por senespere malplenaj tekstoj pri {{Brazilo}}: [[Uzanto:ThomasPusch/provejo/ekzemplo Brazilo MG]]. Ankaŭ tiam ankoraŭ necesas a) adapti mikroregionon kaj se necese mezoregionon, kontroli kaj en kazo de vikidatuma vakuo nevidigi la retejon, c) en vikidatumoj aldoni priskribon kaj ĉ) adapti la nombron de loĝantoj al la plej lasta indiko. Rilate al tio: d: TiagoLubiana ‎ →‎ Municipalities of Minas-Gerais/Brazil... Ĝenerale: apartigilo ekz. [[Saint-Just]]. En 2022 funkcianta ligilo al la ANB en Vieno: [[Ellen Gregory]] ([[Peasedown St. John]]). Kantista ĝermo ekzemple [[Katrina Leskanich]] kun grupo [[Katrina and the Waves]]. Por ne devi tajpi ĝin permane aŭ elserĉi ĝin pli komplike, jen por mi mem la ligilo pri la [[Specialaĵo:Protokolo/delete|protokolo de forigoj]]. * Noto ekzempla <small>''bildo tiom aĝa ke probable ĝi estas jam sen-kopirajta, sed tiom malbonkvalita, ke ne indas konservi ĝin aŭ transporti al la vikimedia komunejo''</small> Rumanio, <ref: [https://web.archive.org/web/20130613102945/http://exonyme.bplaced.net/Board/Thread-Siebenb%C3%BCrgen-Banat-Kreischgebiet-Marmarosch-Maramuresch-Neue-korrekte-ON-Liste germanlingvaj loknomoj, listo arkivigita je junio 2013] ({{de}})</ref> * [[Scornicești]] aŭ [[Giurgiu]] por ne montri la grafike tre modestan situomapon el vikidatumaro * [[Vikipedio:Vikidatumoj/Ĵusmortintoj]] * Pri Panĝabo / Panĝabio ŝajne ĝis printempo 2023 la difino de vortaro.net kaj de papera PIV en la eldonoj de 1970 ĝis 2020 ankoraŭ estis lando = Panĝabo, sed almenaŭ en 2026 estas lando = Panĝabio. Ĉar Didcorn jam je l' 23 jun. 2023 notis la novan PIV-an difinon en la paĝo [[Panĝabo (Barato)]], mi konjektas ke jam tiam B. Wennergren ŝanĝis la kapvorton en la reta PIV-datumaro. Domaĝe ke tio ne sincere dokumentiĝis, sed ĉiukaze nun kun bona konscienco eblas varbi por tutnova landonomo "Panĝabio". 00:40, 13 feb. 2026 (UTC)[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) === Krome teknike: === * {{ŝ|Post diskuto ne forigita}} ekzemplo [[Diskuto:Jacob Schwartz]] * [[:Vikipedio:Mallongaj paĝoj kiuj ne estas ĝermoj]] * [[:Kategorio:Nun en Komunejo]] * [[:Kategorio:Tujforigendaj artikoloj]] ([[Ŝablono:Forigu tuj|ŝ]]) * [[Specialaĵo:Neuzataj bildoj]] * [[Vikipedio:Forigendaj artikoloj]] * [[Vikipedio:Alinomendaj artikoloj]] * [[Vikipedio:Problemaj uzantoj]] * [[Specialaĵo:Forbarlisto_de_IP-adresoj]] ::>> ATENTU Mesa, Arizono {{uzanto2|~2025-53015-3}} 2025 9 7, ĝis nun nenio plu, ĉiuj saĝaj redaktoj ::>> KAJ Luksemburgio {{uzanto2|~2025-56511-3}} 2025 9 9, same ĝis nun nenio plu, ĉiuj saĝaj redaktoj ** [https://eo.wikipedia.org/wiki/Specialaĵo:Forbarlisto_de_IP-adresoj?wpOptions&#91;&#93;=userblocks&wpOptions&#91;&#93;=autoblocks forbaritaj IP-adresoj] ** [https://eo.wikipedia.org/wiki/Specialaĵo:Forbarlisto_de_IP-adresoj?wpOptions&#91;&#93;=userblocks&wpOptions&#91;&#93;=autoblocks&wpOptions&#91;&#93;=tempblocks porĉiam forbaritaj IP-adresoj (estu malplena)] * [[Vikipedio:Markitaj versioj/reviziantoj‎]] * [[Vikipedio:Roboto/Permespeto]] ** {{UzuloKontilo|Taylorbot}} [[Specialaĵo:Rajtoj_de_uzantoj/Taylorbot|rajtigo]] ĝis 2024-04-08 14:48 ** {{UzuloKontilo|Taylor 49}} [[Specialaĵo:Rajtoj_de_uzantoj/Taylor_40|rajtigo]] ĝis 2024-04-08 14:48 ** {{UzuloKontilo|Ĉaŭ-ĉaŭ-bot}} [[Specialaĵo:Rajtoj_de_uzantoj/Ĉaŭ-ĉaŭ-bot|rajtigo]] * [[Vikipedio:Diskutejo/Administrejo]] * [https://xtools.wmcloud.org/adminstats/eo.wikipedia.org/2022-12-01/2023-12-01 Administraj agoj] * [[Uzanto:ThomasPusch/emblemoj|emblemoj je justa uzo]] ({{ŝ|Librokovrilo}} kaj {{ŝ|emblemo}}) * [http://tekstaro.com tekstaro.com] - elektronika lingvoscienca tekstaro (AKK korpuso) de Esperanto * [https://viewer.onb.ac.at/10045F99/ historia Jarlibro 1923] kiel ekzemplo * koncizeco de artikolaj titoloj: ekz. [[Raduĵnij (Ĥanta-Mansio)]] * [[Uzanto:Jura1/articles with Wikidata item without statements]] * [[Vikipedio:Listo de artikoloj kiuj ekzistas en multaj lingvoj kaj forestas en la esperanta Vikipedio]] * naciaj himnoj: loka alŝuto necesis por la [[nacia himno de la Demokratia Respubliko Kongo]] (por [[Sieraleono]] tamen ne) {{ŝ|apartigila paĝo}} {{apartigila paĝo|provejo}} {{ŝ|aliaj signifoj}} {{aliaj signifoj|provejo}} {{Kategoria alidirekto|provejo}} * {{ŝ|Malneŭtraleco}} {{ŝ|sen fontoj}} Ĉiuj pensas {{Kiu?}} '''Ŝablonoj''' por marki dubendajn teksterojn: {{kiuj?|tekstero}} [[Vikipedio:Kontrolebleco]] aŭ {{laŭ kiu?|tekstero}} pri [[Vikipedio:Evitu nebulajn vortojn]]. Kaj <s>streki</s> tiel ĉi. === Kelkaj pliaj ekzemploj === * Multkolumna: <nowiki>{{multkolumna}} {{kolumnorompo}} {{finmultkolumna}}</nowiki> * film[[afiŝo]]: [[:Dosiero:SW - Empire Strikes Back.jpg]], [[:Dosiero:Mes héros afiŝo.jpg]] * <code><nowiki>span style="color:red"> </span></nowiki></code> Vidu: [[Helpo:Evitindaj HTML-etikedoj]]. * Komento pri kapricaj pseŭdovortoj meminventitaj: "Bonvolu ne simple inventi iujn pseŭdovortojn kaj nomi ilin "esperantaj". Ekzemple la vorto "..." en '''Esperanto''' simple ne ekzistas. Similforma vorto ekzistas en la antikvgreka, sed la malnovgreka klare estas alia lingvo. Sed en Esperanto oni decidis kontraŭ propra vorto por tiu aĵo, kaj simple nomas ĝin "...". Koncize: se vi ne scias kiel nomiĝas iu vorto en Esperanto, iru al alilingva teksto pri la temo, tie en la listo pri lingvoj maldekstre elektu la vorton Esperanto kaj sekvu la tekston tie. Kaj se vi volas proponi iun alternativan nomigon, nepre faru tion nur citante elstarajn esperantlingvajn fontojn kiel referencoj kaj prefere prezentu viajn esperantlingvajn referencojn unue en la diskutpaĝo. " * bonaj vortumoj pri lingve problemaj paĝoj estas <nowiki>{{polurinda|kelkaj frazoj sufiĉe strangas lingve, eble pro iu lingva interfero|listigi=ne}} (ne forgesu la finaĵon "|listigi=ne", tre gravan se oni jam en la paĝo notis la problemon) kaj {{pluraj problemoj|gramatiko|ligiloj}} resp. {{pluraj problemoj|esperantigu referencojn}}</nowiki>. * [[Vikipedio:Ne faru originalan esploradon]], mallongigite [[VP:NOE]] - krome entute ligilon al la listo [[Vikipedio:Kio Vikipedio ne estas|Kio Vikipedio ne estas]] * [[Henriko la Birdisto]] estas bona ekzemplo, kiel bone meti en vikidadumaron neprecizan naskiĝdaton ("ĉirkau") kaj historian landon de naskiĝ- kaj mortodato. * [[Diskuto:Delfo]] estas modelo de konciza noto, ke ne eblas simple ŝanĝi landonomojn en tekstoj laŭ persona bontrovo. * [[Auckland]] estas modelo de pluraj bildoj en informkesto, sen atento de tio kio estas en vikidatumoj. :Navigilon per simpla listo: |bodyclass = hlist, vd. [[Alta Savojo]]. * Ekzempla bildo por ĝustigo de antaŭe fuŝa nomo en la komunejo [[:dosiero:Ŝraŭbeco dekstra maldekstra.png]] * Ekzemplo pri bona referenco al PIV estas en [[Moliso]]. :Krome [[Uzanto:ThomasPusch/provejo/testo pri Hungario|jen ŝablona testejo]] kaj [[Uzanto:ThomasPusch/provejo/Jap SO 60|modelo olimpika]] <!-- En [[Ĝirondio]] ĉio pretasas, en [[Nord]] nur mankas 60/64 en ar. Douai. En Ĉarento nur ar. Confolans pretis je 23-04-17, Pri Kaleza Markolo bonus almenaŭ havi ar.-paĝojn. Indre (preta je 23-04-17) + Ardennes (3 23) kompletas. :La pola urbeto Dębica jam havas loĝantaron laŭ dato fine de 2020 ... --> :Jen ankoraŭ monto da fuŝetoj en [[Projekto:Korektado de parametroj de ŝablonoj/11]], ankaŭ kun aliaj finaj nombroj kompreneble :Pri olimpikoj: [[:dosiero:Irlanda Olimpika Komitato.png|jen ekzempla NOK-emblemo]]. Ĉe la anglalingvanoj, <nowiki>{{Infobox country Olympics}} forĵetiĝis, rekomendatas {{Infobox country at games}}</nowiki>. Povus esti plisimpligo... <!--Ampleksa listo resuma estas tiu de Turkio.--> :La ukraina [[Kalush Orchestra]] estas ekzemplo por <nowiki>{{vikidatuma listo|p-kodo=P527|modo=kaj}}</nowiki>. [[kantono Delta (Miĉigano)]], plej frua versio, kiel modelo de nova kantono-ĝermo. [ + <nowiki>|nomo_laŭ= ''{{#invoke:Wikidata|claim|P138}}''</nowiki> ] [[Uzanto:ThomasPusch/provejo/tutnova biografia ĝermo|tutnova biografia ĝermo]], NO: [[Karasjok]], frua versio... : {{Norvegio}}: ekzempla mikroĝermo lago: [[Evangervatnet]]. : {{Finnlando}}: [[Ceditaj areoj (Finnlando)]] - <nowiki>{{pluraj problemoj|informkesto|iwiki|vikiigu}} {{ĝermeto}}</nowiki> : {{Francio}}: por postrevoluciaj variaj loknomoj: Post la [[franca revolucio]] de [[1789]], kiam oni volis plene elradikigi ĉiujn kristanajn loknomojn, la loĝloko por kelkaj jaroj ricevis la fantazian nomon ''..'' (".."). : ekzemplo de mallibera emblemo: [[:Dosiero:Irlanda Olimpika Komitato.png]] : [[Uzanto-Diskuto:Badak Jawa|pri dubindaj ruĝaj ligiloj]] : konvencioj de Monato (https://www.monato.be/konvencioj.php) : p971: kategorio kombinas temojn : p4566: vikimedia enprena retligilo : banderoloj super paĝoj: se ne taŭgas, subpremu per ":|sen banderolo= jes". <!-- eltondita kaj rektigita taillé et redressé cropped and and straightened geschnitten und begradigt https://unalengua.com/ipa-translate +++ ... Oficiala paĝo en la retejo] ''[[facebook]]'' ({{fr}}) Modelo por transpreno de pliaj informoj el vikidatumoj | latitudo={{#invoke:Wikidata|claim|P159|qualifier=P625|parameter=latitude}} | longitudo={{#invoke:Wikidata|claim|P159|qualifier=P625|parameter=longitude}} justa uzo ekzemple: [[Nacia Muzeo de Bosnio kaj Hercegovino]] nurteksta emblemo: [[Somera Olimpiko 1992]] Kaj flanke: Moutichou supozeble estas Eŭropa volontula servo NURMAJUSKLO=KRIADO [de:Diskussion:Spielercharakter] Veljavoj: UN 14 jul. 2022 Kwamikagami Breslaŭo de: subteno fare de Wietek. ia: [[sesdekuma sistemo]] Arno, [[tunela efiko]] Narv., [[tombejo ĉe Kettwiger Tor]] Longh., [[Randal Kolo Muani]] kma. Domin., [[Oleata acido]] Pino. Por la 4-a ĝis 8-a de aprilo '23: Plenigindas ankoraŭ unuavice la navigiloj pri departemento Kaleza Markolo, Nordo, Aisne, Oise, Somme, Ĝirondio, Haut-Rhin kaj Drôme (intertempe ĉio pretas, ĉu?) --> Kaj fine, la ordo fine de paĝo estas: :1. Notoj :2. Referencoj :3. Literaturo :4. Vidu ankaŭ :5. Eksteraj ligiloj :6a Navigiloj :6b ŝablono bibliotekoj :6c sablono vivtempo :6ĉ ĉiuj kategorioj IHD de 2000, bona ligilo: [[Santo Antônio do Retiro]] LV: noto - Suda Kuronio aŭ Dienvidkurzeme havas bonajn vikidatumajn etikedojn. Forpreno de centoj da kestoj pri neekzistaj portaloj: mi matene la 12-an de sept. 2023 metis indignitan noton al sume 49 diskutpaĝoj, kaj en ĉiuj 49 tri tagojn pli poste, vespere la 15-an diplomatigis la lingvaĵon kaj pli konkretigis mian proteston. Vikidatumoj: kialoj pri evitindeco: ekzemple informfonto ne klaras ([[d:Q130285291]]), bildo de malbona kvalito ([[d:Q132769746]]), la fonto indikas ke la informo ne precize konatas ([[d:Q130285298]]), malpli preciza indiko ([[d:Q42727519]]), konfirmo de la referenco ne eblas ([[d:Q21655367]]), konate nefidinda fonto ([[d:Q22979588]]) -- [[d:Q52105174|listo]] Ŝablono "CURRENTYEAR" jam funkcias en Esperanto: <nowiki>{{LOKAMONATONOMO}} {{LOKAJARO}}</nowiki> == Listo de farindaĵoj == * plenigi ruĝajn ligilojn en [[Louis-Nicolas Clérambault]] kaj krei paĝon [[Jacques Berthier]] (ne Jacques Bergier, GL 154, 156, 168.1, 286, 321, 345.2, 445, 446, 386, 390, 618.2, 634.2, 657.6). Noteto: [https://gov.genealogy.net/item/show/TPKKOVJN79TB Ŝtepkov Stepkau], [https://mapcarta.com/de/18499296 Dolny Lazany Unter Losau] [https://www.wikidata.org/wiki/Q77034024 Oponešice Oponeschitz] [https://gov.genealogy.net/item/show/OPOICEJN79TA *] : Uzanto arbarulo, usonano ''Silvio Curtis'', mis"ĝustigis" la tekston [[Delfo]] en okt. 2023. * Mutichou multe aktivis por marborda Ĉarento proks. en 2014, sed poste ne plu, evidente ĉar la montego pri aliaj mankaj komunumaj artikoloj en Francio aspektis supergranda... == Ĉu aŭ kiel uzanto registris sian sekson en vikipedio == Multaj uzantoj ne aparte elektas biologian aŭ [[Socia sekso|"socian" sekson]] en vikipedio - fakte temas nur pri la lingva, [[gramatika sekso]] - kaj aŭtomate estas senseksaj. Sed se indikiĝas biologia sekso, tiam la ŝablono {{ŝ|GENDER:nomo|li|ŝi|ŝi aŭ li}} malkaŝas kion la uzanto notis en siaj teknikaj preferoj. <!-- {{GENDER:x|li|ŝi|ŝi aŭ li}} --> == Vandalaĵoj == [[:de:Wikipedia:Vandalismusmeldung/Archiv/2023/09/23|germane je 2023 09 23]] == mapo de SAT-amikaro == La esperanta mapo de SAT-amikaro pri eŭropa franclingvio en arkivigita formo, kiel notita en la paĝo [[Metz]]: [https://web.archive.org/web/20230423070506/https://satesperanto.org/eldonkooperativo/IMG/jpg/Mapo201107.jpg artikolo "Esperanta mapo de Eŭropa franclingvio"] en retejo de la asocio [[SAT-Amikaro]], la franclingva branĉo de [[Sennacieca Asocio Tutmonda]], arkivigite laŭ stato de aprilo 2023. == Kaj mapoj sendepende de informkesto == Pri sendependa skaligebla mapo vidu [[Gonnoscodina]] en Sardio, kaj pri sendependa reliefa mapo la vilaĝeton [[Woolsthorpe-by-Colsterworth]] de Newton: <pre> {{Situo sur mapo|Anglio|Floso=left|Titolo=|Teksto= | Lat-g = 52 | Lat-m = 48 | Lat-s = 35 | Lat-dir=N | Lon-g = 0 | Lon-m = 37 | Lon-s = 43 | Lon-dir=U | Larĝo=180 | Mapospeco=reliefo | montrukoordinatojn = ne }} </pre> Uzata en teksto [[Mangone]], pri kiu ne ekzistas ajna bildo en la komunejo, rezultas {{Situo sur mapo |Italio Kalabrio |Floso=left |Titolo={{centre|situo de Mangone en [[Kalabrio]]}} | Lat-g = 39 | Lat-m = 12 | Lat-s = 0 | Lat-dir=N | Lon-g = 16 | Lon-m = 20 | Lon-s = 0 | Lon-dir=E | Larĝo=180 | Mapospeco=reliefo | montrukoordinatojn = ne }} <pre> {{Situo sur mapo |Italio Kalabrio |Floso=left |Titolo={{centre|situo de {{paĝonomo}} en [[Kalabrio]]}} | Lat-g = 39 | Lat-m = 28 | Lat-s = 0 | Lat-dir=N | Lon-g = 16 | Lon-m = 20 | Lon-s = 0 | Lon-dir=E | Larĝo=180 | Mapospeco=reliefo | montrukoordinatojn = ne }} </pre> kun ebla noto <pre> <!-- la sekva aldona mapo precipe metiĝas ĉar absolute mankas iuj uzeblaj bildoj en la komunejo --> </pre> <span style="font-family: Papyrus; font-size: 12pt"><font style="color: black"> Bela tekstero en literaro "Papiro" </span> <hr> {{ŝ|Ludovica}} {{ŝ|polurinda|la teksto parte malfacile kompreneblas. Aparte pri temo tiom esotera necesas plejeble klara lingvaĵo. Ĝeneralan noton vidu diskutpaĝe|listigi=ne}} == Tabelomodelo == : {| class="wikitable sortable" style="text-align:right;" |- ! rowspan="2" style="background-color:#ffeeaa" | lando ! colspan="2" style="background-color:#ffeeaa" | loĝantaro ! colspan="2" style="background-color:#ffeeaa" | MEP ([[Malneta Enlanda Produkto|nominala]]) ! colspan="2" style="background-color:#ffeeaa" | MEP ([[Aĉetpova egaleco]]) ! colspan="2" style="background-color:#ffeeaa" | [[indico de homa disvolviĝo]] 2021 |- ! en milionoj!! en la mondo ! en milionoj da [[USD]]!! en la mondo ! en milionoj da [[USD]]!! en la mondo ! indico!! loko |- |} pri koreaj latinliterigoj Yale/McCune/RT vd. [[:de:Diskussion:Yoon Suk-yeol|Yoon Suk-yeol]] == Listo de biografioj, forigataj el la ĝenerala spaco laŭ decido de [[VP:FA]] == La listo teknike ankoraŭ utilas por iom-post-ioma revizio de ĉiuj notitaj biografioj. Post revizio eblas forviŝi la titolojn el la listoj, kiuj do laŭgrade malgrandiĝos.... {| cellspacing="0" |- |- bgcolor="#ffeebb" |&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;'''[[Uzanto:ThomasPusch/provejo/Listo de biografioj - A|A]]''' &bull; '''[[Uzanto:ThomasPusch/provejo/Listo de biografioj - B|B]]''' &bull; '''[[Uzanto:ThomasPusch/provejo/Listo de biografioj - C|C]]''' &bull; '''[[Uzanto:ThomasPusch/provejo/Listo de biografioj - Ĉ|Ĉ]]''' &bull; '''[[Uzanto:ThomasPusch/provejo/Listo de biografioj - D|D]]''' &bull; '''[[Uzanto:ThomasPusch/provejo/Listo de biografioj - E|E]]''' &bull; '''[[Uzanto:ThomasPusch/provejo/Listo de biografioj - F|F]]''' &bull; '''[[Uzanto:ThomasPusch/provejo/Listo de biografioj - G|G]]''' &bull; '''[[Uzanto:ThomasPusch/provejo/Listo de biografioj - Ĝ|Ĝ]]''' &bull; '''[[Uzanto:ThomasPusch/provejo/Listo de biografioj - H|H]]''' &bull; '''[[Uzanto:ThomasPusch/provejo/Listo de biografioj - Ĥ|Ĥ]]''' &bull; '''[[Uzanto:ThomasPusch/provejo/Listo de biografioj - I|I]]''' &bull; '''[[Uzanto:ThomasPusch/provejo/Listo de biografioj - J|J]]''' &bull; '''[[Uzanto:ThomasPusch/provejo/Listo de biografioj - Ĵ|Ĵ]]''' &bull; '''[[Uzanto:ThomasPusch/provejo/Listo de biografioj - K|K]]''' &bull; '''[[Uzanto:ThomasPusch/provejo/Listo de biografioj - L|L]]''' &bull; '''[[Uzanto:ThomasPusch/provejo/Listo de biografioj - M|M]]''' &bull; '''[[Uzanto:ThomasPusch/provejo/Listo de biografioj - N|N]]''' &bull; '''[[Uzanto:ThomasPusch/provejo/Listo de biografioj - O|O]]''' &bull; '''[[Uzanto:ThomasPusch/provejo/Listo de biografioj - P|P]]''' &bull; '''[[Uzanto:ThomasPusch/provejo/Listo de biografioj - Q|Q]]''' &bull; '''[[Uzanto:ThomasPusch/provejo/Listo de biografioj - R|R]]''' &bull; '''[[Uzanto:ThomasPusch/provejo/Listo de biografioj - S|S]]''' &bull; '''[[Uzanto:ThomasPusch/provejo/Listo de biografioj - Ŝ|Ŝ]]''' &bull; '''[[Uzanto:ThomasPusch/provejo/Listo de biografioj - T|T]]''' &bull; '''[[Uzanto:ThomasPusch/provejo/Listo de biografioj - U|U]]''' &bull; '''[[Uzanto:ThomasPusch/provejo/Listo de biografioj - Ŭ|Ŭ]]''' &bull; '''[[Uzanto:ThomasPusch/provejo/Listo de biografioj - V|V]]''' &bull; '''[[Uzanto:ThomasPusch/provejo/Listo de biografioj - W|W]]''' &bull; '''[[Uzanto:ThomasPusch/provejo/Listo de biografioj - X|X]]''' &bull; '''[[Uzanto:ThomasPusch/provejo/Listo de biografioj - Y|Y]]''' &bull; '''[[Uzanto:ThomasPusch/provejo/Listo de biografioj - Z|Z]]''' |} Noto pri Hans Wingen, jen intersavite http://www.ipernity.com/blog/bernardo/137656 Propra verko alŝutita al eo-vikio, sen premo nepre ŝovi ĝin al la komunejo, kiu ne en ĉiu kazo estas bona ŝovo: {{ŝ|Propra|GFDL|NK=1|cc-by-sa-3.0}}. Vidu ankaŭ [[Vikipedio:Diskutejo/Administrejo#Migrado de la licencoj GFDL al GFDL + krea komunaĵo 3.0 por loke stokataj bildoj diskuton de sept. 2024 pri granda projekto realigi migradon de GFDL al GFDL+CC en eo-vikio]]. == Taglibro == :7-a de decembro 2023: vastigoj de la komunumoj de [[distrikto Höxter]] :8-a kaj 9-a de decembro 2023: vastigoj de la komunumoj de [[provinco Leĉo]], [[Apulio]], kun loĝantaroj de 2023, ankaŭ metitaj ĉie en vikidatumoj, kaj metoj de bildoj :10-a de decembro: 2/3 pri komunumoj de [[provinco Salerno]], [[Kampanio]], nur kontrolo ĉu ĉiuj ecoj de kontentiga ĝermo estas, kaj adapto de bildoj; kontrolo de bildoj sub justa uzo :11-a de decembro: lasta triono pri komunumoj de [[provinco Salerno]]; :12-a ĝis 17-a de decembro: finoj de diskutoj pri alinomendaj artikoloj :18-a de decembro: kelkaj urboj kaj kantonoj de Usono :19-a de decembro: aktualaj loĝantaroj de ĉiuj komunumoj de Germanio al stato fine de 2022 :20-a kaj 21-a de decembro: alinomendaj artikoloj - vasta arkivigo :22-a kaj 23-a de decembro: diskuto pri forigendaĵoj, romanco kaj romantikismo :24-a de decembro: Hungario kaj orienta Pollando :25-a de decembro: informkestoj pri futbalo :26-a de decembro: diversaj, i.a. Volodimir Pacjurko kaj Himno de Ukrainio, Kromsigno :27-a de decembro 2023: temoj pri Kolombio :28-a kaj 29-a de decembro: [[ILEI]], branĉoj kaj aktivuloj, britaj/francaj esperantistoj ‎ :29-a ĝis 30-a de decembro 2023: komunumoj de graflando [[Surrey]] (GB) kaj [[provinco Romo]] (IT) :31-a de decembro 2023: komunumoj de la [[provinco Latino]] (IT) :1-a ĝis 2-a de januaro 2024: komunumoj de la [[provinco Frozinono]] (IT) :3-a ĝis 4-a de januaro 2024: komunumoj de la [[provinco Viterbo]] (IT), multaj paĝoj komenciĝantaj per "Sant'Angelo..." :5-a de januaro 2024: komunumoj de la [[arondismento Rouen]] (FR) komencitaj, [[Komitato de UEA 1980-1983]] kaj ĉirkaŭaj temoj :6-a ĝis 7-a de januaro: komunumoj de [[distrikto Neunkirchen]] (AT), aŭstraj/svisaj/nederlandaj esperantistoj :7-a ĝis 10-a de januaro: komunumoj de la [[arondismento Rouen]] (FR) finitaj, sume estas 216 artikoloj :10-a kaj 11-a de januaro: malaperintaj komunumoj de [[Manche]] (FR), komunumoj de la arondismento Dieppe (A-E) :11-a ĝis 12-a de januaro: komunumoj de la provinco Rieti finitaj (O-Z), nun ĉiuj komunumoj pri [[Latio]] (IT) aktualas :12-a ĝis 14-a de januaro: komunumoj de la arondismento Dieppe (F-Z) finitaj, sume estas 343 artikoloj ... :23-a ĝis 26-a de februaro: 200 artikoloj pri [[provinco Pavia]] ektraktitaj, la kampo neniel pretas, sed pluajn levojn al artikolaj ĝermoj mi faros ne per kampanoj de tutaj tagoj, sed iom post iom, en grupoj de eble dek paĝoj - la ne jam traktitaj artikoloj jam estas sen eraroj, nur estas ĝermetoj kun tro malmulta enhavo. samtempe: paĝoj pri dulingvaj Esperanto-vortaroj samtempe: multaj malatentataj tekstoj de la listo [[Uzanto:RBT/Enkategoriigoj/Naskiĝintoj kaj mortintoj/Listo2|'''"listo2"''']]. ... :fine de aŭgusto 2024 [[provinco Gvadalaĥaro]] ĝis A-P, pretaj, Q-T nur parte, aktualaj loĝantoj sube mankas (T sen kontrolo de poŝtkodo), U-Z nur baze ektraktita informkeste... === Atentindaj paĝoj 2025 === * [[Ĝardenoj de Herrenhausen]] (2925-8-27) == Subpaĝo ankoraŭ == * [[Uzanto:ThomasPusch/olimpikaj teamoj liste]] * tre dubindaj alidirektigoj: [[Specialaĵo:Kontribuoj/Yeagvr]] (ĝis 2019 je nomo Mvvnlightbae), naciisma italo, laŭ propra aserto ne komprenanta Esperanton, sed la homo sukcesas verki kompreneblajn redaktoresumojn, do tamen iomete regas la lingvon * [https://eo.wikipedia.org/w/index.php?title=Prettau&diff=prev&oldid=8552591 foje indas bremsi casteloboton (jen fine de 2023)]. * pri novaj aktoraj biografioj modeloj povas esti [[Grayson Perry]] aŭ [[Trevor Noah]] de 2024-09-39. * unua resumo dum revizio de jaraj listoj povas esti "enpaĝigo laŭ la aliaj listoj - ĉiuj eventoj de sama jaro al unu linio, kaj komenco de koncizigo" * [[/Ukr]] * polaj distriktoj: plej bone ekhavi norman historian ĉapitron, surbaze de [[Tuchola]], sed kun konsidero de [[reĝa Prusio]] == Referencoj == {{referencoj}} == Fonto == * La unua versio de tiu-ĉi teksto ekestis surbaze de la germana koresponda vikipedia artikolo laŭ la stato de la 16-a de oktobro 2024. <ref name="PIV">[https://vortaro.net/#aedo_kd artikolo ''aedo'' en la] [[Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto]] (PIV), eldono de 2020, reta versio, ankaŭ jam en la eldono de 2002, presita eldono, paĝo 50</ref> {{referencoj}} {{ŝ|polurinda|mankas ĉia informkesto, iuj grafikaĵoj, eksteraj ligiloj, referencoj: tiel ĉi la malmultaj frazoj donas malmultajn informojn|listigi=ne}} == Atentendaj diskutoj == [[dosiero:Kontakto 1987 - la kvar kategorioj de facileco.png|eta|5ra|<!--la dokumenta eltondaĵo ĉiukaze estu en uzo, tial mi jen metas ĝin ankaŭ ĉi-tien-->]] * [[Vikipedio:Forigendaj artikoloj/Arkivo/2021#Kategorio:Urboj de Germanio laŭ alfabeto]] * [[Kategorio-Diskuto:Malfermaj stelamasoj]] {{farite}} 2024-11-01 * {{flago|Italio}} [[Kategorio-Diskuto:Komunumoj de Italio]] * {{flago|Japanio}} [[Kategorio-Diskuto:Gubernioj de Japanio]], [[Projekto:Esperantigo de japanaj regionoj kaj gubernioj]] :: Resume: Aparte problemaj estas '''Aiĉi''' 0 kun [[Nagojo]], '''[[Diskuto:Gubernio Ĉiba|Ĉiba]]''' 1 ([https://www.monato.be/2003/008142.html Monato 2003]), '''[[Diskuto:Gubernio Hiogo|Hiogo]]''' 0 kun [[Kobeo]], '''[[Diskuto:Gubernio Ivate|Ivate]]''' 0 kun [[Morioka]], '''[[Diskuto:Gubernio Jamaguĉi|Jamaguĉi]]''' 0 kun [[Ŝimonoseko]], '''[[Diskuto:Gubernio Jamanaŝi|Jamanaŝi]]''' 2 (E-domo, blog), '''[[Diskuto:Gubernio Kagavo|Kagavo]]''' 0 kun [[Takamacu]], '''[[Diskuto:Gubernio Mijagi|Mijagi]]''' 0 kun [[Sendajo]], '''Sajtama > [[Diskuto:Gubernio Saitama|Saitama]]''' 0, '''[[Diskuto:Gubernio Ŝiga|Ŝiga]]''' 1 (JEK 2016) kun [[Ocu]], '''[[Diskuto:Gubernio Ŝimane|Ŝimane]]''' 2x (Monato + ES Kebekia) kun [[Macuo]] kaj '''[[Diskuto:Gubernio Toĉigi|Toĉigi]]''' 2. * [[Ribelo de Grandpolujo]], [[komisiono por trovo de loknomoj]] * [[/redaktoresumoj]] * noto pri miks-lingvaj fantaziaj "pseŭdovortoj" en la diskuto pri [[Zábřeha montetaro]]. * Ĉiba, budhisma templo en [[Jocukaidō]] * por eble postaj paĝoj: [[/stacio Omija|stacio Omija]] * dubindaj orfoj/ĝermetoj/malaktualaj: [[aglomeraĵo de Kielce]], [[aglomeraĵo de Poznano]] * Kial [[Holon]], ne Ĥolon kiel estas skribite? * Roberto kaj Narvalo pri [[Theodore von Kármán]] * Petr: kio pri [[Fervojlinio Šumperk–Krnov]] * strangaj ligiloj en paĝo [[Sidamoj]] * kion fari per {{ŝ|Laŭĝenro}} de Airon90... * [[/gazetejo.org]] * [[/uzanto pruno]] * Ekzemplo [[Rehden]]: {{Tiu ĉi artikolo|temas pri la komunumo ''Rehden'' en nordokcidenta Germanio. Samnoma komununumo ĝis 1945 ankaŭ ekzistis en nordorienta Germanio: sekve de la [[dua mondmilito]] ĝi doniĝis al la komunisma [[Pola Popola Respubliko]], la germana loĝantaro estis forigita kaj nun la loĝloko nomiĝas [[Radzyń Chełmiński]].}} * [[/ne sovaĝan esperantigon]] == Plia kopiebla atentiga kesto == {{polurinda|en la paĝo listiĝis amase tro da fotoj kaj grafikaĵoj, kompare al la malgranda teksto. Necesus elekto, aparte al tiuj fotoj kiuj vere temas pri tiu ĝi loko kaj ne montriĝas ankaŭ en aliaj paĝoj. Ankaŭ eblas meti iujn 4-5 fotojn al vikipedia galerio (tiun trukon ĉi tie jam aplikas la 4 fotoj ĉiuj nomataj "plaĝo en Ustka")...|listigi=ne}} {{polurinda|la informoj ĉi tie estas de 2006, de antaŭ 19 jaroj! Ĉu ankaŭ la indiko pri la estro tiom aĝas? Ĉiukaze aktualigo nepras|listigi=ne}} == Aktualigenda == Tia ŝablono ne estas esperante, sed jes ja angle [[:en:Template:Update]], france [[:fr:Modèle:Mettre à jour]], hispane [[:es:Plantilla:Desactualizado]] ktp - tial la ŝablonoj por enkopiado en tiujn vikipediojn estu ĉi tie. == Agendo == Necesus kontroli la fonton de [[Vladimir Sutkovoj]] se ĝi denove legeblos. 2025 09 16 :Ankoraŭ la fonto ne relegeblas, eble ĝi definitive mortis. 2025 09 27 TP Oktobre, novembre, decembre same. Sendube ĝi definitive mortis, ankaŭ la itala baza datumbaza retejo everk.it, kaj ankaŭ sendepende de tio propra retejo de ALE. 2026 01 12 TP * [[Diskuto:Adidas Al Rihla (pilko)]] 2026 01 12 TP Rekontroli kaj agi post pli-malpli semajno * [[Diskuto:Peskaro]] temo "fotomuntaĵo", tasko por roboto, 2026 01 13 TP Rekontroli kaj agi post pli-malpli semajno * [[Uzanto-Diskuto:Super nabla#Naskis v naskiĝis]] 2026 01 16 TP Rekontroli kaj agi post pli-malpli semajno == Sporto == Jen unua ekzempla teksto pri plej bona turnira manpilkistino: [[Linnea Torstenson]] en 2010. [...] ", post kiam la antaŭajn 4 jarojn li jam estis membro en la nacia teamo de sub-17-jaruloj kaj aliaj junulaj naciaj teamoj" == Modeloj == Por ĝemelaj komunumoj en Germanio ekzemple [[Bad Honnef]] (kutime kun franca kaj orientgermana partnero kaj ankoraŭ iuj aliaj) == NRV == Plene ne ekuziĝis ĝis nun la navigiloj * {{ŝ|urba regiono Aachen}} - jam {{farite}} 2026-01-24 * {{ŝ|distrikto Ennepe-Ruhr}} * {{ŝ|distrikto Euskirchen}} * {{ŝ|distrikto Gütersloh}} * {{ŝ|distrikto Herford}} * {{ŝ|distrikto Hochsauerland}} * {{ŝ|distrikto Kleve}} * {{ŝ|distrikto Lippe}} * {{ŝ|distrikto Mark}} * {{ŝ|distrikto Minden-Lübbecke}} * {{ŝ|distrikto Mettmann}} * {{ŝ|distrikto Neuss}} * {{ŝ|distrikto Oberberg}} * {{ŝ|distrikto Olpe}} * {{ŝ|distrikto Recklinghausen}} * {{ŝ|distrikto Rhein-Erft}} * {{ŝ|distrikto Rhein-Sieg}} - jam {{farite}} 2026-01-24 kaj * {{ŝ|distrikto Wesel}}. --[[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 04:21, 24 jan. 2026 (UTC) == NDS == Por la somero: en [[Rastdorf]] ĉe Werlte kaj [[Stavern]] ĉe Sögel ankoraŭ tre mankas fotoj... == Taksonomio == Ekzemple por informkesto vidu la paĝon [[Gerbero]]. == {{ŝ|orfa}} == [[:kategorio:Orfaj artikoloj pri Ĉeĥio]]: post malorfigo de kelkaj tekstoj ankoraŭ restas tie kvar paĝoj je 2026-01-31: : [[Bierfarejo U Fleků]]: TRI ligiĝoj : [[Domo de Faŭst]]: UNU : [[Ekspoziciejo Ĉe Hibernoj]]: UNU : [[Gastejo Ĉe Kaliko]]: UNU : [[Hiberna strato]]: TRI : [[Iama Doganejo "Na Výtoni"]]: UNU : [[Jungmann-placo]]: TRI : [[Meza industria lernejo Ostrava-Vítkovice]]: NUL : [[Nacia Avenuo]]: TRI : [[Slava Domo]]: DU : [[Vilao Ameriko]]: UNU Permane forigi la ŝablonon, sen ke io ŝanĝiĝis pri la situacio, estus neakcepteble. === Aktuala diskuto === * [[Ŝablono-Diskuto:Oficiala retejo]] 2026 2 3 * pri ruĝaj ligloj de 9 2005 de mirmal en [[Čestmír Vidman]] - vidu diskutpaĝan noton de 2026 3 5. * kaj pri tre dubindaj pseŭdovortoj "Schwarzenbergoj", "Schwarzenbergidoj", "Rožmberkidoj", teksto fakte ĝuste kreita en 2008 de Pavla D kiel [[Rožmberk (familio)]], kaj "Eggenbergidoj" vidu en [[Diskuto:Schwarzenberg (dinastio)]]. La uzoj de la pseŭdovortoj estas forprenitaj. - Cetere: Petr jam ekz. dum 2009 en [[diskuto:Fratoj Mašín]] disputis kontraŭ Narvalo kaj Paul P pri nepra volo enkonduki arbitrajn esperantajn vortojn sen vortaraj referencoj kaj kun neesperantaj literoj, sed ne konvinkis ilin ambaŭ - kompreneble. * ne forgesi: en teksto [[Sylla Chaves]] ankoraŭ la librotitoloj devos nigriĝi, se ne okazos miraklo 2026 3 12 === Problemaj orfoj kaj ĝermetoj === * [[Transigo de flu-kvanto]] 2026 2 27 * [[TERYT]] nur ĝermeto, ne orfo * [[/listoj de probable forigendaj dosieroj]] === Orfoj === * kaj barata retejo [[Anmol Ratan]] pri la malorfigo Ĉi tiu teksto pri kino estas [[Vikipedio:Orfo|orfa artikolo]], ĉar ĝis hodiaŭ neniu ajn alia vikipedia artikolo ligas al ĝi. Mi ne havas ideon pri iu paĝo, de kiu eblus konstrui ligilon ĉi tien. Ĉu iu alia havas iun ideon? :Ĉi tiu teksto pri kino estas [[Vikipedio:Orfo|orfa artikolo]], ĉar ĝis hodiaŭ nur unu alia artikolo ligis al ĝi. Nun jam estas tri ligiĝoj. Se estus kvar, pli bone kvin, estus sufiĉe. ::Ĉi tiu artikolo pri Rusio ankoraŭ estas [[vikipedio:orfo|orfa]], ĉar malmultaj aliaj artikoloj ligas al ĝi: nun estas du ligiloj de aliaj artikoloj kolektitaj (atentu ke diskutpaĝoj kaj alidirektiloj ne kalkulkiĝas kiel artikoloj): se estos 4 aŭ 5 ligiloj, eblos forpreni la ŝablonon {{ŝ|orfa}}. :::La hodiaŭ farita teksto jam estas ligata el '''kvar''' aliaj artikoloj. Tio sufiĉas por ne esti [[vikipedio:orfo|artikola orfo]]. ::::Nun 12 aliaj artikoloj ligas al la teksto - la ŝablono {{ŝ|orfa}} povas forpreniĝi. '''Orfoj pri kino''': reĝisoro {{ŝ|vikidatuma listo|p-kodo=P57|modo=kaj|parameter=link}}, aktoroj p161 - pli detalan liston de la aktoroj vidu en la informkesto. == Ĝermoj kaj ĝermetoj == * ne jam trovitaj: [[Vikipedio:Mallongaj paĝoj kiuj ne estas ĝermoj]] == Italio kaj Francio == * Italio: [[provinco Grosseto]] - principe la 18 paĝoj de A ĝis M estas ampleksigitaj, la restaj 10 paĝoj de O ĝis Z ankoraŭ ne; [[provinco Mantova]] - pri ĉiuj 70 paĝoj la unua ŝtupo de riparo informkesto estas farita, krome nenio. * [[Francio]]: pri [[arondismento Poitiers]] la unuaj 44 paĝoj de entute 83 estas finfaritaj. (ĉ. la 14-a de febraro, la valentena tago) Stato de 2026 03 08, la komunisma tago de virinoj. == Antaŭ nia erao == En la 4-a jc. a.n.e. mi vidis paĝojn 300-360, en iuj sukcesis pli, en aliaj malpli aldoni, sed 361-399 tute ne jam vidis. === Referenco poŝatlaso === :[[dosiero:Pictogram_voting_delete.svg|20ra]] Ekz. [[Batumi]]: La referenca esperantlingva "[[Poŝatlaso de la mondo]]", Prago 1971, en siaj mapoj esperantigas iujn kaj latinliterigas aliajn loknomojn, kies originaj nacilingvaj formoj estas ne-latinlingvaj. En la mapo 20 ĝi indikas la urbon je la origina nomo "Batumi", nur latinigita. :[[dosiero:Pictogram_voting_delete.svg|20ra]] Ekz. [[Irkutsk]]: La ĝis nun sola esperantlingva [[atlaso]], [[Poŝatlaso de la mondo]] de 1971 el Prago, esperantigas multajn urbojn, sed nomas la urbon ''Irkutsk'' en la mapo 15 kaj 15b - latinlitere, sed ne esperantigite. :[[dosiero:Symbol_confirmed.svg|20ra]] Ekz. [[Osako]]: La ĝis nun sola esperantlingva [[atlaso]], [[Poŝatlaso de la mondo]] de 1971 el Prago, dokumentigas esperantigon "Osako" en la vasta, du-paĝa mapo 24, kaj same en listo en paĝo antaŭ tiu du-paĝa mapo. ..., via demando estas tute pravigita. [[PIV]] 1970-2020 kaj [[Reta Vortaro]] ne mencias la lokan monton, ankaŭ en neniu alia du-lingva vortaro mi trovis indikon pri esperantigo ''xxx'', la esperantlingva literatura kaj gazetara serĉilo ''tekstaro.com'' ne trovas ĝin kaj eĉ la ĝis nun sola esperantlingva [[atlaso]], [[Poŝatlaso de la mondo]] de 1971 el Prago, kiuj dokumentigas multajn esperantigojn, sed ne esperantigas ĉiujn urbojn/lagojn/montojn ktp, ne mencias ĝin. Tial ĝis iu trovas konvinkajn ekstervikipediajn referencojn pri ekzisto de esperantlingva formo "xxx" devas esti la hipotezo ke tiu esperantigo probable tute ne dokumentiĝas kaj ne ekzistas. Esperanto '''ne''' funkcias tiel ke oni simple prenas ĉiujn vortojn de ĉiuj lingvoj, al ĉiuj substantivoj algluas o-finaĵon, al ĉiuj adjektivoj a-finaĵon ktp. kaj rezultas vortotrezoro kiu estas 10 000-foje pli granda ol ĉiu vortotrezoro de nacia lingvo. Tia lingvo estus koŝmare nekomprenebla. Do, tute klare - ĝis trovo de konvinkaj referencoj - la monto itale nomiĝas ''aaa''. Salutas == Enhavtabeloj == {{ŝ|TOC-dekstre}}, ekzemple, kaj <nowiki>__NOTOC__</nowiki> por subpremi enhavtabelon. Noto: [[uzanto:Chojus321]] Noto1: baza informkesto en la komunejo: <nowiki>{{Wikidata Infobox}}</nowiki> == Diversaĵoj == AI: [[:de:Wikipedia:WikiProjekt KI und Wikipedia/Erkennung KI-Einsatz]] Fari vikidatumerojn pri neesperantistaj usonanoj pri kiuj wiki.en kaj vikidatumoj ne interesiĝas: ĉe [[Joseph F. Foster]] eblis, ĉe [[Bruce Wilson]] ne. Minuskloj de i.a. universitatoj en francaj titoloj de vikidatumoj, ĉi tie pri [[universitato Cornell]] la 26 mar. 2026: ''(1) La minuscule ici est une convention typographique franco-française non adoptée par les autres pays francophones, lesquels mettent une majuscule pour leurs propres universités, et Wikidata en français n'est pas destinée à l’usage exclusif de la France; (2) le choix typographique d’une majuscule dans la langue d’origine appelle tout naturellement sa traduction par une majuscule également en français.'' Tiun argumentadon mi povas facile sekvi. Pri elegantaj navigiloj vidu la paĝon [[Diskuto:Schwarzenberg (Aŭstrio)]]. Episkopujo Majenco > [[diocezo Majenco]]. Dogmoteologio > [[Dogma teologio]] == Medicinaj temoj == Inter la vario de drogoj produktitaj de [[Novartis]], [[metilfenidato]] vere meritus propran artikolon. Teorie nova esperanta teksto ankaŭ malforte bonvenus por la [[borso]] de [[Mumbajo]], do [[borso de Mumbajo]], kaj pri la du antaŭaj firmaoj, [[Sandoz]] kaj [[Ciba-Geigy]]... La nova teksto [[Ĥirurgia operacio]] ankoraŭ bezonas tekstojn [[incizo]] kaj [[traŭmato]], kaj aldona teksto [[traumata ĥirurgio]] ankaŭ estus bonvena. mf9u1r6eaq8po9p4qkrb6ht1m3pjgkb Engraulis capensis 0 460694 9349034 5355190 2026-04-06T20:26:58Z Stefangrotz 91903 Ĝermo 9349034 wikitext text/x-wiki '''''Engraulis capensis''''', aŭ '''Sudafrika anĉovo''', estas specio de [[anĉovo]] kiu loĝas en plej sudaj akvoj de [[Atlantika Oceano]] ĉe [[Namibio]] kaj [[Sudafriko]]. Ĝi apartenas al la genro de [[Anĉovo|''Engraulis'']]. Ĝi estas grava kompono de la dieto de la [[Sudafrika pingveno]], kies habitato koincidas kun tiu de tiu [[anĉovo]]. ==Referencoj== * Froese, Rainer kaj Pauly, Daniel, eld. (2011). "Engraulis capensis" en FishBase. Junio de 2011. {{Ĝermo|Fiŝo}} [[Kategorio:Fiŝoj]] 62i8twwouz3vni922ybqxpfjb5v1oxv Arroyito (Neŭkeno) 0 479217 9349037 5452340 2026-04-06T20:35:06Z Stefangrotz 91903 informkesto 9349037 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo}} '''Arroyito''' [aroJIto] (Rojeto) estas vilaĝo de la [[Departemento Confluencia]] en la [[provinco Neŭkeno]], [[Argentino]], kie estas fabriko de [[peza akvo]] el la entrepreno [[ENSI]]. Ĝi situantas je 54 km sude de la urbo [[Neŭkeno]], en la kunfluejo de la Nacia Ŝoseo 22 kaj la Nacia Ŝoseo 237. Ĝi havis 90 loĝantojn en 2010. == Eksteraj ligiloj == *[http://www.fallingrain.com/world/AR/15/Arroyito_Challaco.html Geografiaj koordinatoj] [[Kategorio:Geografio de Argentino]] c4tefp3bqhfqifz53ho085a97pumo9a Baumbach-domo (Meiningen) 0 499583 9348902 9055931 2026-04-06T14:44:24Z Tirolischleioans 254019 9348902 wikitext text/x-wiki {{Informkesto muzeo |bildo=Baumbachhaus.jpg |priskribo de bildo=La domo de la verkisto, hodiaŭ muzeo. |latitudo =50.5697 |longitudo=10.4121 |regiono-ISO=DE-TH |tersituo = Centra Meiningen/Meiningen |zomo=13 }} [[Dosiero:Meiningen Burggasse22 Baumbachhaus 2012b.jpg|eta|Memorigtabulo ĉe la enirejo.]] [[Dosiero:Meiningen Baumbach-Denkmal 2012a.jpg|eta|Monumento por la poeto surloke, de [[Rudolf Diez]]]] La '''Baumbach-domo''' (germane: ''Baumbachhaus'') estas literatura muzeo pri [[Rudolf Baumbach]] en [[Meiningen]], Burggasse nr 22. == Historio == La muzeo troviĝas en la iama loĝdomo de la poeto, kies verkoj estis tre modaj tiutempe. Li pasigis siajn junajn jarojn surloke (1846-60) kaj revenis en 1885 post studoj, longjara deĵoro kiel privata instruisto kaj liberprofesia verkisto. Liaj volumoj da proziaĵoj kaj poeziaĵoj kongruis ekzakte al la gusto de la samtempuloj. Por kelkaj de liaj poemoj estas eĉ komponita muziko. La poemo ''Ehre, Freiheit, Vaterland'' iĝis la kanto de la Asociaro de germanaj [[Studenta korporacio|studentaj korporacioj]]. Lia ankoraŭ hodiaŭ konata kanto ''Hoch auf dem gelben Wagen'' muzikigitis fare de la apotekisto [[Heinz Höhner]] en 1937. La duetaĝa modesta burĝa domo estas [[trabfakaĵo]] konstruita en la 18-a jarcento. En 1816 akiris ĝin la avo de Baumbach kaj ĝi servis kiel loĝejo ankoraŭ ĝis 1920. Estante ekde 1921 en la posedo de la urbo ĝi malfermitis kiel regionhistoria kaj literatura muzeo en 1937. == Kolektoj == Ĉiu vizitanto sentus la spiriton de Baumbach dum la trairo de la ĉambroj, kiel skribis entuziasmigite okaze de la inaŭguro la loka ĵurnalistino Leine Graef: "Jen sur la ronda tablo plumo, krajono kaj skribilaro de la poeto, kontraŭe de sur la vando salutas la bierkruĉoj ofte malplenigitaj; leteroj kaj originalaj aŭtografoj ankaŭ tre efikas..." La salonoj en la ĉefa domo montras bildojn malnovajn de la urbo, meblojn kaj portretojn en la stilo de [[Bidermajro]]. Tiel postsekvi eblas la burĝan vivostilon el la 19-a jarcento. Originalaj domumentoj informas ankaŭ pri aliaj verkistoj kiuj agadis en la regiono de Meiningen de la 18-a ĝis la 20-a jarcentoj, kiel [[Friedrich Schiller]], [[Jean Paul]], [[Adolf Schaubach]] kaj [[Ludwig Bechstein]]. Post profundaj restaŭradlaboroj ankaŭ la ĉambroj en la malantaŭa domo (i.a. kun la biblioteko de Baumbach) peras baumbach-an etoson. Apud la domo troviĝas krome sursokla busto de la verkisto. == Vidu ankaŭ == [[Baumbach-domo (Kranichfeld)]] == Literaturo == Sparkassen-Kulturstiftung Hessen-Thüringen (eld.): ''Kulturelle Entdeckungen. Thüringen. Band 3'', 2010, ISBN 978-3-7954-2461-9, p.&nbsp;127-128 == Eksteraj ligiloj == [http://www.meiningermuseen.de/pages/literatur.php Hejmpaĝo. de la muzeo.] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20141204143523/http://www.meiningermuseen.de/pages/literatur.php |date=2014-12-04 }} [[Kategorio:Muzeoj en Meiningen|Baumbach]] [[Kategorio:Literaturaj muzeoj|Meiningen]] [[Kategorio:Regionhistoriaj muzeoj|Meiningen]] f1pmc98bdkeujjao7ekaac25rxampb7 9348903 9348902 2026-04-06T14:46:23Z Tirolischleioans 254019 9348903 wikitext text/x-wiki {{Informkesto muzeo |bildo=Baumbachhaus.jpg |priskribo de bildo=La domo de la verkisto, hodiaŭ muzeo. |latitudo =50.5697 |longitudo=10.4121 |regiono-ISO=DE-TH |tersituo = Centra Meiningen/Meiningen |zomo=13 }} [[Dosiero:Meiningen Burggasse22 Baumbachhaus 2012b.jpg|eta|Memorigtabulo ĉe la enirejo.]] [[Dosiero:Meiningen Baumbach-Denkmal 2012a.jpg|eta|Monumento por la poeto surloke, de [[Robert Diez]]]] La '''Baumbach-domo''' (germane: ''Baumbachhaus'') estas literatura muzeo pri [[Rudolf Baumbach]] en [[Meiningen]], Burggasse nr 22. == Historio == La muzeo troviĝas en la iama loĝdomo de la poeto, kies verkoj estis tre modaj tiutempe. Li pasigis siajn junajn jarojn surloke (1846-60) kaj revenis en 1885 post studoj, longjara deĵoro kiel privata instruisto kaj liberprofesia verkisto. Liaj volumoj da proziaĵoj kaj poeziaĵoj kongruis ekzakte al la gusto de la samtempuloj. Por kelkaj de liaj poemoj estas eĉ komponita muziko. La poemo ''Ehre, Freiheit, Vaterland'' iĝis la kanto de la Asociaro de germanaj [[Studenta korporacio|studentaj korporacioj]]. Lia ankoraŭ hodiaŭ konata kanto ''Hoch auf dem gelben Wagen'' muzikigitis fare de la apotekisto [[Heinz Höhner]] en 1937. La duetaĝa modesta burĝa domo estas [[trabfakaĵo]] konstruita en la 18-a jarcento. En 1816 akiris ĝin la avo de Baumbach kaj ĝi servis kiel loĝejo ankoraŭ ĝis 1920. Estante ekde 1921 en la posedo de la urbo ĝi malfermitis kiel regionhistoria kaj literatura muzeo en 1937. == Kolektoj == Ĉiu vizitanto sentus la spiriton de Baumbach dum la trairo de la ĉambroj, kiel skribis entuziasmigite okaze de la inaŭguro la loka ĵurnalistino Leine Graef: "Jen sur la ronda tablo plumo, krajono kaj skribilaro de la poeto, kontraŭe de sur la vando salutas la bierkruĉoj ofte malplenigitaj; leteroj kaj originalaj aŭtografoj ankaŭ tre efikas..." La salonoj en la ĉefa domo montras bildojn malnovajn de la urbo, meblojn kaj portretojn en la stilo de [[Bidermajro]]. Tiel postsekvi eblas la burĝan vivostilon el la 19-a jarcento. Originalaj domumentoj informas ankaŭ pri aliaj verkistoj kiuj agadis en la regiono de Meiningen de la 18-a ĝis la 20-a jarcentoj, kiel [[Friedrich Schiller]], [[Jean Paul]], [[Adolf Schaubach]] kaj [[Ludwig Bechstein]]. Post profundaj restaŭradlaboroj ankaŭ la ĉambroj en la malantaŭa domo (i.a. kun la biblioteko de Baumbach) peras baumbach-an etoson. Apud la domo troviĝas krome sursokla busto de la verkisto. == Vidu ankaŭ == [[Baumbach-domo (Kranichfeld)]] == Literaturo == Sparkassen-Kulturstiftung Hessen-Thüringen (eld.): ''Kulturelle Entdeckungen. Thüringen. Band 3'', 2010, ISBN 978-3-7954-2461-9, p.&nbsp;127-128 == Eksteraj ligiloj == [http://www.meiningermuseen.de/pages/literatur.php Hejmpaĝo. de la muzeo.] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20141204143523/http://www.meiningermuseen.de/pages/literatur.php |date=2014-12-04 }} [[Kategorio:Muzeoj en Meiningen|Baumbach]] [[Kategorio:Literaturaj muzeoj|Meiningen]] [[Kategorio:Regionhistoriaj muzeoj|Meiningen]] mi9a14a3i49oot0m62cgkih2ja6ir0w 9348904 9348903 2026-04-06T14:47:17Z Tirolischleioans 254019 9348904 wikitext text/x-wiki {{Informkesto muzeo |bildo=Baumbachhaus.jpg |priskribo de bildo=La domo de la verkisto, hodiaŭ muzeo. |latitudo =50.5697 |longitudo=10.4121 |regiono-ISO=DE-TH |tersituo = Centra Meiningen/Meiningen |zomo=13 }} [[Dosiero:Meiningen Burggasse22 Baumbachhaus 2012b.jpg|eta|Memorigtabulo ĉe la enirejo.]] [[Dosiero:Meiningen Baumbach-Denkmal 2012a.jpg|eta|Monumento por la poeto surloke, de [[Robert Diez]]]] La '''Baumbach-domo''' (germane: ''Baumbachhaus'') estas literatura muzeo pri [[Rudolf Baumbach]] en [[Meiningen]] (Germanujo; Burggasse 22). == Historio == La muzeo troviĝas en la iama loĝdomo de la poeto, kies verkoj estis tre modaj tiutempe. Li pasigis siajn junajn jarojn surloke (1846-60) kaj revenis en 1885 post studoj, longjara deĵoro kiel privata instruisto kaj liberprofesia verkisto. Liaj volumoj da proziaĵoj kaj poeziaĵoj kongruis ekzakte al la gusto de la samtempuloj. Por kelkaj de liaj poemoj estas eĉ komponita muziko. La poemo ''Ehre, Freiheit, Vaterland'' iĝis la kanto de la Asociaro de germanaj [[Studenta korporacio|studentaj korporacioj]]. Lia ankoraŭ hodiaŭ konata kanto ''Hoch auf dem gelben Wagen'' muzikigitis fare de la apotekisto [[Heinz Höhner]] en 1937. La duetaĝa modesta burĝa domo estas [[trabfakaĵo]] konstruita en la 18-a jarcento. En 1816 akiris ĝin la avo de Baumbach kaj ĝi servis kiel loĝejo ankoraŭ ĝis 1920. Estante ekde 1921 en la posedo de la urbo ĝi malfermitis kiel regionhistoria kaj literatura muzeo en 1937. == Kolektoj == Ĉiu vizitanto sentus la spiriton de Baumbach dum la trairo de la ĉambroj, kiel skribis entuziasmigite okaze de la inaŭguro la loka ĵurnalistino Leine Graef: "Jen sur la ronda tablo plumo, krajono kaj skribilaro de la poeto, kontraŭe de sur la vando salutas la bierkruĉoj ofte malplenigitaj; leteroj kaj originalaj aŭtografoj ankaŭ tre efikas..." La salonoj en la ĉefa domo montras bildojn malnovajn de la urbo, meblojn kaj portretojn en la stilo de [[Bidermajro]]. Tiel postsekvi eblas la burĝan vivostilon el la 19-a jarcento. Originalaj domumentoj informas ankaŭ pri aliaj verkistoj kiuj agadis en la regiono de Meiningen de la 18-a ĝis la 20-a jarcentoj, kiel [[Friedrich Schiller]], [[Jean Paul]], [[Adolf Schaubach]] kaj [[Ludwig Bechstein]]. Post profundaj restaŭradlaboroj ankaŭ la ĉambroj en la malantaŭa domo (i.a. kun la biblioteko de Baumbach) peras baumbach-an etoson. Apud la domo troviĝas krome sursokla busto de la verkisto. == Vidu ankaŭ == [[Baumbach-domo (Kranichfeld)]] == Literaturo == Sparkassen-Kulturstiftung Hessen-Thüringen (eld.): ''Kulturelle Entdeckungen. Thüringen. Band 3'', 2010, ISBN 978-3-7954-2461-9, p.&nbsp;127-128 == Eksteraj ligiloj == [http://www.meiningermuseen.de/pages/literatur.php Hejmpaĝo. de la muzeo.] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20141204143523/http://www.meiningermuseen.de/pages/literatur.php |date=2014-12-04 }} [[Kategorio:Muzeoj en Meiningen|Baumbach]] [[Kategorio:Literaturaj muzeoj|Meiningen]] [[Kategorio:Regionhistoriaj muzeoj|Meiningen]] k6wgjty6k81z5e62v7telce0274pyni Listo de famuloj mortintaj en Pest 0 505016 9349200 9347716 2026-04-07T10:24:42Z Crosstor 3176 /* A */ 9349200 wikitext text/x-wiki ''Memoru, ke urbo Pest ekzistis ĝis [[1873]]!'' Jen, listo de famuloj, kiuj mortis en [[Pest (urbo)]]: {{EnhavTabelo|alf=L}} == A == * [[József Ágoston]], [[advokato]] * [[János Alber]], piaristo * [[Vazul Alexovics]], paŭlano * [[Mihály Antal]], [[lingvisto]] == B == * [[József Bajza (poeto)]] * [[József Bakody (kuracisto)]] * [[János Balassa]], [[kirurgo]] * [[Pál Balogh]], [[kuracisto]] * [[Zsigmond Baranyai]], [[monaĥo]] * [[József Bártfay]], juristo * [[László Bártfay]], advokato * [[János Bartha (aktoro, 1799)]] * [[Ferenc Bene (kuracisto)]] * [[Joseph Bengraf]], komponisto * [[Károly Benza]], [[operkantisto]] * [[Farkas Bethlen (politikisto)]] * [[János Bethlen (liberecbatalanto)]] * [[Gyula Emánuel Bibanco]], instruisto * [[János Bihari]], [[violonisto]] * [[Ede Flórián Birly]], kuracisto * [[Lina Bodenburg]], aktoro * [[Károly Böhm (kuracisto)]] * [[Márton Bolla]], piaristo * [[János Boráros]], vic[[urbestro]] * [[Ádám Brezanóczy]], juristo * [[Xavér Ferenc Bruna]], astronomo * [[Román Brunkala]], bestokuracisto * [[Pál Bugát]], kuracisto == C == * [[József Chudy]], [[dirigento]] * [[László Csány]], [[politikisto]] * [[Dániel Csapó]], bienulo * [[József Csekonics]], [[oficiro]] * [[Natália Csercser]], aktoro * [[József Csorba]], kuracisto * [[János Czech]], [[juĝisto]] * [[Gergely Czuczor]], [[poeto]] == D == * [[Antal Demién]], [[juristo]] * [[Aurél Dessewffy]], politikisto * [[József Dessewffy]], politikisto * [[Márk Dományi]], piaristo * [[János Donát]], pentristo * [[József Dorner]], [[botanikisto]] * [[Lőrinc Dunaiszky]], pentristo == E == * [[Ferenc Eckstein]], kuracisto * [[Pál Illés Edvi]], [[pastro]] * [[Béni Egressy]], [[aktoro]] * [[Gábor Egressy]], aktoro * [[Tamás Eötvös]], politikisto * [[János Érdy]], [[arkeologo]] == F == * [[János Teofil Fabini]], fondinto de la hungara okulkuracado * [[Lajos Fáncsy]], aktoro * '''[[András Fáy]],''' [[verkisto]] * [[Gusztáv Fáy]], komponisto * [[György Fejér]], [[kanoniko]] * [[György Fekete (reĝa juĝisto)]] == G == * [[Johann Julius Gabelhofer]], aŭstra [[monaĥo]] * [[Ábrahám Ganz]], [[inventisto]] * [[János Garay]], poeto * [[Xavér Ferenc Gebhardt]], kuracisto * [[Illés Georch]], advokato * [[Károly Gerster]], arkitekto * [[László Gorove]], verkisto * [[Friedrich Johann Gottlieb Lieder]], pentristo * [[Manó Gozsdu]], hungara-rumana juristo * [[Gyula Greguss]], [[sciencisto]], [[tradukisto]] * [[Vincenz Grimm]], grafikisto * [[Ignác Grossmann]], [[inĝeniero]] * [[Alajos Grynaeus]], pastro * [[Alajos Györgyi Giergl]], pentristo * [[Sándor Győry]], inĝeniero * [[Albert Gyulay]], oficiro * [[Ferenc Xavér Gyurkovics]], profesoro == H == * [[Karl Konstantin Haberle]], botanikisto * [[Károly Hadaly]], matematikisto * [[Buzád Hahót]], [[beatulo]] * [[Antal Haliczky]], muzeestro * [[Ida Harmath]], aktoro * [[Lajos Hegedűs (teatrestro)]] * [[Mihály Helmeczy]], [[redaktoro]] * [[János Hild]], [[arkitekto]] * [[József Hild]], arkitekto * [[József Hoffner]], [[bestkuracisto]] * [[Elek Horányi]], [[bibliografo]] * [[Mihály Horhy]], agronomo * [[István Horvát]], historiisto == I == * [[János Imre]], [[filozofo]] * [[József Irinyi]], politikisto == J == * [[Miklós Jankovich]], [[historiisto]] * [[János Jerney]], historiisto * [[Károly Jubál]], inĝeniero, [[martiro]] == K == * [[Ferenc Karacs]], akvafortisto * [[Mihály Karácson]], [[pedagogo]] * [[Fidél Kasselik]], arkitekto * [[Keresztély Kátsor]], monaĥo * [[Imre Kelemen]], juristo * [[Pál Kitaibel]], botanikisto * [[Károly Kiss (oficiro)]], ankaŭ poeto * [[Bálint Kiss (pentristo)]] * [[Ferenc Klobusiczky]], [[ĉefepiskopo]] * [[Ferenc Komlóssy (aktoro)]] * [[Lajos Kövér]], dramisto * [[Pál Kray]], militestro * [[József Kunszt]], ĉefepiskopo == L == * [[Ádám János Láng]], aktoro * [[Erzsébet Lángné Kelemen]], aktoro * [[János Fortunát Lang]], juristo * [[István Lánghy]], agronomo * [[István Lassu]], [[statistikisto]] * [[Sámuel Lenhardt]], akvafortisto * [[József Lonovics]], [[episkopo]] * [[János Ludvigh]], politikisto == M == * [[Sándor Madách]], advokato * [[Lujza Magda Hubenayné]], aktoro * [[György Mailáth (1752-1821)]] * [[Jakab Marastoni]], pentristo * [[Antal Marczibányi]], politikisto * [[Sámuel Márkfi]], pastro * [[Mátyás Antal Markovics]], juristo * [[Pál Markovics]], juristo * [[József Marschan]], inĝeniero * [[Ferenc Mayerffy]], [[bierfaristo]] * [[Károly Megyeri]], aktoro * [[Antal Mihálka]], kuracisto * [[Jakab Ferdinánd Miller]], muzeestro * [[József Mitterpacher]], pastro-profesoro * [[Lajos Mitterpacher]], pastro-profesoro == N == * [[Ignác Nagy]], verkisto * [[Ignác Nagy (episkopo)]] * [[Péter Nagy (piaristo)]] * [[Mihály Nyéky]], teatrestro == O == * [[Lőrinc Orczy]], [[generalo]], poeto == P == * [[Henrik Pales]], piaristo * [[István Pállya]], piaristo * [[László Palóczy (politikisto)]] * [[Dömjén Paulovics]], franciskano * [[Imre Péchy]], vic[[palatino]] * [[Gergely Peltzmann]], monaĥo * [[János Pergel]], [[juristo]] * [[Károly Perényi (episkopo)]] * [[Zsigmond Perényi (martiro)]], politikisto * [[József Pesky]], pentristo * [[Salamon János Petényi]], [[zoologo]] * [[József Podmaniczky]], politikisto * [[Mihály Pollack]], arkitekto * [[Ádám Ignác Prandt]], kuracisto * [[György Pray]], historiisto == R == * [[Sámuel Rácz]], kuracisto * [[Gedeon Ráday (1745)]], [[krongardisto]] * [[Sámuel Radnótfáy Nagy]], teatrestro * [[Emil Récsi]], juristo * [[János Reisinger]], kuracisto * [[János Reisinger (piaristo)]] * [[János Repiczky]], [[orientalisto]] * [[Sándor Réső Ensel (pli aĝa)]], advokato * [[Miklós Révai]], monaĥo * [[Constantin Daniel Rosenthal]], rumana pentristo * [[Lipót Rottenbiller]], urbestro * [[József Rötth]], juristo * [[Márk Rózsavölgyi]], [[muzikisto]] == S == {{Div col|cols = 2}} * [[József Sadler]], botanikisto * [[Ignác Sauer]], kuracisto * [[Gyula Sárosi]], poeto * [[Mihály János Sax]], juristo * [[Lajos Schedius]], [[filologo]] * [[Ignác Schlick]], [[entreprenisto]] * [[János György Schmidt]], profesoro * [[József Antal Schönbauer]], zoologo * [[Ágoston Schulek (ekonomo)]], ekonomo * [[János Schuster]], kuracisto * [[Márton Schwartner]], statistikisto * [[Gábor Sebestyén]], prokuroro * [[János Simontsits]], teatrestro * [[Glicér Spányik]], piarista [[monaĥo]] * [[Ignác Stáhly]], kuracisto * [[Károly Sterio]], pentristo * [[Ferdinánd Károly Stipsics]], kuracisto * [[Ágoston Széchy]], pastro * [[Péter Széky]], kuracisto * [[József Szentpétery (juvelisto)]] * [[Zsigmond Szentpétery]], aktoro * [[József Szenvey]], verkisto * [[József Szerdahelyi]], aktoro * [[József Szilassy]], [[krongardisto]] * [[György Szinovácz]], juĝisto * [[Gusztáv Szontágh]], filozofo * [[Antal Sztrókay]], advokato * [[István György Szűts]], piaristo {{Div col end}} == T == * [[Sándor Tanárky]], [[oficiro]] * [[Antal Tasner]], advokato * [[József Teleki (guberniestro)]] * [[László Teleki]], politikisto * [[Imre Tersztyánszky]], episkopo * [[András Thaisz]], advokato * [[Sándor Tolnay]], la unua hungara profesoro pri bestkuracado * [[Ádám Tomcsányi]], inĝeniero * [[Károly Tormay]], kuracisto * [[Sándor Tóth (zoologo)]] * [[Venceslav Trnka]], kuracisto * [[József Tumpacher]], kanoniko * [[József Tyroler]], grafikisto == U == * [[Miklós Udvarhelyi]], teatrestro * [[Ferenc Uhrl]], skulptisto * [[Móric Ullmann]], bankisto * [[György Urházy]], [[ĵurnalisto]] * [[Ferenc Ürményi]], [[guberniestro]] == V == * [[Jakab Antal Valero]], piaristo * [[András Vályi]], statistikisto * [[Pál Vásárhelyi]], inĝeniero * [[Miklós Vay (armeinĝeniero)]] * [[József Viber]], pastro * [[Mihály Vitkovics]], hungara-[[serba]] poeto * '''[[Mihály Vörösmarty]],''' poeto * [[Mátyás Vuchetich]] == W == * [[Henrik Weber]], pentristo * [[Miklós Wesselényi (filo)]], politikisto * [[József Weszerle]], profesoro * [[Ferenc Wieser]], arkitekto * [[József Jakab Winterl]], [[botanikisto]] == Z == * [[Mátyás Zitterbarth]], arkitekto * [[Lőrinc Zofahl]], arkitekto * [[Lajos Zsarnay]], episkopo == Vidu ankaŭ == * [[Listo de famuloj naskiĝintaj en Pest]] == Fontoj == La listo enhavas tiujn nomojn, pri kiuj jam artikolo kreiĝis. [[Kategorio:Listoj de homoj|famuloj mortintaj en Pest]] jh0rtsasqjsq204gty7wscunkhitxuk Surĉevala statuo 0 507092 9349205 9026451 2026-04-07T10:45:06Z Scip. 67770 + 9349205 wikitext text/x-wiki [[Dosiero:Marcus Aurelius Capitoline Hill September 2015-1.jpg|eta|La ''[[Surĉevala statuo de Marko Aŭrelio]]'' sur la [[Kapitolo (Romo)|Kapitola Monteto]] en [[Romo]] estis la modelo por la surĉevalaj statuoj de la [[Renesanco]].]] '''Surĉevala statuo''' estas [[statuo]] de rajdanto sur [[ĉevalo]]. Statuo de senrajdanta ĉevalo estas strikte "ĉevala statuo". Tutgranda surĉevala statuo estas malfacila kaj multekosta produktebla objekto por iu ajn kulturo, kaj figuroj estis tipe portretoj de regantoj aŭ, pli ĵuse, de militestroj, ĉefe por esti lokitaj sur centraj urbaj placoj. Temas pri tre komuna ekzemplo de [[skulptarto]]. == Bildaro == === Azio === <gallery mode="packed" heights="200"> File:RANI_LAXMIBAI_STATUE_VIEW_2_NEAR_SHIVRANJINI,_AHMEDABAD_GUFRAN_KHAN.jpg|Surĉevala statuo de [[Rani Lakŝmibai]] ĉe Ŝivranjini, [[Ahmadabado]], [[Barato]] File:Equestrian Statue Anna Salai Chennai.jpg|[[Anna Salai]] en Anna Flyover, [[Ĉenajo]]. <!--File:Gabriela Silangcropped.jpg|[[Gabriela Silang]] en [[Manilo]], [[Filipinoj]]--> File:Onur Anıtı.JPG|Honora statuo (Atatürk) en [[Samsun]], [[Turkio]], fare de [[Heinrich Krippel]] (1931). File:Ankara asv2021-10 img38 Victory Monument.jpg|Kemal Atatürk de Krippel en [[Ankaro]], [[Turkio]] File:Kusunoki Masashige statue.jpg|Statuo de [[Masashige Kusunoki]] en [[Tokio Imperia Palaco|Imperia Palaco]], [[Tokio]] File:'Man on Horse', bronze sculpture by Fernando Botero (Colombian), 1992, Israel Museum, Jerusalem, Israel.JPG|''Surĉevala viro'', de [[Fernando Botero]] ĉe [[Israela Muzeo, Jerusalemo]], Israelo. </gallery> === Aŭstralio === <gallery mode="packed" heights="200"> File:Boer_War_Memorial_detail,_Adelaide.JPG|Memormonumento pri la Sudafrika Milito, [[Adelajdo]] File:KingGeorgeVSqBrisbane.jpg|[[Georgo la 5-a (Britio)|Georgo la 5-a]], [[Brisbano]] File:South African War Memorial, Brisbane 01.jpg|Burmilita Memormonumento, [[Brisbano]] </gallery> === Eŭropo === <gallery mode="packed" heights="200"> File:Łazienki – most z pomnikiem Jana III Sobieskiego – 20.jpg|Surĉevala statuo de reĝo [[Johano la 3-a Sobieski]] en [[Varsovio]], [[Pollando]] File:Jan_Zizka_Vitkov_Prague_CZ_007.jpg|Bohumil Kafka: Surĉevala statuo de husita militestro [[Jan Žižka]] (1941), 9 x 9,6 m [[Prago]] File:Archduke Charles Statue.jpg|Surĉevala statuo de Arkiduko [[Karlo de Aŭstrio-Teŝino]] sur placo Heldenplatz de [[Vieno]], nome la plej granda en la mondo kun nur du eltenaj punktoj File:Charlemagne Agostino Cornacchini Vatican 2.jpg|Surĉevala statuo de [[Karolo la Granda]] de [[Agostino Cornacchini]], [[Baziliko Sankta Petro de Romo]], [[Vatikanurbo]] File:Bronze.sculpture.richard1.arp.750pix.jpg|Surĉevala statuo de [[Rikardo la 1-a (Anglio)|Rikardo la 1-a]], [[Westminster]] File:Statue of King George IV in Trafalgar Square, London.jpg|Statuo de [[Georgo la 4-a (Britio)|Georgo la 4-a]] sur [[Trafalgar Square]], [[Londono]] File:Dresden GoldenerReiter (2005).jpg|Surĉevala statuo de [[Aŭgusto la 2-a (Pollando-Litovio)|Aŭgusto la 2-a]] ("Ora ĉevalrajdanto"), [[Dresdeno]] File:Henri IV Lemot Pont-Neuf n1.jpg|Surĉevala statuo de [[Henriko la 4-a (Francio)|Henriko la 4-a]] sur la [[Ponto Neuf]], [[Parizo]] File:Joseph Ier de Portugal - Lisbonne.jpg |Surĉevala statuo de [[Jozefo la 1-a (Portugalio)|Jozefo la 1-a]] sur la [[Praça do Comércio]], [[Lisbono]] File:Salys statue of Frederik V.jpg|Surĉevala statuo de [[Frederiko la 5-a (Danio)|Frederiko la 5-a ]] en [[Amalienborg]], [[Kopenhago]] File:Denhaag kunstwerk prins willemI.jpg|Surĉevala statuo de [[Vilhelmo la 1-a de Oranje-Nassau]] en [[Hago]] File:H Ernst-August.jpg|Surĉevala statuo de [[Ernesto Aŭgusto la 1-a (Hanovro)|Ernesto Aŭgusto la 1-a de Hanovro]] antaŭ la stacidomo de [[Hanovro]] File:D. Pedro IV Porto.JPG|Surĉevala statuo de [[Petro la 1-a (Brazilo)|Petro la 4-a]], Placo Libereco, [[Porto]] File:Estatua de El Cid.jpg|Surĉevala statuo de [[El Cid]], [[Burgos]], [[Hispanio]] File:Kolokotronis statue Athens 1.jpg|Statuo de [[Teodoros Kolokotronis]] en [[Ateno]] File:Warszawa Poniatowski.png|Statuo fare de [[Bertel Thorvaldsen]] de la Princo [[Józef Poniatowski]], [[Varsovio]] File:Прага.Памятник Вацлаву.jpg|Statuo de [[Sankta Venceslao]] fare de [[Josef Václav Myslbek]] en [[Prago]] File:Equestrian statue of King Swentopluk, Bratislava, Slovak Republic (2010).jpg|Statuo de la reĝo [[Svatopluk la 1-a]] ĉe la [[Bratislava burgo|Bratislava Kastelo]] File:Statue of Stephen I of Hungary in Buda Castle 2010.JPG|Statuo de [[Stefano la 1-a (Hungario)|Stefano la 1-a de Hungario]] en la [[Reĝa Palaco (Budapeŝto)|Buda Kastelo]], [[Budapeŝto]] File:Knez Mihailo, Republic Square.jpg|Surĉevala statuo de [[Mihailo Obrenović la 3-a, Princo de Serbio|Princo Mihailo]], Respublika Placo, [[Belgrado]] File:Spomenik banu Jelacicu 050409.jpg|Statuo de [[Josip Jelačić|Bano Jelačić]] ĉe la [[Placo Jelačić]], [[Zagrebo]] File:Tsar-liberator-imagesfrombulgaria.jpg|[[Aleksandro la 2-a (Rusio)|Monumento al la Liberiga Caro]] en [[Sofia]] File:Bronze Horseman002.jpg|[[La Bronza Rajdanto]], [[Sankt-Peterburgo]] File:Denkmal bohdan chmelnyzkyj.jpg|Surĉevala statuo de [[Bohdan Ĥmelnickij]] antaŭ la [[Katedralo de Sankta Sofia (Kievo)|Katedralo de Sankta Sofia]] en [[Kievo]] File:King_Tomislav.jpg|Statuo de la [[Tomislavo de Kroatio|reĝo Tomislavo]] en [[Zagrebo]] File:Isaak square.jpg|Monumento al [[Nikolao la 1-a (Rusio)|Nikolao la 1-a ]] antaŭ la [[Katedralo Sankta Isaako de Sankt Peterburgo|Katedralo Sankta Isaako]] de [[Sankt-Peterburgo]] </gallery> === Nordameriko === <gallery mode="packed" heights="200"> File:Estatua equestre Carlos IV.jpg|Surĉevala statuo de [[Karlo la 4-a (Hispanio)|Karlo la 4-a]] en [[Meksikurbo]] File:Statue Elizabeth II 2.jpg|Statuo de [[Elizabeto la 2-a (Britio)|Elizabeto la 2-a ]], [[Parlamenta Monteto]], [[Otavo]] File:Appeal to the Great Spirit, Boston MFA - IMG 3431.JPG|''Alvoko al la [[Granda Spirito]]'' de [[Cyrus Dallin]] ĉe la [[Muzeo de Belartoj, Bostono]] File:Edward-VII-02.JPG|Statuo de [[Eduardo la 7-a]], sur la Reĝina Parko, [[Toronto]]. Tiu statuo estis origine lokita en [[Delhio]], Barato, en 1919 sed ĝi estis translokigita al Kanado en 1969. </gallery> === Sudameriko === <gallery mode="packed" heights="200"> File:Buenos Aires-Plaza de Mayo-Estatua Belgrano(2).jpg|Monumento al Generalo [[Manuel Belgrano]] en [[Bonaero]] File:BolivarSantaMarta.JPG|Statuo de [[Simon Bolivar]] en [[Santa Marta]] File:Monumento ao Duque de Caxias, de Victor Brecheret 01.JPG|Statuo de la [[Luís Alves de Lima e Silva|Duko de Caxias]] en [[San-Paŭlo (urbo)|San-Paŭlo]] File:Monumento a Dom Pedro I.jpg|Monumento al [[Petro la 1-a (Brazilo)|Petro la 1-a de Brazilo]] en [[Rio-de-Ĵanejro]] </gallery> == Eksteraj ligiloj == * [http://www.dcmemorials.com/equestrian.htm Surĉevalaj statuoj en Vaŝingtono] {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20160304113223/http://www.dcmemorials.com/equestrian.htm |date=2016-03-04 }} (kun bildoj) {{Projektoj}} [[Kategorio:Surĉevalaj statuoj| ]] p7yz6j1lnelc0xz3jg3ylgszklzdzsa Disetendgrimpanto 0 520658 9349031 8913750 2026-04-06T20:17:03Z Stefangrotz 91903 strukturo 9349031 wikitext text/x-wiki '''Disetendgrimpanto''' estas [[planto]], kiuj grimpas alten ĉe aliaj plantoj, [[grimpskafaldo]] aŭ [[roko]] per helpo de longaj rigidaj ŝosoj. Kiel la nomo jam diras, la planto fiksiĝas je la surgrimpata objekto per la disentendado de la [[ŝoso]]j. Por pli bone fiksiĝi la disentendgrimpantoj ofte havas fortajn [[pikaĵo (planto)|pikiloj]] aŭ [[dorno]]j. == Ekzemploj == * [[rubuso]] * [[kulturrozo|grimprozo]]j * [[alkroĉa galio]] * [[vintra jasmeno]] [[Kategorio:Plantotipoj]] 02gx7pjf6qswt0ga3y5prknpdqk8sy9 Kalango 0 523564 9349039 5815819 2026-04-06T20:50:26Z Stefangrotz 91903 Ĝermo 9349039 wikitext text/x-wiki '''Kalango''' ([[portugala lingvo|portugale]] '''''Calango''''') estas paro[[danco]] kaj [[brazila muziko|stilo]] de la [[brazila]] [[popolmuziko]] el [[Minas-Ĝerajso]]. La ritmo similas al tiu de ''[[Sambo (muziko)|samba urbano]]'', oni distingas inter kantataj kaj instrumentaj versioj. Tipa instrumento estas la akordiono ''[[sanfona]]''. Grava muzikisto de kalango estas Martinho da Vila. {{Ĝermo|Danco}} [[Kategorio:Dancoj de Brazilo]] [[Kategorio:Stiloj de brazila muziko]] [[Kategorio:Minas-Ĝerajso]] tnrz5efov31d7p9dmgddm7ntb1y29y1 BA12 0 526673 9349128 8153176 2026-04-07T08:18:50Z Sj1mor 12103 9349128 wikitext text/x-wiki {{Informkesto gazeto | Nomo = Beletra Almanako 12 | Bildo = Ba12-kovrilo.jpg | Grandeco de bildo = 300ra | Speco = Literatura revuo | Formato = 170 paĝoj, proks. 21,3 cm x 13,8 cm | Dato = oktobro 2011 | Establodato = septembro 2007 | Lando = [[Usono]] | Urbo = [[Novjorko]] | Posedanto = [[Mondial (eldonejo)|Mondial]] | Publikigisto = [[Ulrich Becker]] | Eldonkvanto = | Redaktisto = [[Probal Daŝgupto]] kaj [[István Ertl]] | Ĉefredaktisto = [[Jorge Camacho]] | Adreso = 203 W 107th St #6C, Novjorko <small>(New York)</small> NY 10025, Usono <small>(USA)</small> | Retejo = [https://www.beletraalmanako.com/boao/ba12 Beletra Almanako 12] | Lingvo = [[Esperanto]] | ISBN = ISBN 978-1-5956-9227-6 | ISSN = 1937-3325 }} '''BA12''' estas la dekdua numero de la literatura libroforma revuo '''[[Beletra Almanako]]''' ('''[[BA]]'''), aperinta en oktobro 2011. == Enhavo == Prezento (Jorge Camacho) === Originala [[Prozo]] === * Robin Iversen Rönnlund: ''La insulo ĉe la verda marbordo''. Peno de laca kamionisto kaj aliro al alia mondo. * [[Maria Nazaré de Carvalho Laroca]]: ''En la regno de l’ senfinaj mil unu vortoj''. Fantazia rakonto kie aperas Esperanto fine. * [[Francisco Javier Moleón]]: ''Du disvibroj de samkorda rakonto''. === Originala [[Poezio]] === * [[Mao Zifu]]: ''al Tomas Tranströmer, la Nobel-premiito pri literaturo en 2011''. * [[Baldur Ragnarsson]]: ''Tri aŭtunaj poemoj'' (nome ''La folioj parolis flave''; ''Post aŭtuna ŝtormo''; ''Post la unua frostonokto'') * Júlia Sigmond: ''Misteras la komenco''; ''Dialogo''; ''Iu diras ion en mi''. * Alexandrine Omba: ''Afrika virino''. * Timothy Brian Carr: Tri poemoj (''Televizia reklamado''; ''Kies Selena?''; ''Nixon kontraŭ Kennedy, 1960'') === Tradukita [[Poezio]] === * [[Yohanes Manhitu]]: ''Kvin poemoj'' el davana indonezia lingvo (''Fenestro''; ''Muro malhelpos vian vidon''; ''Lasu vian lampon resti brulanta''; ''Scio ne estu malliberigata''; ''Kiel tiu akvo fluanta''; trad. la aŭtoro) === [[Eseo]] === * [[Miguel Fernández]]: ''Tiel mi travivis la 70an HEF-kongreson'' okazinta en [[San Lorenzo de El Escorial]] fine de junio al komenco de julio 2011. Detalegaj priskribo, rakonto kaj komentoj pri la [[70-a Hispana Esperanto Kongreso]], kun partikulara atento al la programeroj pri poezio, muziko kaj deklamado, sed ne nur. En la 33-paĝa artikolo oni dediĉas partojn ankaŭ al personaj komentoj, ekzemple pri personaj opinioj pri temoj traktitaj en programeroj, sed laŭ aparta traktado. Specifa komentita temo estas la debato inter Jorge Camacho kaj [[Renato Corsetti]] pri diversaj aferoj, sed ĉefe pri la longdaŭra polemiko pri [[neologismo]]j, en kiu la aŭtoro tute ne estas senpartia. === Artikoloj === * Flo ([[Floreal Martorell]]): ''Vinilkosmo ne forbrulas!''. Rilato pri la katastrofa incendia detruo de la nura sonstudio en Esperantujo kaj la okazigitaj perdoj. Klara priskribo de la plano de la respondeculoj por reakiri la perditajn rimedojn kaj alvoko al la esperantistaro kontribui al tio. * [[Sten Johansson]]: ''OLE – kiel krei retejon senintence'', nome [[retejo]] pri recenzoj kaj informoj pri la romanoj, noveloj kaj aliaj literaturaĵoj publikigitaj en Esperanto. * [[Valentin Melnikov]]: ''Havenda en favoraĵoj''. Analizo de la evoluo kaj funkciado de la menciita retejo. * [[Zlatko Tišljar]]: 2012 – ''La jaro de [[Tibor Sekelj]]''. Detala plano de 19 punktoj por organizado de la jaro dediĉita al la konata esperantisto en 2012. * Sten Johansson: ''Neniam vi pretos, kaj tiel devas esti (Nobel-premio 2011 al [[Tomas Tranströmer]])''. Prezento de la sveda [[Nobel-premio|Nobel-premiito pri literaturo]], kun akompano de kelkaj liaj poeziaĵoj. * Maria Sandelin: ''Per flugiloj de poezio''. Ankaŭ pri Tomas Tranströmer. * [[Gerrit Berveling]]: ''Komento al piednoto''. Kontribuo al la longdaŭra polemiko pri neologismoj, starte el la Unuaj Libroj de Esperanto en la diversaj lingvoj, kaj kiel jam ekde la komenco de Esperanto ne ekzistis perfekta ununureco. Klarigoj pri kio vere estas la [[Fundamento de Esperanto]]. === Originala Teatro === * [[Georgo Handzlik]]: Ludoviko-Lazaro. Dudekseppaĝa teksto de la 34scena "monodramo" pri la vivo de [[Ludoviko Lazaro Zamenhof]]. === Letero === * [[Cindy McKee]]: ''Zorgemaj fadenoj''. Analizo de [[BA11]]. === Recenzoj === * [[Ricardo Felipe Albert Reyna]]: ''Ĉarma rakonto el trans la marondoj''. Pri ''Blondulo'' de Sigurbjörn Sveinsson (trad. Hallgrímur Sæmundsson), nome porinfana literaturaĵo. * Ricardo Felipe Albert Reyna: ''Benediktana laboro (aŭ Faktoj sen opinioj)''. Pri ''[[Gaston Waringhien]] (1901-1991). Bibliographie seiner Veröffentlichungen. Bibliografio de liaj publikigaĵoj'' de [[Reinhard Haupenthal]]. * [[Jorge Camacho]]: ''Voĉo juna kaj nova''. Pri ''Sub la vasta ĉielo'' de Yohanes Manhitu. * Jorge Camacho: ''Unikaĵo es Esperantujo''. Pri ''E.sha epoko'' (DVD eld. de Mada Ideas, Tajvano). * Ricardo Felipe Albert Reyna: ''Humure sed ne frivole''. Pri ''Verdeskaj Pensoj'' de Georgo Handzlik. Nome kolekto de [[aforismo]]j. === Belartaj Konkursoj === * Rezultoj de la Belartaj Konkursoj de UEA, 2011. ** Poezio * [[Jorge Camacho]]: ''Sezonoj''. * [[Ulrich Becker]]: ''Adiaŭa festo''. * Jorge Camacho: ''Lokoj''. ** Prozo * Sten Johansson: ''Brokante''. Noveleto pri amparo kiu interkonatiĝas dum la edzo de la virino agonias. Malfacilaĵo por la plenumo de tiu amafero en tiom malfacilaj momentoj. * Sten Johansson: ''Nova amiko de sinjoro Brunner''. Knabino deziras akiri hundidon por ke ŝia najbaro sinjoro Brunner ne sentu sin sola post la perdo de sia hundomaskoto. ** Eseo * Sen Rodin: ''Post legado de [[La Mava Lingvo]]'' de Jorge Camacho. Elirante el tekstoj zamenhofaj, oni defendas la rajton de Esperanto al evoluo kaj aperigo de novaj vortoj, same kiel okazas en "naturaj" lingvoj. En sia eseo, Camacho listigas multajn iamajn neologismojn kiuj poste aliris al pli meza nivelo kaj poste kelkaj ankaŭ al la ĉiutaga uzado. Oni kritikas la sintenon de tiuj kiuj malaprobas la uzadon de novaj vortoj, kvazaŭ tio ne estus estinta la normala proceduro el la komenco de Esperanto. Krome estas tre ofte malfacile certigi pri kiu vorto estas tute nova aŭ ne. Krome oni klarigas pri la diversaj niveloj de la lingvo, kio okazas ankaŭ en aliaj lingvoj. La aŭtoro finas la eseon per ses konsiloj kiuj helpu la plialtigon de la nivelo de Esperanto. * Davide Astori: ''La Zamenhofa revo inter lingvistika kaj religia planado: interpopola dialogo kaj tutmonda interkompreno per Esperanto kaj homaranismo''. Analizo de la rolo kiu havis [[homaranismo]] kiel logika sekvo de la iniciato de Esperanto. * [[Humphrey Tonkin]]: Belartaj Konkursoj 2011, Raporto de la Prezidanto. == Eksteraj ligiloj == * [http://www.beletraalmanako.com Oficiala retejo de BA (Beletra Almanako)] * [http://www.beletraalmanako.com/boao/ba12/index.html BA n-ro 12, oktobro 2011] * [http://esperanto.net/literaturo/bk/bk10.html Rezultoj de la Belartaj Konkursoj] {{-}} {{BA|state=uncollapsed}} [[Kategorio:Beletra Almanako|12]] [[Kategorio:Esperanto-libroj aperintaj en 2011]] 2zpklsgvqd1x9d3f9zjcljim7ev806x BA18 0 526684 9349126 9347419 2026-04-07T08:18:19Z Sj1mor 12103 9349126 wikitext text/x-wiki {{Informkesto gazeto | Nomo = Beletra Almanako 18 | Bildo = Ba18-kovrilo.jpg | Grandeco de bildo = 300ra | Speco = Literatura revuo | Formato = 140 paĝoj, proks. 21,3 cm x 13,8 cm | Dato = oktobro 2013 | Establodato = septembro 2007 | Lando = [[Usono]] | Urbo = [[Novjorko]] | Posedanto = [[Mondial (eldonejo)|Mondial]] | Publikigisto = [[Ulrich Becker]] | Eldonkvanto = | Redaktisto = [[Probal Daŝgupto]], [[István Ertl]] kaj [[Tim Westover]] | Ĉefredaktisto = [[Jorge Camacho]] | Adreso = 203 W 107th St #6C, Novjorko <small>(New York)</small> NY 10025, Usono <small>(USA)</small> | Retejo = [https://www.beletraalmanako.com/boao/ba18 Beletra Almanako 18] | Lingvo = [[Esperanto]] | ISBN = ISBN 978-1-5956-9269-6 | ISSN = 1937-3325 }} '''BA18''' estas la dekoka numero de la literatura libroforma revuo '''[[Beletra Almanako]]''' ('''[[BA]]'''), aperinta en oktobro 2013. Multaj bildoj montras [[mapo]]jn: en kovrilpaĝo mondomapo kun Afriko kaj Oceanio norde, en interno diversaj mapoj kun skribaĵoj en nelatinaj skribmanieroj. == Enhavo == ''Prezento'' ([[Jorge Camacho]]). === Originala [[prozo]] === * [[Maria Nazaré de Carvalho Laroca]]: ''La patro''. * [[Trevor Steele]]: ''Ŝimeon, frato de Jeŝu''. Tiu supozita frato de Jesuo meditas pri lia figuro, sia malakcepto aliĝi, kaj surprize pri la mava figuro de Paŭlo, nome [[Sankta Paŭlo]], kiel tordinta de la originaj doktrino kaj plano de [[kristanismo]]. * Éva Tófalvy: ''La doloro''. Samuel agnoskis la elekton de Saul kiel posteulo, sed akre grumblis kontraŭ lia konduto. === Originala [[poezio]] === * [[Nick Nicholas]]: ''Greka balo''. * [[Miguel Fernández]]: ''Tempo''. === Tradukita prozo === * [[Jaroslav Melnik]]: ''A.A.A.'' (trad. Olga Kerziouk). Iu ricevas misterajn leterojn en kiuj oni devigas lin akcepti inter okazontaj malbonaĵoj. * [[Brian Doyle]]: ''Elson Habib, ludante blanke, pripensas sian unuan movon'' (trad. Russ Williams). Konsiloj al juna ŝakludanto. * [[Iban Zaldua]]: El ''Tiu stranga, potenca lingvo…'' (trad. Ricardo Felipe Albert Reyna). Obsedo de verkisto kiu vidas sian verkon pli kaj pli plibonigita post ĉiu traduko de unu lingvo al alia. === Tradukita poezio === * Anonima: ''Romanco pri la prizonulo'' (trad. [[Fernando de Diego]], Toño del Barrio kaj Jorge Camacho). Tri tradukaj versioj de la sama mezepoka [[romanco]], kiu estos analizita en la ĉapitro Eseoj / Artikoloj. === Eseoj / artikoloj === * [[Bjørn A. Bojesen]]: ''Belartaj Konkursoj, ĉu bela bagatelo?''. Personaj komentoj al premiitoj en la Belartaj Konkursoj, publikigitaj en BA. * [[Wera Blanke]]: ''La belulino venis – 100 jarojn Nefertito en Berlino''. Okaze de ekspozicio pri [[Nefertito]], historia rakonto pri la vivo de la gravuloj de ties epoko, nome Nefertito mem, sed ankaŭ Tutanĥatono, poste nomita [[Tutanĥamono]], [[Eĥnatono]] kaj [[Horemhebo]], inter aliaj. * Pascal Dubourg Glatigny: ''Esperanto kiel metaforo de la arkitektura malsukceso: serĉante Komuna fundamento-n en la venecia Bienalo / Lingvo kaj arkitekturo''. Meditado pri [[arkitekturo]] kiel malsukceso, okaze de la [[Bienalo]] de [[Venecio]]. Surprize oni elektis por la katalogo de la ekspozicio ''Komuna fundamento'' la internacian lingvon Esperanto. Finfine ''Esperanto kaj arkitekturo estas spacoj de komuna kreiveco. [...] posedaĵo de ĉiuj, [...] okupo de tre malgrandaj grupoj.''<ref> paĝo 59.</ref> Oni aludas al la pensaro de la venecia pastro Carlo Lodoli (1690-1761). * [[Steven D. Brewer]]: ''Spuroj sub Franc-Reĝa Ponto''. Veturo al Esperanto evento en [[Nordameriko]]. * [[Jorge Camacho]]: ''Vortoj en vortaroj''. Komentoj al kelkaj vortoj. ties signifoj, konfliktoj kun sililaĵoj kaj proponoj. ''Alfabetigi'' ne estu simple instrui legokablon. Litero ''[[w]]'' estu vuo aŭ vavo. ''[[Hospitalo]]'' gajnas terenon, antaŭ ''malsanulejo'', pro sia internacieco kaj facileco por derivaĵoj. ''[[Koltuko]]'' konfliktas kun ''[[ŝalo]]'', kiu siavice ricevas malsamajn signifojn. ''[[Rikoltilo]]'' konfliktas kun ''[[serpo]]''. Proponoj por la nefiksitaj lunfazoj estus kreska luno, plenluno, velka luno kaj malluno. ''Spino'' estus pli preciza por la parto de libro inter kovrilpaĝo kaj dorsokovrilo. ''[[Kverko]]'' en la Fundamento estis specio, nun ĝi kolizias kun la genro. * [[Wim Jansen]]: ''Waringhien pri vortoj''. Analizo de la teorio de Waringhien pri vortoj, nome Vortkonstrua signifo kaj La vorto. Meditado pri la konfuzo inter radiko kaj vortokategorio * [[Kalle Kniivilä]]: ''Sonĝoj pri pli bona epoko''. Priskribo pri la figuro de la azera verkisto Akram Aylisli, kiu post la publikigo de sia romano ''Ŝtonaj ŝonĝoj'' devis ekziliĝi al Turkio, ĉar li montras bildon favoran (aŭ almenaŭ ne malfavora) de [[armenoj]], kio tute estis neakceptebla en [[Azerbajĝano]]. * [[Kani]] (José María Salguero): ''La romanco de la prizonulo: enigmoj kaj interpretoj''. Filologa analizo de fama hispana mezepoka romanco laŭ kvar niveloj, el plej supraĵa al plej profunda. === Leteroj / reagoj === * [[Ulrich Becker]]: ''La princo ĉe la ŝiungnuoj''. Komentoj al misoj de diversaj recenzoj kaj precize de tiu pri ''La Princo ĉe la hunoj'', ĉar oni ne atentis ke temas pri romano kaj ne pri libro de historio. * [[Christian Declerck]]: ''Reago al recenzo''. Same. * [[Sen Rodin]]: ''Pri misrecenzo''. Same. === Recenzoj === * [[Stanislavo Belov]]: ''Paradizo ŝtelita: kontraŭdiraj impresoj''; pri ''Paradizo ŝtelita'' de [[Trevor Steele]]. Nome pri la malapero de aborigenoj el [[Tasmanio]] kaj la figuro de brita esploristo George Augustus Robinson. Troa ĉeesto de la aŭtoro. * [[Probal Daŝgupto]]: ''Survoje al serioze universala bildvortaro''; pri ''Bildvortaro'' de Petro Desmet' kaj Jozefo Horvath. Kelkaj rimarkoj pri specifaj vortoj, postuloj de pli internaciaj vortoj, kiel Ĉomolungmo. Foja manko de kongruo inter difinoj kaj bildoj en bildvortaroj. Bildoj tro ofte devenas el eŭropaj etosoj kaj tute ne el alikontinentaj. * [[Ricardo Felipe Albert Reyna]]: ''Amdonaco inter amantoj''; pri ''Dialogo'' de [[Júlia Sigmond]]. Temas pri poemo kiu konsistas el serio de demandoj kaj respondoj inter amantoj kaj ties traduko al 52 lingvoj. * Francisco Javier Moleón: ''Perfido - ĉu al la originalo?''; pri ''Perfidulo'' de Narayan Sanyal, traduko el la bengala de S. S. Pal. Laŭ la recenzisto la nivelo de "la lingvaĵo de la traduko estas fuŝega, subnivela, plenplena je eraroj." == Notoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == * [http://www.beletraalmanako.com Oficiala retejo de BA (Beletra Almanako)] * [http://www.beletraalmanako.com/boao/ba18/index.html BA n-ro 18, oktobro 2013] * [http://esperanto.net/literaturo/bk/bk10.html Rezultoj de la Belartaj Konkursoj] {{-}} {{BA|state=uncollapsed}} [[Kategorio:Beletra Almanako|18]] [[Kategorio:Esperanto-libroj aperintaj en 2013]] hjz70y9x0hw361l8ixx5fqxhwfh7bnq Subfolio 0 568733 9349024 6027682 2026-04-06T20:05:27Z Stefangrotz 91903 kategorio Folioj + ĝermo 9349024 wikitext text/x-wiki '''Katafilo''' estas plej ofte malgranda kaj simpla, ofte skvamforma folio . Ofte ĝi ne estas verda. Ĉe la tigo ĝi staras sub la folioj, tial ili ankaŭ nomiĝas '''subfolio'''. Katafiloj staras aŭ baze de la tigoj, ĉe lignoplantoj la subfolioj estas ofte [[burĝono]]-skamoj ĉe la bazo de la jara ŝoso. Ne ĉiam la burĝonskvamoj estas subfolioj. Subfolioj ankaŭ troviĝas ĉe [[rizomo]]j. Ankaŭ la skvamoj de la [[cepo|cepa]] bulbo estas subfolioj. {{Ĝermo|Botaniko}} [[Kategorio:Botaniko]] [[Kategorio:Folioj]] cr4w37v9arr0mc0csfx7knr9b61zsxs Episkopujo Majenco 0 570371 9349014 9274959 2026-04-06T19:00:47Z ThomasPusch 1869 9349014 wikitext text/x-wiki {{Informkesto episkopujo |nomo = |latine = Dioecesis Moguntina |loka nomo = Bistum Mainz aŭ Diözese Mainz ({{de}}) |proprajura = |liturgia rito = Roma |fondita = [[4-a jarcento]] |nacio = Germanio |regiono = |sidejo = [[Majenco]] |sufraganaj = |sufragana = [[ĉefepiskopujo Freiburg]] |katedralo = Katedralo de Majenco |kunkatedraloj = |patronoj = [[Marteno de Tours]] |kvalifiko = |titolulo = Peter Kohlgraf |jaro = |rilatjaro = |ne jarlibro = |ch = main |gc = |blazono = Wappen Bistum Mainz.png |bildo = |bilda priskribo = |bilda larĝo = |mapo = Karte Bistum Mainz.png |mapa larĝo = |loka mapo = |loka mapa larĝo = |provinca mapo = |provinca mapa larĝo = |aboliciita = |informoj = |lasta titolulo = |vaka = |kialo = |adreso = |retejo = http://www.bistummainz.de/ }} {{Informkesto geografiaĵo|administra unuo |kategorio=Ĉefepiskopujo |lando = Germanio |mapo={{#invoke:Wikidata|claim|P242}} |mapo priskribo= |dosiero priskribo= |regiono-ISO = DE |mapo lokumilo = iso |parenco = |parenco_tipo = |loĝantaro denseco = auto }} La '''episkopujo Majenco''' aŭ '''diocezo Majenco''' ([[latine]] ''Dioecesis Moguntina'') estas unu el la plej malnovaj romkatolikaj [[episkopujo]]j aŭ diocezoj en [[Germanio]]. Dum pluraj jarcentoj ĝi estis [[ĉefepiskopujo]]/ĉefdiocezo kaj la ĉefepiskopo estis [[princo-elektisto]] kaj unu el la plejgravuloj de la [[Sankta Romia Imperio]], samtempe civila reganto de la [[Elektoepiskopujo Majenco]]. En la tempo de [[Napoleono]], ĝi estis grave reorganizita, malaltigita al simpla [[episkopujo]], [[sufragana diocezo]] de la ĉefdiocezo aŭ [[ĉefepiskopujo Freiburg]]. La limoj estis redesegnitaj por kongrui kun tiuj de la tiama [[grandduklando Hesio]]. Tiuj limoj plu validas ĝis nun. == Vidu ankaŭ == * [[Romkatolikaj episkopujoj en Germanio]] {{Projektoj}} {{Ĝermo|episkopujo|Germanio}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Romkatolikaj episkopujoj en Germanio|Majenco]] [[Kategorio:Majenco]] [[Kategorio:Ĉefepiskopoj de Majenco| ]] 2e06t7qimtys7pzpgggn7a9j232vmgw 9349015 9349014 2026-04-06T19:03:39Z ThomasPusch 1869 9349015 wikitext text/x-wiki {{Informkesto episkopujo |nomo = |latine = Dioecesis Moguntina |loka nomo = Bistum Mainz aŭ Diözese Mainz ({{de}}) |proprajura = |liturgia rito = Roma |fondita = [[4-a jarcento]] |nacio = Germanio |regiono = |sidejo = [[Majenco]] |sufraganaj = |sufragana = [[ĉefepiskopujo Freiburg]] |katedralo = Katedralo de Majenco |kunkatedraloj = |patronoj = [[Marteno de Tours]] |kvalifiko = |titolulo = Peter Kohlgraf |jaro = |rilatjaro = |ne jarlibro = |ch = main |gc = |blazono = Wappen Bistum Mainz.png |bildo = |bilda priskribo = |bilda larĝo = |mapo = Karte Bistum Mainz.png |mapa larĝo = |loka mapo = |loka mapa larĝo = |provinca mapo = |provinca mapa larĝo = |aboliciita = |informoj = |lasta titolulo = |vaka = |kialo = |adreso = |retejo = http://www.bistummainz.de/ }} {{Informkesto geografiaĵo|administra unuo |kategorio=Ĉefepiskopujo |lando = Germanio |mapo={{#invoke:Wikidata|claim|P242}} |mapo priskribo= |dosiero priskribo= |regiono-ISO = DE |mapo lokumilo = iso |parenco = |parenco_tipo = |loĝantaro denseco = auto }} La '''episkopujo Majenco''' aŭ '''diocezo Majenco''' ([[latine]] ''Dioecesis Moguntina'') estas unu el la plej malnovaj romkatolikaj [[episkopujo]]j aŭ [[diocezo]]j en [[Germanio]]. Dum pluraj jarcentoj ĝi estis [[ĉefepiskopujo]]/ĉefdiocezo kaj la ĉefepiskopo estis [[princo-elektisto]] kaj unu el la plejgravuloj de la [[Sankta Romia Imperio]], samtempe civila reganto de la [[Elektoepiskopujo Majenco]]. En la tempo de [[Napoleono]], ĝi estis grave reorganizita, malaltigita al simpla [[episkopujo]], [[sufragana diocezo]] de la ĉefdiocezo aŭ [[ĉefepiskopujo Freiburg]]. La limoj estis redesegnitaj por kongrui kun tiuj de la tiama [[grandduklando Hesio]]. Tiuj limoj plu validas ĝis nun. == Vidu ankaŭ == * [[Romkatolikaj episkopujoj en Germanio]] {{Projektoj}} {{Ĝermo|episkopujo|Germanio}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Romkatolikaj episkopujoj en Germanio|Majenco]] [[Kategorio:Majenco]] [[Kategorio:Ĉefepiskopoj de Majenco| ]] qjns03wx4ot2r7wbg4t644apyseqssd Listo de famuloj naskiĝintaj en Eger 0 590282 9349197 9339865 2026-04-07T10:19:51Z Crosstor 3176 /* A */ 9349197 wikitext text/x-wiki Listo de famuloj, kiuj naskiĝis en [[Eger]]: {{EnhavTabelo|alf=L}} == A == * [[Katalin Ágoston]], [[aktoro]] * [[Péter Ágoston (aktoro)]] * [[Vazul Alexovics]], paŭlano * [[Irén Alföldi]], operkantisto * [[Miklós Ambrus]], akvopilkisto * [[Péter Andorffy]], aktoro * [[György Árvai]], jezuito == B == * [[Sándor Babocsay]], [[prokuroro]] * [[Péter Bajzát]], [[futbalisto]] * [[István Bárány]], naĝisto * [[János Bartha (aktoro, 1799)]] * [[Tamás Bereczkei]], psikologo * [[István Besznyák]], [[kuracisto]] * [[Lajos Pál Bíró]], instruisto * [[István Bitskey]], literaturhistoriisto * [[Géza Braun]], [[kemiisto]] == C == * [[Balázs Csákabonyi]], advokato * [[Gábor Csepcsányi]], akademia instruisto * [[Anna Czillich]], [[pentristo]] == D == * [[Géza Dobrányi]], kemiisto * [[Éva Dombrády]], [[manekeno (homo)]] == E == * [[Gyula Endrey]], advokato == F == * [[Béla Fesztbaum]], aktoro * [[Antal Forgács (aktoro)]] * [[Péter Forgács (aktoro)]] * [[Márta Fügedi]], muzeologo == G == * [[Géza Gáspárdy]], [[nobela juĝisto]] * [[Jenő Grőber]], vitisto, vinfaristo * [[Balázs Győrffy]], [[fizikisto]] == H == * [[László Habis]], urbestro * [[János Mihály Hesz]], pentristo * [[István Hevesi]], akvopilkisto * [[Sándor Hevesi (arkitekto)]] * [[Éva Hibay]], [[flutisto]] * [[Nándor Horánszky (ministro)|Nándor Horánszky]], [[ministro]] * [[József M. Horváth]], aktoro == I == * [[György Illés]], [[kameraisto]] * [[Dénes Ágoston Inczédy]], monaĥo == J == * [[Gyula Juhász (skulptisto)]] * [[Norbert János Juhász]], monaĥo == K == * [[László Gábor Kádár]], [[ĉefepiskopo]] * [[Géza Kádas]], naĝisto * [[László Kálnoky]], tradukisto * [[Károly Kárpáti]], luktisto * [[Armand Kautzky]], aktoro * [[Ferenc Keszthelyi]], episkopo * [[János Kovács (edukisto)|János Kovács]], edukisto * [[Klaudia Kovács]], reĝisoro * [[Zoltán Kovács (geografo)|Zoltán Kovács]], [[geografo]] * [[Terus Kováts]], aktoro * [[Ferenc Kolos Mayer]], kuracisto * [[Mihály Komóczi]], psikologo * [[Endre Kriston]], episkopo * [[György Kroó]], [[muzikkritikisto]] * [[Gyula Kubik]], [[inĝeniero]] == L == * [[József Lonovics (departementestro)]] * [[Edina Lőrincz]], kulturisto * [[Tamás Lukács]], advokato == M == * [[Valér Ignác Maczki]], monaĥo * [[Norbert Madaras]], akvopilkisto * [[Dezső Meilinger]], pentristo * [[Tamás Mészáros]], [[ekonomikisto]] * [[Gyula Molnár (aktoro)]] == N == * [[Zsolt Nyitrai]] * [[Gusztáv Nyizsnyay]] == P == * [[Klára Pápay]], aktoro * [[György Piller]], skermisto * [[Pál Pók]], akvopilkisto * [[Zoltán Popovits]], skulptisto * [[Ferenc Povolny]], arkitekto == R == * [[Benjámin Rajeczky]], muzikhistoriisto * [[Mihály Rónai]], bestokuracisto == S == * [[Henrik Jakab Saád]], monaĥo * [[Gyula Sebestény]], [[kirurgo]] * [[András Sike]], luktisto * [[Marianna Sipos]], operkantisto * [[Attila Szabó (kanuisto)]] * [[István Szabó (jezuito)]] * [[Károly Szandház]], skulptisto * [[Réka Szemerkényi]], politikisto * [[Ignác Szepesy]], [[episkopo]] * [[Piroska Szöllősy]], [[dancisto]] * [[Xavér Ferenc Szuhányi]], jezuito == T == * [[Péter Takács (juristo)]] * [[Ákos Timon]], [[juristo]] * [[Ferenc Trethon]], ministro * [[József Turay]], futbalisto == U == * [[Róbert Urbán-Nagy]], operkantisto == V == * [[László Vajda (reĝisoro)|László Vajda]], reĝisoro * [[János Vass]], ministro * [[Albán Vermes]], naĝisto * [[Arnold Vértesi]], [[verkisto]] * [[Mihály Vitkovics]], [[poeto]] == W == * [[László Wagner (arkitekto)]] == Vidu ankaŭ == * [[Listo de famuloj mortintaj en Eger]] [[Kategorio:Listoj de homoj|Eger]] [[Kategorio:Eger| ]] rbowbxnjrx0py6dezfwtob71awyra2s Hari Poter (ulo) 0 600529 9349070 6254304 2026-04-07T00:20:39Z Xqbot 13076 Roboto: Riparas duoblan alidirekton al [[Harry Potter (rolulo)]] 9349070 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Harry Potter (rolulo)]] bj1c7yq2n0qkf9ipcf1n3jlwkgrtmz5 Avon (Seine-et-Marne) 0 600568 9348880 7847733 2026-04-06T14:34:25Z Crosstor 3176 famulo 9348880 wikitext text/x-wiki {{Informkesto franca komunumo | nomo = Avon | bildo = Avon mairie.jpg | bildoteksto = Urbodomo de Avon | blazono = Blason ville fr Avon (Seine-et-Marne).svg | priskribo de blazono = | regiono = [[Francilio]] | departemento = [[Seine-et-Marne]] | arondismento = [[Fontainebleau]] | kantono = [[Fontainebleau]] | komunumaro = Communauté d'agglomération du Pays de Fontainebleau | insee = 77014 | poŝtkodo = 77210 | urbestro = Marie-Charlotte Nouhaud | mandato = 2014-2020 | loĝantaro = 13933 | dato = 2015 | latitudo = 48.4097222222 | longitudo = 2.71611111111 | alto mini = 42 | alto maksi = 100 | areo = 3.83 | mapo = Francio }} '''Avon''' estas [[franca komunumo]], lokita en la [[Francaj departementoj|departemento]] [[Seine-et-Marne]] kaj en la [[Francaj regionoj|regiono]] [[Francilio]]. En 2015 ĝi havis {{unuo|13933}} loĝantojn, kiujn oni kutime nomas ''Avonnais''. == Famuloj == En Avon mortis hungardevena monaĥo [[Ernő Nyári]]. == Vidu ankaŭ == * [[Komunumoj de Seine-et-Marne]] * [[Fontainebleau - Avon (stacidomo)]] == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * {{Oficiala retejo|http://www.avon77.com/}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Avon (Seine-et-Marne)| ]] [[Kategorio:Komunumoj de Seine-et-Marne]] il3uaj0nere3nxsuidz5n1z6828fmvl 9348882 9348880 2026-04-06T14:34:45Z Crosstor 3176 /* Famuloj */ 9348882 wikitext text/x-wiki {{Informkesto franca komunumo | nomo = Avon | bildo = Avon mairie.jpg | bildoteksto = Urbodomo de Avon | blazono = Blason ville fr Avon (Seine-et-Marne).svg | priskribo de blazono = | regiono = [[Francilio]] | departemento = [[Seine-et-Marne]] | arondismento = [[Fontainebleau]] | kantono = [[Fontainebleau]] | komunumaro = Communauté d'agglomération du Pays de Fontainebleau | insee = 77014 | poŝtkodo = 77210 | urbestro = Marie-Charlotte Nouhaud | mandato = 2014-2020 | loĝantaro = 13933 | dato = 2015 | latitudo = 48.4097222222 | longitudo = 2.71611111111 | alto mini = 42 | alto maksi = 100 | areo = 3.83 | mapo = Francio }} '''Avon''' estas [[franca komunumo]], lokita en la [[Francaj departementoj|departemento]] [[Seine-et-Marne]] kaj en la [[Francaj regionoj|regiono]] [[Francilio]]. En 2015 ĝi havis {{unuo|13933}} loĝantojn, kiujn oni kutime nomas ''Avonnais''. == Famuloj == En Avon mortis hungardevena monaĥo [[Ernő Nyáry]]. == Vidu ankaŭ == * [[Komunumoj de Seine-et-Marne]] * [[Fontainebleau - Avon (stacidomo)]] == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * {{Oficiala retejo|http://www.avon77.com/}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Avon (Seine-et-Marne)| ]] [[Kategorio:Komunumoj de Seine-et-Marne]] fp9f11741045chjj0qjzqc17t11x66d Diskuto:Mekanika prilaboro 1 626953 9349044 6493251 2026-04-06T20:56:58Z Stefangrotz 91903 Respondo 9349044 wikitext text/x-wiki Mi proponas nuligi tiun ĝermetan artikolon (sen ligilo al iu ajn vikipedia artikolo) kaj alidirekti tiun gloson al la multe pli informa paragrafo [[Metalurgio#Laborprocezoj]] en la artikolo [[metalurgio]]. [[Uzanto:DidCORN|DidCORN]] ([[Uzanto-Diskuto:DidCORN|diskuto]]) 13:45, 19 dec. 2018 (UTC) :Mi konsentas [[Uzanto:Stefangrotz|Stefangrotz]] ([[Uzanto-Diskuto:Stefangrotz|diskuto]]) 20:56, 6 apr. 2026 (UTC) jbixyzx1bg3dn41jgd72i5jf945u3dw Prosumado 0 647466 9349040 6647473 2026-04-06T20:51:05Z Stefangrotz 91903 stilo 9349040 wikitext text/x-wiki En sia libro de 2006 en ''Wikinomics'': nome "Kiom amasa kunlaboro ŝanĝas ĉion"/ ''[[:en:Wikinomics|How Mass Collaboration Changes Everything]]''/, Don Tapscott kaj Anthony D. Williams uzas la rilatan terminon '''prosumado''' (produktado plus konsumado; ankaŭ elpensita de Toffler) por rilati al la kreado de [[produkto]]j kaj [[servo]]j de la samaj homoj kiuj fine uzos ilin. ==Vidu ankaŭ== * [[Prosumanto]] [[Kategorio:Konsumanta konduto]] [[Kategorio:Amaskomunikiloj]] [[Kategorio:Merkato]] jjrg7kvndq3kj6giuddg34qx7l4hmpy Saroso 0 679057 9349159 9348677 2026-04-07T09:19:03Z EmausBot 32202 Roboto: Riparas duoblan alidirekton al [[SARS]] 9349159 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[SARS]] snid2drx6bp0h2mmvhhmdtaggkemilv Lupuso kaj gravedeco 0 699764 9349145 9291378 2026-04-07T09:04:49Z RG72 11847 9349145 wikitext text/x-wiki '''[[Lupuso]] kaj [[gravedeco]]''' estas problemo ankoraŭ nesufiĉe esplorita, ofte kun kontraŭdiraj opinioj. Uzado de multaj kuraciloj dum la gravedeco estas nedezirinda, kio komplikas terapion de la virinoj kun lupuso. Specialan atenton postulas preventado de [[novnaskita lupuso]]. == Risko-faktoroj == Clark C.A., Spitzer K.A. kaj Laskin C.A. publikigis en [[2005]] analizon de gravedecoj ĉe virinoj kun lupuso dum lastaj 40 jaroj, esplorinte 83 kazojn. Ili konstatis ke en [[2002]]–[[2003]] ofteco de perdo de la [[feto]] en la unua trimestro estis 17% kio kompareblas kun tiu ĉe la ĝenerala populacio dum en la [[1960-aj jaroj]] ĝi egalis al 43%. Ofteco de antaŭtempa akuŝo antaŭe estis 32–37%, nun — 9–12%, kio ankaŭ kompareblas kun tiu ĉe la ĝenerala populacio (10%)<ref>{{citaĵo el gazeto | url = https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/16142865/ | titolo = Decrease in pregnancy loss rates in patients with systemic lupus erythematosus over a 40-year period | gazeturl = <!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --> | familia nomo = Clark | persona nomo = Christine A. | aŭtoroligilo = <!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --> | kunaŭtoroj = Karen A. Spitzer, Carl A. Laskin | gazeto = The Journal of Rheumatology | volumo = 32 | numero = 9 | paĝoj = 1709–1712 | doi = <!-- la cifereca objekta identigilo (doi) de la artikolo --> | dato = 09-2005 | alirdato = 27-08-2020 | citiloj = <!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭanta la titolon --> | formato = <!-- ekzemple: PDF --> | bibkodo = | arxiv = <!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --> | identigilo = | lingvo = en | citaĵo = <!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --> }}</ref>. La ĉefaj risko-faktoroj dum lupuso-gravedeco estas<ref name="impact">{{citaĵo el gazeto | url = https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/15692988/ | titolo = The impact of increased lupus activity on obstetric outcomes | gazeturl = <!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --> | familia nomo = Clowse | persona nomo = Megan E. B. | aŭtoroligilo = <!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --> | kunaŭtoroj = Laurence S. Magder, Frank Witter, Michelle Petri | gazeto = Arthritis & Rheumatology | volumo = 52 | numero = 2 | paĝoj = 514–521 | doi = 10.1002/art.20864 | dato = 02-2005 | alirdato = 27-08-2020 | citiloj = <!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭanta la titolon --> | formato = <!-- ekzemple: PDF --> | bibkodo = | arxiv = <!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --> | identigilo = | lingvo = en | citaĵo = <!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --> }}</ref><ref name="Early">{{citaĵo el gazeto | url = https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/16449114/ | titolo = Early risk factors for pregnancy loss in lupus | gazeturl = <!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --> | familia nomo = Clowse | persona nomo = Megan E. B. | aŭtoroligilo = <!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --> | kunaŭtoroj = Laurence S. Magder, Frank Witter, Michelle Petri | gazeto = Obstetrics & Gynecology | volumo = 107 | numero = 2 Pt. 1 | paĝoj = 293–299 | doi = 10.1097/01.AOG.0000194205.95870.86 | dato = 02-2006 | alirdato = 27-08-2020 | citiloj = <!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭanta la titolon --> | formato = <!-- ekzemple: PDF --> | bibkodo = | arxiv = <!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --> | identigilo = | lingvo = en | citaĵo = <!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --> }}</ref>: * alta aktiveco de lupuso en momento de [[koncipo]]; * aktiva lupusa [[nefrito]]; * haveblo de antifosfolipidaj korpoj. Risko de antaŭtempa akuŝo, hipotrofio de la feto, [[preeklampsio]] altiĝas kaze de<ref name="impact"/>: * altaj titroj de [[antinuklea faktoro]]; * altaj titroj de [[antikorpo]]j al la duspirala [[DNA]]; * hipokomplementemio. Prediktoroj de antaŭakuŝa morto de la feto<ref name="Early"/>: * [[proteinurio]]; * [[trombocitopenio]]; * haveblo de antifosfolipidaj korpoj; * [[alta sangopremo]]. Se lupuso kombiniĝas kun sekundara [[antifosfolipida sindromo]], probableco de malbona rezulto de la gravedeco konsistigas 30%, sen tiu sindromo — 12–13%. Datumoj pri akutiĝo de lupuso dum gravedeco estas kontraŭdiraj. Oni opinias, ke plej malalta risko asociiĝas kun minimuma aktiveco de la malsano dum ses monatoj antaŭ la gravedeco. La plej ofta kaŭzo de la patrina morto estas lupusa nefrito kaj evoluo de la akuta [[rena malsufiĉo]]. Akompanaj malsanoj ([[dermatito]], periferiaj [[edemo]]j, [[artralgio]]j, infektoj de urinaj kanaloj, rapidiĝo de sedimentiĝo de eritrocitoj ktp) povas imiti aktivecon de lupuso, do necesas skrupule ekzameni la gravedulinojn kun lupuso. Gravedeco kaŭzas akutiĝon de lupusa nefrito kaj grava rena damaĝo estas la ĉefa kaŭzo de ĉesigo de gravedeco en malfrua periodo. Progresanta rena damaĝo registriĝas ĉe 40% de gravedulinoj, kiuj jam havis nefriton<ref>{{citaĵo el gazeto | url = https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/12324905/ | titolo = Pregnancy in lupus nephritis | gazeturl = https://www.ajkd.org/ | familia nomo = Moroni | persona nomo = Gabriella | aŭtoroligilo = <!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --> | kunaŭtoroj = Silvana Quaglini, Giovanni Banfi, Mara Caloni, Silvia Finazzi, Giancarlo Ambroso, Giovanna Como, Claudio Ponticelli | gazeto = The American Journal of Kidney Diseases | volumo = 40 | numero = 4 | paĝoj = 713–720 | doi = 10.1053/ajkd.2002.35678 | dato = 10-2002 | alirdato = 27-08-2020 | citiloj = <!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭanta la titolon --> | formato = <!-- ekzemple: PDF --> | bibkodo = | arxiv = <!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --> | identigilo = | lingvo = en | citaĵo = <!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --> }}</ref><ref name="Andrew">{{citaĵo el gazeto | url = https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/20688887/ | titolo = A systematic review and meta-analysis of pregnancy outcomes in patients with systemic lupus erythematosus and lupus nephritis | gazeturl = https://cjasn.asnjournals.org/ | familia nomo = Smyth | persona nomo = Andrew | aŭtoroligilo = <!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --> | kunaŭtoroj = Guilherme H. M. Oliveira, Brian D. Lahr, Kent R. Bailey, Suzanne M. Norby, Vesna D. Garovic | gazeto = Clinical Journal of the American Society of Nephrology | volumo = 5 | numero = 11 | paĝoj = 2060–2068 | doi = 10.2215/CJN.00240110 | dato = 11-2010 | alirdato = 27-08-2020 | citiloj = <!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭanta la titolon --> | formato = <!-- ekzemple: PDF --> | bibkodo = | arxiv = <!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --> | identigilo = | lingvo = en | citaĵo = <!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --> }}</ref>. Morfologia tipo de nefrito ne havas tre gravan prognozan signifon, malsame ol jenaj indicoj: malrapidiĝo de [[Glomerulo|glomerula]] filtrado (<60 ml/min), hepikalimio (>5 mmol/litro), altiĝo de koncentriĝo de [[Sero|sera]] [[kreatinino]] (>1,6 mg/dl), alta sangopremo, proteinurio<ref name="graved44">{{citaĵo el gazeto | url = https://mrj.ima-press.net/mrj/article/view/638/626 | titolo = Системная красная волчанка: особенности течения у беременных и варианты терапии | gazeturl = <!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --> | familia nomo = Лила | persona nomo = А.М. | aŭtoroligilo = <!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --> | kunaŭtoroj = Трофимов Е.А., Лила В.А. | gazeto = Современная ревматология | volumo = | numero = 3 | paĝo = 44 | doi = 10.14412/1996-7012-2015-3-43-47 | dato = 2015 | alirdato = 20-08-2020 | citiloj = <!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭanta la titolon --> | formato = <!-- ekzemple: PDF --> | bibkodo = | arxiv = <!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --> | identigilo = | lingvo = ru | citaĵo = <!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --> }}</ref>. Malfacilas diferenciga diagnozado de lupusa nefrito, evoluo de gestozo en malfrua periodo de gravedeco kun renaj damaĝoj, kaj preeklampsio. Klinikaj simptomoj de renaj damaĝoj ĉe aktiva lupuso kutume asociiĝas kun altiĝo de antikorpoj al la duspirala DNA kaj stabila [[eritrociturio]] dum malaltiĝo de nivelo de [[Komplementa sistemo|komplemento]] en [[sero]] ne ĉiam havas diagnozan signifon, ĉar hipokomplementemio povas okazsi ankaŭ ĉe normala gravedeco kaj altiĝo de C3-komponanto de la komplemento estas karaktera por [[eklampsio]]<ref name="graved44"/>. == Novnaskita lupuso == {{Ĉefartikolo|Novnaskita lupuso}} [[Novnaskita lupuso]] ĉe la bebo kutime estas akompanata de ĉeesto de Ro/La- aŭ SS-A/SS-B-antikorpoj kaj ne nepre rilatas al [[lupuso]] aŭ [[Sjögren-sindromo]] ĉe la patrino<ref name="importance">{{citaĵo el gazeto | url = https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/20538173/ | titolo = The importance of the level of maternal anti-Ro/SSA antibodies as a prognostic marker of the development of cardiac neonatal lupus erythematosus a prospective study of 186 antibody-exposed fetuses and infants | gazeturl = https://www.onlinejacc.org/ | familia nomo = Jaeggi | persona nomo = Edgar | aŭtoroligilo = <!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --> | kunaŭtoroj = Carl Laskin, Robert Hamilton, John Kingdom, Earl Silverman | gazeto = Journal of the American College of Cardiology | volumo = 55 | numero = 24 | paĝoj = 2778–2784 | doi = 10.1016/j.jacc.2010.02.042 | dato = 15-06-2010 | alirdato = 27-08-2020 | citiloj = <!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭanta la titolon --> | formato = <!-- ekzemple: PDF --> | bibkodo = | arxiv = <!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --> | identigilo = | lingvo = en | citaĵo = <!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --> }}</ref>. Verŝajne risko de apero de aŭtoimunaj perturboj ĉe la feto dependas de nivelo de tiuj antikorpoj, ne de ilia nura ĉeesto<ref name="graved44"/>. Risko de denaska kompleta [[atrioventrikla blokado]] ĉe la bebo konsistigas 5% kaze de moderaj aŭ altaj titroj de Ro/La- aŭ SS-A/SS-B-antikorpoj. Se tiuj antikorpoj al la patrino mankas, do perturboj de [[kora ritmo]] kaj kora konduktiveco preskaŭ neniam renkontiĝas ĉe la bebo<ref name="importance"/>. Kaze de sera pozitiveco probableco de klinikaj manifestiĝoj de tiaj perturboj estas ĉirkaŭ 20%. Ofteco de evoluo de la kompleta atrioventrikla blokado en la populacio estas averaĝe 2–3%, ĉe tiu ĉi kategorio — ĝis 17%<ref>{{citaĵo el gazeto | url = https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/15922147/ | titolo = Neonatal lupus: basic research and clinical perspectives | gazeturl = | familia nomo = Buyon | persona nomo = Jill P. | aŭtoroligilo = <!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --> | kunaŭtoroj = Robert M Clancy | gazeto = Rheumatic Disease Clinics of North America | volumo = 31 | numero = 2 | paĝoj = 299–313 | doi = 10.1016/j.rdc.2005.01.010 | dato = 05-2005 | alirdato = 27-08-2020 | citiloj = <!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭanta la titolon --> | formato = <!-- ekzemple: PDF --> | bibkodo = | arxiv = <!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --> | identigilo = | lingvo = en | citaĵo = <!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --> }}</ref>. Probableco de manifestiĝo de novnaskita lupuso malkreskas ĝis la tria — sesa vivmonato kaj korelacias kun malaltiĝo de koncentriĝo de la patrinaj antikorpoj en sero. Morteco estas ĉirkaŭ 20%, kutime sekve de nekontrolebla evoluo de atrioventrikla blokado, evoluo de edema sindromo, [[miokardito]] aŭ [[endokardito]]. Plejparto de postvivintaj infanoj bezonas instaladon de konstanta [[kardiostimulilo]]. Por preventi tiujn problemojn kaze de alta risko de evoluo de novnaskita lupuso, al gravedulinoj rekomendindas ĉiusemajne de la 16-a ĝis la 26-a semajnoj kaj poste unufoje en du semajnoj ĝis la 34-a semajno fari fetan [[eĥokardiografio]]n<ref name="graved45">{{citaĵo el gazeto | url = https://mrj.ima-press.net/mrj/article/view/638/626 | titolo = Системная красная волчанка: особенности течения у беременных и варианты терапии | gazeturl = <!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --> | familia nomo = Лила | persona nomo = А.М. | aŭtoroligilo = <!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --> | kunaŭtoroj = Трофимов Е.А., Лила В.А. | gazeto = Современная ревматология | volumo = | numero = 3 | paĝo = 45 | doi = 10.14412/1996-7012-2015-3-43-47 | dato = 2015 | alirdato = 20-08-2020 | citiloj = <!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭanta la titolon --> | formato = <!-- ekzemple: PDF --> | bibkodo = | arxiv = <!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --> | identigilo = | lingvo = ru | citaĵo = <!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --> }}</ref>. == Terapio == === Ĝeneralaj rekomendoj === Terapio de gravedulinoj kun lupuso havas specifaĵojn. Oni uzas etajn dozojn de [[glukokortikoidoj]] kaj [[hidroksiklorokino]], kiuj malaltigas riskojn de akutiĝo de lupuso kaj formiĝo de [[novnaskita lupuso]]. Por ĉesigi artikan sindromon eblas uzi malaltajn dozojn de [[nesteroidaj kontraŭinflamaj kuraciloj]]. Multaj [[kemioterapiaj agentoj]] ([[Cyclophosphamide]], [[Methotrexate]], [[Mycophenolate mofetil]]) estas nedezirindaj dum gravedeco, sed foje eblas preskribi [[Azathioprine]] kaj [[ciklosporino]]n. La plej sekura estas konsiderata kazo, se oni nuligis la kemioterapiajn agentojn ses monatojn antaŭ la gravedeco. Se necesas imunosubprema terapio, oni anstataŭigas Methotrexate kaj Mycophenolate mofetil per Azathioprine<ref name="Andrew"/>. Glukokortikoidoj ne rekomendindas por profilakto de lupusa nefrito, ĉar iliaj altaj dozoj kreskigas probablecon de evoluo de alta sangopremo, [[steroida diabeto]], infektaj komplikaĵoj kaj antaŭtempa elverŝiĝo de [[amnia likvo]]. Iuj fakuloj opinias nepra preskribon de malaltaj dozoj de [[aspirino]] al gravedulinoj kun lupusa nefrito eĉ se mankas markiloj de antifosfolipida sindromo<ref name="Early"/>. Kaze de alta risko de evoluo de novnaskita lupuso rekomendindas unuavice fluorizitaj glukokortikoidoj (ĉefe [[Dexamethasone]]), kiuj penetras tra placento preskaŭ sen biotransformiĝo kaj grave malaltigas probablecon de evoluo de atrioventrikla blokado kaj perikardito ĉe la feto. Envejna [[Imunoglobulina terapio|injektado de la homa imunoglobulino]] por preventado de perturboj de la kora ritmo kaj kora konduktiveco kaze de novnaskita lupuso ne donis pozitivajn rezultojn<ref>{{citaĵo el gazeto | url = https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/20131278/ | titolo = Failure of intravenous immunoglobulin to prevent congenital heart block: Findings of a multicenter, prospective, observational study | gazeturl = | familia nomo = Pisoni | persona nomo = C. N. | aŭtoroligilo = <!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --> | kunaŭtoroj = A. Brucato, A. Ruffatti, G. Espinosa, R. Cervera, M. Belmonte-Serrano, J. Sánchez-Román, F. G. García-Hernández, A. Tincani, M. T. Bertero, A. Doria, G. R. V. Hughes, M. A. Khamashta | gazeto = Arthritis & Rheumatology | volumo = 62 | numero = 4 | paĝoj = 1147–1152 | doi = 10.1002/art.27350 | dato = 04-2010 | alirdato = 27-08-2020 | citiloj = <!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭanta la titolon --> | formato = <!-- ekzemple: PDF --> | bibkodo = | arxiv = <!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --> | identigilo = | lingvo = en | citaĵo = <!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --> }}</ref>. Eblas rekomendi hidroksiklorokinon por profilakti komplikaĵojn ĉe la feto<ref name="graved46">{{citaĵo el gazeto | url = https://mrj.ima-press.net/mrj/article/view/638/626 | titolo = Системная красная волчанка: особенности течения у беременных и варианты терапии | gazeturl = <!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --> | familia nomo = Лила | persona nomo = А.М. | aŭtoroligilo = <!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --> | kunaŭtoroj = Трофимов Е.А., Лила В.А. | gazeto = Современная ревматология | volumo = | numero = 3 | paĝo = 46 | doi = 10.14412/1996-7012-2015-3-43-47 | dato = 2015 | alirdato = 20-08-2020 | citiloj = <!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭanta la titolon --> | formato = <!-- ekzemple: PDF --> | bibkodo = | arxiv = <!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --> | identigilo = | lingvo = ru | citaĵo = <!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --> }}</ref>. Speciale komplika estas terapio kaze de antifosfolipida sindromo, ĉar aplikado de multaj kuraciloj ne eblas. [[Warfarin]] kaj aliaj nerektaj [[antikoagulanto]]j estas malrekomenditaj pro danĝero de Warfarin-embriopatio, kiu manifestiĝas en perturboj de kresko de [[Epifizo (osto)|epifizoj]], hipoplazio de nazo kaj neŭrologiaj perturboj. Aplikado de mezaj kaj altaj dozoj de glukokortikoidoj ankaŭ ne rekomendindas, ĉar pruvoj de ilia efikeco mankas kaj eblas negativa influo sur la organismojn de la patrino kaj feto. Kaze de sekundara antifosfolipida sindromo eblas preskribi glukokortikoidojn por haltigi altan aktivecon de lupuso, [[Sjögren-malsano]] kaj kelkaj aliaj aŭtoimunaj malsanoj<ref name="graved46"/>. Por preventi recidivajn perdojn de la feto, vejnajn kaj arteriajn trombozojn dum postakuŝa periodo rekomendindas kombinado de malaltaj dozoj de aspirino kaj malaltmolekulaj [[heparino]]j, kiuj preskaŭ ne kaŭzas hemoragiajn komplikaĵojn malsame ol nefrakciigitaj heparinoj<ref name="graved46"/>. === Terapiaj taktikoj === Surbaze de plurjara sperto grupo da rusiaj kuracistoj ellaboris jenajn terapiajn taktikojn<ref name="graved46"/>: '''1. Gravedulinoj kun antikardiolipinaj antikorpoj, sen antaŭaj gravedecoj aŭ kun unu neklarigebla spontanea [[aborto]] (ĝis la 10-a semajno), sen antaŭaj kazoj de [[trombozo]]j''' Al tiuj virinoj oni donas etajn dozojn de aspirino dum la tuta gravedeco kaj dum ses monatoj post la akuŝo. Se haveblas altaj titroj de antikardiolipinaj antikorpoj, rekomendindas uzi malaltmolekulajn heparinojn: [[Enoxaparin sodium]] 1 mg/kg, [[Dalteparin sodium]] 50 ME/kg unufoje tage, [[Nadroparin calcium]] ktp. Risko de trombaj komplikaĵoj ĉe tiaj virinoj altas ne nur dum la gravedeco, sed ankaŭ dum ses postaj monatoj. Se akuŝo okazis nature, rekomendindas daŭrigi kuracadon per malaltmolekulaj heparinoj. Kaze de [[Cezara sekco]] oni nuligas malaltmolekulajn heparinojn antaŭ la operacio kaj presribas denove post ĝi kun posta transiro al nerektaj antikoagulantoj. '''2. Gravedulinoj sen antaŭaj neplacentaj trombozoj kaj virinoj kun antikardiolipinaj antikorpoj kaj ≥2 neklarigeblaj abortoj (ĝis la 10-a semajno)''' Al tiuj virinoj oni aplikas kombinon de etaj dozoj de aspirino (100 mg/tage) ekde koncipo ĝis la akuŝo, kaj malaltmolekulaj heparinoj ekde momento de dokumentita gravedeco kaj ĝis la akuŝo. 12 horojn post la akuŝo necesas rekomenci kuracadon per malaltmolekulaj heparinoj aŭ Warfarin. Longdaŭra terapio per heparino [[Lupuso kaj ostoporozo|povas kaŭzi ostoporozo]]n, do necesas nepre preskribi ankaŭ [[kalcio]]n ({{unuo|1500}} mg/tage) kaj [[Vitamino D3|vitaminon D3]] (800 ME/tage). '''3. Gravedulinoj kun antifosfolipida sindromo kaj antaŭaj neplacentaj trombozoj (ricevintaj antaŭ la gravedeco Warfarin)''' Necesas nuligi Warfarin ĝis la 6-a semajno (prefere — antaŭ la gravedeco) kun posta preskribo de etaj dozoj de aspirino kune kun malaltmolekulaj heparinoj. '''4. Gravedulinoj al kiuj ne efikis normala terapio dum antaŭa gravedeco''' Al ili oni preskribas envejnan injektadon de imunoglobulino po 0,4 g/kg dum kvin tagoj ĉiumonate dum la gravedeco. == Vidu ankaŭ == * [[Lupuso]] * [[Novnaskita lupuso]] * [[Kuracile kaŭzita lupuso]] * [[Lupuso kaj ostoporozo]] * [[Denaska korblokado]] * [[Atrioventrikla blokado]] * [[Sjögren-malsano]] == Referencoj == {{Projektoj}} {{Referencoj}} {{Konsilo pri medicinaj temoj}} [[Kategorio:Lupuso|Gravedeco]] [[Kategorio:Gravedeco]] [[Kategorio:Obstetriko]] pjbng6d8l8t69zwiiay50c9ajcpn65m 9349148 9349145 2026-04-07T09:09:47Z RG72 11847 /* Risko-faktoroj */ 9349148 wikitext text/x-wiki '''[[Lupuso]] kaj [[gravedeco]]''' estas problemo ankoraŭ nesufiĉe esplorita, ofte kun kontraŭdiraj opinioj. Uzado de multaj kuraciloj dum la gravedeco estas nedezirinda, kio komplikas terapion de la virinoj kun lupuso. Specialan atenton postulas preventado de [[novnaskita lupuso]]. == Risko-faktoroj == Clark C.A., Spitzer K.A. kaj Laskin C.A. publikigis en [[2005]] analizon de gravedecoj ĉe virinoj kun lupuso dum lastaj 40 jaroj, esplorinte 83 kazojn. Ili konstatis ke en [[2002]]–[[2003]] ofteco de perdo de la [[feto]] en la unua trimestro estis 17% kio kompareblas kun tiu ĉe la ĝenerala populacio dum en la [[1960-aj jaroj]] ĝi egalis al 43%. Ofteco de antaŭtempa akuŝo antaŭe estis 32–37%, nun — 9–12%, kio ankaŭ kompareblas kun tiu ĉe la ĝenerala populacio (10%)<ref>{{citaĵo el gazeto | url = https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/16142865/ | titolo = Decrease in pregnancy loss rates in patients with systemic lupus erythematosus over a 40-year period | gazeturl = <!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --> | familia nomo = Clark | persona nomo = Christine A. | aŭtoroligilo = <!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --> | kunaŭtoroj = Karen A. Spitzer, Carl A. Laskin | gazeto = The Journal of Rheumatology | volumo = 32 | numero = 9 | paĝoj = 1709–1712 | doi = <!-- la cifereca objekta identigilo (doi) de la artikolo --> | dato = 09-2005 | alirdato = 27-08-2020 | citiloj = <!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭanta la titolon --> | formato = <!-- ekzemple: PDF --> | bibkodo = | arxiv = <!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --> | identigilo = | lingvo = en | citaĵo = <!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --> }}</ref>. La ĉefaj risko-faktoroj dum lupuso-gravedeco estas<ref name="impact">{{citaĵo el gazeto | url = https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/15692988/ | titolo = The impact of increased lupus activity on obstetric outcomes | gazeturl = <!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --> | familia nomo = Clowse | persona nomo = Megan E. B. | aŭtoroligilo = <!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --> | kunaŭtoroj = Laurence S. Magder, Frank Witter, Michelle Petri | gazeto = Arthritis & Rheumatology | volumo = 52 | numero = 2 | paĝoj = 514–521 | doi = 10.1002/art.20864 | dato = 02-2005 | alirdato = 27-08-2020 | citiloj = <!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭanta la titolon --> | formato = <!-- ekzemple: PDF --> | bibkodo = | arxiv = <!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --> | identigilo = | lingvo = en | citaĵo = <!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --> }}</ref><ref name="Early">{{citaĵo el gazeto | url = https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/16449114/ | titolo = Early risk factors for pregnancy loss in lupus | gazeturl = <!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --> | familia nomo = Clowse | persona nomo = Megan E. B. | aŭtoroligilo = <!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --> | kunaŭtoroj = Laurence S. Magder, Frank Witter, Michelle Petri | gazeto = Obstetrics & Gynecology | volumo = 107 | numero = 2 Pt. 1 | paĝoj = 293–299 | doi = 10.1097/01.AOG.0000194205.95870.86 | dato = 02-2006 | alirdato = 27-08-2020 | citiloj = <!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭanta la titolon --> | formato = <!-- ekzemple: PDF --> | bibkodo = | arxiv = <!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --> | identigilo = | lingvo = en | citaĵo = <!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --> }}</ref>: * alta aktiveco de lupuso en momento de [[koncipo]]; * aktiva [[lupusa nefrito]]; * haveblo de antifosfolipidaj korpoj. Risko de antaŭtempa akuŝo, hipotrofio de la feto, [[preeklampsio]] altiĝas kaze de<ref name="impact"/>: * altaj titroj de [[antinuklea faktoro]]; * altaj titroj de [[antikorpo]]j al la duspirala [[DNA]]; * hipokomplementemio. Prediktoroj de antaŭakuŝa morto de la feto<ref name="Early"/>: * [[proteinurio]]; * [[trombocitopenio]]; * haveblo de antifosfolipidaj korpoj; * [[alta sangopremo]]. Se lupuso kombiniĝas kun sekundara [[antifosfolipida sindromo]], probableco de malbona rezulto de la gravedeco konsistigas 30%, sen tiu sindromo — 12–13%. Datumoj pri akutiĝo de lupuso dum gravedeco estas kontraŭdiraj. Oni opinias, ke plej malalta risko asociiĝas kun minimuma aktiveco de la malsano dum ses monatoj antaŭ la gravedeco. La plej ofta kaŭzo de la patrina morto estas lupusa nefrito kaj evoluo de la akuta [[rena malsufiĉo]]. Akompanaj malsanoj ([[dermatito]], periferiaj [[edemo]]j, [[artralgio]]j, infektoj de urinaj kanaloj, rapidiĝo de sedimentiĝo de eritrocitoj ktp) povas imiti aktivecon de lupuso, do necesas skrupule ekzameni la gravedulinojn kun lupuso. Gravedeco kaŭzas akutiĝon de lupusa nefrito kaj grava rena damaĝo estas la ĉefa kaŭzo de ĉesigo de gravedeco en malfrua periodo. Progresanta rena damaĝo registriĝas ĉe 40% de gravedulinoj, kiuj jam havis nefriton<ref>{{citaĵo el gazeto | url = https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/12324905/ | titolo = Pregnancy in lupus nephritis | gazeturl = https://www.ajkd.org/ | familia nomo = Moroni | persona nomo = Gabriella | aŭtoroligilo = <!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --> | kunaŭtoroj = Silvana Quaglini, Giovanni Banfi, Mara Caloni, Silvia Finazzi, Giancarlo Ambroso, Giovanna Como, Claudio Ponticelli | gazeto = The American Journal of Kidney Diseases | volumo = 40 | numero = 4 | paĝoj = 713–720 | doi = 10.1053/ajkd.2002.35678 | dato = 10-2002 | alirdato = 27-08-2020 | citiloj = <!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭanta la titolon --> | formato = <!-- ekzemple: PDF --> | bibkodo = | arxiv = <!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --> | identigilo = | lingvo = en | citaĵo = <!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --> }}</ref><ref name="Andrew">{{citaĵo el gazeto | url = https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/20688887/ | titolo = A systematic review and meta-analysis of pregnancy outcomes in patients with systemic lupus erythematosus and lupus nephritis | gazeturl = https://cjasn.asnjournals.org/ | familia nomo = Smyth | persona nomo = Andrew | aŭtoroligilo = <!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --> | kunaŭtoroj = Guilherme H. M. Oliveira, Brian D. Lahr, Kent R. Bailey, Suzanne M. Norby, Vesna D. Garovic | gazeto = Clinical Journal of the American Society of Nephrology | volumo = 5 | numero = 11 | paĝoj = 2060–2068 | doi = 10.2215/CJN.00240110 | dato = 11-2010 | alirdato = 27-08-2020 | citiloj = <!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭanta la titolon --> | formato = <!-- ekzemple: PDF --> | bibkodo = | arxiv = <!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --> | identigilo = | lingvo = en | citaĵo = <!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --> }}</ref>. Morfologia tipo de nefrito ne havas tre gravan prognozan signifon, malsame ol jenaj indicoj: malrapidiĝo de [[Glomerulo|glomerula]] filtrado (<60 ml/min), hepikalimio (>5 mmol/litro), altiĝo de koncentriĝo de [[Sero|sera]] [[kreatinino]] (>1,6 mg/dl), alta sangopremo, proteinurio<ref name="graved44">{{citaĵo el gazeto | url = https://mrj.ima-press.net/mrj/article/view/638/626 | titolo = Системная красная волчанка: особенности течения у беременных и варианты терапии | gazeturl = <!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --> | familia nomo = Лила | persona nomo = А.М. | aŭtoroligilo = <!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --> | kunaŭtoroj = Трофимов Е.А., Лила В.А. | gazeto = Современная ревматология | volumo = | numero = 3 | paĝo = 44 | doi = 10.14412/1996-7012-2015-3-43-47 | dato = 2015 | alirdato = 20-08-2020 | citiloj = <!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭanta la titolon --> | formato = <!-- ekzemple: PDF --> | bibkodo = | arxiv = <!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --> | identigilo = | lingvo = ru | citaĵo = <!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --> }}</ref>. Malfacilas diferenciga diagnozado de lupusa nefrito, evoluo de gestozo en malfrua periodo de gravedeco kun renaj damaĝoj, kaj preeklampsio. Klinikaj simptomoj de renaj damaĝoj ĉe aktiva lupuso kutume asociiĝas kun altiĝo de antikorpoj al la duspirala DNA kaj stabila [[eritrociturio]] dum malaltiĝo de nivelo de [[Komplementa sistemo|komplemento]] en [[sero]] ne ĉiam havas diagnozan signifon, ĉar hipokomplementemio povas okazi ankaŭ ĉe normala gravedeco kaj altiĝo de C3-komponanto de la komplemento estas ofta kaze de [[eklampsio]]<ref name="graved44"/>. == Novnaskita lupuso == {{Ĉefartikolo|Novnaskita lupuso}} [[Novnaskita lupuso]] ĉe la bebo kutime estas akompanata de ĉeesto de Ro/La- aŭ SS-A/SS-B-antikorpoj kaj ne nepre rilatas al [[lupuso]] aŭ [[Sjögren-sindromo]] ĉe la patrino<ref name="importance">{{citaĵo el gazeto | url = https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/20538173/ | titolo = The importance of the level of maternal anti-Ro/SSA antibodies as a prognostic marker of the development of cardiac neonatal lupus erythematosus a prospective study of 186 antibody-exposed fetuses and infants | gazeturl = https://www.onlinejacc.org/ | familia nomo = Jaeggi | persona nomo = Edgar | aŭtoroligilo = <!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --> | kunaŭtoroj = Carl Laskin, Robert Hamilton, John Kingdom, Earl Silverman | gazeto = Journal of the American College of Cardiology | volumo = 55 | numero = 24 | paĝoj = 2778–2784 | doi = 10.1016/j.jacc.2010.02.042 | dato = 15-06-2010 | alirdato = 27-08-2020 | citiloj = <!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭanta la titolon --> | formato = <!-- ekzemple: PDF --> | bibkodo = | arxiv = <!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --> | identigilo = | lingvo = en | citaĵo = <!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --> }}</ref>. Verŝajne risko de apero de aŭtoimunaj perturboj ĉe la feto dependas de nivelo de tiuj antikorpoj, ne de ilia nura ĉeesto<ref name="graved44"/>. Risko de denaska kompleta [[atrioventrikla blokado]] ĉe la bebo konsistigas 5% kaze de moderaj aŭ altaj titroj de Ro/La- aŭ SS-A/SS-B-antikorpoj. Se tiuj antikorpoj al la patrino mankas, do perturboj de [[kora ritmo]] kaj kora konduktiveco preskaŭ neniam renkontiĝas ĉe la bebo<ref name="importance"/>. Kaze de sera pozitiveco probableco de klinikaj manifestiĝoj de tiaj perturboj estas ĉirkaŭ 20%. Ofteco de evoluo de la kompleta atrioventrikla blokado en la populacio estas averaĝe 2–3%, ĉe tiu ĉi kategorio — ĝis 17%<ref>{{citaĵo el gazeto | url = https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/15922147/ | titolo = Neonatal lupus: basic research and clinical perspectives | gazeturl = | familia nomo = Buyon | persona nomo = Jill P. | aŭtoroligilo = <!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --> | kunaŭtoroj = Robert M Clancy | gazeto = Rheumatic Disease Clinics of North America | volumo = 31 | numero = 2 | paĝoj = 299–313 | doi = 10.1016/j.rdc.2005.01.010 | dato = 05-2005 | alirdato = 27-08-2020 | citiloj = <!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭanta la titolon --> | formato = <!-- ekzemple: PDF --> | bibkodo = | arxiv = <!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --> | identigilo = | lingvo = en | citaĵo = <!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --> }}</ref>. Probableco de manifestiĝo de novnaskita lupuso malkreskas ĝis la tria — sesa vivmonato kaj korelacias kun malaltiĝo de koncentriĝo de la patrinaj antikorpoj en sero. Morteco estas ĉirkaŭ 20%, kutime sekve de nekontrolebla evoluo de atrioventrikla blokado, evoluo de edema sindromo, [[miokardito]] aŭ [[endokardito]]. Plejparto de postvivintaj infanoj bezonas instaladon de konstanta [[kardiostimulilo]]. Por preventi tiujn problemojn kaze de alta risko de evoluo de novnaskita lupuso, al gravedulinoj rekomendindas ĉiusemajne de la 16-a ĝis la 26-a semajnoj kaj poste unufoje en du semajnoj ĝis la 34-a semajno fari fetan [[eĥokardiografio]]n<ref name="graved45">{{citaĵo el gazeto | url = https://mrj.ima-press.net/mrj/article/view/638/626 | titolo = Системная красная волчанка: особенности течения у беременных и варианты терапии | gazeturl = <!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --> | familia nomo = Лила | persona nomo = А.М. | aŭtoroligilo = <!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --> | kunaŭtoroj = Трофимов Е.А., Лила В.А. | gazeto = Современная ревматология | volumo = | numero = 3 | paĝo = 45 | doi = 10.14412/1996-7012-2015-3-43-47 | dato = 2015 | alirdato = 20-08-2020 | citiloj = <!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭanta la titolon --> | formato = <!-- ekzemple: PDF --> | bibkodo = | arxiv = <!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --> | identigilo = | lingvo = ru | citaĵo = <!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --> }}</ref>. == Terapio == === Ĝeneralaj rekomendoj === Terapio de gravedulinoj kun lupuso havas specifaĵojn. Oni uzas etajn dozojn de [[glukokortikoidoj]] kaj [[hidroksiklorokino]], kiuj malaltigas riskojn de akutiĝo de lupuso kaj formiĝo de [[novnaskita lupuso]]. Por ĉesigi artikan sindromon eblas uzi malaltajn dozojn de [[nesteroidaj kontraŭinflamaj kuraciloj]]. Multaj [[kemioterapiaj agentoj]] ([[Cyclophosphamide]], [[Methotrexate]], [[Mycophenolate mofetil]]) estas nedezirindaj dum gravedeco, sed foje eblas preskribi [[Azathioprine]] kaj [[ciklosporino]]n. La plej sekura estas konsiderata kazo, se oni nuligis la kemioterapiajn agentojn ses monatojn antaŭ la gravedeco. Se necesas imunosubprema terapio, oni anstataŭigas Methotrexate kaj Mycophenolate mofetil per Azathioprine<ref name="Andrew"/>. Glukokortikoidoj ne rekomendindas por profilakto de lupusa nefrito, ĉar iliaj altaj dozoj kreskigas probablecon de evoluo de alta sangopremo, [[steroida diabeto]], infektaj komplikaĵoj kaj antaŭtempa elverŝiĝo de [[amnia likvo]]. Iuj fakuloj opinias nepra preskribon de malaltaj dozoj de [[aspirino]] al gravedulinoj kun lupusa nefrito eĉ se mankas markiloj de antifosfolipida sindromo<ref name="Early"/>. Kaze de alta risko de evoluo de novnaskita lupuso rekomendindas unuavice fluorizitaj glukokortikoidoj (ĉefe [[Dexamethasone]]), kiuj penetras tra placento preskaŭ sen biotransformiĝo kaj grave malaltigas probablecon de evoluo de atrioventrikla blokado kaj perikardito ĉe la feto. Envejna [[Imunoglobulina terapio|injektado de la homa imunoglobulino]] por preventado de perturboj de la kora ritmo kaj kora konduktiveco kaze de novnaskita lupuso ne donis pozitivajn rezultojn<ref>{{citaĵo el gazeto | url = https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/20131278/ | titolo = Failure of intravenous immunoglobulin to prevent congenital heart block: Findings of a multicenter, prospective, observational study | gazeturl = | familia nomo = Pisoni | persona nomo = C. N. | aŭtoroligilo = <!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --> | kunaŭtoroj = A. Brucato, A. Ruffatti, G. Espinosa, R. Cervera, M. Belmonte-Serrano, J. Sánchez-Román, F. G. García-Hernández, A. Tincani, M. T. Bertero, A. Doria, G. R. V. Hughes, M. A. Khamashta | gazeto = Arthritis & Rheumatology | volumo = 62 | numero = 4 | paĝoj = 1147–1152 | doi = 10.1002/art.27350 | dato = 04-2010 | alirdato = 27-08-2020 | citiloj = <!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭanta la titolon --> | formato = <!-- ekzemple: PDF --> | bibkodo = | arxiv = <!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --> | identigilo = | lingvo = en | citaĵo = <!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --> }}</ref>. Eblas rekomendi hidroksiklorokinon por profilakti komplikaĵojn ĉe la feto<ref name="graved46">{{citaĵo el gazeto | url = https://mrj.ima-press.net/mrj/article/view/638/626 | titolo = Системная красная волчанка: особенности течения у беременных и варианты терапии | gazeturl = <!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --> | familia nomo = Лила | persona nomo = А.М. | aŭtoroligilo = <!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --> | kunaŭtoroj = Трофимов Е.А., Лила В.А. | gazeto = Современная ревматология | volumo = | numero = 3 | paĝo = 46 | doi = 10.14412/1996-7012-2015-3-43-47 | dato = 2015 | alirdato = 20-08-2020 | citiloj = <!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭanta la titolon --> | formato = <!-- ekzemple: PDF --> | bibkodo = | arxiv = <!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --> | identigilo = | lingvo = ru | citaĵo = <!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --> }}</ref>. Speciale komplika estas terapio kaze de antifosfolipida sindromo, ĉar aplikado de multaj kuraciloj ne eblas. [[Warfarin]] kaj aliaj nerektaj [[antikoagulanto]]j estas malrekomenditaj pro danĝero de Warfarin-embriopatio, kiu manifestiĝas en perturboj de kresko de [[Epifizo (osto)|epifizoj]], hipoplazio de nazo kaj neŭrologiaj perturboj. Aplikado de mezaj kaj altaj dozoj de glukokortikoidoj ankaŭ ne rekomendindas, ĉar pruvoj de ilia efikeco mankas kaj eblas negativa influo sur la organismojn de la patrino kaj feto. Kaze de sekundara antifosfolipida sindromo eblas preskribi glukokortikoidojn por haltigi altan aktivecon de lupuso, [[Sjögren-malsano]] kaj kelkaj aliaj aŭtoimunaj malsanoj<ref name="graved46"/>. Por preventi recidivajn perdojn de la feto, vejnajn kaj arteriajn trombozojn dum postakuŝa periodo rekomendindas kombinado de malaltaj dozoj de aspirino kaj malaltmolekulaj [[heparino]]j, kiuj preskaŭ ne kaŭzas hemoragiajn komplikaĵojn malsame ol nefrakciigitaj heparinoj<ref name="graved46"/>. === Terapiaj taktikoj === Surbaze de plurjara sperto grupo da rusiaj kuracistoj ellaboris jenajn terapiajn taktikojn<ref name="graved46"/>: '''1. Gravedulinoj kun antikardiolipinaj antikorpoj, sen antaŭaj gravedecoj aŭ kun unu neklarigebla spontanea [[aborto]] (ĝis la 10-a semajno), sen antaŭaj kazoj de [[trombozo]]j''' Al tiuj virinoj oni donas etajn dozojn de aspirino dum la tuta gravedeco kaj dum ses monatoj post la akuŝo. Se haveblas altaj titroj de antikardiolipinaj antikorpoj, rekomendindas uzi malaltmolekulajn heparinojn: [[Enoxaparin sodium]] 1 mg/kg, [[Dalteparin sodium]] 50 ME/kg unufoje tage, [[Nadroparin calcium]] ktp. Risko de trombaj komplikaĵoj ĉe tiaj virinoj altas ne nur dum la gravedeco, sed ankaŭ dum ses postaj monatoj. Se akuŝo okazis nature, rekomendindas daŭrigi kuracadon per malaltmolekulaj heparinoj. Kaze de [[Cezara sekco]] oni nuligas malaltmolekulajn heparinojn antaŭ la operacio kaj presribas denove post ĝi kun posta transiro al nerektaj antikoagulantoj. '''2. Gravedulinoj sen antaŭaj neplacentaj trombozoj kaj virinoj kun antikardiolipinaj antikorpoj kaj ≥2 neklarigeblaj abortoj (ĝis la 10-a semajno)''' Al tiuj virinoj oni aplikas kombinon de etaj dozoj de aspirino (100 mg/tage) ekde koncipo ĝis la akuŝo, kaj malaltmolekulaj heparinoj ekde momento de dokumentita gravedeco kaj ĝis la akuŝo. 12 horojn post la akuŝo necesas rekomenci kuracadon per malaltmolekulaj heparinoj aŭ Warfarin. Longdaŭra terapio per heparino [[Lupuso kaj ostoporozo|povas kaŭzi ostoporozo]]n, do necesas nepre preskribi ankaŭ [[kalcio]]n ({{unuo|1500}} mg/tage) kaj [[Vitamino D3|vitaminon D3]] (800 ME/tage). '''3. Gravedulinoj kun antifosfolipida sindromo kaj antaŭaj neplacentaj trombozoj (ricevintaj antaŭ la gravedeco Warfarin)''' Necesas nuligi Warfarin ĝis la 6-a semajno (prefere — antaŭ la gravedeco) kun posta preskribo de etaj dozoj de aspirino kune kun malaltmolekulaj heparinoj. '''4. Gravedulinoj al kiuj ne efikis normala terapio dum antaŭa gravedeco''' Al ili oni preskribas envejnan injektadon de imunoglobulino po 0,4 g/kg dum kvin tagoj ĉiumonate dum la gravedeco. == Vidu ankaŭ == * [[Lupuso]] * [[Novnaskita lupuso]] * [[Kuracile kaŭzita lupuso]] * [[Lupuso kaj ostoporozo]] * [[Denaska korblokado]] * [[Atrioventrikla blokado]] * [[Sjögren-malsano]] == Referencoj == {{Projektoj}} {{Referencoj}} {{Konsilo pri medicinaj temoj}} [[Kategorio:Lupuso|Gravedeco]] [[Kategorio:Gravedeco]] [[Kategorio:Obstetriko]] 915ovsf2rypvsp9p1i7n4q70zhyscw3 9349199 9349148 2026-04-07T10:23:42Z RG72 11847 /* Terapio */ 9349199 wikitext text/x-wiki '''[[Lupuso]] kaj [[gravedeco]]''' estas problemo ankoraŭ nesufiĉe esplorita, ofte kun kontraŭdiraj opinioj. Uzado de multaj kuraciloj dum la gravedeco estas nedezirinda, kio komplikas terapion de la virinoj kun lupuso. Specialan atenton postulas preventado de [[novnaskita lupuso]]. == Risko-faktoroj == Clark C.A., Spitzer K.A. kaj Laskin C.A. publikigis en [[2005]] analizon de gravedecoj ĉe virinoj kun lupuso dum lastaj 40 jaroj, esplorinte 83 kazojn. Ili konstatis ke en [[2002]]–[[2003]] ofteco de perdo de la [[feto]] en la unua trimestro estis 17% kio kompareblas kun tiu ĉe la ĝenerala populacio dum en la [[1960-aj jaroj]] ĝi egalis al 43%. Ofteco de antaŭtempa akuŝo antaŭe estis 32–37%, nun — 9–12%, kio ankaŭ kompareblas kun tiu ĉe la ĝenerala populacio (10%)<ref>{{citaĵo el gazeto | url = https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/16142865/ | titolo = Decrease in pregnancy loss rates in patients with systemic lupus erythematosus over a 40-year period | gazeturl = <!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --> | familia nomo = Clark | persona nomo = Christine A. | aŭtoroligilo = <!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --> | kunaŭtoroj = Karen A. Spitzer, Carl A. Laskin | gazeto = The Journal of Rheumatology | volumo = 32 | numero = 9 | paĝoj = 1709–1712 | doi = <!-- la cifereca objekta identigilo (doi) de la artikolo --> | dato = 09-2005 | alirdato = 27-08-2020 | citiloj = <!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭanta la titolon --> | formato = <!-- ekzemple: PDF --> | bibkodo = | arxiv = <!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --> | identigilo = | lingvo = en | citaĵo = <!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --> }}</ref>. La ĉefaj risko-faktoroj dum lupuso-gravedeco estas<ref name="impact">{{citaĵo el gazeto | url = https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/15692988/ | titolo = The impact of increased lupus activity on obstetric outcomes | gazeturl = <!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --> | familia nomo = Clowse | persona nomo = Megan E. B. | aŭtoroligilo = <!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --> | kunaŭtoroj = Laurence S. Magder, Frank Witter, Michelle Petri | gazeto = Arthritis & Rheumatology | volumo = 52 | numero = 2 | paĝoj = 514–521 | doi = 10.1002/art.20864 | dato = 02-2005 | alirdato = 27-08-2020 | citiloj = <!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭanta la titolon --> | formato = <!-- ekzemple: PDF --> | bibkodo = | arxiv = <!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --> | identigilo = | lingvo = en | citaĵo = <!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --> }}</ref><ref name="Early">{{citaĵo el gazeto | url = https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/16449114/ | titolo = Early risk factors for pregnancy loss in lupus | gazeturl = <!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --> | familia nomo = Clowse | persona nomo = Megan E. B. | aŭtoroligilo = <!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --> | kunaŭtoroj = Laurence S. Magder, Frank Witter, Michelle Petri | gazeto = Obstetrics & Gynecology | volumo = 107 | numero = 2 Pt. 1 | paĝoj = 293–299 | doi = 10.1097/01.AOG.0000194205.95870.86 | dato = 02-2006 | alirdato = 27-08-2020 | citiloj = <!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭanta la titolon --> | formato = <!-- ekzemple: PDF --> | bibkodo = | arxiv = <!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --> | identigilo = | lingvo = en | citaĵo = <!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --> }}</ref>: * alta aktiveco de lupuso en momento de [[koncipo]]; * aktiva [[lupusa nefrito]]; * haveblo de antifosfolipidaj korpoj. Risko de antaŭtempa akuŝo, hipotrofio de la feto, [[preeklampsio]] altiĝas kaze de<ref name="impact"/>: * altaj titroj de [[antinuklea faktoro]]; * altaj titroj de [[antikorpo]]j al la duspirala [[DNA]]; * hipokomplementemio. Prediktoroj de antaŭakuŝa morto de la feto<ref name="Early"/>: * [[proteinurio]]; * [[trombocitopenio]]; * haveblo de antifosfolipidaj korpoj; * [[alta sangopremo]]. Se lupuso kombiniĝas kun sekundara [[antifosfolipida sindromo]], probableco de malbona rezulto de la gravedeco konsistigas 30%, sen tiu sindromo — 12–13%. Datumoj pri akutiĝo de lupuso dum gravedeco estas kontraŭdiraj. Oni opinias, ke plej malalta risko asociiĝas kun minimuma aktiveco de la malsano dum ses monatoj antaŭ la gravedeco. La plej ofta kaŭzo de la patrina morto estas lupusa nefrito kaj evoluo de la akuta [[rena malsufiĉo]]. Akompanaj malsanoj ([[dermatito]], periferiaj [[edemo]]j, [[artralgio]]j, infektoj de urinaj kanaloj, rapidiĝo de sedimentiĝo de eritrocitoj ktp) povas imiti aktivecon de lupuso, do necesas skrupule ekzameni la gravedulinojn kun lupuso. Gravedeco kaŭzas akutiĝon de lupusa nefrito kaj grava rena damaĝo estas la ĉefa kaŭzo de ĉesigo de gravedeco en malfrua periodo. Progresanta rena damaĝo registriĝas ĉe 40% de gravedulinoj, kiuj jam havis nefriton<ref>{{citaĵo el gazeto | url = https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/12324905/ | titolo = Pregnancy in lupus nephritis | gazeturl = https://www.ajkd.org/ | familia nomo = Moroni | persona nomo = Gabriella | aŭtoroligilo = <!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --> | kunaŭtoroj = Silvana Quaglini, Giovanni Banfi, Mara Caloni, Silvia Finazzi, Giancarlo Ambroso, Giovanna Como, Claudio Ponticelli | gazeto = The American Journal of Kidney Diseases | volumo = 40 | numero = 4 | paĝoj = 713–720 | doi = 10.1053/ajkd.2002.35678 | dato = 10-2002 | alirdato = 27-08-2020 | citiloj = <!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭanta la titolon --> | formato = <!-- ekzemple: PDF --> | bibkodo = | arxiv = <!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --> | identigilo = | lingvo = en | citaĵo = <!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --> }}</ref><ref name="Andrew">{{citaĵo el gazeto | url = https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/20688887/ | titolo = A systematic review and meta-analysis of pregnancy outcomes in patients with systemic lupus erythematosus and lupus nephritis | gazeturl = https://cjasn.asnjournals.org/ | familia nomo = Smyth | persona nomo = Andrew | aŭtoroligilo = <!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --> | kunaŭtoroj = Guilherme H. M. Oliveira, Brian D. Lahr, Kent R. Bailey, Suzanne M. Norby, Vesna D. Garovic | gazeto = Clinical Journal of the American Society of Nephrology | volumo = 5 | numero = 11 | paĝoj = 2060–2068 | doi = 10.2215/CJN.00240110 | dato = 11-2010 | alirdato = 27-08-2020 | citiloj = <!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭanta la titolon --> | formato = <!-- ekzemple: PDF --> | bibkodo = | arxiv = <!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --> | identigilo = | lingvo = en | citaĵo = <!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --> }}</ref>. Morfologia tipo de nefrito ne havas tre gravan prognozan signifon, malsame ol jenaj indicoj: malrapidiĝo de [[Glomerulo|glomerula]] filtrado (<60 ml/min), hepikalimio (>5 mmol/litro), altiĝo de koncentriĝo de [[Sero|sera]] [[kreatinino]] (>1,6 mg/dl), alta sangopremo, proteinurio<ref name="graved44">{{citaĵo el gazeto | url = https://mrj.ima-press.net/mrj/article/view/638/626 | titolo = Системная красная волчанка: особенности течения у беременных и варианты терапии | gazeturl = <!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --> | familia nomo = Лила | persona nomo = А.М. | aŭtoroligilo = <!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --> | kunaŭtoroj = Трофимов Е.А., Лила В.А. | gazeto = Современная ревматология | volumo = | numero = 3 | paĝo = 44 | doi = 10.14412/1996-7012-2015-3-43-47 | dato = 2015 | alirdato = 20-08-2020 | citiloj = <!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭanta la titolon --> | formato = <!-- ekzemple: PDF --> | bibkodo = | arxiv = <!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --> | identigilo = | lingvo = ru | citaĵo = <!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --> }}</ref>. Malfacilas diferenciga diagnozado de lupusa nefrito, evoluo de gestozo en malfrua periodo de gravedeco kun renaj damaĝoj, kaj preeklampsio. Klinikaj simptomoj de renaj damaĝoj ĉe aktiva lupuso kutume asociiĝas kun altiĝo de antikorpoj al la duspirala DNA kaj stabila [[eritrociturio]] dum malaltiĝo de nivelo de [[Komplementa sistemo|komplemento]] en [[sero]] ne ĉiam havas diagnozan signifon, ĉar hipokomplementemio povas okazi ankaŭ ĉe normala gravedeco kaj altiĝo de C3-komponanto de la komplemento estas ofta kaze de [[eklampsio]]<ref name="graved44"/>. == Novnaskita lupuso == {{Ĉefartikolo|Novnaskita lupuso}} [[Novnaskita lupuso]] ĉe la bebo kutime estas akompanata de ĉeesto de Ro/La- aŭ SS-A/SS-B-antikorpoj kaj ne nepre rilatas al [[lupuso]] aŭ [[Sjögren-sindromo]] ĉe la patrino<ref name="importance">{{citaĵo el gazeto | url = https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/20538173/ | titolo = The importance of the level of maternal anti-Ro/SSA antibodies as a prognostic marker of the development of cardiac neonatal lupus erythematosus a prospective study of 186 antibody-exposed fetuses and infants | gazeturl = https://www.onlinejacc.org/ | familia nomo = Jaeggi | persona nomo = Edgar | aŭtoroligilo = <!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --> | kunaŭtoroj = Carl Laskin, Robert Hamilton, John Kingdom, Earl Silverman | gazeto = Journal of the American College of Cardiology | volumo = 55 | numero = 24 | paĝoj = 2778–2784 | doi = 10.1016/j.jacc.2010.02.042 | dato = 15-06-2010 | alirdato = 27-08-2020 | citiloj = <!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭanta la titolon --> | formato = <!-- ekzemple: PDF --> | bibkodo = | arxiv = <!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --> | identigilo = | lingvo = en | citaĵo = <!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --> }}</ref>. Verŝajne risko de apero de aŭtoimunaj perturboj ĉe la feto dependas de nivelo de tiuj antikorpoj, ne de ilia nura ĉeesto<ref name="graved44"/>. Risko de denaska kompleta [[atrioventrikla blokado]] ĉe la bebo konsistigas 5% kaze de moderaj aŭ altaj titroj de Ro/La- aŭ SS-A/SS-B-antikorpoj. Se tiuj antikorpoj al la patrino mankas, do perturboj de [[kora ritmo]] kaj kora konduktiveco preskaŭ neniam renkontiĝas ĉe la bebo<ref name="importance"/>. Kaze de sera pozitiveco probableco de klinikaj manifestiĝoj de tiaj perturboj estas ĉirkaŭ 20%. Ofteco de evoluo de la kompleta atrioventrikla blokado en la populacio estas averaĝe 2–3%, ĉe tiu ĉi kategorio — ĝis 17%<ref>{{citaĵo el gazeto | url = https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/15922147/ | titolo = Neonatal lupus: basic research and clinical perspectives | gazeturl = | familia nomo = Buyon | persona nomo = Jill P. | aŭtoroligilo = <!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --> | kunaŭtoroj = Robert M Clancy | gazeto = Rheumatic Disease Clinics of North America | volumo = 31 | numero = 2 | paĝoj = 299–313 | doi = 10.1016/j.rdc.2005.01.010 | dato = 05-2005 | alirdato = 27-08-2020 | citiloj = <!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭanta la titolon --> | formato = <!-- ekzemple: PDF --> | bibkodo = | arxiv = <!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --> | identigilo = | lingvo = en | citaĵo = <!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --> }}</ref>. Probableco de manifestiĝo de novnaskita lupuso malkreskas ĝis la tria — sesa vivmonato kaj korelacias kun malaltiĝo de koncentriĝo de la patrinaj antikorpoj en sero. Morteco estas ĉirkaŭ 20%, kutime sekve de nekontrolebla evoluo de atrioventrikla blokado, evoluo de edema sindromo, [[miokardito]] aŭ [[endokardito]]. Plejparto de postvivintaj infanoj bezonas instaladon de konstanta [[kardiostimulilo]]. Por preventi tiujn problemojn kaze de alta risko de evoluo de novnaskita lupuso, al gravedulinoj rekomendindas ĉiusemajne de la 16-a ĝis la 26-a semajnoj kaj poste unufoje en du semajnoj ĝis la 34-a semajno fari fetan [[eĥokardiografio]]n<ref name="graved45">{{citaĵo el gazeto | url = https://mrj.ima-press.net/mrj/article/view/638/626 | titolo = Системная красная волчанка: особенности течения у беременных и варианты терапии | gazeturl = <!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --> | familia nomo = Лила | persona nomo = А.М. | aŭtoroligilo = <!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --> | kunaŭtoroj = Трофимов Е.А., Лила В.А. | gazeto = Современная ревматология | volumo = | numero = 3 | paĝo = 45 | doi = 10.14412/1996-7012-2015-3-43-47 | dato = 2015 | alirdato = 20-08-2020 | citiloj = <!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭanta la titolon --> | formato = <!-- ekzemple: PDF --> | bibkodo = | arxiv = <!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --> | identigilo = | lingvo = ru | citaĵo = <!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --> }}</ref>. == Terapio == === Ĝeneralaj rekomendoj === Terapio de gravedulinoj kun lupuso havas specifaĵojn. Oni uzas etajn dozojn de [[glukokortikoidoj]] kaj [[hidroksiklorokino]], kiuj malaltigas riskojn de akutiĝo de lupuso kaj formiĝo de [[novnaskita lupuso]]. Por ĉesigi artikan sindromon eblas uzi malaltajn dozojn de [[nesteroidaj kontraŭinflamaj kuraciloj]]. Multaj [[kemioterapiaj agentoj]] ([[Cyclophosphamide]], [[Methotrexate]], [[Mycophenolate mofetil]]) estas nedezirindaj dum gravedeco, sed foje eblas preskribi [[Azathioprine]] kaj [[ciklosporino]]n. La plej sekura estas konsiderata kazo, se oni nuligis la kemioterapiajn agentojn ses monatojn antaŭ la gravedeco. Se necesas imunosubprema terapio, oni anstataŭigas Methotrexate kaj Mycophenolate mofetil per Azathioprine<ref name="Andrew"/>. Glukokortikoidoj ne rekomendindas por profilakto de lupusa nefrito, ĉar iliaj altaj dozoj kreskigas probablecon de evoluo de alta sangopremo, [[steroida diabeto]], infektaj komplikaĵoj kaj antaŭtempa elverŝiĝo de [[amnia likvo]]. Iuj fakuloj opinias nepra preskribon de malaltaj dozoj de [[aspirino]] al gravedulinoj kun lupusa nefrito eĉ se mankas markiloj de antifosfolipida sindromo<ref name="Early"/>. Kaze de alta risko de evoluo de novnaskita lupuso rekomendindas unuavice fluorizitaj glukokortikoidoj (ĉefe [[Dexamethasone]]), kiuj penetras tra placento preskaŭ sen biotransformiĝo kaj grave malaltigas probablecon de evoluo de atrioventrikla blokado kaj perikardito ĉe la feto. Envejna [[Imunoglobulina terapio|injektado de la homa imunoglobulino]] por preventado de perturboj de la kora ritmo kaj kora konduktiveco kaze de novnaskita lupuso ne donis pozitivajn rezultojn<ref>{{citaĵo el gazeto | url = https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/20131278/ | titolo = Failure of intravenous immunoglobulin to prevent congenital heart block: Findings of a multicenter, prospective, observational study | gazeturl = | familia nomo = Pisoni | persona nomo = C. N. | aŭtoroligilo = <!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --> | kunaŭtoroj = A. Brucato, A. Ruffatti, G. Espinosa, R. Cervera, M. Belmonte-Serrano, J. Sánchez-Román, F. G. García-Hernández, A. Tincani, M. T. Bertero, A. Doria, G. R. V. Hughes, M. A. Khamashta | gazeto = Arthritis & Rheumatology | volumo = 62 | numero = 4 | paĝoj = 1147–1152 | doi = 10.1002/art.27350 | dato = 04-2010 | alirdato = 27-08-2020 | citiloj = <!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭanta la titolon --> | formato = <!-- ekzemple: PDF --> | bibkodo = | arxiv = <!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --> | identigilo = | lingvo = en | citaĵo = <!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --> }}</ref>. Eblas rekomendi hidroksiklorokinon por profilakti komplikaĵojn ĉe la feto<ref name="graved46">{{citaĵo el gazeto | url = https://mrj.ima-press.net/mrj/article/view/638/626 | titolo = Системная красная волчанка: особенности течения у беременных и варианты терапии | gazeturl = <!-- ligilo al la retpaĝo de la gazeto --> | familia nomo = Лила | persona nomo = А.М. | aŭtoroligilo = <!-- la Vikipedio‑artikola titolo sen krampoj, ekzemple: L. L. Zamenhof --> | kunaŭtoroj = Трофимов Е.А., Лила В.А. | gazeto = Современная ревматология | volumo = | numero = 3 | paĝo = 46 | doi = 10.14412/1996-7012-2015-3-43-47 | dato = 2015 | alirdato = 20-08-2020 | citiloj = <!-- aŭ malplena aŭ “ne”, kiu kaŝos la citilojn ĉirkaŭanta la titolon --> | formato = <!-- ekzemple: PDF --> | bibkodo = | arxiv = <!-- arXiv‑identigilo laŭ arxiv.org --> | identigilo = | lingvo = ru | citaĵo = <!-- sen citiloj, sen fina punkto ekzemple: Mi vere vidis tion --> }}</ref>. Speciale komplika estas terapio kaze de antifosfolipida sindromo, ĉar aplikado de multaj kuraciloj ne eblas. [[Warfarin]] kaj aliaj nerektaj [[antikoagulanto]]j estas malrekomenditaj pro danĝero de Warfarin-embriopatio, kiu manifestiĝas en perturboj de kresko de [[Epifizo (osto)|epifizoj]], hipoplazio de nazo kaj neŭrologiaj perturboj. Aplikado de mezaj kaj altaj dozoj de glukokortikoidoj ankaŭ ne rekomendindas, ĉar pruvoj de ilia efikeco mankas kaj eblas negativa influo sur la organismojn de la patrino kaj feto. Kaze de sekundara antifosfolipida sindromo eblas preskribi glukokortikoidojn por haltigi altan aktivecon de lupuso, [[Sjögren-malsano]] kaj kelkaj aliaj aŭtoimunaj malsanoj<ref name="graved46"/>. Por preventi recidivajn perdojn de la feto, vejnajn kaj arteriajn trombozojn dum postakuŝa periodo rekomendindas kombinado de malaltaj dozoj de aspirino kaj malaltmolekulaj [[heparino]]j, kiuj preskaŭ ne kaŭzas hemoragiajn komplikaĵojn malsame ol nefrakciigitaj heparinoj<ref name="graved46"/>. === Terapiaj taktikoj === Surbaze de plurjara sperto grupo da rusiaj kuracistoj ellaboris jenajn terapiajn taktikojn<ref name="graved46"/>: '''1. Gravedulinoj kun antikardiolipinaj antikorpoj, sen antaŭaj gravedecoj aŭ kun unu neklarigebla spontanea [[aborto]] (ĝis la 10-a semajno), sen antaŭaj kazoj de [[trombozo]]j''' Al tiuj virinoj oni donas etajn dozojn de aspirino dum la tuta gravedeco kaj dum ses monatoj post la akuŝo. Se haveblas altaj titroj de antikardiolipinaj antikorpoj, rekomendindas uzi malaltmolekulajn heparinojn: [[Enoxaparin sodium]] 1 mg/kg, [[Dalteparin sodium]] 50 ME/kg unufoje tage, [[Nadroparin calcium]] ktp. Risko de trombaj komplikaĵoj ĉe tiaj virinoj altas ne nur dum la gravedeco, sed ankaŭ dum ses postaj monatoj. Se akuŝo okazis nature, rekomendindas daŭrigi kuracadon per malaltmolekulaj heparinoj. Kaze de [[Cezara sekco]] oni nuligas malaltmolekulajn heparinojn antaŭ la operacio kaj preskribas denove post ĝi kun posta transiro al nerektaj antikoagulantoj. '''2. Gravedulinoj sen antaŭaj neplacentaj trombozoj kaj virinoj kun antikardiolipinaj antikorpoj kaj ≥2 neklarigeblaj abortoj (ĝis la 10-a semajno)''' Al tiuj virinoj oni aplikas kombinon de etaj dozoj de aspirino (100 mg/tage) ekde koncipo ĝis la akuŝo, kaj malaltmolekulaj heparinoj ekde momento de dokumentita gravedeco kaj ĝis la akuŝo. 12 horojn post la akuŝo necesas rekomenci kuracadon per malaltmolekulaj heparinoj aŭ Warfarin. Longdaŭra terapio per heparino [[Lupuso kaj ostoporozo|povas kaŭzi ostoporozo]]n, do necesas nepre preskribi ankaŭ [[kalcio]]n ({{unuo|1500}} mg/tage) kaj [[Vitamino D3|vitaminon D3]] (800 ME/tage). '''3. Gravedulinoj kun antifosfolipida sindromo kaj antaŭaj neplacentaj trombozoj (ricevintaj antaŭ la gravedeco Warfarin)''' Necesas nuligi Warfarin ĝis la 6-a semajno (prefere — antaŭ la gravedeco) kun posta preskribo de etaj dozoj de aspirino kune kun malaltmolekulaj heparinoj. '''4. Gravedulinoj al kiuj ne efikis normala terapio dum antaŭa gravedeco''' Al ili oni preskribas envejnan injektadon de imunoglobulino po 0,4 g/kg dum kvin tagoj ĉiumonate dum la gravedeco. == Vidu ankaŭ == * [[Lupuso]] * [[Novnaskita lupuso]] * [[Kuracile kaŭzita lupuso]] * [[Lupuso kaj ostoporozo]] * [[Denaska korblokado]] * [[Atrioventrikla blokado]] * [[Sjögren-malsano]] == Referencoj == {{Projektoj}} {{Referencoj}} {{Konsilo pri medicinaj temoj}} [[Kategorio:Lupuso|Gravedeco]] [[Kategorio:Gravedeco]] [[Kategorio:Obstetriko]] dzp6n1f1pnfer8ms6sa5hqo8dmvx70c Vikipedio:Teknikaj novaĵoj 4 706055 9348946 9343619 2026-04-06T16:17:55Z MediaWiki message delivery 89331 /* Teknikaj Novaĵoj: 2026-15 */ nova sekcio 9348946 wikitext text/x-wiki == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/50|Tech News: 2018-50]] == <section begin="technews-2018-W50"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/50|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.33/wmf.8|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 11 December. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 12 December. It will be on all wikis from 13 December ([[mw:MediaWiki 1.33/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20181212T16 12 December at 16:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * New accounts will need passwords that are at least 8 characters long. Admins, interface admins, bureaucrats, oversighters, CentralNotice admins, global renamers, check users, stewards and some other user groups will need passwords that are at least 10 characters long. This is because an attacker could cause damage to the wikis if they took over these accounts. [https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia_Security_Team/Password_strengthening_2019][https://meta.wikimedia.org/wiki/Password_policy] * When you hover over a footnote it will show you the reference as a pop-up. This is so you don't have to jump down to the bottom of the page to see a reference. This will happen in 2019. Some wikis already have gadgets that do this. You will be able to turn it off. [https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/ReferencePreviews] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/50|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2018-W50"/> 17:34, 10 dec. 2018 (UTC) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18699559 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/51|Tech News: 2018-51]] == <section begin="technews-2018-W51"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/51|Translations]] are available. '''Tech News''' * Because of the [[w:en:Christmas and holiday season|holidays]] the next issue of Tech News will be sent out on 7 January 2019. '''Recent changes''' * Some templates that show notices about the content of the page will now be shown on the mobile website. In many cases they were hidden before. [https://www.mediawiki.org/wiki/Reading/Web/Projects/Mobile_Page_Issues][https://phabricator.wikimedia.org/T210553] * Admins can no longer unblock themselves, except for self-blocks. A blocked admin can block the user who blocked them but no one else. This is so no one can block all admins on a wiki without being stopped. [https://phabricator.wikimedia.org/T150826] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:ParserMigration|ParserMigration extension]] has been removed. It compared the result of two versions of the MediaWiki wikitext parsing pipeline. It was used when we moved to the [[mw:Special:MyLanguage/RemexHtml|Remex parsing library]] instead of [[mw:Parsing/Replacing Tidy|Tidy]]. '''Problems''' * <code><nowiki><ref></nowiki></code> tags can use parameters such as "name" or "group". For example <code><nowiki><ref name="adams" group="books"></nowiki></code>. If a <code><nowiki><ref></nowiki></code> tag has more than two parameters all parameters are ignored. You don't get a warning that they don't work. This will soon be fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T211576] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.33/wmf.9|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 18 December. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 19 December. It will be on all wikis from 20 December ([[mw:MediaWiki 1.33/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20181219T16 19 December at 16:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * The Wikimedia Foundation [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps|Android app team]] are working on making it easier to edit on mobile phones. You can [[mw:Android editing features|read more]] about these plans. If you have an Android phone and speak at least two languages you can help testing in English. Tell [[:m:User:Dchen (WMF)|Dchen (WMF)]] you want to be part of the testing by writing on her talk page or email her. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] <code>tiles.wmflabs.org</code> and <code>wma.wmflabs.org</code> will stop working. They have no maintainers and run an old operating system. Tools which use it could stop working. This includes [[:w:en:Mapnik|the mapnik gadget]], hill shading, and hike and bike layers. New maintainers could help out and keep it going. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2018-December/091216.html] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2018/51|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2018-W51"/> 20:35, 17 dec. 2018 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18718987 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/02|Tech News: 2019-02]] == <section begin="technews-2019-W02"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/02|Translations]] are available. ''Tech News writers, editors and translators wish you a pleasant 2019 year.'' '''Recent changes''' * RelatedSites extension has been undeployed. It was used to create interwiki links on Wikivoyage, now handled by Wikidata. [https://phabricator.wikimedia.org/T128326] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] MediaWiki logstash logging is moving to a new infrastructure. This is an ongoing deployment. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/File:Logging_infrastructure_design_document.pdf] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] [https://codesearch.wmflabs.org codesearch.wmflabs.org] has been updated, with new and updated repositories and a new search options for code. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-ambassadors/2019-January/002045.html] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] On several wikis, an account named "{{int:abusefilter-blocker}}" has been created on December 17 to perform some technical maintenance on AbuseFilter. This account has sysop rights but it's a system user and no human can use it. The account already existed on wikis where AbuseFilter can perform blocks, which are issued using this account. See [[:phabricator:T212268|T212268]] for more information and future plans. '''Problems''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] In [[:mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|AbuseFilter]], the "{{int:abusefilter-action-throttle}}" action takes three parameters: count, period and groups. They must now strictly respect the requirements listed [[:mw:Extension:AbuseFilter/Actions#Throttling|on mediawiki.org]]. A list of broken filters is [[:phabricator:P7956|on Phabricator]]. If you're familiar with AbuseFilter, please take a look and fix them. [https://phabricator.wikimedia.org/T209565] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.33/wmf.12|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from January 8. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from January 9. It will be on all wikis from January 10 ([[mw:MediaWiki 1.33/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * Search Platform Office Hours is rescheduled to January 9. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2019-January/091280.html Check the details] for time and date. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/02|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W02"/> 18:30, 7 jan. 2019 (UTC) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18759682 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/03|Tech News: 2019-03]] == <section begin="technews-2019-W03"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/03|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can now use [[:w:en:Google Translate|Google Translate]] in the [[mw:Special:MyLanguage/Content translation|content translation tool]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T90208][https://wikimediafoundation.org/2019/01/09/you-can-now-use-google-translate-to-translate-articles-on-wikipedia/] * You can now add [[mw:Special:MyLanguage/Help:File captions|captions]] to files on Commons. Captions are short descriptions of the file. They can be translated to all languages we use. They can't use wikitext markup. * Earlier a [[:w:en:Attribute (computing)|quoted HTML attribute]] had to be followed by a space. Now it doesn't. This means that some pages could look different when you save them even if you didn't edit that part of the text. [https://www.mediawiki.org/wiki/Topic:Uqhg1it7nojfnjfg][https://github.com/wikimedia/mediawiki/commit/59bb8864a23f3df120789c7619ef07acefa27b9c] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Templates with [[mw:Special:MyLanguage/Help:TemplateStyles|<nowiki><templatestyles></nowiki>]] could not show the difference between the live template and the [[w:en:Sandbox (software development)|sandbox]] version when they were tested. This has now been fixed. <nowiki><templatestyles></nowiki> has a new <code>wrapper</code> parameter now. You can use it for selectors like <code dir="ltr">.mw-parser-output <nowiki><wrapper parameter value> <selector from CSS page></nowiki></code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T200441] '''Problems''' * When you see an edit in the recent changes feed or in the history of a page some of them have [[mw:Special:MyLanguage/Help:Tags|tags]]. Some tags are added automatically. You can also add tags manually. Tags for edits that have been added manually can be edited. This didn't work for a little while. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T212703] '''Changes later this week''' *You can move files from your wiki to Wikimedia Commons and keep the file history with the new [[m:WMDE Technical Wishes/Move files to Commons|FileExporter]]. It will be a [[mw:Special:MyLanguage/Beta Features|beta feature]] on all wikis from 16 January. If you want to test it you [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|activate it]] and check [[m:WMDE Technical Wishes/Move files to Commons/Configuration file documentation|your wiki's configuration file]]. * Users who could cause more damage to the wikis if someone took over their account have to have more secure passwords. This includes administrators and other user groups. They can't use passwords that are in a list of common passwords. Accounts with common passwords are easy to take over. The list of common passwords was made longer a few weeks ago and has a different error message. Some user groups have been added to those who can't use common passwords. This is to protect all accounts with user rights that could cause damage. [https://gerrit.wikimedia.org/r/#/c/operations/mediawiki-config/+/481115/] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The [[:mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|AbuseFilter]] variable <code>minor_edit</code> has been removed. It was deprecated in 2016. Now you can't use it. You can fix the filters using it. You can find them if you use the search bar on [[Special:AbuseFilter|Special:AbuseFilter]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.33/wmf.13|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from January 15 <section end="technews-2019-W03"/> 17:55, 14 jan. 2019 (UTC) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18781471 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/04|Tech News: 2019-04]] == <section begin="technews-2019-W04"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/04|Translations]] are available. '''Tech News''' * Some people did not get last week's issue of Tech News. This was because of a problem with [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|MassMessage]]. If you did not get last week's issue, you can [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/03|read it on Meta]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T213942] '''Recent changes''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Content translation|content translation tool]] can now use [[mw:Special:MyLanguage/Content translation/V2|version 2]] as the default version for users who turned on the [[mw:Special:MyLanguage/Beta Features|beta feature]]. For example it adds the tracking category <code>{{int:cx-unreviewed-translation-category}}</code> to translations that might have used machine translations without fixing the problems. This is so others can find them. You can find this category in <code>Special:TrackingCategories</code> on Wikipedias. * [https://mediawiki2latex-large.wmflabs.org https://mediawiki2latex-large.wmflabs.org] can now convert collects of up to 800 pages to [[:w:en:PDF|PDF]], [[:w:en:EPUB|EPUB]] or [[:w:en:OpenDocument|ODT]]. Previously this was 200 pages. '''Problems''' * When a template was edited with the visual editor, it would sometimes put all information on one line. This makes it difficult to read for editors who use the wikitext editor. It also makes it more difficult to see what happened in a diff. This problem affected edits made between 8 and 17 January and is now fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T213922] * [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|MassMessage]] is used to post a message to many pages. It has not been working reliably. Some messages have not been posted to everyone. [https://phabricator.wikimedia.org/T213942][https://phabricator.wikimedia.org/T139380] * Because of a database problem that had to be fixed immediately you could not edit most wikis for a couple of minutes on 17 January (UTC). This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T213858] '''Changes later this week''' * You will be able to use [[mw:Special:MyLanguage/Help:TemplateStyles|template styles]] in the <code>Module</code> namespace. [https://phabricator.wikimedia.org/T200914] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.33/wmf.14|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 22 January. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 23 January. It will be on all wikis from 24 January ([[mw:MediaWiki 1.33/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190123T16 23 January at 16:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/04|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W04"/> 20:33, 21 jan. 2019 (UTC) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_targets/1&oldid=18802322 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/05|Tech News: 2019-05]] == <section begin="technews-2019-W05"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/05|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The Wikimedia servers use [[:w:en:HHVM|HHVM]] to run the [[:w:en:PHP|PHP]] code. They are [[mw:Wikimedia Technology/Annual Plans/FY2019/TEC4: PHP7 Migration/Goals|going to use PHP7]] and stop using HHVM. You can test PHP7 with a [[mw:Special:MyLanguage/Beta Features/PHP7|new beta feature]]. That way you can [[mw:Talk:Beta Features/PHP7|help find and report]] problems. '''Problems''' * When someone moves a page to a name that already exists that page that had the name the article is moved to is deleted. For a couple of months this didn't always work. Some users saw an error message instead. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T210739] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190130T16 30 January at 16:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/05|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W05"/> 18:15, 28 jan. 2019 (UTC) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18821217 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/06|Tech News: 2019-06]] == <section begin="technews-2019-W06"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/06|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * It was easy to untick a box by accident in [[Special:Preferences|Special:Preferences]]. This will now be fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T213517] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.33/wmf.16|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 5 February. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 6 February. It will be on all wikis from 7 February ([[mw:MediaWiki 1.33/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190206T16 6 February at 16:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/06|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W06"/> 17:12, 4 feb. 2019 (UTC) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18846213 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/07|Tech News: 2019-07]] == <section begin="technews-2019-W07"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/07|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can use the <code>[[mw:Special:MyLanguage/Recommendations for mobile friendly articles on Wikimedia wikis#Making page issues (ambox templates) mobile friendly|ambox]]</code> [[:w:en:Cascading Style Sheets|CSS]] class to show page issues to mobile readers. When you use <code>ambox</code> there are [[mw:Special:MyLanguage/Recommendations for mobile friendly articles on Wikimedia wikis#Making page issues (ambox templates) mobile friendly|classes]] you can use. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.33/wmf.17|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 12 February. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 13 February. It will be on all wikis from 14 February ([[mw:MediaWiki 1.33/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190213T16 13 February at 16:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/07|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W07"/> 18:46, 11 feb. 2019 (UTC) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18862544 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/08|Tech News: 2019-08]] == <section begin="technews-2019-W08"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/08|Translations]] are available. '''Recent changes''' * When you [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Thanks|thank]] someone on the mobile web you will now have two seconds to cancel the thank. This is in case you clicked on the thank button by accident. [https://phabricator.wikimedia.org/T63737] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.33/wmf.18|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 19 February. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 20 February. It will be on all wikis from 21 February ([[mw:MediaWiki 1.33/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190220T16 20 February at 16:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * There is a proposal to add a red link to mobile search results if there is no page with that name. This is how it works on desktop. You can [[mw:Talk:Readers/Web/Advanced mobile contributions|leave feedback]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T211006] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/08|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W08"/> 23:14, 18 feb. 2019 (UTC) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18883065 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/09|Tech News: 2019-09]] == <section begin="technews-2019-W09"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/09|Translations]] are available. '''Recent changes''' * There is a [https://itunes.apple.com/WebObjects/MZStore.woa/wa/viewSoftware?id=324715238&mt=8 new version] of the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/iOS FAQ|iOS Wikipedia app]]. It has for example [[:w:en:Syntax highlighting|syntax highlighting]] and new toolbars to make it easier to write wikitext. It also has night mode, a find-on-page function and other things. You can [[mw:Talk:Wikimedia Apps|give feedback and suggestions]]. [https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia_Apps/Team/iOS/Editing_program] '''Changes later this week''' * When you look at your watchlist or the recent changes page you can use the [[mw:Special:MyLanguage/Edit Review Improvements/New filters for edit review|new filters for edit review]]. There you can choose tags to filter different edits. Empty tags will no longer be shown. [https://phabricator.wikimedia.org/T182219] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.33/wmf.19|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 26 February. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 27 February. It will be on all wikis from 28 February ([[mw:MediaWiki 1.33/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190227T16 27 February at 16:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps|Wikipedia app]] for Android will invite users to add Wikidata descriptions to Wikidata objects that have Wikipedia articles but no Wikidata descriptions. It will only invite users who have added a number of Wikidata descriptions in the app without being reverted. This is to avoid spam and bad edits. You can [[mw: Wikimedia Apps/Team/Android/AppEditorTasks|read more]] and [[mw:Talk:Wikimedia_Apps/Team/Android/AppEditorTasks|leave feedback]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/09|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W09"/> 21:17, 25 feb. 2019 (UTC) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18898106 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/10|Tech News: 2019-10]] == <section begin="technews-2019-W10"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/10|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.33/wmf.20|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 5 March. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 6 March. It will be on all wikis from 7 March ([[mw:MediaWiki 1.33/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190306T16 6 March at 16:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * You can [[mw:Talk pages consultation 2019/Participant group sign-up|give feedback]] on the future of talk pages. * The mobile website will use the standard [[:w:en:Font|fonts]] on your computer or phone instead of a generic font. This will make it easier to read text in many scripts. [https://www.mediawiki.org/wiki/Design/Projects/Improve_mobile_reading_experience][https://phabricator.wikimedia.org/T175877] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/10|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W10"/> 16:38, 4 mar. 2019 (UTC) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18912959 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/11|Tech News: 2019-11]] == <section begin="technews-2019-W11"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/11|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Pages can use [[:wikidata:Property:P625|geocoordinates]] from Wikidata with the <code>mw.wikibase.entity:formatStatements</code> [[w:Lua (programming language)|Lua]] function or the <code>#statements</code> [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Parser functions|parser function]]. If they do, they will now be shown using [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer#<maplink>|a Kartographer <code><maplink></code>]] if the wiki can use Kartographer. You can report bugs or ask questions [[phab:T210926|on Phabricator]]. * There is now an [[:wikitech:EventStreams|EventStream]] to see when [https://stream.wikimedia.org/?doc#!/Streams/get_v2_stream_page_links_change links are added or removed] on Wikimedia wikis. You can read the [[phab:T115119|discussions and plans]]. '''Problems''' * Some wikis will not be able to edit for a short period of time on 19 March ([[:w:en:Coordinated Universal Time|UTC]]). This will start at [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190319T15 15:00 UTC]. It will last up to 15 minutes but probably shorter. You can [[phab:T217441|see the list of affected wikis]]. This is because of network maintenance. You can still read the wikis. * Editors who use Firefox to edit with the visual editor had a problem with copying text. When they tried to select text that included footnotes, templates or block images in the middle they would often only get part of the text. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T214976] * Some maps didn't work for a while on 8 March. This has been fixed. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incident_documentation/20190308-wdqs][https://phabricator.wikimedia.org/T217898] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.33/wmf.21|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 12 March. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 13 March. It will be on all wikis from 14 March ([[mw:MediaWiki 1.33/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190313T16 13 March at 16:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/11|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W11"/> 19:29, 11 mar. 2019 (UTC) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18925338 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/12|Tech News: 2019-12]] == <section begin="technews-2019-W12"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/12|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * When you use [[:m:Help:Reverting#Advanced features|rollback]] you will be able to get a confirmation prompt on most wikis. It asks you if you wanted to do the rollback. This is to avoid misclicks. You will have to [[Special:Preferences#mw-prefsection-rendering|opt in]] to get it. On German Wikipedia it will be an opt-out feature from 28 March. [https://phabricator.wikimedia.org/T199534][https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/Rollback] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.33/wmf.22|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 19 March. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 20 March. It will be on all wikis from 21 March ([[mw:MediaWiki 1.33/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190320T16 20 March at 16:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * Admins will be able to block someone from editing a page or a namespace. This already works on a few Wikimedia wikis. You can [[m:Special:MyLanguage/Community health initiative/Partial blocks|read more]]. If your wiki wants to be an early tester of this, you can [[m:Talk:Community health initiative/Partial blocks|tell the developers]]. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikimedia-l/2018-August/090842.html] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] [[:wikitech:Help:Toolforge|Toolforge]] will [[:wikitech:News/Toolforge Trusty deprecation|shut down the Ubuntu Trusty job grid]]. This will happen the week of 25 March. Tools that use this grid needs to be moved to the new Debian Stretch job grid. If they haven't, they will be taken offline. Maintainers can restart the tools later. Users may not be able to use them in the meanwhile. You can see a [[:toolforge:trusty-tools/|list of affected tools]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/12|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W12"/> 19:44, 18 mar. 2019 (UTC) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18939566 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/13|Tech News: 2019-13]] == <section begin="technews-2019-W13"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/13|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Content translation/V2|new version of the content translation tool]] will be used for all new translations. The older version will still be used for translations that were started with it. Most users won’t see any change. More than 80% of the published translations are already using the new version. [https://phabricator.wikimedia.org/T212646] '''Problems''' * There was a problem with editing with [[:w:en:Safari (web browser)|Safari]] on [[:w:en:IOS|iOS]]. When you wrote an edit summary you couldn't save the edit. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T218352] * The editing toolbar sometimes disappears when you scroll on [[:w:en:IOS|iOS]] devices. This will be fixed soon. [https://phabricator.wikimedia.org/T218414] * Wikis can [[mw:Special:MyLanguage/Help:System message|over-ride interface messages]] on-wiki. A problem meant that sometimes an old versions of any changed messages were shown instead. This included the sitenotice and other important parts of the interface. This was fixed at around 2019-03-22 16:00 (UTC). Logged-out users may still get the wrong message. Purging the page should fix it for them. [https://phabricator.wikimedia.org/T218918] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.33/wmf.23|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 26 March. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 27 March. It will be on all wikis from 28 March ([[mw:MediaWiki 1.33/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190327T16 27 March at 16:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/13|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W13"/> 18:05, 25 mar. 2019 (UTC) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18947493 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/14|Tech News: 2019-14]] == <section begin="technews-2019-W14"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/14|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Notifications|Notifications]] tell you about things that happen on the wiki. You can turn on notifications about [[mw:Special:MyLanguage/Help:Notifications/Notifications_types#echo-category-title-article-linked|new links to pages you created]]. For performance reasons you can no longer get e-mails about this. [https://phabricator.wikimedia.org/T219444] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.33/wmf.24|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 2 April. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 3 April. It will be on all wikis from 4 April ([[mw:MediaWiki 1.33/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190403T16 3 April at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/14|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W14"/> 16:29, 1 apr. 2019 (UTC) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18980992 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/15|Tech News: 2019-15]] == <section begin="technews-2019-W15"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/15|Translations]] are available. '''Recent changes''' * More wikis are now testing visual editor section editing for mobile users. You can [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor on mobile/Section editing|read more]]. * Admins on French and Polish Wikipedia can [[m:Community health initiative/Partial blocks|block someone from editing a page or a namespace]]. If your wiki wants to get these blocks before they are available to all wikis, you can [[m:Talk:Community health initiative/Partial blocks|tell the developers]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T219327][https://phabricator.wikimedia.org/T219218] '''Problems''' * You will be able read but not edit most wikis for 30 minutes on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190411T05 11 April at 05:00 (UTC)]. This is because of a hardware problem. You can [[phab:T220080|see a list of the affected wikis]]. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2019-April/091900.html] * A map update caused some problems on 29 March and 30 March. It was rolled back. [https://phabricator.wikimedia.org/T217087] * Pages on some Wikivoyages had problems with the top headline. This has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T97891#5079408] '''Changes later this week''' * When you add an edit summary the VisualEditor will search your recent edit summaries in case you want to re-use one. This works in both the [[mw:Special:MyLanguage/Help:VisualEditor/User guide|visual]] and [[mw:Special:MyLanguage/2017 wikitext editor|wikitext]] modes on desktop. It also works [[mw:VisualEditor on mobile|on the mobile site]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T50274] * The Wikimedia wikis will get a [[:w:en:URL shortening|URL shortener]]. This will work from 11 April. You can [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia URL Shortener|read more]]. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikidata/2019-April/012893.html] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The <code><nowiki>{{REVISIONID}}</nowiki></code> magic word will no longer work. This is for performance reasons. When you preview a page it will return <code>""</code> (empty string). When you read a page it will return <code>"-"</code> (dash). For now this will only affect content namespaces. [https://phabricator.wikimedia.org/T137900] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.33/wmf.25|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 9 April. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 10 April. It will be on all wikis from 11 April ([[mw:MediaWiki 1.33/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190410T15 10 April at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * You will be able to preview references. This means that when you hover over the link you will get a popup that shows you a preview of the reference. It will work much like [[mw:Special:MyLanguage/Page Previews|page previews]]. This is so you don't have to go to the bottom of the page to see a reference. This will now be available as a beta feature on German and Arabic Wikipedia. [https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/ReferencePreviews][https://phabricator.wikimedia.org/T67114] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The Wikidata [[:w:en:JSON|JSON]] output will change. Empty containers will be serialised as empty objects. This is a breaking change that will affect tools that use JSON outputs and APIs. It will happen on 30 April. You can [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikidata/2019-April/012891.html read more and see how to test your code]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/15|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W15"/> 18:24, 8 apr. 2019 (UTC) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=18988936 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/16|Tech News: 2019-16]] == <section begin="technews-2019-W16"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/16|Translations]] are available. '''Recent changes''' *All wikis now have the [[:mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:TemplateWizard|TemplateWizard]] for the wikitext editor. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.34/wmf.1|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 16 April. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 17 April. It will be on all wikis from 18 April ([[mw:MediaWiki 1.34/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190417T15 17 April at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * Wikidata will get a new [[:wikidata:Help:Property constraints portal#Constraint statements on properties|constraint status]] called <code> suggestion</code>. This [[mailarchive:wikidata/2019-April/012911.html|will change]] how the <code>WikibaseQualityConstraints</code> constraint checking API works. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikidata/2019-April/012910.html][https://phabricator.wikimedia.org/T204439] * You can test the [[c:Commons:Structured data/Get involved/Feedback requests/Depicts testing|<code>depicts</code> property]] for structured data on Commons. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/16|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W16"/> 23:00, 15 apr. 2019 (UTC) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=19011282 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/17|Tech News: 2019-17]] == <section begin="technews-2019-W17"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/17|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/AdvancedSearch|advanced search]] function [[:w:en:URL|URL]] now shows which namespaces you search in. The namespace field is collapsed by default on the search page. You can also [[gerrit:plugins/gitiles/mediawiki/extensions/AdvancedSearch/+/refs/heads/master/docs/adding_fields.md|add new fields]] to the search interface through a [[:w:en:Hooking|hook]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T217445][https://phabricator.wikimedia.org/T217443][https://phabricator.wikimedia.org/T217446] * The wikis now look slightly different in the mobile web version. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2019-April/091978.html] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190423T15 23 April at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * Wikipedia articles will have the <code>[https://schema.org/sameAs sameAs]</code> [https://schema.org/Property meta property]. It adds structured data. This makes it easier for search engines to find Wikipedia articles. It also makes it easier to reuse content. There will an [[:w:en:A/B testing|A/B test]]. [https://www.mediawiki.org/wiki/Reading/Seach_Engine_Optimization/sameAs_test][https://phabricator.wikimedia.org/T209306] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/17|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W17"/> 19:08, 23 apr. 2019 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=19030007 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/18|Tech News: 2019-18]] == <section begin="technews-2019-W18"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="eo" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/18|Translations]] are available. '''Lastaj ŝanĝoj''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps|Wikipedia app]] for Android now invites users to add Wikidata descriptions to Wikidata objects that have Wikipedia articles but no Wikidata descriptions. It will only invite users who have added a number of Wikidata descriptions in the app without being reverted. This is to avoid spam and bad edits. [https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia_Apps/Team/Android/AppEditorTasks][https://phabricator.wikimedia.org/T205125] '''Problemoj''' * Tech News was late last week because of a [[mw:Special:MyLanguage/Extension:MassMessage|MassMessage]] bug. Other newsletters had the same problem. [https://phabricator.wikimedia.org/T221570] '''Changes later this week''' * You will see when you last refreshed the recent changes page. This is so you can see how recent the changes are. [https://phabricator.wikimedia.org/T200353] * When you write a comment in [[mw:Special:MyLanguage/Structured Discussions|Structured Discussions]] but have not posted it yet your [[:w:en:Web browser|web browser]] will save it in <code>[[:w:en:Web storage#Local and session storage|local storage]]</code> instead of <code>[[:w:en:Web storage#Local and session storage|session storage]]</code>. This means you do not lose them even if you close your web browser. Structured Discussions used to be called Flow. [https://phabricator.wikimedia.org/T93612] * You will be able to turn off [[mw:Special:MyLanguage/Help:Notifications/Notifications types#Milestone|milestone notifications]]. Milestone notifications congratulate you when you have made certain numbers of edits. [https://phabricator.wikimedia.org/T169924] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.33/wmf.3|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2019-04-30|{{PAGELANGUAGE}}}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2019-05-01|{{PAGELANGUAGE}}}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2019-05-02|{{PAGELANGUAGE}}}} ([[mw:MediaWiki 1.33/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190501T15 {{#time:j xg|2019-05-01|{{PAGELANGUAGE}}}} at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The Wikidata <code>wb_terms</code> table will be dropped. This will affect some Wikidata tools. They need to be updated. The table has become too big which is causing problems. This will happen on 29 May. You can [[mailarchive:wikidata/2019-April/012987.html|read more]]. You can ask for help if you need it. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Wikimedia wikis will soon use a token when you log out. This changes how the API works. Some tools might need to be updated. [https://phabricator.wikimedia.org/T25227] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/18|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W18"/> 22:27, 29 apr. 2019 (UTC) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=19046269 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/19|Tech News: 2019-19]] == <section begin="technews-2019-W19"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="eo" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/19|Translations]] are available. '''Problemoj''' * [[Special:Watchlist|Special:Watchlist]] can show the wrong information. It does not always show which edits are read and which are unread. The developers are working on solving the problem. [https://phabricator.wikimedia.org/T218511] '''Ŝanĝoj okazontaj poste ĉi-semajne''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Ripetiĝanta ero]] The [[mw:MediaWiki 1.34/wmf.5|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2019-05-07|{{PAGELANGUAGE}}}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2019-05-08|{{PAGELANGUAGE}}}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2019-05-09|{{PAGELANGUAGE}}}} ([[mw:MediaWiki 1.33/Roadmap|calendar]]). '''Kunvenoj''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Ripetiĝanta ero]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Altnivela ero]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190507T15 {{#time:j xg|2019-05-08|{{PAGELANGUAGE}}}} at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/19|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W19"/> 16:27, 6 maj. 2019 (UTC) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=19073915 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/20|Tech News: 2019-20]] == <section begin="technews-2019-W20"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/20|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.34/wmf.5|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 14 May. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 15 May. It will be on all wikis from 16 May ([[mw:MediaWiki 1.34/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190514T15 15 May at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/20|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W20"/> 00:48, 14 maj. 2019 (UTC) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=19091659 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/21|Tech News: 2019-21]] == <section begin="technews-2019-W21"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/21|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The report for phase 1 of the talk pages consultation 2019 [[mw:special:MyLanguage/Talk pages consultation_2019/Phase 1 report|has been published]]. Communities are invited to [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages consultation 2019/Participant group sign-up#Phase2|start phase 2 of the consultation]] on their wikis. '''Problems''' * File descriptions for files from Commons were not shown properly on other Wikimedia wikis for a few days. For example the image descriptions and license information were missing. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T222935][https://phabricator.wikimedia.org/T222954] * Some diffs show an error message when you try to see them. The developers are working on fixing it. It could be because of some edit comments. [https://phabricator.wikimedia.org/T222857][https://phabricator.wikimedia.org/T222628] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.34/wmf.6|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2019-05-21|{{PAGELANGUAGE}}}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2019-05-22|{{PAGELANGUAGE}}}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2019-05-23|{{PAGELANGUAGE}}}} ([[mw:MediaWiki 1.34/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190521T15 {{#time:j xg|2019-05-22|{{PAGELANGUAGE}}}} at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * The [[mw:Content translation/V2|content translation tool]] on Wikipedia can use machine translations. There is a system to stop translations where the editors do not fix machine translation mistakes. This warns or stops them if they seem to just copy what the machine translation gives them. If this system is too strict or not strict enough you can [[mw:Talk:Content translation|tell the language team]]. [https://www.mediawiki.org/wiki/Help:Content_translation/Translating/Translation_quality] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The Wikidata <code>wbeditentity</code> [[:w:en:Application programming interface|API]] endpoint will remove all aliases if the request includes an empty alias. This is how it supposed to work. It has not been working this way because of a bug. This will start on 12 June. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikidata/2019-May/013051.html] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/21|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W21"/> 13:04, 20 maj. 2019 (UTC) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=19108030 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/22|Tech News: 2019-22]] == <section begin="technews-2019-W22"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/22|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Big changes to the [[w:en:Replication (computing)|replica database]] will happen on 3 June. Some tools on [[:wikitech:Help:Cloud Services Introduction|Cloud Services]] will stop working if the maintainers do not update them to use the new schema. This probably affects tools that query for revisions or log entries made by a user. [https://phabricator.wikimedia.org/T223406][https://lists.wikimedia.org/pipermail/cloud-announce/2019-May/000172.html] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.34/wmf.7|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 28 May. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 29 May. It will be on all wikis from 30 May ([[mw:MediaWiki 1.34/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190529T15 29 May at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/22|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W22"/> 15:33, 27 maj. 2019 (UTC) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=19120221 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/23|Tech News: 2019-23]] == <section begin="technews-2019-W23"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/23|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can now write all special letters in all African Wikipedia languages. This works in the desktop version. [https://aharoni.wordpress.com/2019/05/25/happy-africa-day-keyboards-for-all-african-wikipedia-languages/] * There is now a field called <code>[[:c:Commons:Depicts|depicts]]</code> on Commons. This is a way to show what is in a picture with the help of Wikidata. It is still in development. [https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Village_pump#Adding_qualifiers_to_Depicts] * Some tools on Toolforge may break on or after 3 June because of database changes. Maintainers should update their tools to use the new schema. [https://phabricator.wikimedia.org/T223406][https://lists.wikimedia.org/pipermail/cloud-announce/2019-May/000172.html] '''Problems''' * You will be able to read but not to edit Wikimedia Commons for 30 minutes on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190619T05 19 June at 05:00 (UTC)]. This is to fix a hardware problem. [https://phabricator.wikimedia.org/T224516] '''Changes later this week''' * Some wikis have one tab for the visual editor and one tab for a wikitext editor. Others wikis just have one tab. If your wiki has two tabs, clicking a link to create a new page has always opened a wikitext editor. It will now open the editor you used the last time you edited. [https://phabricator.wikimedia.org/T223793] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.34/wmf.8|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 4 May. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 5 May. It will be on all wikis from 6 May ([[mw:MediaWiki 1.34/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190605T15 5 May at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/23|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W23"/> 15:24, 3 jun. 2019 (UTC) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=19133752 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/24|Tech News: 2019-24]] == <section begin="technews-2019-W24"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/24|Translations]] are available. '''Recent changes''' * When you create a PDF from a page on the wiki this is now done by [[mw:Proton|Proton]]. Before this we used [[mw:Electron|Electron]]. It should look the same but work better. Both use Chromium. This is a different system from when you collect several articles into a book and make a PDF from them. [https://phabricator.wikimedia.org/T210651][https://phabricator.wikimedia.org/T186748] * The Flagged Revisions extension now uses the standard OOUI icons. There will be additional minor fixes for positioning in the next deployment. [https://phabricator.wikimedia.org/T155878] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Bots and other scripts that do not set an identifiable [[m:Special:MyLanguage/User-Agent policy|User-Agent]] may find their requests strictly rate-limited until they identify themselves properly. [https://phabricator.wikimedia.org/T224891] '''Problems''' * Please check if the Flagged Revisions configuration on your wiki is as you expect (or as it was a few weeks ago). If not, please [https://phabricator.wikimedia.org/maniphest/task/edit/form/1/?projects=Wikimedia-Site-Requests%2CMediaWiki-extensions-FlaggedRevs report it]. [https://phabricator.wikimedia.org/T225144] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190612T15 12 June at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/24|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W24"/> 17:06, 10 jun. 2019 (UTC) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=19143311 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/25|Tech News: 2019-25]] == <section begin="technews-2019-W25"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/25|Translations]] are available. '''Problems''' * You will be able to read but not to edit Wikimedia Commons for 30 minutes on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190619T05 19 June at 05:00 (UTC)]. This is to fix a hardware problem. [https://phabricator.wikimedia.org/T224516] '''Changes later this week''' * [[:w:en:MIDI|MIDI]] files can soon be played without the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Score|Score extension]]. You can then add them with <code><nowiki>[[File:Filename.midi]]</nowiki></code>. Later <code>override_midi</code> and <code>override_audio</code> will stop working. Instead you will need to add the MIDI file below the music score. [https://phabricator.wikimedia.org/T135597] * A new video player will soon replace the old one. You will be able to enable it as a beta feature in [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|your preferences]]. It will later be enabled for everyone if there are no big problems. [https://phabricator.wikimedia.org/T148103] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.34/wmf.10|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 18 June. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 19 June. It will be on all wikis from 20 June ([[mw:MediaWiki 1.34/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190619T15 19 June at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Some gadgets and user scripts still use the old <code>wgEnableAPI</code> and <code>wgEnableWriteAPI</code> values. These values are always true. They will soon be removed. This might break the gadgets and scripts. You should fix your gadgets to not use these values. [https://gerrit.wikimedia.org/r/c/mediawiki/core/+/504076] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/25|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W25"/> 20:37, 17 jun. 2019 (UTC) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=19152213 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/26|Tech News: 2019-26]] == <section begin="technews-2019-W26"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/26|Translations]] are available. '''Problems''' * The [[mw:MediaWiki 1.34/wmf.10|new version]] of MediaWiki for last week was not fully released due to issues. It was removed from most wikis on Tuesday and from test wikis on Thursday. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2019-June/092212.html] * Most wikis were slow and then briefly read-only last week due to one of the database servers having a problem. It is now replaced. [https://phabricator.wikimedia.org/T225981] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.34/wmf.11|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 25 June. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 26 June. It will be on all wikis from 27 June ([[mw:MediaWiki 1.34/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * You can watch or join the next [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2019-June/092210.html Wikimedia Language showcase]. It will be about the usage of Machine Translation in Wikimedia projects. The showcase will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190626T13 26 June at 13:00 (UTC)]. A recording will be kept for later viewing * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190626T15 26 June at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/26|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W26"/> 17:29, 24 jun. 2019 (UTC) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=19168431 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/27|Tech News: 2019-27]] == <section begin="technews-2019-W27"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/27|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The development of [[mw:Special:MyLanguage/Wikidata Bridge|Wikidata Bridge]] has started. The goal is to allow Wikidata edits from Wikipedia. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikidata/2019-June/013216.html] '''Problems''' * Sometimes pages load slowly for users routed to the Amsterdam data center. Investigation is in progress. [https://phabricator.wikimedia.org/T226048] * Wikidata query service was overloaded between 11:50 UTC until 13:15 UTC on June 24. It has been fixed. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incident_documentation/20190624-wdqs] '''Changes later this week''' * You will be able to read but not to edit all wikis for a short amount of time, on 3 July at 06:00 (UTC). This is to move a database. [https://phabricator.wikimedia.org/T226358] * There is no deployment of a new version of MediaWiki on the wikis this week ([[mw:MediaWiki 1.34/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190703T15 3 July at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/27|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W27"/> 21:23, 1 jul. 2019 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=19175317 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/28|Tech News: 2019-28]] == <section begin="technews-2019-W28"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/28|Translations]] are available. '''Recent changes''' * For event organizers, if you [[m:Special:MyLanguage/Mass_account_creation#Requesting_temporary_lift_of_IP_cap|request a temporary lift of the IP cap]] for mass account creation, this will now also raise the edit rate limit for those new accounts at the event, which will prevent another bottleneck. [https://phabricator.wikimedia.org/T204583] * Administrators at all Wiktionary, Wikivoyage, and Wikisource wikis are now able to use the new [[m:Special:MyLanguage/Community_health_initiative/Partial_blocks|partial blocks]] feature. [https://phabricator.wikimedia.org/T218626] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.34/wmf.13|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 9 July. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 10 July. It will be on all wikis from 11 July ([[mw:MediaWiki 1.34/Roadmap|calendar]]). * The design of MediaWiki's software windows will change for desktop users. Layout will be simpler, buttons will be bolder and clearer, and close buttons will be just icons. This is like the mobile design. This will affect ContentTranslation, VisualEditor, TemplateWizard, and other tools. [https://phabricator.wikimedia.org/T226045] '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190710T15 10 July at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * Wikidata will be in read-only mode on 30 July from 05:00 to 05:30 UTC because of a server switch. [https://phabricator.wikimedia.org/T227063] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] There will be a change in the name format of new Wikidata RDF dumps starting on 15 July. [https://phabricator.wikimedia.org/T226153] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/28|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W28"/> 20:12, 8 jul. 2019 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=19192465 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/29|Tech News: 2019-29]] == <section begin="technews-2019-W29"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/29|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The mobile web will get more advanced editing tools. Seven more Wikipedias can use them now. This works for Arabic, Indonesian, Italian, Persian, Japanese, Spanish and Thai Wikipedia. You can try the tools on the mobile web and give feedback. [https://meta.wikimedia.org/wiki/User:CKoerner_(WMF)/Advanced_mobile_contribution_options_second_update] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The abuse filter system user will soon do maintenance edits on broken abuse filters. This user is called <code>{{int:abusefilter-blocker}}</code> and has administrator rights. This is meant to fix technical problems. It will not do any other changes. You [[phab:T209565|can read more]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.34/wmf.14|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 16 July. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 17 July. It will be on all wikis from 18 July ([[mw:MediaWiki 1.34/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190717T15 17 July at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps|Wikipedia app]] for Android will invite users to add image captions to images on Commons. It will only invite users who have added a number of edits in the app without being reverted. This is to avoid spam and bad edits. You can [[mw:Wikimedia Apps/Team/Android/AppEditorTasks|read more]] and [[mw:Talk:Wikimedia_Apps/Team/Android/AppEditorTasks|leave feedback]]. [https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Village_pump/Archive/2019/03#Edit_action_feed_(Android_Wikipedia_app)] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/29|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W29"/> 15:29, 15 jul. 2019 (UTC) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=19199404 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/30|Tech News: 2019-30]] == <section begin="technews-2019-W30"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/30|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Communities interested by easing newcomers' first steps can now benefit from the Growth team experiments on their wikis. Check [[mw:Growth/Communities/How to get the Growth experiments on your wiki|the conditions and the request process]]. * The [[m:Coolest_Tool_Award|Coolest Tool Award 2019]] is looking for nominations. You can recommend tools by July 29. The awarded tools will be presented at Wikimania. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2019-July/092301.html] '''Problems''' * The release of the last version of MediaWiki (1.34.0-wmf.14) has been blocked for groups 1 and 2. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-ambassadors/2019-July/002184.html] '''Changes later this week''' * Phabricator database will be moved to a different server. Writes will be blocked on Thursday 25 July, between 05:30 and 06:00 AM UTC. Reads will remain unaffected. [https://phabricator.wikimedia.org/T228243] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.34/wmf.15|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 23 July. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 24 July. It will be on all wikis from 25 July ([[mw:MediaWiki 1.34/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190723T15 24 July at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * [[mw:VisualEditor on mobile/Edit cards|Some items in the visual editor]] will change later this week. This will make it easier to edit links, citations, and templates on both desktop and mobile. [https://phabricator.wikimedia.org/T225834][https://phabricator.wikimedia.org/T221247] * With [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:AdvancedSearch|advanced search]] turned on you will be able to choose the sorting order of the search results when you do a search. [https://phabricator.wikimedia.org/T225479][https://phabricator.wikimedia.org/T197525] * Users who edit from IP addresses whitelisted on a [[:m:Special:MyLanguage/Mass_account_creation#Requesting temporary lift of_IP cap|request for temporary lift of the IP cap for mass account creation]] will bypass CAPTCHAs. This will happen in August. If you think this should not happen for some reason, please [[:phab:T227487|let us know]]. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The variable <code>user_wpzero</code> will be removed from AbuseFilter. [[phab:T227843#5344413|A list of filters needing a fix is provided]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/30|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W30"/> 13:07, 22 jul. 2019 (UTC) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=19224936 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/31|Tech News: 2019-31]] == <section begin="technews-2019-W31"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/31|Translations]] are available. '''Problems''' * Wikidata will be in read-only mode on 30 July from 05:00 to 05:30 UTC because of a server switch. [https://phabricator.wikimedia.org/T227063] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.34/wmf.16|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 30 July. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 31 July. It will be on all wikis from 1 August ([[mw:MediaWiki 1.34/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190731T15 31 July at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/31|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W31"/> 21:42, 29 jul. 2019 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=19235136 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/32|Tech News: 2019-32]] == <section begin="technews-2019-W32"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/32|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.34/wmf.17|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 6 August. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 7 August. It will be on all wikis from 8 August ([[mw:MediaWiki 1.34/Roadmap|calendar]]). '''Problems''' *A change in [[mw:Extension:RelatedArticles|RelatedArticles extension]] accidentally enabled it for everyone, not just for mobile users. This has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T181242][https://phabricator.wikimedia.org/T229644] '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190807T15 7 August at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * Today everyone can see [[:w:en:IP addresses|IP addresses]] if someone edits without an account. In the future this could be more hidden. This is to protect unregistered editors so fewer can see their IP address. This would only happen after we make sure the tools for vandal fighting can still be effective. You can [[m:Special:MyLanguage/IP_Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|read more]] and [[m:Talk:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|comment]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/32|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W32"/> 13:24, 5 aŭg. 2019 (UTC) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=19263690 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/33|Tech News: 2019-33]] == <section begin="technews-2019-W33"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/33|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Editors using the mobile website on Wikipedia can opt-in to new [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Advanced_mobile_contributions|advanced features]] via your settings page. This will give access to more interface links, special pages, and tools. Feedback on the discussion page is appreciated. [https://phabricator.wikimedia.org/T228916] * Due to the absence of volunteer maintenance of Cologne Blue skin, the link to activate it will be hidden. The skin will still work, but editors using it are encouraged to switch to another skin. [https://phabricator.wikimedia.org/T223824] '''Changes later this week''' * Due to Wikimania, there is no deployment this week. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments#Week_of_August_12th] '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190813T15 13 August at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * The "Wikidata item" link will be moved from "Tools" to "In other projects" section on all Wikimedia projects, starting on August 21. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikidata/2019-August/013316.html Full announcement], [[phab:T66315|Phabricator task]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/33|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W33"/> 18:19, 12 aŭg. 2019 (UTC) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=19280448 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/34|Tech News: 2019-34]] == <section begin="technews-2019-W34"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/34|Translations]] are available. '''Tech News''' * There will be no Tech News issue next week. The next issue of Tech News will be sent out on 2 September 2019. '''Problems''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Some abuse filters stopped working because of a code change. Only variables for the current action will work. Variables defined inside a branch may not work outside of that branch. You can [[phab:T230256|read more]] to see how to fix the filters. * Only six accounts can be created from one [[:w:en:IP address|IP address]] per day. Between 12 August and August 15 this was two accounts per day. This was because of a security issue. It is now six accounts per day again. [https://phabricator.wikimedia.org/T230521] '''Changes later this week''' * Only a limited number of accounts can be created from one [[:w:en:IP address|IP address]]. An IP address can be [[:w:en:Whitelisting |whitelisted]] so that it can create as many accounts as needed. This is useful at events where many new persons learn to edit. IP addresses that are whitelisted for this reason will also not show [[w:en:CAPTCHA|CAPTCHAs]] when you create accounts. This will happen on Wednesday. [https://phabricator.wikimedia.org/T227487] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.34/wmf.19|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 20 August. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 21 August. It will be on all wikis from 22 August ([[mw:MediaWiki 1.34/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190821T15 21 August at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * There is an [[:w:en: Request for Comments|RFC]] about creating a new global user group with the right to edit [[:mw:Extension:AbuseFilter|abuse filters]]. This will be used to fix broken filters and make sure all filters will still work when software changes happen. You can [[:m:Requests for comment/Creating abusefilter-manager global group|read more and comment]]. * <code>Special:Contributions/newbies</code> will no longer be working. This is because of performance reasons. It showed edits by new accounts. You can see this in the recent changes feed instead. [https://phabricator.wikimedia.org/T220447] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/34|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W34"/> 15:21, 19 aŭg. 2019 (UTC) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=19310286 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/36|Tech News: 2019-36]] == <section begin="technews-2019-W36"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/36|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can use the new [[wikidata:Wikidata:Development/Termbox|termbox]] interface if you edit Wikidata on a mobile device. This is to edit labels, descriptions and aliases easier on the mobile pages. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikidata/2019-August/013355.html] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.34/wmf.20|new version]] of MediaWiki has been deployed during the last week. * The previously announced change of positions of the "Wikidata item" link on all wikis has been rollbacked due to unexpected cache issues. [https://phabricator.wikimedia.org/T66315#5431632] * The limit for rollbacks has been increased from 10 to 100 rollbacks per minute. [https://phabricator.wikimedia.org/T228708] * The advanced version of the edit review pages (Recent Changes, Watchlist, and Related Changes) now include two new filters. These filters are for "All contents" and "All discussions". They will filter the view to just those namespaces. However the "All discussions" filter does not include pseudo talk pages, like discussions that are in the ''Project:'' or ''Wikipedia:'' namespaces. But it will include changes happening on ''Project talk:'' or the ''Wikipedia talk:''. [https://phabricator.wikimedia.org/T201520] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.34/wmf.21|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2019-09-03|{{PAGELANGUAGE}}}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2019-09-04|{{PAGELANGUAGE}}}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2019-09-05|{{PAGELANGUAGE}}}} ([[mw:MediaWiki 1.34/Roadmap|calendar]]). * When you log in, the software checks your password to see if it follows the [[Special:MyLanguage/Password policy|Password policy]]. From this week, it will also complain if your password is one of the most common passwords in the world. If your password is not strong enough, please consider to [[Special:PasswordReset|change your password]] for a [[w:en:Password strength|stronger password]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T151425] '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190904T15 {{#time:j xg|2019-09-04|{{PAGELANGUAGE}}}} at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * You will be able to read but not to edit Wikidata for up to 30 minutes on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190910T05 September 10 at 05:00 (UTC)]. [https://phabricator.wikimedia.org/T230788] * You will be able to read but not to edit some mid-sized wikis for up to 30 minutes [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190917T05 September 17 at 05:00 (UTC)]. You can [https://raw.githubusercontent.com/wikimedia/operations-mediawiki-config/master/dblists/s2.dblist see which wikis]. [https://phabricator.wikimedia.org/T230788] * You will be able to read but not to edit some mid-sized wikis for up to 30 minutes [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190924T05 September 24 at 05:00 (UTC)]. You can [https://raw.githubusercontent.com/wikimedia/operations-mediawiki-config/master/dblists/s3.dblist see which wikis]. [https://phabricator.wikimedia.org/T230788] * You will be able to read but not to edit Wikimedia Commons for up to 30 minutes on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190926T05 September 26 at 05:00 (UTC)]. [https://phabricator.wikimedia.org/T230788] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/36|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W36"/> 09:07, 4 sep. 2019 (UTC) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=19350205 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/39|Tech News: 2019-39]] == <section begin="technews-2019-W39"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/39|Translations]] are available. '''Problems''' * Some edits that used the visual editor were not working. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T230272] * Last week's Tech News had delivery problems. Some did not get the newsletter. Some got it more than one time. The developers are working on the problem. [https://phabricator.wikimedia.org/T232379] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.34/wmf.24|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 24 September. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 25 September. It will be on all wikis from 26 September ([[mw:MediaWiki 1.34/Roadmap|calendar]]). * You will be able to read but not to edit an important number of mid-sized wikis for up to 30 minutes [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190924T05 on 24 September at 05:00 (UTC)]. You can [https://raw.githubusercontent.com/wikimedia/operations-mediawiki-config/master/dblists/s3.dblist see which wikis]. [https://phabricator.wikimedia.org/T230788] * You will be able to read but not to edit Wikimedia Commons for up to 30 minutes on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190926T05 26 September at 05:00 (UTC)]. [https://phabricator.wikimedia.org/T230788] '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190925T15 25 September at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * [[w:en:Internet Explorer|Internet Explorer]] 6 and 7 might not [[:mw:Compatibility|be supported]] in the future. This means the browsers might start looking a bit weird. They would not get security support. This is because almost no one uses the browsers anymore. Supporting them makes the wikis less secure for everyone else. [https://phabricator.wikimedia.org/T232563] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/39|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W39"/> 13:26, 24 sep. 2019 (UTC) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_1&oldid=19408393 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/40|Tech News: 2019-40]] == <section begin="technews-2019-W40"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/40|Translations]] are available. '''Problems''' * Last week's Tech News had delivery problems. Some did not get the newsletter. Some got it more than one time. The problem where some pages got it three times should now be fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T232379] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.34/wmf.25|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2019-10-01|{{PAGELANGUAGE}}}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2019-10-02|{{PAGELANGUAGE}}}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2019-10-03|{{PAGELANGUAGE}}}} ([[mw:MediaWiki 1.34/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20191002T15 {{#time:j xg|2019-10-02|{{PAGELANGUAGE}}}} at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * The Wikimedia Foundation [[m:Community Tech|Community Tech team]] is working on a [[:m:Community Tech/Watchlist Expiry|watchlist expiry feature]]. This means you can put things on your watchlist for a period of time instead of forever. They are looking for [[:m:Community Tech/Watchlist Expiry#Open Questions|feedback on the questions they have]]. * [[Special:Contributions|Special:Contributions]] will get the standard [[mw:UX standardization|OOUI look]]. This makes it easier to use on mobile and makes it look like other <code>Special:</code> pages. There is a [https://en.wikipedia.beta.wmflabs.org/wiki/User:Jdlrobson/compactspecialcontributions.css script] you can use to make the form smaller if you want to. [https://phabricator.wikimedia.org/T117736] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/40|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W40"/> 16:49, 30 sep. 2019 (UTC) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_1&oldid=19425400 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/41|Tech News: 2019-41]] == <section begin="technews-2019-W41"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/41|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The [[mw:Extension:AbuseFilter|abuse filter function]] now has a faster [[w:en:Parsing|parser]]. This is to shorten the waiting time when you save an edit. [https://phabricator.wikimedia.org/T156095] '''Problems''' * There is a problem in the visual editor when you copy or delete text with footnotes. It will be fixed soon. [https://phabricator.wikimedia.org/T234489] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.35/wmf.1|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 8 October. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 9 October. It will be on all wikis from 10 October ([[mw:MediaWiki 1.35/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20191009T15 9 October at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * The [[m:Community Wishlist Survey 2020|Community Wishlist Survey]] has a new format. It will focus on wikis that typically get less support. It will probably go back to the normal format next year. It is not decided exactly how it will work this year. You can [[m:Talk:Community Wishlist Survey 2020|leave feedback]]. * The [[:w:en:URL|URL]] of the Wikimedia wiki main pages could be changed. This is because the current URLs cause several problems. For example <code>https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:Main_Page</code> would be <code>https://www.wikidata.org/</code> instead. You can [[phab:T120085|tell the developers]] if this would cause problems for your wiki. * There is a new [[mw:Technical Community Newsletter/2019/October|technical community newsletter]]. You can read more about the work of Wikimedia's technical community. [[mw:Technical Community Newsletter/Subscribe|Subscribe]] to get the information in the future. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] [[w:en:Outreachy|Outreachy]] is an internship program for groups who are underrepresented in free and open-source software. There are seven Wikimedia projects about coding, documentation and quality assurance in the next round. Persons who fit the criteria [https://www.outreachy.org/apply/project-selection/#wikimedia can apply]. The last day to apply is 5 November. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/41|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W41"/> 15:34, 7 okt. 2019 (UTC) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_1&oldid=19426372 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/42|Tech News: 2019-42]] == <section begin="technews-2019-W42"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/42|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can now use [[:mw: Reading/Web/Advanced mobile contributions |more advanced editing tools]] on the mobile web. You can turn them on and off in your preferences in the mobile version. [https://phabricator.wikimedia.org/T233612] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.35/wmf.2|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 15 October. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 16 October. It will be on all wikis from 17 October ([[mw:MediaWiki 1.34/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20191016T15 16 October at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * [[w:en:Internet Explorer|Internet Explorer]] 6 and 7 are no longer [[:mw:Compatibility|supported]]. This means the browsers might start looking a bit weird. They will not get security support. You [[:wikitech:HTTPS/Browser Recommendations|can't read]] Wikimedia wikis in Internet Explorer on Windows XP or Windows versions that are older than Windows XP. This is because almost no one uses the browsers anymore. Supporting them made the wikis less secure for everyone else. [https://phabricator.wikimedia.org/T232563] * In the future section headings might have a share link. This is to make it easier to link to the section. You can [[phab:T18691|read more and discuss]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/42|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W42"/> 23:32, 14 okt. 2019 (UTC) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_1&oldid=19459974 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/43|Tech News: 2019-43]] == <section begin="technews-2019-W43"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/43|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|'''''[[$technews|Tech news]]''' prepared by [[$ambassadors|Tech News writers]] and posted by [[$bot|bot]] • [[$contribute|Contribute]] • [[$translate|Translate]] • [[$tech|Get help]] • [[$talk|Give feedback]] • [[$list|Subscribe or unsubscribe]].'']] The [[w:en:Application programming interface|API]] sandbox and help pages now show more clearly when API modules are marked as <code>internal</code>. API modules marked as internal were probably internal before. It was easier to miss. You should look for non-internal alternatives. [https://phabricator.wikimedia.org/T185508] '''Problems''' * There is a [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Translate|translation tool]] we use on wikis with more than one language. For a few days it did not create pages for new languages when someone translated a page. The languages did not show in the language bar. This has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T235027] * The history and diffs can show wrong content. This is because of a cache problem. It will soon be fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T235188] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.35/wmf.3|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 22 October. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 23 October. It will be on all wikis from 24 October ([[mw:MediaWiki 1.34/Roadmap|calendar]]). * [[m:WMDE_Technical_Wishes/ReferencePreviews|Reference Previews]] will be a beta feature on [[phab:T235083|all Wikipedias and some Wikivoyages]]. It shows you a preview of the footnote when you hover over or click on the number. It has been a beta feature on German and Arabic Wikipedia since April. '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20191023T15 23 October]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/43|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W43"/> 14:18, 21 okt. 2019 (UTC) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Trizek_(WMF)/sandbox/temp_MassMessage_list&oldid=19479478 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/44|Tech News: 2019-44]] == <section begin="technews-2019-W44"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/44|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can post proposals for the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2020|Community Wishlist Survey]]. The survey decides what the [[m:Community Tech|Community Tech team]] will work on. You can post proposals until 11 November. You can vote on proposals from 20 November to 2 December. This year the wishlist will focus on Wikibooks, Wiktionary, Wikiquote, Wikisource, Wikiversity, Wikispecies, Wikivoyage and Wikinews. You can [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2020#newformat|read more]] about the format for this year. * Mobile users now have a specific design for their Watchlist. [https://phabricator.wikimedia.org/T225127][https://phabricator.wikimedia.org/T235414] * You can share feedback and ideas on the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|Desktop Improvements]] project. The goal is to make the interface easier to use for readers and editors without removing any functionality. The Foundation's Readers Web team will work on this over the next two years. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] [[mw:Special:MyLanguage/OOUI|OOUI]] now allows using <code>px</code> (pixels) instead of <code>em</code> ([[:w:en:Em (typography)|em]]) for some specific cases. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/design/2019-October/002646.html][https://phabricator.wikimedia.org/T220671] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.35/wmf.4|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2019-10-29|{{PAGELANGUAGE}}}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2019-10-30|{{PAGELANGUAGE}}}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2019-10-31|{{PAGELANGUAGE}}}} ([[mw:MediaWiki 1.35/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20191030T15 {{#time:j xg|2019-10-30|{{PAGELANGUAGE}}}} at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * There will be no software changes from 19 December to 2 January. The first MediaWiki version next year will come the week of 6 January. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2019-October/092682.html] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Gadgets and user scripts can access variables about the current page in JavaScript. In 2015, this information was moved from global variables named <code dir=ltr>wg*</code> to <code style="white-space:nowrap;">mw.config</code>. The old global variables will be removed later this year. You can [[Phab:T72470|know more about it and tell the developers]] if you want to try this out on your wiki first. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/44|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W44"/> 16:09, 28 okt. 2019 (UTC) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_1&oldid=19499434 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/45|Tech News: 2019-45]] == <section begin="technews-2019-W45"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/45|Translations]] are available. '''Recent changes''' * At [[Special:Contributions|Special:Contributions]] you could see up to 5000 edits at the same time if you edited the [[:w:en:URL|URL]]. This has been lowered to 500. This is to stop requests which break the sites. [https://phabricator.wikimedia.org/T234450] '''Changes later this week''' * <code>MediaWiki:ipb-default-expiry</code> can set the default length to block a user for your wiki. You will be able to use <code>MediaWiki:ipb-default-expiry-ip</code> to set a different default block length for IP editors. [https://phabricator.wikimedia.org/T219126] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.35/wmf.5|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 5 November. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 6 November. It will be on all wikis from 7 November ([[mw:MediaWiki 1.35/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20191106T15 6 November at 15:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/45|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W45"/> 16:47, 4 nov. 2019 (UTC) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_1&oldid=19523120 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/46|Tech News: 2019-46]] == <section begin="technews-2019-W46"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/46|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [https://mediawiki2latex-large.wmflabs.org MediaWiki2LaTeX] can put different pages from a Wikimedia wiki into a [[:w:en:PDF|PDF]]. It can now make a PDF with around 5000 pages. Previously this was 800 pages. '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20191113T16 13 November at 16:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * Wikimedia will take part in [[:w:en:Google Code-in|Google Code-in]]. This is for young students who want to help with open source software. You can [[:mw:Google Code-in/2019|read more]]. Experienced technical Wikimedians can mentor students. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/46|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W46"/> 22:02, 11 nov. 2019 (UTC) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_1&oldid=19547303 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/47|Tech News: 2019-47]] == <section begin="technews-2019-W47"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/47|Translations]] are available. '''Problems''' * You will be able to read but not to edit some wikis for up to 30 minutes [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20191126T06 on 26 November at 06:00 (UTC)]. You can [[phab:T238046|see which wikis]]. It will probably last much shorter than 30 minutes. This will also affect the <code>[[mw:Special:MyLanguage/Extension:CentralAuth|centralauth]]</code> database. This could for example affect changing passwords, logging in to new wikis, changing emails or [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CentralAuth/Global rename|global renames]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T238046] '''Changes later this week''' * You can soon vote on proposals for the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2020|Community Wishlist Survey]]. The survey decides what the [[m:Community Tech|Community Tech team]] will work on. You can vote on proposals from 20 November to 2 December. This year the wishlist will focus on Wikibooks, Wiktionary, Wikiquote, Wikisource, Wikiversity, Wikispecies, Wikivoyage and Wikinews. You can [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2020#newformat|read more]] about the format for this year. * There is no new MediaWiki version this week. '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20191120T16 20 November at 16:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/47|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W47"/> 20:16, 18 nov. 2019 (UTC) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_1&oldid=19547866 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/48|Tech News: 2019-48]] == <section begin="technews-2019-W48"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/48|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * The mobile beta mode will be disabled to have less maintenance. The developers will focus on the [[mw:Reading/Web/Desktop Improvements|desktop improvements]] project. You can turn on [[mw:Reading/Web/Advanced mobile contributions|advanced mobile contributions mode]] if you want to see the categories. You could also jump back to the top. This can instead be done with a [[w:en:User:Jdlrobson/scripts/backtotop.js|gadget or user script]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T237290] * [[:mw:Parsoid|Parsoid]] is software we use for the visual editor, content translation, Flow and the Android app. This has been rewritten. It will come to the wikis gradually over the next two weeks. It has been tested, but there could be some diffs or previews that don't look right. If you see any you can [[phab:T229015|report them]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T229015] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.35/wmf.8|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 26 November. It will be on the other wikis next week ([[mw:MediaWiki 1.35/Roadmap|calendar]]). This is because of holidays. '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20191127T16 27 November at 16:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * You will switch between the article and the talk page in a new way in the mobile view in the future. It will use tabs. This is more like in the desktop view. [https://phabricator.wikimedia.org/T230695] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/48|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W48"/> 16:51, 25 nov. 2019 (UTC) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_1&oldid=19547866 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/49|Tech News: 2019-49]] == <section begin="technews-2019-W49"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/49|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[:m:Special:MyLanguage/Mix'n'match|Mix'n'match]] is a tool to connect Wikidata items to information in other databases. It can be used to find subjects that are missing in a Wikipedia. It now has more than 3000 datasets. Before it was closer to 2000. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.35/wmf.8|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 3 December. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 4 December. It will be on all wikis from 5 December ([[mw:MediaWiki 1.35/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20191204T16 4 December at 16:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] There will be a new schema for [https://dumps.wikimedia.org/ XML dumps]. Scripts and apps that use them will need to be updated. If they are not updated they will no longer work. [https://phabricator.wikimedia.org/T238972] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The <code><nowiki>{{REVISIONID}}</nowiki></code> magic word will no longer work in the content namespaces. This is for performance reasons. When you preview a page it returns <code>""</code> (empty string). When you read a page it returns <code>"-"</code> (dash). In the future this will also affect other namespaces. The next ones are file and category namespaces. [https://phabricator.wikimedia.org/T235957] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/49|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W49"/> 16:57, 2 dec. 2019 (UTC) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_1&oldid=19547866 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/50|Tech News: 2019-50]] == <section begin="technews-2019-W50"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/50|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Wikimedia projects use [https://translatewiki.net/ Translatewiki] to translate the wiki interface. You can now use [https://tools.wmflabs.org/watch-translations/ WatchTranslations] to watch projects there. You would get an email if there are missing translations to your language. [https://phabricator.wikimedia.org/T238216] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] There is a new dataset you can use. It shows the number of editors per country per month for a number of countries. You can [[:wikitech:Analytics/Data Lake/Edits/Geoeditors/Public|read the documentation]] and [https://dumps.wikimedia.org/other/geoeditors/readme.html download the dataset]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.35/wmf.10|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 10 December. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 11 December. It will be on all wikis from 12 December ([[mw:MediaWiki 1.35/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20191211T16 11 December at 16:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * You can test a new [[m:WMDE Technical Wishes/Book referencing|reference tool]]. It makes it possible to reference different parts of a source without repeating all information. You can test it on the [[mw:Special:MyLanguage/Beta Cluster|beta cluster]]. You can see [https://en.wikipedia.beta.wmflabs.org/wiki/Draft:Cut_the_Crap#cite_ref-3 an example article]. [https://www.mediawiki.org/wiki/Topic:Vc9k7gf9kvqxkkva] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/50|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W50"/> 16:35, 9 dec. 2019 (UTC) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_1&oldid=19625279 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/51|Tech News: 2019-51]] == <section begin="technews-2019-W51"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/51|Translations]] are available. '''Problems''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Linter|Linter extension]] helps you find technical errors in articles. It did not show new changes last week. This was because of an [[:w:en:Application programming interface|API]] problem. It is now working again. [https://phabricator.wikimedia.org/T240057] * [[Special:Watchlist|Special:Watchlist]] can show the wrong information again. It does not always show which edits are read and which are unread. This is because of a database problem. The developers are working on solving the problem. [https://phabricator.wikimedia.org/T218511] '''Changes later this week''' * You can get email notifications. You can get them immediately, a summary every day or a summary once every week. If you choose a summary you can soon choose not to get notifications you have already marked as read on the wiki. [https://phabricator.wikimedia.org/T169386] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.35/wmf.11|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 17 December. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 18 December. It will be on all wikis from 19 December ([[mw:MediaWiki 1.35/Roadmap|calendar]]). '''Meetings''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can join the technical advice meeting on IRC. During the meeting, volunteer developers can ask for advice. The meeting will be on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20191218T16 18 December at 16:00 (UTC)]. See [[mw:Technical Advice IRC Meeting|how to join]]. '''Future changes''' * The [[m:Special:MyLanguage/Community health initiative/Partial blocks|partial blocks]] feature is now stable. It will come to most wikis on 6 January. Your wiki can ask to wait. Contact [[User talk:NKohli (WMF)|NKohli (WMF)]] if you don't want it now. [https://phabricator.wikimedia.org/T218626] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/51|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W51"/> 00:15, 17 dec. 2019 (UTC) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_1&oldid=19625279 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/52|Tech News: 2019-52]] == <section begin="technews-2019-W52"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/52|Translations]] are available. '''Tech News''' * Because of the [[w:en:Christmas and holiday season|holidays]] the next issue of Tech News will be sent out on 6 January 2020. '''Recent changes''' * All mobile site users now have new features. Features include: tabs for page/discussion; an expanded user-menu; direct access to history pages. These features were initially part of the "[[mw:special:MyLanguage/Reading/Web/Advanced mobile contributions|advanced mode]]". '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week or next week. '''Future changes''' * You can use <code>setlang</code> in the [[:w:en:URL|URL]] to change the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:UniversalLanguageSelector|user interface language]]. This will no longer happen automatically. When you open the link you will be asked to confirm the language change. This will not happen if [[:w:en:Javascript|Javascript]] is not working in your browser. [https://phabricator.wikimedia.org/T63115] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2019/52|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2019-W52"/> 20:03, 23 dec. 2019 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_1&oldid=19625279 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/02|Tech News: 2020-02]] == <section begin="technews-2020-W02"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/02|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * When trying to move a page, if the target title already exists then a warning message is shown. The warning message will now include a link to the target title. [https://phabricator.wikimedia.org/T184357] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.35/wmf.14|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 7 January. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 8 January. It will be on all wikis from 9 January ([[mw:MediaWiki 1.35/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/02|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W02"/> 21:18, 6 jan. 2020 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_1&oldid=19625279 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/03|Tech News: 2020-03]] == <section begin="technews-2020-W03"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/03|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can no longer read Wikimedia wikis if your browser use very old [[:w:en:Transport Layer Security|TLS]]. This is because it is a security problem for everyone. It can lead to [[:w:en:Downgrade attack|downgrade attacks]]. Since 9 December you just see a warning. Soon the browser will not connect to the wikis at all. Most are users on Android systems older than 4.4. You can read the [[:wikitech:HTTPS/Browser Recommendations|browser recommendations]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T238038] * [[Special:LinkSearch|Special:LinkSearch]] has been moved from the "{{int:specialpages-group-redirects}}" section on [[Special:SpecialPages|Special:SpecialPages]] to the "{{int:specialpages-group-pages}}" section. [https://phabricator.wikimedia.org/T242146] '''Changes later this week''' *[[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Wikis can protect pages so that only some users can edit them. The standard protection levels are {{int:protect-level-autoconfirmed}} and {{int:Protect-level-sysop}}. If your wiki use more protection levels the technical name might be renamed for standardisation. This doesn't affect what users see. [https://phabricator.wikimedia.org/T230103] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.35/wmf.15|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 14 January. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 15 January. It will be on all wikis from 16 January ([[mw:MediaWiki 1.35/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * [[:wikitech:Nova Resource:Catgraph/Deepcat|Deepcat]] and [[:wikitech:Nova Resource:Catgraph|Catgraph]] will stop working. This will happen at the end of January. This is because you can now use the normal search function instead. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2020-January/092936.html] * You can use <code><nowiki><ref follow="…"></nowiki></code> to merge footnotes that follow each other. It is meant to be used for digitised books on Wikisource. If the order of the footnotes is wrong no error was shown but the bad <nowiki><ref></nowiki> was shown outside the <nowiki><references /></nowiki> list. This will change and you will see an error message instead. [https://phabricator.wikimedia.org/T240858] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/03|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W03"/> [[Uzanto:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Uzanto-Diskuto:MediaWiki message delivery|diskuto]]) 18:39, 13 jan. 2020 (UTC) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_1&oldid=19702767 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/04|Tech News: 2020-04]] == <section begin="technews-2020-W04"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/04|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.35/wmf.16|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 21 January. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 22 January. It will be on all wikis from 23 January ([[mw:MediaWiki 1.35/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * There is a [[:m:Special:MyLanguage/IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/Improving tools|new suggestion]] for what to show when someone edits without registering an account. This is to give unregistered editors better privacy and make some anti-vandalism work go faster. You can [[:m:Talk:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/Improving tools|give feedback]]. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] [[:mw:Special:MyLanguage/Manual:Pywikibot|Pywikibot]] is a Python [[:w:en:Library (computing)|library]] to automate work on wikis. It will no longer support [[:w:en:Python (programming language)|Python 2]]. Use the <code>python2</code> tag if you need to continue running Python 2 scripts. The Pywikibot team strongly recommends to migrate to Python 3. You can [[:phab:T242120|get help]] to do so. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/pywikibot/2020-January/009976.html] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The weekly MediaWiki branch cut will soon become automated. The timing for this cut may change. You can discuss [[phab:T242446|in Phabricator]] if this affects you. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2020-January/092939.html] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can [[mw:Special:MyLanguage/Technical Community Newsletter/2020/January|read about]] coming technical events and mentoring interns. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/04|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W04"/> 19:40, 20 jan. 2020 (UTC) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_1&oldid=19732089 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/05|Tech News: 2020-05]] == <section begin="technews-2020-W05"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/05|Translations]] are available. '''Problems''' * Some mobile diffs have problems. A couple of buttons are not shown. Structured data diffs on Commons are confusing. The developers are working on fixing it. [https://phabricator.wikimedia.org/T242310][https://phabricator.wikimedia.org/T243235] * Administrators on wikis that use [[mw:Special:MyLanguage/Structured Discussions|Structured Discussions]] can't move discussion pages. This is a bug. The developers are working on fixing it. [https://phabricator.wikimedia.org/T231783] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. '''Future changes''' * There is JavaScript code on Special:Undelete for administrators that makes it possible to automatically select multiple checkboxes by holding the "Shift" key and clicking. This code is also loaded by accident on other special pages and on articles. This makes pages slower to load. This will be fixed. If you know of other special pages where this is useful please tell the developers at [[phab:T232688]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/05|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W05"/> 18:52, 27 jan. 2020 (UTC) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_1&oldid=19732089 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/06|Tech News: 2020-06]] == <section begin="technews-2020-W06"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/06|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.35/wmf.18|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 4 February. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 5 February. It will be on all wikis from 6 February ([[mw:MediaWiki 1.35/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/06|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W06"/> 20:04, 3 feb. 2020 (UTC) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_1&oldid=19732089 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/07|Tech News: 2020-07]] == <section begin="technews-2020-W07"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/07|Translations]] are available. '''Recent changes''' * There is a new version of the [[:c:Special:MyLanguage/Commons:Mobile app|Wikimedia Commons app]] for Android. It should fix the failed uploads problem. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2020-February/093042.html] '''Problems''' * There was a problem with the new MediaWiki version last week. It deleted some messages by accident. The new version was late because it was stopped to fix things. [https://phabricator.wikimedia.org/T233866] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The [[mw:Special:MyLanguage/API:Main page|MediaWiki action API]] is used by various tools like bots and gadgets. Some error codes will change. Some parameter values that do not follow the standard will no longer work. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2020-February/093048.html] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.35/wmf.19|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 11 February. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 12 February. It will be on all wikis from 13 February ([[mw:MediaWiki 1.35/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/07|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W07"/> 19:09, 10 feb. 2020 (UTC) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_1&oldid=19795492 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/08|Tech News: 2020-08]] == <section begin="technews-2020-W08"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/08|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Pages on Wikidata and Commons now load faster. You can read more about [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Performance Team/Page load performance|page load performance]]. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikidata/2020-February/013827.html][https://www.mediawiki.org/wiki/ResourceLoader/Developing_with_ResourceLoader] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.35/wmf.20|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 18 February. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 19 February. It will be on all wikis from 20 February ([[mw:MediaWiki 1.35/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/08|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W08"/> 16:16, 17 feb. 2020 (UTC) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_1&oldid=19795492 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/09|Tech News: 2020-09]] == <section begin="technews-2020-W09"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/09|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.35/wmf.21|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 25 February. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 26 February. It will be on all wikis from 27 February ([[mw:MediaWiki 1.35/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * There will be a [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/replying|reply button]] after each post on a talk page if you want one. This will soon be a beta feature on the Arabic, French, Dutch and Hungarian Wikipedias. You will have to turn it on if you want to use it. It will come to more wikis later. You can [https://en.wikipedia.beta.wmflabs.org/wiki/Talk:Cats test the reply button]. It was briefly shown earlier than planned by mistake on the four first wikis last week. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/09|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W09"/> 20:59, 24 feb. 2020 (UTC) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_1&oldid=19795492 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/10|Tech News: 2020-10]] == <section begin="technews-2020-W10"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="eo" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/10|Translations]] are available. '''Problemoj''' * Readers who were not logged in briefly saw the interface in a language decided by their browser. It should normally be in the language of the wiki. This happened for a short period of time last week. This was because of a bug. [https://phabricator.wikimedia.org/T246071] '''Changes later this week''' * If you forget your password you can ask for a new one to be sent to your email address. You need to know your email address or your username. You will now be able to choose that you need to enter both your email address and your username. This will be a preference. This is to get fewer password reset emails someone else asked for. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Community_Tech/Password_Reset_Update] * When you asked for a new password you could see if the username didn't exist on [[Special:PasswordReset|Special:PasswordReset]]. Now the page will show the username you entered and tell you an email has been sent if the username exists. This is for better security. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Community_Tech/Password_Reset_Update] * On [[Special:WhatLinksHere|Special:WhatLinksHere]] you can see what other pages link to a page. You can see if the link is from a redirect. You can now see which section the redirect links to. [https://phabricator.wikimedia.org/T103281] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Ripetiĝanta ero]] The [[mw:MediaWiki 1.35/wmf.22|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2020-03-03|{{PAGELANGUAGE}}}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2020-03-04|{{PAGELANGUAGE}}}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2020-03-05|{{PAGELANGUAGE}}}} ([[mw:MediaWiki 1.35/Roadmap|calendar]]). '''Estontaj ŝanĝoj''' * The developers are working on a [[:m:WMDE Technical Wishes/Edit Conflicts#Edit conflicts on talk pages|new interface]] to solve edit conflicts on talk pages. You can [[mw:Help talk:Two Column Edit Conflict View|give feedback]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T230231] * There is a [[:m:Abuse filter manager/vote|vote]] on the creation of a new user group called [[:m:Abuse filter manager|abuse filter manager]]. The vote runs from March 1 to March 31 on Meta. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Altnivela ero]] <code>wgMFSpecialCaseMainPage</code> was used for the mobile site. It was deprecated in 2017. It will stop working in April. Wikis should see if they use it. If they do they should fix it. You can [[phab:T246401|read more and ask for help]]. This affects 183 wikis. There is a [[phab:T246401|list]]. [https://www.mediawiki.org/wiki/Mobile_Gateway/Mobile_homepage_formatting#MFSpecialCaseMainPage] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/10|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W10"/> 00:35, 3 mar. 2020 (UTC) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_1&oldid=19795492 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/11|Tech News: 2020-11]] == <section begin="technews-2020-W11"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="eo" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/11|Translations]] are available. '''Lastaj ŝanĝoj''' * There is a new search word called <code>articletopic</code>. You can use it to search for articles on a specific topic. It is available on the Arabic, Czech, English and Vietnamese Wikipedias. It will come to more Wikipedias soon. [https://phabricator.wikimedia.org/T240559][https://www.mediawiki.org/wiki/ORES/Articletopic][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Search/articletopic] '''Ŝanĝoj okazontaj poste ĉi-semajne''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Ripetiĝanta ero]] The [[mw:MediaWiki 1.35/wmf.23|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2020-03-10|{{PAGELANGUAGE}}}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2020-03-11|{{PAGELANGUAGE}}}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2020-03-12|{{PAGELANGUAGE}}}} ([[mw:MediaWiki 1.35/Roadmap|calendar]]). '''Okazontaj ŝanĝoj''' * There is a plan for [[mw:Special:MyLanguage/New requirements for user signatures|new requirements for user signatures]]. You can [[mw:Talk:New requirements for user signatures|give feedback]]. * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps|Wikipedia Android app]] will do [[:mw:Wikimedia Apps/Team/Android/AppEditorTasks#Push Notifications for editors|push notifications]] if users want them. This could help you see for example when someone wrote on your talk page or your edit was reverted. This will come later this year. [https://phabricator.wikimedia.org/T146032] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/11|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W11"/> 17:14, 9 mar. 2020 (UTC) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_1&oldid=19795492 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/12|Tech News: 2020-12]] == <section begin="technews-2020-W12"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/12|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] There is a new [[:mw:Special:MyLanguage/API:Main page|API]] module for changing the content model of existing pages. Use <code>action=changecontentmodel</code> to specify the new model. You can read the [[:mw:Special:MyLanguage/API:ChangeContentModel|documentation on mediawiki.org]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T107174] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.35/wmf.24|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 17 March. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 18 March. It will be on all wikis from 19 March ([[mw:MediaWiki 1.35/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * If you edit a page at the same time as someone else you can get an edit conflict. There is [[:m:WMDE Technical Wishes/Edit Conflicts#Solution: Two Column Edit Conflict View|a new two-column interface]] to make it easier to solve this. It will soon be active by default on the German, Arabic, and Farsi Wikipedias. It will be on by default on more wikis within the next months. You will be able to opt out of the new interface. [https://phabricator.wikimedia.org/T139601][https://phabricator.wikimedia.org/T244863] * You can see [[:mw:Talk pages project/Updates#12 March 2020|a proposed design]] for replying to comments in an easier way. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/12|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W12"/> 21:18, 16 mar. 2020 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_1&oldid=19795492 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/13|Tech News: 2020-13]] == <section begin="technews-2020-W13"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="eo" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/13|Translations]] are available. '''Problemoj''' * Some development will be slower than planned. This is because of the [[:w:2019–20 coronavirus pandemic|current pandemic]]. You can see [[:wikitech:Deployments/Covid-19|the new deployment guidelines]]. This is to avoid risks when some persons could be unavailable. * There was a problem when adding interwiki links. The tool you use to add interwiki links could suggest the wrong project to link to. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T247712][https://phabricator.wikimedia.org/T247562] '''Ŝanĝoj okazontaj poste ĉi-semajne''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Ripetiĝanta ero]] The [[mw:MediaWiki 1.35/wmf.25|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2020-03-24|{{PAGELANGUAGE}}}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2020-03-25|{{PAGELANGUAGE}}}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2020-03-26|{{PAGELANGUAGE}}}} ([[mw:MediaWiki 1.35/Roadmap|calendar]]). '''Okazontaj ŝanĝoj''' * There is [[mw:Growth|a project]] to make editing easier for newcomers. The developers are trying to understand what initiatives different Wikipedias have to welcome newcomers. They also want to know which templates are often used for maintenance activities. You can help this project by [[mw:Growth/March 2020 inventory|checking if your wiki's pages are listed on Wikidata]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/13|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W13"/> 17:05, 23 mar. 2020 (UTC) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_1&oldid=19795492 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/14|Tech News: 2020-14]] == <section begin="technews-2020-W14"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="eo" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/14|Translations]] are available. '''Lastaj ŝanĝoj''' * The beta version of the [[:mw:Wikimedia Apps|Wikipedia app]] for Android can now help users [[:mw:Wikimedia Apps/Team/Android/AppEditorTasks#Suggested Edits 4.0 - Tag Commons images to improve search|add tags]] on Commons. These tags are called [[c:Commons:Depicts|depicts]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T239690] '''Ŝanĝoj okazontaj poste ĉi-semajne''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Ripetiĝanta ero]] The [[mw:MediaWiki 1.35/wmf.26|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2020-03-31|{{PAGELANGUAGE}}}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2020-04-01|{{PAGELANGUAGE}}}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2020-04-02|{{PAGELANGUAGE}}}} ([[mw:MediaWiki 1.35/Roadmap|calendar]]). '''Okazontaj ŝanĝoj''' * The video player will change to be simpler and more modern. The current beta feature will become the video player for everyone. The old player will be removed. [https://phabricator.wikimedia.org/T248418] * There is a project to make templates easier to use. The next few weeks the developers will present ideas on the [[:m:WMDE Technical Wishes/Templates|project page]]. You can watch that page if you are interested in giving feedback. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2020-March/093240.html] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/14|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W14"/> 17:24, 30 mar. 2020 (UTC) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_1&oldid=19939485 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/15|Tech News: 2020-15]] == <section begin="technews-2020-W15"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="eo" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Plej novaj '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|teknikaj novaĵoj]]''' el la Vikimedia teknika komunumo. Bonvolu sciigi aliajn uzantojn pri ĉi tiuj ŝanĝoj. Ne ĉiuj ŝanĝoj efikos sur vin. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/15|Tradukoj]] estas haveblaj. '''Problemoj''' * Ekzistis problemon pri nemontro de uzantopaĝoj en surtablaj komputiloj. Tio okazis pro cimo. Tio estas riparota baldaŭ. [https://phabricator.wikimedia.org/T248141] '''Ŝanĝoj okazontaj poste ĉi-semajne''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Ripetiĝanta ero]] La [[mw:MediaWiki 1.35/wmf.27|nova versio]] de MediaVikio estos en testaj vikioj kaj MediaWiki.org ekde {{#time:j xg|2020-04-07|{{PAGELANGUAGE}}}}. Ĝi estos en ne-Vikipediaj vikioj kaj kelkaj Vikipedioj ekde {{#time:j xg|2020-04-08|{{PAGELANGUAGE}}}}. Ĝi estos en ĉiuj vikioj ekde {{#time:j xg|2020-04-09|{{PAGELANGUAGE}}}} ([[mw:MediaWiki 1.35/Roadmap|kalendaro]]). '''Okazontaj ŝanĝoj''' * MediaVikio uzos pli novan version de [[:w:eo:Unikodo|Unikodo]]. Kelkaj skribsignoj, kiuj ne havis majusklajn ekvivalentojn antaŭe, nun havas majusklojn. Titoloj komenciĝantaj per tiuj skribsignoj estas movota. Listo de tiuj titoloj estas haveblaj [[phab:P10817|ĉe Phabricator]]. La titoloj estas movotaj de la uzanto <code>Maintenance script</code>. Tio komencos je la 13a de Aprilo, 2020. Vi povas alinomi ilin antaŭ tio, se vi volas; la nova titolo povas esti alia ol tiu, al kiu la roboto alinomus. [https://phabricator.wikimedia.org/T219279] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Teknikaj novaĵoj]]''' preparitaj de [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|verkantoj de Teknikaj Novaĵoj]] kaj afiŝitaj de [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|roboto]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Kontribui]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/15|Traduki]] • [[m:Tech|Esti helpata]] • [[m:Talk:Tech/News|Prikomenti]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Aboni aŭ malaboni]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W15"/> 19:01, 6 apr. 2020 (UTC) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_1&oldid=19961131 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/16|Tech News: 2020-16]] == <section begin="technews-2020-W16"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="eo" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Plej novaj '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|teknikaj novaĵoj]]''' el la Vikimedia teknika komunumo. Bonvolu sciigi aliajn uzantojn pri ĉi tiuj ŝanĝoj. Ne ĉiuj ŝanĝoj efikos sur vin. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/16|Tradukoj]] estas haveblaj. '''Lastaj ŝanĝoj''' * Vi nun povas uzi la serĉvorton <code>[[:mw:Help:CirrusSearch#Articletopic|articletopic]]</code> en ĉiuj Vikipedioj. Ĝi serĉas artikolojn laŭteme. [https://phabricator.wikimedia.org/T240559] * Vi povas vidi vikiajn ilojn en la nova [https://tools.wmflabs.org/tools-gallery/ Galerio de Iloj]. [https://www.mediawiki.org/wiki/Technical_Community_Newsletter/2020/April] * Oni povas vidi redaktojn el [[:wikitech:Help:Cloud Services Introduction|Vikimediaj Nubaj Servoj]] en nova [https://wmcs-edits.wmflabs.org/#wmcs-edits stirpanelo]. * Kiam oni uzas filtrilojn en historia paĝo, oni kelkfoje ne vidas ajnan redakton. Nun teksto klarigas tion. [https://phabricator.wikimedia.org/T227578] * Ekzista nova [https://techblog.wikimedia.org/ Vikimedia Teknika Blogo]. [https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia_technical_blog_editorial_guidelines] '''Problemoj''' * Lastasemajne, ekzistis problemon pri la Vikidatuna datumbanko. Kelkaj vikioj ne funkciis dum 20 minutoj. Vikidatumoj kaj aliaj projektoj montris erarmesaĝojn. Intervikiaj ligiloj ne estis montrataj; kelkaj iloj ne funkciis; kaj aliaj problemoj okazis. Iuj el tiuj estis riparitaj rapide. La evoluigantoj estas riparantaj la restantajn problemojn. [https://www.wikidata.org/w/index.php?title=Wikidata:Project_chat&oldid=1153486952#Update_about_the_database_breakage][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incident_documentation/20200407-Wikidata%27s_wb_items_per_site_table_dropped][https://phabricator.wikimedia.org/T249565] '''Ŝanĝoj okazontaj poste ĉi-semajne''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Ripetiĝanta ero]] La [[mw:MediaWiki 1.35/wmf.28|nova versio]] de MediaVikio estos en testaj vikioj kaj MediaWiki.org ekde {{#time:j xg|2020-04-14|{{PAGELANGUAGE}}}}. Ĝi estos en ne-Vikipediaj vikioj kaj kelkaj Vikipedioj ekde {{#time:j xg|2020-04-15|{{PAGELANGUAGE}}}}. Ĝi estos en ĉiuj vikioj ekde {{#time:j xg|2020-04-16|{{PAGELANGUAGE}}}} ([[mw:MediaWiki 1.35/Roadmap|kalendaro]]). '''Okazontaj ŝanĝoj''' * Kelkaj grafoj ne funkciis en poŝaparatoj. Tio estas baldaŭ riparota. [https://phabricator.wikimedia.org/T133085] * La artikola langeto en diskutpaĝoj aŭ alidirektiloj estas ligita al la celo de la alidirekto. Ĝi povus anstae esti ligita al la alidirektiga paĝo mem. Vi rajtas [[phab:T5324|prikomenti pri tio]]. * Pri paĝoj uzantaj [[mw:Special:MyLanguage/Extension:SyntaxHighlight|sintaksoreliefigon]], la uzo de la evitinda etikedo <code><nowiki><source></nowiki></code> aŭ de la evitinda parametro <code>enclose</code> enmetos spuradan kategorion. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Teknikaj novaĵoj]]''' preparitaj de [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|verkantoj de Teknikaj Novaĵoj]] kaj afiŝitaj de [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|roboto]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Kontribui]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/16|Traduki]] • [[m:Tech|Esti helpata]] • [[m:Talk:Tech/News|Prikomenti]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Aboni aŭ malaboni]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W16"/> 15:30, 13 apr. 2020 (UTC) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_1&oldid=19961131 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/17|Tech News: 2020-17]] == <section begin="technews-2020-W17"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="eo" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Plej novaj '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|teknikaj novaĵoj]]''' el la Vikimedia teknika komunumo. Bonvolu sciigi aliajn uzantojn pri ĉi tiuj ŝanĝoj. Ne ĉiuj ŝanĝoj efikos sur vin. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/17|Tradukoj]] estas haveblaj. '''Teknikaj Novaĵoj''' * La sekva numero de Teknikaj Novaĵo estos publikigita je la 4a de Majo, 2020. '''Lastaj ŝanĝoj''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Altnivela ero]] La [[m:Small wiki toolkits|ilaro por malgrandaj vikioj]] celas helpi malgrandajn vikiojn, kiuj postulas teknikajn kapablojn. Ili povas lerni kaj dissciigi teknikajn kapablojn. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2020-April/093296.html] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Altnivela ero]] Trokvalifikitaj CSS-elektiloj en Vikimediaj etosoj estis forigitaj. <code>div#content</code> estas nun <code>.mw-body</code>. <code>div.portal</code> estas nun <code>.portal</code>. <code>div#footer</code> estas nun <code>#footer</code>. Tio estas por la kapablo de etosoj uzi [[:w:eo:HTML5|HTML5]]-elementojn. Se viaj uzantostiloj aŭ iloj uzis ilin, vi devas ĝisdatigi tiujn. [https://phabricator.wikimedia.org/T248137] '''Ŝanĝoj okazontaj poste ĉi-semajne''' * Ne ekzistas nova versio de MediaVikio ĉi-semajne. '''Okazontaj ŝanĝoj''' * Kelkaĵoj en la vikioj eble misaspektos aŭ ne funkcios en [[:w:eo:Internet Explorer|Internet Explorer 8]]. Internet Explorer 8 estis eksigita je 2011. [https://phabricator.wikimedia.org/T248061] * La tiparo en la diferencoj estos ŝanĝita. [https://phabricator.wikimedia.org/T250393] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Ripetiĝanta ero]] La [[mw:MediaWiki 1.35/wmf.30|nova versio]] de MediaVikio estos en testaj vikioj kaj MediaWiki.org ekde la 28a de Aprilo venontsemajne. Ĝi estos en ne-Vikipediaj vikioj kaj kelkaj Vikipedioj ekde la 29a de Aprilo venontsemajne. Ĝi estos en ĉiuj vikioj ekde la 30a de Aprilo venontsemajne ([[mw:MediaWiki 1.35/Roadmap|kalendaro]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Teknikaj novaĵoj]]''' preparitaj de [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|verkantoj de Teknikaj Novaĵoj]] kaj afiŝitaj de [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|roboto]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Kontribui]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/17|Traduki]] • [[m:Tech|Esti helpata]] • [[m:Talk:Tech/News|Prikomenti]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Aboni aŭ malaboni]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W17"/> 18:44, 20 apr. 2020 (UTC) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_1&oldid=19961131 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/19|Tech News: 2020-19]] == <section begin="technews-2020-W19"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="eo" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Plej novaj '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|teknikaj novaĵoj]]''' el la Vikimedia teknika komunumo. Bonvolu sciigi aliajn uzantojn pri ĉi tiuj ŝanĝoj. Ne ĉiuj ŝanĝoj efikos sur vin. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/19|Tradukoj]] estas haveblaj. '''Problemoj''' * [[phab:T251153|Kelkaj vikioj]] estos en nurlega reĝimo dum kelkaj minutoj en la 5a de Majo, Tio okazos ĉirkaŭ [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20200505T05 05:00 UTC]. Tio estas pro mastrumado de la datenbankoj. [https://phabricator.wikimedia.org/T251153] * [[phab:T251157|Kelkaj vikioj]] estos en nurlega reĝimo dum kelkaj minutoj en la 7a de Majo. Tio efikos ankaŭ pri [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CentralAuth|CentralAuth]]. Tio povas, ekzemple, kaŭzi problemojn pri mallokaj alinomadoj, ŝanĝado de pasvortoj, ŝanĝado aŭ konfirmado de via retpoŝta adreso, kaj ensalutado en novajn vikiojn. Tio okazos ĉirkaŭ [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20200507T05 05:00 UTC]. Tio estas pro mastrumado de datenbankoj. [https://phabricator.wikimedia.org/T251157] '''Ŝanĝoj okazontaj poste ĉi-semajne''' * Vi povas ricevi sciigon, kiam oni kreas ligilon al paĝo kreita de vi. Vi povas malŝalti tiujn sciigojn por individuaj paĝoj. [https://phabricator.wikimedia.org/T46787] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Ripetiĝanta ero]] La [[mw:MediaWiki 1.35/wmf.31|nova versio]] de MediaVikio estos en testaj vikioj kaj MediaWiki.org ekde {{#time:j xg|2020-05-05|{{PAGELANGUAGE}}}}. Ĝi estos en ne-Vikipediaj vikioj kaj kelkaj Vikipedioj ekde {{#time:j xg|2020-05-06|{{PAGELANGUAGE}}}}. Ĝi estos en ĉiuj vikioj ekde {{#time:j xg|2020-05-07|{{PAGELANGUAGE}}}} ([[mw:MediaWiki 1.35/Roadmap|kalendaro]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Teknikaj novaĵoj]]''' preparitaj de [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|verkantoj de Teknikaj Novaĵoj]] kaj afiŝitaj de [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|roboto]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Kontribui]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/19|Traduki]] • [[m:Tech|Esti helpata]] • [[m:Talk:Tech/News|Prikomenti]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Aboni aŭ malaboni]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W19"/> 16:59, 4 maj. 2020 (UTC) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_1&oldid=20041690 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/20|Tech News: 2020-20]] == <section begin="technews-2020-W20"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="eo" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Plej novaj '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|teknikaj novaĵoj]]''' el la Vikimedia teknika komunumo. Bonvolu sciigi aliajn uzantojn pri ĉi tiuj ŝanĝoj. Ne ĉiuj ŝanĝoj efikos sur vin. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/20|Tradukoj]] estas haveblaj. '''Lastaj ŝanĝoj''' * Ĉiu nun rajtas enporti fotojn el [[w:eo:Flickr|Flickr]] al Komunejo per la [[c:Special:UploadWizard|Alŝutilo]]. Antaŭ tio, nur aŭtomat-patrolantoj en Komunejo rajtis enporti fotojn el Flickr. [https://phabricator.wikimedia.org/T90004] '''Problemoj''' * [[phab:T251502|Komunejo]] estos en nurlega reĝimo dum kelkaj minutoj en la 12a de Majo. Tio okazos ĉirkaŭ [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20200512T05 05:00 UTC]. Tio estas pro mastrumado de la datenbankoj. [https://phabricator.wikimedia.org/T251502] * [[phab:T251984|Pluraj vikioj, inkluzive de Vikidatumoj,]] estos en nurlega reĝimo dum kelkaj minutoj en la 19a de Majo [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20200519T05 05:00 UTC]. La anglalingva Vikipedio estos en nurlega reĝimo dum kelkaj minutoj en la 21a de Majo [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20200521T05 05:00 UTC]. Tio estas pro mastrumado de la datenbankoj. [https://phabricator.wikimedia.org/T251984][https://phabricator.wikimedia.org/T251985] '''Ŝanĝoj okazontaj poste ĉi-semajne''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Ripetiĝanta ero]] La [[mw:MediaWiki 1.35/wmf.32|nova versio]] de MediaVikio estos en testaj vikioj kaj MediaWiki.org ekde {{#time:j xg|2020-05-12|{{PAGELANGUAGE}}}}. Ĝi estos en ne-Vikipediaj vikioj kaj kelkaj Vikipedioj ekde {{#time:j xg|2020-05-13|{{PAGELANGUAGE}}}}. Ĝi estos en ĉiuj vikioj ekde {{#time:j xg|2020-05-14|{{PAGELANGUAGE}}}} ([[mw:MediaWiki 1.35/Roadmap|kalendaro]]). '''Okazontaj ŝanĝoj''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Altnivela ero]] JavaScript-programetoj kaj akcesoraĵoj ne plu povas kontroli ĉu pluraj ŝlosiloj ekzistas samtemep per <code>mw.config.exists()</code> aŭ <code>mw.user.tokens.exists()</code>. Vi povas uzi la metodojn <code>exists()</code> kaj <code>get()</code> por kontroli ŝlosilojn po unu por metodvoko. [https://phabricator.wikimedia.org/T251855] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Teknikaj novaĵoj]]''' preparitaj de [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|verkantoj de Teknikaj Novaĵoj]] kaj afiŝitaj de [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|roboto]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Kontribui]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/20|Traduki]] • [[m:Tech|Esti helpata]] • [[m:Talk:Tech/News|Prikomenti]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Aboni aŭ malaboni]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W20"/> 20:40, 11 maj. 2020 (UTC) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_1&oldid=20078386 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/21|Tech News: 2020-21]] == <section begin="technews-2020-W21"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="eo" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Plej novaj '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|teknikaj novaĵoj]]''' el la Vikimedia teknika komunumo. Bonvolu sciigi aliajn uzantojn pri ĉi tiuj ŝanĝoj. Ne ĉiuj ŝanĝoj efikos sur vin. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/21|Tradukoj]] estas haveblaj. '''Lastaj ŝanĝoj''' * Se vi forgesas vian pasvorton, vi povas peti por nova pasvorto sendotan al via retpoŝta adreso. Vi devas scii vian retpoŝtan adreson aŭ vian uzantnomon. Vi povas permesi, ke vi devos provizi kaj la retpoŝtan adreson kaj la uzantnomon. Tio estas ŝanĝebla prefero. Tio celas ricevon de malpli da pasvorto-restarigaj retmesaĝoj petataj de aliuloj. Tio estas nun havebla en ĉiuj Vikimediaj vikioj. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Community_Tech/Password_Reset_Update#May_11,_2020][https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikimedia-l/2020-May/094804.html] '''Problemoj''' * Ekzistas cimo, kiu ĝenas uzantojn de iPhone kun [[:w:eo:iOS|iOS]] 13 kaj [[w:eo:Safari (retumilo)|Safari]]. Se vi uzas iPhone por legi aŭ redakti Vikipedion kaj spertas cimojn en la poŝaparata retejo, vi povas [[mw:Skin talk:Minerva Neue|raporti ilin]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T252223] * [[phab:T251984|Pluraj vikioj, inkluzive de Vikidatumoj,]] estos en nurlega reĝimo dum kelkaj minutoj en la 19a de Majo [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20200519T05 05:00 UTC]. La anglalingva Vikipedio estos en nurlega reĝimo dum kelkaj minutoj en la 21a de Majo [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20200521T05 05:00 UTC]. Tio estas pro mastrumado de la datenbankoj. [https://phabricator.wikimedia.org/T251984][https://phabricator.wikimedia.org/T251985] '''Ŝanĝoj okazontaj poste ĉi-semajne''' * La [[:mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps|Vikipedia aplikaĵo]] por Android ebligas uzantojn [[:mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/AppEditorTasks#Suggested Edits 4.0 - Tag Commons images to improve search (to be released May 2020)|aldoni]] [[c:Special:MyLanguage/Commons:Depicts|montras-asertojn]] en Komunejo. La beta-versio uzis [[:c:Special:MyLanguage/Commons:Structured data/Computer-aided tagging|komputile helpatan etikedfiksadon]]. Tio estis forigita por pli specifaj montras-assertoj. [https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia_Apps/Team/Android/AppEditorTasks#Suggested_Edits_4.0_-_Tag_Commons_images_to_improve_search_(to_be_released_May_2020)] * Ne ekzistas nova versio de MediaVikio ĉi-semajne. '''Okazontaj ŝanĝoj''' * [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Graph|Grafoj]] estos bildigataj en la TTT-legilo. Tio uzos [[w:eo:JavaScript|Javascript]]. Grafoj, espereble, funkcios pli bone por ĉiuj, tiuj uzas JavaScript. Tio ne funkcios por tiuj, kiuj ne uzas JavaScript. [https://phabricator.wikimedia.org/T236892] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Altnivela ero]] Iom da CSS por la etosoj simpliĝis. Tio rilatas al <code>div#p-personal</code>, <code>div#p-navigation</code>, <code>div#p-interaction</code>, <code>div#p-tb</code>, <code>div#p-lang</code>, <code>div#p-namespaces</code>, <code>div#p-variants</code>, kaj <code>div#footer</code>. Ili ne plu havos la elementon <code>div</code>. Vi devos ĝisdatigi viajn akcesoraĵojn, programetojn, aŭ uzantostilojn. Tio estas pro la uzo de [[:w:eo:HTML5|HTML5]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T252467] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Altnivela ero]] Iom da CSS por [[mw:Skin:Vector|la etoso Vector]] ŝanĝiĝis. Tio rilatas al <code>#p-variants</code>, <code>#p-namespaces</code>, <code>#p-personal</code>, <code>#p-views</code> and <code>#p-cactions</code>. Tiuj ne plu povas uzi <code>> ul</code>. Vi eble devas ĝisdatigi viajn akcesoraĵo, programetojn, aŭ uzantostilojn. [[phab:T252447|Vidu la kielon]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Teknikaj novaĵoj]]''' preparitaj de [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|verkantoj de Teknikaj Novaĵoj]] kaj afiŝitaj de [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|roboto]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Kontribui]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/21|Traduki]] • [[m:Tech|Esti helpata]] • [[m:Talk:Tech/News|Prikomenti]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Aboni aŭ malaboni]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W21"/> 17:18, 18 maj. 2020 (UTC) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_1&oldid=20097719 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/22|Tech News: 2020-22]] == <section begin="technews-2020-W22"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="eo" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Plej novaj '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|teknikaj novaĵoj]]''' el la Vikimedia teknika komunumo. Bonvolu sciigi aliajn uzantojn pri ĉi tiuj ŝanĝoj. Ne ĉiuj ŝanĝoj efikos sur vin. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/22|Tradukoj]] estas haveblaj. '''Ŝanĝoj okazontaj poste ĉi-semajne''' * La vida redaktilo nun funkcias kun la [[mw:Special:MyLanguage/Skin:Modern|etoso Modern]]. La ŝanĝoj postulitaj por ebligi tion eble kaŭzas problemojn por kelkaj programetoj aŭ akcesoraĵoj. [https://phabricator.wikimedia.org/T177243] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Ripetiĝanta ero]] La [[mw:MediaWiki 1.35/wmf.34|nova versio]] de MediaVikio estos en testaj vikioj kaj MediaWiki.org ekde {{#time:j xg|2020-05-26|{{PAGELANGUAGE}}}}. Ĝi estos en ne-Vikipediaj vikioj kaj kelkaj Vikipedioj ekde {{#time:j xg|2020-05-27|{{PAGELANGUAGE}}}}. Ĝi estos en ĉiuj vikioj ekde {{#time:j xg|2020-05-28|{{PAGELANGUAGE}}}} ([[mw:MediaWiki 1.35/Roadmap|kalendaro]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Teknikaj novaĵoj]]''' preparitaj de [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|verkantoj de Teknikaj Novaĵoj]] kaj afiŝitaj de [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|roboto]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Kontribui]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/22|Traduki]] • [[m:Tech|Esti helpata]] • [[m:Talk:Tech/News|Prikomenti]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Aboni aŭ malaboni]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W22"/> 14:17, 25 maj. 2020 (UTC) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_1&oldid=20097719 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/23|Tech News: 2020-23]] == <section begin="technews-2020-W23"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="eo" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Plej novaj '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|teknikaj novaĵoj]]''' el la Vikimedia teknika komunumo. Bonvolu sciigi aliajn uzantojn pri ĉi tiuj ŝanĝoj. Ne ĉiuj ŝanĝoj efikos sur vin. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/23|Tradukoj]] estas haveblaj. '''Lastaj ŝanĝoj''' * Ekzistas nova beta-versio de la [[:c:Commons:Mobile app|aplikaĵo de Vikimedia Komunejo]] por Android. Ĝi havas novan funkcion por zomado, kiam vi spektas bildojn. Ĝi povas ankaŭ sugesti lokojn, kiam vi alŝutas fotojn kun geografiaj etikedoj. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2020-May/093431.html] '''Problemoj''' * Okazis problemo pri la datenbanko de Komunejo en la 27a de Majo. Komunejo ne estis redaktebla dum ok minutoj. Pro tiu problemo, la datenbanko estis movita. Tio kaŭzis alian mallongan nurlegeblan periodon en la 29a de Majo. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incident_documentation/20200528-s4_(commonswiki)_on_read-only_for_8_minutes][https://phabricator.wikimedia.org/T253808][https://phabricator.wikimedia.org/T253825] * La [[mw:Special:MyLanguage/Skin:Vector|etoso Vector]] havis problemon, ke vi ne povis aldoni ligilojn al la artikolo en aliaj lingvoj. Vi ne povis vidi la paragrafon, se ne jam ekzistis ligiloj al aliaj lingvoj. Tio ankaŭ forigis ligilojn al [[mw:Special:MyLanguage/Content translation|traduko de enhavo]] kaj al lingvaj agordoj. Tio estas nun riparita. [https://phabricator.wikimedia.org/T252800] '''Ŝanĝoj okazontaj poste ĉi-semajne''' * Vi povas esti sciigata kiam oni kreas ligilon al paĝo kreita de vi. Vi povas malŝalti sciigojn por individuaj paĝoj. Vi povas ankaŭ tuj malŝalti ilin en la sciigoj ricevitaj de vi. [https://phabricator.wikimedia.org/T46787] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Ripetiĝanta ero]] La [[mw:MediaWiki 1.35/wmf.35|nova versio]] de MediaVikio estos en testaj vikioj kaj MediaWiki.org ekde {{#time:j xg|2020-06-02|{{PAGELANGUAGE}}}}. Ĝi estos en ne-Vikipediaj vikioj kaj kelkaj Vikipedioj ekde {{#time:j xg|2020-06-03|{{PAGELANGUAGE}}}}. Ĝi estos en ĉiuj vikioj ekde {{#time:j xg|2020-06-04|{{PAGELANGUAGE}}}} ([[mw:MediaWiki 1.35/Roadmap|kalendaro]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Teknikaj novaĵoj]]''' preparitaj de [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|verkantoj de Teknikaj Novaĵoj]] kaj afiŝitaj de [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|roboto]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Kontribui]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/23|Traduki]] • [[m:Tech|Esti helpata]] • [[m:Talk:Tech/News|Prikomenti]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Aboni aŭ malaboni]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W23"/> 22:30, 1 jun. 2020 (UTC) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_1&oldid=20097719 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/24|Tech News: 2020-24]] == <section begin="technews-2020-W24"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="eo" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Plej novaj '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|teknikaj novaĵoj]]''' el la Vikimedia teknika komunumo. Bonvolu sciigi aliajn uzantojn pri ĉi tiuj ŝanĝoj. Ne ĉiuj ŝanĝoj efikos sur vin. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/24|Tradukoj]] estas haveblaj. '''Lastaj ŝanĝoj''' * Kelkaj artikoloj havas tabelojn ordigeblajn diversmaniere. Ekzemple, listo de landoj povas esti ordigita alfabete, sed vi povas alklaki la kolumnon de grandoj por ordigi laŭ grandoj. Se vi alklakas duafoje, ĝi ordigas la la landojn malaorde. Nun, tria alklako restarigos la originalan ordon. [https://phabricator.wikimedia.org/T226697] * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Lint_errors/self-closed-tag|Sinfermantaj etikedoj]] nun funkcias laŭ la specifoj de [[:w:eo:HTML5|HTML5]]. <code><nowiki><b/></nowiki></code> estas ekzemplo de sinfermanta etikedo. Ĝi estu <code><nowiki><b></nowiki></code>. Paĝoj kun tiu eraro estis listitaj en [[:w:eo:Kategorio:Paĝoj kun nevalida memferma HTML‑etikedo|spura kategorio]] ekde 2016. Tiuj estos listitaj en [[Special:LintErrors/self-closed-tag]]. Tio ne efikas sur <code><nowiki><references /></nowiki></code> aŭ <code><nowiki><ref /></nowiki></code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T134423] * Ekzistas rubando nomita <code>WikidataPageBanner</code>. Ĝi estas, ekzemple, uzata en Vikivojaĝoj, en la vikio de Vikimedio Rusio, kaj en la Katalunlingva, Eŭsklingva, Galeglingva, kaj Turklingva Vikipedioj. Ĝoi estos nun ankaŭ vidata de vizitantoj vizitantaj per poŝaparatoj. Antaŭ tio, la rubando estis nur videbla per surtablaj komputiloj. La vikioj ĝisdatigu instrukciojn en <code>MediaWiki:Sitenotice</code>, por ke redaktantoj scios kiel testi kaj stiligi por poŝaparatoj ankaŭ. [https://phabricator.wikimedia.org/T254534][https://phabricator.wikimedia.org/T254295] '''Ŝanĝoj okazontaj poste ĉi-semajne''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Altnivela ero]] Vi povas nun redakti [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|AmasMesaĝo]]-priskribojn per la [[:w:eo:Aplikprigrama Interfaco|API]]. Tio utilas al iloj kaj akcesoraĵoj. [https://phabricator.wikimedia.org/T226929] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Ripetiĝanta ero]] La [[mw:MediaWiki 1.35/wmf.36|nova versio]] de MediaVikio estos en testaj vikioj kaj MediaWiki.org ekde {{#time:j xg|2020-06-09|{{PAGELANGUAGE}}}}. Ĝi estos en ne-Vikipediaj vikioj kaj kelkaj Vikipedioj ekde {{#time:j xg|2020-06-10|{{PAGELANGUAGE}}}}. Ĝi estos en ĉiuj vikioj ekde {{#time:j xg|2020-06-11|{{PAGELANGUAGE}}}} ([[mw:MediaWiki 1.35/Roadmap|kalendaro]]). '''Okazontaj ŝanĝoj''' * Portempa riparo helpis vikiojn igi siajn ĉefpaĝojn pli poŝaparate uzeblaj. Tio ne estas rekomendata ekde 2017. Tio ne funkcios post la 13a de Julio. Vikioj uzu [[mw:Special:MyLanguage/Help:TemplateStyles|Ŝablonajn Stilojn]] anstataŭe. 118 vikioj devas ripari tion ĉi. Vi povas [[phab:T254287|legi kaj kontroli, ĉu via vikio estas riparenda]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T254287] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Teknikaj novaĵoj]]''' preparitaj de [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|verkantoj de Teknikaj Novaĵoj]] kaj afiŝitaj de [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|roboto]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Kontribui]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/24|Traduki]] • [[m:Tech|Esti helpata]] • [[m:Talk:Tech/News|Prikomenti]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Aboni aŭ malaboni]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W24"/> 21:11, 8 jun. 2020 (UTC) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_1&oldid=20156263 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/25|Tech News: 2020-25]] == <section begin="technews-2020-W25"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/25|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] [[m:Toolforge|Toolforge]] hosts several tools created by the Wikimedia community like edit counters or enhanced editors. It is changing the domain from '''tools.wmflabs.org''' to '''toolforge.org'''. The routing scheme is moving from '''tools.wmflabs.org/toolname''' to '''toolname.toolforge.org'''. You can [[:wikitech:News/Toolforge.org|read the details]]. Tools that use OAuth will have to be updated to keep working. You can [[:wikitech:Help:Cloud_ Services Introduction|ask for help]]. '''Problems''' * There is a Wikidata item link in the sidebar on many pages. This disappeared for a couple of days for users who have the [[mw:Special:MyLanguage/Skin:MonoBook|Monobook]] skin. This was because of a bug. It has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T254485] * Editing, logging in and logging out didn't work properly for a short period of time last week. It was soon fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T255179] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.35/wmf.37|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 16 June. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 17 June. It will be on all wikis from 18 June ([[mw:MediaWiki 1.35/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] [[:mw:Special:MyLanguage/Manual:Pywikibot|Pywikibot]] is a Python [[:w:en:Library (computing)|library]] to automate work on wikis. It will not support [[:w:en:Python (programming language)|Python 2]] after the new version in July. Support for Python 3.4 and MediaWiki below 1.19 will also be dropped. You should migrate to Python 3. You can [[:phab:T242120|ask for help]]. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/pywikibot-announce/2020-June/000015.html] * The selectors <code>.menu</code> and <code>.vectorMenu</code> will no longer work in the [[mw:Special:MyLanguage/Skin:Vector|Vector]] skin. This can affect gadgets and user scripts. <code>.menu</code> should be replaced by <code>ul</code>. <code>.vectorMenu</code> should be replaced by <code>.vector-menu</code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T254797] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/25|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W25"/> 21:36, 15 jun. 2020 (UTC) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_1&oldid=20175854 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/26|Tech News: 2020-26]] == <section begin="technews-2020-W26"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/26|Translations]] are available. '''Problems''' * There are some [[mw:Special:MyLanguage/Growth|new tools]] to make it easier for newcomers to start editing. They are available on [https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/growthexperiments.dblist some wikis]. These wikis had a problem with the visual editor for a short period of time last week. This was because of a bug in the new tools. It was soon fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T255607] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Some user scripts and gadgets stopped working because of a change to [[:w:en:CSS|CSS]] selectors. <code>.vectorTabs</code> should be replaced with <code>.vector-menu-tabs</code> to fix this. [https://phabricator.wikimedia.org/T255718] '''Changes later this week''' * The developers are working on a [[:m:WMDE Technical Wishes/Edit Conflicts#Edit conflicts on talk pages|new interface]] to solve edit conflicts on talk pages. This will be released on 24 June. You can [[mw:mw:Help talk:Paragraph-based Edit Conflict Interface|give feedback]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T230231] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.35/wmf.38|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 23 June. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 24 June. It will be on all wikis from 25 June ([[mw:MediaWiki 1.35/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * A temporary fix helped wikis make their main pages more mobile friendly. This was in 2012. It has not been recommended since 2017. It will not work after 13 July. Wikis should use [[mw:Special:MyLanguage/Help:TemplateStyles|TemplateStyles]] instead. 91 wikis still need to fix this. You can [[phab:T254287|read more and see if your wiki is affected]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T254287] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/26|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W26"/> 18:48, 22 jun. 2020 (UTC) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_1&oldid=20204321 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/27|Tech News: 2020-27]] == <section begin="technews-2020-W27"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/27|Translations]] are available. '''Problems''' * Everyone was logged out. This was because a few users saw the wikis as if they were logged in to someone else's account. The problem should be fixed now. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2020-June/093543.html] * Some readers didn't see new edits to pages. If the page had been recently changed they saw an older version of the page instead. This only affected readers who were logged out. It lasted for ten days. It has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T256444] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.35/wmf.39|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 30 June. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 1 July. It will be on all wikis from 1 July ([[mw:MediaWiki 1.35/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|]] The [[mw:Special:MyLanguage/Skin:Modern|Modern]] and [[mw:Special:MyLanguage/Skin:Monobook|Monobook]] skins use the ID <code>searchGoButton</code> for the go button. This is <code>searchButton</code> for [[mw:Special:MyLanguage/Skin:Vector|Vector]]. To have the same ID for all skins it will change to <code>searchButton</code> in Monobook and Modern too. This will affect gadgets and user scripts. It will happen on 23 July. They should be updated to use <code>searchButton</code>. You can [[phab:T255953|read more and see a list of affected scripts]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/27|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W27"/> 16:30, 29 jun. 2020 (UTC) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_1&oldid=20228118 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/28|Tech News: 2020-28]] == <section begin="technews-2020-W28"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/28|Translations]] are available. '''Problems''' * The [[mw:Special:MyLanguageExtension:Score|Score]] extension has been disabled for now. This is because of a security issue. It will work again as soon as the security issue has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T257066] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.35/wmf.40|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 7 July. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 8 July. It will be on all wikis from 9 July ([[mw:MediaWiki 1.35/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * Abstract Wikipedia is a new Wikimedia project. It will collect language-independent information that can be easily read in different languages. It builds on Wikidata. The name is preliminary. You can [[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia|read more]]. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2020-July/093571.html] * The [[mw:Wikimedia Apps/Team/iOS|iOS Wikipedia app]] developers are thinking about new experimental tools. If you use an iPhone you can help them by [[mw:Wikimedia Apps/Team/iOS/2020 survey|answering the survey]]. * Some [[mw:New requirements for user signatures#Outcome|rules for user signatures]] will soon be enforced. [[Special:LintErrors|Lint errors]] and invalid HTML will no longer be allowed in user signatures. Nested substitution will not be allowed. A link to your user page, user talk page or user contributions will be required. You can [https://signatures.toolforge.org/check check if your signature works with the new rules]. This is because the signatures can cause problems for tools or other text on the page. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/28|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W28"/> 20:17, 6 jul. 2020 (UTC) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_1&oldid=20251754 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/29|Tech News: 2020-29]] == <section begin="technews-2020-W29"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/29|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Users can [[mw:Extension:Thanks|thank]] others for their edits. [[mw:Extension:CheckUser|Checkusers]] can now see user data related to that action. This can help identify [[m:Special:MyLanguage/Sock puppetry|sock puppets]] who harass others using thanks. [https://phabricator.wikimedia.org/T252226] '''Problems''' * Everyone was logged out a couple of weeks ago to fix a security problem. The problem was not entirely fixed. Because of this everyone was logged out once again last week. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2020-June/093543.html][https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-ambassadors/2020-July/002327.html] '''Changes later this week''' * Wikis that are not for one specific language can [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Translate|translate]] pages. Sometimes parts of translations are outdated or missing. Outdated translations are marked with a <span style="background-color:#fdd">pink background</span>. Missing translations will also be marked in the future. This markup can sometimes break things. It can soon be disabled by using <code><translate nowrap></translate></code> on the source page. [https://phabricator.wikimedia.org/T256625] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.35/wmf.41|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 14 July. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 15 July. It will be on all wikis from 16 July ([[mw:MediaWiki 1.35/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Wikimedia code review plans to use [[:w:en:GitLab|GitLab]]. It would be hosted on Wikimedia servers. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2020-July/093577.html][https://www.mediawiki.org/wiki/Technical_Community_Newsletter/2020/July][https://www.mediawiki.org/wiki/Topic:Vpbt50rwxgb2r6qn][https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2020-July/093607.html] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/29|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W29"/> 16:29, 13 jul. 2020 (UTC) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_1&oldid=20278125 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/30|Tech News: 2020-30]] == <section begin="technews-2020-W30"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/30|Translations]] are available. '''Recent changes''' * A temporary fix helped wikis make their main pages more mobile friendly. This was in 2012. It has not been recommended since 2017. The mobile main page special casing stopped working 14 July. 60 wikis now have main pages that don't work well on mobile. You can see which ones, how to fix it and how to get help [[phab:T254287|in Phabricator]]. This is the same problem that was reported in Tech News [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/24|2020/24]] and [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/26|2020/26]]. '''Problems''' * There is a problem with the interlanguage links. The interlanguage links are the links that help you find a specific page in a different language. The sorting is broken. The developers are working on a solution. [https://phabricator.wikimedia.org/T257625] * Some users keep getting the notifications for the same event. Some of these are old events. [https://phabricator.wikimedia.org/T257714] * Some users have trouble logging in. This is probably a [[:w:en:HTTP cookie|browser cookie]] problem. The developers are working on understanding the problem. If you have trouble logging in you can see the details [[phab:T258121|on Phabricator]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T258121] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.1|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 21 July. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 22 July. It will be on all wikis from 23 July ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * There is a <code>{{int:printableversion}}</code> link. This will disappear. That is because web browsers today can create a printable version or show how it will look in print anyway. [https://phabricator.wikimedia.org/T167956] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/30|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W30"/> 19:13, 20 jul. 2020 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_1&oldid=20298484 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/31|Tech News: 2020-31]] == <section begin="technews-2020-W31"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/31|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[m:Small wiki toolkits/Starter kit|Starter kit]] is now available for wiki communities. This page lists technical resources, tools, and recommendations. These are essential to operate a wiki project. This is mostly useful for smaller wikis where the community has limited experience with this. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2020-July/093633.html] * The first features of the [[mw:Reading/Web/Desktop Improvements|Desktop Improvements]] project are available for logged-in users on all wikis. In order to use them, uncheck ''{{int:prefs-vector-enable-vector-1-label}}'' in your [[Special:Preferences#mw-prefsection-rendering|local]] or [[Special:GlobalPreferences#mw-prefsection-rendering|global]] preferences in section ''{{int:prefs-skin-prefs}}''. More improvements are planned. [[mw:Talk:Reading/Web/Desktop Improvements|Feedback is welcome]]. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] On multiple wikis, a UTCLiveClock gadget is available. For wikis that import the gadget [[:mw:MediaWiki:Gadget-UTCLiveClock.js|directly from mediawiki.org]], end users can now [[mw:MediaWiki_talk:Gadget-UTCLiveClock.js#Time_zones|choose a different timezone to show instead of UTC]]. '''Problems''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The deployment train for MediaWiki has been blocked this week. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2020-July/093640.html][https://phabricator.wikimedia.org/T257969] * Translation Notification Bot was sending the same message multiple times to every translator. This has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T144780] * Some users were receiving the same notification multiple times. This has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T257766] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.2|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from July 28. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from July 29. It will be on all wikis from JUly 30 ([[mw:MediaWiki 1.35/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/31|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W31"/> 13:51, 27 jul. 2020 (UTC) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_1&oldid=20298484 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/32|Tech News: 2020-32]] == <section begin="technews-2020-W32"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/32|Translations]] are available. '''Problems''' * All queries to the [[mw:Wikidata Query Service|Wikidata Query Service]] failed between 17:50 and 17:59 UTC on Thursday 23 July. Some queries failed during a longer period. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incident_documentation/20200723-wdqs-outage] * Interlanguage links were ordered incorrectly for the past few weeks. This problem was also mentioned in [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/30|Tech News two weeks ago]]. The problem is now fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T257625] * There is a problem with the [[Special:GlobalPreferences#mw-prefsection-rendering|global preferences]] for the "{{int:prefs-vector-enable-vector-1-label}}" option. Developers are working on fixing it. [https://phabricator.wikimedia.org/T258493] * A bug in the Wikibase extension had disabled the "move" and "create" types of protection in the main (Gallery) namespace on Wikimedia Commons. New protections could not be added, and existing protections were not enforced, allowing some page moves and page creations that should not have been possible. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T258323] '''Changes later this week''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:TimedMediaHandler/VideoJS Player|video player]] will change to be simpler and more modern. This week, the current beta feature will become the video player for everyone on most non-Wikipedia wikis. The old player will be removed. [https://phabricator.wikimedia.org/T248418] * Users' <code>global.js</code> and <code>global.css</code> pages will now also be loaded on the mobile site. You can read [[mw:Help:Extension:GlobalCssJs#Per-skin_customization|documentation]] for how to avoid applying styles to the mobile skin. [https://phabricator.wikimedia.org/T138727] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] In the [[mw:Special:MyLanguage/Skin:MonoBook|MonoBook]] skin, the <code>searchGoButton</code> identifier is now <code>searchButton</code>. This may affect CSS and JS gadgets. Migration instructions can be found in [[phab:T255953|T255953]]. This was previously mentioned in [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/27|issue 27]]. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Bot operators can use Pywikibot to regularly archive discussions. The behavior when the bot uses <code>counter</code> to prevent large archives was changed. [https://phabricator.wikimedia.org/T215247] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.3|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from August 4. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from August 5. It will be on all wikis from August 6 ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/32|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W32"/> 15:42, 3 aŭg. 2020 (UTC) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_1&oldid=20298484 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/33|Tech News: 2020-33]] == <section begin="technews-2020-W33"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/33|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[m:WMDE_Technical_Wishes/Move_files_to_Commons|FileImporter and FileExporter]] became standard features on all Wikis during the first week of August. They help you transfer files from local wikis to Wikimedia Commons with the original file information and history intact. [https://phabricator.wikimedia.org/T140462] '''Problems''' * The mobile skin displays a message at the bottom of the page about who edited last. This message showed raw wikitext. This has now been fixed. Some messages in [[mw:Structured Discussions|Structured Discussions]] and [[mw:Content translation|content translation]] may still appear as raw wikitext. Developers are working on it. [https://phabricator.wikimedia.org/T259565] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.4|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from August 11. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from August 12. It will be on all wikis from August 13 ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * All wikis will be read-only for a few minutes on September 1. This is planned between 13:30 and 15:30 UTC. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T243314][https://phabricator.wikimedia.org/T244808] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/33|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W33"/> 16:06, 10 aŭg. 2020 (UTC) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_1&oldid=20353586 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/34|Tech News: 2020-34]] == <section begin="technews-2020-W34"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/34|Translations]] are available. '''Recent changes''' * If you revert an edit using the undo link your edit is marked with an <code>undo</code> tag. This will now only happen if you don't change anything in the edit window before publishing the undo. This is to keep users from marking edits as undos when they actually do something else. [https://phabricator.wikimedia.org/T259014] * The new [[mw:Special:MyLanguage/OOUI|OOUI version]] will not work with [[:w:en:Internet Explorer 8|Internet Explorer 8]]. This means the wikis will look strange and not work well in Internet Explorer 8. This was reported in [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/17|Tech/News/2020/17]]. This is because keeping the wikis working with very old browsers creates other problems. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2020-August/093718.html] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.5|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 18 August. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 19 August. It will be on all wikis from 20 August ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * All wikis will be read-only for a few minutes on September 1. This is planned between 13:30 and 15:30 UTC. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis next week. This is a reminder. You can help by [[m:Tech/Server switch 2020|translating the announcement message]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T243314][https://phabricator.wikimedia.org/T244808] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/34|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W34"/> 20:41, 17 aŭg. 2020 (UTC) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=20366028 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/35|Tech News: 2020-35]] == <section begin="technews-2020-W35"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/35|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.6|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 25 August. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 26 August. It will be on all wikis from 27 August ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/35|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W35"/> 17:59, 24 aŭg. 2020 (UTC) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=20389773 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/36|Tech News: 2020-36]] == <section begin="technews-2020-W36"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/36|Translations]] are available. '''Problems''' * This is a reminder. All wikis will be read-only for a few minutes on September 1. This is planned between 14:00 and 15:00 UTC. Please check on the details on [[m:Tech/Server switch 2020|the announcement message]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T243314][https://phabricator.wikimedia.org/T244808] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/36|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W36"/> 20:09, 31 aŭg. 2020 (UTC) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=20411995 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/37|Tech News: 2020-37]] == <section begin="technews-2020-W37"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/37|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * Normally pages can be moved to a title that has no existing page yet or to a page that has only one revision, which is a redirect to the page to be moved. A new user right allows editors to move pages over one-revision pages that redirect to anywhere. [https://phabricator.wikimedia.org/T239277] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.8|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 8 September. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 9 September. It will be on all wikis from 10 September ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] All MediaWiki [[:w:en:API|API]] modules will now use <code>watchlist</code> instead of <code>watch</code>. This was inconsistent before. [https://phabricator.wikimedia.org/T247915] '''Future changes''' * The [[mw:Wikimedia Apps/Team/Android|Wikipedia Android app]] team might work on patrolling tools in the future. You can let them know what tools would be useful for you or for less experienced patrollers. See the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/Patrolling conversation|page on mediawiki.org]]. * [[m:Special:MyLanguage/OTRS|OTRS]] will be updated to a new version. This will probably take around two days. OTRS agents will not have access to the system during these days. Emails that come in during the update will be delivered when the update is done. The plan is to start around 08:00 UTC on 14 September. This could change. [https://phabricator.wikimedia.org/T187984] * The Wikipedia Android app will send [[:mw:Wikimedia Apps/Team/Android/AppEditorTasks#Push Notifications for editors|push notifications]] if users want them. This could help you see for example when someone wrote on your talk page or your edit was reverted. This will need [[:w:en:Google Play Services|Google Play Services]] to work. It will also be possible to get the app without Google Play Services but push notifications will not work. Google Play Services is also used to make the app work for [[:w:en:Android KitKat|Android 4.4]] users. [https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia_Apps/Team/Android#Updates][https://phabricator.wikimedia.org/T146032] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Wikimedia code review could move to [[:w:en:GitLab|GitLab]]. It would be hosted on Wikimedia servers. You can take part in the [[mw:GitLab consultation|consultation]]. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Dropdown menus in [[mw:Special:MyLanguage/Skin:Vector|the Vector skin]] use a <code>.menu</code> class. This will not work in the future. Scripts can use <code>nav ul</code> instead. <code>.vectorTabs</code> and <code>.vectorMenu</code> will also not work. Some scripts need to be updated. You can [[phab:T262092|read more in Phabricator]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/37|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W37"/> 15:59, 7 sep. 2020 (UTC) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=20427670 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/38|Tech News: 2020-38]] == <section begin="technews-2020-W38"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/38|Translations]] are available. '''Problems''' * The [[mw:Wikimedia Apps|Wikipedia apps]] briefly showed pages without [[w:en:CSS|CSS]] last week. This meant they looked wrong. It was quickly fixed but cached pages without CSS were shown for a few hours. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incident_documentation/20200909-mobileapps_config_change][https://phabricator.wikimedia.org/T262437] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.9|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 15 September. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 16 September. It will be on all wikis from 17 September ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/38|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W38"/> 16:18, 14 sep. 2020 (UTC) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=20446737 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/39|Tech News: 2020-39]] == <section begin="technews-2020-W39"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/39|Translations]] are available. '''Recent changes''' * There is a new tag for reverted edits. For example you can see it in the recent changes feed or in the article history. It is added to edits when they have been undone, rollbacked or manually reverted to an older version of the page. [https://phabricator.wikimedia.org/T254074][https://phabricator.wikimedia.org/T164307] '''Changes later this week''' * The number of times you can do something in a period of time on wiki is limited. This could be the number of edits per minute or the number of users you email in a day. Some users are not affected by all limits because of their user rights. They could soon see the limit even if it does not affect them. [https://phabricator.wikimedia.org/T258888] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.10|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 22 September. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 23 September. It will be on all wikis from 24 September ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/39|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W39"/> 21:26, 21 sep. 2020 (UTC) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=20461072 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/40|Tech News: 2020-40]] == <section begin="technews-2020-W40"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/40|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Admins can now see links to diffs of deleted revisions on [[Special:AbuseLog|Special:AbuseLog]]. This uses the interface of [[Special:Undelete|Special:Undelete]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T261630] * Editors are automatically added to some user groups. For example editors are added to [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Autoconfirmed users|autoconfirmed users]] when they have edited enough times and long enough. [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|Abuse filters]] can hinder users from automatically getting user rights for a period of time. They can also remove rights user have. Wikis can now ask to change how long this period of time is for their wiki [https://phabricator.wikimedia.org/maniphest/task/edit/form/1/?projectPHIDs=Wikimedia-Site-requests in Phabricator]. It is currently five days. [https://phabricator.wikimedia.org/T231756] '''Problems''' * [[m:Tech/News/2019/34|Last year]] some abuse filters stopped working because of a new change. If they tried to use variables that were unavailable for that action they would fail. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T230256] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.11|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 29 September. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 30 September. It will be on all wikis from 1 October ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * You can't see the language links to other language versions from the talk page or history page. They are also not shown when you edit an article. This could change. It is not decided if for example the history page should link to another history page or to the article. You can take part in the [[phab:T262472|discussion in Phabricator]]. * The link colours could change. This is to make the difference between links and other text more clear. You can [[phab:T213778|read more in Phabricator]]. * In your preferences you can choose to get different notifications on the web or by email. You will see <code>Apps</code> as one of the alternatives later this week. This is because the [[mw:Wikimedia Apps|Android and iOS Wikipedia apps]] will use push notifications for those who want them. You can see the [https://test.wikipedia.org/wiki/Special:Preferences#mw-prefsection-echo preferences] on the test wiki. The goal is to have push notifications on Android in October and on iOS in early 2021. [https://phabricator.wikimedia.org/T262936] * You can soon put pages on your watchlist for a limited time. This could be useful if you want to watch something for a shorter time but don't want it on your watchlist forever. It now works on [[mw:MediaWiki|mediawiki.org]] and will come to more wikis later. You can [[m:Special:MyLanguage/Community Tech/Watchlist Expiry|read more]] and [[m:Community Tech/Watchlist Expiry/Release Schedule|see when it will come to other wikis]]. * You can see what Wikimedians think are the [[m:Special:MyLanguage/Coolest Tool Award|best new technical tools this year]]. You can also nominate them. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/40|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W40"/> 21:23, 28 sep. 2020 (UTC) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=20483264 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/41|Tech News: 2020-41]] == <section begin="technews-2020-W41"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/41|Translations]] are available. '''Recent changes''' * There is a [https://consultation-stats.toolforge.org/ new tool] where you can see which home wiki users have in discussions on Meta. This can help show which communities are not part of the discussion on wikis where we make decisions that affect many other wikis. * You can now thank users for file uploads or for changing the language of a page. [https://phabricator.wikimedia.org/T254992] '''Problems''' * There were many errors with the new MediaWiki version last week. The new version was rolled back. Updates that should have happened last week are late. [https://phabricator.wikimedia.org/T263177] * Everyone was logged out. This was because a user reported being logged in to someone else's account. The problem should be fixed now. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2020-October/093922.html] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Many pages have [[:w:en:JavaScript|JavaScript]] errors. You can [https://techblog.wikimedia.org/2020/09/28/diving-into-wikipedias-ocean-of-errors/ read more] and now [[:w:en:User:Jdlrobson/User scripts with client errors|see a list of user scripts with errors]]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.12|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 6 October. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 7 October. It will be on all wikis from 8 October ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). * Letters immediately after a link are shown as part of the link. For example the entire word in <code><nowiki>[[Child]]ren</nowiki></code> is linked. On Arabic wikis this works at both the start and end of a word. Previously on Arabic wikis numbers and other non-letter Unicode characters were shown as part of the link at the start of a word but not at the end. Now only Latin and Arabic letters will extend links on Arabic wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T263266] '''Future changes''' * You will be able to read but not to edit the wikis for up to an hour on [https://zonestamp.toolforge.org/1603807200 27 October around 14:00 (UTC)]. It will probably be shorter than an hour. [https://phabricator.wikimedia.org/T264364] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/41|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W41"/> 16:24, 5 okt. 2020 (UTC) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=20515061 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/42|Tech News: 2020-42]] == <section begin="technews-2020-W42"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/42|Translations]] are available. '''Problems''' * Because of the problems with the MediaWiki version two weeks ago last week's updates are also late. [https://phabricator.wikimedia.org/T263177][https://phabricator.wikimedia.org/T263178][https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2020-October/093944.html] '''Changes later this week''' * [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Live preview|Live previews]] didn't show the templates used in the preview if you just edited a section. This has now been fixed. You can also test [[w:en:CSS|CSS]] and [[w:en:JavaScript|JavaScript]] pages even if you have the live preview enabled. Previously this didn't work well. [https://phabricator.wikimedia.org/T102286][https://phabricator.wikimedia.org/T186390] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.13|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 13 October. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 14 October. It will be on all wikis from 15 October ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] A new stable version of [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Pywikibot|Pywikibot]] is coming soon. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/pywikibot/2020-October/010056.html] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/42|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W42"/> 15:24, 12 okt. 2020 (UTC) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=20528295 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/43|Tech News: 2020-43]] == <section begin="technews-2020-W43"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/43|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.14|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2020-10-20|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2020-10-21|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2020-10-22|en}} ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * You will be able to read but not to edit the wikis for up to an hour on [https://zonestamp.toolforge.org/1603807200 {{#time:j xg|2020-10-27|en}} around 14:00 (UTC)]. It will probably be shorter than an hour. [https://phabricator.wikimedia.org/T264364] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] In the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|AbuseFilter]] extension, the <code dir=ltr>rmspecials()</code> function will be updated soon so that it does not remove the "space" character. Wikis are advised to wrap all the uses of <code dir=ltr>rmspecials()</code> with <code dir=ltr>rmwhitespace()</code> wherever necessary to keep filters' behavior unchanged. You can use the search function on [[Special:AbuseFilter]] to locate its usage. [https://phabricator.wikimedia.org/T263024] * Some gadgets and user-scripts use the HTML div with the ID <code dir=ltr style="white-space:nowrap;">#jump-to-nav</code>. This div will be removed soon. Maintainers should replace these uses with either <code dir=ltr>#siteSub</code> or <code dir=ltr style="white-space:nowrap;">#mw-content-text</code>. A list of affected scripts is at the top of [[phab:T265373]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/43|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W43"/> 16:30, 19 okt. 2020 (UTC) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=20550811 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/44|Tech News: 2020-44]] == <section begin="technews-2020-W44"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/44|Translations]] are available. '''Problems''' * You will be able to read but not to edit the wikis for up to an hour on [https://zonestamp.toolforge.org/1603807200 October 27 around 14:00 (UTC)]. It will probably be shorter than an hour. [https://phabricator.wikimedia.org/T264364] * Last week, links to "diffs" from mobile watchlists and recentchanges were linking to page-revisions instead of diffs. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T265654] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. '''Future changes''' * Since the introduction of the [[m:Special:MyLanguage/Interface administrators|interface administrators]] user group in 2018, administrators couldn’t view the deleted history of CSS/JS pages. Now they can. [https://phabricator.wikimedia.org/T202989] * There was a problem with the [[Special:Tags|Change Tags]]. The software would apply the "{{int:Tag-mw-reverted}}" tag to any page actions such as page-protection changes if they came directly after a reverted edit. This has now been fixed for new edits. [https://phabricator.wikimedia.org/T265312] * The [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/replying|Reply tool]] will be offered as an opt-in [[mw:Special:MyLanguage/Beta Feature|Beta Feature]] on most Wikipedias in November. Another announcement will be made once the date is finalized. [https://phabricator.wikimedia.org/T266303] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/44|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W44"/> 17:38, 26 okt. 2020 (UTC) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=20574890 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/45|Tech News: 2020-45]] == <section begin="technews-2020-W45"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/45|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can no longer read Wikimedia wikis if your browser uses very old [[:w:en:Transport Layer Security|TLS]]. This is because it is a security problem for everyone. It could lead to [[:w:en:Downgrade attack|downgrade attacks]]. Since October 29, 2020, users who use old TLS versions will not be able to connect to Wikimedia projects. A list of [[:wikitech:HTTPS/Browser Recommendations|browser recommendations]] is available. All modern operating systems and browsers are always able to reach Wikimedia projects. [https://phabricator.wikimedia.org/T258405] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] There is a new automatic [[mw:Special:MyLanguage/Help:Tracking categories|tracking category]] available: [[:{{ns:14}}:{{MediaWiki:nonnumeric-formatnum}}|Pages with non-numeric formatnum arguments]]. It collects pages which use the <code><nowiki>{{formatnum}}</nowiki></code> parser function with invalid (non-numeric) input, ''e.g.'' <code><nowiki>{{formatnum:TECHNEWS}}</nowiki></code>. Note that <code><nowiki>{{formatnum:123,456}}</nowiki></code> is also invalid input: as described in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic_words#formatnum|documentation]], the argument should be <u>unformatted</u> so that it can be reliably and correctly localised. The tracking category will help identify problematic usage and double-formatting. The new tracking category's name can be [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special:Translate&showMessage=nonnumeric-formatnum&group=core&optional=1&action=translate translated at translatewiki]. [https://phabricator.wikimedia.org/T237467] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.16|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from November 3. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from November 4. It will be on all wikis from November 5 ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). * Administrators and stewards will be able to use a special page (Special:CreateLocalAccount) to force local account creation for a global account. This is useful when account creation is blocked for that user (by a block or a filter). [https://phabricator.wikimedia.org/T259721] * The [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/replying|Reply tool]] will be offered as an opt-in [[mw:Special:MyLanguage/Beta Feature|Beta Feature]] on most Wikipedias on November 4. This change excludes the English, Russian, and German-language Wikipedias, plus a few smaller Wikipedias with special circumstances. You can read [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|the help page]] and [[mw:Help:DiscussionTools/Why can't I reply to this comment?|the troubleshooting guide]] for more information. [https://phabricator.wikimedia.org/T266303] '''Future changes''' * A discussion has been restarted about using a Unicode minus sign (− U+2212) in the output of <code><nowiki>{{formatnum}}</nowiki></code> when it is given a negative argument. [https://phabricator.wikimedia.org/T10327] * In the future [[m:Special:MyLanguage/IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|IP addresses of unregistered users will not be shown for everyone]]. They will get an alias instead. There will be a new user right or an opt-in function for more vandal fighters to see the IPs of unregistered users. There would be some criteria for who gets the user right or opt-in. There will also be other new tools to help handle vandalism. This is early in the process and the developers are still collecting information from the communities before they suggest solutions. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/45|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W45"/> 16:08, 2 nov. 2020 (UTC) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=20604769 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/46|Tech News: 2020-46]] == <section begin="technews-2020-W46"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/46|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. '''Future changes''' * You can see [[m:WMDE Technical Wishes/ReferencePreviews|reference previews]]. This shows a preview of the footnote when you hover over it. This has been a [[mw:Beta Features|beta feature]]. It will move out of beta and be enabled by default. There will be an option not to use it. The developers are looking for small or medium-sized wikis to be the first ones. You can [[m:User talk:Michael Schönitzer (WMDE)|let them know]] if your wiki is interested. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-ambassadors/2020-November/002373.html] * From November 16 the categories will not be sorted in order for a short time. This is because the developers are upgrading to a new version of the [[:w:en:International Components for Unicode|internationalisation library]]. They will use a script to fix the existing categories. This can take a few hours or a few days depending on how big the wiki is. You can [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Technical Operations/ICU announcement|read more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T264991][https://phabricator.wikimedia.org/T267145] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/46|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W46"/> 15:49, 9 nov. 2020 (UTC) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=20634159 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/47|Tech News: 2020-47]] == <section begin="technews-2020-W47"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/47|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Listings on category pages are sorted on each wiki for that language using a [[:w:en:International Components for Unicode|library]]. For a brief period on 16 November, changes to categories will not be sorted correctly for most languages. This is because the developers are upgrading to a new version of the library. They will then use a script to fix the existing categories. This will take a few hours or a few days depending on how big the wiki is. You can [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Technical Operations/ICU announcement|read more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T264991][https://phabricator.wikimedia.org/T267145] '''Changes later this week''' * If you merged two pages in a [[mw:Special:MyLanguage/Help:Namespaces|namespace]] where pages can't redirect this used to break the merge history. This will now be fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T93469] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.18|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2020-11-17|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2020-11-18|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2020-11-19|en}} ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * The [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2021|Community Wishlist Survey]] is now open for proposals. The survey decides what the [[m:Community Tech|Community Tech team]] will work on. You can post proposals from 16 to 30 November. You can vote on proposals from 8 December to 21 December. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/47|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W47"/> 15:36, 16 nov. 2020 (UTC) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=20669023 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/48|Tech News: 2020-48]] == <section begin="technews-2020-W48"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/48|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Timestamps in [[Special:Log|Special:Log]] are now links. They go to Special:Log for only that entry. This is how timestamps work on for example the history page. [https://phabricator.wikimedia.org/T207562] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The Wikimedia [[wikitech:Portal:Cloud VPS|Cloud VPS]] hosts technical projects for the Wikimedia movement. Developers need to [[wikitech:News/Cloud VPS 2020 Purge|claim projects]] they use. This is because old and unused projects are removed once a year. Unclaimed projects can be shut down from 1 December. Unclaimed projects can be deleted from 1 January. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2020-November/094054.html] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/48|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W48"/> 17:18, 23 nov. 2020 (UTC) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=20698111 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/49|Tech News: 2020-49]] == <section begin="technews-2020-W49"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/49|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.20|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2020-12-01|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2020-12-02|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2020-12-03|en}} ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * The [[mw:Wikimedia Apps/Team/iOS|iOS Wikipedia app]] will show readers more of the article history. They can see new updates and easier see how the article has changed over time. This is an experiment. It will first be shown only to some iOS app users as a [[:w:en:A/B testing|test]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T241253][https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia_Apps/Team/iOS/Breaking_Down_the_Wall] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The [[wikitech:Wiki replicas|Wiki Replicas]] can be used for [[:w:en:SQL|SQL]] queries. You can use [https://quarry.wmflabs.org/ Quarry], [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/PAWS PAWS] or other ways to do this. To make the Wiki Replicas stable there will be two changes. Cross-database <code>JOINS</code> will no longer work. You can also only query a database if you connect to it directly. This will happen in February 2021. If you think this affects you and you need help you can [[phab:T268498|post on Phabricator]] or on [[wikitech:Talk:News/Wiki Replicas 2020 Redesign|Wikitech]]. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/News/Wiki_Replicas_2020_Redesign] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/49|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W49"/> 17:44, 30 nov. 2020 (UTC) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=20728523 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/50|Tech News: 2020-50]] == <section begin="technews-2020-W50"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/50|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can now put pages on your watchlist for a limited period of time. Some wikis already had this function. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Community_Tech/Watchlist_Expiry][https://www.mediawiki.org/wiki/Help:Watchlist_expiry] '''Changes later this week''' * Information from Wikidata that is used on a wiki page can be shown in recent changes and watchlists on a Wikimedia wiki. To see this you need to turn on showing Wikidata edits in your watchlist in the preferences. Changes to the Wikidata description in the language of a Wikimedia wiki will then be shown in recent changes and watchlists. This will not show edits to languages that are not relevant to your wiki. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikidata/2020-November/014402.html][https://phabricator.wikimedia.org/T191831] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.21|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2020-12-08|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2020-12-09|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2020-12-10|en}} ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * You can vote on proposals in the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2021|Community Wishlist Survey]] between 8 December and 21 December. The survey decides what the [[m:Community Tech|Community Tech team]] will work on. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/50|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W50"/> 16:14, 7 dec. 2020 (UTC) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=20754641 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/51|Tech News: 2020-51]] == <section begin="technews-2020-W51"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/51|Translations]] are available. '''Recent changes''' * There is a [[mw:Wikipedia for KaiOS|Wikipedia app]] for [[:w:en:KaiOS|KaiOS]] phones. It was released in India in September. It can now be downloaded in other countries too. [https://diff.wikimedia.org/2020/12/10/growing-wikipedias-reach-with-an-app-for-kaios-feature-phones/] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.22|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2020-12-15|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2020-12-16|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2020-12-17|en}} ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/51|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W51"/> 21:34, 14 dec. 2020 (UTC) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=20803489 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/52|Tech News: 2020-52]] == <section begin="technews-2020-W52"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/52|Translations]] are available. '''Tech News''' * Because of the [[w:en:Christmas and holiday season|holidays]] the next issue of Tech News will be sent out on 11 January 2021. '''Recent changes''' * The <code><nowiki>{{citation needed}}</nowiki></code> template shows when a statement in a Wikipedia article needs a source. If you click on it when you edit with the visual editor there is a popup that explains this. Now it can also show the reason and when it was added. [https://phabricator.wikimedia.org/T270107] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week or next week. '''Future changes''' * You can [[m:WMDE Technical Wishes/Geoinformation/Ideas|propose and discuss]] what technical improvements should be done for geographic information. This could be coordinates, maps or other related things. * Some wikis use [[mw:Writing systems/LanguageConverter|LanguageConverter]] to switch between writing systems or variants of a language. This can only be done for the entire page. There will be a <code><nowiki><langconvert></nowiki></code> tag that can convert a piece of text on a page. [https://phabricator.wikimedia.org/T263082] * Oversighters and stewards can hide entries in [[Special:AbuseLog|Special:AbuseLog]]. They can soon hide multiple entries at once using checkboxes. This works like hiding normal edits. It will happen in early January. [https://phabricator.wikimedia.org/T260904] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/52|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W52"/> 20:53, 21 dec. 2020 (UTC) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=20833836 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/02|Tech News: 2021-02]] == <section begin="technews-2021-W02"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/02|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can choose to be reminded when you have not added an edit summary. This can be done in your preferences. This could conflict with the [[:w:en:CAPTCHA|CAPTCHA]]. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T12729] * You can link to specific log entries. You can get these links for example by clicking the timestamps in the log. Until now, such links to private log entries showed no entry even if you had permission to view private log entries. The links now show the entry. [https://phabricator.wikimedia.org/T269761] * Admins can use the [[:mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|abuse filter tool]] to automatically prevent bad edits. Three changes happened last week: ** The filter editing interface now shows syntax errors while you type. This is similar to JavaScript pages. It also shows a warning for regular expressions that match the empty string. New warnings will be added later. [https://phabricator.wikimedia.org/T187686] ** [[m:Special:MyLanguage/Meta:Oversighters|Oversighters]] can now hide multiple filter log entries at once using checkboxes on [[Special:AbuseLog]]. This is how the usual revision deletion works. [https://phabricator.wikimedia.org/T260904] ** When a filter matches too many actions after it has been changed it is "throttled". The most powerful actions are disabled. This is to avoid many editors getting blocked when an administrator made a mistake. The administrator will now get a notification about this "throttle". * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] There is a new tool to [https://skins.wmflabs.org/?#/add build new skins]. You can also [https://skins.wmflabs.org/?#/ see] existing [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Skins|skins]]. You can [[mw:User talk:Jdlrobson|give feedback]]. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2020-December/094130.html] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Bots using the API no longer watch pages automatically based on account preferences. Setting the <code>watchlist</code> to <code>watch</code> will still work. This is to reduce the size of the watchlist data in the database. [https://phabricator.wikimedia.org/T258108] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto|Scribunto's]] [[:mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#File metadata|file metadata]] now includes length. [https://phabricator.wikimedia.org/T209679] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] [[:w:en:CSS|CSS]] and [[:w:en:JavaScript|JavaScript]] code pages now have link anchors to [https://patchdemo.wmflabs.org/wikis/40e4795d4448b55a6d8c46ff414bcf78/w/index.php/MediaWiki:En.js#L-125 line numbers]. You can use wikilinks like [[:w:en:MediaWiki:Common.js#L-50]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T29531] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] There was a [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.25|new version]] of MediaWiki last week. You can read [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.25/Changelog|a detailed log]] of all 763 changes. Most of them are very small and will not affect you. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.26|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-01-12|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-01-13|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-01-14|en}} ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/02|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2021-W02"/> 15:41, 11 jan. 2021 (UTC) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=20950047 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/03|Tech News: 2021-03]] == <section begin="technews-2021-W03"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="eo" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Plej novaj '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|teknikaj novaĵoj]]''' el la Vikimedia teknika komunumo. Bonvolu sciigi aliajn uzantojn pri ĉi tiuj ŝanĝoj. Ne ĉiuj ŝanĝoj efikos sur vin. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/03|Tradukoj]] estas haveblaj. '''Ŝanĝoj okazontaj poste ĉi-semajne''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Ripetiĝanta ero]] La [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.27|nova versio]] de MediaVikio estos en testaj vikioj kaj MediaWiki.org ekde {{#time:j xg|2021-01-19|eo}}. Ĝi estos en ne-Vikipediaj vikioj kaj kelkaj Vikipedioj ekde {{#time:j xg|2021-01-20|eo}}. Ĝi estos en ĉiuj vikioj ekde {{#time:j xg|2021-01-21|eo}} ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|kalendaro]]). '''Okazontaj ŝanĝoj''' * <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">The [[mw:Special:MyLanguage/Growth|Growth team]] plans to add features to [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Personalized first day/Newcomer tasks/Experiment analysis, November 2020|get more visitors to edit]] to more Wikipedias. You can help [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special:Translate&group=ext-growthexperiments&language=&filter=&action=translate translating the interface].</span> * <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">You will be able to read but not to edit Wikimedia Commons for a short time on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20210126T07 {{#time:j xg|2021-01-26|en}} at 07:00 (UTC)].</span> [https://phabricator.wikimedia.org/T271791] * <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">[[m:Special:MyLanguage/MassMessage|MassMessage]] posts could be automatically timestamped in the future. This is because MassMessage senders can now send pages using MassMessage. Pages are more difficult to sign. If there are times when a MassMessage post should not be timestamped you can [[phab:T270435|let the developers know]].</span> '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Teknikaj novaĵoj]]''' preparitaj de [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|verkantoj de Teknikaj Novaĵoj]] kaj afiŝitaj de [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|roboto]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Kontribui]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/03|Traduki]] • [[m:Tech|Esti helpata]] • [[m:Talk:Tech/News|Prikomenti]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Aboni aŭ malaboni]].'' </div></div> <section end="technews-2021-W03"/> 16:09, 18 jan. 2021 (UTC) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=20974628 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/04|Tech News: 2021-04]] == <section begin="technews-2021-W04"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/04|Translations]] are available. '''Problems''' * You will be able to read but not to edit Wikimedia Commons for a short time on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20210126T07 {{#time:j xg|2021-01-26|en}} at 07:00 (UTC)]. You will not be able to read or edit [[:wikitech:Main Page|Wikitech]] for a short time on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20210128T09 {{#time:j xg|2021-01-28|en}} at 09:00 (UTC)]. [https://phabricator.wikimedia.org/T271791][https://phabricator.wikimedia.org/T272388] '''Changes later this week''' * [[m:WMDE Technical Wishes/Bracket Matching|Bracket matching]] will be added to the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] syntax highlighter on the first wikis. The first wikis are German and Catalan Wikipedia and maybe other Wikimedia wikis. This will happen on 27 January. [https://phabricator.wikimedia.org/T270238] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.28|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-01-26|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-01-27|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-01-28|en}} ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/04|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2021-W04"/> 18:30, 25 jan. 2021 (UTC) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21007423 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/05|Tech News: 2021-05]] == <section begin="technews-2021-W05"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/05|Translations]] are available. '''Problems''' * [[:w:en:IPv6|IPv6 addresses]] were written in lowercase letters in diffs. This caused dead links since [[Special:Contributions|Special:Contributions]] only accepted uppercase letters for the IPs. This has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T272225] '''Changes later this week''' * You can soon use Wikidata to link to pages on the multilingual Wikisource. [https://phabricator.wikimedia.org/T138332] * Often editors use a "non-breaking space" to make a gap between two items when reading but still show them together. This can be used to avoid a line break. You will now be able to add new ones via the special character tool in the 2010, 2017, and visual editors. The character will be shown in the visual editor as a space with a grey background. [https://phabricator.wikimedia.org/T70429][https://phabricator.wikimedia.org/T96666] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=| Advanced item]] Wikis use [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|abuse filters]] to stop bad edits being made. Filter maintainers can now use syntax like <code>1.2.3.4 - 1.2.3.55</code> as well as the <code>1.2.3.4/27</code> syntax for IP ranges. [https://phabricator.wikimedia.org/T218074] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.29|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-02-02|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-02-03|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-02-04|en}} ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * [[mw:Skin:Minerva Neue|Minerva]] is the skin Wikimedia wikis use for mobile traffic. When a page is protected and you can't edit it you can normally read the source wikicode. This doesn't work on Minerva on mobile devices. This is being fixed. Some text might overlap. This is because your community needs to update [[MediaWiki:Protectedpagetext|MediaWiki:Protectedpagetext]] to work on mobile. You can [[phab:T208827|read more]]. [https://www.mediawiki.org/wiki/Recommendations_for_mobile_friendly_articles_on_Wikimedia_wikis#Inline_styles_should_not_use_properties_that_impact_sizing_and_positioning][https://www.mediawiki.org/wiki/Recommendations_for_mobile_friendly_articles_on_Wikimedia_wikis#Avoid_tables_for_anything_except_data] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] [[:wikitech:Portal:Cloud VPS|Cloud VPS]] and [[:wikitech:Portal:Toolforge|Toolforge]] will change the IP address they use to contact the wikis. The new IP address will be <code>185.15.56.1</code>. This will happen on February 8. You can [[:wikitech:News/CloudVPS NAT wikis|read more]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/05|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2021-W05"/> 22:38, 1 feb. 2021 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21033195 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/06|Tech News: 2021-06]] == <section begin="technews-2021-W06"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/06|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps|Wikipedia app]] for Android now has watchlists and talk pages in the app. [https://play.google.com/store/apps/details?id=org.wikipedia] '''Changes later this week''' * You can see edits to chosen pages on [[Special:Watchlist|Special:Watchlist]]. You can add pages to your watchlist on every wiki you like. The [[:mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|GlobalWatchlist]] extension will come to Meta on 11 February. There you can see entries on watched pages on different wikis on the same page. The new watchlist will be found on [[m:Special:GlobalWatchlist|Special:GlobalWatchlist]] on Meta. You can choose which wikis to watch and other preferences on [[m:Special:GlobalWatchlistSettings|Special:GlobalWatchlistSettings]] on Meta. You can watch up to five wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T260862] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.30|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-02-09|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-02-10|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-02-11|en}} ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * When admins [[mw:Special:MyLanguage/Help:Protecting and unprotecting pages|protect]] pages the form will use the [[mw:UX standardization|OOUI look]]. [[Special:Import|Special:Import]] will also get the new look. This will make them easier to use on mobile phones. [https://phabricator.wikimedia.org/T235424][https://phabricator.wikimedia.org/T108792] * Some services will not work for a short period of time from 07:00 UTC on 17 February. There might be problems with new [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia URL Shortener|short links]], new translations, new notifications, adding new items to your [[mw:Reading/Reading Lists|reading lists]] or recording [[:w:en:Email#Tracking of sent mail|email bounces]]. This is because of database maintenance. [https://phabricator.wikimedia.org/T273758] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] [[m:Tech/News/2021/05|Last week]] Tech News reported that the IP address [[:wikitech:Portal:Cloud VPS|Cloud VPS]] and [[:wikitech:Portal:Toolforge|Toolforge]] use to contact the wikis will change on 8 February. This is delayed. It will happen later instead. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/News/CloudVPS_NAT_wikis] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/06|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2021-W06"/> 17:41, 8 feb. 2021 (UTC) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21082948 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/07|Tech News: 2021-07]] == <section begin="technews-2021-W07"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/07|Translations]] are available. '''Problems''' * There were problems with recent versions of MediaWiki. Because the updates caused problems the developers rolled back to an earlier version. Some updates and new functions will come later than planned. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2021-February/094255.html][https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2021-February/094271.html] * Some services will not work for a short period of time from 07:00 UTC on 17 February. There might be problems with new [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia URL Shortener|short links]], new translations, new notifications, adding new items to your [[mw:Reading/Reading Lists|reading lists]] or recording [[:w:en:Email#Tracking of sent mail|email bounces]]. This is because of database maintenance. [https://phabricator.wikimedia.org/T273758] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.31|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-02-16|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-02-17|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-02-18|en}} ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/07|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2021-W07"/> 17:55, 15 feb. 2021 (UTC) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21105437 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/08|Tech News: 2021-08]] == <div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/08|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The visual editor will now use [[:c:Commons:Structured data/Media search|MediaSearch]] to find images. You can search for images on Commons in the visual editor when you are looking for illustrations. This is to help editors find better images. [https://phabricator.wikimedia.org/T259896] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:SyntaxHighlight|syntax highlighter]] now works with more languages: [[:w:en:Futhark (programming language)|Futhark]], [[:w:en:Graphviz|Graphviz]]/[[:w:en:DOT (graph description language)|DOT]], CDDL and AMDGPU. [https://phabricator.wikimedia.org/T274741] '''Problems''' * Editing a [[mw:Special:MyLanguage/Extension:EasyTimeline|timeline]] might have removed all text from it. This was because of a bug and has been fixed. You might need to edit the timeline again for it to show properly. [https://phabricator.wikimedia.org/T274822] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.32|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-02-23|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-02-24|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-02-25|en}} ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] There is a [[:m:Wikimedia Rust developers user group|user group]] for developers and users interested in working on Wikimedia wikis with the [[:w:en:Rust (programming language)|Rust programming language]]. You can join or tell others who want to make your wiki better in the future. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/08|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div> ---- 00:16, 23 feb. 2021 (UTC) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21134058 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/09|Tech News: 2021-09]] == <div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/09|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Wikis using the [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature summary|Growth team tools]] can now show the name of a newcomer's mentor anywhere [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Mentorship/Integrating_mentorship|through a magic word]]. This can be used for welcome messages or userboxes. * A new version of the [[c:Special:MyLanguage/Commons:VideoCutTool|VideoCutTool]] is now available. It enables cropping, trimming, audio disabling, and rotating video content. It is being created as part of the developer outreach programs. '''Problems''' * There was a problem with the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Job queue|job queue]]. This meant some functions did not save changes and mass messages were delayed. This did not affect wiki edits. [https://phabricator.wikimedia.org/T275437] * Some editors may not be logged in to their accounts automatically in the latest versions of Firefox and Safari. [https://phabricator.wikimedia.org/T226797] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.33|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-03-02|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-03-03|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-03-04|en}} ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/09|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div> ---- 19:07, 1 mar. 2021 (UTC) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21161722 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/10|Tech News: 2021-10]] == <section begin="technews-2021-W10"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/10|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[mw:Special:MyLanguage/Content translation/Section translation|Section translation]] now works on Bengali Wikipedia. It helps mobile editors translate sections of articles. It will come to more wikis later. The first focus is active wikis with a smaller number of articles. You can [https://sx.wmflabs.org/index.php/Main_Page test it] and [[mw:Talk:Content translation/Section translation|leave feedback]]. * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:FlaggedRevs|Flagged revisions]] now give admins the review right. [https://phabricator.wikimedia.org/T275293] * When someone links to a Wikipedia article on Twitter this will now show a preview of the article. [https://phabricator.wikimedia.org/T276185] '''Problems''' * Many graphs have [[:w:en:JavaScript|JavaScript]] errors. Graph editors can check their graphs in their browser's developer console after editing. [https://phabricator.wikimedia.org/T275833] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.34|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-03-09|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-03-10|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-03-11|en}} ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). * The [[mw:Talk pages project/New discussion|New Discussion]] tool will soon be a new [[mw:Special:MyLanguage/Extension:DiscussionTools|discussion tools]] beta feature for on most Wikipedias. The goal is to make it easier to start new discussions. [https://phabricator.wikimedia.org/T275257] '''Future changes''' * There will be a number of changes to make it easier to work with templates. Some will come to the first wikis in March. Other changes will come to the first wikis in June. This is both for those who use templates and those who create or maintain them. You can [[:m:WMDE Technical Wishes/Templates|read more]]. * [[m:WMDE Technical Wishes/ReferencePreviews|Reference Previews]] will become a default feature on some wikis on 17 March. They will share a setting with [[mw:Page Previews|Page Previews]]. If you prefer the Reference Tooltips or Navigation-Popups gadget you can keep using them. If so Reference Previews won't be shown. [https://phabricator.wikimedia.org/T271206][https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:WMDE_Technical_Wishes/ReferencePreviews] * New JavaScript-based functions will not work in [[:w:en:Internet Explorer 11|Internet Explorer 11]]. This is because Internet Explorer is an old browser that doesn't work with how JavaScript is written today. Everything that works in Internet Explorer 11 today will continue working in Internet Explorer for now. You can [[mw:Compatibility/IE11|read more]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/10|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2021-W10"/> 17:50, 8 mar. 2021 (UTC) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21175593 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/11|Tech News: 2021-11]] == <section begin="technews-2021-W11"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/11|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Wikis that are part of the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|desktop improvements]] project can now use a new [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Features/Search|search function]]. The desktop improvements and the new search will come to more wikis later. You can also [[mw:Reading/Web/Desktop Improvements#Deployment plan and timeline|test it early]]. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Editors who put up banners or change site-wide [[:w:en:JavaScript|JavaScript]] code should use the [https://grafana.wikimedia.org/d/000000566/overview?viewPanel=16&orgId=1 client error graph] to see that their changes has not caused problems. You can [https://diff.wikimedia.org/2021/03/08/sailing-steady%e2%80%8a-%e2%80%8ahow-you-can-help-keep-wikimedia-sites-error-free read more]. [https://phabricator.wikimedia.org/T276296] '''Problems''' * Due to [[phab:T276968|database issues]] the [https://meta.wikimedia.beta.wmflabs.org Wikimedia Beta Cluster] was read-only for over a day. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.34|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-03-16|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-03-17|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-03-18|en}} ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * You can add a [[:w:en:Newline|newline]] or [[:w:en:Carriage return|carriage return]] character to a custom signature if you use a template. There is a proposal to not allow them in the future. This is because they can cause formatting problems. [https://www.mediawiki.org/wiki/New_requirements_for_user_signatures#Additional_proposal_(2021)][https://phabricator.wikimedia.org/T272322] * You will be able to read but not edit [[phab:T276899|12 wikis]] for a short period of time on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20210323T06 {{#time:j xg|2021-03-23|en}} at 06:00 (UTC)]. This could take 30 minutes but will probably be much faster. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can use [https://quarry.wmflabs.org/ Quarry] for [[:w:en:SQL|SQL]] queries to the [[wikitech:Wiki replicas|Wiki Replicas]]. Cross-database <code>JOINS</code> will no longer work from 23 March. There will be a new field to specify the database to connect to. If you think this affects you and you need help you can [[phab:T268498|post on Phabricator]] or on [[wikitech:Talk:News/Wiki Replicas 2020 Redesign|Wikitech]]. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/PAWS PAWS] and other ways to do [[:w:en:SQL|SQL]] queries to the Wiki Replicas will be affected later. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/News/Wiki_Replicas_2020_Redesign] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/11|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2021-W11"/> 23:21, 15 mar. 2021 (UTC) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21226057 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/12|Tech News: 2021-12]] == <section begin="technews-2021-W12"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/12|Translations]] are available. '''Recent changes''' * There is a [[mw:Wikipedia for KaiOS|Wikipedia app]] for [[:w:en:KaiOS|KaiOS]] phones. They don't have a touch screen so readers navigate with the phone keys. There is now a [https://wikimedia.github.io/wikipedia-kaios/sim.html simulator] so you can see what it looks like. * The [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Replying|reply tool]] and [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/New discussion|new discussion tool]] are now available as the "{{int:discussiontools-preference-label}}" [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta feature]] in almost all wikis except German Wikipedia. '''Problems''' * You will be able to read but not edit [[phab:T276899|twelve wikis]] for a short period of time on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20210323T06 {{#time:j xg|2021-03-23|{{PAGELANGUAGE}}}} at 06:00 (UTC)]. This can also affect password changes, logging in to new wikis, global renames and changing or confirming emails. This could take 30 minutes but will probably be much faster. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.36|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-03-23|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-03-24|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-03-25|en}} ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). * [[:w:en:Syntax highlighting|Syntax highlighting]] colours will change to be easier to read. This will soon come to the [[phab:T276346|first wikis]]. [https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/Improved_Color_Scheme_of_Syntax_Highlighting] '''Future changes''' * [[mw:Special:MyLanguage/Extension:FlaggedRevs|Flagged revisions]] will no longer have multiple tags like "tone" or "depth". It will also only have one tier. This was changed because very few wikis used these features and they make the tool difficult to maintain. [https://phabricator.wikimedia.org/T185664][https://phabricator.wikimedia.org/T277883] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Gadgets and user scripts can access variables about the current page in JavaScript. In 2015 this was moved from <code dir=ltr>wg*</code> to <code dir=ltr>mw.config</code>. <code dir=ltr>wg*</code> will soon no longer work. [https://phabricator.wikimedia.org/T72470] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/12|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2021-W12"/> 16:52, 22 mar. 2021 (UTC) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21244806 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/13|Tech News: 2021-13]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/13|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Some very old [[:w:en:Web browser|web browsers]] [[:mw:Special:MyLanguage/Compatibility|don’t work]] well with the Wikimedia wikis. Some old code for browsers that used to be supported is being removed. This could cause issues in those browsers. [https://phabricator.wikimedia.org/T277803] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] [[:m:IRC/Channels#Raw_feeds|IRC recent changes feeds]] have been moved to a new server. Make sure all tools automatically reconnect to <code>irc.wikimedia.org</code> and not to the name of any specific server. Users should also consider switching to the more modern [[:wikitech:Event Platform/EventStreams|EventStreams]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T224579] '''Problems''' * When you move a page that many editors have on their watchlist the history can be split. It might also not be possible to move it again for a while. This is because of a [[:w:en:Job queue|job queue]] problem. [https://phabricator.wikimedia.org/T278350] * Some translatable pages on Meta could not be edited. This was because of a bug in the translation tool. The new MediaWiki version was delayed because of problems like this. [https://phabricator.wikimedia.org/T278429][https://phabricator.wikimedia.org/T274940] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.37|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-03-30|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-03-31|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-04-01|en}} ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/13|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> 17:29, 29 mar. 2021 (UTC) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21267131 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/14|Tech News: 2021-14]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/14|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Editors can collapse part of an article so you have to click on it to see it. When you click a link to a section inside collapsed content it will now expand to show the section. The browser will scroll down to the section. Previously such links didn't work unless you manually expanded the content first. [https://phabricator.wikimedia.org/T276741] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The [[mw:Special:MyLanguage/Citoid|citoid]] [[:w:en:API|API]] will use for example <code>2010-12-XX</code> instead of <code>2010-12</code> for dates with a month but no days. This is because <code>2010-12</code> could be confused with <code>2010-2012</code> instead of <code>December 2010</code>. This is called level 1 instead of level 0 in the [https://www.loc.gov/standards/datetime/ Extended Date/Time Format]. [https://phabricator.wikimedia.org/T132308] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.38|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-04-06|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-04-07|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-04-08|en}} ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] [[:wikitech:PAWS|PAWS]] can now connect to the new [[:wikitech:Wiki Replicas|Wiki Replicas]]. Cross-database <code>JOINS</code> will no longer work from 28 April. There is [[:wikitech:News/Wiki Replicas 2020 Redesign#How should I connect to databases in PAWS?|a new way to connect]] to the databases. Until 28 April both ways to connect to the databases will work. If you think this affects you and you need help you can post [[phab:T268498|on Phabricator]] or on [[wikitech:Talk:News/Wiki Replicas 2020 Redesign|Wikitech]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/14|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> 19:39, 5 apr. 2021 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21287348 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/16|Tech News: 2021-16]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/16|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Email to the Wikimedia wikis are handled by groups of Wikimedia editors. These volunteer response teams now use [https://github.com/znuny/Znuny Znuny] instead of [[m:Special:MyLanguage/OTRS|OTRS]]. The functions and interface remain the same. The volunteer administrators will give more details about the next steps soon. [https://phabricator.wikimedia.org/T279303][https://phabricator.wikimedia.org/T275294] * If you use [[Mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|syntax highlighting]], you can see line numbers in the 2010 and 2017 wikitext editors when editing templates. This is to make it easier to see line breaks or talk about specific lines. Line numbers will soon come to all namespaces. [https://phabricator.wikimedia.org/T267911][https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/Line_Numbering][https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:WMDE_Technical_Wishes/Line_Numbering] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Because of a technical change there could be problems with gadgets and scripts that have an edit summary area that looks [https://phab.wmfusercontent.org/file/data/llvdqqnb5zpsfzylbqcg/PHID-FILE-25vs4qowibmtysl7cbml/Screen_Shot_2021-04-06_at_2.34.04_PM.png similar to this one]. If they look strange they should use <code>mw.loader.using('mediawiki.action.edit.styles')</code> to go back to how they looked before. [https://phabricator.wikimedia.org/T278898] * The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.1|latest version]] of MediaWiki came to the Wikimedia wikis last week. There was no Tech News issue last week. '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. '''Future changes''' * The user group <code>oversight</code> will be renamed <code>suppress</code>. This is for [[phab:T109327|technical reasons]]. This is the technical name. It doesn't affect what you call the editors with this user right on your wiki. This is planned to happen in two weeks. You can comment [[phab:T112147|in Phabricator]] if you have objections. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/16|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> 16:48, 19 apr. 2021 (UTC) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21356080 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/17|Tech News: 2021-17]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/17|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Templates have parameters that can have specific values. It is possible to suggest values for editors with [[mw:Special:MyLanguage/Extension:TemplateData|TemplateData]]. You can soon see them as a drop-down list in the visual editor. This is to help template users find the right values faster. [https://phabricator.wikimedia.org/T273857][https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/WMDE_Technical_Wishes/Suggested_values_for_template_parameters][https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:WMDE_Technical_Wishes/Suggested_values_for_template_parameters] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.3|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-04-27|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-04-28|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-04-29|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/17|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> 21:23, 26 apr. 2021 (UTC) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21391118 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/18|Tech News: 2021-18]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/18|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[w:en:Wikipedia:Twinkle|Twinkle]] is a gadget on English Wikipedia. It can help with maintenance and patrolling. It can [[m:Grants:Project/Rapid/SD0001/Twinkle localisation/Report|now be used on other wikis]]. You can get Twinkle on your wiki using the [https://github.com/wikimedia-gadgets/twinkle-starter twinkle-starter] GitHub repository. '''Problems''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Content translation|content translation tool]] did not work for many articles for a little while. This was because of a bug. [https://phabricator.wikimedia.org/T281346] * Some things will not work for about a minute on 5 May. This will happen [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20210505T0600 around 06:00 UTC]. This will affect the content translation tool and notifications among other things. This is because of an upgrade to avoid crashes. [https://phabricator.wikimedia.org/T281212] '''Changes later this week''' * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Reference Previews|Reference Previews]] will become a default feature on a number of wikis on 5 May. This is later than planned because of some changes. You can use it without using [[mw:Special:MyLanguage/Page Previews|Page Previews]] if you want to. The earlier plan was to have the preference to use both or none. [https://phabricator.wikimedia.org/T271206][https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:WMDE_Technical_Wishes/ReferencePreviews] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.4|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-05-04|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-05-05|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-05-06|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The [[:w:en:CSS|CSS]] classes <code dir=ltr>.error</code>, <code dir=ltr>.warning</code> and <code dir=ltr>.success</code> do not work for mobile readers if they have not been specifically defined on your wiki. From June they will not work for desktop readers. This can affect gadgets and templates. The classes can be defined in [[MediaWiki:Common.css]] or template styles instead. [https://phabricator.wikimedia.org/T280766] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/18|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> 15:42, 3 maj. 2021 (UTC) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21418010 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/19|Tech News: 2021-19]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/19|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.5|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-05-11|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-05-12|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-05-13|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * You can see what participants plan to work on at the online [[mw:Wikimedia Hackathon 2021|Wikimedia hackathon]] 22–23 May. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/19|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> 15:09, 10 maj. 2021 (UTC) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21428676 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/20|Tech News: 2021-20]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/20|Translations]] are available. '''Recent changes''' * There is a new toolbar in [[mw:Talk pages project/Replying|the Reply tool]]. It works in the wikitext source mode. You can enable it in [[Special:Preferences#mw-htmlform-discussion|your preferences]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T276608] [https://www.mediawiki.org/wiki/Talk_pages_project/Replying#13_May_2021] [https://www.mediawiki.org/wiki/Talk_pages_project/New_discussion#13_May_2021] * Wikimedia [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo mailing lists] are being moved to [[:w:en:GNU Mailman|Mailman 3]]. This is a newer version. For the [[:w:en:Character encoding|character encoding]] to work it will change from <code>[[:w:en:UTF-8|UTF-8]]</code> to <code>utf8mb3</code>. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/IEYQ2HS3LZF2P3DAYMNZYQDGHWPVMTPY/][https://phabricator.wikimedia.org/T282621] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] An [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/14|earlier issue]] of Tech News said that the [[mw:Special:MyLanguage/Citoid|citoid]] [[:w:en:API|API]] would handle dates with a month but no days in a new way. This has been reverted for now. There needs to be more discussion of how it affects different wikis first. [https://phabricator.wikimedia.org/T132308] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] <code>MediaWiki:Pageimages-blacklist</code> will be renamed <code>MediaWiki:Pageimages-denylist</code>. The list can be copied to the new name. It will happen on 19 May for some wikis and 20 May for some wikis. Most wikis don't use it. It lists images that should never be used as thumbnails for articles. [https://phabricator.wikimedia.org/T282626] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.6|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-05-18|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-05-19|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-05-20|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/20|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> 13:48, 17 maj. 2021 (UTC) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21464279 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/21|Tech News: 2021-21]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/21|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The Wikimedia movement has been using [[:m:Special:MyLanguage/IRC|IRC]] on a network called [[:w:en:Freenode|Freenode]]. There have been changes around who is in control of the network. The [[m:Special:MyLanguage/IRC/Group_Contacts|Wikimedia IRC Group Contacts]] have [[m:Special:Diff/21476411|decided]] to move to the new [[:w:en:Libera Chat|Libera Chat]] network instead. This is not a formal decision for the movement to move all channels but most Wikimedia IRC channels will probably leave Freenode. There is a [[:m:IRC/Migrating_to_Libera_Chat|migration guide]] and ongoing Wikimedia [[m:Wikimedia Forum#Freenode (IRC)|discussions about this]]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.7|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-05-25|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-05-26|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-05-27|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/21|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> 17:05, 24 maj. 2021 (UTC) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21477606 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/22|Tech News: 2021-22]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/22|Translations]] are available. '''Problems''' * There was an issue on the Vector skin with the text size of categories and notices under the page title. It was fixed last Monday. [https://phabricator.wikimedia.org/T283206] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/22|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> 17:05, 31 maj. 2021 (UTC) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21516076 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/23|Tech News: 2021-23]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/23|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.9|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-06-08|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-06-09|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-06-10|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * The Wikimedia movement uses [[:mw:Special:MyLanguage/Phabricator|Phabricator]] for technical tasks. This is where we collect technical suggestions, bugs and what developers are working on. The company behind Phabricator will stop working on it. This will not change anything for the Wikimedia movement now. It could lead to changes in the future. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/message/YAXOD46INJLAODYYIJUVQWOZFIV54VUI/][https://admin.phacility.com/phame/post/view/11/phacility_is_winding_down_operations/][https://phabricator.wikimedia.org/T283980] * Searching on Wikipedia will find more results in some languages. This is mainly true for when those who search do not use the correct [[:w:en:Diacritic|diacritics]] because they are not seen as necessary in that language. For example searching for <code>Bedusz</code> doesn't find <code>Będusz</code> on German Wikipedia. The character <code>ę</code> isn't used in German so many would write <code>e</code> instead. This will work better in the future in some languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T219550] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The [[:w:en:Cross-site request forgery|CSRF token parameters]] in the [[:mw:Special:MyLanguage/API:Main page|action API]] were changed in 2014. The old parameters from before 2014 will stop working soon. This can affect bots, gadgets and user scripts that still use the old parameters. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/IMP43BNCI32C524O5YCUWMQYP4WVBQ2B/][https://phabricator.wikimedia.org/T280806] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/23|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> 20:01, 7 jun. 2021 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21551759 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/24|Tech News: 2021-24]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/24|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Logged-in users on the mobile web can choose to use the [[:mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Advanced mobile contributions|advanced mobile mode]]. They now see categories in a similar way as users on desktop do. This means that some gadgets that have just been for desktop users could work for users of the mobile site too. If your wiki has such gadgets you could decide to turn them on for the mobile site too. Some gadgets probably need to be fixed to look good on mobile. [https://phabricator.wikimedia.org/T284763] * Language links on Wikidata now works for [[:oldwikisource:Main Page|multilingual Wikisource]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T275958] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. '''Future changes''' * In the future we [[m:Special:MyLanguage/IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|can't show the IP]] of unregistered editors to everyone. This is because privacy regulations and norms have changed. There is now a rough draft of how [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation#Updates|showing the IP to those who need to see it]] could work. * German Wikipedia, English Wikivoyage and 29 smaller wikis will be read-only for a few minutes on 22 June. This is planned between 5:00 and 5:30 UTC. [https://phabricator.wikimedia.org/T284530] * All wikis will be read-only for a few minutes in the week of 28 June. More information will be published in Tech News later. It will also be posted on individual wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T281515][https://phabricator.wikimedia.org/T281209] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/24|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> 20:25, 14 jun. 2021 (UTC) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21587625 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/25|Tech News: 2021-25]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/25|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The <code>otrs-member</code> group name is now <code>vrt-permissions</code>. This could affect abuse filters. [https://phabricator.wikimedia.org/T280615] '''Problems''' * You will be able to read but not edit German Wikipedia, English Wikivoyage and 29 smaller wikis for a few minutes on 22 June. This is planned between [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20210623T0500 5:00 and 5:30 UTC]. [https://phabricator.wikimedia.org/T284530] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.11|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-06-22|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-06-23|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-06-24|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/25|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> 15:48, 21 jun. 2021 (UTC) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21593987 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/26|Tech News: 2021-26]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/26|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Wikis with the [[mw:Special:MyLanguage/Growth|Growth features]] now can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure Growth features directly on their wiki]]. This uses the new special page <code>Special:EditGrowthConfig</code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T285423] * Wikisources have a new [[m:Special:MyLanguage/Community Tech/OCR Improvements|OCR tool]]. If you don't want to see the "extract text" button on Wikisource you can add <code>.ext-wikisource-ExtractTextWidget { display: none; }</code> to your [[Special:MyPage/common.css|common.css page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T285311] '''Problems''' *You will be able to read but not edit the Wikimedia wikis for a few minutes on 29 June. This is planned at [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20210629T1400 14:00 UTC]. [https://phabricator.wikimedia.org/T281515][https://phabricator.wikimedia.org/T281209] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.12|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-06-29|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-06-30|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-07-01|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * <code>Threshold for stub link formatting</code>, <code>thumbnail size</code> and <code>auto-number headings</code> can be set in preferences. They are expensive to maintain and few editors use them. The developers are planning to remove them. Removing them will make pages load faster. You can [[mw:Special:MyLanguage/User:SKim (WMF)/Performance Dependent User Preferences|read more and give feedback]]. * A toolbar will be added to the [[mw:Talk pages project/Replying|Reply tool]]'s wikitext source mode. This will make it easier to link to pages and to ping other users. [https://phabricator.wikimedia.org/T276609][https://www.mediawiki.org/wiki/Talk_pages_project/Replying#Status_updates] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/26|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> 16:31, 28 jun. 2021 (UTC) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21653312 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/27|Tech News: 2021-27]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/27|Translations]] are available. '''Tech News''' * The next issue of Tech News will be sent out on 19 July. '''Recent changes''' * [[:wikidata:Q4063270|AutoWikiBrowser]] is a tool to make repetitive tasks easier. It now uses [[:w:en:JSON|JSON]]. <code>Wikipedia:AutoWikiBrowser/CheckPage</code> has moved to <code>Wikipedia:AutoWikiBrowser/CheckPageJSON</code> and <code>Wikipedia:AutoWikiBrowser/Config</code>. <code>Wikipedia:AutoWikiBrowser/CheckPage/Version</code> has moved to <code>Wikipedia:AutoWikiBrowser/CheckPage/VersionJSON</code>. The tool will eventually be configured on the wiki so that you don't have to wait until the new version to add templates or regular expression fixes. [https://phabricator.wikimedia.org/T241196] '''Problems''' * [[m:Special:MyLanguage/InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] helps saving online sources on some wikis. It adds them to [[:w:en:Wayback Machine|Wayback Machine]] and links to them there. This is so they don't disappear if the page that was linked to is removed. It currently has a problem with linking to the wrong date when it moves pages from <code>archive.is</code> to <code>web.archive.org</code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T283432] '''Changes later this week''' * The tool to [[m:WMDE Technical Wishes/Finding and inserting templates|find, add and remove templates]] will be updated. This is to make it easier to find and use the right templates. It will come to the first wikis on 7 July. It will come to more wikis later this year. [https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/Removing_a_template_from_a_page_using_the_VisualEditor][https://phabricator.wikimedia.org/T284553] * There is no new MediaWiki version this week. '''Future changes''' * Some Wikimedia wikis use [[m:Special:MyLanguage/Flagged Revisions|Flagged Revisions]] or pending changes. It hides edits from new and unregistered accounts for readers until they have been patrolled. The auto review action in Flagged Revisions will no longer be logged. All old logs of auto-review will be removed. This is because it creates a lot of logs that are not very useful. [https://phabricator.wikimedia.org/T285608] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/27|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> 17:32, 5 jul. 2021 (UTC) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21694636 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/29|Tech News: 2021-29]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/29|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The tool to [[m:WMDE Technical Wishes/Finding and inserting templates|find, add and remove templates]] was updated. This is to make it easier to find and use the right templates. It was supposed to come to the first wikis on 7 July. It was delayed to 12 July instead. It will come to more wikis later this year. [https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/Removing_a_template_from_a_page_using_the_VisualEditor][https://phabricator.wikimedia.org/T284553] * [[Special:UnconnectedPages|Special:UnconnectedPages]] lists pages that are not connected to Wikidata. This helps you find pages that can be connected to Wikidata items. Some pages should not be connected to Wikidata. You can use the magic word <code><nowiki>__EXPECTED_UNCONNECTED_PAGE__</nowiki></code> on pages that should not be listed on the special page. [https://phabricator.wikimedia.org/T97577] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.15|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-07-20|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-07-21|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-07-22|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] How media is structured in the [[:w:en:Parsing|parser's]] HTML output will soon change. This can affect bots, gadgets, user scripts and extensions. You can [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/L2UQJRHTFK5YG3IOZEC7JSLH2ZQNZRVU/ read more]. You can test it on [[:testwiki:Main Page|Testwiki]] or [[:test2wiki:Main Page|Testwiki 2]]. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The parameters for how you obtain [[mw:API:Tokens|tokens]] in the MediaWiki API were changed in 2014. The old way will no longer work from 1 September. Scripts, bots and tools that use the parameters from before the 2014 change need to be updated. You can [[phab:T280806#7215377|read more]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/29|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> 15:30, 19 jul. 2021 (UTC) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21755027 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/30|Tech News: 2021-30]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/30|Translations]] are available. '''Recent changes''' * A [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.14|new version]] of MediaWiki came to the Wikimedia wikis the week before last week. This was not in Tech News because there was no newsletter that week. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.16|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-07-27|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-07-28|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-07-29|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * If you use the [[mw:Special:MyLanguage/Skin:MonoBook|Monobook skin]] you can choose to switch off [[:w:en:Responsive web design|responsive design]] on mobile. This will now work for more skins. If <code>{{int:monobook-responsive-label}}</code> is unticked you need to also untick the new [[Special:Preferences#mw-prefsection-rendering|preference]] <code>{{int:prefs-skin-responsive}}</code>. Otherwise it will stop working. Interface admins can automate this process on your wiki. You can [[phab:T285991|read more]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/30|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> 21:10, 26 jul. 2021 (UTC) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21771634 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/31|Tech News: 2021-31]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/31|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] If your wiki uses markup like <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><div class="mw-content-ltr"></nowiki></code></bdi> or <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><div class="mw-content-rtl"></nowiki></code></bdi> without the required <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>dir</code></bdi> attribute, then these will no longer work in 2 weeks. There is a short-term fix that can be added to your local wiki's Common.css page, which is explained at [[phab:T287701|T287701]]. From now on, all usages should include the full attributes, for example: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><div class="mw-content-ltr" dir="ltr" lang="en"></nowiki></code></bdi> or <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><div class="mw-content-rtl" dir="rtl" lang="he"></nowiki></code></bdi>. This also applies to some other HTML tags, such as <code>span</code> or <code>code</code>. You can find existing examples on your wiki that need to be updated, using the instructions at [[phab:T287701|T287701]]. * Reminder: Wikimedia has [[m:Special:MyLanguage/IRC/Migrating to Libera Chat|migrated to the Libera Chat IRC network]], from the old Freenode network. Local documentation should be updated. '''Problems''' * Last week, all wikis had slow access or no access for 30 minutes. There was a problem with generating dynamic lists of articles on the Russian Wikinews, due to the bulk import of 200,000+ new articles over 3 days, which led to database problems. The problematic feature has been disabled on that wiki and developers are discussing if it can be fixed properly. [https://phabricator.wikimedia.org/T287380][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incident_documentation/2021-07-26_ruwikinews_DynamicPageList] '''Changes later this week''' * When adding links to a page using [[mw:VisualEditor|VisualEditor]] or the [[mw:Special:MyLanguage/2017 wikitext editor|2017 wikitext editor]], [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Disambiguator|disambiguation pages]] will now only appear at the bottom of search results. This is because users do not often want to link to disambiguation pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T285510] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.17|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-08-03|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-08-04|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-08-05|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * The [[mw:Wikimedia Apps/Team/Android|team of the Wikipedia app for Android]] is working on communication in the app. The developers are working on how to talk to other editors and get notifications. You can [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/Communication|read more]]. They are looking for users who want to [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/Communication/UsertestingJuly2021|test the plans]]. Any editor who has an Android phone and is willing to download the app can do this. * The [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|Beta Feature]] for {{int:discussiontools-preference-label}} will be updated in the coming weeks. You will be able to [[mw:Talk pages project/Notifications|subscribe to individual sections]] on a talk page at more wikis. You can test this now by adding <code>?dtenable=1</code> to the end of the talk page's URL ([https://meta.wikimedia.org/wiki/Meta_talk:Sandbox?dtenable=1 example]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/31|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> 20:46, 2 aŭg. 2021 (UTC) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21818289 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/32|Tech News: 2021-32]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/32|Translations]] are available. '''Problems''' * You can read but not edit 17 wikis for a few minutes on 10 August. This is planned at [https://zonestamp.toolforge.org/1628571650 05:00 UTC]. This is because of work on the database. [https://phabricator.wikimedia.org/T287449] '''Changes later this week''' * The [[wmania:Special:MyLanguage/2021:Hackathon|Wikimania Hackathon]] will take place remotely on 13 August, starting at 5:00 UTC, for 24 hours. You can participate in many ways. You can still propose projects and sessions. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.18|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-08-10|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-08-11|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-08-12|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The old CSS <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><div class="visualClear"></div></nowiki></code></bdi> will not be supported after 12 August. Instead, templates and pages should use <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><div style="clear:both;"></div></nowiki></code></bdi>. Please help to replace any existing uses on your wiki. There are global-search links available at [[phab:T287962|T287962]]. '''Future changes''' * [[m:Special:MyLanguage/The Wikipedia Library|The Wikipedia Library]] is a place for Wikipedia editors to get access to sources. There is an [[mw:Special:MyLanguage/Extension:TheWikipediaLibrary|extension]] which has a new function to tell users when they can take part in it. It will use notifications. It will start pinging the first users in September. It will ping more users later. [https://phabricator.wikimedia.org/T288070] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] [[w:en:Vue.js|Vue.js]] will be the [[w:en:JavaScript|JavaScript]] framework for MediaWiki in the future. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/SOZREBYR36PUNFZXMIUBVAIOQI4N7PDU/] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/32|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> 16:19, 9 aŭg. 2021 (UTC) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21856726 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/33|Tech News: 2021-33]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/33|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can add language links in the sidebar in the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|new Vector skin]] again. You do this by connecting the page to a Wikidata item. The new Vector skin has moved the language links but the new language selector cannot add language links yet. [https://phabricator.wikimedia.org/T287206] '''Problems''' * There was a problem on wikis which use the Translate extension. Translations were not updated or were replaced with the English text. The problems have been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T288700][https://phabricator.wikimedia.org/T288683][https://phabricator.wikimedia.org/T288719] '''Changes later this week''' * A [[mw:Help:Tags|revision tag]] will soon be added to edits that add links to [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Disambiguator|disambiguation pages]]. This is because these links are usually added by accident. The tag will allow editors to easily find the broken links and fix them. If your wiki does not like this feature, it can be [[mw:Help:Tags#Deleting a tag added by the software|hidden]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T287549] *Would you like to help improve the information about tools? Would you like to attend or help organize a small virtual meetup for your community to discuss the list of tools? Please get in touch on the [[m:Toolhub/The Quality Signal Sessions|Toolhub Quality Signal Sessions]] talk page. We are also looking for feedback [[m:Talk:Toolhub/The Quality Signal Sessions#Discussion topic for "Quality Signal Sessions: The Tool Maintainers edition"|from tool maintainers]] on some specific questions. * In the past, edits to any page in your user talk space ignored your [[mw:Special:MyLanguage/Help:Notifications#mute|mute list]], e.g. sub-pages. Starting this week, this is only true for edits to your talk page. [https://phabricator.wikimedia.org/T288112] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.19|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-08-17|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-08-18|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-08-19|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/33|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> 19:26, 16 aŭg. 2021 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21889213 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/34|Tech News: 2021-34]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/34|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Score|Score]] extension (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><score></nowiki></code></bdi> notation) has been re-enabled on public wikis and upgraded to a newer version. Some musical score functionality may no longer work because the extension is only enabled in "safe mode". The security issue has been fixed and an [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Score/2021 security advisory|advisory published]]. '''Problems''' * You will be able to read but not edit [[phab:T289130|some wikis]] for a few minutes on {{#time:j xg|2021-08-25|en}}. This will happen around [https://zonestamp.toolforge.org/1629871217 06:00 UTC]. This is for database maintenance. During this time, operations on the CentralAuth will also not be possible. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.20|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-08-24|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-08-25|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-08-26|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/34|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> 21:57, 23 aŭg. 2021 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21923254 --> == Read-only reminder == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="MassMessage"/> A maintenance operation will be performed on [https://zonestamp.toolforge.org/1629871231 {{#time: l F d H:i e|2021-08-25T06:00|en}}]. It should only last for a few minutes. Also during this time, operations on the CentralAuth will not be possible (GlobalRenames, changing/confirming e-mail addresses, logging into new wikis, password changes). For more details about the operation and on all impacted services, please check [[phab:T289130|on Phabricator]]. A banner will be displayed 30 minutes before the operation. Please help your community to be aware of this maintenance operation. {{Int:Feedback-thanks-title}}<section end="MassMessage"/> </div> 20:33, 24 aŭg. 2021 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21927201 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/35|Tech News: 2021-35]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/35|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Some musical score syntax no longer works and may needed to be updated, you can check [[:Category:{{MediaWiki:score-error-category}}]] on your wiki for a list of pages with errors. '''Problems''' * Musical scores were unable to render lyrics in some languages because of missing fonts. This has been fixed now. If your language would prefer a different font, please file a request in Phabricator. [https://phabricator.wikimedia.org/T289554] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The parameters for how you obtain [[mw:API:Tokens|tokens]] in the MediaWiki API were changed in 2014. The old way will no longer work from 1 September. Scripts, bots and tools that use the parameters from before the 2014 change need to be updated. You can [[phab:T280806#7215377|read more]] about this. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.21|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-08-31|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-09-01|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-09-02|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * You will be able to read but not edit [[phab:T289660|Commons]] for a few minutes on {{#time:j xg|2021-09-06|en}}. This will happen around [https://zonestamp.toolforge.org/1630818058 05:00 UTC]. This is for database maintenance. * All wikis will be read-only for a few minutes in the week of 13 September. More information will be published in Tech News later. It will also be posted on individual wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T287539] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/35|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> 16:00, 30 aŭg. 2021 (UTC) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21954810 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/36|Tech News: 2021-36]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/36|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The wikis that have [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature_summary|Growth features]] deployed have been part of A/B testing since deployment, in which some newcomers did not receive the new features. Now, all of the newcomers on 21 of the smallest of those wikis will be receiving the features. [https://phabricator.wikimedia.org/T289786] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] In 2017, the provided jQuery library was upgraded from version 1 to 3, with a compatibility layer. The migration will soon finish, to make the site load faster for everyone. If you maintain a gadget or user script, check if you have any JQMIGRATE errors and fix them, or they will break. [https://phabricator.wikimedia.org/T280944][https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/6Z2BVLOBBEC2QP4VV4KOOVQVE52P3HOP/] * Last year, the Portuguese Wikipedia community embarked on an experiment to make log-in compulsory for editing.  The [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/Impact report for Login Required Experiment on Portuguese Wikipedia|impact report of this trial]] is ready. Moving forward, the Anti-Harassment Tools team is looking for projects that are willing to experiment with restricting IP editing on their wiki for a short-term experiment. [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/Login Required Experiment|Learn more]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/36|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> 15:19, 6 sep. 2021 (UTC) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21981010 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/37|Tech News: 2021-37]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/37|Translations]] are available. '''Recent changes''' * 45 new Wikipedias now have access to the [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature summary|Growth features]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T289680] * [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Deployment table|A majority of Wikipedias]] now have access to the Growth features. The Growth team [[mw:Special:MyLanguage/Growth/FAQ|has published an FAQ page]] about the features. This translatable FAQ covers the description of the features, how to use them, how to change the configuration, and more. '''Problems''' * [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on 14 September. This is planned at [https://zonestamp.toolforge.org/1631628002 14:00 UTC]. [https://phabricator.wikimedia.org/T287539] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.23|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-09-14|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-09-15|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-09-16|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]). * Starting this week, Wikipedia in Italian will receive weekly software updates on Wednesdays. It used to receive the updates on Thursdays. Due to this change, bugs will be noticed and fixed sooner. [https://phabricator.wikimedia.org/T286664] * You can add language links in the sidebar in [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|the new Vector skin]] again. You do this by connecting the page to a Wikidata item. The new Vector skin has moved the language links but the new language selector cannot add language links yet. [https://phabricator.wikimedia.org/T287206] * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:SyntaxHighlight|syntax highlight]] tool marks up code with different colours. It now can highlight 23 new code languages. Additionally, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>golang</code></bdi> can now be used as an alias for the [[d:Q37227|Go programming language]], and a special <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>output</code></bdi> mode has been added to show a program's output. [https://phabricator.wikimedia.org/T280117][https://gerrit.wikimedia.org/r/c/mediawiki/extensions/SyntaxHighlight_GeSHi/+/715277/] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/37|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> 15:32, 13 sep. 2021 (UTC) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22009517 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/38|Tech News: 2021-38]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/38|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Growth features are now deployed to almost all Wikipedias. [[phab:T290582|For the majority of small Wikipedias]], the features are only available for experienced users, to [[mw:Special:MyLanguage/Growth/FAQ#enable|test the features]] and [[mw:Special:MyLanguage/Growth/FAQ#config|configure them]]. Features will be available for newcomers starting on 20 September 2021. * MediaWiki had a feature that would highlight local links to short articles in a different style. Each user could pick the size at which "stubs" would be highlighted. This feature was very bad for performance, and following a consultation, has been removed. [https://phabricator.wikimedia.org/T284917] * A technical change was made to the MonoBook skin to allow for easier maintenance and upkeep. This has resulted in some minor changes to HTML that make MonoBook's HTML consistent with other skins. Efforts have been made to minimize the impact on editors, but please ping [[m:User:Jon (WMF)|Jon (WMF)]] on wiki or in [[phab:T290888|phabricator]] if any problems are reported. '''Problems''' * There was a problem with search last week. Many search requests did not work for 2 hours because of an accidental restart of the search servers. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incident_documentation/2021-09-13_cirrussearch_restart] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.1|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-09-21|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-09-22|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-09-23|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The [[s:Special:ApiHelp/query+proofreadinfo|meta=proofreadpage API]] has changed. The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>piprop</nowiki></code></bdi> parameter has been renamed to <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>prpiprop</nowiki></code></bdi>. API users should update their code to avoid unrecognized parameter warnings. Pywikibot users should upgrade to 6.6.0. [https://phabricator.wikimedia.org/T290585] '''Future changes''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#Replying|Reply tool]] will be deployed to the remaining wikis in the coming weeks. It is currently part of "{{int:discussiontools-preference-label}}" in [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|Beta features]] at most wikis. You will be able to turn it off in [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion|Editing Preferences]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T262331] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The [[mw:MediaWiki_1.37/Deprecation_of_legacy_API_token_parameters|previously announced]] change to how you obtain tokens from the API has been delayed to September 21 because of an incompatibility with Pywikibot. Bot operators using Pywikibot can follow [[phab:T291202|T291202]] for progress on a fix, and should plan to upgrade to 6.6.1 when it is released. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/38|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> 18:30, 20 sep. 2021 (UTC) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22043415 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/39|Tech News: 2021-39]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2021-W39"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/39|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[w:en:IOS|iOS 15]] has a new function called [https://support.apple.com/en-us/HT212614 Private Relay] (Apple website). This can hide the user's IP when they use [[w:en:Safari (software)|Safari]] browser. This is like using a [[w:en:Virtual private network|VPN]] in that we see another IP address instead. It is opt-in and only for those who pay extra for [[w:en:ICloud|iCloud]]. It will come to Safari users on [[:w:en:OSX|OSX]] later. There is a [[phab:T289795|technical discussion]] about what this means for the Wikimedia wikis. '''Problems''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Some gadgets and user-scripts add items to the [[m:Customization:Explaining_skins#Portlets|portlets]] (article tools) part of the skin. A recent change to the HTML may have made those links a different font-size. This can be fixed by adding the CSS class <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>.vector-menu-dropdown-noicon</code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T291438] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.2|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-09-28|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-09-29|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-09-30|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). * The [[mw:Special:MyLanguage/Onboarding_new_Wikipedians#New_experience|GettingStarted extension]] was built in 2013, and provides an onboarding process for new account holders in a few versions of Wikipedia. However, the recently developed [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature_summary|Growth features]] provide a better onboarding experience. Since the vast majority of Wikipedias now have access to the Growth features, GettingStarted will be deactivated starting on 4 October. [https://phabricator.wikimedia.org/T235752] * A small number of users will not be able to connect to the Wikimedia wikis after 30 September. This is because an old [[:w:en:root certificate|root certificate]] will no longer work. They will also have problems with many other websites. Users who have updated their software in the last five years are unlikely to have problems. Users in Europe, Africa and Asia are less likely to have immediate problems even if their software is too old. You can [[m:Special:MyLanguage/HTTPS/2021 Let's Encrypt root expiry|read more]]. * You can [[mw:Special:MyLanguage/Help:Notifications|receive notifications]] when someone leaves a comment on user talk page or mentions you in a talk page comment. Clicking the notification link will now bring you to the comment and highlight it. Previously, doing so brought you to the top of the section that contained the comment. You can find [[phab:T282029|more information in T282029.]] '''Future changes''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#Replying|Reply tool]] will be deployed to the remaining wikis in the coming weeks. It is currently part of "{{int:discussiontools-preference-label}}" in [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|Beta features]] at most wikis. You will be able to turn it off in [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion|Editing Preferences]]. [[phab:T288485|See the list of wikis.]] [https://phabricator.wikimedia.org/T262331] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/39|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2021-W39"/> </div> 22:21, 27 sep. 2021 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22077885 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/40|Tech News: 2021-40]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/40|Translations]] are available. '''Recent changes''' * A more efficient way of sending changes from Wikidata to Wikimedia wikis that show them has been enabled for the following 10 wikis: mediawiki.org, the Italian, Catalan, Hebrew and Vietnamese Wikipedias, French Wikisource, and English Wikivoygage, Wikibooks, Wiktionary and Wikinews. If you notice anything strange about how changes from Wikidata appear in recent changes or your watchlist on those wikis you can [[phab:T48643|let the developers know]]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.3|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-10-05|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-10-06|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-10-07|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Some gadgets and bots that use the API to read the AbuseFilter log might break. The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>hidden</code></bdi> property will no longer say an entry is <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>implicit</code></bdi> for unsuppressed log entries about suppressed edits. If your bot needs to know this, do a separate revision query. Additionally, the property will have the value <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>false</code></bdi> for visible entries; previously, it wasn't included in the response. [https://phabricator.wikimedia.org/T291718] * A more efficient way of sending changes from Wikidata to Wikimedia wikis that show them will be enabled for ''all production wikis''. If you notice anything strange about how changes from Wikidata appear in recent changes or your watchlist you can [[phab:T48643|let the developers know]]. '''Future changes''' * You can soon get cross-wiki notifications in the [[mw:Wikimedia Apps/Team/iOS|iOS Wikipedia app]]. You can also get notifications as push notifications. More notification updates will follow in later versions. [https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia_Apps/Team/iOS/Notifications#September_2021_update] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The JavaScript variables <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>wgExtraSignatureNamespaces</code></bdi>, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>wgLegalTitleChars</code></bdi>, and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>wgIllegalFileChars</code></bdi> will soon be removed from <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Interface/JavaScript#mw.config|mw.config]]</code></bdi>. These are not part of the "stable" variables available for use in wiki JavaScript. [https://phabricator.wikimedia.org/T292011] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The JavaScript variables <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>wgCookiePrefix</code></bdi>, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>wgCookieDomain</code></bdi>, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>wgCookiePath</code></bdi>, and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>wgCookieExpiration</code></bdi> will soon be removed from mw.config. Scripts should instead use <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mw.cookie</code></bdi> from the "<bdi lang="zxx" dir="ltr">[[mw:ResourceLoader/Core_modules#mediawiki.cookie|mediawiki.cookie]]</bdi>" module. [https://phabricator.wikimedia.org/T291760] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/40|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> 16:29, 4 okt. 2021 (UTC) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22101208 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/41|Tech News: 2021-41]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2021-W41"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/41|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.4|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-10-12|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-10-13|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-10-14|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). * The [[mw:Manual:Table_of_contents#Auto-numbering|"auto-number headings" preference]] is being removed. You can read [[phab:T284921]] for the reasons and discussion. This change was [[m:Tech/News/2021/26|previously]] announced. [[mw:Snippets/Auto-number_headings|A JavaScript snippet]] is available which can be used to create a Gadget on wikis that still want to support auto-numbering. '''Meetings''' * You can join a meeting about the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|Desktop Improvements]]. A demonstration version of the [[mw:Reading/Web/Desktop Improvements/Features/Sticky Header|newest feature]] will be shown. The event will take place on Tuesday, 12 October at 16:00 UTC. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Updates/Talk to Web/12-10-2021|See how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/41|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2021-W41"/> </div> 15:29, 11 okt. 2021 (UTC) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22152137 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/42|Tech News: 2021-42]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2021-W42"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/42|Translations]] are available. '''Recent changes''' *[[m:Toolhub|Toolhub]] is a catalogue to make it easier to find software tools that can be used for working on the Wikimedia projects. You can [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/LF4SSR4QRCKV6NPRFGUAQWUFQISVIPTS/ read more]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.5|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-10-19|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-10-20|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-10-21|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * The developers of the [[mw:Wikimedia Apps/Team/Android|Wikipedia Android app]] are working on [[mw:Wikimedia Apps/Team/Android/Communication|communication in the app]]. You can now answer questions in [[mw:Wikimedia Apps/Team/Android/Communication/UsertestingOctober2021|survey]] to help the development. * 3–5% of editors may be blocked in the next few months. This is because of a new service in Safari, which is similar to a [[w:en:Proxy server|proxy]] or a [[w:en:VPN|VPN]]. It is called iCloud Private Relay. There is a [[m:Special:MyLanguage/Apple iCloud Private Relay|discussion about this]] on Meta. The goal is to learn what iCloud Private Relay could mean for the communities. * [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise|Wikimedia Enterprise]] is a new [[w:en:API|API]] for those who use a lot of information from the Wikimedia projects on other sites. It is a way to get big commercial users to pay for the data. There will soon be a copy of the Wikimedia Enterprise dataset. You can [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-ambassadors@lists.wikimedia.org/message/B2AX6PWH5MBKB4L63NFZY3ADBQG7MSBA/ read more]. You can also ask the team questions [https://wikimedia.zoom.us/j/88994018553 on Zoom] on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=15&min=00&sec=0&day=22&month=10&year=2021 22 October 15:00 UTC]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/42|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2021-W42"/> </div> 20:52, 18 okt. 2021 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22176877 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/43|Tech News: 2021-43]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2021-W43"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/43|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[m:Special:MyLanguage/Coolest_Tool_Award|Coolest Tool Award 2021]] is looking for nominations. You can recommend tools until 27 October. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.6|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-10-26|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-10-27|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-10-28|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' *[[m:Special:MyLanguage/Help:Diff|Diff pages]] will have an improved copy and pasting experience. [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2021/Copy paste diffs|The changes]] will allow the text in the diff for before and after to be treated as separate columns and will remove any unwanted syntax. [https://phabricator.wikimedia.org/T192526] * The version of the [[w:en:Liberation fonts|Liberation fonts]] used in SVG files will be upgraded. Only new thumbnails will be affected. Liberation Sans Narrow will not change. [https://phabricator.wikimedia.org/T253600] '''Meetings''' * You can join a meeting about the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey|Community Wishlist Survey]]. News about the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2021/Warn when linking to disambiguation pages|disambiguation]] and the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2021/Real Time Preview for Wikitext|real-time preview]] wishes will be shown. The event will take place on Wednesday, 27 October at 14:30 UTC. [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey/Updates/Talk to Us|See how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/43|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2021-W43"/> </div> 20:07, 25 okt. 2021 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22232718 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/44|Tech News: 2021-44]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2021-W44"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/44|Translations]] are available. '''Recent changes''' * There is a limit on the amount of emails a user can send each day. This limit is now global instead of per-wiki. This change is to prevent abuse. [https://phabricator.wikimedia.org/T293866] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.7|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-11-02|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-11-03|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-11-04|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/44|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2021-W44"/> </div> 20:27, 1 nov. 2021 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22269406 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/45|Tech News: 2021-45]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2021-W45"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/45|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Mobile IP editors are now able to receive warning notices indicating they have a talk page message on the mobile website (similar to the orange banners available on desktop). These notices will be displayed on every page outside of the main namespace and every time the user attempts to edit. The notice on desktop now has a slightly different colour. [https://phabricator.wikimedia.org/T284642][https://phabricator.wikimedia.org/T278105] '''Changes later this week''' * [[phab:T294321|Wikidata will be read-only]] for a few minutes on 11 November. This will happen around [https://zonestamp.toolforge.org/1636610400 06:00 UTC]. This is for database maintenance. [https://phabricator.wikimedia.org/T294321] * There is no new MediaWiki version this week. '''Future changes''' * In the future, unregistered editors will be given an identity that is not their [[:w:en:IP address|IP address]]. This is for legal reasons. A new user right will let editors who need to know the IPs of unregistered accounts to fight vandalism, spam, and harassment, see the IP. You can read the [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation#IP Masking Implementation Approaches (FAQ)|suggestions for how that identity could work]] and [[m:Talk:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|discuss on the talk page]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/45|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2021-W45"/> </div> 20:35, 8 nov. 2021 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22311003 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/46|Tech News: 2021-46]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2021-W46"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/46|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Most [[c:Special:MyLanguage/Commons:Maximum_file_size#MAXTHUMB|large file uploads]] errors that had messages like "<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>stashfailed</code></bdi>" or "<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>DBQueryError</code></bdi>" have now been fixed. An [[wikitech:Incident documentation/2021-11-04 large file upload timeouts|incident report]] is available. '''Problems''' * Sometimes, edits made on iOS using the visual editor save groups of numbers as telephone number links, because of a feature in the operating system. This problem is under investigation. [https://phabricator.wikimedia.org/T116525] * There was a problem with search last week. Many search requests did not work for 2 hours because of a configuration error. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incident_documentation/2021-11-10_cirrussearch_commonsfile_outage] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.9|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-11-16|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-11-17|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-11-18|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/46|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2021-W46"/> </div> 22:05, 15 nov. 2021 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22338097 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/47|Tech News: 2021-47]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2021-W47"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/47|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. *The template dialog in VisualEditor and in the [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|new wikitext mode]] Beta feature will be [[m:WMDE Technical Wishes/VisualEditor template dialog improvements|heavily improved]] on [[phab:T286992|a few wikis]]. Your [[m:Talk:WMDE Technical Wishes/VisualEditor template dialog improvements|feedback is welcome]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/47|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2021-W47"/> </div> 20:01, 22 nov. 2021 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22366010 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/48|Tech News: 2021-48]] == <section begin="technews-2021-W48"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/48|Translations]] are available. '''Ŝanĝoj okazontaj poste ĉi-semajne''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Ripetiĝanta ero]] La [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.11|nova versio]] de MediaVikio estos en testaj vikioj kaj MediaWiki.org ekde {{#time:j xg|2021-11-30|eo}}. Ĝi estos en ne-Vikipediaj vikioj kaj kelkaj Vikipedioj ekde {{#time:j xg|2021-12-01|eo}}. Ĝi estos en ĉiuj vikioj ekde {{#time:j xg|2021-12-02|eo}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|kalendaro]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Teknikaj novaĵoj]]''' preparitaj de [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|verkantoj de Teknikaj Novaĵoj]] kaj afiŝitaj de [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|roboto]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Kontribui]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/48|Traduki]]&nbsp;• [[m:Tech|Esti helpata]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Prikomenti]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Aboni aŭ malaboni]].'' </div><section end="technews-2021-W48"/> 21:14, 29 nov. 2021 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22375666 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/49|Tech News: 2021-49]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2021-W49"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/49|Translations]] are available. '''Problems''' * MediaWiki 1.38-wmf.11 was scheduled to be deployed on some wikis last week. The deployment was delayed because of unexpected problems. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.12|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-12-07|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-12-08|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-12-09|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). * At all Wikipedias, a Mentor Dashboard is now available at <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>Special:MentorDashboard</nowiki></code></bdi>. It allows registered mentors, who take care of newcomers' first steps, to monitor their assigned newcomers' activity. It is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature summary|Growth features]]. You can learn more about [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Communities/How_to_configure_the_mentors%27_list|activating the mentor list]] on your wiki and about [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Mentor dashboard|the mentor dashboard project]]. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The predecessor to the current [[mw:API|MediaWiki Action API]] (which was created in 2008), <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=ajax</nowiki></code></bdi>, will be removed this week. Any scripts or bots using it will need to switch to the corresponding API module. [https://phabricator.wikimedia.org/T42786] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] An old ResourceLoader module, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>jquery.jStorage</nowiki></code></bdi>, which was deprecated in 2016, will be removed this week. Any scripts or bots using it will need to switch to <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mediawiki.storage</nowiki></code></bdi> instead. [https://phabricator.wikimedia.org/T143034] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/49|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2021-W49"/> </div> 21:58, 6 dec. 2021 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22413926 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/50|Tech News: 2021-50]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2021-W50"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/50|Translations]] are available. '''Recent changes''' * There are now default [[m:Special:MyLanguage/Help:Namespace#Other_namespace_aliases|short aliases]] for the "Project:" namespace on most wikis. E.g. On Wikibooks wikis, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>[[WB:]]</nowiki></code></bdi> will go to the local language default for the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>[[Project:]]</nowiki></code></bdi> namespace. This change is intended to help the smaller communities have easy access to this feature. Additional local aliases can still be requested via [[m:Special:MyLanguage/Requesting wiki configuration changes|the usual process]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T293839] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.13|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-12-14|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-12-15|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-12-16|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/50|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2021-W50"/> </div> 22:26, 13 dec. 2021 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22441074 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/51|Tech News: 2021-51]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2021-W51"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/51|Translations]] are available. '''Tech News''' * Because of the [[w:en:Christmas and holiday season|holidays]] the next issue of Tech News will be sent out on 10 January 2022. '''Recent changes''' * Queries made by the DynamicPageList extension (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><DynamicPageList></nowiki></code></bdi>) are now only allowed to run for 10 seconds and error if they take longer. This is in response to multiple outages where long-running queries caused an outage on all wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T287380#7575719] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week or next week. '''Future changes''' * The developers of the Wikipedia iOS app are looking for testers who edit in multiple languages. You can [[mw:Wikimedia Apps/Team/iOS/202112 testing|read more and let them know if you are interested]]. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The Wikimedia [[wikitech:Portal:Cloud VPS|Cloud VPS]] hosts technical projects for the Wikimedia movement. Developers need to [[wikitech:News/Cloud VPS 2021 Purge|claim projects]] they use. This is because old and unused projects are removed once a year. Unclaimed projects can be shut down from February. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/2B7KYL5VLQNHGQQHMYLW7KTUKXKAYY3T/] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/51|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2021-W51"/> </div> 22:04, 20 dec. 2021 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22465395 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/02|Tech News: 2022-02]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W02"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/02|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] A <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>oauth_consumer</code></bdi> variable has been added to the [[mw:Special:MyLanguage/AbuseFilter|AbuseFilter]] to enable identifying changes made by specific tools. [https://phabricator.wikimedia.org/T298281] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Gadgets are [[mw:Special:MyLanguage/ResourceLoader/Migration_guide_(users)#Package_Gadgets|now able to directly include JSON pages]]. This means some gadgets can now be configured by administrators without needing the interface administrator permission, such as with the Geonotice gadget. [https://phabricator.wikimedia.org/T198758] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Gadgets [[mw:Extension:Gadgets#Options|can now specify page actions]] on which they are available. For example, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>|actions=edit,history</code></bdi> will load a gadget only while editing and on history pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T63007] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Gadgets can now be loaded on demand with the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>withgadget</code></bdi> URL parameter. This can be used to replace [[mw:Special:MyLanguage/Snippets/Load JS and CSS by URL|an earlier snippet]] that typically looks like <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>withJS</code></bdi> or <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>withCSS</code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T29766] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] At wikis where [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Communities/How to configure the mentors' list|the Mentorship system is configured]], you can now use the Action API to get a list of a [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Mentor_dashboard|mentor's]] mentees. [https://phabricator.wikimedia.org/T291966] * The heading on the main page can now be configured using <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[[MediaWiki:Mainpage-title-loggedin]]</span> for logged-in users and <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[[MediaWiki:Mainpage-title]]</span> for logged-out users. Any CSS that was previously used to hide the heading should be removed. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Small_wiki_toolkits/Starter_kit/Main_page_customization#hide-heading] [https://phabricator.wikimedia.org/T298715] * Four special pages (and their API counterparts) now have a maximum database query execution time of 30 seconds. These special pages are: RecentChanges, Watchlist, Contributions, and Log. This change will help with site performance and stability. You can read [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/IPJNO75HYAQWIGTHI5LJHTDVLVOC4LJP/ more details about this change] including some possible solutions if this affects your workflows. [https://phabricator.wikimedia.org/T297708] * The [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Features/Sticky Header|sticky header]] has been deployed for 50% of logged-in users on [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Frequently asked questions#pilot-wikis|more than 10 wikis]]. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|Desktop Improvements]]. See [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Participate|how to take part in the project]]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.17|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-01-11|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-01-12|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-01-13|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). '''Events''' * [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2022|Community Wishlist Survey 2022]] begins. All contributors to the Wikimedia projects can propose for tools and platform improvements. The proposal phase takes place from {{#time:j xg|2022-01-10|en}} 18:00 UTC to {{#time:j xg|2022-01-23|en}} 18:00 UTC. [[m:Special:MyLanguage/Community_Wishlist_Survey/FAQ|Learn more]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/02|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W02"/> </div> 01:22, 11 jan. 2022 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22562156 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/03|Tech News: 2022-03]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W03"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/03|Translations]] are available. '''Recent changes''' * When using [[mw:Special:MyLanguage/Extension:WikiEditor|WikiEditor]] (also known as the 2010 wikitext editor), people will now see a warning if they link to disambiguation pages. If you click "{{int:Disambiguator-review-link}}" in the warning, it will ask you to correct the link to a more specific term. You can [[m:Community Wishlist Survey 2021/Warn when linking to disambiguation pages#Jan 12, 2021: Turning on the changes for all Wikis|read more information]] about this completed 2021 Community Wishlist item. * You can [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#subscribe|automatically subscribe to all of the talk page discussions]] that you start or comment in using [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Feature summary|DiscussionTools]]. You will receive [[mw:Special:MyLanguage/Notifications|notifications]] when another editor replies. This is available at most wikis. Go to your [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion|Preferences]] and turn on "{{int:discussiontools-preference-autotopicsub}}". [https://phabricator.wikimedia.org/T263819] * When asked to create a new page or talk page section, input fields can be [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Creating_pages_with_preloaded_text|"preloaded" with some text]]. This feature is now limited to wikitext pages. This is so users can't be tricked into making malicious edits. There is a discussion about [[phab:T297725|if this feature should be re-enabled]] for some content types. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.18|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-01-18|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-01-19|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-01-20|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). '''Events''' * [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2022|Community Wishlist Survey 2022]] continues. All contributors to the Wikimedia projects can propose for tools and platform improvements. The proposal phase takes place from {{#time:j xg|2022-01-10|en}} 18:00 UTC to {{#time:j xg|2022-01-23|en}} 18:00 UTC. [[m:Special:MyLanguage/Community_Wishlist_Survey/FAQ|Learn more]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/03|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W03"/> </div> 19:54, 17 jan. 2022 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22620285 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/04|Tech News: 2022-04]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W04"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/04|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.19|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-01-25|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-01-26|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-01-27|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). * The following languages can now be used with [[mw:Special:MyLanguage/Extension:SyntaxHighlight|syntax highlighting]]: BDD, Elpi, LilyPond, Maxima, Rita, Savi, Sed, Sophia, Spice, .SRCINFO. * You can now access your watchlist from outside of the user menu in the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|new Vector skin]]. The watchlist link appears next to the notification icons if you are at the top of the page. [https://phabricator.wikimedia.org/T289619] '''Events''' * You can see the results of the [[m:Special:MyLanguage/Coolest Tool Award|Coolest Tool Award 2021]] and learn more about 14 tools which were selected this year. * You can [[m:Special:MyLanguage/Community_Wishlist_Survey/Help_us|translate, promote]], or comment on [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2022/Proposals|the proposals]] in the Community Wishlist Survey. Voting will begin on {{#time:j xg|2022-01-28|en}}. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/04|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W04"/> </div> 21:37, 24 jan. 2022 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22644148 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/05|Tech News: 2022-05]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W05"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/05|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] If a gadget should support the new <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>?withgadget</code></bdi> URL parameter that was [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/02|announced]] 3 weeks ago, then it must now also specify <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>supportsUrlLoad</code></bdi> in the gadget definition ([[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets#supportsUrlLoad|documentation]]). [https://phabricator.wikimedia.org/T29766] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.20|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-02-01|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-02-02|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-02-03|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * A change that was [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/16|announced]] last year was delayed. It is now ready to move ahead: ** The user group <code>oversight</code> will be renamed <code>suppress</code>. This is for [[phab:T109327|technical reasons]]. This is the technical name. It doesn't affect what you call the editors with this user right on your wiki. This is planned to happen in three weeks. You can comment [[phab:T112147|in Phabricator]] if you have objections. As usual, these labels can be translated on translatewiki ([[phab:T112147|direct links are available]]) or by administrators on your wiki. '''Events''' * You can vote on proposals in the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2022|Community Wishlist Survey]] between 28 January and 11 February. The survey decides what the [[m:Special:MyLanguage/Community Tech|Community Tech team]] will work on. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/05|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W05"/> </div> 17:41, 31 jan. 2022 (UTC) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22721804 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/06|Tech News: 2022-06]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W06"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/06|Translations]] are available. '''Recent changes''' * English Wikipedia recently set up a gadget for dark mode. You can enable it there, or request help from an [[m:Special:MyLanguage/Interface administrators|interface administrator]] to set it up on your wiki ([[w:en:Wikipedia:Dark mode (gadget)|instructions and screenshot]]). * Category counts are sometimes wrong. They will now be completely recounted at the beginning of every month. [https://phabricator.wikimedia.org/T299823] '''Problems''' * A code-change last week to fix a bug with [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Live preview|Live Preview]] may have caused problems with some local gadgets and user-scripts. Any code with skin-specific behaviour for <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>vector</code></bdi> should be updated to also check for <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>vector-2022</code></bdi>. [[phab:T300987|A code-snippet, global search, and example are available]]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.21|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-02-08|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-02-09|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-02-10|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/06|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W06"/> </div> 21:15, 7 feb. 2022 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22765948 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/07|Tech News: 2022-07]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W07"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/07|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Purge|Purging]] a category page with fewer than 5,000 members will now recount it completely. This will allow editors to fix incorrect counts when it is wrong. [https://phabricator.wikimedia.org/T85696] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.22|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-02-15|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-02-16|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-02-17|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] In the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|AbuseFilter]] extension, the <code dir=ltr>rmspecials()</code> function has been updated so that it does not remove the "space" character. Wikis are advised to wrap all the uses of <code dir=ltr>rmspecials()</code> with <code dir=ltr>rmwhitespace()</code> wherever necessary to keep filters' behavior unchanged. You can use the search function on [[Special:AbuseFilter]] to locate its usage. [https://phabricator.wikimedia.org/T263024] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/07|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W07"/> </div> 19:17, 14 feb. 2022 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22821788 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/08|Tech News: 2022-08]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W08"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/08|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[Special:Nuke|Special:Nuke]] will now provide the standard deletion reasons (editable at <bdi lang="en" dir="ltr">[[MediaWiki:Deletereason-dropdown]]</bdi>) to use when mass-deleting pages. This was [[m:Community Wishlist Survey 2022/Admins and patrollers/Mass-delete to offer drop-down of standard reasons, or templated reasons.|a request in the 2022 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T25020] * At Wikipedias, all new accounts now get the [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature_summary|Growth features]] by default when creating an account. Communities are encouraged to [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Account_creation|update their help resources]]. Previously, only 80% of new accounts would get the Growth features. A few Wikipedias remain unaffected by this change. [https://phabricator.wikimedia.org/T301820] * You can now prevent specific images that are used in a page from appearing in other locations, such as within PagePreviews or Search results. This is done with the markup <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>class=notpageimage</nowiki></code></bdi>. For example, <code><nowiki>[[File:Example.png|class=notpageimage]]</nowiki></code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T301588] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] There has been a change to the HTML of Special:Contributions, Special:MergeHistory, and History pages, to support the grouping of changes by date in [[mw:Special:MyLanguage/Skin:Minerva_Neue|the mobile skin]]. While unlikely, this may affect gadgets and user scripts. A [[phab:T298638|list of all the HTML changes]] is on Phabricator. '''Events''' * [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2022/Results|Community Wishlist Survey results]] have been published. The [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey/Updates/2022 results#leaderboard|ranking of prioritized proposals]] is also available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.23|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-02-22|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-02-23|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-02-24|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * The software to play videos and audio files on pages will change soon on all wikis. The old player will be removed. Some audio players will become wider after this change. [[mw:Special:MyLanguage/Extension:TimedMediaHandler/VideoJS_Player|The new player]] has been a beta feature for over four years. [https://phabricator.wikimedia.org/T100106][https://phabricator.wikimedia.org/T248418] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Toolforge's underlying operating system is being updated. If you maintain any tools there, there are two options for migrating your tools into the new system. There are [[wikitech:News/Toolforge Stretch deprecation|details, deadlines, and instructions]] on Wikitech. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/cloud-announce@lists.wikimedia.org/thread/EPJFISC52T7OOEFH5YYMZNL57O4VGSPR/] * Administrators will soon have [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2021/(Un)delete associated talk page|the option to delete/undelete]] the associated "talk" page when they are deleting a given page. An API endpoint with this option will also be available. This was [[m:Community Wishlist Survey 2021/Admins and patrollers/(Un)delete associated talk page|a request from the 2021 Wishlist Survey]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/08|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W08"/> </div> 19:11, 21 feb. 2022 (UTC) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22847768 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/09|Tech News: 2022-09]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W09"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/09|Translations]] are available. '''Recent changes''' * When searching for edits by [[mw:Special:MyLanguage/Help:Tags|change tags]], e.g. in page history or user contributions, there is now a dropdown list of possible tags. This was [[m:Community Wishlist Survey 2022/Miscellaneous/Improve plain-text change tag selector|a request in the 2022 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T27909] * Mentors using the [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Mentor_dashboard|Growth Mentor dashboard]] will now see newcomers assigned to them who have made at least one edit, up to 200 edits. Previously, all newcomers assigned to the mentor were visible on the dashboard, even ones without any edit or ones who made hundred of edits. Mentors can still change these values using the filters on their dashboard. Also, the last choice of filters will now be saved. [https://phabricator.wikimedia.org/T301268][https://phabricator.wikimedia.org/T294460] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] The user group <code>oversight</code> was renamed <code>suppress</code>. This is for [[phab:T109327|technical reasons]]. You may need to update any local references to the old name, e.g. gadgets, links to Special:Listusers, or uses of [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic_words|NUMBERINGROUP]]. '''Problems''' * The recent change to the HTML of [[mw:Special:MyLanguage/Help:Tracking changes|tracking changes]] pages caused some problems for screenreaders. This is being fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T298638] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.24|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-03-01|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-03-02|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-03-03|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * Working with templates will become easier. [[m:WMDE_Technical_Wishes/Templates|Several improvements]] are planned for March 9 on most wikis and on March 16 on English Wikipedia. The improvements include: Bracket matching, syntax highlighting colors, finding and inserting templates, and related visual editor features. * If you are a template developer or an interface administrator, and you are intentionally overriding or using the default CSS styles of user feedback boxes (the classes: <code dir=ltr>successbox, messagebox, errorbox, warningbox</code>), please note that these classes and associated CSS will soon be removed from MediaWiki core. This is to prevent problems when the same class-names are also used on a wiki. Please let us know by commenting at [[phab:T300314]] if you think you might be affected. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/09|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W09"/> </div> 22:58, 28 feb. 2022 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22902593 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/10|Tech News: 2022-10]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W10"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/10|Translations]] are available. '''Problems''' * There was a problem with some interface labels last week. It will be fixed this week. This change was part of ongoing work to simplify the support for skins which do not have active maintainers. [https://phabricator.wikimedia.org/T301203] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.25|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-03-08|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-03-09|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-03-10|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/10|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W10"/> </div> 21:15, 7 mar. 2022 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22958074 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/11|Tech News: 2022-11]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W11"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/11|Translations]] are available. '''Recent changes''' * In the Wikipedia Android app [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/Android/Communication#Updates|it is now possible]] to change the toolbar at the bottom so the tools you use more often are easier to click on. The app now also has a focused reading mode. [https://phabricator.wikimedia.org/T296753][https://phabricator.wikimedia.org/T254771] '''Problems''' * There was a problem with the collection of some page-view data from June 2021 to January 2022 on all wikis. This means the statistics are incomplete. To help calculate which projects and regions were most affected, relevant datasets are being retained for 30 extra days. You can [[m:Talk:Data_retention_guidelines#Added_exception_for_page_views_investigation|read more on Meta-wiki]]. * There was a problem with the databases on March 10. All wikis were unreachable for logged-in users for 12 minutes. Logged-out users could read pages but could not edit or access uncached content then. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incident_documentation/2022-03-10_MediaWiki_availability] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.26|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-03-15|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-03-16|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-03-17|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). * When [[mw:Special:MyLanguage/Help:System_message#Finding_messages_and_documentation|using <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>uselang=qqx</code></bdi> to find localisation messages]], it will now show all possible message keys for navigation tabs such as "{{int:vector-view-history}}". [https://phabricator.wikimedia.org/T300069] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Access to [[{{#special:RevisionDelete}}]] has been expanded to include users who have <code dir=ltr>deletelogentry</code> and <code dir=ltr>deletedhistory</code> rights through their group memberships. Before, only those with the <code dir=ltr>deleterevision</code> right could access this special page. [https://phabricator.wikimedia.org/T301928] * On the [[{{#special:Undelete}}]] pages for diffs and revisions, there will be a link back to the main Undelete page with the list of revisions. [https://phabricator.wikimedia.org/T284114] '''Future changes''' * The Wikimedia Foundation has announced the IP Masking implementation strategy and next steps. The [[m:Special:MyLanguage/IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation#feb25|announcement can be read here]]. * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Android FAQ|Wikipedia Android app]] developers are working on [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/Communication|new functions]] for user talk pages and article talk pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T297617] '''Events''' * The [[mw:Wikimedia Hackathon 2022|Wikimedia Hackathon 2022]] will take place as a hybrid event on 20-22 May 2022. The Hackathon will be held online and there are grants available to support local in-person meetups around the world. Grants can be requested until 20 March. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/11|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W11"/> </div> 22:06, 14 mar. 2022 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22993074 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/12|Tech News: 2022-12]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W12"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/12|Translations]] are available. '''New code release schedule for this week''' * There will be four MediaWiki releases this week, instead of just one. This is an experiment which should lead to fewer problems and to faster feature updates. The releases will be on all wikis, at different times, on Monday, Tuesday, and Wednesday. You can [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Release Engineering Team/Trainsperiment week|read more about this project]]. '''Recent changes''' * You can now set how many search results to show by default in [[Special:Preferences#mw-prefsection-searchoptions|your Preferences]]. This was the 12th most popular wish in the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2022/Results|Community Wishlist Survey 2022]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T215716] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] The Jupyter notebooks tool [[wikitech:PAWS|PAWS]] has been updated to a new interface. [https://phabricator.wikimedia.org/T295043] '''Future changes''' * Interactive maps via [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]] will soon work on wikis using the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:FlaggedRevs|FlaggedRevisions]] extension. [https://wikimedia.sslsurvey.de/Kartographer-Workflows-EN/ Please tell us] which improvements you want to see in Kartographer. You can take this survey in simple English. [https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/Geoinformation] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/12|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W12"/> </div> 16:00, 21 mar. 2022 (UTC) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23034693 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/13|Tech News: 2022-13]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W13"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/13|Translations]] are available. '''Recent changes''' * There is a simple new Wikimedia Commons upload tool available for macOS users, [[c:Commons:Sunflower|Sunflower]]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.5|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-03-29|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-03-30|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-03-31|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * Some wikis will be in read-only for a few minutes because of regular database maintenance. It will be performed on {{#time:j xg|2022-03-29|en}} at 7:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s3.dblist targeted wikis]) and on {{#time:j xg|2022-03-31|en}} at 7:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s5.dblist targeted wikis]). [https://phabricator.wikimedia.org/T301850][https://phabricator.wikimedia.org/T303798] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/13|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W13"/> </div> 19:53, 28 mar. 2022 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23073711 --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/14|Tech News: 2022-14]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W14"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/14|Translations]] are available. '''Problems''' * For a few days last week, edits that were suggested to newcomers were not tagged in the [[{{#special:recentchanges}}]] feed. This bug has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T304747] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.6|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-04-05|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-04-06|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-04-07|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-04-07|en}} at 7:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s4.dblist targeted wikis]). '''Future changes''' * Starting next week, Tech News' title will be translatable. When the newsletter is distributed, its title may not be <code dir=ltr>Tech News: 2022-14</code> anymore. It may affect some filters that have been set up by some communities. [https://phabricator.wikimedia.org/T302920] * Over the next few months, the "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]" Growth feature [[phab:T304110|will become available to more Wikipedias]]. Each week, a few wikis will get the feature. You can test this tool at [[mw:Special:MyLanguage/Growth#deploymentstable|a few wikis where "Link recommendation" is already available]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/14|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W14"/> </div> 21:00, 4 apr. 2022 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23097604 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-15</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W15"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/15|Translations]] are available. '''Recent changes''' * There is a new public status page at <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[https://www.wikimediastatus.net/ www.wikimediastatus.net]</span>. This site shows five automated high-level metrics where you can see the overall health and performance of our wikis' technical environment. It also contains manually-written updates for widespread incidents, which are written as quickly as the engineers are able to do so while also fixing the actual problem. The site is separated from our production infrastructure and hosted by an external service, so that it can be accessed even if the wikis are briefly unavailable. You can [https://diff.wikimedia.org/2022/03/31/announcing-www-wikimediastatus-net/ read more about this project]. * On Wiktionary wikis, the software to play videos and audio files on pages has now changed. The old player has been removed. Some audio players will become wider after this change. [[mw:Special:MyLanguage/Extension:TimedMediaHandler/VideoJS_Player|The new player]] has been a beta feature for over four years. [https://phabricator.wikimedia.org/T100106][https://phabricator.wikimedia.org/T248418] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.7|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-04-12|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-04-13|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-04-14|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/15|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W15"/> </div> 19:43, 11 apr. 2022 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23124108 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-16</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W16"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/16|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.8|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-04-19|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-04-20|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-04-21|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-04-19|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s7.dblist targeted wikis]) and on {{#time:j xg|2022-04-21|en}} at 7:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s8.dblist targeted wikis]). * Administrators will now have [[m:Community Wishlist Survey 2021/(Un)delete associated talk page|the option to delete/undelete the associated "Talk" page]] when they are deleting a given page. An API endpoint with this option is also available. This concludes the [[m:Community Wishlist Survey 2021/Admins and patrollers/(Un)delete associated talk page|11th wish of the 2021 Community Wishlist Survey]]. * On [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop_Improvements#test-wikis|selected wikis]], 50% of logged-in users will see the new [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Features/Table of contents|table of contents]]. When scrolling up and down the page, the table of contents will stay in the same place on the screen. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|Desktop Improvements]] project. [https://phabricator.wikimedia.org/T304169] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Message boxes produced by MediaWiki code will no longer have these CSS classes: <code dir=ltr>successbox</code>, <code dir=ltr>errorbox</code>, <code dir=ltr>warningbox</code>. The styles for those classes and <code dir=ltr>messagebox</code> will be removed from MediaWiki core. This only affects wikis that use these classes in wikitext, or change their appearance within site-wide CSS. Please review any local usage and definitions for these classes you may have. This was previously announced in the [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/09|28 February issue of Tech News]]. '''Future changes''' * [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Kartographer|Kartographer]] will become compatible with [[mw:Special:MyLanguage/Extension:FlaggedRevs|FlaggedRevisions page stabilization]]. Kartographer maps will also work on pages with [[mw:Special:MyLanguage/Help:Pending changes|pending changes]]. [https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/Geoinformation#Project_descriptions] The Kartographer documentation has been thoroughly updated. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer/Getting_started] [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Help:VisualEditor/Maps] [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/16|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W16"/> </div> 23:11, 18 apr. 2022 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23167004 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-17</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W17"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/17|Translations]] are available. '''Recent changes''' * On [https://noc.wikimedia.org/conf/dblists/group1.dblist many wikis] (group 1), the software to play videos and audio files on pages has now changed. The old player has been removed. Some audio players will become wider after this change. [[mw:Special:MyLanguage/Extension:TimedMediaHandler/VideoJS_Player|The new player]] has been a beta feature for over four years. [https://phabricator.wikimedia.org/T100106][https://phabricator.wikimedia.org/T248418] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.9|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-04-26|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-04-27|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-04-28|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-04-26|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s2.dblist targeted wikis]). * Some very old browsers and operating systems are no longer supported. Some things on the wikis might look weird or not work in very old browsers like Internet Explorer 9 or 10, Android 4, or Firefox 38 or older. [https://phabricator.wikimedia.org/T306486] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/17|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W17"/> </div> 22:54, 25 apr. 2022 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23187115 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-18</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W18"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/18|Translations]] are available. '''Recent changes''' * On [https://noc.wikimedia.org/conf/dblists/group2.dblist all remaining wikis] (group 2), the software to play videos and audio files on pages has now changed. The old player has been removed. Some audio players will become wider after this change. [[mw:Special:MyLanguage/Extension:TimedMediaHandler/VideoJS_Player|The new player]] has been a beta feature for over four years. [https://phabricator.wikimedia.org/T100106][https://phabricator.wikimedia.org/T248418] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.10|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-05-03|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-05-04|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-05-05|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * The developers are working on talk pages in the [[mw:Wikimedia Apps/Team/iOS|Wikipedia app for iOS]]. You can [https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_9GBcHczQGLbQWTY give feedback]. You can take the survey in English, German, Hebrew or Chinese. * [[m:WMDE_Technical_Wishes/VisualEditor_template_dialog_improvements#Status_and_next_steps|Most wikis]] will receive an [[m:WMDE_Technical_Wishes/VisualEditor_template_dialog_improvements|improved template dialog]] in VisualEditor and New Wikitext mode. [https://phabricator.wikimedia.org/T296759] [https://phabricator.wikimedia.org/T306967] * If you use syntax highlighting while editing wikitext, you can soon activate a [[m:WMDE_Technical_Wishes/Improved_Color_Scheme_of_Syntax_Highlighting#Color-blind_mode|colorblind-friendly color scheme]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T306867] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Several CSS IDs related to MediaWiki interface messages will be removed. Technical editors should please [[phab:T304363|review the list of IDs and links to their existing uses]]. These include <code dir=ltr>#mw-anon-edit-warning</code>, <code dir=ltr>#mw-undelete-revision</code> and 3 others. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/18|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W18"/> </div> 19:32, 2 maj. 2022 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23232924 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-19</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W19"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/19|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can now see categories in the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android|Wikipedia app for Android]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T73966] '''Problems''' * Last week, there was a problem with Wikidata's search autocomplete. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T307586] * Last week, all wikis had slow access or no access for 20 minutes, for logged-in users and non-cached pages. This was caused by a problem with a database change. [https://phabricator.wikimedia.org/T307647] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. [https://phabricator.wikimedia.org/T305217#7894966] * [[m:WMDE Technical Wishes/Geoinformation#Current issues|Incompatibility issues]] with [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]] and the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:FlaggedRevs|FlaggedRevs extension]] will be fixed: Deployment is planned for May 10 on all wikis. Kartographer will then be enabled on the [[phab:T307348|five wikis which have not yet enabled the extension]] on May 24. * The [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|Vector (2022)]] skin will be set as the default on several more wikis, including Arabic and Catalan Wikipedias. Logged-in users will be able to switch back to the old Vector (2010). See the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Updates/2022-04 for the largest wikis|latest update]] about Vector (2022). '''Future meetings''' * The next [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Updates/Talk to Web|open meeting with the Web team]] about Vector (2022) will take place on 17 May. The following meetings are currently planned for: 7 June, 21 June, 5 July, 19 July. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/19|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W19"/> </div> 15:21, 9 maj. 2022 (UTC) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23256717 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-20</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W20"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/20|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * Some wikis can soon use the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|add a link]] feature. This will start on Wednesday. The wikis are {{int:project-localized-name-cawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hiwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ptwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-simplewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-svwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ukwiki/en}}. This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T304542] * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Hackathon 2022|Wikimedia Hackathon 2022]] will take place online on May 20–22. It will be in English. There are also local [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Hackathon 2022/Meetups|hackathon meetups]] in Germany, Ghana, Greece, India, Nigeria and the United States. Technically interested Wikimedians can work on software projects and learn new skills. You can also host a session or post a project you want to work on. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.12|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-05-17|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-05-18|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-05-19|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * You can soon edit translatable pages in the visual editor. Translatable pages exist on for examples Meta and Commons. [https://diff.wikimedia.org/2022/05/12/mediawiki-1-38-brings-support-for-editing-translatable-pages-with-the-visual-editor/] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/20|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W20"/> </div> 18:57, 16 maj. 2022 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23291515 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-21</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W21"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/21|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Administrators using the mobile web interface can now access Special:Block directly from user pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T307341] * The <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[https://www.wiktionary.org/ www.wiktionary.org]</span> portal page now uses an automated update system. Other [[m:Project_portals|project portals]] will be updated over the next few months. [https://phabricator.wikimedia.org/T304629] '''Problems''' * The Growth team maintains a mentorship program for newcomers. Previously, newcomers weren't able to opt out from the program. Starting May 19, 2022, newcomers are able to fully opt out from Growth mentorship, in case they do not wish to have any mentor at all. [https://phabricator.wikimedia.org/T287915] * Some editors cannot access the content translation tool if they load it by clicking from the contributions menu. This problem is being worked on. It should still work properly if accessed directly via Special:ContentTranslation. [https://phabricator.wikimedia.org/T308802] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.13|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-05-24|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-05-25|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-05-26|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Gadget and user scripts developers are invited to give feedback on a [[mw:User:Jdlrobson/Extension:Gadget/Policy|proposed technical policy]] aiming to improve support from MediaWiki developers. [https://phabricator.wikimedia.org/T308686] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/21|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W21"/> </div> 00:19, 24 maj. 2022 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23317250 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-22</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W22"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/22|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] In the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|AbuseFilter]] extension, an <code dir=ltr>ip_in_ranges()</code> function has been introduced to check if an IP is in any of the ranges. Wikis are advised to combine multiple <code dir=ltr>ip_in_range()</code> expressions joined by <code>|</code> into a single expression for better performance. You can use the search function on [[Special:AbuseFilter|Special:AbuseFilter]] to locate its usage. [https://phabricator.wikimedia.org/T305017] * The [[m:Special:MyLanguage/IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/IP Info feature|IP Info feature]] which helps abuse fighters access information about IPs, [[m:Special:MyLanguage/IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/IP Info feature#May 24, 2022|has been deployed]] to all wikis as a beta feature. This comes after weeks of beta testing on test.wikipedia.org. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.14|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-05-31|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-06-01|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-06-02|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-05-31|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s5.dblist targeted wikis]). * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#New topic tool|New Topic Tool]] will be deployed for all editors at most wikis soon. You will be able to opt out from within the tool and in [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion|Preferences]]. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Talk_pages_project/New_discussion][https://phabricator.wikimedia.org/T287804] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The [[:mw:Special:ApiHelp/query+usercontribs|list=usercontribs API]] will support fetching contributions from an [[mw:Special:MyLanguage/Help:Range blocks#Non-technical explanation|IP range]] soon. API users can set the <code>uciprange</code> parameter to get contributions from any IP range within [[:mw:Manual:$wgRangeContributionsCIDRLimit|the limit]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T177150] * A new parser function will be introduced: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{=}}</nowiki></code></bdi>. It will replace existing templates named "=". It will insert an [[w:en:Equals sign|equal sign]]. This can be used to escape the equal sign in the parameter values of templates. [https://phabricator.wikimedia.org/T91154] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/22|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W22"/> </div> 20:27, 30 maj. 2022 (UTC) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23340178 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-23</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W23"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/23|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.15|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-06-07|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-06-08|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-06-09|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] A new <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>str_replace_regexp()</code></bdi> function can be used in [[Special:AbuseFilter|abuse filters]] to replace parts of text using a [[w:en:Regular expression|regular expression]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T285468] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/23|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W23"/> </div> 02:45, 7 jun. 2022 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23366979 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-24</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W24"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/24|Translations]] are available. '''Recent changes''' * All wikis can now use [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Kartographer|Kartographer]] maps. Kartographer maps now also work on pages with [[mw:Special:MyLanguage/Help:Pending changes|pending changes]]. [https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/Geoinformation#Project_descriptions][https://phabricator.wikimedia.org/T307348] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.16|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-06-14|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-06-15|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-06-16|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-06-14|en}} at 06:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s6.dblist targeted wikis]). [https://phabricator.wikimedia.org/T300471] * Starting on Wednesday, a new set of Wikipedias will get "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]" ({{int:project-localized-name-abwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-acewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-adywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-afwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-akwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-alswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-amwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-anwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-angwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-arcwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-arzwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-astwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-atjwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-avwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-aywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-azwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-azbwiki/en}}). This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T304548] * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#New topic tool|New Topic Tool]] will be deployed for all editors at Commons, Wikidata, and some other wikis soon. You will be able to opt out from within the tool and in [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion|Preferences]]. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Talk_pages_project/New_discussion][https://phabricator.wikimedia.org/T287804] '''Future meetings''' * The next [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Updates/Talk to Web|open meeting with the Web team]] about Vector (2022) will take place today (13 June). The following meetings will take place on: 28 June, 12 July, 26 July. '''Future changes''' * By the end of July, the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|Vector 2022]] skin should be ready to become the default across all wikis. Discussions on how to adjust it to the communities' needs will begin in the next weeks. It will always be possible to revert to the previous version on an individual basis. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Updates/2022-04 for the largest wikis|Learn more]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/24|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W24"/> </div> 16:57, 13 jun. 2022 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23389956 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-25</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W25"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/25|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android|Wikipedia App for Android]] now has an option for editing the whole page at once, located in the overflow menu (three-dots menu [[File:Ic more vert 36px.svg|15px|link=|alt=]]). [https://phabricator.wikimedia.org/T103622] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Some recent database changes may affect queries using the [[m:Research:Quarry|Quarry tool]]. Queries for <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>site_stats</code></bdi> at English Wikipedia, Commons, and Wikidata will need to be updated. [[phab:T306589|Read more]]. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] A new <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>user_global_editcount</code></bdi> variable can be used in [[Special:AbuseFilter|abuse filters]] to avoid affecting globally active users. [https://phabricator.wikimedia.org/T130439] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.17|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-06-21|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-06-22|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-06-23|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * Users of non-responsive skins (e.g. MonoBook or Vector) on mobile devices may notice a slight change in the default zoom level. This is intended to optimize zooming and ensure all interface elements are present on the page (for example the table of contents on Vector 2022). In the unlikely event this causes any problems with how you use the site, we'd love to understand better, please ping <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[[m:User:Jon (WMF)|Jon (WMF)]]</span> to any on-wiki conversations. [https://phabricator.wikimedia.org/T306910] '''Future changes''' * The Beta Feature for [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]] will be updated throughout July. Discussions will look different. You can see [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability/Prototype|some of the proposed changes]]. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Parsoid's HTML output will soon stop annotating file links with different <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>typeof</code></bdi> attribute values, and instead use <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mw:File</code></bdi> for all types. Tool authors should adjust any code that expects: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mw:Image</code></bdi>, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mw:Audio</code></bdi>, or <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mw:Video</code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T273505] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/25|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W25"/> </div> 20:17, 20 jun. 2022 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23425855 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-26</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W26"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/26|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise|Wikimedia Enterprise]] API service now has self-service accounts with free on-demand requests and monthly snapshots ([https://enterprise.wikimedia.com/docs/ API documentation]). Community access [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise/FAQ#community-access|via database dumps & Wikimedia Cloud Services]] continues. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Wiktionary#lua|All Wikimedia wikis can now use Wikidata Lexemes in Lua]] after creating local modules and templates. Discussions are welcome [[d:Wikidata_talk:Lexicographical_data#You_can_now_reuse_Wikidata_Lexemes_on_all_wikis|on the project talk page]]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.18|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-06-28|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-06-29|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-06-30|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-06-28|en}} at 06:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s7.dblist targeted wikis]). [https://phabricator.wikimedia.org/T311033] * Some global and cross-wiki services will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-06-30|en}} at 06:00 UTC. This will impact ContentTranslation, Echo, StructuredDiscussions, Growth experiments and a few more services. [https://phabricator.wikimedia.org/T300472] * Users will be able to sort columns within sortable tables in the mobile skin. [https://phabricator.wikimedia.org/T233340] '''Future meetings''' * The next [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Updates/Talk to Web|open meeting with the Web team]] about Vector (2022) will take place tomorrow (28 June). The following meetings will take place on 12 July and 26 July. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/26|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W26"/> </div> 20:01, 27 jun. 2022 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23453785 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-27</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W27"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/27|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.19|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-07-05|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-07-06|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-07-07|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-07-05|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s6.dblist targeted wikis]) and on {{#time:j xg|2022-07-07|en}} at 7:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s4.dblist targeted wikis]). * The Beta Feature for [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]] will be updated throughout July. Discussions will look different. You can see [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability/Prototype|some of the proposed changes]]. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=| Advanced item]] This change only affects pages in the main namespace in Wikisource. The Javascript config variable <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>proofreadpage_source_href</code></bdi> will be removed from <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Interface/JavaScript#mw.config|mw.config]]</code></bdi> and be replaced with the variable <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>prpSourceIndexPage</code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T309490] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/27|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W27"/> </div> 19:31, 4 jul. 2022 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23466250 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-28</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W28"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/28|Translations]] are available. '''Recent changes''' * In the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|Vector 2022 skin]], the page title is now displayed above the tabs such as Discussion, Read, Edit, View history, or More. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Updates#Page title/tabs switch|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T303549] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] It is now possible to easily view most of the configuration settings that apply to just one wiki, and to compare settings between two wikis if those settings are different. For example: [https://noc.wikimedia.org/wiki.php?wiki=jawiktionary Japanese Wiktionary settings], or [https://noc.wikimedia.org/wiki.php?wiki=eswiki&compare=eowiki settings that are different between the Spanish and Esperanto Wikipedias]. Local communities may want to [[m:Special:MyLanguage/Requesting_wiki_configuration_changes|discuss and propose changes]] to their local settings. Details about each of the named settings can be found by [[mw:Special:Search|searching MediaWiki.org]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T308932] *The Anti-Harassment Tools team [[m:Special:MyLanguage/IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/IP Info feature#May|recently deployed]] the IP Info Feature as a [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|Beta Feature at all wikis]]. This feature allows abuse fighters to access information about IP addresses. Please check our update on [[m:Special:MyLanguage/IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/IP Info feature#April|how to find and use the tool]]. Please share your feedback using a link you will be given within the tool itself. '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-07-12|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s3.dblist targeted wikis]). '''Future changes''' * The Beta Feature for [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]] will be updated throughout July. Discussions will look different. You can see [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability/Prototype|some of the proposed changes]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/28|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W28"/> </div> 19:23, 11 jul. 2022 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23502519 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-29</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W29"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/29|Translations]] are available. '''Problems''' * The feature on mobile web for [[mw:Special:MyLanguage/Extension:NearbyPages|Nearby Pages]] was missing last week. It will be fixed this week. [https://phabricator.wikimedia.org/T312864] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.21|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-07-19|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-07-20|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-07-21|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * The [[mw:Technical_decision_making/Forum|Technical Decision Forum]] is seeking [[mw:Technical_decision_making/Community_representation|community representatives]]. You can apply on wiki or by emailing <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">TDFSupport@wikimedia.org</span> before 12 August. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/29|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W29"/> </div> 22:58, 18 jul. 2022 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23517957 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-30</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W30"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/30|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[https://www.wikibooks.org/ www.wikibooks.org]</span> and <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[https://www.wikiquote.org/ www.wikiquote.org]</span> portal pages now use an automated update system. Other [[m:Project_portals|project portals]] will be updated over the next few months. [https://phabricator.wikimedia.org/T273179] '''Problems''' * Last week, some wikis were in read-only mode for a few minutes because of an emergency switch of their main database ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s7.dblist targeted wikis]). [https://phabricator.wikimedia.org/T313383] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.22|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-07-26|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-07-27|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-07-28|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * The external link icon will change slightly in the skins Vector legacy and Vector 2022. The new icon uses simpler shapes to be more recognizable on low-fidelity screens. [https://phabricator.wikimedia.org/T261391] * Administrators will now see buttons on user pages for "{{int:changeblockip}}" and "{{int:unblockip}}" instead of just "{{int:blockip}}" if the user is already blocked. [https://phabricator.wikimedia.org/T308570] '''Future meetings''' * The next [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Updates/Talk to Web|open meeting with the Web team]] about Vector (2022) will take place tomorrow (26 July). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/30|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W30"/> </div> 19:26, 25 jul. 2022 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23545370 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-31</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W31"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/31|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Improved [[m:Special:MyLanguage/Help:Displaying_a_formula#Phantom|LaTeX capabilities for math rendering]] are now available in the wikis thanks to supporting <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>Phantom</code></bdi> tags. This completes part of [[m:Community_Wishlist_Survey_2022/Editing/Missing_LaTeX_capabilities_for_math_rendering|the #59 wish]] of the 2022 Community Wishlist Survey. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.23|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-08-02|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-08-03|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-08-04|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:WikiEditor/Realtime_Preview|Realtime Preview]] will be available as a Beta Feature on wikis in [https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists%2Fgroup0.dblist Group 0]. This feature was built in order to fulfill [[m:Special:MyLanguage/Community_Wishlist_Survey_2021/Real_Time_Preview_for_Wikitext|one of the Community Wishlist Survey proposals]]. '''Future changes''' * The Beta Feature for [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]] will be updated throughout August. Discussions will look different. You can see [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability/Prototype|some of the proposed changes]]. '''Future meetings''' * This week, three meetings about [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|Vector (2022)]] with live interpretation will take place. On Tuesday, interpretation in Russian will be provided. On Thursday, meetings for Arabic and Spanish speakers will take place. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Updates/Talk to Web|See how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/31|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W31"/> </div> 21:20, 1 aŭg. 2022 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23615613 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-32</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W32"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/32|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[:m:Special:MyLanguage/Meta:GUS2Wiki/Script|GUS2Wiki]] copies the information from [[{{#special:GadgetUsage}}]] to an on-wiki page so you can review its history. If your project isn't already listed on the [[d:Q113143828|Wikidata entry for Project:GUS2Wiki]] you can either run GUS2Wiki yourself or [[:m:Special:MyLanguage/Meta:GUS2Wiki/Script#Opting|make a request to receive updates]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T121049] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-08-09|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s5.dblist targeted wikis]) and on {{#time:j xg|2022-08-11|en}} at 7:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s2.dblist targeted wikis]). '''Future meetings''' * The [[wmania:Special:MyLanguage/Hackathon|Wikimania Hackathon]] will take place online from August 12–14. Don't miss [[wmania:Special:MyLanguage/Hackathon/Schedule|the pre-hacking showcase]] to learn about projects and find collaborators. Anyone can [[phab:/project/board/6030/|propose a project]] or [[wmania:Special:MyLanguage/Hackathon/Schedule|host a session]]. [[wmania:Special:MyLanguage/Hackathon/Newcomers|Newcomers are welcome]]! '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/32|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W32"/> </div> 19:48, 8 aŭg. 2022 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23627807 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-33</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W33"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/33|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The Persian (Farsi) Wikipedia community decided to block IP editing from October 2021 to April 2022. The Wikimedia Foundation's Product Analytics team tracked the impact of this change. [[m:Special:MyLanguage/IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/IP Editing Restriction Study/Farsi Wikipedia|An impact report]] is now available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.25|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-08-16|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-08-17|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-08-18|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-08-16|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s1.dblist targeted wikis]) and on {{#time:j xg|2022-08-18|en}} at 7:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s8.dblist targeted wikis]). * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:WikiEditor/Realtime_Preview|Realtime Preview]] will be available as a Beta Feature on wikis in [https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists%2Fgroup1.dblist Group 1]. This feature was built in order to fulfill [[m:Special:MyLanguage/Community_Wishlist_Survey_2021/Real_Time_Preview_for_Wikitext|one of the Community Wishlist Survey proposals]]. '''Future changes''' * The Beta Feature for [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]] will be updated throughout August. Discussions will look different. You can see [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability/Prototype|some of the proposed changes]]. [https://www.mediawiki.org/wiki/Talk_pages_project/Usability#4_August_2022][https://www.mediawiki.org/wiki/Talk_pages_project/Usability#Phase_1:_Topic_containers][https://phabricator.wikimedia.org/T312672] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/33|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W33"/> </div> 21:07, 15 aŭg. 2022 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23658001 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-34</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W34"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/34|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Two problems with [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]] maps have been fixed. Maps are no longer shown as empty when a geoline was created via VisualEditor. Geolines consisting of points with QIDs (e.g., subway lines) are no longer shown with pushpins. [https://phabricator.wikimedia.org/T292613][https://phabricator.wikimedia.org/T308560] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.26|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-08-23|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-08-24|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-08-25|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-08-25|en}} at 7:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s4.dblist targeted wikis]). * The colours of links and visited links will change. This is to make the difference between links and other text more clear. [https://phabricator.wikimedia.org/T213778] '''Future changes''' * The new [{{int:discussiontools-topicsubscription-button-subscribe}}] button [[mw:Talk pages project/Notifications#12 August 2022|helps newcomers get answers]]. The Editing team is enabling this tool everywhere. You can turn it off in [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion|your preferences]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T284489] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/34|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W34"/> </div> 00:10, 23 aŭg. 2022 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23675501 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-35</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W35"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/35|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:WikiEditor/Realtime_Preview|Realtime Preview]] is available as a Beta Feature on wikis in [https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists%2Fgroup2.dblist Group 2]. This feature was built in order to fulfill [[m:Special:MyLanguage/Community_Wishlist_Survey_2021/Real_Time_Preview_for_Wikitext|one of the Community Wishlist Survey proposals]]. Please note that when this Beta feature is enabled, it may cause conflicts with some wiki-specific Gadgets. '''Problems''' * In recent months, there have been inaccurate numbers shown for various [[{{#special:statistics}}]] at Commons, Wikidata, and English Wikipedia. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T315693] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.27|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-08-30|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-08-31|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-09-01|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-08-30|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s6.dblist targeted wikis]) and on {{#time:j xg|2022-09-01|en}} at 7:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s7.dblist targeted wikis]). '''Future changes''' * The Wikimedia Foundation wants to improve how Wikimedia communities report harmful incidents by building the [[m:Special:MyLanguage/Private Incident Reporting System|Private Incident Reporting System (PIRS)]] to make it easy and safe for users to make reports. You can leave comments on the talk page, by answering the [[m:Special:MyLanguage/Private Incident Reporting System#Phase 1|questions provided]]. If you have ever faced a harmful situation that you wanted to report/reported, join a PIRS interview to share your experience. To sign up [[m:Special:EmailUser/MAna_(WMF)|please email]] <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[[m:User:MAna (WMF)|Madalina Ana]]</span>. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/35|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W35"/> </div> 23:03, 29 aŭg. 2022 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23725814 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-36</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W36"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/36|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.28|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-09-06|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-09-07|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-09-08|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-09-06|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s1.dblist targeted wikis]) and on {{#time:j xg|2022-09-08|en}} at 7:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s3.dblist targeted wikis]). * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] On Special pages that only have one tab, the tab-bar's row will be hidden in the Vector-2022 skin to save space. The row will still show if Gadgets use it. Gadgets that currently append directly to the CSS id of <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>#p-namespaces</code></bdi> should be updated to use the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>[[mw:ResourceLoader/Core_modules#addPortletLink|mw.util.addPortletLink]]</code></bdi> function instead. Gadgets that style this id should consider also targeting <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>#p-associated-pages</code></bdi>, the new id for this row. [[phab:T316908|Examples are available]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T316908][https://phabricator.wikimedia.org/T313409] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/36|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W36"/> </div> 23:20, 5 sep. 2022 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23757743 --> == Teknikaj Novaĵoj: $jaro-$semajno == <section begin="technews-2022-W37"/><div class="plainlinks"> Plej Lasta '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|teknikaj novaĵoj]]''' de la Vikimedia teknika komunumo. Bonvolu diri al aliaj uzantoj pri ĉi tiuj ŝanĝoj. Ne ĉiuj ŝanĝoj influos vin. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/37|Tradukoj]] estas haveblaj. '''Lastaj ŝanĝoj''' * La serĉaj serviloj estis altgradigita al nova grava versio. Se vi rimarkas ajnajn aferojn kun serĉanta, bonvolu raporti ilin sur [[phab:project/view/1849/|Phabricator]]. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/message/XPCTYYTN67FVFKN6XOHULJVGUO44J662] '''Ŝanĝoj okazontaj ĉi-finsemajne''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Ripetiĝanta ero]] La [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.1|nova versio]] de MediaVikio estos en testaj vikioj kaj MediaWiki.Org ekde {{#time:j xg|2022-09-13|eo}}. Ĝi estos en ne-Vikipediaj vikioj kaj kelkaj Vikipediaj ekde {{#time:j xg|2022-09-14|eo}}. Ĝi estos sur ĉiuj vikioj ekde {{#time:j xg|2022-09-15|eo}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|kalendaro]]). * [[mw:Special:MyLanguage/Extension:SyntaxHighlight|Sintakso-markigo]] nun estas spurita kiel [[mw:Special:MyLanguage/Manual:$wgExpensiveParserFunctionLimit|multekosta analizila funkcio]]. Nur 500 multekostaj funkciovokoj povas esti uzataj sur ununura paĝo. Paĝoj kiuj superas la limon estas aldonitaj al [[:Category:{{MediaWiki:expensive-parserfunction-category}}|spura kategorio]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T316858] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Teknikaj novaĵoj]]''' preparitaj de [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|verkantoj de Teknikaj Novaĵoj]] kaj afiŝitaj de [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|roboto]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Kontribui]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/37|Traduki]]&nbsp;• [[m:Tech|Esti helpata]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Prikomenti]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Aboni aŭ malaboni]].'' </div><section end="technews-2022-W37"/> 01:48, 13 sep. 2022 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23787318 --> == Teknikaj Novaĵoj: 2022-38 == <section begin="technews-2022-W38"/><div class="plainlinks"> Lastaj '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|teknikaj novaĵoj]]''' el la Vikimedia teknika komunumo. Bonvolu diri al aliaj uzantoj pri tiuj ŝanĝoj. Ne ĉiuj ŝanĝoj afektos vin. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/38|Tradukoj]] disponeblas. '''Lastaj ŝanĝoj''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Altnivela ero]] Du datumbazaj kampoj en la <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>templatelinks</nowiki></code></bdi> tablo estas nun falintaj: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>tl_namespace</nowiki></code></bdi> kaj <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>tl_title</nowiki></code></bdi>. Ajnaj demandoj kiu fidas sur ĉi tiuj kampoj devas esti ŝanĝitaj por uzi la novan normaligan kampon nomita <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>tl_target_id</nowiki></code></bdi>. Vidu <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[[phab:T299417|T299417]]</span> por pli da informoj. Tio ĉi estas parto de [[w:en:Database normalization|normaligo]] de ligaj tabloj. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/message/U2U6TXIBABU3KDCVUOITIGI5OJ4COBSW/][https://www.mediawiki.org/wiki/User:ASarabadani_(WMF)/Database_for_devs_toolkit/Concepts/Normalization] '''Ŝanĝoj okazontaj ĉi-finsemajne''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Ripetiĝanta ero]] La [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.2|nova versio]] de MediaVikio estos en testaj vikioj kaj MediaWiki.Org ekde {{#time:j xg|2022-09-20|eo}}. Ĝi estos en ne-Vikipediaj vikioj kaj kelkaj Vikipediaj ekde {{#time:j xg|2022-09-21|eo}}. Ĝi estos sur ĉiuj vikioj ekde {{#time:j xg|2022-09-22|eo}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|kalendaro]]). * En [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartografaj]] mapoj, vi povas uzi ikonojn sur signoj por oftaj punktoj de intereso. Marde, la [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer/Icons|antaŭa ikona aro]] estos ĝisdatigita al [https://de.wikipedia.beta.wmflabs.org/wiki/Hilfe:Extension:Kartographer/Icons versio maki 7.2]. Tio signifas, ĉirkaŭ 100 novaj ikonoj estos disponeblaj. Cetere, ĉiuj ekzistantaj ikonoj estis ĝisdatigitaj por klareco kaj fari ilin labori pli bone en internaciaj kuntekstoj. [https://phabricator.wikimedia.org/T302861][https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/Geoinformation#Update_maki_icons] '''Estontaj ŝanĝoj''' * En [[m:Content_Partnerships_Hub/Software/Volunteer_developers_discussion_at_Wikimania_2022|grupa diskuto ĉe Vikimanio]], pli ol 30 homoj parolis pri kiel fari kontentan partnerecan softvaron en la Vikimedia movado pli daŭrigebla. Kio speco de subteno estas akceptebla por volontulaj ellaborantoj? Legu la resumon kaj [[m:Talk:Content Partnerships Hub/Software/Volunteer developers discussion at Wikimania 2022|donu vian retrosciigon]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Teknikaj novaĵoj]]''' preparitaj de [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|verkantoj de Teknikaj Novaĵoj]] kaj afiŝitaj de [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|roboto]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Kontribui]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/38|Traduki]]&nbsp;• [[m:Tech|Esti helpata]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Prikomenti]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Aboni aŭ malaboni]].'' </div><section end="technews-2022-W38"/> <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</span> 22:14, 19 sep. 2022 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23826293 --> == Teknikaj Novaĵoj: 2022-39 == <section begin="technews-2022-W39"/><div class="plainlinks"> Plej novaj '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|teknikaj novaĵoj]]''' el la Vikimedia teknika komunumo. Bonvolu sciigi aliajn uzantojn pri ĉi tiuj ŝanĝoj. Ne ĉiuj ŝanĝoj afektos vin. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/39|Tradukoj]] estas disponeblaj. '''Lastaj ŝanĝoj''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Altnivela ero]] Parsoidaj klientoj devus esti ĝisdatigitaj por permesi al spaciala-apartigitaj multi-valoroj en la <bdi lang="en" dir="ltr"><code>rel</code></bdi> eco de ligoj. Pliaj detaloj estas en <bdi lang="en" dir="ltr">[[phab:T315209|T315209]]</bdi>. '''Ŝanĝoj okazontaj ĉi-finsemajne''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Ripetiĝanta ero]] La [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.3|nova versio]] de MediaVikio estos en testaj vikioj kaj MediaWiki.org ekde {{#time:j xg|2022-09-27|eo}}. Ĝi estos en ne-Vikipediaj vikioj kaj kelkaj Vikipedioj ekde {{#time:j xg|2022-09-28|eo}}. Ĝi estos en ĉiuj vikioj ekde {{#time:j xg|2022-09-29|eo}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|kalendaro]]). * [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Diffs|Vidaj diffs]] fariĝos haveblaj al ĉiuj uzantoj, escepte ĉe Vikivortaroj kaj Vikipedioj. [https://phabricator.wikimedia.org/T314588] * [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#Mobile|Diskutpaĝoj en la movebla retejo]] ŝanĝiĝos en la Araba, Bangla, Ĉina, Franca, Haitia Kreola, Hebrea, Korea kaj Vjetnama Vikipedioj. Ili devus esti pli facile uzeblaj kaj provizi pli da informoj. [https://phabricator.wikimedia.org/T318302] [https://www.mediawiki.org/wiki/Talk_pages_project/Mobile] * En la [[mw:Lua/Scripting|{{ns:828}}]] nomspaco, paĝoj finantaj kun <bdi lang="en" dir="ltr"><code>.json</code></bdi> estos traktitaj kiel JSON, tiel, kiel ili jam estas en la {{ns:2}} kaj {{ns:8}} nomspacoj. [https://phabricator.wikimedia.org/T144475] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Teknikaj novaĵoj]]''' preparitaj de [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|verkantoj de Teknikaj Novaĵoj]] kaj afiŝitaj de [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|roboto]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Kontribui]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/39|Traduki]]&nbsp;• [[m:Tech|Esti helpata]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Prikomenti]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Aboni aŭ malaboni]].'' </div><section end="technews-2022-W39"/> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 00:28, 27 sep. 2022 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23860085 --> == Teknikaj Novaĵoj: 2022-40 == <section begin="technews-2022-W40"/><div class="plainlinks"> Plej novaj '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|teknikaj novaĵoj]]''' el la Vikimedia teknika komunumo. Bonvolu sciigi aliajn uzantojn pri ĉi tiuj ŝanĝoj. Ne ĉiuj ŝanĝoj efikos sur vin. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/40|Tradukoj]] estas haveblaj. '''Lastaj ŝanĝoj''' * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartografaj]] mapoj nun povas montri geopunktoj el Vikidata, tra QID aŭ SPARQL demando. Antaŭe, tio ĉi estis nur ebla por geoformoj kaj geolinioj. [https://phabricator.wikimedia.org/T307695] [https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/Geoinformation/Geopoints_via_QID] * La [[m:Special:MyLanguage/Coolest_Tool_Award|Plej bona Ilo Premio 2022]] estas serĉanta nomumojn. Vi povas rekomendi ilojn ĝis la 12a de oktobro. '''Ŝanĝoj okazontaj ĉi-finsemajne''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Ripetiĝanta ero]] La [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.4|nova versio]] de MediaVikio estos en testaj vikioj kaj MediaWiki.Org ekde {{#time:j xg|2022-10-04|eo}}. Ĝi estos en ne-Vikipediaj vikioj kaj kelkaj Vikipediaj ekde {{#time:j xg|2022-10-05|eo}}. Ĝi estos sur ĉiuj vikioj ekde {{#time:j xg|2022-10-06|eo}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|kalendaro]]). * [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#Mobile|Diskutpaĝoj en la movebla retejo]] ŝanĝiĝos en la Araba, Bangla, Ĉina, Franca, Haitia Kreola, Hebrea, Korea kaj Vjetnama Vikipedioj. Ili devus esti pli facile uzeblaj kaj provizi pli da informoj. (La liberigo de la pasinta semajno estis prokrastita) [https://phabricator.wikimedia.org/T318302] [https://www.mediawiki.org/wiki/Talk_pages_project/Mobile] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Altnivela ero]] La <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>scribunto-console</code></bdi> API modulo postulos [[mw:Special:MyLanguage/API:Tokens|CSRF token]]. Ĉi tiu modulo estas dokumentita kiel interna, kaj uzo de ĝi ne estas subtenita. [[phab:T212071|[5]]] * La Vektoro 2022 haŭto fariĝos la sendependa trans la plej malgranda Vikimediaj projektoj. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop_Improvements#Deployment_plan_and_timeline|Lerni pli]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Teknikaj novaĵoj]]''' preparitaj de [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|verkantoj de Teknikaj Novaĵoj]] kaj afiŝitaj de [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|roboto]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Kontribui]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/40|Traduki]]&nbsp;• [[m:Tech|Esti helpata]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Prikomenti]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Aboni aŭ malaboni]].'' </div><section end="technews-2022-W40"/> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 00:22, 4 okt. 2022 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23885489 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-41</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W41"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/41|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.5|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-10-11|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-10-12|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-10-13|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * On some wikis, [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]] maps in full size view will be able to display nearby articles. After a feedback period, more wikis will follow. [https://phabricator.wikimedia.org/T316782][https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/Geoinformation/Nearby_articles] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/41|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W41"/> </div> 14:07, 10 okt. 2022 (UTC) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23912412 --> == Teknikaj Novaĵoj: 2022-42 == <section begin="technews-2022-W42"/><div class="plainlinks"> Plej lastaj '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|teknikaj novaĵoj]]''' el la Vikimedia teknika komunumo. Bonvolu sciigi al aliaj uzantoj pri tiuj ŝanĝoj. Ne ĉiuj ŝanĝoj afektos vin. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/42|Tradukoj]] estas haveblaj. '''Lastaj ŝanĝoj''' * La ĵus efektivigita trajto de [[phab:T306883|artikolaj bildetoj en Specialaĵo:Serĉo]] estos nur limigitaj al Vikipediaj projektoj. Pliaj detaloj estas en [[phab:T320510|T320510]]. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Structured_Data_Across_Wikimedia/Search_Improvements] * Cimo kiu kaŭzis problemojn en ŝarĝanta artikola bildeto en Specialaĵo:Serĉo estis riparita. Pliaj detaloj estas en [[phab:T320406|T320406]]. '''Ŝanĝoj okazontaj ĉi-semajne''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Ripetiĝanta ero]] La [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.6|nova versio]] de MediaVikio estos en testaj vikioj kaj MediaWiki.org ekde {{#time:j xg|2022-10-18|eo}}. Ĝi estos en ne-Vikipediaj vikioj kaj kelkaj Vikipedioj ekde {{#time:j xg|2022-10-19|eo}}. Ĝi estos en ĉiuj vikioj ekde {{#time:j xg|2022-10-20|eo}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|kalendaro]]). * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Altnivela ero]] Lua kapsulaj aŭtoroj povas uzi <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>[[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua_reference_manual#mw.loadJsonData|mw.loadJsonData()]]</code></bdi> por ŝarĝi datumon el JSONaj paĝoj. [https://phabricator.wikimedia.org/T217500] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Altnivela ero]] Lua kapsulaj aŭtoroj povas ebligi <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>[[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua_reference_manual#Strict_library|require( "strict" )]]</code></bdi> por aldoni erarojn por kelkaj eblaj kodaj problemoj. Tiu ĉi anstataŭas "[[wikidata:Q16748603|Kapsulo:Neniu tuto]]" sur plejmultaj vikioj. [https://phabricator.wikimedia.org/T209310] '''Estontaj ŝanĝoj''' * La [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|Beta Ero]] por [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]] estos ĝisdatigita ĉe plejpartoj de vikioj. La "$responda "$butono" malsamos post la jena ŝanĝo. [https://phabricator.wikimedia.org/T320683] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Teknikaj novaĵoj]]''' preparitaj de [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|verkantoj de Teknikaj Novaĵoj]] kaj afiŝitaj de [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|roboto]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Kontribui]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/42|Traduki]]&nbsp;• [[m:Tech|Esti helpata]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Prikomenti]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Aboni aŭ malaboni]].'' </div><section end="technews-2022-W42"/> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21:44, 17 okt. 2022 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23943992 --> == Teknikaj Novaĵoj: 2022-43 == <section begin="technews-2022-W43"/><div class="plainlinks"> Lastaj '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|teknikaj novaĵoj]]''' el la Vikimedia teknika komunumo. Bonvolu diri al aliaj uzantoj pri tiuj ŝanĝoj. Ne ĉiuj ŝanĝoj afektos vin. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/43|Tradukoj]] disponeblas. '''Lastaj ŝanĝoj''' * Estis kelkaj negravaj vidaj korektoj en Specialaĵo:Serĉo, koncerne aŭda ludanta vicigo kaj bilda lokokupila alteco. Pliaj detaloj estas en [[phab:T319230|T319230]]. * Sur Vikipedios, nova [[Special:Preferences#mw-prefsection-searchoptions|prefero]] estis aldonita por kaŝi artikolajn bildetojn en Specialaĵo:Serĉo. Plenaj detaloj estas en [[phab:T320337|T320337]]. '''Problemoj''' * Lasta semajne, tri vikioj ({{int:project-localized-name-frwiki/eo}}{{int:comma-separator/eo}}{{int:project-localized-name-jawiki/eo}}{{int:comma-separator/eo}}{{int:project-localized-name-ruwiki/eo}}) legis-nur aliron dum 25 minutoj. Tion ĉi kaŭzis la aparatara problemo. [https://phabricator.wikimedia.org/T320990] '''Ŝanĝoj okazintaj ĉi-finsemajne''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Ripetiĝanta ero]] La [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.7|nova versio]] de MediaVikio estos en testaj vikioj kaj MediaWiki.Org ekde {{#time:j xg|2022-10-25|eo}}. Ĝi estos en ne-Vikipediaj vikioj kaj kelkaj Vikipedioj ekde {{#time:j xg|2022-10-26|eo}}. Ĝi estos en ĉiuj vikioj ekde {{#time:j xg|2022-10-27|eo}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|kalendaro]]). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Ripetiĝanta ero]] Kelkaj vikioj estos nur en legita dum kelkaj minutoj pro ŝalto de ilia ĉefa datumaro. Ĝi estos elfarita sur {{#time:j xg|2022-10-25|eo}} ĉe 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s5.dblist celitaj vikioj]) kaj sur {{#time:j xg|2022-10-27|eo}} ĉe 7:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s4.dblist celitaj vikioj]). * Komencante merkredon, nova aro de Vikipedioj akiros "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Almeti ligon]]" ({{int:project-localized-name-aswiki/eo}}{{int:comma-separator/eo}}{{int:project-localized-name-bawiki/eo}}{{int:comma-separator/eo}}{{int:project-localized-name-banwiki/eo}}{{int:comma-separator/eo}}{{int:project-localized-name-barwiki/eo}}{{int:comma-separator/eo}}{{int:project-localized-name-bat smgwiki/eo}}{{int:comma-separator/eo}}{{int:project-localized-name-bclwiki/eo}}{{int:comma-separator/eo}}{{int:project-localized-name-bewiki/eo}}{{int:comma-separator/eo}}{{int:project-localized-name-be x oldwiki/eo}}{{int:comma-separator/eo}}{{int:project-localized-name-bgwiki/eo}}{{int:comma-separator/eo}}{{int:project-localized-name-bhwiki/eo}}{{int:comma-separator/eo}}{{int:project-localized-name-biwiki/eo}}{{int:comma-separator/eo}}{{int:project-localized-name-bjnwiki/eo}}{{int:comma-separator/eo}}{{int:project-localized-name-bmwiki/eo}}{{int:comma-separator/eo}}{{int:project-localized-name-bpywiki/eo}}{{int:comma-separator/eo}}{{int:project-localized-name-brwiki/eo}}{{int:comma-separator/eo}}{{int:project-localized-name-bswiki/eo}}{{int:comma-separator/eo}}{{int:project-localized-name-bugwiki/eo}}{{int:comma-separator/eo}}{{int:project-localized-name-bxrwiki/eo}}{{int:comma-separator/eo}}{{int:project-localized-name-idwiki/eo}}). Tio ĉi estas parto de la [[phab:T304110|progresa deplojo de ĉi tiu ilo al pli da Vikipedioj]]. La komunumoj povas [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|formi kiel ĉi tiu trajto laboras loke]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T304549] * Komencante merkredon la 26a de oktobro, 2022, la listo de mentoroj estos altgradigita [[d:Q14339834 | ĉe vikioj kie Kreskiga mentorado estas havebla]]. La sistemo de mentorado daŭros la laboron kiel nun. La aliĝa procezo [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Communities/How to configure the mentors' list#add|estos anstataŭigita]] kaj nova administrada opcio estos provizita. Ankaŭ, ĉi tiu ŝanĝo simpligas [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Communities/How to configure the mentors' list#create|la kreon de mentoraj sistemoj ĉe Vikipedioj]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T314858][https://phabricator.wikimedia.org/T310905][https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Growth/Structured_mentor_list] * Paĝoj kun titoloj, kiuj komencas kun pli malalta-kaza litero laŭ Unicode 11 estos renomitaj aŭ forigitaj. Estas listo de tuŝitaj paĝoj ĉe <bdi lang="en" dir="ltr">[[m:Unicode 11 case map migration]]</bdi>. Pliaj informoj povas esti trovitaj ĉe [[phab:T292552|T292552]]. * La Vektoro 2022 haŭto fariĝos la sendependa trans la plej malgrandaj Vikimedioj. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop_Improvements#smallest-1|Lerni pli]]. '''Estontaj ŝanĝoj''' * La [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Replying|Responda ilo]] kaj [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/New discussion|Nova Tema ilo]] baldaŭ akiros [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Special characters|menuon de specialaj karakteroj]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T249072] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Teknikaj novaĵoj]]''' preparitaj de [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|verkantoj de Teknikaj Novaĵoj]] kaj afiŝitaj de [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|roboto]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Kontribui]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/43|Traduki]]&nbsp;• [[m:Tech|Esti helpata]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Prikomenti]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Aboni aŭ malaboni]].'' </div><section end="technews-2022-W43"/> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21:21, 24 okt. 2022 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23975411 --> == Teknikaj Novaĵoj: 2022-44 == <section begin="technews-2022-W44"/><div class="plainlinks"> Lastaj '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|teknikaj novaĵoj]]''' el la Vikimedia teknika komunumo. Bonvolu diri al aliaj uzantoj pri tiuj ŝanĝoj. Ne ĉiuj ŝanĝoj afektos vin. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/44|Tradukoj]] disponeblas. '''Lastaj ŝanĝoj''' * Dum la uzo de klavara navigado sur [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartografa]] mapo, la fokuso fariĝos pli videbla. [https://phabricator.wikimedia.org/T315997] * En {{#special:RecentChanges}}, vi nun povas kaŝi la enirojn por novaj uzantaj kreaĵoj kun la filtrilo por "{{int:rcfilters-filter-newuserlogactions-label}}". [https://phabricator.wikimedia.org/T321155] '''Ŝanĝoj okazintaj ĉi-finsemajne''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Ripetiĝanta ero]] La [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.8|nova versio]] de MediaVikio estos en testaj vikioj kaj MediaWiki.org ekde {{#time:j xg|2022-11-01|eo}}. Ĝi estos en ne-Vikipediaj vikioj kaj kelkaj Vikipedioj ekde {{#time:j xg|2022-11-02|eo}}. Ĝi estos en ĉiuj vikioj ekde {{#time:j xg|2022-11-03|eo}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|kalendaro]]). * La [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|mapaj dialogoj]] en VisualEditor akiras kelkajn helpajn tekstojn. [https://phabricator.wikimedia.org/T318818] * Eblas nun elekti la lingvon de [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartografa]] mapo en VisualEditor tra malsuprila menuo. [https://phabricator.wikimedia.org/T318817] * Eblas nun aldoni titolon al [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartografa]] mapo en VisualEditor. [https://phabricator.wikimedia.org/T318815] * Eblas nun kaŝi la kadron de [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartografa]] mapo en VisualEditor. [https://phabricator.wikimedia.org/T318813] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Teknikaj novaĵoj]]''' preparitaj de [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|verkantoj de Teknikaj Novaĵoj]] kaj afiŝitaj de [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|roboto]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Kontribui]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/44|Traduki]]&nbsp;• [[m:Tech|Esti helpata]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Prikomenti]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Aboni aŭ malaboni]].'' </div><section end="technews-2022-W44"/> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21:14, 31 okt. 2022 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23977539 --> == Teknikaj Novaĵoj: 2022-45 == <section begin="technews-2022-W45"/><div class="plainlinks"> Lastaj '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|teknikaj novaĵoj]]''' el la Vikimedia teknika komunumo. Bonvolu sciigi aliajn uzantojn pri ĉi tiuj ŝanĝoj. Ne ĉiuj ŝanĝoj afektos vin. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/45|Tradukoj]] disponeblas. '''Lastaj ŝanĝoj''' * Ĝisdatigita versio de la [[m:Special:MyLanguage/EventCenter/Registration|Eventa Registriĝa]] ilo estas nun havebla por elprovo ĉe [[testwiki:|testwiki]] kaj [[test2wiki:| test2wiki]]. La ilo provizas trajtojn por eventaj organizantoj kaj partoprenantoj. Via retrosciigo estas bonvena ĉe nia [[m:Talk:Campaigns/Foundation Product Team/Registration|projekta diskutpaĝo]]. Pliaj informoj pri [[m:Campaigns/Foundation Product Team/Registration|la projekto]] estas haveblaj. [https://phabricator.wikimedia.org/T318592] '''Problemoj''' * Dufoje lasta semajne, por almenaŭ 45 minutoj, kelkaj dosieroj kaj bildetoj malsukcesis ŝarĝi kaj alŝutoj maleblis, plejparte por enregistritaj uzantoj. La kaŭzo estas esplorita kaj raporto pri incidento estos disponebla baldaŭ. '''Ŝanĝoj okazintaj ĉi-finsemajne''' * Estas ne nova MediaWiki versio ĉi tiu semajno. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Teknikaj novaĵoj]]''' preparitaj de [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|verkantoj de Teknikaj Novaĵoj]] kaj afiŝitaj de [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|roboto]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Kontribui]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/45|Traduki]]&nbsp;• [[m:Tech|Esti helpata]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Prikomenti]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Aboni aŭ malaboni]].'' </div><section end="technews-2022-W45"/> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 00:30, 8 nov. 2022 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24001035 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-46</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W46"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/46|Translations]] are available. '''Recent changes''' * At Wikidata, an interwiki link can now point to a redirect page if certain conditions are met. This new feature is called [[wikidata:Special:MyLanguage/Wikidata:Sitelinks_to_redirects|sitelinks to redirects]]. It is needed when one wiki uses one page to cover multiple concepts but another wiki uses more pages to cover the same concepts. Your [[wikidata:Special:MyLanguage/Wikidata talk:Sitelinks to redirects|feedback on the talkpage]] of the new proposed guideline is welcome. [https://phabricator.wikimedia.org/T278962] * The <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[https://www.wikinews.org/ www.wikinews.org]</span>, <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[https://www.wikiversity.org/ www.wikiversity.org]</span>, and <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[https://www.wikivoyage.org/ www.wikivoyage.org]</span> portal pages now use an automated update system. [https://phabricator.wikimedia.org/T273179] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.10|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-11-15|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-11-16|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-11-17|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * There will be a new link to directly "Edit template data" on Template pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T316759] '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Wikis where mobile [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]] are enabled ([[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Deployment Status|these ones]]) will soon use full CSS styling to display any templates that are placed at the top of talk pages. To adapt these “talk page boxes” for narrow mobile devices you can use media queries, such as in [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Module:Message_box/tmbox.css&oldid=1097618699#L-69 this example]. [https://phabricator.wikimedia.org/T312309] * Starting in January 2023, [[m:Special:MyLanguage/Community Tech|Community Tech]] will be [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey/Updates/2023 Changes Update|running the Community Wishlist Survey (CWS) every two years]]. This means that in 2024, there will be no new proposals or voting. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/46|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W46"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21:53, 14 nov. 2022 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24071290 --> == Teknikaj Novaĵoj: 2022-47 == <section begin="technews-2022-W47"/><div class="plainlinks"> Plej lastaj '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|teknikaj novaĵoj]]''' el la Vikimedia teknika komunumo. Bonvolu sciigi aliajn uzantojn pri ĉi tiuj ŝanĝoj. Ne ĉiuj ŝanĝoj afektos vin. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/47|Tradukoj]] disponeblas. '''Plejnovaj ŝanĝoj''' * La aspekto de nelibera amaskomunikilaro en la serĉa spaco kaj por artikolo thumbnails en Specialaĵo:Serĉo estis malaktivigita. Pliaj detaloj estas en [[phab:T320661|T320661]]. '''Ŝanĝoj okazintaj ĉi-finsemajne''' * Estas ne nova MediaVikia versio ĉi semajne. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Ripetiĝanta ero]] Kelkaj vikioj estos legitaj nur dum kelkaj minutoj pro ŝalto de ilia ĉefa datumaro. Ĝi estos elfarita je la {{#time:j xg|2022-11-22|eo}} ĉe 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s2.dblist celitaj vikioj]) kaj je la {{#time:j xg|2022-11-24|eo}} ĉe 7:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s7.dblist celitaj vikioj]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Teknikaj novaĵoj]]''' preparitaj de [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|verkantoj de Teknikaj Novaĵoj]] kaj afiŝitaj de [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|roboto]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Kontribui]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/47|Traduki]]&nbsp;• [[m:Tech|Esti helpata]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Prikomenti]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Aboni aŭ malaboni]].'' </div><section end="technews-2022-W47"/> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:20, 21 nov. 2022 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24071290 --> == Teknikaj Novaĵoj: 2022-48 == <section begin="technews-2022-W48"/><div class="plainlinks"> Lastaj '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|teknikaj novaĵoj]]''' el la Vikimedia teknika komunumo. Bonvolu sciigi aliajn uzantojn pri ĉi tiuj ŝanĝoj. Ne ĉiuj ŝanĝoj afektos vin. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/48|Tradukoj]] disponeblas. '''Lastaj ŝanĝoj''' * <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">A new preference, “Enable limited width mode”, has been added to the [[Special:Preferences#mw-prefsection-rendering|Vector 2022 skin]]. The preference is also available as a toggle on every page if your monitor is 1600 pixels or wider. It allows for increasing the width of the page for logged-out and logged-in users.</span> [https://phabricator.wikimedia.org/T319449] '''Ŝanĝoj okazintaj ĉi-finsemajne''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|<span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Recurrent item</span>]] <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.12|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-11-29|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-11-30|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-12-01|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]).</span> * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|<span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Recurrent item</span>]] <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-11-29|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s3.dblist targeted wikis]) and on {{#time:j xg|2022-12-01|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s1.dblist targeted wikis]).</span> * <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Mathematical formulas shown in SVG image format will no longer have PNG fall-backs for browsers that don't support them. This is part of work to modernise the generation system. Showing only PNG versions was the default option until in February 2018.</span> [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikimedia-l@lists.wikimedia.org/message/3BGOKWJIZGL4TC4HJ22ICRU2SEPWGCR4/][https://phabricator.wikimedia.org/T311620][https://phabricator.wikimedia.org/T186327] * <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">On [[phab:P40224|some wikis]] that use flagged revisions, [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:FlaggedRevs#Special:Contributions|a new checkbox will be added]] to Special:Contributions that enables you to see only the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Pending changes|pending changes]] by a user.</span> [https://phabricator.wikimedia.org/T321445] '''<span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Future changes</span>''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|<span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Advanced item</span>]] <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">How media is structured in the parser's HTML output will change early next week at [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train#Wednesday group1 wikis] (but not Wikimedia Commons or Meta-Wiki). This change improves the accessibility of content, and makes it easier to write related CSS. You may need to update your site-CSS, or userscripts and gadgets. There are [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser_Unification/Media_structure/FAQ|details on what code to check, how to update the code, and where to report any related problems]].</span> [https://phabricator.wikimedia.org/T314318] <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/48|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div> </div><section end="technews-2022-W48"/> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:01, 28 nov. 2022 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24114342 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-49</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W49"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/49|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] The Wikisources use a tool called ProofreadPage. ProofreadPage uses OpenSeadragon which is an open source tool. The OpenSeadragon JavaScript API has been significantly re-written to support dynamically loading images. The functionality provided by the older version of the API should still work but it is no longer supported. User scripts and gadgets should migrate over to the newer version of the API. The functionality provided by the newer version of the API is [[mw:Extension:Proofread_Page/Page_viewer#JS_API|documented on MediaWiki]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T308098][https://www.mediawiki.org/wiki/Extension:Proofread_Page/Edit-in-Sequence] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.13|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-12-06|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-12-07|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-12-08|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/49|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W49"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 00:40, 6 dec. 2022 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24151590 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-50</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W50"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/50|Translations]] are available. '''Recent changes''' * An [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Mobile|A/B test has begun]] at 15 Wikipedias for [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#Mobile|DiscussionTools on mobile]]. Half of the editors on the [[mw:Reading/Web/Mobile|mobile web site]] will have access to the {{int:discussiontools-replybutton}} tool and other features. [https://phabricator.wikimedia.org/T321961] * The character <code>=</code> cannot be used in new usernames, to make usernames work better with templates. Existing usernames are not affected. [https://phabricator.wikimedia.org/T254045] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.14|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-12-13|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-12-14|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-12-15|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] The HTML markup used by [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]] to [[mw:Special:MyLanguage/Talk_pages_project/Usability#Phase_1:_Topic_containers|show discussion metadata below section headings]] will be inserted after these headings, not inside of them. This change improves the accessibility of discussion pages for screen reader software. [https://phabricator.wikimedia.org/T314714] '''Events''' * The fourth edition of the [[m:Special:MyLanguage/Coolest_Tool_Award|Coolest Tool Award]] will happen online on [https://zonestamp.toolforge.org/1671210002 Friday 16 December 2022 at 17:00 UTC]! The event will be live-streamed on YouTube in the [https://www.youtube.com/user/watchmediawiki MediaWiki channel] and added to Commons afterwards. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/50|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W50"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:33, 12 dec. 2022 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24216570 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-51</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W51"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/51|Translations]] are available. '''Tech News''' * Because of the [[w:en:Christmas and holiday season|holidays]] the next issue of Tech News will be sent out on 9 January 2023. '''Recent changes''' * On a user's contributions page, you can filter it for edits with a tag like 'reverted'. Now, you can also filter for all edits that are not tagged like that. This was part of a Community Wishlist 2022 request. [https://phabricator.wikimedia.org/T119072] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] A new function has been used for gadget developers to add content underneath the title on article pages. This is considered a stable API that should work across all skins. [[mw:Special:MyLanguage/ResourceLoader/Core_modules#addSubtitle|Documentation is available]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T316830] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] [[test2wiki:|One of our test wikis]] is now being served from a new infrastructure powered by [[w:Kubernetes|Kubernetes]] ([[wikitech:MediaWiki On Kubernetes|read more]]). More Wikis will switch to this new infrastructure in early 2023. Please test and let us know of any issues. [https://phabricator.wikimedia.org/T290536] '''Problems''' * Last week, all wikis had no edit access for 9 minutes. This was caused by a database problem. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incidents/2022-12-13_sessionstore] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week or next week. * The word "{{int:discussiontools-replybutton}}" is very short in some languages, such as Arabic ("<bdi lang="ar">ردّ</bdi>"). This makes the {{int:discussiontools-preference-label}} button on talk pages difficult to use. An arrow icon will be added to those languages. This will only be visible to editors who have the [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|Beta Feature]] turned on. [https://www.mediawiki.org/wiki/Talk_pages_project/Usability#Status] [https://phabricator.wikimedia.org/T323537] '''Future changes''' * Edits can be automatically "tagged" by the system software or the {{int:Abusefilter}} system. Those tags link to a help page about the tags. Soon they will also link to Recent Changes to let you see other edits tagged this way. This was a Community Wishlist 2022 request. [https://phabricator.wikimedia.org/T301063] * The Trust & Safety tools team [[m:Special:MyLanguage/Private Incident Reporting System/Timeline and Updates|have shared new plans]] for building the Private Incident Reporting System. The system will make it easier for editors to ask for help if they are harassed or abused. * [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2021/Real Time Preview for Wikitext|Realtime Preview for Wikitext]] is coming out of beta as an enabled feature for every user of the 2010 Wikitext [[mw:Special:MyLanguage/Editor|editor]] in the week of January 9, 2023. It will be available to use via the toolbar in the 2010 Wikitext editor. The feature was the 4th most popular wish of the Community Wishlist Survey 2021. '''Events''' * You can now [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Hackathon 2023/Participate|register for the Wikimedia Hackathon 2023]], taking place on May 19–21 in Athens, Greece. You can also apply for a scholarship until January 14th. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/51|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W51"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:58, 19 dec. 2022 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24258101 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-02</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W02"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/02|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can use tags to filter edits in the recent changes feed or on your watchlist. You can now use tags to filter out edits you don't want to see. Previously you could only use tags to focus on the edits with those tags. [https://phabricator.wikimedia.org/T174349] * [[Special:WhatLinksHere|Special:WhatLinksHere]] shows all pages that link to a specific page. There is now a [https://wlh.toolforge.org prototype] for how to sort those pages alphabetically. You can see the discussion in the [[phab:T4306|Phabricator ticket]]. * You can now use the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Thanks|thanks]] function on your watchlist and the user contribution page. [https://phabricator.wikimedia.org/T51541] * A wiki page can be moved to give it a new name. You can now get a dropdown menu with common reasons when you move a page. This is so you don't have to write the explanation every time. [https://phabricator.wikimedia.org/T325257] * [[m:Special:MyLanguage/Matrix.org|Matrix]] is a chat tool. You can now use <code>matrix:</code> to create Matrix links on wiki pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T326021] * You can filter out translations when you look at the recent changes on multilingual wikis. This didn't hide translation pages. You can now also hide subpages which are translation pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T233493] '''Changes later this week''' * [[m:Special:MyLanguage/Real Time Preview for Wikitext|Realtime preview for wikitext]] is a tool which lets editors preview the page when they edit wikitext. It will be enabled for all users of the 2010 wikitext editor. You will find it in the editor toolbar. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2023-01-10|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s5.dblist targeted wikis]) and on {{#time:j xg|2023-01-12|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s6.dblist targeted wikis]). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.18|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-01-10|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-01-11|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-01-12|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/02|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W02"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 01:06, 10 jan. 2023 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24342971 --> == Teknikaj Novaĵoj: 2023-03 == <section begin="technews-2023-W03"/><div class="plainlinks"> Plej lastaj '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|teknikaj novaĵoj]]''' de la Vikimedia teknika komunumo. Bonvolu diri aliajn uzantojn pri ĉi tiuj ŝanĝoj. Ne ĉiuj ŝanĝoj afektos vin. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/03|Tradukoj]] disponeblas. '''Problemoj''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Altnivela ero]] La URLs en "{{int:last}}" ligoj sur paĝa historio nun enhavas <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>diff=prev&oldid=[revision ID]</nowiki></code></bdi> en loko de <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>diff=[revision ID]&oldid=[revision ID]</nowiki></code></bdi>. Tio ĉi estas ripari problemon kun ligoj indikanta al neĝusta diffs kiam historio estis filtrita de etikedo. Kelkaj uzantaj skriboj povas rompi rezulte de ĉi tiu ŝanĝo. [https://phabricator.wikimedia.org/T243569] '''Ŝanĝoj okazintaj ĉi-finsemajne''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Ripetiĝanta ero]] La [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.19|nova versio]] de MediaVikio estos en testaj vikioj kaj MediaWiki.org ekde {{#time:j xg|2023-01-17|eo}}. Ĝi estos en ne-Vikipediaj vikioj kaj kelkaj Vikipedioj ekde {{#time:j xg|2023-01-18|eo}}. Ĝi estos en ĉiuj vikioj ekde {{#time:j xg|2023-01-19|eo}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|kalendaro]]). * Kelkaj [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability|ŝanĝoj al la apero de paroladaj paĝoj]] nur estis haveblaj sur <code>{{ns:1}}:</code> kaj <code>{{ns:3}}:</code> nomspacoj. Ĉi tiuj estos etenditaj al alia paroladaj nomspacoj, kiel <code>{{ns:5}}:</code>. Ili daŭros esti malhaveblaj en ne-paroladaj nomspacoj, inkluzivanta <code>{{ns:4}}:</code> paĝojn (ekz., ĉe la Vilaĝa Pumpilo). Vi povas [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion|ŝanĝi viajn preferojn]] ([[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta ĉefaĵo]]). [https://phabricator.wikimedia.org/T325417] *Sur Vikifontaroj, kiam bildo estas zumita aŭ mallaŭdita en la Paĝo: nomspaco, la sama zumo kaj pataj fiksoj estos memoritaj por ĉiu Paĝo: nomspacaj paĝoj kiuj estas ligitaj al aparta Indekso: nomspaca paĝo. [https://gerrit.wikimedia.org/r/c/mediawiki/extensions/ProofreadPage/+/868841] * La Vektoro 2022 haŭto fariĝos la sendependa por la anglaj Vikipediaj surtablaj uzantoj. La ŝanĝo okazos la 18an de januaro je 15:00 UTC. [[:en:w:Wikipedia:Vector 2022|Lerni pli]]. '''Okazontaj ŝanĝoj''' * La 2023 eldono de la [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2023|Komunuma Dezirlista Enketo]], kiu invitas kontribuantojn fari teknikajn proponojn kaj voĉdono por iloj kaj plibonigoj, komencas sekvantan semajnon la 23an januaro 2023 je 18:00 UTC. Vi povas komenci redakti viajn proponojn en [[m:Community Wishlist Survey/Sandbox|la CWS sandbox]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Teknikaj novaĵoj]]''' preparitaj de [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|verkantoj de Teknikaj Novaĵoj]] kaj afiŝitaj de [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|roboto]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Kontribui]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/03|Traduki]]&nbsp;• [[m:Tech|Esti helpata]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Prikomenti]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Aboni aŭ malaboni]].'' </div><section end="technews-2023-W03"/> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 01:08, 17 jan. 2023 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24381020 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-04</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W04"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/04|Translations]] are available. '''Problems''' * Last week, for ~15 minutes, all wikis were unreachable for logged-in users and non-cached pages. This was caused by a timing issue. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incidents/2023-01-17_MediaWiki] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.20|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-01-24|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-01-25|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-01-26|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * If you have the Beta Feature for [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project|DiscussionTools]] enabled, the appearance of talk pages will add more information about discussion activity. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Talk_pages_project/Usability#Status][https://phabricator.wikimedia.org/T317907] * The 2023 edition of the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2023|Community Wishlist Survey]] (CWS), which invites contributors to make technical proposals and vote for tools and improvements, starts on Monday 23 January 2023 at [https://zonestamp.toolforge.org/1674496814 18:00 UTC]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/04|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W04"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:44, 23 jan. 2023 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24418874 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-05</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W05"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/05|Translations]] are available. '''Problems''' * Last week, for ~15 minutes, some users were unable to log in or edit pages. This was caused by a problem with session storage. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incidents/2023-01-24_sessionstore_quorum_issues] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.21|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-01-31|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-02-01|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-02-02|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Wikis that use localized numbering schemes for references need to add new CSS. This will help to show citation numbers the same way in all reading and editing modes. If your wiki would prefer to do it yourselves, please see the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Cite CSS|details and example CSS to copy from]], and also add your wiki to the list. Otherwise, the developers will directly help out starting the week of February 5. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/05|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W05"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 00:04, 31 jan. 2023 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24455949 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-06</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W06"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/06|Translations]] are available. '''Recent changes''' * In the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|Vector 2022 skin]], logged-out users using the full-width toggle will be able to see the setting of their choice even after refreshing pages or opening new ones. This only applies to wikis where Vector 2022 is the default. [https://phabricator.wikimedia.org/T321498] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.22|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-02-07|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-02-08|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-02-09|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * Previously, we announced when some wikis would be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. These switches will not be announced any more, as the read-only time has become non-significant. Switches will continue to happen at 7AM UTC on Tuesdays and Thursdays. [https://phabricator.wikimedia.org/T292543#8568433] * Across all the wikis, in the Vector 2022 skin, logged-in users will see the page-related links such as "What links here" in a [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop_Improvements/Features/Page_tools|new side menu]]. It will be displayed on the other side of the screen. This change had previously been made on Czech, English, and Vietnamese Wikipedias. [https://phabricator.wikimedia.org/T328692] *[[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2023|Community Wishlist Survey 2023]] will stop receiving new proposals on [https://zonestamp.toolforge.org/1675706431 Monday, 6 February 2023, at 18:00 UTC]. Proposers should complete any edits by then, to give time for [[m:Special:MyLanguage/Community_Wishlist_Survey/Help_us|translations]] and review. Voting will begin on Friday, 10 February. '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Gadgets and user scripts will be changing to load on desktop and mobile sites. Previously they would only load on the desktop site. It is recommended that wiki administrators audit the [[MediaWiki:Gadgets-definition|gadget definitions]] prior to this change, and add <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>skins=…</code></bdi> for any gadgets which should not load on mobile. [https://phabricator.wikimedia.org/T328610 More details are available]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/06|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W06"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 10:19, 6 feb. 2023 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24491749 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-07</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W07"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/07|Translations]] are available. '''Problems''' * On wikis where patrolled edits are enabled, changes made to the [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Communities/How to configure the mentors' list|mentor list]] by autopatrolled mentors are not correctly marked as patrolled. It will be fixed later this week. [https://phabricator.wikimedia.org/T328444] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.23|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-02-14|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-02-15|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-02-16|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * The Reply tool and other parts of [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#Mobile|DiscussionTools]] will be deployed for all editors using the mobile site. You can [[mw:Special:MyLanguage/Talk_pages_project/Mobile#Status_Updates|read more about this decision]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T298060] '''Future changes''' * All wikis will be read-only for a few minutes on March 1. This is planned for [https://zonestamp.toolforge.org/1677679222 14:00 UTC]. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T328287][https://phabricator.wikimedia.org/T327920][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/07|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W07"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 01:47, 14 feb. 2023 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24540832 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-08</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W08"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/08|Translations]] are available. '''Problems''' * Last week, during planned maintenance of Cloud Services, unforeseen complications forced the team to turn off all tools for 2–3 hours to prevent data corruption. Work is ongoing to prevent similar problems in the future. [https://phabricator.wikimedia.org/T329535] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.23|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-02-21|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-02-22|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-02-23|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). *The voting phase for the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2023|Community Wishlist Survey 2023]] ends on [https://zonestamp.toolforge.org/1677261621 24 February at 18:00 UTC]. The results of the survey will be announced on 28 February. '''Future changes''' * All wikis will be read-only for a few minutes on March 1. This is planned for [https://zonestamp.toolforge.org/1677679222 14:00 UTC]. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T328287][https://phabricator.wikimedia.org/T327920][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/08|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W08"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 01:56, 21 feb. 2023 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24570514 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-09</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W09"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/09|Translations]] are available. '''Problems''' * Last week, in some areas of the world, there were problems with loading pages for 20 minutes and saving edits for 55 minutes. These issues were caused by a problem with our caching servers due to unforseen events during a routine maintenance task. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incidents/2023-02-22_wiki_outage][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incidents/2023-02-22_read_only] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.25|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-02-28|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-03-01|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-03-02|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * All wikis will be read-only for a few minutes on March 1. This is planned for [https://zonestamp.toolforge.org/1677679222 14:00 UTC]. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Tech/Server_switch] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/09|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W09"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:45, 27 feb. 2023 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24634242 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-10</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W10"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/10|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The Community Wishlist Survey 2023 edition has been concluded. Community Tech has [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2023/Results|published the results]] of the survey and will provide an update on what is next in April 2023. * On wikis which use [[mw:Special:MyLanguage/Writing_systems|LanguageConverter]] to handle multiple writing systems, articles which used custom conversion rules in the wikitext (primarily on Chinese Wikipedia) would have these rules applied inconsistently in the table of contents, especially in the Vector 2022 skin. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T306862] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.26|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-03-07|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-03-08|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-03-09|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * A search system has been added to the [[Special:Preferences|Preferences screen]]. This will let you find different options more easily. Making it work on mobile devices will happen soon. [https://phabricator.wikimedia.org/T313804] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/10|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W10"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:48, 6 mar. 2023 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24676916 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-11</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W11"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/11|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.27|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-03-14|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-03-15|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-03-16|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * Starting on Wednesday, a new set of Wikipedias will get "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]" ({{int:project-localized-name-cbk_zamwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cdowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cebwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-chwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-chrwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-chywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ckbwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-csbwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cuwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cvwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-itwiki/en}}). This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T304542][https://phabricator.wikimedia.org/T304550] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/11|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W11"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:18, 13 mar. 2023 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24700189 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-12</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W12"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/12|Translations]] are available. '''Problems''' * Last week, some users experienced issues loading image thumbnails. This was due to incorrectly cached images. [https://phabricator.wikimedia.org/T331820] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.1|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-03-21|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-03-22|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-03-23|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] A link to the user's [[{{#special:CentralAuth}}]] page will appear on [[{{#special:Contributions}}]] — some user scripts which previously added this link may cause conflicts. This feature request was [[:m:Community Wishlist Survey 2023/Admins and patrollers/Add link to CentralAuth on Special:Contributions|voted #17 in the 2023 Community Wishlist Survey]]. * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] The [[{{#special:AbuseFilter}}]] edit window will be resizable and larger by default. This feature request was [[:m:Community Wishlist Survey 2023/Anti-harassment/Make the AbuseFilter edit window resizable and larger by default|voted #80 in the 2023 Community Wishlist Survey]]. * There will be a new option for Administrators when they are unblocking a user, to add the unblocked user’s user page to their watchlist. This will work both via [[{{#special:Unblock}}]] and via the API. [https://phabricator.wikimedia.org/T257662] '''Meetings''' * You can join the next meeting with the Wikipedia mobile apps teams. During the meeting, we will discuss the current features and future roadmap. The meeting will be on [https://zonestamp.toolforge.org/1679677204 24 March at 17:00 (UTC)]. See [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Office Hours|details and how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/12|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W12"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 01:24, 21 mar. 2023 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24732558 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-13</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W13"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/13|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[:mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|AbuseFilter]] condition limit was increased from 1000 to 2000. [https://phabricator.wikimedia.org/T309609] * [[:m:Special:MyLanguage/Global AbuseFilter#Locally disabled actions|Some Global AbuseFilter]] actions will no longer apply to local projects. [https://phabricator.wikimedia.org/T332521] * Desktop users are now able to subscribe to talk pages by clicking on the {{int:discussiontools-newtopicssubscription-button-subscribe-label}} link in the {{int:toolbox}} menu. If you subscribe to a talk page, you receive [[mw:Special:MyLanguage/Notifications|notifications]] when new topics are started on that talk page. This is separate from putting the page on your watchlist or subscribing to a single discussion. [https://phabricator.wikimedia.org/T263821] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.2|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-03-28|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-03-29|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-03-30|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * You will be able to choose [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Diffs|visual diffs]] on all [[m:Special:MyLanguage/Help:Page history|history pages]] at the Wiktionaries and Wikipedias. [https://phabricator.wikimedia.org/T314588] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] The legacy [[mw:Mobile Content Service|Mobile Content Service]] is going away in July 2023. Developers are encouraged to switch to Parsoid or another API before then to ensure service continuity. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/4MVQQTONJT7FJAXNVOFV3WWVVMCHRINE/] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/13|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W13"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 01:12, 28 mar. 2023 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24780854 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-14</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W14"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/14|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The system for automatically creating categories for the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Babel|Babel]] extension has had several important changes and fixes. One of them allows you to insert templates for automatic category descriptions on creation, allowing you to categorize the new categories. [https://phabricator.wikimedia.org/T211665][https://phabricator.wikimedia.org/T64714][https://phabricator.wikimedia.org/T170654][https://phabricator.wikimedia.org/T184941][https://phabricator.wikimedia.org/T33074] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.3|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-04-04|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-04-05|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-04-06|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * Some older [[w:en:Web browser|Web browsers]] will stop being able to use [[w:en:JavaScript|JavaScript]] on Wikimedia wikis from this week. This mainly affects users of Internet Explorer 11. If you have an old web browser on your computer you can try to upgrade to a newer version. [https://phabricator.wikimedia.org/T178356] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The deprecated <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>jquery.hoverIntent</code></bdi> module has been removed. This module could be used by gadgets and user scripts, to create an artificial delay in how JavaScript responds to a hover event. Gadgets and user scripts should now use jQuery <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>hover()</code></bdi> or <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>on()</code></bdi> instead. Examples can be found in the [[mw:Special:MyLanguage/ResourceLoader/Migration_guide_(users)#jquery.hoverIntent|migration guide]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T311194] * Some of the links in [[{{#special:SpecialPages}}]] will be re-arranged. There will be a clearer separation between links that relate to all users, and links related to your own user account. [https://phabricator.wikimedia.org/T333242] * You will be able to hide the [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Replying|Reply button]] in archived discussion pages with a new <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>__ARCHIVEDTALK__</nowiki></code></bdi> magic word. There will also be a new <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>.mw-archivedtalk</code></bdi> CSS class for hiding the Reply button in individual sections on a page. [https://phabricator.wikimedia.org/T249293][https://phabricator.wikimedia.org/T295553][https://gerrit.wikimedia.org/r/c/mediawiki/extensions/DiscussionTools/+/738221] '''Future changes''' * The Vega software that creates data visualizations in pages, such as graphs, will be upgraded to the newest version in the future. Graphs that still use the very old version 1.5 syntax may stop working properly. Most existing uses have been found and updated, but you can help to check, and to update any local documentation. [[phab:T260542|Examples of how to find and fix these graphs are available]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/14|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W14"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:38, 3 apr. 2023 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24820268 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-15</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W15"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/15|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] In the visual editor, it is now possible to edit captions of images in galleries without opening the gallery dialog. This feature request was [[:m:Community Wishlist Survey 2023/Editing/Editable gallery captions in Visual Editor|voted #61 in the 2023 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T190224] * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] You can now receive notifications when another user edits your user page. See the "{{int:Echo-category-title-edit-user-page}}" option in [[Special:Preferences#mw-prefsection-echo|your Preferences]]. This feature request was [[:m:Community Wishlist Survey 2023/Anti-harassment/Notifications for user page edits|voted #3 in the 2023 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T3876] '''Problems''' * There was a problem with all types of CentralNotice banners still being shown to logged-in users even if they had [[Special:Preferences#mw-prefsection-centralnotice-banners|turned off]] specific banner types. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T331671] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.4|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-04-11|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-04-12|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-04-13|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * Starting on Wednesday, a new set of Wikipedias will get "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]" ({{int:project-localized-name-arywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-dawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-dinwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-dsbwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-eewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-elwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-emlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-eowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-etwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-euwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-extwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tumwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ffwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-fiwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-fiu_vrowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-fjwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-fowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-frpwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-frrwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-furwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-gawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-gcrwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-gdwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-glwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-glkwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-gnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-gomwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-gotwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-guwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-gvwiki/en}}). This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T304551][https://phabricator.wikimedia.org/T308133] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/15|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W15"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:04, 10 apr. 2023 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24851886 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-16</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W16"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/16|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can now see [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer#Show_nearby_articles|nearby articles on a Kartographer map]] with the button for the new feature "{{int:Kartographer-sidebar-nearbybutton}}". Six wikis have been testing this feature since October. [https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/Geoinformation/Nearby_articles#Implementation][https://phabricator.wikimedia.org/T334079] * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] The [[m:Special:GlobalWatchlist|Special:GlobalWatchlist]] page now has links for "{{int:globalwatchlist-markpageseen}}" for each entry. This feature request was [[m:Community Wishlist Survey 2023/Notifications, Watchlists and Talk Pages/Button to mark a single change as read in the global watch list|voted #161 in the 2023 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T334246] '''Problems''' * At Wikimedia Commons, some thumbnails have not been getting replaced correctly after a new version of the image is uploaded. This should be fixed later this week. [https://phabricator.wikimedia.org/T331138][https://phabricator.wikimedia.org/T333042] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] For the last few weeks, some external tools had inconsistent problems with logging-in with OAuth. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T332650] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.5|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-04-18|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-04-19|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-04-20|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/16|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W16"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 01:53, 18 apr. 2023 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24881071 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-17</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W17"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/17|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] The date-selection menu on pages such as [[{{#special:Contributions}}]] will now show year-ranges that are in the current and past decade, instead of the current and future decade. This feature request was [[m:Community Wishlist Survey 2023/Miscellaneous/Change year range shown in date selection popup|voted #145 in the 2023 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T334316] '''Problems''' * Due to security issues with the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Graph|Graph extension]], graphs have been disabled in all Wikimedia projects. Wikimedia Foundation teams are working to respond to these vulnerabilities. [https://phabricator.wikimedia.org/T334940] * For a few days, it was not possible to save some kinds of edits on the mobile version of a wiki. This has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T334797][https://phabricator.wikimedia.org/T334799][https://phabricator.wikimedia.org/T334794] '''Changes later this week''' * All wikis will be read-only for a few minutes on April 26. This is planned for [https://zonestamp.toolforge.org/1682517653 14:00 UTC]. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Tech/Server_switch] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.6|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-04-25|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-04-26|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-04-27|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * The Editing team plans an A/B test for [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability|a usability analysis of the Talk page project]]. The [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability/Analysis|planned measurements are available]]. Your wiki [[phab:T332946|may be invited to participate]]. Please suggest improvements to the measurement plan at [[mw:Talk:Talk pages project/Usability|the discussion page]]. * [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2023-2024|The Wikimedia Foundation annual plan 2023-2024 draft is open for comment and input]] until May 19. The final plan will be published in July 2023 on Meta-wiki. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/17|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W17"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 22:02, 24 apr. 2023 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24933592 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-18</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W18"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/18|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] The content attribution tools [[mw:Special:MyLanguage/Who Wrote That?|Who Wrote That?]], [[xtools:authorship|XTools Authorship]], and [[xtools:blame|XTools Blame]] now support the French and Italian Wikipedias. More languages will be added in the near future. This is part of the [[m:Community Wishlist Survey 2023/Reading/Extend "Who Wrote That?" tool to more wikis|#7 wish in the 2023 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T243711][https://phabricator.wikimedia.org/T270490][https://phabricator.wikimedia.org/T334891] * The [[:commons:Special:MyLanguage/Commons:Video2commons|Video2commons]] tool has been updated. This fixed several bugs related to YouTube uploads. [https://github.com/toolforge/video2commons/pull/162/commits] * The [[{{#special:Preferences}}]] page has been redesigned on mobile web. The new design makes it easier to browse the different categories and settings at low screen widths. You can also now access the page via a link in the Settings menu in the mobile web sidebar. [https://www.mediawiki.org/wiki/Moderator_Tools/Content_moderation_on_mobile_web/Preferences] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.7|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-05-02|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-05-03|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-05-04|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/18|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W18"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 01:43, 2 maj. 2023 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24966974 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-19</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W19"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/19|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] When you close an image that is displayed via MediaViewer, it will now return to the wiki page instead of going back in your browser history. This feature request was [[m:Community Wishlist Survey 2023/Reading/Return to the article when closing the MediaViewer|voted #65 in the 2023 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T236591] * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:SyntaxHighlight|SyntaxHighlight]] extension now supports <bdi lang="en" dir="ltr"><code>wikitext</code></bdi> as a selected language. Old alternatives that were used to highlight wikitext, such as <bdi lang="en" dir="ltr"><code>html5</code></bdi>, <bdi lang="en" dir="ltr"><code>moin</code></bdi>, and <bdi lang="en" dir="ltr"><code>html+handlebars</code></bdi>, can now be replaced. [https://phabricator.wikimedia.org/T29828] * [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Creating pages with preloaded text|Preloading text to new pages/sections]] now supports preloading from localized MediaWiki interface messages. [https://cs.wikipedia.org/wiki/User_talk:Martin_Urbanec_(WMF)?action=edit&section=new&preload=MediaWiki:July Here is an example] at the {{int:project-localized-name-cswiki/en}} that uses <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>preload=MediaWiki:July</nowiki></code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T330337] '''Problems''' * Graph Extension update: Foundation developers have completed upgrading the visualization software to Vega5. Existing community graphs based on Vega2 are no longer compatible. Communities need to update local graphs and templates, and shared lua modules like <bdi lang="de" dir="ltr">[[:de:Modul:Graph]]</bdi>. The [https://vega.github.io/vega/docs/porting-guide/ Vega Porting guide] provides the most comprehensive detail on migration from Vega2 and [https://www.mediawiki.org/w/index.php?title=Template:Graph:PageViews&action=history here is an example migration]. Vega5 has currently just been enabled on mediawiki.org to provide a test environment for communities. [https://phabricator.wikimedia.org/T334940#8813922] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.8|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-05-09|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-05-10|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-05-11|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Until now, all new OAuth apps went through manual review. Starting this week, apps using identification-only or basic authorizations will not require review. [https://phabricator.wikimedia.org/T67750] '''Future changes''' * During the next year, MediaWiki will stop using IP addresses to identify logged-out users, and will start automatically assigning unique temporary usernames. Read more at [[m:Special:MyLanguage/IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/Updates|IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/Updates]]. You can [[m:Talk:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation#What should it look like?|join the discussion]] about the [[m:Special:MyLanguage/IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/Updates#What will temporary usernames look like?|format of the temporary usernames]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T332805] * There will be an [[:w:en:A/B testing|A/B test]] on 10 Wikipedias where the Vector 2022 skin is the default skin. Half of logged-in desktop users will see an interface where the different parts of the page are more clearly separated. You can [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Updates/2023-05 Zebra9 A/B test|read more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T333180][https://phabricator.wikimedia.org/T335972] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] <code>jquery.tipsy</code> will be removed from the MediaWiki core. This will affect some user scripts. Many lines with <code>.tipsy(</code> can be commented out. <code>OO.ui.PopupWidget</code> can be used to keep things working like they are now. You can [[phab:T336019|read more]] and [[:mw:Help:Locating broken scripts|read about how to find broken scripts]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T336019] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/19|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W19"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 00:34, 9 maj. 2023 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24998636 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-20</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W20"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/20|Translations]] are available. '''Problems''' * Citations that are automatically generated based on [[d:Q33057|ISBN]] are currently broken. This affects citations made with the [[mw:Special:MyLanguage/Help:VisualEditor/User_guide/Citations-Full#Automatic|VisualEditor Automatic tab]], and the use of the citoid API in gadgets and user scripts. Work is ongoing to restore this feature. [https://phabricator.wikimedia.org/T336298] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.9|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-05-16|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-05-17|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-05-18|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * Starting on Wednesday, a new set of Wikipedias will get "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]" ({{int:project-localized-name-gorwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hakwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hawwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hifwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hrwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hsbwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-htwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-iawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-iewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-igwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ilowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-inhwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-iowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-iswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-iuwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-jamwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-jvwiki/en}}). This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T308134] '''Future changes''' * There is a recently formed team at the Wikimedia Foundation which will be focusing on experimenting with new tools. Currently they are building [[m:Wikimedia_Foundation_Annual_Plan/2023-2024/Draft/Future_Audiences#FA2.2_Conversational_AI|a prototype ChatGPT plugin that allows information generated by ChatGPT to be properly attributed]] to the Wikimedia projects. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Gadget and userscript developers should replace <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>jquery.cookie</code></bdi> with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mediawiki.cookie</code></bdi>. The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>jquery.cookie</code></bdi> library will be removed in ~1 month, and staff developers will run a script to replace any remaining uses at that time. [https://phabricator.wikimedia.org/T336018] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/20|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W20"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21:43, 15 maj. 2023 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25011501 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-21</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W21"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/21|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] The "recent edits" time period for page watchers is now 30 days. It used to be 180 days. This was a [[m:Community Wishlist Survey 2023/Notifications, Watchlists and Talk Pages/Change information about the number of watchers on a page|Community Wishlist Survey proposal]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T336250] '''Changes later this week''' * An [[mw:special:MyLanguage/Growth/Positive reinforcement#Impact|improved impact module]] will be available at Wikipedias. The impact module is a feature available to newcomers [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature summary#Newcomer homepage|at their personal homepage]]. It will show their number of edits, how many readers their edited pages have, how many thanks they have received and similar things. It is also accessible by accessing Special:Impact. [https://phabricator.wikimedia.org/T336203] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.10|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-05-23|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-05-24|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-05-25|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/21|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W21"/> </div> 16:53, 22 maj. 2023 (UTC) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25028325 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-22</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W22"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/22|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Citations can once again be added automatically from ISBNs, thanks to Zotero's ISBN searches. The current data sources are the Library of Congress (United States), the Bibliothèque nationale de France (French National Library), and K10plus ISBN (German repository). Additional data source searches can be [[mw:Citoid/Creating Zotero translators|proposed to Zotero]]. The ISBN labels in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:VisualEditor/User_guide/Citations-Full#Automatic|VisualEditor Automatic tab]] will reappear later this week. [https://phabricator.wikimedia.org/T336298#8859917] * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] The page [[{{#special:EditWatchlist}}]] now has "{{int:watchlistedit-normal-check-all}}" options to select all the pages within a namespace. This feature request was [[m:Community Wishlist Survey 2023/Notifications, Watchlists and Talk Pages/Watchlist edit - "check all" checkbox|voted #161 in the 2023 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T334252] '''Problems''' * For a few days earlier this month, the "Add interlanguage link" item in the Tools menu did not work properly. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T337081] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.11|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-05-30|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-05-31|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-06-01|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * VisualEditor will be switched to a new backend on [https://phabricator.wikimedia.org/source/mediawiki-config/browse/master/dblists/small.dblist small] and [https://phabricator.wikimedia.org/source/mediawiki-config/browse/master/dblists/medium.dblist medium] wikis this week. Large wikis will follow in the coming weeks. This is part of the effort to move Parsoid into MediaWiki core. The change should have no noticeable effect on users, but if you experience any slow loading or other strangeness when using VisualEditor, please report it on the phabricator ticket linked here. [https://phabricator.wikimedia.org/T320529] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/22|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W22"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 22:00, 29 maj. 2023 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25079963 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-23</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W23"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/23|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[:mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:RealMe|RealMe]] extension allows you to mark URLs on your user page as verified for Mastodon and similar software. * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] Citation and footnote editing can now be started from the reference list when using the visual editor. This feature request was [[m:Community Wishlist Survey 2023/Citations/Allow citations to be edited in the references section with VisualEditor|voted #2 in the 2023 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T54750] * Previously, clicking on someone else's link to Recent Changes with filters applied within the URL could unintentionally change your preference for "{{int:Rcfilters-group-results-by-page}}". This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T202916#8874081] '''Problems''' * For a few days last week, some tools and bots returned outdated information due to database replication problems, and may have been down entirely while it was being fixed. These issues have now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T337446] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.12|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-06-06|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-06-07|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-06-08|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * Bots will no longer be prevented from making edits because of URLs that match the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:SpamBlacklist|spam blacklist]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T313107] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/23|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W23"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 22:50, 5 jun. 2023 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25114640 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-24</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W24"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/24|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] The content attribution tools [[mw:Special:MyLanguage/Who Wrote That?|Who Wrote That?]], [[xtools:authorship|XTools Authorship]], and [[xtools:blame|XTools Blame]] now support the Dutch, German, Hungarian, Indonesian, Japanese, Polish and Portuguese Wikipedias. This was the [[m:Community Wishlist Survey 2023/Reading/Extend "Who Wrote That?" tool to more wikis|#7 wish in the 2023 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T334891] * The [[mw:Special:MyLanguage/Structured Data Across Wikimedia/Search Improvements#Search Preview panel|Search Preview panel]] has been deployed on four Wikipedias (Catalan, Dutch, Hungarian and Norwegian). The panel will show an image related to the article (if existing), the top sections of the article, related images (coming from MediaSearch on Commons), and eventually the sister projects associated with the article. [https://phabricator.wikimedia.org/T306341] * The [[:mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:RealMe#Verifying_a_link_on_non-user_pages|RealMe]] extension now allows administrators to verify URLs for any page, for Mastodon and similar software. [https://phabricator.wikimedia.org/T324937] * The default project license [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikimediaannounce-l@lists.wikimedia.org/thread/7G6XPWZPQFLZ2JANN3ZX6RT4DVUI3HZQ/ has been officially upgraded] to CC BY-SA 4.0. The software interface messages have been updated. Communities should feel free to start updating any mentions of the old CC BY-SA 3.0 licensing within policies and related documentation pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T319064] '''Problems''' * For three days last month, some Wikipedia pages edited with VisualEditor or DiscussionTools had an unintended <code><nowiki>__TOC__</nowiki></code> (or its localized form) added during an edit. There is [[mw:Parsoid/Deployments/T336101_followup|a listing of affected pages sorted by wiki]], that may still need to be fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T336101] * Currently, the "{{int:Visualeditor-dialog-meta-categories-defaultsort-label}}" feature in VisualEditor is broken. Existing <code><nowiki>{{DEFAULTSORT:...}}</nowiki></code> keywords incorrectly appear as missing templates in VisualEditor. Developers are exploring how to fix this. In the meantime, those wishing to edit the default sortkey of a page are advised to switch to source editing. [https://phabricator.wikimedia.org/T337398] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Last week, an update to the delete form may have broken some gadgets or user scripts. If you need to manipulate (empty) the reason field, replace <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>#wpReason</code></bdi> with <bdi lang="zxx" dir="ltr" style="white-space: nowrap;"><code>#wpReason > input</code></bdi>. See [https://cs.wikipedia.org/w/index.php?title=MediaWiki%3AGadget-CleanDeleteReasons.js&diff=22859956&oldid=12794189 an example fix]. [https://phabricator.wikimedia.org/T337809] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.13|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-06-13|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-06-14|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-06-15|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * VisualEditor will be switched to a new backend on English Wikipedia on Monday, and all other [https://phabricator.wikimedia.org/source/mediawiki-config/browse/master/dblists/large.dblist large] wikis on Thursday. The change should have no noticeable effect on users, but if you experience any slow loading or other strangeness when using VisualEditor, please report it on the phabricator ticket linked here. [https://phabricator.wikimedia.org/T320529] '''Future changes''' * From 5 June to 17 July, the Foundation's [[:mw:Wikimedia Security Team|Security team]] is holding a consultation with contributors regarding a draft policy to govern the use of third-party resources in volunteer-developed gadgets and scripts. Feedback and suggestions are warmly welcome at [[m:Special:MyLanguage/Third-party resources policy|Third-party resources policy]] on meta-wiki. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/24|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W24"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 14:49, 12 jun. 2023 (UTC) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25133779 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-25</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W25"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/25|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Flame graphs are now available in WikimediaDebug. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/JXNQD3EHG5V5QW5UXFDPSHQG4MJ3FWJQ/][https://techblog.wikimedia.org/2023/06/08/flame-graphs-arrive-in-wikimediadebug/] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. * There is now a toolbar search popup in the visual editor. You can trigger it by typing <code>\</code> or pressing <code>ctrl + shift + p</code>. It can help you quickly access most tools in the editor. [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Visual_editor_toolbar_search_feature.png][https://phabricator.wikimedia.org/T66905] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/25|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W25"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:07, 19 jun. 2023 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25159510 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-26</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W26"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/26|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The Action API modules and Special:LinkSearch will now add a trailing <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>/</code></bdi> to all <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>prop=extlinks</code></bdi> responses for bare domains. This is part of the work to remove duplication in the <code>externallinks</code> database table. [https://phabricator.wikimedia.org/T337994] '''Problems''' * Last week, search was broken on Commons and Wikidata for 23 hours. [https://phabricator.wikimedia.org/T339810][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incidents/2023-06-18_search_broken_on_wikidata_and_commons] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.15|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-06-27|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-06-28|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-06-29|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The Minerva skin now applies more predefined styles to the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>.mbox-text</code></bdi> CSS class. This enables support for mbox templates that use divs instead of tables. Please make sure that the new styles won't affect other templates in your wiki. [https://gerrit.wikimedia.org/r/c/mediawiki/skins/MinervaNeue/+/930901/][https://phabricator.wikimedia.org/T339040] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Gadgets will now load on both desktop and mobile by default. Previously, gadgets loaded only on desktop by default. Changing this default using the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>|targets=</code></bdi> parameter is also deprecated and should not be used. You should make gadgets work on mobile or disable them based on the skin (with the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>|skins=</code></bdi> parameter in <bdi lang="en" dir="ltr">MediaWiki:Gadgets-definition</bdi>) rather than whether the user uses the mobile or the desktop website. Popular gadgets that create errors on mobile will be disabled by developers on the Minerva skin as a temporary solution. [https://phabricator.wikimedia.org/T127268] * All namespace tabs now have the same browser [[m:Special:MyLanguage/Help:Keyboard_shortcuts|access key]] by default. Previously, custom and extension-defined namespaces would have to have their access keys set manually on-wiki, but that is no longer necessary. [https://phabricator.wikimedia.org/T22126] * The review form of the Flagged Revisions extension now uses the standardized [[mw:Special:MyLanguage/Codex|user interface components]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T191156] '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] How media is structured in the parser's HTML output will change in the coming weeks at [[:wikitech:Deployments/Train#Thursday|group2 wikis]]. This change improves the accessibility of content. You may need to update your site-CSS, or userscripts and gadgets. There are [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser_Unification/Media_structure/FAQ|details on what code to check, how to update the code, and where to report any related problems]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T314318] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/26|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W26"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 16:17, 26 jun. 2023 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25202311 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-27</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W27"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/27|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] As part of the rolling out of the [[m:Community Wishlist Survey 2022/Multimedia and Commons/Audio links that play on click|audio links that play on click]] wishlist proposal, [https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/small.dblist small wikis] will now be able to use the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Phonos#Inline audio player mode|inline audio player]] that is implemented by the [[mw:Extension:Phonos|Phonos]] extension. [https://phabricator.wikimedia.org/T336763] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] From this week all gadgets automatically load on mobile and desktop sites. If you see any problems with gadgets on your wikis, please adjust the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets#Options|gadget options]] in your gadget definitions file. [https://phabricator.wikimedia.org/T328610] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.16|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-07-04|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-07-05|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-07-06|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/27|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W27"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 22:49, 3 jul. 2023 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25231546 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-28</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W28"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/28|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[:mw:Special:MyLanguage/Structured Data Across Wikimedia/Section-level Image Suggestions|Section-level Image Suggestions feature]] has been deployed on seven Wikipedias (Portuguese, Russian, Indonesian, Catalan, Hungarian, Finnish and Norwegian Bokmål). The feature recommends images for articles on contributors' watchlists that are a good match for individual sections of those articles. * [[:m:Special:MyLanguage/Global AbuseFilter|Global abuse filters]] have been enabled on all Wikimedia projects, except English and Japanese Wikipedias (who opted out). This change was made following a [[:m:Requests for comment/Make global abuse filters opt-out|global request for comments]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T341159] * [[{{#special:BlockedExternalDomains}}]] is a new tool for administrators to help fight spam. It provides a clearer interface for blocking plain domains (and their subdomains), is more easily searchable, and is faster for the software to process for each edit on the wiki. It does not support regex (for complex cases), nor URL path-matching, nor the [[MediaWiki:Spam-whitelist|MediaWiki:Spam-whitelist]], but otherwise it replaces most of the functionalities of the existing [[MediaWiki:Spam-blacklist|MediaWiki:Spam-blacklist]]. There is a Python script to help migrate all simple domains into this tool, and more feature details, within [[mw:Special:MyLanguage/Manual:BlockedExternalDomains|the tool's documentation]]. It is available at all wikis except for Meta-wiki, Commons, and Wikidata. [https://phabricator.wikimedia.org/T337431] * The WikiEditor extension was updated. It includes some of the most frequently used features of wikitext editing. In the past, many of its messages could only be translated by administrators, but now all regular translators on translatewiki can translate them. Please check [https://translatewiki.net/wiki/Special:MessageGroupStats?group=ext-wikieditor&messages=&x=D#sortable:0=asc the state of WikiEditor localization into your language], and if the "Completion" for your language shows anything less than 100%, please complete the translation. See [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-ambassadors@lists.wikimedia.org/thread/D4YELU2DXMZ75PGELUOKXXMFF3FH45XA/ a more detailed explanation]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.17|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-07-11|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-07-12|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-07-13|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * The default protocol of [[{{#special:LinkSearch}}]] and API counterparts has changed from http to both http and https. [https://phabricator.wikimedia.org/T14810] * [[{{#special:LinkSearch}}]] and its API counterparts will now search for all of the URL provided in the query. It used to be only the first 60 characters. This feature was requested fifteen years ago. [https://phabricator.wikimedia.org/T17218] '''Future changes''' * There is an experiment with a [[:w:en:ChatGPT|ChatGPT]] plugin. This is to show users where the information is coming from when they read information from Wikipedia. It has been tested by Wikimedia Foundation staff and other Wikimedians. Soon all ChatGPT plugin users can use the Wikipedia plugin. This is the same plugin which was mentioned in [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/20|Tech News 2023/20]]. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_Annual_Plan/2023-2024/Draft/Future_Audiences#FA2.2_Conversational_AI] * There is an ongoing discussion on a [[m:Special:MyLanguage/Third-party resources policy|proposed Third-party resources policy]]. The proposal will impact the use of third-party resources in gadgets and userscripts. Based on the ideas received so far, policy includes some of the risks related to user scripts and gadgets loading third-party resources, some best practices and exemption requirements such as code transparency and inspectability. Your feedback and suggestions are warmly welcome until July 17, 2023 on [[m:Talk:Third-party resources policy|on the policy talk page]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/28|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W28"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:52, 10 jul. 2023 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25278797 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-29</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W29"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/29|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] We are now serving 1% of all global user traffic from [[:en:Kubernetes|Kubernetes]] (you can [[wikitech:MediaWiki On Kubernetes|read more technical details]]). We are planning to increment this percentage regularly. You can [[phab:T290536|follow the progress of this work]]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.18|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-07-18|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-07-19|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-07-20|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] MediaWiki [[mw:Special:MyLanguage/Help:System_message|system messages]] will now look for available local fallbacks, instead of always using the default fallback defined by software. This means wikis no longer need to override each language on the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Language#Fallback_languages|fallback chain]] separately. For example, English Wikipedia doesn't have to create <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>en-ca</code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>en-gb</code></bdi> subpages with a transclusion of the base pages anymore. This makes it easier to maintain local overrides. [https://phabricator.wikimedia.org/T229992] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>action=growthsetmentorstatus</code></bdi> API will be deprecated with the new MediaWiki version. Bots or scripts calling that API should use the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>action=growthmanagementorlist</code></bdi> API now. [https://phabricator.wikimedia.org/T321503] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/29|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W29"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:07, 17 jul. 2023 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25289122 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-30</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W30"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/30|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] On July 18, the Wikimedia Foundation launched a survey about the [[:mw:Technical_decision_making|technical decision making process]] for people who do technical work that relies on software that is maintained by the Foundation or affiliates. If this applies to you, [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/885471 please take part in the survey]. The survey will be open for three weeks, until August 7. You can find more information in [[listarchive:list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/Q7DUCFA75DXG3G2KHTO7CEWMLCYTSDB2/|the announcement e-mail on wikitech-l]]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.19|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-07-25|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-07-26|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-07-27|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/30|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W30"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 02:19, 25 jul. 2023 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25332248 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-31</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W31"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/31|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The [[mw:Synchronizer|Synchronizer]] tool is now available to keep Lua modules synced across Wikimedia wikis, along with [[mw:Multilingual Templates and Modules|updated documentation]] to develop global Lua modules and templates. * The tag filter on [[{{#special:NewPages}}]] and revision history pages can now be inverted. For example, you can hide edits that were made using an automated tool. [https://phabricator.wikimedia.org/T334337][https://phabricator.wikimedia.org/T334338] * The Wikipedia [[:w:en:ChatGPT|ChatGPT]] plugin experiment can now be used by ChatGPT users who can use plugins. You can participate in a [[:m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2023-2024/Draft/Future Audiences#Announcing monthly Future Audiences open "office hours"|video call]] if you want to talk about this experiment or similar work. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_Annual_Plan/2023-2024/Draft/Future_Audiences#FA2.2_Conversational_AI] '''Problems''' * It was not possible to generate a PDF for pages with non-Latin characters in the title, for the last two weeks. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T342442] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.20|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-08-01|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-08-02|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-08-03|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * Starting on Tuesday, a new set of Wikipedias will get "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]" ({{int:project-localized-name-kawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kaawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kabwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kbdwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kbpwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kiwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kkwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kmwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-knwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kshwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kuwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kwwiki/en}}). This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T308135] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/31|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W31"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:53, 31 jul. 2023 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25362228 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-32</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W32"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/32|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Mobile Web editors can now [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Advanced_mobile_contributions#August_1,_2023_-_Full-page_editing_added_on_mobile|edit a whole page at once]]. To use this feature, turn on "{{int:Mobile-frontend-mobile-option-amc}}" in your settings and use the "{{int:Minerva-page-actions-editfull}}" button in the "{{int:Minerva-page-actions-overflow}}" menu. [https://phabricator.wikimedia.org/T203151] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/32|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W32"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21:19, 7 aŭg. 2023 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25420038 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-33</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W33"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/33|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The Content translation system is no longer using Youdao's [[mw:Special:MyLanguage/Help:Content_translation/Translating/Initial_machine_translation|machine translation service]]. The service was in place for several years, but due to no usage, and availability of alternatives, it was deprecated to reduce maintenance overheads. Other services which cover the same languages are still available. [https://phabricator.wikimedia.org/T329137] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.22|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-08-15|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-08-16|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-08-17|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * Starting on Wednesday, a new set of Wikipedias will get "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]" ({{int:project-localized-name-lawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ladwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lbwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lbewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lezwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lfnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lgwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-liwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lijwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lmowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ltgwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lvwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-maiwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-map_bmswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mdfwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mgwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kywiki/en}}). This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T308136] <!-- TODO replace wiki codes --> '''Future changes''' * A few gadgets/user scripts which add icons to the Minerva skin need to have their CSS updated. There are more details available including a [[phab:T344067|search for all existing instances and how to update them]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/33|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W33"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 05:58, 15 aŭg. 2023 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25428668 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-34</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W34"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/34|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [https://gdrive-to-commons.toolforge.org/ GDrive to Commons Uploader] tool is now available. It enables [[m:Special:MyLanguage/GDrive to Commons Uploader|securely selecting and uploading files]] from your Google Drive directly to Wikimedia Commons. [https://phabricator.wikimedia.org/T267868] * From now on, we will announce new Wikimedia wikis in Tech News, so you can update any tools or pages. ** Since the last edition, two new wikis have been created: *** a Wiktionary in [[d:Q7121294|Pa'O]] ([[wikt:blk:|<code>wikt:blk:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T343540] *** a Wikisource in [[d:Q34002|Sundanese]] ([[s:su:|<code>s:su:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T343539] ** To catch up, the next most recent six wikis are: *** Wikifunctions ([[f:|<code>f:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T275945] *** a Wiktionary in [[d:Q2891049|Mandailing]] ([[wikt:btm:|<code>wikt:btm:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T335216] *** a Wikipedia in [[d:Q5555465|Ghanaian Pidgin]] ([[w:gpe:|<code>w:gpe:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T335969] *** a Wikinews in [[d:Q3111668|Gungbe]] ([[n:guw:|<code>n:guw:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T334394] *** a Wiktionary in [[d:Q33522|Kabardian]] ([[wikt:kbd:|<code>wikt:kbd:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T333266] *** a Wikipedia in [[d:Q35570|Fante]] ([[w:fat:|<code>w:fat:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T335016] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.23|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-08-22|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-08-23|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-08-24|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] There is an existing [[mw:Stable interface policy|stable interface policy]] for MediaWiki backend code. There is a [[mw:User:Jdlrobson/Stable interface policy/frontend|proposed stable interface policy for frontend code]]. This is relevant for anyone who works on gadgets or Wikimedia frontend code. You can read it, discuss it, and let the proposer know if there are any problems. [https://phabricator.wikimedia.org/T344079] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/34|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W34"/> </div> 15:23, 21 aŭg. 2023 (UTC) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25497111 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-35</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W35"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/35|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] As part of the changes for the [[m:Community Wishlist Survey 2022/Better diff handling of paragraph splits|better diff handling of paragraph splits]], improved detection of splits is being rolled out. Over the last two weeks, we deployed this support to [[wikitech:Deployments/Train#Groups|group0]] and group1 wikis. This week it will be deployed to group2 wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T341754] * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] All [[{{#special:Contributions}}]] pages now show the user's local edit count and the account's creation date. [https://phabricator.wikimedia.org/T324166] * Wikisource users can now use the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>prpbengalicurrency</code></bdi> label to denote Bengali currency characters as page numbers inside the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><pagelist></nowiki></code></bdi> tag. [https://phabricator.wikimedia.org/T268932] * Two preferences have been relocated. The preference "{{int:visualeditor-preference-visualeditor}}" is now shown on the [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|"{{int:prefs-editing}}" tab]] at all wikis. Previously it was shown on the "{{int:prefs-betafeatures}}" tab at some wikis. The preference "{{int:visualeditor-preference-newwikitexteditor-enable}}" is now also shown on the "{{int:prefs-editing}}" tab at all wikis, instead of the "{{int:prefs-betafeatures}}" tab. [https://phabricator.wikimedia.org/T335056][https://phabricator.wikimedia.org/T344158] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.24|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-08-29|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-08-30|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-08-31|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] New signups for a Wikimedia developer account will start being pushed towards <bdi lang="en" dir="ltr">[https://idm.wikimedia.org/ idm.wikimedia.org]</bdi>, rather than going via Wikitech. [[wikitech:IDM|Further information about the new system is available]]. * All right-to-left language wikis, plus Korean, Armenian, Ukrainian, Russian, and Bulgarian Wikipedias, will have a link in the sidebar that provides a short URL of that page, using the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia URL Shortener|Wikimedia URL Shortener]]. This feature will come to more wikis in future weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T267921] '''Future changes''' * The removal of the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:DoubleWiki|DoubleWiki extension]] is being discussed. This extension currently allows Wikisource users to view articles from multiple language versions side by side when the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><=></code></bdi> symbol next to a specific language edition is selected. Comments on this are welcomed at [[phab:T344544|the phabricator task]]. * A proposal has been made to merge the second hidden-categories list (which appears below the wikitext editing form) with the main list of categories (which is further down the page). [[phab:T340606|More information is available on Phabricator]]; feedback is welcome! '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/35|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W35"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 13:59, 28 aŭg. 2023 (UTC) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25510866 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-36</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W36"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/36|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[m:Wikisource_EditInSequence|EditInSequence]], a feature that allows users to edit pages faster on Wikisource has been moved to a Beta Feature based on community feedback. To enable it, you can navigate to the [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta features tab in Preferences]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T308098] * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] As part of the changes for the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2022/Generate Audio for IPA|Generate Audio for IPA]] and [[m:Community Wishlist Survey 2022/Multimedia and Commons/Audio links that play on click|Audio links that play on click]] wishlist proposals, the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Phonos#Inline_audio_player_mode|inline audio player mode]] of [[mw:Extension:Phonos|Phonos]] has been deployed to all projects. [https://phabricator.wikimedia.org/T336763] * There is a new option for Administrators when they are changing the usergroups for a user, to add the user’s user page to their watchlist. This works both via [[{{#special:UserRights}}]] and via the API. [https://phabricator.wikimedia.org/T272294] * One new wiki has been created: ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q34318|Talysh]] ([[w:tly:|<code>w:tly:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T345166] '''Problems''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:LoginNotify|LoginNotify extension]] was not sending notifications since January. It has now been fixed, so going forward, you may see notifications for failed login attempts, and successful login attempts from a new device. [https://phabricator.wikimedia.org/T344785] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.25|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-09-05|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-09-06|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-09-07|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * Starting on Wednesday, a new set of Wikipedias will get "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]" ({{int:project-localized-name-mhrwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-miwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-minwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mkwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mrwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mrjwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mtwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mwlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-myvwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mznwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nahwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-napwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ndswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nds_nlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-newiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-newwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-novwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nqowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nrmwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nsowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nvwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ocwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-olowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-omwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-orwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-oswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pagwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pamwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-papwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pcdwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pdcwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pflwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pihwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pmswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pnbwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pntwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pswiki/en}}). This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T308137][https://phabricator.wikimedia.org/T308138] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/36|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W36"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:32, 4 sep. 2023 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25566983 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-37</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W37"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/37|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[mw:Special:MyLanguage/ORES|ORES]], the revision evaluation service, is now using a new open-source infrastructure on all wikis except for English Wikipedia and Wikidata. These two will follow this week. If you notice any unusual results from the Recent Changes filters that are related to ORES (for example, "{{int:ores-rcfilters-damaging-title}}" and "{{int:ores-rcfilters-goodfaith-title}}"), please [[mw:Talk:Machine Learning|report them]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T342115] * When you are logged in on one Wikimedia wiki and visit a different Wikimedia wiki, the system tries to log you in there automatically. This has been unreliable for a long time. You can now visit the login page to make the system try extra hard. If you feel that made logging in better or worse than it used to be, your feedback is appreciated. [https://phabricator.wikimedia.org/T326281] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.26|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-09-12|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-09-13|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-09-14|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The [[mw:Special:MyLanguage/Technical decision making|Technical Decision-Making Forum Retrospective]] team invites anyone involved in the technical field of Wikimedia projects to signup to and join [[mw:Technical decision making/Listening Sessions|one of their listening sessions]] on 13 September. Another date will be scheduled later. The goal is to improve the technical decision-making processes. * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] As part of the changes for the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2022/Better diff handling of paragraph splits|Better diff handling of paragraph splits]] wishlist proposal, the inline switch widget in diff pages is being rolled out this week to all wikis. The inline switch will allow viewers to toggle between a unified inline or two-column diff wikitext format. [https://phabricator.wikimedia.org/T336716] '''Future changes''' * All wikis will be read-only for a few minutes on 20 September. [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|This is planned at 14:00 UTC.]] More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T345263] * The Enterprise API is launching a new feature called "[http://breakingnews-beta.enterprise.wikimedia.com/ breaking news]". Currently in BETA, this attempts to identify likely "newsworthy" topics as they are currently being written about in any Wikipedia. Your help is requested to improve the accuracy of its detection model, especially on smaller language editions, by recommending templates or identifiable editing patterns. See more information at [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise/Breaking news|the documentation page]] on MediaWiki or [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise/FAQ#What is Breaking News|the FAQ]] on Meta. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/37|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W37"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21:06, 11 sep. 2023 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25589064 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-38</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W38"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/38|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] MediaWiki now has a [[mw:Stable interface policy/frontend|stable interface policy for frontend code]] that more clearly defines how we deprecate MediaWiki code and wiki-based code (e.g. gadgets and user scripts). Thank you to everyone who contributed to the content and discussions. [https://phabricator.wikimedia.org/T346467][https://phabricator.wikimedia.org/T344079] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.27|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-09-19|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-09-20|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-09-21|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * All wikis will be read-only for a few minutes on September 20. [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|This is planned at 14:00 UTC.]] [https://phabricator.wikimedia.org/T345263] * All wikis will have a link in the sidebar that provides a short URL of that page, using the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia URL Shortener|Wikimedia URL Shortener]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T267921] '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The team investigating the Graph Extension posted [[mw:Extension:Graph/Plans#Proposal|a proposal for reenabling it]] and they need your input. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/38|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W38"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:18, 18 sep. 2023 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25623533 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-39</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W39"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/39|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The Vector 2022 skin will now remember the pinned/unpinned status for the Table of Contents for all logged-out users. [https://phabricator.wikimedia.org/T316060] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.28|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-09-26|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-09-27|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-09-28|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The ResourceLoader <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mediawiki.ui</nowiki></code></bdi> modules are now deprecated as part of the move to Vue.js and Codex. There is a [[mw:Codex/Migrating_from_MediaWiki_UI|guide for migrating from MediaWiki UI to Codex]] for any tools that use it. More [[phab:T346468|details are available in the task]] and your questions are welcome there. * Gadget definitions will have a [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets#Options|new "namespaces" option]]. The option takes a list of namespace IDs. Gadgets that use this option will only load on pages in the given namespaces. '''Future changes''' * New variables will be added to [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|AbuseFilter]]: <code><bdi lang="zxx" dir="ltr">global_account_groups</bdi></code> and <code><bdi lang="zxx" dir="ltr">global_account_editcount</bdi></code>. They are available only when an account is being created. You can use them to prevent blocking automatic creation of accounts when users with many edits elsewhere visit your wiki for the first time. [https://phabricator.wikimedia.org/T345632][https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter/Rules_format] '''Meetings''' * You can join the next meeting with the Wikipedia mobile apps teams. During the meeting, we will discuss the current features and future roadmap. The meeting will be on [https://zonestamp.toolforge.org/1698426015 27 October at 17:00 (UTC)]. See [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Office_Hours#October_2023|details and how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/39|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W39"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 16:50, 26 sep. 2023 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25655264 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-40</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W40"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/40|Translations]] are available. '''Recent changes''' * There is a new [[Special:Preferences#mw-prefsection-rendering-advancedrendering|user preference]] for "{{int:tog-forcesafemode}}". This setting will make pages load without including any on-wiki JavaScript or on-wiki stylesheet pages. It can be useful for debugging broken JavaScript gadgets. [https://phabricator.wikimedia.org/T342347] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Gadget definitions now have a [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets#Options|new "<var>contentModels</var>" option]]. The option takes a list of page content models, like <code><bdi lang="zxx" dir="ltr">wikitext</bdi></code> or <code><bdi lang="zxx" dir="ltr">css</bdi></code>. Gadgets that use this option will only load on pages with the given content models. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.29|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-10-03|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-10-04|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-10-05|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The Vector 2022 skin will no longer use the custom styles and scripts of Vector legacy (2010). The change will be made later this year or in early 2024. See [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Features/Loading Vector 2010 scripts|how to adjust the CSS and JS pages on your wiki]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T331679] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/40|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W40"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 01:25, 3 okt. 2023 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25686930 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-41</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W41"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/41|Translations]] are available. '''Recent changes''' * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q33291|Fon]] ([[w:fon:|<code>w:fon:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T347935] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.30|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-10-10|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-10-11|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-10-12|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * Starting on Wednesday, a new set of Wikipedias will get "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]" ({{int:project-localized-name-swwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-wawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-warwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-wowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-xalwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-xhwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-xmfwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-yiwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-yowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-zawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-zeawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-zh_min_nanwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-zuwiki/en}}). This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T308139] * At some wikis, newcomers are suggested images from Commons to add to articles without any images. Starting on Tuesday, newcomers at these wikis will be able to add images to unillustrated article sections. The specific wikis are listed under "Images recommendations" [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Deployment table|at the Growth team deployment table]]. You can [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add an image|learn more about this feature.]] [https://phabricator.wikimedia.org/T345940] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] In the mobile web skin (Minerva) the CSS ID <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>#page-actions</nowiki></code></bdi> will be replaced with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>#p-views</nowiki></code></bdi>. This change is to make it consistent with other skins and to improve support for gadgets and extensions in the mobile skin. A few gadgets may need to be updated; there are [https://phabricator.wikimedia.org/T348267 details and search-links in the task]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/41|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W41"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 14:37, 9 okt. 2023 (UTC) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25712895 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-42</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W42"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/42|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[m:Special:MyLanguage/Help:Unified login|Unified login]] system's edge login should now be fixed for some browsers (Chrome, Edge, Opera). This means that if you visit a new sister project wiki, you should be logged in automatically without the need to click "Log in" or reload the page. Feedback on whether it's working for you is welcome. [https://phabricator.wikimedia.org/T347889] * [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Interface/Edit_notice|Edit notices]] are now available within the MobileFrontend/Minerva skin. This feature was inspired by [[w:en:Wikipedia:EditNoticesOnMobile|the gadget on English Wikipedia]]. See more details in [[phab:T316178|T316178]]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.1|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-10-17|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-10-18|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-10-19|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * In 3 weeks, in the Vector 2022 skin, code related to <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>addPortletLink</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>#p-namespaces</nowiki></code></bdi> that was deprecated one year ago will be removed. If you notice tools that should appear next to the "Discussion" tab are then missing, please tell the gadget's maintainers to see [[phab:T347907|instructions in the Phabricator task]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/42|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W42"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:45, 16 okt. 2023 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25745824 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-43</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W43"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/43|Translations]] are available. '''Recent changes''' * There is a new [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language engineering/Newsletter/2023/October|Language and internationalization newsletter]], written quarterly. It contains updates on new feature development, improvements in various language-related technical projects, and related support work. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Source map support has been enabled on all wikis. When you open the debugger in your browser's developer tools, you should be able to see the unminified JavaScript source code. [https://phabricator.wikimedia.org/T47514] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.2|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-10-24|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-10-25|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-10-26|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/43|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W43"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:15, 23 okt. 2023 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25782286 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-44</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W44"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/44|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The Structured Content team, as part of its project of [[:commons:Commons:WMF support for Commons/Upload Wizard Improvements|improving UploadWizard on Commons]], made some UX improvements to the upload step of choosing own vs not own work ([[phab:T347590|T347590]]), as well as to the licensing step for own work ([[phab:T347756|T347756]]). * The Design Systems team has released version 1.0.0 of [[wmdoc:codex/latest/|Codex]], the new design system for Wikimedia. See the [[mw:Special:MyLanguage/Design_Systems_Team/Announcing_Codex_1.0|full announcement about the release of Codex 1.0.0]]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.3|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-10-31|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-11-01|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-11-02|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). * Listings on category pages are sorted on each wiki for that language using a [[:w:en:International Components for Unicode|library]]. For a brief period on 2 November, changes to categories will not be sorted correctly for many languages. This is because the developers are upgrading to a new version of the library. They will then use a script to fix the existing categories. This will take a few hours or a few days depending on how big the wiki is. You can [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Technical Operations/ICU announcement|read more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T345561][https://phabricator.wikimedia.org/T267145] * Starting November 1, the impact module (Special:Impact) will be upgraded by the Growth team. The new impact module shows newcomers more data regarding their impact on the wiki. It was tested by a few wikis during the last few months. [https://phabricator.wikimedia.org/T336203] '''Future changes''' * There is [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Graph/Plans#Roadmap|a proposed plan]] for re-enabling the Graph Extension. You can help by reviewing this proposal and [[mw:Extension_talk:Graph/Plans#c-PPelberg_(WMF)-20231020221600-Update:_20_October|sharing what you think about it]]. * The WMF is working on making it possible for administrators to [[mw:Special:MyLanguage/Community_configuration_2.0|edit MediaWiki configuration directly]]. This is similar to previous work on Special:EditGrowthConfig. [[phab:T349757|A technical RfC is running until November 08, where you can provide feedback.]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/44|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W44"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:20, 30 okt. 2023 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25801989 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-45</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W45"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/45|Translations]] are available. '''Recent changes''' * In the Vector 2022 skin, the default font-size of a number of navigational elements (tagline, tools menu, navigational links, and more) has been increased slightly to match the font size used in page content. [https://phabricator.wikimedia.org/T346062] '''Problems''' * Last week, there was a problem displaying some recent edits on [https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s5.dblist a few wikis], for 1-6 hours. The edits were saved but not immediately shown. This was due to a database problem. [https://phabricator.wikimedia.org/T350443] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.4|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-11-07|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-11-08|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-11-09|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). * The Growth team will reassign newcomers from former mentors to [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Structured mentor list|the currently active mentors]]. They have also changed the notification language to be more user-friendly. [https://phabricator.wikimedia.org/T330071][https://phabricator.wikimedia.org/T327493] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/45|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W45"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21:04, 6 nov. 2023 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25838105 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-46</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W46"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/46|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Four new wikis have been created: ** a Wikipedia in [[d:Q7598268|Moroccan Amazigh]] ([[w:zgh:|<code>w:zgh:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T350216] ** a Wikipedia in [[d:Q35159|Dagaare]] ([[w:dga:|<code>w:dga:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T350218] ** a Wikipedia in [[d:Q33017|Toba Batak]] ([[w:bbc:|<code>w:bbc:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T350320] ** a Wikiquote in [[d:Q33151|Banjar]] ([[q:bjn:|<code>q:bjn:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T350217] '''Problems''' * Last week, users who previously visited Meta-Wiki or Wikimedia Commons and then became logged out on those wikis could not log in again. The problem is now resolved. [https://phabricator.wikimedia.org/T350695] * Last week, some pop-up dialogs and menus were shown with the wrong font size. The problem is now resolved. [https://phabricator.wikimedia.org/T350544] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.5|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-11-14|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-11-15|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-11-16|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * Reference Previews are coming to many wikis as a default feature. They are popups for references, similar to the [[mw:Special:MyLanguage/Page Previews|PagePreviews feature]]. [[m:WMDE Technical Wishes/ReferencePreviews#Opt-out feature|You can opt out]] of seeing them. If you are [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|using the gadgets]] Reference Tooltips or Navigation Popups, you won’t see Reference Previews. [[phab:T282999|Deployment]] is planned for November 22, 2023. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Canary (also known as heartbeat) events will be produced into [https://stream.wikimedia.org/?doc#/streams Wikimedia event streams] from December 11. Streams users are advised to filter out these events, by discarding all events where <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>meta.domain == "canary"</nowiki></code></bdi>. Updates to [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Pywikibot|Pywikibot]] or [https://github.com/ChlodAlejandro/wikimedia-streams wikimedia-streams] will discard these events by default. [https://phabricator.wikimedia.org/T266798] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/46|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W46"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:51, 13 nov. 2023 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25859263 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-47</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W47"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/47|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * Starting on Wednesday, a new set of Wikipedias will get "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]" ({{int:project-localized-name-quwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-rmwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-rmywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-rnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-roa_rupwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-roa_tarawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ruewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-rwwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-sawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-sahwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-satwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-scwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-scnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-scowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-sdwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-sewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-sgwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-shwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-siwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-skwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-slwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-smwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-sowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-sqwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-srwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-srnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-sswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-stwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-stqwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-suwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-szlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tcywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tetwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tgwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-thwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tkwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-towiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tpiwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-trwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ttwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-twwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tyvwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-udmwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ugwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-uzwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-vewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-vecwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-vepwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-vlswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-vowiki/en}}). This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T308141][https://phabricator.wikimedia.org/T308142][https://phabricator.wikimedia.org/T308143] * The Vector 2022 skin will have some minor visual changes to drop-down menus, column widths, and more. These changes were added to four Wikipedias last week. If no issues are found, these changes will proceed to all wikis this week. These changes will make it possible to add new menus for readability and dark mode. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop_Improvements/Updates#November_2023:_Visual_changes,_more_deployments,_and_shifting_focus|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T347711] '''Future changes''' * There is [[mw:Extension talk:Graph/Plans#Update: 15 November|an update on re-enabling the Graph Extension]]. To speed up the process, Vega 2 will not be supported and only [https://phabricator.wikimedia.org/T335325 some protocols] will be available at launch. You can help by sharing what you think about the plan. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/47|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W47"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 00:54, 21 nov. 2023 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25884616 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-48</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W48"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/48|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.7|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-11-28|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-11-29|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-11-30|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). There is no new MediaWiki version next week. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] MediaWiki's JavaScript system will now allow <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>async</code>/<code>await</code></bdi> syntax in gadgets and user scripts. Gadget authors should remember that users' browsers may not support it, so it should be used appropriately. [https://phabricator.wikimedia.org/T343499] * The deployment of "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add_a_link|Add a link]]" announced [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/47|last week]] was postponed. It will resume this week. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/48|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W48"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:07, 27 nov. 2023 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25906379 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-49</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W49"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/49|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The spacing between paragraphs on Vector 2022 has been changed from 7px to 14px to match the size of the text. This will make it easier to distinguish paragraphs from sentences. [https://phabricator.wikimedia.org/T351754] * The "{{int:Visualeditor-dialog-meta-categories-defaultsort-label}}" feature in VisualEditor is working again. You no longer need to switch to source editing to edit <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{DEFAULTSORT:...}}</nowiki></code></bdi> keywords. [https://phabricator.wikimedia.org/T337398] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * On 6 December, people who have the enabled the preference for "{{int:Discussiontools-preference-visualenhancements}}" will notice the [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability|talk page usability improvements]] appear on pages that include the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>__NEWSECTIONLINK__</nowiki></code></bdi> magic word. If you notice any issues, please [[phab:T352232|share them with the team on Phabricator]]. '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The Toolforge [[wikitech:News/Toolforge Grid Engine deprecation|Grid Engine shutdown process]] will start on December 14. Maintainers of [[toolforge:grid-deprecation|tools that still use this old system]] should plan to migrate to Kubernetes, or tell the team your plans on Phabricator in the task about your tool, before that date. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/VIWWQKMSQO2ED3TVUR7KPPWRTOBYBVOA/] * Communities using [[mw:Special:MyLanguage/Structured_Discussions|Structured Discussions]] are being contacted regarding [[mw:Special:MyLanguage/Structured_Discussions/Deprecation|the upcoming deprecation of Structured Discussions]]. You can read more about this project, and share your comments, [[mw:Special:MyLanguage/Structured_Discussions/Deprecation|on the project's page]]. '''Events''' * Registration & Scholarship applications are now open for the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Hackathon 2024|Wikimedia Hackathon 2024]] that will take place from 3–5 May in Tallinn, Estonia. Scholarship applications are open until 5 January 2024. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/49|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W49"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:48, 4 dec. 2023 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25914435 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-50</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W50"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/50|Translations]] are available. '''Recent changes''' * On Wikimedia Commons, there are some minor user-interface improvements for the "choosing own vs not own work" step in the UploadWizard. This is part of the Structured Content team's project of [[:commons:Commons:WMF support for Commons/Upload Wizard Improvements|improving UploadWizard on Commons]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T352707][https://phabricator.wikimedia.org/T352709] '''Problems''' * There was a problem showing the [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Personalized first day/Newcomer homepage|Newcomer homepage]] feature with the "impact module" and their page-view graphs, for a few days in early December. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T352352][https://phabricator.wikimedia.org/T352349] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.9|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-12-12|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-12-13|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-12-14|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]] The [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/796964 2023 Developer Satisfaction Survey] is seeking the opinions of the Wikimedia developer community. Please take the survey if you have any role in developing software for the Wikimedia ecosystem. The survey is open until 5 January 2024, and has an associated [[foundation:Legal:December_2023_Developer_Satisfaction_Survey|privacy statement]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/50|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W50"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 02:11, 12 dec. 2023 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25945501 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-51</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W51"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/51|Translations]] are available. '''Tech News''' * The next issue of Tech News will be sent out on 8 January 2024 because of [[w:en:Christmas and holiday season|the holidays]]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.10|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-12-19|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-12-20|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-12-21|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). There is no new MediaWiki version next week. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * Starting December 18, it won't be possible to activate Structured Discussions on a user's own talk page using the Beta feature. The Beta feature option remains available for users who want to deactivate Structured Discussions. This is part of [[mw:Structured Discussions/Deprecation|Structured Discussions' deprecation work]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T248309] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] There will be full support for redirects in the Module namespace. The "Move Page" feature will leave an appropriate redirect behind, and such redirects will be appropriately recognized by the software (e.g. hidden from [[{{#special:UnconnectedPages}}]]). There will also be support for [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#Renaming or moving modules|manual redirects]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T120794] '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The MediaWiki JavaScript documentation is moving to a new format. During the move, you can read the old docs using [https://doc.wikimedia.org/mediawiki-core/REL1_41/js/ version 1.41]. Feedback about [https://doc.wikimedia.org/mediawiki-core/master/js/ the new site] is welcome on the [[mw:Talk:JSDoc_WMF_theme|project talk page]]. * The Wishathon is a new initiative that encourages collaboration across the Wikimedia community to develop solutions for wishes collected through the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey|Community Wishlist Survey]]. The first community Wishathon will take place from 15–17 March. If you are interested in a project proposal as a user, developer, designer, or product lead, you can [[m:Special:MyLanguage/Event:WishathonMarch2024|register for the event and read more]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/51|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W51"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 16:16, 18 dec. 2023 (UTC) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25959059 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-02</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W02"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/02|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [https://mediawiki2latex.wmflabs.org/ mediawiki2latex] is a tool that converts wiki content into the formats of LaTeX, PDF, ODT, and EPUB. The code now runs many times faster due to recent improvements. There is also an optional Docker container you can [[b:de:Benutzer:Dirk_Hünniger/wb2pdf/install#Using_Docker|install]] on your local machine. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The way that Random pages are selected has been updated. This will slowly reduce the problem of some pages having a lower chance of appearing. [https://phabricator.wikimedia.org/T309477] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.13|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-01-09|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-01-10|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-01-11|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/02|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W02"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 01:18, 9 jan. 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26026251 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-03</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W03"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/03|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Pages that use the JSON [[mw:Special:MyLanguage/Manual:ContentHandler|contentmodel]] will now use tabs instead of spaces for auto-indentation. This will significantly reduce the page size. [https://phabricator.wikimedia.org/T326065] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets|Gadgets]] and personal user scripts may now use JavaScript syntax introduced in ES6 (also known as "ES2015") and ES7 ("ES2016"). MediaWiki validates the source code to protect other site functionality from syntax errors, and to ensure scripts are valid in all [[mw:Special:MyLanguage/Compatibility#Browsers|supported browsers]]. Previously, Gadgets could use the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>requiresES6</nowiki></code></bdi> option. This option is no longer needed and will be removed in the future. [https://phabricator.wikimedia.org/T75714] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Bot passwords|Bot passwords]] and [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/Owner-only consumers|owner-only OAuth consumers]] can now be restricted to allow editing only specific pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T349957] * You can now [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Thanks|thank]] edits made by bots. [https://phabricator.wikimedia.org/T341388] * An update on the status of the Community Wishlist Survey for 2024 [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey/Future Of The Wishlist/January 4, 2024 Update|has been published]]. Please read and give your feedback. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.14|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-01-16|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-01-17|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-01-18|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * Starting on January 17, it will not be possible to login to Wikimedia wikis from some specific old versions of the Chrome browser (versions 51–66, released between 2016 and 2018). Additionally, users of iOS 12, or Safari on Mac OS 10.14, may need to login to each wiki separately. [https://phabricator.wikimedia.org/T344791] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>jquery.cookie</code></bdi> module was deprecated and replaced with the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mediawiki.cookie</code></bdi> module last year. A script has now been run to replace any remaining uses, and this week the temporary alias will be removed. [https://phabricator.wikimedia.org/T354966] '''Future changes''' * Wikimedia Deutschland is working to [[m:WMDE Technical Wishes/Reusing references|make reusing references easier]]. They are looking for people who are interested in participating in [https://wikimedia.sslsurvey.de/User-research-into-Reusing-References-Sign-up-Form-2024/en/ individual video calls for user research in January and February]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/03|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W03"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 00:11, 16 jan. 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26074460 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-04</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W04"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/04|Translations]] are available. '''Problems''' * A bug in UploadWizard prevented linking to the userpage of the uploader when uploading. It has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T354529] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.15|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-01-23|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-01-24|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-01-25|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/04|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W04"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 01:02, 23 jan. 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26096197 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-05</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W05"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/05|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Starting Monday January 29, all talk pages messages' timestamps will become a link. This link is a permanent link to the comment. It allows users to find the comment they are looking for, even if this comment was moved elsewhere. This will affect all wikis except for the English Wikipedia. You can read more about this change [https://diff.wikimedia.org/2024/01/29/talk-page-permalinks-dont-lose-your-threads/ on Diff] or [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#Talk_pages_permalinking|on Mediawiki.org]].<!-- The Diff post will be published on Monday morning UTC--> [https://phabricator.wikimedia.org/T302011] * There are some improvements to the CAPTCHA to make it harder for spam bots and scripts to bypass it. If you have feedback on this change, please comment on [[phab:T141490|the task]]. Staff are monitoring metrics related to the CAPTCHA, as well as secondary metrics such as account creations and edit counts. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.16|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-01-30|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-01-31|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-02-01|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] On February 1, a link will be added to the "Tools" menu to download a [[w:en:QR code|QR code]] that links to the page you are viewing. There will also be a new [[{{#special:QrCode}}]] page to create QR codes for any Wikimedia URL. This addresses the [[m:Community Wishlist Survey 2023/Mobile and apps/Add ability to share QR code for a page in any Wikimedia project|#19 most-voted wish]] from the [[m:Community Wishlist Survey 2023/Results|2023 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T329973] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets|Gadgets]] which only work in some skins have sometimes used the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>targets</code></bdi> option to limit where you can use them. This will stop working this week. You should use the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>skins</code></bdi> option instead. [https://phabricator.wikimedia.org/T328497] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/05|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W05"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:30, 29 jan. 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26137870 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-06</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W06"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/06|Translations]] are available. '''Recent changes''' *The mobile site history pages now use the same HTML as the desktop history pages. If you hear of any problems relating to mobile history usage please point them to [[phab:T353388|the phabricator task]]. *On most wikis, admins can now block users from making specific actions. These actions are: uploading files, creating new pages, moving (renaming) pages, and sending thanks. The goal of this feature is to allow admins to apply blocks that are adequate to the blocked users' activity. [[m:Special:MyLanguage/Community health initiative/Partial blocks#action-blocks|Learn more about "action blocks"]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T242541][https://phabricator.wikimedia.org/T280531] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.17|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-02-06|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-02-07|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-02-08|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * Talk pages permalinks that included diacritics and non-Latin script were malfunctioning. This issue is fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T356199] '''Future changes''' * [[m:WMDE Technical Wishes/ReferencePreviews#24WPs|24 Wikipedias]] with [[mw:Special:MyLanguage/Reference_Tooltips|Reference Tooltips]] as a default gadget are encouraged to remove that default flag. This would make [[mw:Special:MyLanguage/Help:Reference_Previews|Reference Previews]] the new default for reference popups, leading to a more consistent experience across wikis. For [[m:WMDE Technical Wishes/ReferencePreviews#46WPs|46 Wikipedias]] with less than 4 interface admins, the change is already scheduled for mid-February, [[m:Talk:WMDE Technical Wishes/ReferencePreviews#Reference Previews to become the default for previewing references on more wikis.|unless there are concerns]]. The older Reference Tooltips gadget will still remain usable and will override this feature, if it is available on your wiki and you have enabled it in your settings. [https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/ReferencePreviews#Reference_Previews_to_become_the_default_for_previewing_references_on_more_wikis][https://phabricator.wikimedia.org/T355312] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/06|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W06"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:21, 5 feb. 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26180971 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-07</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W07"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/07|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[d:Wikidata:SPARQL query service/WDQS graph split|WDQS Graph Split experiment]] is working and loaded onto 3 test servers. The team in charge is testing the split's impact and requires feedback from WDQS users through the UI or programmatically in different channels. [https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata_talk:SPARQL_query_service/WDQS_graph_split][https://phabricator.wikimedia.org/T356773][https://www.wikidata.org/wiki/User:Sannita_(WMF)] Users' feedback will validate the impact of various use cases and workflows around the Wikidata Query service. [https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:SPARQL_query_service/WDQS_backend_update/October_2023_scaling_update][https://www.mediawiki.org/wiki/Wikidata_Query_Service/User_Manual#Federation] '''Problems''' *There was a bug that affected the appearance of visited links when using mobile device to access wiki sites. It made the links appear black; [[phab:T356928|this issue]] is fixed. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.18|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-02-13|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-02-14|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-02-15|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] As work continues on the grid engine deprecation,[https://wikitech.wikimedia.org/wiki/News/Toolforge_Grid_Engine_deprecation] tools on the grid engine will be stopped starting on February 14th, 2024. If you have tools actively migrating you can ask for an extension so they are not stopped. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Portal:Toolforge/About_Toolforge#Communication_and_support] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/07|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W07"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 05:47, 13 feb. 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26223994 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-08</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W08"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/08|Translations]] are available. '''Recent changes''' * If you have the "{{int:Tog-enotifwatchlistpages}}" option enabled, edits by bot accounts no longer trigger notification emails. Previously, only minor edits would not trigger the notification emails. [https://phabricator.wikimedia.org/T356984] * There are changes to how user and site scripts load for [[mw:Special:MyLanguage/Skin:Vector/2022| Vector 2022]] on specific wikis. The changes impacted the following Wikis: all projects with [[mw:Special:MyLanguage/Skin:Vector|Vector legacy]] as the default skin, Wikivoyage, and Wikibooks. Other wikis will be affected over the course of the next three months. Gadgets are not impacted. If you have been affected or want to minimize the impact on your project, see [[Phab:T357580| this ticket]]. Please coordinate and take action proactively. *Newly auto-created accounts (the accounts you get when you visit a new wiki) now have the same local notification preferences as users who freshly register on that wiki. It is effected in four notification types listed in the [[phab:T353225|task's description]]. *The maximum file size when using [[c:Special:MyLanguage/Commons:Upload_Wizard|Upload Wizard]] is now 5 GiB. [https://phabricator.wikimedia.org/T191804] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.19|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-02-20|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-02-21|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-02-22|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Selected tools on the grid engine have been [[wikitech:News/Toolforge_Grid_Engine_deprecation|stopped]] as we prepare to shut down the grid on March 14th, 2024. The tool's code and data have not been deleted. If you are a maintainer and you want your tool re-enabled reach out to the [[wikitech:Portal:Toolforge/About_Toolforge#Communication_and_support|team]]. Only tools that have asked for extension are still running on the grid. * The CSS <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>[https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/CSS/filter filter]</code></bdi> property can now be used in HTML <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>style</code></bdi> attributes in wikitext. [https://phabricator.wikimedia.org/T308160] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/08|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W08"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 15:35, 19 feb. 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26254282 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-09</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W09"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/09|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor_on_mobile|mobile visual editor]] is now the default editor for users who never edited before, at a small group of wikis. [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor_on_mobile/VE_mobile_default#A/B_test_results| Research ]] shows that users using this editor are slightly more successful publishing the edits they started, and slightly less successful publishing non-reverted edits. Users who defined the wikitext editor as their default on desktop will get the wikitext editor on mobile for their first edit on mobile as well. [https://phabricator.wikimedia.org/T352127] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The [[mw:Special:MyLanguage/ResourceLoader/Core modules#mw.config|mw.config]] value <code>wgGlobalGroups</code> now only contains groups that are active in the wiki. Scripts no longer have to check whether the group is active on the wiki via an API request. A code example of the above is: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>if (/globalgroupname/.test(mw.config.get("wgGlobalGroups")))</code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T356008] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.20|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-02-27|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-02-28|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-02-29|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] '''Future changes''' * The right to change [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Tags|edit tags]] (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>changetags</code></bdi>) will be removed from users in Wikimedia sites, keeping it by default for admins and bots only. Your community can ask to retain the old configuration on your wiki before this change happens. Please indicate in [[phab:T355639|this ticket]] to keep it for your community before the end of March 2024. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/09|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W09"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:22, 26 feb. 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26294125 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-10</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W10"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/10|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>Special:Book</code></bdi> page (as well as the associated "Create a book" functionality) provided by the old [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Collection|Collection extension]] has been removed from all Wikisource wikis, as it was broken. This does not affect the ability to download normal books, which is provided by the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Wikisource|Wikisource extension]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T358437] * [[m:Wikitech|Wikitech]] now uses the next-generation [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid|Parsoid]] wikitext parser by default to generate all pages in the Talk namespace. Report any problems on the [[mw:Talk:Parsoid/Parser_Unification/Known_Issues|Known Issues discussion page]]. You can use the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:ParserMigration|ParserMigration]] extension to control the use of Parsoid; see the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration|ParserMigration help documentation]] for more details. * Maintenance on [https://etherpad.wikimedia.org etherpad] is completed. If you encounter any issues, please indicate in [[phab:T316421|this ticket]]. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=| Advanced item]] [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets|Gadgets]] allow interface admins to create custom features with CSS and JavaScript. The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>Gadget</code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>Gadget_definition</code></bdi> namespaces and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>gadgets-definition-edit</code></bdi> user right were reserved for an experiment in 2015, but were never used. These were visible on Special:Search and Special:ListGroupRights. The unused namespaces and user rights are now removed. No pages are moved, and no changes need to be made. [https://phabricator.wikimedia.org/T31272] * A usability improvement to the "Add a citation" in Wikipedia workflow has been made, the insert button was moved to the popup header. [https://phabricator.wikimedia.org/T354847] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.21|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-03-05|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-03-06|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-03-07|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] '''Future changes''' * All wikis will be read-only for a few minutes on March 20. This is planned at 14:00 UTC. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T358233] * The HTML markup of headings and section edit links will be changed later this year to improve accessibility. See [[mw:Special:MyLanguage/Heading_HTML_changes|Heading HTML changes]] for details. The new markup will be the same as in the new Parsoid wikitext parser. You can test your gadget or stylesheet with the new markup if you add <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>?useparsoid=1</code></bdi> to your URL ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration#Selecting_a_parser_using_a_URL_query_string|more info]]) or turn on Parsoid read views in your user options ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration#Enabling_via_user_preference|more info]]). * '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/10|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W10"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:45, 4 mar. 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26329807 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-11</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W11"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/11|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.22|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-03-12|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-03-13|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-03-14|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * After consulting with various communities, the line height of the text on the [[mw:Special:MyLanguage/Skin:Minerva Neue|Minerva skin]] will be increased to its previous value of 1.65. Different options for typography can also be set using the options in the menu, as needed. [https://phabricator.wikimedia.org/T358498] *The active link color in [[mw:Special:MyLanguage/Skin:Minerva Neue|Minerva]] will be changed to provide more consistency with our other platforms and best practices. [https://phabricator.wikimedia.org/T358516] * [[c:Special:MyLanguage/Commons:Structured data|Structured data on Commons]] will no longer ask whether you want to leave the page without saving. This will prevent the “information you’ve entered may not be saved” popups from appearing when no information have been entered. It will also make file pages on Commons load faster in certain cases. However, the popups will be hidden even if information has indeed been entered. If you accidentally close the page before saving the structured data you entered, that data will be lost. [https://phabricator.wikimedia.org/T312315] '''Future changes''' * All wikis will be read-only for a few minutes on March 20. This is planned at 14:00 UTC. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T358233][https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Tech/Server_switch] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/11|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W11"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:03, 11 mar. 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26374013 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-12</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W12"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/12|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The notice "Language links are at the top of the page" that appears in the [[mw:Special:MyLanguage/Skin:Vector/2022|Vector 2022 skin]] main menu has been removed now that users have learned the new location of the Language switcher. [https://phabricator.wikimedia.org/T353619] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] [[m:Special:MyLanguage/IP_Editing:_Privacy_Enhancement_and_Abuse_Mitigation/IP_Info_feature|IP info feature]] displays data from Spur, an IP addresses database. Previously, the only data source for this feature was MaxMind. Now, IP info is more useful for patrollers. [https://phabricator.wikimedia.org/T341395] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The Toolforge Grid Engine services have been shut down after the final migration process from Grid Engine to Kubernetes. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Obsolete:Toolforge/Grid][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/News/Toolforge_Grid_Engine_deprecation][https://techblog.wikimedia.org/2022/03/14/toolforge-and-grid-engine/] * Communities can now customize the default reasons for undeleting a page by creating [[MediaWiki:Undelete-comment-dropdown]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T326746] '''Problems''' * [[m:Special:MyLanguage/WMDE_Technical_Wishes/RevisionSlider|RevisionSlider]] is an interface to interactively browse a page's history. Users in [[mw:Special:MyLanguage/Extension:RevisionSlider/Developing_a_RTL-accessible_feature_in_MediaWiki_-_what_we%27ve_learned_while_creating_the_RevisionSlider|right-to-left]] languages reported RevisionSlider reacting wrong to mouse clicks. This should be fixed now. [https://phabricator.wikimedia.org/T352169] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.23|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-03-19|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-03-20|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-03-21|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * All wikis will be read-only for a few minutes on March 20. This is planned at [https://zonestamp.toolforge.org/1710943200 14:00 UTC]. [https://phabricator.wikimedia.org/T358233][https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Tech/Server_switch] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/12|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W12"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 17:38, 18 mar. 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26410165 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-13</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W13"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/13|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] An update was made on March 18th 2024 to how various projects load site, user JavaScript and CSS in [[mw:Special:MyLanguage/Skin:Vector/2022|Vector 2022 skin]]. A [[phab:T360384|checklist]] is provided for site admins to follow. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.24|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-03-26|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-03-27|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-03-28|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/13|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W13"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 18:54, 25 mar. 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26446209 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-14</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W14"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/14|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Users of the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Accessibility_for_reading|reading accessibility]] beta feature will notice that the default line height for the standard and large text options has changed. [https://phabricator.wikimedia.org/T359030] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.25|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-04-02|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-04-03|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-04-04|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] '''Future changes''' * The Wikimedia Foundation has an annual plan. The annual plan decides what the Wikimedia Foundation will work on. You can now read [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2024-2025/Product & Technology OKRs#Draft Key Results|the draft key results]] for the Product and Technology department. They are suggestions for what results the Foundation wants from big technical changes from July 2024 to June 2025. You can [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2024-2025/Product & Technology OKRs|comment on the talk page]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/14|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W14"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 03:34, 2 apr. 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26462933 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-15</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W15"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/15|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Web browsers can use tools called [[:w:en:Browser extension|extensions]]. There is now a Chrome extension called [[m:Future Audiences/Experiment:Citation Needed|Citation Needed]] which you can use to see if an online statement is supported by a Wikipedia article. This is a small experiment to see if Wikipedia can be used this way. Because it is a small experiment, it can only be used in Chrome in English. * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] A new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit Recovery|Edit Recovery]] feature has been added to all wikis, available as a [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|user preference]]. Once you enable it, your in-progress edits will be stored in your web browser, and if you accidentally close an editing window or your browser or computer crashes, you will be prompted to recover the unpublished text. Please leave any feedback on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Community Wishlist Survey 2023/Edit-recovery feature|project talk page]]. This was the #8 wish in the 2023 Community Wishlist Survey. * Initial results of [[mw:Special:MyLanguage/Edit check|Edit check]] experiments [[mw:Special:MyLanguage/Edit_check#4_April_2024|have been published]]. Edit Check is now deployed as a default feature at [[phab:T342930#9538364|the wikis that tested it]]. [[mw:Talk:Edit check|Let us know]] if you want your wiki to be part of the next deployment of Edit check. [https://phabricator.wikimedia.org/T342930][https://phabricator.wikimedia.org/T361727] * Readers using the [[mw:Special:MyLanguage/Skin:Minerva Neue|Minerva skin]] on mobile will notice there has been an improvement in the line height across all typography settings. [https://phabricator.wikimedia.org/T359029] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.26|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-04-09|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-04-10|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-04-11|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * New accounts and logged-out users will get the [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor|visual editor]] as their default editor on mobile. This deployment is made at all wikis except for the English Wikipedia. [https://phabricator.wikimedia.org/T361134] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/15|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W15"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:35, 8 apr. 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26564838 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-16</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W16"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/16|Translations]] are available. '''Problems''' * Between 2 April and 8 April, on wikis using [[mw:Special:MyLanguage/Extension:FlaggedRevs|Flagged Revisions]], the "{{Int:tag-mw-reverted}}" tag was not applied to undone edits. In addition, page moves, protections and imports were not autoreviewed. This problem is now fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T361918][https://phabricator.wikimedia.org/T361940] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.1|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-04-16|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-04-17|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-04-18|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#DEFAULTSORT|Default category sort keys]] will now affect categories added by templates placed in [[mw:Special:MyLanguage/Help:Cite|footnotes]]. Previously footnotes used the page title as the default sort key even if a different default sort key was specified (category-specific sort keys already worked). [https://phabricator.wikimedia.org/T40435] * A new variable <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>page_last_edit_age</code></bdi> will be added to [[Special:AbuseFilter|abuse filters]]. It tells how many seconds ago the last edit to a page was made. [https://phabricator.wikimedia.org/T269769] '''Future changes''' * Volunteer developers are kindly asked to update the code of their tools and features to handle [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]]. [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers/2024-04 CTA|Learn more]]. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Four database fields will be removed from database replicas (including [[quarry:|Quarry]]). This affects only the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>abuse_filter</code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>abuse_filter_history</code></bdi> tables. Some queries might need to be updated. [https://phabricator.wikimedia.org/T361996] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/16|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W16"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:27, 15 apr. 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26564838 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-17</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W17"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/17|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Starting this week, newcomers editing Wikipedia [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Positive reinforcement#Leveling up 3|will be encouraged]] to try structured tasks. [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature summary#Newcomer tasks|Structured tasks]] have been shown to [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Personalized first day/Structured tasks/Add a link/Experiment analysis, December 2021|improve newcomer activation and retention]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T348086] * You can [[m:Special:MyLanguage/Coolest Tool Award|nominate your favorite tools]] for the fifth edition of the Coolest Tool Award. Nominations will be open until May 10. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.2|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-04-23|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-04-24|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-04-25|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] '''Future changes''' * This is the last warning that by the end of May 2024 the Vector 2022 skin will no longer share site and user scripts/styles with old Vector. For user-scripts that you want to keep using on Vector 2022, copy the contents of [[{{#special:MyPage}}/vector.js]] to [[{{#special:MyPage}}/vector-2022.js]]. There are [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Features/Loading Vector 2010 scripts|more technical details]] available. Interface administrators who foresee this leading to lots of technical support questions may wish to send a mass message to your community, as was done on French Wikipedia. [https://phabricator.wikimedia.org/T362701] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/17|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W17"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:26, 22 apr. 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26647188 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-18</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W18"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/18|Translations]] are available. '''Recent changes''' [[File:Talk_pages_default_look_(April_2023).jpg|thumb|alt=Screenshot of the visual improvements made on talk pages|Example of a talk page with the new design, in French.]] * The appearance of talk pages changed for the following wikis: {{int:project-localized-name-azwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-dewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-fawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hiwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-idwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ptwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-rowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-thwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-trwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ukwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-viwiki/en}}. These wikis participated to a test, where 50% of users got the new design, for one year. As this test [[Mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability/Analysis|gave positive results]], the new design is deployed on these wikis as the default design. It is possible to opt-out these changes [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|in user preferences]] ("{{int:discussiontools-preference-visualenhancements}}"). The deployment will happen at all wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T341491] * Seven new wikis have been created: ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q33014|Betawi]] ([[w:bew:|<code>w:bew:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T357866] ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q35708|Kusaal]] ([[w:kus:|<code>w:kus:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T359757] ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q35513|Igala]] ([[w:igl:|<code>w:igl:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T361644] ** a {{int:project-localized-name-group-wiktionary}} in [[d:Q33541|Karakalpak]] ([[wikt:kaa:|<code>wikt:kaa:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T362135] ** a {{int:project-localized-name-group-wikisource}} in [[d:Q9228|Burmese]] ([[s:my:|<code>s:my:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T361085] ** a {{int:project-localized-name-group-wikisource}} in [[d:Q9237|Malay]] ([[s:ms:|<code>s:ms:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T363039] ** a {{int:project-localized-name-group-wikisource}} in [[d:Q8108|Georgian]] ([[s:ka:|<code>s:ka:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T363085] * You can now [https://translatewiki.net/wiki/Support#Early_access:_Watch_Message_Groups_on_Translatewiki.net watch message groups/projects] on [[m:Special:MyLanguage/translatewiki.net|Translatewiki.net]]. Initially, this feature will notify you of added or deleted messages in these groups. [https://phabricator.wikimedia.org/T348501] * Dark mode is now available on all wikis, on mobile web for logged-in users who opt into the [[Special:MobileOptions|advanced mode]]. This is the early release of the feature. Technical editors are invited to [https://night-mode-checker.wmcloud.org/ check for accessibility issues on wikis]. See [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Accessibility for reading/Updates/2024-04|more detailed guidelines]]. '''Problems''' * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]] maps can use an alternative visual style without labels, by using <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mapstyle="osm"</nowiki></code></bdi>. This wasn't working in previews, creating the wrong impression that it wasn't supported. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T362531] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.3|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-04-30|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-05-01|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-05-02|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/18|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W18"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 03:32, 30 apr. 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26689057 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-19</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W19"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/19|Translations]] are available. '''Recent changes''' [[File:Talk_pages_default_look_(April_2023).jpg|thumb|alt=Screenshot of the visual improvements made on talk pages|Example of a talk page with the new design, in French.]] * The appearance of talk pages changed for all wikis, except for Commons, Wikidata and most Wikipedias ([[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/18|a few]] have already received this design change). You can read the detail of the changes [[diffblog:2024/05/02/making-talk-pages-better-for-everyone/|on ''Diff'']]. It is possible to opt-out these changes [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|in user preferences]] ("{{int:discussiontools-preference-visualenhancements}}"). The deployment will happen at remaining wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T352087][https://phabricator.wikimedia.org/T319146] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Interface admins now have greater control over the styling of article components on mobile with the introduction of the <code>SiteAdminHelper</code>. More information on how styles can be disabled can be found [[mw:Special:MyLanguage/Extension:WikimediaMessages#Site_admin_helper|at the extension's page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T363932] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise|Wikimedia Enterprise]] has added article body sections in JSON format and a curated short description field to the existing parsed Infobox. This expansion to the API is also available via Wikimedia Cloud Services. [https://enterprise.wikimedia.com/blog/article-sections-and-description/] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.4|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-05-07|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-05-08|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-05-09|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * When you look at the Special:Log page, the first view is labelled "All public logs", but it only shows some logs. This label will now say "Main public logs". [https://phabricator.wikimedia.org/T237729] '''Future changes''' * A new service will be built to replace [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Graph|Extension:Graph]]. Details can be found in [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Graph/Plans|the latest update]] regarding this extension. * Starting May 21, English Wikipedia and German Wikipedia will get the possibility to activate "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]". This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to all Wikipedias]]. These communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|activate and configure the feature locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T308144] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/19|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W19"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 16:42, 6 maj. 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26729363 --> == Teknikaj Novaĵoj: 2024-20 == <section begin="technews-2024-W20"/><div class="plainlinks"> Plej lastaj '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|teknikaj novaĵoj]]''' de la Vikimedia teknika komunumo. Bonvolu diri aliajn uzantojn pri ĉi tiuj ŝanĝoj. Ne ĉiuj ŝanĝoj afektos vin. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/20|Tradukoj]] disponeblas. '''Lastaj ŝanĝoj''' * En Vikifontaro estas speciala paĝo listiganta paĝojn de verkoj sen respondaj skanbildoj. Nun vi povas uzi la novan magian vorton <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>__EXPECTWITHOUTSCANS__</code></bdi> por ekskludi iujn paĝojn (listo de eldonoj aŭ tradukoj de verkoj) el tiu listo. [https://phabricator.wikimedia.org/T344214] * Se vi uzas la [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|uzanto-prefero]] "{{int:tog-uselivepreview}}", tiam la ŝablono-paĝa ĉefaĵo "{{int:Templatesandbox-editform-legend}}" nun ankaŭ laboros sen reŝarĝante la paĝo. [https://phabricator.wikimedia.org/T136907] * [[mw:Special:Mylanguage/Extension:Kartographer|Kartografo]] mapoj nun povas specifi alternativan tekston tra la <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>alt=</nowiki></code></bdi> eco. Tio ĉi estas identa en uzado al la <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>alt=</nowiki></code></bdi> eco en la [[mw:Special:MyLanguage/Help:Images#Syntax|bildo kaj galeria sintakso]]. Escepto por ĉi tiu ĉefaĵo estas vikioj kiel Wikivoyage kie la etaj mapoj estas interaktivaj. [https://phabricator.wikimedia.org/T328137] * La malnova [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GuidedTour|Gvidita Turneo]] por la "[[mw:Special:MyLanguage/Edit Review Improvements/New filters for edit review|Novaj Filtriloj por Redakti Revizian]]" ĉefaĵon estis forigita. Ĝi estis kreita en 2017 por montri homojn kun pli malnovaj kontoj kiel la fasado ŝanĝis kaj nun estis vidita de plejparto de la intencaj homoj. [https://phabricator.wikimedia.org/T217451] '''Ŝanĝoj okazontaj poste ĉi-semajne''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Ripetiĝanta ero]] La [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.5|nova versio]] de MediaVikio estos en testaj vikioj kaj MediaWiki.org ekde {{#time:j xg|2024-05-14|eo}}. Ĝi estos en ne-Vikipediaj vikioj kaj kelkaj Vikipedioj ekde {{#time:j xg|2024-05-15|eo}}. Ĝi estos en ĉiuj vikioj ekde {{#time:j xg|2024-05-16|eo}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|kalendaro]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Altnivela ero]] <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">The [[{{#special:search}}]] results page will now use CSS flex attributes, for better accessibility, instead of a table. If you have a gadget or script that adjusts search results, you should update your script to the new HTML structure.</span> [https://phabricator.wikimedia.org/T320295] '''Okazontaj ŝanĝoj''' * <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">In the Vector 2022 skin, main pages will be displayed at full width (like special pages). The goal is to keep the number of characters per line large enough. This is related to the coming changes to typography in Vector 2022. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Accessibility for reading/Updates|Learn more]].</span> [https://phabricator.wikimedia.org/T357706] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Altnivela ero]] <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Two columns of the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>[[mw:Special:MyLanguage/Manual:pagelinks table|pagelinks]]</code></bdi> database table (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>pl_namespace</code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>pl_title</code></bdi>) are being dropped soon. Users must use two columns of the new <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>[[mw:special:MyLanguage/Manual:linktarget table|linktarget]]</code></bdi> table instead (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>lt_namespace</code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>lt_title</code></bdi>). In your existing SQL queries:</span> *# <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Replace <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>JOIN pagelinks</code></bdi> with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>JOIN linktarget</code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>pl_</code></bdi> with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>lt_</code></bdi> in the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>ON</code></bdi> statement</span> *# <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Below that add <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>JOIN pagelinks ON lt_id = pl_target_id</code></bdi></span> ** <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">See <bdi lang="en" dir="ltr">[[phab:T222224]]</bdi> for technical reasoning.</span> [https://phabricator.wikimedia.org/T222224][https://phabricator.wikimedia.org/T299947] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Teknikaj novaĵoj]]''' preparitaj de [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|verkantoj de Teknikaj Novaĵoj]] kaj afiŝitaj de [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|roboto]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Kontribui]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/20|Traduki]]&nbsp;• [[m:Tech|Esti helpata]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Prikomenti]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Aboni aŭ malaboni]].'' </div><section end="technews-2024-W20"/> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:57, 13 maj. 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26762074 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-21</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W21"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/21|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Nuke|Nuke]] feature, which enables administrators to mass delete pages, will now correctly delete pages which were moved to another title. [https://phabricator.wikimedia.org/T43351] * New changes have been made to the UploadWizard in Wikimedia Commons: the overall layout has been improved, by following new styling and spacing for the form and its fields; the headers and helper text for each of the fields was changed; the Caption field is now a required field, and there is an option for users to copy their caption into the media description. [https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:WMF_support_for_Commons/Upload_Wizard_Improvements#Changes_to_%22Describe%22_workflow][https://phabricator.wikimedia.org/T361049] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.6|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-05-21|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-05-22|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-05-23|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The HTML used to render all headings [[mw:Heading_HTML_changes|is being changed to improve accessibility]]. It will change on 22 May in some skins (Timeless, Modern, CologneBlue, Nostalgia, and Monobook). Please test gadgets on your wiki on these skins and [[phab:T13555|report any related problems]] so that they can be resolved before this change is made in all other skins. The developers are also considering the introduction of a [[phab:T337286|Gadget API for adding buttons to section titles]] if that would be helpful to tool creators, and would appreciate any input you have on that. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/21|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W21"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:02, 20 maj. 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26786311 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-22</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W22"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/22|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Several bugs related to the latest updates to the UploadWizard on Wikimedia Commons have been fixed. For more information, see [[:phab:T365107|T365107]] and [[:phab:T365119|T365119]]. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] In March 2024 a new [[mw:ResourceLoader/Core_modules#addPortlet|addPortlet]] API was added to allow gadgets to create new portlets (menus) in the skin. In certain skins this can be used to create dropdowns. Gadget developers are invited to try it and [[phab:T361661|give feedback]]. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Some CSS in the Minerva skin has been removed to enable easier community configuration. Interface editors should check the rendering on mobile devices for aspects related to the classes: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>.collapsible</code></bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>.multicol</code></bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>.reflist</code></bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>.coordinates</code></bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>.topicon</code></bdi>. [[phab:T361659|Further details are available on replacement CSS]] if it is needed. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.7|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-05-28|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-05-29|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-05-30|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * When you visit a wiki where you don't yet have a local account, local rules such as edit filters can sometimes prevent your account from being created. Starting this week, MediaWiki takes your global rights into account when evaluating whether you can override such local rules. [https://phabricator.wikimedia.org/T316303] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/22|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W22"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 00:13, 28 maj. 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26832205 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-23</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W23"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/23|Translations]] are available. '''Recent changes''' * It is now possible for local administrators to add new links to the bottom of the site Tools menu without JavaScript. [[mw:Manual:Interface/Sidebar#Add or remove toolbox sections|Documentation is available]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T6086] * The message name for the definition of the tracking category of WikiHiero has changed from "<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>MediaWiki:Wikhiero-usage-tracking-category</code></bdi>" to "<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>MediaWiki:Wikihiero-usage-tracking-category</code></bdi>". [https://gerrit.wikimedia.org/r/c/mediawiki/extensions/wikihiero/+/1035855] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q5317225|Kadazandusun]] ([[w:dtp:|<code>w:dtp:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T365220] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.8|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-06-04|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-06-05|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-06-06|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] '''Future changes''' * Next week, on wikis with the Vector 2022 skin as the default, logged-out desktop users will be able to choose between different font sizes. The default font size will also be increased for them. This is to make Wikimedia projects easier to read. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Accessibility for reading/Updates/2024-06 deployments|Learn more]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/23|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W23"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 22:33, 3 jun. 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26844397 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-24</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W24"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/24|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The software used to render SVG files has been updated to a new version, fixing many longstanding bugs in SVG rendering. [https://phabricator.wikimedia.org/T265549] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The HTML used to render all headings [[mw:Heading HTML changes|is being changed to improve accessibility]]. It was changed last week in some skins (Vector legacy and Minerva). Please test gadgets on your wiki on these skins and [[phab:T13555|report any related problems]] so that they can be resolved before this change is made in Vector-2022. The developers are still considering the introduction of a [[phab:T337286|Gadget API for adding buttons to section titles]] if that would be helpful to tool creators, and would appreciate any input you have on that. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The HTML markup used for citations by [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid|Parsoid]] changed last week. In places where Parsoid previously added the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mw-reference-text</code></bdi> class, Parsoid now also adds the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>reference-text</code></bdi> class for better compatibility with the legacy parser. [[mw:Specs/HTML/2.8.0/Extensions/Cite/Announcement|More details are available]]. [https://gerrit.wikimedia.org/r/1036705] '''Problems''' * There was a bug with the Content Translation interface that caused the tools menus to appear in the wrong location. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T366374] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.9|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-06-11|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-06-12|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-06-13|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The new version of MediaWiki includes another change to the HTML markup used for citations: [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid|Parsoid]] will now generate a <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><span class="mw-cite-backlink"></nowiki></code></bdi> wrapper for both named and unnamed references for better compatibility with the legacy parser. Interface administrators should verify that gadgets that interact with citations are compatible with the new markup. [[mw:Specs/HTML/2.8.0/Extensions/Cite/Announcement|More details are available]]. [https://gerrit.wikimedia.org/r/1035809] * On multilingual wikis that use the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><translate></nowiki></code></bdi> system, there is a feature that shows potentially-outdated translations with a pink background until they are updated or confirmed. From this week, confirming translations will be logged, and there is a new user-right that can be required for confirming translations if the community [[m:Special:MyLanguage/Requesting wiki configuration changes|requests it]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T49177] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/24|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W24"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:18, 10 jun. 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26893898 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-25</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W25"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/25|Translations]] are available. '''Recent changes''' * People who attempt to add an external link in the visual editor will now receive immediate feedback if they attempt to link to a domain that a project has decided to block. Please see [[mw:Special:MyLanguage/Edit_check#11_June_2024|Edit check]] for more details. [https://phabricator.wikimedia.org/T366751] * The new [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CommunityConfiguration|Community Configuration extension]] is available [[testwiki:Special:CommunityConfiguration|on Test Wikipedia]]. This extension allows communities to customize specific features to meet their local needs. Currently only Growth features are configurable, but the extension will support other [[mw:Special:MyLanguage/Community_configuration#Use_cases|Community Configuration use cases]] in the future. [https://phabricator.wikimedia.org/T323811][https://phabricator.wikimedia.org/T360954] * The dark mode [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta feature]] is now available on category and help pages, as well as more special pages. There may be contrast issues. Please report bugs on the [[mw:Talk:Reading/Web/Accessibility_for_reading|project talk page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T366370] '''Problems''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Cloud Services tools were not available for 25 minutes last week. This was caused by a faulty hardware cable in the data center. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incidents/2024-06-11_WMCS_Ceph] * Last week, styling updates were made to the Vector 2022 skin. This caused unforeseen issues with templates, hatnotes, and images. Changes to templates and hatnotes were reverted. Most issues with images were fixed. If you still see any, [[phab:T367463|report them here]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T367480] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.10|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-06-18|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-06-19|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-06-20|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * Starting June 18, the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#ref|Reference Edit Check]] will be deployed to [[phab:T361843|a new set of Wikipedias]]. This feature is intended to help newcomers and to assist edit-patrollers by inviting people who are adding new content to a Wikipedia article to add a citation when they do not do so themselves. During [[mw:Special:MyLanguage/Edit_check#Reference_Check_A/B_Test|a test at 11 wikis]], the number of citations added [https://diff.wikimedia.org/?p=127553 more than doubled] when Reference Check was shown to people. Reference Check is [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Configuration|community configurable]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T361843]<!-- NOTE: THE DIFF BLOG WILL BE PUBLISHED ON MONDAY --> * [[m:Special:MyLanguage/Mailing_lists|Mailing lists]] will be unavailable for roughly two hours on Tuesday 10:00–12:00 UTC. This is to enable migration to a new server and upgrade its software. [https://phabricator.wikimedia.org/T367521] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/25|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W25"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:47, 17 jun. 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26911987 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-26</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W26"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/26|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Editors will notice that there have been some changes to the background color of text in the diff view, and the color of the byte-change numbers, last week. These changes are intended to make text more readable in both light mode and dark mode, and are part of a larger effort to increase accessibility. You can share your comments or questions [[mw:Talk:Reading/Web/Accessibility for reading|on the project talkpage]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T361717] * The text colors that are used for visited-links, hovered-links, and active-links, were also slightly changed last week to improve their accessibility in both light mode and dark mode. [https://phabricator.wikimedia.org/T366515] '''Problems''' * You can [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#Talk pages permalinking|copy permanent links to talk page comments]] by clicking on a comment's timestamp. [[mw:Talk pages project/Permalinks|This feature]] did not always work when the topic title was very long and the link was used as a wikitext link. This has been fixed. Thanks to Lofhi for submitting the bug. [https://phabricator.wikimedia.org/T356196] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.11|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-06-25|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-06-26|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-06-27|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * Starting 26 June, all talk pages messages' timestamps will become a link at English Wikipedia, making this feature available for you to use at all wikis. This link is a permanent link to the comment. It allows users to find the comment they were linked to, even if this comment has since been moved elsewhere. You can read more about this feature [[DiffBlog:/2024/01/29/talk-page-permalinks-dont-lose-your-threads/|on Diff]] or [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#Talk pages permalinking|on Mediawiki.org]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T365974] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/26|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W26"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 22:31, 24 jun. 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26989424 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-27</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W27"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/27|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Over the next three weeks, dark mode will become available for all users, both logged-in and logged-out, starting with the mobile web version. This fulfils one of the [[m:Special:MyLanguage/Community_Wishlist_Survey_2023/Reading/Dark_mode|top-requested community wishes]], and improves low-contrast reading and usage in low-light settings. As part of these changes, dark mode will also work on User-pages and Portals. There is more information in [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Accessibility_for_reading/Updates#June_2024:_Typography_and_dark_mode_deployments,_new_global_preferences|the latest Web team update]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T366364] * Logged-in users can now set [[m:Special:GlobalPreferences#mw-prefsection-rendering-skin-skin-prefs|global preferences for the text-size and dark-mode]], thanks to a combined effort across Foundation teams. This allows Wikimedians using multiple wikis to set up a consistent reading experience easily, for example by switching between light and dark mode only once for all wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T341278] * If you use a very old web browser some features might not work on the Wikimedia wikis. This affects Internet Explorer 11 and versions of Chrome, Firefox and Safari older than 2016. This change makes it possible to use new [[d:Q46441|CSS]] features and to send less code to all readers. [https://phabricator.wikimedia.org/T288287][https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Manual:How_to_make_a_MediaWiki_skin#Using_CSS_variables_for_supporting_different_themes_e.g._dark_mode] * Wikipedia Admins can customize local wiki configuration options easily using [[mw:Special:MyLanguage/Community Configuration|Community Configuration]]. Community Configuration was created to allow communities to customize how some features work, because each language wiki has unique needs. At the moment, admins can configure [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature_summary|Growth features]] on their home wikis, in order to better recruit and retain new editors. More options will be provided in the coming months. [https://phabricator.wikimedia.org/T366458] * Editors interested in language issues that are related to [[w:en:Unicode|Unicode standards]], can now discuss those topics at [[mw:Talk:WMF membership with Unicode Consortium|a new conversation space in MediaWiki.org]]. The Wikimedia Foundation is now a [[mw:Special:MyLanguage/WMF membership with Unicode Consortium|member of the Unicode Consortium]], and the coordination group can collaboratively review the issues discussed and, where appropriate, bring them to the attention of the Unicode Consortium. * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q2891049|Mandailing]] ([[w:btm:|<code>w:btm:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T368038] '''Problems''' * Editors can once again click on links within the visual editor's citation-preview, thanks to a bug fix by the Editing Team. [https://phabricator.wikimedia.org/T368119] '''Future changes''' * Please [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/758713?lang=en help us to improve Tech News by taking this short survey]. The goal is to better meet the needs of the various types of people who read Tech News. The survey will be open for 2 weeks. The survey is covered by [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Legal:Tech_News_Survey_2024_Privacy_Statement this privacy statement]. Some translations are available. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/27|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W27"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:57, 1 jul. 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27038456 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-28</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W28"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/28|Translations]] are available. '''Recent changes''' * At the Wikimedia Foundation a new task force was formed to replace the disabled Graph with [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project|more secure, easy to use, and extensible Chart]]. You can [[mw:Special:MyLanguage/Newsletter:Chart Project|subscribe to the newsletter]] to get notified about new project updates and other news about Chart. * The [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents|CampaignEvents]] extension is now available on Meta-wiki, Igbo Wikipedia, and Swahili Wikipedia, and can be requested on your wiki. This extension helps in managing and making events more visible, giving Event organizers the ability to use tools like the Event registration tool. To learn more about the deployment status and how to request this extension for your wiki, visit the [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment_status|CampaignEvents page on Meta-wiki]]. * Editors using the iOS Wikipedia app who have more than 50 edits can now use the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/iOS Suggested edits#Add an image|Add an Image]] feature. This feature presents opportunities for small but useful contributions to Wikipedia. * Thank you to [[mw:MediaWiki Product Insights/Contributor retention and growth/Celebration|all of the authors]] who have contributed to MediaWiki Core. As a result of these contributions, the [[mw:MediaWiki Product Insights/Contributor retention and growth|percentage of authors contributing more than 5 patches has increased by 25% since last year]], which helps ensure the sustainability of the platform for the Wikimedia projects. '''Problems''' * A problem with the color of the talkpage tabs always showing as blue, even for non-existent pages which should have been red, affecting the Vector 2022 skin, [[phab:T367982|has been fixed]]. '''Future changes''' * The Trust and Safety Product team wants to introduce [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] with as little disruption to tools and workflows as possible. Volunteer developers, including gadget and user-script maintainers, are kindly asked to update the code of their tools and features to handle temporary accounts. The team has [[mw:Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers|created documentation]] explaining how to do the update. [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers/2024-04 CTA|Learn more]]. '''Tech News survey''' * Please [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/758713?lang=en help us to improve Tech News by taking this short survey]. The goal is to better meet the needs of the various types of people who read Tech News. The survey will be open for 1 more week. The survey is covered by [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Legal:Tech_News_Survey_2024_Privacy_Statement this privacy statement]. Some translations are available. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/28|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W28"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21:30, 8 jul. 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27080357 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-29</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W29"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/29|Translations]] are available. '''Tech News survey''' * Please [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/758713?lang=en help us to improve Tech News by taking this short survey]. The goal is to better meet the needs of the various types of people who read Tech News. The survey will be open for 3 more days. The survey is covered by [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Legal:Tech_News_Survey_2024_Privacy_Statement this privacy statement]. Some translations are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Wikimedia developers can now officially continue to use both [[mw:Special:MyLanguage/Gerrit|Gerrit]] and [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]], due to a June 24 decision by the Wikimedia Foundation to support software development on both platforms. Gerrit and GitLab are both code repositories used by developers to write, review, and deploy the software code that supports the MediaWiki software that the wiki projects are built on, as well as the tools used by editors to create and improve content. This decision will safeguard the productivity of our developers and prevent problems in code review from affecting our users. More details are available in the [[mw:GitLab/Migration status|Migration status]] page. * The Wikimedia Foundation seeks applicants for the [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Proposal|Product and Technology Advisory Council]] (PTAC). This group will bring technical contributors and Wikimedia Foundation together to co-define a more resilient, future-proof technological platform. Council members will evaluate and consult on the movement's product and technical activities, so that we develop multi-generational projects. We are looking for a range of technical contributors across the globe, from a variety of Wikimedia projects. [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Proposal#Joining the PTAC as a technical volunteer|Please apply here by August 10]]. * Editors with rollback user-rights who use the Wikipedia App for Android can use the new [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/Anti Vandalism|Edit Patrol]] features. These features include a new feed of Recent Changes, related links such as Undo and Rollback, and the ability to create and save a personal library of user talk messages to use while patrolling. If your wiki wants to make these features available to users who do not have rollback rights but have reached a certain edit threshold, [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android#Contact us|you can contact the team]]. You can [[diffblog:2024/07/10/ِaddressing-vandalism-with-a-tap-the-journey-of-introducing-the-patrolling-feature-in-the-mobile-app/|read more about this project on Diff blog]]. * Editors who have access to [[m:Special:MyLanguage/The_Wikipedia_Library|The Wikipedia Library]] can once again use non-open access content in SpringerLinks, after the Foundation [[phab:T368865|contacted]] them to restore access. You can read more about [[m:Tech/News/Recently_resolved_community_tasks|this and 21 other community-submitted tasks that were completed last week]]. '''Changes later this week''' * This week, [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Accessibility for reading/Updates/2024-07 deployments|dark mode will be available on a number of Wikipedias]], both desktop and mobile, for logged-in and logged-out users. Interface admins and user script maintainers are encouraged to check gadgets and user scripts in the dark mode, to find any hard-coded colors and fix them. There are some [[mw:Special:MyLanguage/Recommendations for night mode compatibility on Wikimedia wikis|recommendations for dark mode compatibility]] to help. '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Next week, functionaries, volunteers maintaining tools, and software development teams are invited to test the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] feature on testwiki. Temporary accounts is a feature that will help improve privacy on the wikis. No further temporary account deployments are scheduled yet. Please [[mw:Talk:Trust and Safety Product/Temporary Accounts|share your opinions and questions on the project talk page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T348895] * Editors who upload files cross-wiki, or teach other people how to do so, may wish to join a Wikimedia Commons discussion. The Commons community is discussing limiting who can upload files through the cross-wiki upload/Upload dialog feature to users auto-confirmed on Wikimedia Commons. This is due to the large amount of copyright violations uploaded this way. There is a short summary at [[c:Special:MyLanguage/Commons:Cross-wiki upload|Commons:Cross-wiki upload]] and [[c:Commons:Village pump/Proposals#Deactivate cross-wiki uploads for new users|discussion at Commons:Village Pump]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/29|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' You can also get other news from the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin|Wikimedia Foundation Bulletin]]. </div><section end="technews-2024-W29"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 01:29, 16 jul. 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27124561 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-30</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W30"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/30|Translations]] are available. '''Feature News''' * Stewards can now [[:m:Special:MyLanguage/Global_blocks|globally block]] accounts. Before [[phab:T17294|the change]] only IP addresses and IP ranges could be blocked globally. Global account blocks are useful when the blocked user should not be logged out. [[:m:Special:MyLanguage/Global_locks|Global locks]] (a similar tool logging the user out of their account) are unaffected by this change. The new global account block feature is related to the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|Temporary Accounts]] project, which is a new type of user account that replaces IP addresses of unregistered editors that are no longer made public. * Later this week, Wikimedia site users will notice that the Interface of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:FlaggedRevs|FlaggedRevs]] (also known as "Pending Changes") is improved and consistent with the rest of the MediaWiki interface and [[mw:Special:MyLanguage/Codex|Wikimedia's design system]]. The FlaggedRevs interface experience on mobile and [[mw:Special:MyLanguage/Skin:MinervaNeue|Minerva skin]] was inconsistent before it was fixed and ported to [[mw:Special:MyLanguage/Codex|Codex]] by the WMF Growth team and some volunteers. [https://phabricator.wikimedia.org/T191156] * Wikimedia site users can now submit account vanishing requests via [[m:Special:GlobalVanishRequest|GlobalVanishRequest]]. This feature is used when a contributor wishes to stop editing forever. It helps you hide your past association and edit to protect your privacy. Once processed, the account will be locked and renamed. [https://phabricator.wikimedia.org/T367329] * Have you tried monitoring and addressing vandalism in Wikipedia using your phone? [https://diff.wikimedia.org/2024/07/10/%d9%90addressing-vandalism-with-a-tap-the-journey-of-introducing-the-patrolling-feature-in-the-mobile-app/ A Diff blog post on Patrolling features in the Mobile App] highlights some of the new capabilities of the feature, including swiping through a feed of recent changes and a personal library of user talk messages for use when patrolling from your phone. * Wikimedia contributors and GLAM (galleries, libraries, archives, and museums) organisations can now learn and measure the impact Wikimedia Commons is having towards creating quality encyclopedic content using the [https://doc.wikimedia.org/generated-data-platform/aqs/analytics-api/reference/commons.html Commons Impact Metrics] analytics dashboard. The dashboard offers organizations analytics on things like monthly edits in a category, the most viewed files, and which Wikimedia articles are using Commons images. As a result of these new data dumps, GLAM organisation can more reliably measure their return on investment for programs bringing content into the digital Commons. [https://diff.wikimedia.org/2024/07/19/commons-impact-metrics-now-available-via-data-dumps-and-api/] '''Project Updates''' * Come share your ideas for improving the wikis on the newly reopened [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist|Community Wishlist]]. The Community Wishlist is Wikimedia’s forum for volunteers to share ideas (called wishes) to improve how the wikis work. The new version of the wishlist is always open, works with both wikitext and Visual Editor, and allows wishes in any language. '''Learn more''' * Have you ever wondered how Wikimedia software works across over 300 languages? This is 253 languages more than the Google Chrome interface, and it's no accident. The Language and Product Localization Team at the Wikimedia Foundation supports your work by adapting all the tools and interfaces in the MediaWiki software so that contributors in our movement who translate pages and strings can translate them and have the sites in all languages. Read more about the team and their upcoming work on [https://diff.wikimedia.org/2024/07/17/building-towards-a-robust-multilingual-knowledge-ecosystem-for-the-wikimedia-movement/ Diff]. * How can Wikimedia build innovative and experimental products while maintaining such heavily used websites? A recent [https://diff.wikimedia.org/2024/07/09/on-the-value-of-experimentation/ blog post] by WMF staff Johan Jönsson highlights the work of the [[m:Future Audiences#Objectives and Key Results|WMF Future Audience initiative]], where the goal is not to build polished products but test out new ideas, such as a [[m:Future_Audiences/Experiments: conversational/generative AI|ChatGPT plugin]] and [[m:Future_Audiences/Experiment:Add a Fact|Add a Fact]], to help take Wikimedia into the future. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/30|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' You can also get other news from the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin|Wikimedia Foundation Bulletin]]. </div><section end="technews-2024-W30"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 00:02, 23 jul. 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27142915 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-31</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W31"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/31|Translations]] are available. '''Feature news''' * Editors using the Visual Editor in languages that use non-Latin characters for numbers, such as Hindi, Manipuri and Eastern Arabic, may notice some changes in the formatting of reference numbers. This is a side effect of preparing a new sub-referencing feature, and will also allow fixing some general numbering issues in Visual Editor. If you notice any related problems on your wiki, please share details at the [[m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|project talkpage]]. '''Bugs status''' * Some logged-in editors were briefly unable to edit or load pages last week. [[phab:T370304|These errors]] were mainly due to the addition of new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Linter|linter]] rules which led to caching problems. Fixes have been applied and investigations are continuing. * Editors can use the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/IP Info|IP Information tool]] to get information about IP addresses. This tool is available as a Beta Feature in your preferences. The tool was not available for a few days last week, but is now working again. Thank you to Shizhao for filing the bug report. You can read about that, and [[m:Tech/News/Recently resolved community tasks#2024-07-25|28 other community-submitted tasks]] that were resolved last week. '''Project updates''' * There are new features and improvements to Phabricator from the Release Engineering and Collaboration Services teams, and some volunteers, including: the search systems, the new task creation system, the login systems, the translation setup which has resulted in support for more languages (thanks to Pppery), and fixes for many edge-case errors. You can [[phab:phame/post/view/316/iterative_improvements/|read details about these and other improvements in this summary]]. * There is an [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project/Updates|update on the Charts project]]. The team has decided which visualization library to use, which chart types to start focusing on, and where to store chart definitions. * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikivoyage}} in [[d:Q9056|Czech]] ([[voy:cs:|<code>voy:cs:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T370905] '''Learn more''' * There is a [[diffblog:2024/07/26/the-journey-to-open-our-first-data-center-in-south-america/|new Wikimedia Foundation data center]] in São Paulo, Brazil which helps to reduce load times. * There is new [[diffblog:2024/07/22/the-perplexing-process-of-uploading-images-to-wikipedia/|user research]] on problems with the process of uploading images. * Commons Impact Metrics are [[diffblog:2024/07/19/commons-impact-metrics-now-available-via-data-dumps-and-api/|now available]] via data dumps and API. * The latest quarterly [[mw:Technical Community Newsletter/2024/July|Technical Community Newsletter]] is now available. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/31|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W31"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:09, 29 jul. 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27164109 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-32</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W32"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/32|Translations]] are available. '''Feature news''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Two new parser functions will be available this week: <code><nowiki>{{</nowiki>[[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic_words#dir|#dir]]<nowiki>}}</nowiki></code> and <code><nowiki>{{</nowiki>[[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic_words#bcp47|#bcp47]]<nowiki>}}</nowiki></code>. These will reduce the need for <code>Template:Dir</code> and <code>Template:BCP47</code> on Commons and allow us to [[phab:T343131|drop 100 million rows]] from the "what links here" database. Editors at any wiki that use these templates, can help by replacing the templates with these new functions. The templates at Commons will be updated during the Hackathon at Wikimania. [https://phabricator.wikimedia.org/T359761][https://phabricator.wikimedia.org/T366623] * Communities can request the activation of the visual editor on entire namespaces where discussions sometimes happen (for instance ''Wikipedia:'' or ''Wikisource:'' namespaces) if they understand the [[mw:Special:MyLanguage/Help:VisualEditor/FAQ#WPNS|known limitations]]. For discussions, users can already use [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]] in these namespaces. * The tracking category "Pages using Timeline" has been renamed to "Pages using the EasyTimeline extension" [https://translatewiki.net/wiki/Special:Translations?message=MediaWiki%3ATimeline-tracking-category&namespace=8 in TranslateWiki]. Wikis that have created the category locally should rename their local creation to match. '''Project updates''' * Editors who help to organize WikiProjects and similar on-wiki collaborations, are invited to share ideas and examples of successful collaborations with the Campaigns and Programs teams. You can fill out [[m:Special:MyLanguage/Campaigns/WikiProjects|a brief survey]] or share your thoughts [[m:Talk:Campaigns/WikiProjects|on the talkpage]]. The teams are particularly looking for details about successful collaborations on non-English wikis. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] The new parser is being rolled out on {{int:project-localized-name-group-wikivoyage}} wikis over the next few months. The {{int:project-localized-name-enwikivoyage}} and {{int:project-localized-name-hewikivoyage}} were [[phab:T365367|switched]] to Parsoid last week. For more information, see [[mw:Parsoid/Parser_Unification|Parsoid/Parser Unification]]. '''Learn more''' * There will be more than 200 sessions at Wikimania this week. Here is a summary of some of the [[diffblog:2024/08/05/interested-in-product-and-tech-here-are-some-wikimania-sessions-you-dont-want-to-miss/|key sessions related to the product and technology area]]. * The latest [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin/2024/07-02|Wikimedia Foundation Bulletin]] is available. * The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2024/July|Language and Internationalization newsletter]] is available. It includes: New design previews for Translatable pages; Updates about MinT for Wiki Readers; the release of Translation dumps; and more. * The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Newsletters/31|Growth newsletter]] is available. * The latest monthly [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Reports/July 2024|MediaWiki Product Insights newsletter]] is available. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/32|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W32"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:41, 5 aŭg. 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27233905 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-33</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W33"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/33|Translations]] are available. '''Feature news''' * [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|AbuseFilter]] editors and maintainers can now [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter/Actions#Show a CAPTCHA|make a CAPTCHA show if a filter matches an edit]]. This allows communities to quickly respond to spamming by automated bots. [https://phabricator.wikimedia.org/T20110] * [[m:Special:MyLanguage/Stewards|Stewards]] can now specify if global blocks should prevent account creation. Before [[phab:T17273|this change]] by the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product|Trust and Safety Product]] Team, all global blocks would prevent account creation. This will allow stewards to reduce the unintended side-effects of global blocks on IP addresses. '''Project updates''' * [[wikitech:Help talk:Toolforge/Toolforge standards committee#August_2024_committee_nominations|Nominations are open on Wikitech]] for new members to refresh the [[wikitech:Help:Toolforge/Toolforge standards committee|Toolforge standards committee]]. The committee oversees the Toolforge [[wikitech:Help:Toolforge/Right to fork policy|Right to fork policy]] and [[wikitech:Help:Toolforge/Abandoned tool policy|Abandoned tool policy]] among other duties. Nominations will remain open until at least 2024-08-26. * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q2880037|West Coast Bajau]] ([[w:bdr:|<code>w:bdr:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T371757] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/33|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W33"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:20, 12 aŭg. 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27253654 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-34</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W34"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/34|Translations]] are available. '''Feature news''' * Editors who want to re-use references but with different details such as page numbers, will be able to do so by the end of 2024, using a new [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Sub-referencing in a nutshell|sub-referencing]] feature. You can read more [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|about the project]] and [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Test|how to test the prototype]]. * Editors using tracking categories to identify which pages use specific extensions may notice that six of the categories have been renamed to make them more easily understood and consistent. These categories are automatically added to pages that use specialized MediaWiki extensions. The affected names are for: [https://translatewiki.net/wiki/Special:Translations?message=MediaWiki%3Aintersection-category&namespace=8 DynamicPageList], [https://translatewiki.net/wiki/Special:Translations?message=MediaWiki%3Akartographer-tracking-category&namespace=8 Kartographer], [https://translatewiki.net/wiki/Special:Translations?message=MediaWiki%3Aphonos-tracking-category&namespace=8 Phonos], [https://translatewiki.net/wiki/Special:Translations?message=MediaWiki%3Arss-tracking-category&namespace=8 RSS], [https://translatewiki.net/wiki/Special:Translations?message=MediaWiki%3Ascore-use-category&namespace=8 Score], [https://translatewiki.net/wiki/Special:Translations?message=MediaWiki%3Awikihiero-usage-tracking-category&namespace=8 WikiHiero]. Wikis that have created the category locally should rename their local creation to match. Thanks to Pppery for these improvements. [https://phabricator.wikimedia.org/T347324] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Technical volunteers who edit modules and want to get a list of the categories used on a page, can now do so using the <code><bdi lang="zxx" dir="ltr">categories</bdi></code> property of <code><bdi lang="zxx" dir="ltr">[[mediawikiwiki:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#Title objects|mw.title objects]]</bdi></code>. This enables wikis to configure workflows such as category-specific edit notices. Thanks to SD001 for these improvements. [https://phabricator.wikimedia.org/T50175][https://phabricator.wikimedia.org/T85372] '''Bugs status''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Your help is needed to check if any pages need to be moved or deleted. A maintenance script was run to clean up unreachable pages (due to Unicode issues or introduction of new namespaces/namespace aliases). The script tried to find appropriate names for the pages (e.g. by following the Unicode changes or by moving pages whose titles on Wikipedia start with <code>Talk:WP:</code> so that their titles start with <code>Wikipedia talk:</code>), but it may have failed for some pages, and moved them to <bdi lang="zxx" dir="ltr">[[Special:PrefixIndex/T195546/]]</bdi> instead. Your community should check if any pages are listed there, and move them to the correct titles, or delete them if they are no longer needed. A full log (including pages for which appropriate names could be found) is available in [[phab:P67388]]. * Editors who volunteer as [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Mentorship|mentors]] to newcomers on their wiki are once again able to access lists of potential mentees who they can connect with to offer help and guidance. This functionality was restored thanks to [[phab:T372164|a bug fix]]. Thank you to Mbch331 for filing the bug report. You can read about that, and 18 other community-submitted tasks that were [[m:Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Project updates''' * The application deadline for the [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Proposal|Product & Technology Advisory Council]] (PTAC) has been extended to September 16. Members will help by providing advice to Foundation Product and Technology leadership on short and long term plans, on complex strategic problems, and help to get feedback from more contributors and technical communities. Selected members should expect to spend roughly 5 hours per month for the Council, during the one year pilot. Please consider applying, and spread the word to volunteers you think would make a positive contribution to the committee. '''Learn more''' * The [[m:Special:MyLanguage/Coolest Tool Award#2024 Winners|2024 Coolest Tool Awards]] were awarded at Wikimania, in seven categories. For example, one award went to the ISA Tool, used for adding structured data to files on Commons, which was recently improved during the [[m:Event:Wiki Mentor Africa ISA Hackathon 2024|Wiki Mentor Africa Hackathon]]. You can see video demonstrations of each tool at the awards page. Congratulations to this year's recipients, and thank you to all tool creators and maintainers. * The latest [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin/2024/08-01|Wikimedia Foundation Bulletin]] is available, and includes some highlights from Wikimania, an upcoming Language community meeting, and other news from the movement. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/34|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W34"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 00:51, 20 aŭg. 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27307284 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-35</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W35"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/35|Translations]] are available. '''Feature news''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Administrators can now test the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] feature on test2wiki. This was done to allow cross-wiki testing of temporary accounts, for when temporary accounts switch between projects. The feature was enabled on testwiki a few weeks ago. No further temporary account deployments are scheduled yet. Temporary Accounts is a project to create a new type of user account that replaces IP addresses of unregistered editors which are no longer made public. Please [[mw:Talk:Trust and Safety Product/Temporary Accounts|share your opinions and questions on the project talk page]]. * Later this week, editors at wikis that use [[mw:Special:MyLanguage/Extension:FlaggedRevs|FlaggedRevs]] (also known as "Pending Changes") may notice that the indicators at the top of articles have changed. This change makes the system more consistent with the rest of the MediaWiki interface. [https://phabricator.wikimedia.org/T191156] '''Bugs status''' * Editors who use the 2010 wikitext editor, and use the Character Insert buttons, will [[phab:T361465|no longer]] experience problems with the buttons adding content into the edit-summary instead of the edit-window. You can read more about that, and 26 other community-submitted tasks that were [[m:Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Project updates''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] Please review and vote on [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Focus areas|Focus Areas]], which are groups of wishes that share a problem. Focus Areas were created for the newly reopened Community Wishlist, which is now open year-round for submissions. The first batch of focus areas are specific to moderator workflows, around welcoming newcomers, minimizing repetitive tasks, and prioritizing tasks. Once volunteers have reviewed and voted on focus areas, the Foundation will then review and select focus areas for prioritization. * Do you have a project and are willing to provide a three (3) month mentorship for an intern? [[mw:Special:MyLanguage/Outreachy|Outreachy]] is a twice a year program for people to participate in a paid internship that will start in December 2024 and end in early March 2025, and they need mentors and projects to work on. Projects can be focused on coding or non-coding (design, documentation, translation, research). See the Outreachy page for more details, and a list of past projects since 2013. '''Learn more''' * If you're curious about the product and technology improvements made by the Wikimedia Foundation last year, read [[diffblog:2024/08/21/wikimedia-foundation-product-technology-improving-the-user-experience/|this recent highlights summary on Diff]]. * To learn more about the technology behind the Wikimedia projects, you can now watch sessions from the technology track at Wikimania 2024 on Commons. This week, check out: ** [[c:File:Wikimania 2024 - Ohrid - Day 2 - Community Configuration - Shaping On-Wiki Functionality Together.webm|Community Configuration - Shaping On-Wiki Functionality Together]] (55 mins) - about the [[mw:Special:MyLanguage/Community Configuration|Community Configuration]] project. ** [[c:File:Wikimania 2024 - Belgrade - Day 1 - Future of MediaWiki. A sustainable platform to support a collaborative user base and billions of page views.webm|Future of MediaWiki. A sustainable platform to support a collaborative user base and billions of page views]] (30 mins) - an overview for both technical and non technical audiences, covering some of the challenges and open questions, related to the [[mw:MediaWiki Product Insights|platform evolution, stewardship and developer experiences]] research. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/35|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W35"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:30, 26 aŭg. 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27341211 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-36</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W36"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/36|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Editors and volunteer developers interested in data visualisation can now test the new software for charts. Its early version is available on beta Commons and beta Wikipedia. This is an important milestone before making charts available on regular wikis. You can [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project/Updates|read more about this project update]] and help to test the charts. '''Feature news''' * Editors who use the [[{{#special:Unusedtemplates}}]] page can now filter out pages which are expected to be there permanently, such as sandboxes, test-cases, and templates that are always substituted. Editors can add the new magic word [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#EXPECTUNUSEDTEMPLATE|<code dir="ltr"><nowiki>__EXPECTUNUSEDTEMPLATE__</nowiki></code>]] to a template page to hide it from the listing. Thanks to Sophivorus and DannyS712 for these improvements. [https://phabricator.wikimedia.org/T184633] * Editors who use the New Topic tool on discussion pages, will [[phab:T334163|now be reminded]] to add a section header, which should help reduce the quantity of newcomers who add sections without a header. You can read more about that, and {{formatnum:28}} other community-submitted tasks that were [[m:Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. * Last week, some Toolforge tools had occasional connection problems. The cause is still being investigated, but the problems have been resolved for now. [https://phabricator.wikimedia.org/T373243] * Translation administrators at multilingual wikis, when editing multiple translation units, can now easily mark which changes require updates to the translation. This is possible with the [[phab:T298852#10087288|new dropdown menu]]. '''Project updates''' * A new draft text of a policy discussing the use of Wikimedia's APIs [[m:Special:MyLanguage/API Policy Update 2024|has been published on Meta-Wiki]]. The draft text does not reflect a change in policy around the APIs; instead, it is an attempt to codify existing API rules. Comments, questions, and suggestions are welcome on [[m:Talk:API Policy Update 2024|the proposed update’s talk page]] until September 13 or until those discussions have concluded. '''Learn more''' * To learn more about the technology behind the Wikimedia projects, you can now watch sessions from the technology track at Wikimania 2024 on Commons. This week, check out: ** [[c:File:Wikimania 2024 - Ohrid - Day 2 - Charts, the successor of Graphs - A secure and extensible tool for data visualization.webm|Charts, the successor of Graphs - A secure and extensible tool for data visualization]] (25 mins) – about the above-mentioned Charts project. ** [[c:File:Wikimania 2024 - Ohrid - Day 3 - State of Language Technology and Onboarding at Wikimedia.webm|State of Language Technology and Onboarding at Wikimedia]] (90 mins) – about some of the language tools that support Wikimedia sites, such as [[mw:Special:MyLanguage/Content translation|Content]]/[[mw:Special:MyLanguage/Content translation/Section translation|Section Translation]], [[mw:Special:MyLanguage/MinT|MinT]], and LanguageConverter; also the current state and future of languages onboarding. [https://phabricator.wikimedia.org/T368772] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/36|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W36"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 01:04, 3 sep. 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27390268 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-37</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W37"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/37|Translations]] are available. '''Feature news''' * Starting this week, the standard [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|syntax highlighter]] will receive new colors that make them compatible in dark mode. This is the first of many changes to come as part of a major upgrade to syntax highlighting. You can learn more about what's to come on the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|help page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T365311][https://phabricator.wikimedia.org/T259059] * Editors of wikis using Wikidata will now be notified of only relevant Wikidata changes in their watchlist. This is because the Lua functions <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>entity:getSitelink()</code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mw.wikibase.getSitelink(qid)</code></bdi> will have their logic unified for tracking different aspects of sitelinks to reduce junk notifications from [[m:Wikidata For Wikimedia Projects/Projects/Watchlist Wikidata Sitelinks Tracking|inconsistent sitelinks tracking]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T295356] '''Project updates''' * Users of all Wikis will have access to Wikimedia sites as read-only for a few minutes on September 25, starting at 15:00 UTC. This is a planned datacenter switchover for maintenance purposes. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T370962] * Contributors of [[phab:T363538#10123348|11 Wikipedias]], including English will have a new <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>MOS</code></bdi> namespace added to their Wikipedias. This improvement ensures that links beginning with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>MOS:</code></bdi> (usually shortcuts to the [[w:en:Wikipedia:Manual of Style|Manual of Style]]) are not broken by [[w:en:Mooré|Mooré]] Wikipedia (language code <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mos</code></bdi>). [https://phabricator.wikimedia.org/T363538] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/37|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W37"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 18:50, 9 sep. 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27424457 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-38</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W38"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/38|Translations]] are available. '''Improvements and Maintenance''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] Editors interested in templates can help by reading the latest Wishlist focus area, [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Focus areas/Template recall and discovery|Template recall and discovery]], and share your feedback on the talkpage. This input helps the Community Tech team to decide the right technical approach to build. Everyone is also encouraged to continue adding [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist|new wishes]]. * The new automated [[{{#special:NamespaceInfo}}]] page helps editors understand which [[mw:Special:MyLanguage/Help:Namespaces|namespaces]] exist on each wiki, and some details about how they are configured. Thanks to DannyS712 for these improvements. [https://phabricator.wikimedia.org/T263513] * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Reference check|References Check]] is a feature that encourages editors to add a citation when they add a new paragraph to a Wikipedia article. For a short time, the corresponding tag "Edit Check (references) activated" was erroneously being applied to some edits outside of the main namespace. This has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T373692] * It is now possible for a wiki community to change the order in which a page’s categories are displayed on their wiki. By default, categories are displayed in the order they appear in the wikitext. Now, wikis with a consensus to do so can [[m:Special:MyLanguage/Requesting wiki configuration changes|request]] a configuration change to display them in alphabetical order. [https://phabricator.wikimedia.org/T373480] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Tool authors can now access ToolsDB's [[wikitech:Portal:Data Services#ToolsDB|public databases]] from both [[m:Special:MyLanguage/Research:Quarry|Quarry]] and [[wikitech:Superset|Superset]]. Those databases have always been accessible to every [[wikitech:Portal:Toolforge|Toolforge]] user, but they are now more broadly accessible, as Quarry can be accessed by anyone with a Wikimedia account. In addition, Quarry's internal database can now be [[m:Special:MyLanguage/Research:Quarry#Querying Quarry's own database|queried from Quarry itself]]. This database contains information about all queries that are being run and starred by users in Quarry. This information was already public through the web interface, but you can now query it using SQL. You can read more about that, and {{formatnum:20}} other community-submitted tasks that were [[m:Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. * Any pages or tools that still use the very old CSS classes <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mw-message-box</code></bdi> need to be updated. These old classes will be removed next week or soon afterwards. Editors can use a [https://global-search.toolforge.org/?q=mw-message-box&regex=1&namespaces=&title= global-search] to determine what needs to be changed. It is possible to use the newer <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>cdx-message</code></bdi> group of classes as a replacement (see [https://doc.wikimedia.org/codex/latest/components/demos/message.html#css-only-version the relevant Codex documentation], and [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Tech/Header&diff=prev&oldid=27449042 an example update]), but using locally defined onwiki classes would be best. [https://phabricator.wikimedia.org/T374499] '''Technical project updates''' * Next week, all Wikimedia wikis will be read-only for a few minutes. This will start on September 25 at [https://zonestamp.toolforge.org/1727276400 15:00 UTC]. This is a planned datacenter switchover for maintenance purposes. [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|This maintenance process also targets other services.]] The previous switchover took 3 minutes, and the Site Reliability Engineering teams use many tools to make sure that this essential maintenance work happens as quickly as possible. [https://phabricator.wikimedia.org/T370962] '''Tech in depth''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] The latest monthly [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Reports/August 2024|MediaWiki Product Insights newsletter]] is available. This edition includes details about: research about [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Hooks|hook]] handlers to help simplify development, research about performance improvements, work to improve the REST API for end-users, and more. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] To learn more about the technology behind the Wikimedia projects, you can now watch sessions from the technology track at Wikimania 2024 on Commons. This week, check out: ** [[c:File:Wikimania 2024 - Auditorium Kyiv - Day 4 - Hackathon Showcase.webm|Hackathon Showcase]] (45 mins) - 19 short presentations by some of the Hackathon participants, describing some of the projects they worked on, such as automated testing of maintenance scripts, a video-cutting command line tool, and interface improvements for various tools. There are [[phab:T369234|more details and links available]] in the Phabricator task. ** [[c:File:Co-Creating a Sustainable Future for the Toolforge Ecosystem.webm|Co-Creating a Sustainable Future for the Toolforge Ecosystem]] (40 mins) - a roundtable discussion for tool-maintainers, users, and supporters of Toolforge about how to make the platform sustainable and how to evaluate the tools available there. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/38|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W38"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 00:00, 17 sep. 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27460876 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-39</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W39"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/39|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * All wikis will be [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|read-only]] for a few minutes on Wednesday September 25 at [https://zonestamp.toolforge.org/1727276400 15:00 UTC]. Reading the wikis will not be interrupted, but editing will be paused. These twice-yearly processes allow WMF's site reliability engineering teams to remain prepared to keep the wikis functioning even in the event of a major interruption to one of our data centers. '''Updates for editors''' [[File:Add alt text from a halfsheet, with the article behind.png|thumb|A screenshot of the interface for the Alt Text suggested-edit feature]] * Editors who use the iOS Wikipedia app in Spanish, Portuguese, French, or Chinese, may see the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/iOS Suggested edits project/Alt Text Experiment|Alt Text suggested-edit experiment]] after editing an article, or completing a suggested edit using "[[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/iOS Suggested edits project#Hypothesis 2 Add an Image Suggested Edit|Add an image]]". Alt-text helps people with visual impairments to read Wikipedia articles. The team aims to learn if adding alt-text to images is a task that editors can be successful with. Please share any feedback on [[mw:Talk:Wikimedia Apps/iOS Suggested edits project/Alt Text Experiment|the discussion page]]. * The Codex color palette has been updated with new and revised colors for the MediaWiki user interfaces. The [[mw:Special:MyLanguage/Design System Team/Color/Design documentation#Updates|most noticeable changes]] for editors include updates for: dark mode colors for Links and for quiet Buttons (progressive and destructive), visited Link colors for both light and dark modes, and background colors for system-messages in both light and dark modes. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] It is now possible to include clickable wikilinks and external links inside code blocks. This includes links that are used within <code><nowiki><syntaxhighlight></nowiki></code> tags and on code pages (JavaScript, CSS, Scribunto and Sanitized CSS). Uses of template syntax <code><nowiki>{{…}}</nowiki></code> are also linked to the template page. Thanks to SD0001 for these improvements. [https://phabricator.wikimedia.org/T368166] * Two bugs were fixed in the [[m:Special:MyLanguage/Account vanishing|GlobalVanishRequest]] system by improving the logging and by removing an incorrect placeholder message. [https://phabricator.wikimedia.org/T370595][https://phabricator.wikimedia.org/T372223] * View all {{formatnum:25}} community-submitted {{PLURAL:25|task|tasks}} that were [[m:Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] From [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise|Wikimedia Enterprise]]: ** The API now enables 5,000 on-demand API requests per month and twice-monthly HTML snapshots freely (gratis and libre). More information on the updates and also improvements to the software development kits (SDK) are explained on [https://enterprise.wikimedia.com/blog/enhanced-free-api/ the project's blog post]. While Wikimedia Enterprise APIs are designed for high-volume commercial reusers, this change enables many more community use-cases to be built on the service too. ** The Snapshot API (html dumps) have added beta Structured Contents endpoints ([https://enterprise.wikimedia.com/blog/structured-contents-snapshot-api/ blog post on that]) as well as released two beta datasets (English and French Wikipedia) from that endpoint to Hugging Face for public use and feedback ([https://enterprise.wikimedia.com/blog/hugging-face-dataset/ blog post on that]). These pre-parsed data sets enable new options for researchers, developers, and data scientists to use and study the content. '''In depth''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] The Wikidata Query Service (WDQS) is used to get answers to questions using the Wikidata data set. As Wikidata grows, we had to make a major architectural change so that WDQS could remain performant. As part of the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:SPARQL query service/WDQS graph split|WDQS Graph Split project]], we have new SPARQL endpoints available for serving the "[https://query-scholarly.wikidata.org scholarly]" and "[https://query-main.wikidata.org main]" subgraphs of Wikidata. The [http://query.wikidata.org query.wikidata.org endpoint] will continue to serve the full Wikidata graph until March 2025. After this date, it will only serve the main graph. For more information, please see [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/September 2024 scaling update|the announcement on Wikidata]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/39|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W39"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:34, 23 sep. 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27493779 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-40</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W40"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/40|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Readers of [[phab:T375401|42 more wikis]] can now use Dark Mode. If the option is not yet available for logged-out users of your wiki, this is likely because many templates do not yet display well in Dark Mode. Please use the [https://night-mode-checker.wmcloud.org/ night-mode-checker tool] if you are interested in helping to reduce the number of issues. The [[mw:Special:MyLanguage/Recommendations for night mode compatibility on Wikimedia wikis|recommendations page]] provides guidance on this. Dark Mode is enabled on additional wikis once per month. * Editors using the 2010 wikitext editor as their default can access features from the 2017 wikitext editor by adding <code dir=ltr>?veaction=editsource</code> to the URL. If you would like to enable the 2017 wikitext editor as your default, it can be set in [[Special:Preferences#mw-input-wpvisualeditor-newwikitext|your preferences]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T239796] * For logged-out readers using the Vector 2022 skin, the "donate" link has been moved from a collapsible menu next to the content area into a more prominent top menu, next to "Create an account". This restores the link to the level of prominence it had in the Vector 2010 skin. [[mw:Readers/2024 Reader and Donor Experiences#Donor Experiences (Key Result WE 3.2 and the related hypotheses)|Learn more]] about the changes related to donor experiences. [https://phabricator.wikimedia.org/T373585] * The CampaignEvents extension provides tools for organizers to more easily manage events, communicate with participants, and promote their events on the wikis. The extension has been [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status|enabled]] on Arabic Wikipedia, Igbo Wikipedia, Swahili Wikipedia, and Meta-Wiki. [[w:zh:Wikipedia:互助客栈/其他#引進CampaignEvents擴充功能|Chinese Wikipedia has decided]] to enable the extension, and discussions on the extension are in progress [[w:es:Wikipedia:Votaciones/2024/Sobre la política de Organizadores de Eventos|on Spanish Wikipedia]] and [[d:Wikidata:Project chat#Enabling the CampaignEvents Extention on Wikidata|on Wikidata]]. To learn how to enable the extension on your wiki, you can visit [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents|the CampaignEvents page on Meta-Wiki]]. * View all {{formatnum:22}} community-submitted {{PLURAL:22|task|tasks}} that were [[m:Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Developers with an account on Wikitech-wiki should [[wikitech:Wikitech/SUL-migration|check if any action is required]] for their accounts. The wiki is being changed to use the single-user-login (SUL) system, and other configuration changes. This change will help reduce the overall complexity for the weekly software updates across all our wikis. '''In depth''' * The [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|server switch]] was completed successfully last week with a read-only time of [[wikitech:Switch Datacenter#Past Switches|only 2 minutes 46 seconds]]. This periodic process makes sure that engineers can switch data centers and keep all of the wikis available for readers, even if there are major technical issues. It also gives engineers a chance to do maintenance and upgrades on systems that normally run 24 hours a day, and often helps to reveal weaknesses in the infrastructure. The process involves dozens of software services and hundreds of hardware servers, and requires multiple teams working together. Work over the past few years has reduced the time from 17 minutes down to 2–3 minutes. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/66ZW7B2MG63AESQVTXDIFQBDBS766JGW/] '''Meetings and events''' * October 4–6: [[m:Special:MyLanguage/WikiIndaba conference 2024|WikiIndaba Conference's Hackathon]] in Johannesburg, South Africa * November 4–6: [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Users and Developers Conference Fall 2024|MediaWiki Users and Developers Conference Fall 2024]] in Vienna, Austria '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/40|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W40"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 22:17, 30 sep. 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27530062 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-41</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W41"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/41|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Communities can now request installation of [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Automoderator|Automoderator]] on their wiki. Automoderator is an automated anti-vandalism tool that reverts bad edits based on scores from the new "Revert Risk" machine learning model. You can [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AutoModerator/Deploying|read details about the necessary steps]] for installation and configuration. [https://phabricator.wikimedia.org/T336934] '''Updates for editors''' * Translators in wikis where [[mw:Special:MyLanguage/Content translation/Section translation#Try the tool|the mobile experience of Content Translation is available]], can now customize their articles suggestion list from 41 filtering options when using the tool. This topic-based article suggestion feature makes it easy for translators to self-discover relevant articles based on their area of interest and translate them. You can [https://test.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&active-list=suggestions try it with your mobile device]. [https://phabricator.wikimedia.org/T368422] * View all {{formatnum:12}} community-submitted {{PLURAL:12|task|tasks}} that were [[m:Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * It is now possible for <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><syntaxhighlight></nowiki></code></bdi> code blocks to offer readers a "Copy" button if the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>copy=1</nowiki></code></bdi> attribute is [[mw:Special:MyLanguage/Extension:SyntaxHighlight#copy|set on the tag]]. Thanks to SD0001 for these improvements. [https://phabricator.wikimedia.org/T40932] * Customized copyright footer messages on all wikis will be updated. The new versions will use wikitext markup instead of requiring editing raw HTML. [https://phabricator.wikimedia.org/T375789] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Later this month, [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] will be rolled out on several pilot wikis. The final list of the wikis will be published in the second half of the month. If you maintain any tools, bots, or gadgets on [[phab:T376499|these 11 wikis]], and your software is using data about IP addresses or is available for logged-out users, please check if it needs to be updated to work with temporary accounts. [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers|Guidance on how to update the code is available]]. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Rate limiting has been enabled for the code review tools [[Wikitech:Gerrit|Gerrit]] and [[Wikitech:GitLab|GitLab]] to address ongoing issues caused by malicious traffic and scraping. Clients that open too many concurrent connections will be restricted for a few minutes. This rate limiting is managed through [[Wikitech:nftables|nftables]] firewall rules. For more details, see Wikitech's pages on [[Wikitech:Firewall#Throttling with nftables|Firewall]], [[Wikitech:GitLab/Abuse and rate limiting|GitLab limits]] and [[Wikitech:Gerrit/Operations#Throttling IPs|Gerrit operations]]. * Five new wikis have been created: ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q49224|Komering]] ([[w:kge:|<code>w:kge:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T374813] ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q36096|Mooré]] ([[m:mos:|<code>m:mos:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T374641] ** a {{int:project-localized-name-group-wiktionary}} in [[d:Q36213|Madurese]] ([[wikt:mad:|<code>wikt:mad:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T374968] ** a {{int:project-localized-name-group-wikiquote}} in [[d:Q2501174|Gorontalo]] ([[q:gor:|<code>q:gor:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T375088] ** a {{int:project-localized-name-group-wikinews}} in [[d:Q56482|Shan]] ([[n:shn:|<code>n:shn:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T375430] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/41|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W41"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:40, 7 okt. 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27557422 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-42</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W42"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/42|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The Structured Discussion extension (also known as Flow) is starting to be removed. This extension is unmaintained and causes issues. It will be replaced by [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]], which is used on any regular talk page. [[mw:Special:MyLanguage/Structured Discussions/Deprecation#Deprecation timeline|A first set of wikis]] are being contacted. These wikis are invited to stop using Flow, and to move all Flow boards to sub-pages, as archives. At these wikis, a script will move all Flow pages that aren't a sub-page to a sub-page automatically, starting on 22 October 2024. On 28 October 2024, all Flow boards at these wikis will be set in read-only mode. [https://www.mediawiki.org/wiki/Structured_Discussions/Deprecation][https://phabricator.wikimedia.org/T370722] * WMF's Search Platform team is working on making it easier for readers to perform text searches in their language. A [[phab:T332342|change last week]] on over 30 languages makes it easier to find words with accents and other diacritics. This applies to both full-text search and to types of advanced search such as the <bdi lang="en" dir="ltr">''hastemplate''</bdi> and <bdi lang="en" dir="ltr">''incategory''</bdi> keywords. More technical details (including a few other minor search upgrades) are available. [https://www.mediawiki.org/wiki/User:TJones_%28WMF%29/Notes/Language_Analyzer_Harmonization_Notes#ASCII-folding/ICU-folding_%28T332342%29] * View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check|EditCheck]] was installed at Russian Wikipedia, and fixes were made for some missing user interface styles. '''Updates for technical contributors''' * Editors who use the Toolforge tool [[toolforge:copyvios|Earwig's Copyright Violation Detector]] will now be required to log in with their Wikimedia account before running checks using the "search engine" option. This change is needed to help prevent external bots from misusing the system. Thanks to Chlod for these improvements. [https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia_talk:New_pages_patrol/Reviewers#Authentication_is_now_required_for_search_engine_checks_on_Earwig's_Copyvio_Tool] * [[m:Special:MyLanguage/Phabricator|Phabricator]] users can create tickets and add comments on existing tickets via Email again. [[mw:Special:MyLanguage/Phabricator/Help#Using email|Sending email to Phabricator]] has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T356077] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Some HTML elements in the interface are now wrapped with a <code><nowiki><bdi></nowiki></code> element, to make our HTML output more aligned with Web standards. More changes like this will be coming in future weeks. This change might break some tools that rely on the previous HTML structure of the interface. Note that relying on the HTML structure of the interface is [[mw:Special:MyLanguage/Stable interface policy/Frontend#What is not stable?|not recommended]] and might break at any time. [https://phabricator.wikimedia.org/T375975] '''In depth''' * The latest monthly [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Reports/September 2024|MediaWiki Product Insights newsletter]] is available. This edition includes: updates on Wikimedia's authentication system, research to simplify feature development in the MediaWiki platform, updates on Parser Unification and MathML rollout, and more. * The latest quarterly [[mw:Technical Community Newsletter/2024/October|Technical Community Newsletter]] is now available. This edition include: research about improving topic suggestions related to countries, improvements to PHPUnit tests, and more. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/42|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W42"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21:19, 14 okt. 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27597254 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-43</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W43"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/43|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Mobile Apps team has released an [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/Navigation Refresh#Phase 1: Creating a user Profile Menu (T373714)|update]] to the iOS app's navigation, and it is now available in the latest App store version. The team added a new Profile menu that allows for easy access to editor features like Notifications and Watchlist from the Article view, and brings the "Donate" button into a more accessible place for users who are reading an article. This is the first phase of a larger planned [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/Navigation Refresh|navigation refresh]] to help the iOS app transition from a primarily reader-focused app, to an app that fully supports reading and editing. The Wikimedia Foundation has added more editing features and support for on-wiki communication based on volunteer requests in recent years. [[File:IOS App Navigation refresh first phase 05.png|thumb|iOS Wikipedia App's profile menu and contents]] '''Updates for editors''' * Wikipedia readers can now download a browser extension to experiment with some early ideas on potential features that recommend articles for further reading, automatically summarize articles, and improve search functionality. For more details and to stay updated, check out the Web team's [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Content Discovery Experiments|Content Discovery Experiments page]] and [[mw:Special:MyLanguage/Newsletter:Web team's projects|subscribe to their newsletter]]. * Later this month, logged-out editors of [[phab:T376499|these 12 wikis]] will start to have [[mw:Special:Mylanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] created. The list may slightly change - some wikis may be removed but none will be added. Temporary account is a new [[mw:Special:MyLanguage/User account types|type of user account]]. It enhances the logged-out editors' privacy and makes it easier for community members to communicate with them. If you maintain any tools, bots, or gadgets on these 12 wikis, and your software is using data about IP addresses or is available for logged-out users, please check if it needs to be updated to work with temporary accounts. [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers|Guidance on how to update the code is available]]. Read more about the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Updates|deployment plan across all wikis]]. * View all {{formatnum:33}} community-submitted {{PLURAL:33|task|tasks}} that were [[m:Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the [[w:nr:Main Page|South Ndebele]], [[w:rsk:Главни бок|Pannonian Rusyn]], [[w:ann:Uwu|Obolo]], [[w:iba:Lambar Keterubah|Iban]] and [[w:tdd:ᥞᥨᥝᥴ ᥘᥣᥲ ᥖᥥᥰ|Tai Nüa]] Wikipedia languages were created last week. [https://www.wikidata.org/wiki/Q36785][https://www.wikidata.org/wiki/Q35660][https://www.wikidata.org/wiki/Q36614][https://www.wikidata.org/wiki/Q33424][https://www.wikidata.org/wiki/Q36556] * It is now possible to create functions on Wikifunctions using Wikidata lexemes, through the new [[f:Z6005|Wikidata lexeme type]] launched last week. When you go to one of these functions, the user interface provides a lexeme selector that helps you pick a lexeme from Wikidata that matches the word you type. After hitting run, your selected lexeme is retrieved from Wikidata, transformed into a Wikidata lexeme type, and passed into the selected function. Read more about this in [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2024-10-17#Function of the Week: select representation from lexeme|the latest Wikifunctions newsletter]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Users of the Wikimedia sites can now format dates more easily in different languages with the new <code dir="ltr">{{[[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserFunctions##timef|#timef]]:…}}</code> parser function. For example, <code dir="ltr"><nowiki>{{#timef:now|date|en}}</nowiki></code> will show as "<bdi lang="en" dir="ltr">{{#timef:now|date|en}}</bdi>". Previously, <code dir="ltr"><nowiki>{{#time:…}}</nowiki></code> could be used to format dates, but this required knowledge of the order of the time and date components and their intervening punctuation. <code dir="ltr">#timef</code> (or <code dir="ltr">#timefl</code> for local time) provides access to the standard date formats that MediaWiki uses in its user interface. This may help to simplify some templates on multi-lingual wikis like Commons and Meta. [https://phabricator.wikimedia.org/T223772][https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserFunctions##timef] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Commons and Meta users can now efficiently [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#Localization|retrieve the user's language]] using <code dir="ltr"><nowiki>{{USERLANGUAGE}}</nowiki></code> instead of using <code dir="ltr"><nowiki>{{int:lang}}</nowiki></code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T4085] * The [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Tech Advisory Council]] (PTAC) now has its pilot members with representation across Africa, Asia, Europe, North America and South America. They will work to address the [[Special:MyLanguage/Movement Strategy/Initiatives/Technology Council|Movement Strategy's Technology Council]] initiative of having a co-defined and more resilient technological platform. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Movement_Strategy/Initiatives/Technology_Council] '''In depth''' * The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Newsletters/32|Growth newsletter]] is available. It includes: an upcoming Newcomer Homepage Community Updates module, new Community Configuration options, and details on new projects. * The Wikimedia Foundation is [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Security Team#CNA Partnership|now an official partner of the CVE program]], which is an international effort to catalog publicly disclosed cybersecurity vulnerabilities. This partnership will allow the Security Team to instantly publish [[w:en:Common Vulnerabilities and Exposures|common vulnerabilities and exposures]] (CVE) records that are affecting MediaWiki core, extensions, and skins, along with any other code the Foundation is a steward of. * The [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist|Community Wishlist]] is now [[m:Community Wishlist/Updates#October 16, 2024: Conversations Made Easier: Machine-Translated Wishes Are Here!|testing machine translations]] for Wishlist content. Volunteers can now read machine-translated versions of wishes and dive into discussions even before translators arrive to translate content. '''Meetings and events''' * 24 October - Wiki Education Speaker Series Webinar - [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/N4XTB4G55BUY3M3PNGUAKQWJ7A4UOPAK/ Open Source Tech: Building the Wiki Education Dashboard], featuring Wikimedia interns and a Web developer in the panel. * 20–22 December 2024 - [[m:Special:MyLanguage/Indic Wikimedia Hackathon Bhubaneswar 2024|Indic Wikimedia Hackathon Bhubaneswar 2024]] in Odisha, India. A hackathon for community members, including developers, designers and content editors, to build technical solutions that improve contributors' experiences. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/43|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W43"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:50, 21 okt. 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27634672 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-44</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W44"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/44|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Later in November, the Charts extension will be deployed to the test wikis in order to help identify and fix any issue. A security review is underway to then enable deployment to pilot wikis for broader testing. You can read [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project/Updates#October 2024: Working towards production deployment|the October project update]] and see the [https://en.wikipedia.beta.wmflabs.org/wiki/Charts latest documentation and examples on Beta Wikipedia]. * View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, [[w:en:PediaPress|Pediapress.com]], an external service that creates books from Wikipedia, can now use [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Maps|Wikimedia Maps]] to include existing pre-rendered infobox map images in their printed books on Wikipedia. [https://phabricator.wikimedia.org/T375761] '''Updates for technical contributors''' * Wikis can use [[:mw:Special:MyLanguage/Extension:GuidedTour|the Guided Tour extension]] to help newcomers understand how to edit. The Guided Tours extension now works with [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Dark mode|dark mode]]. Guided Tour maintainers can check their tours to see that nothing looks odd. They can also set <code>emitTransitionOnStep</code> to <code>true</code> to fix an old bug. They can use the new flag <code>allowAutomaticBack</code> to avoid back-buttons they don't want. [https://phabricator.wikimedia.org/T73927#10241528] * Administrators in the Wikimedia projects who use the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Nuke|Nuke Extension]] will notice that mass deletions done with this tool have the "Nuke" tag. This change will make reviewing and analyzing deletions performed with the tool easier. [https://phabricator.wikimedia.org/T366068] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/44|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W44"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:54, 28 okt. 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27668811 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-45</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W45"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/45|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Stewards can now make [[m:Special:MyLanguage/Global blocks|global account blocks]] cause global [[mw:Special:MyLanguage/Autoblock|autoblocks]]. This will assist stewards in preventing abuse from users who have been globally blocked. This includes preventing globally blocked temporary accounts from exiting their session or switching browsers to make subsequent edits for 24 hours. Previously, temporary accounts could exit their current session or switch browsers to continue editing. This is an anti-abuse tool improvement for the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|Temporary Accounts]] project. You can read more about the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Updates|progress on key features for temporary accounts]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T368949] * Wikis that have the [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status|CampaignEvents extension enabled]] can now use the [[m:Special:MyLanguage/Campaigns/Foundation Product Team/Event list#October 29, 2024: Collaboration List launched|Collaboration List]] feature. This list provides a new, easy way for contributors to learn about WikiProjects on their wikis. Thanks to the Campaign team for this work that is part of [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2024-2025/Product %26 Technology OKRs#WE KRs|the 2024/25 annual plan]]. If you are interested in bringing the CampaignEvents extension to your wiki, you can [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status#How to Request the CampaignEvents Extension for your wiki|follow these steps]] or you can reach out to User:Udehb-WMF for help. * The text color for red links will be slightly changed later this week to improve their contrast in light mode. [https://phabricator.wikimedia.org/T370446] * View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, on multilingual wikis, users [[phab:T216368|can now]] hide translations from the WhatLinksHere special page. '''Updates for technical contributors''' * XML [[m:Special:MyLanguage/Data dumps|data dumps]] have been temporarily paused whilst a bug is investigated. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/xmldatadumps-l@lists.wikimedia.org/message/BXWJDPO5QI2QMBCY7HO36ELDCRO6HRM4/] '''In depth''' * Temporary Accounts have been deployed to six wikis; thanks to the Trust and Safety Product team for [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|this work]], you can read about [[phab:T340001|the deployment plans]]. Beginning next week, Temporary Accounts will also be enabled on [[phab:T378336|seven other projects]]. If you are active on these wikis and need help migrating your tools, please reach out to [[m:User:Udehb-WMF|User:Udehb-WMF]] for assistance. * The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2024/October|Language and Internationalization newsletter]] is available. It includes: New languages supported in translatewiki or in MediaWiki; New keyboard input methods for some languages; details about recent and upcoming meetings, and more. '''Meetings and events''' * [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Users and Developers Conference Fall 2024|MediaWiki Users and Developers Conference Fall 2024]] is happening in Vienna, Austria and online from 4 to 6 November 2024. The conference will feature discussions around the usage of MediaWiki software by and within companies in different industries and will inspire and onboard new users. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/45|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W45"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:48, 4 nov. 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27693917 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-46</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W46"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/46|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * On wikis with the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Translate|Translate extension]] enabled, users will notice that the FuzzyBot will now automatically create translated versions of categories used on translated pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T285463] * View all {{formatnum:29}} community-submitted {{PLURAL:29|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the submitted task to use the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:SecurePoll|SecurePoll extension]] for English Wikipedia's special [[w:en:Wikipedia:Administrator elections|administrator election]] was resolved on time. [https://phabricator.wikimedia.org/T371454] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] In <code dir="ltr">[[mw:MediaWiki_1.44/wmf.2|1.44.0-wmf-2]]</code>, the logic of Wikibase function <code>getAllStatements</code> changed to behave like <code>getBestStatements</code>. Invoking the function now returns a copy of values which are immutable. [https://phabricator.wikimedia.org/T270851] * [https://en.wikipedia.org/api/rest_v1/ Wikimedia REST API] users, such as bot operators and tool maintainers, may be affected by ongoing upgrades. The API will be rerouting some page content endpoints from RESTbase to the newer [[mw:Special:MyLanguage/API:REST API|MediaWiki REST API]] endpoints. The [[phab:T374683|impacted endpoints]] include getting page/revision metadata and rendered HTML content. These changes will be available on testwiki later this week, with other projects to follow. This change should not affect existing functionality, but active users of the impacted endpoints should verify behavior on testwiki, and raise any concerns on the related [[phab:T374683|Phabricator ticket]]. '''In depth''' * Admins and users of the Wikimedia projects [[mw:Special:MyLanguage/Moderator_Tools/Automoderator#Usage|where Automoderator is enabled]] can now monitor and evaluate important metrics related to Automoderator's actions. [https://superset.wmcloud.org/superset/dashboard/unified-automoderator-activity-dashboard/ This Superset dashboard] calculates and aggregates metrics about Automoderator's behaviour on the projects in which it is deployed. Thanks to the Moderator Tools team for this Dashboard; you can visit [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Automoderator/Unified Activity Dashboard|the documentation page]] for more information about this work. [https://phabricator.wikimedia.org/T369488] '''Meetings and events''' * 21 November 2024 ([[m:Special:MyLanguage/Event:Commons community discussion - 21 November 2024 8:00 UTC|8:00 UTC]] & [[m:Special:MyLanguage/Event:Commons community discussion - 21 November 2024 16:00 UTC|16:00 UTC]]) - [[c:Commons:WMF support for Commons/Commons community calls|Community call]] with Wikimedia Commons volunteers and stakeholders to help prioritize support efforts for 2025-2026 Fiscal Year. The theme of this call is how content should be organised on Wikimedia Commons. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/46|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W46"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 00:05, 12 nov. 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27732268 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-47</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W47"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/47|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Users of Wikimedia sites will now be warned when they create a [[mw:Special:MyLanguage/Help:Redirects|redirect]] to a page that doesn't exist. This will reduce the number of broken redirects to red links in our projects. [https://phabricator.wikimedia.org/T326057] * View all {{formatnum:42}} community-submitted {{PLURAL:42|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Pywikibot/Overview|Pywikibot]], which automates work on MediaWiki sites, was upgraded to 9.5.0 on Toolforge. [https://phabricator.wikimedia.org/T378676] '''Updates for technical contributors''' * On wikis that use the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:FlaggedRevs|FlaggedRevs extension]], pages created or moved by users with the appropriate permissions are marked as flagged automatically. This feature has not been working recently, and changes fixing it should be deployed this week. Thanks to Daniel and Wargo for working on this. [https://phabricator.wikimedia.org/T379218][https://phabricator.wikimedia.org/T368380] '''In depth''' * There is a new [https://diff.wikimedia.org/2024/11/05/say-hi-to-temporary-accounts-easier-collaboration-with-logged-out-editors-with-better-privacy-protection Diff post] about Temporary Accounts, available in more than 15 languages. Read it to learn about what Temporary Accounts are, their impact on different groups of users, and the plan to introduce the change on all wikis. '''Meetings and events''' * Technical volunteers can now register for the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Hackathon 2025|2025 Wikimedia Hackathon]], which will take place in Istanbul, Turkey. [https://pretix.eu/wikimedia/hackathon2025/ Application for travel and accommodation scholarships] is open from '''November 12 to December 10 2024'''. The registration for the event will close in mid-April 2025. The Wikimedia Hackathon is an annual gathering that unites the global technical community to collaborate on existing projects and explore new ideas. * Join the [[C:Special:MyLanguage/Commons:WMF%20support%20for%20Commons/Commons%20community%20calls|Wikimedia Commons community calls]] this week to help prioritize support for Commons which will be planned for 2025–2026. The theme will be how content should be organised on Wikimedia Commons. This is an opportunity for volunteers who work on different things to come together and talk about what matters for the future of the project. The calls will take place '''November 21, 2024, [[m:Special:MyLanguage/Event:Commons community discussion - 21 November 2024 8:00 UTC|8:00 UTC]] and [[m:Special:MyLanguage/Event:Commons community discussion - 21 November 2024 16:00 UTC|16:00 UTC]]'''. * A [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Language_and_Product_Localization/Community meetings#29 November 2024|Language community meeting]] will take place '''November 29, 16:00 UTC''' to discuss updates and technical problem-solving. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/47|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W47"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 01:58, 19 nov. 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27806858 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-48</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W48"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/48|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] A new version of the standard wikitext editor-mode [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|syntax highlighter]] will be available as a [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta feature]] later this week. This brings many new features and bug fixes, including right-to-left support, [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Template folding|template folding]], [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Autocompletion|autocompletion]], and an improved search panel. You can learn more on the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|help page]]. * The 2010 wikitext editor now supports common keyboard shortcuts such <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>Ctrl</code>+<code>B</code></bdi> for bold and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>Ctrl</code>+<code>I</code></bdi> for italics. A full [[mw:Help:Extension:WikiEditor#Keyboard shortcuts|list of all six shortcuts]] is available. Thanks to SD0001 for this improvement. [https://phabricator.wikimedia.org/T62928] * Starting November 28, Flow/Structured Discussions pages will be automatically archived and set to read-only at the following wikis: <bdi>bswiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>elwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>euwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>fawiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>fiwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>frwikiquote</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>frwikisource</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>frwikiversity</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>frwikivoyage</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>idwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>lvwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>plwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>ptwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>urwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>viwikisource</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>zhwikisource</bdi>. This is done as part of [[mw:Special:MyLanguage/Structured_Discussions/Deprecation|StructuredDiscussions deprecation work]]. If you need any assistance to archive your page in advance, please contact [[m:User:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]]. * View all {{formatnum:25}} community-submitted {{PLURAL:25|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a user creating a new AbuseFilter can now only set the filter to "protected" [[phab:T377765|if it includes a protected variable]]. '''Updates for technical contributors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]], which can be used in JavaScript, CSS, JSON, and Lua pages, [[phab:T377663|now offers]] live autocompletion. Thanks to SD0001 for this improvement. The feature can be temporarily disabled on a page by pressing <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>Ctrl</code>+<code>,</code></bdi> and un-selecting "<bdi lang="en" dir="ltr">Live Autocompletion</bdi>". * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Tool-maintainers who use the Graphite system for tracking metrics, need to migrate to the newer Prometheus system. They can check [https://grafana.wikimedia.org/d/K6DEOo5Ik/grafana-graphite-datasource-utilization?orgId=1 this dashboard] and the list in the Description of the [[phab:T350592|task T350592]] to see if their tools are listed, and they should claim metrics and dashboards connected to their tools. They can then disable or migrate all existing metrics by following the instructions in the task. The Graphite service will become read-only in April. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/KLUV4IOLRYXPQFWD6WKKJUHMWE77BMSZ/] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] The [[mw:Special:MyLanguage/NewPP parser report|New PreProcessor parser performance report]] has been fixed to give an accurate count for the number of Wikibase entities accessed. It had previously been resetting after 400 entities. [https://phabricator.wikimedia.org/T279069] '''Meetings and events''' * A [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Language_and_Product_Localization/Community meetings#29 November 2024|Language community meeting]] will take place November 29 at [https://zonestamp.toolforge.org/1732896000 16:00 UTC]. There will be presentations on topics like developing language keyboards, the creation of the Mooré Wikipedia, the language support track at [[m:Wiki Indaba|Wiki Indaba]], and a report from the Wayuunaiki community on their experiences with the Incubator and as a new community over the last 3 years. This meeting will be in English and will also have Spanish interpretation. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/48|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W48"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 22:40, 25 nov. 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27847039 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-49</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W49"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/49|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Two new parser functions were added this week. The <code dir="ltr"><nowiki>{{</nowiki>[[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#interwikilink|#interwikilink]]<nowiki>}}</nowiki></code> function adds an [[mw:Special:MyLanguage/Help:Links#Interwiki links|interwiki link]] and the <code dir="ltr"><nowiki>{{</nowiki>[[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#interlanguagelink|#interlanguagelink]]<nowiki>}}</nowiki></code> function adds an [[mw:Special:MyLanguage/Help:Links#Interlanguage links|interlanguage link]]. These parser functions are useful on wikis where namespaces conflict with interwiki prefixes. For example, links beginning with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>MOS:</code></bdi> on English Wikipedia [[phab:T363538|conflict with the <code>mos</code> language code prefix of Mooré Wikipedia]]. * Starting this week, Wikimedia wikis no longer support connections using old RSA-based HTTPS certificates, specifically rsa-2048. This change is to improve security for all users. Some older, unsupported browser or smartphone devices will be unable to connect; Instead, they will display a connectivity error. See the [[wikitech:HTTPS/Browser_Recommendations|HTTPS Browser Recommendations page]] for more-detailed information. All modern operating systems and browsers are always able to reach Wikimedia projects. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/CTYEHVNSXUD3NFAAMG3BLZVTVQWJXJAH/] * Starting December 16, Flow/Structured Discussions pages will be automatically archived and set to read-only at the following wikis: <bdi>arwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>cawiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>frwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>mediawikiwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>orwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>wawiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>wawiktionary</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>wikidatawiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>zhwiki</bdi>. This is done as part of [[mw:Special:MyLanguage/Structured_Discussions/Deprecation|StructuredDiscussions deprecation work]]. If you need any assistance to archive your page in advance, please contact [[m:User:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T380910] * This month the Chart extension was deployed to production and is now available on Commons and Testwiki. With the security review complete, pilot wiki deployment is expected to start in the first week of December. You can see a working version [[testwiki:Charts|on Testwiki]] and read [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project/Updates|the November project update]] for more details. * View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug with the "Download as PDF" system was fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T376438] '''Updates for technical contributors''' * In late February, temporary accounts will be rolled out on at least 10 large wikis. This deployment will have a significant effect on the community-maintained code. This is about Toolforge tools, bots, gadgets, and user scripts that use IP address data or that are available for logged-out users. The Trust and Safety Product team wants to identify this code, monitor it, and assist in updating it ahead of the deployment to minimize disruption to workflows. The team asks technical editors and volunteer developers to help identify such tools by adding them to [[mw:Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers/Impacted tools|this list]]. In addition, review the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers|updated documentation]] to learn how to adjust the tools. Join the discussions on the [[mw:Talk:Trust and Safety Product/Temporary Accounts|project talk page]] or in the [[discord:channels/221049808784326656/1227616742340034722|dedicated thread]] on the [[w:Wikipedia:Discord|Wikimedia Community Discord server (in English)]] for support and to share feedback. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/49|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W49"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 22:21, 2 dec. 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27873992 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-50</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W50"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/50|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Technical documentation contributors can find updated resources, and new ways to connect with each other and the Wikimedia Technical Documentation Team, at the [[mw:Special:MyLanguage/Documentation|Documentation hub]] on MediaWiki.org. This page links to: resources for writing and improving documentation, a new <bdi lang="zxx" dir="ltr">#wikimedia-techdocs</bdi> IRC channel on libera.chat, a listing of past and upcoming documentation events, and ways to request a documentation consultation or review. If you have any feedback or ideas for improvements to the documentation ecosystem, please [[mw:Wikimedia Technical Documentation Team#Contact us|contact the Technical Documentation Team]]. '''Updates for editors''' [[File:Edit Check on Desktop.png|thumb|Layout change for the Edit Check feature]] * Later this week, [[mw:Special:MyLanguage/Edit check|Edit Check]] will be relocated to a sidebar on desktop. Edit check is the feature for new editors to help them follow policies and guidelines. This layout change creates space to present people with [[mw:Edit check#1 November 2024|new Checks]] that appear ''while'' they are typing. The [[mw:Special:MyLanguage/Edit check#Reference Check A/B Test|initial results]] show newcomers encountering Edit Check are 2.2 times more likely to publish a new content edit that includes a reference and is not reverted. * The Chart extension, which enables editors to create data visualizations, was successfully made available on MediaWiki.org and three pilot wikis (Italian, Swedish, and Hebrew Wikipedias). You can see a working examples [[testwiki:Charts|on Testwiki]] and read [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project/Updates|the November project update]] for more details. * Translators in wikis where the [[mw:Special:MyLanguage/Content translation/Section translation#Try the tool|mobile experience of Content Translation is available]], can now discover articles in Wikiproject campaigns of their interest from the "[https://test.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&campaign=specialcx&filter-type=automatic&filter-id=collections&active-list=suggestions&from=es&to=en All collection]" category in the articles suggestion feature. Wikiproject Campaign organizers can use this feature, to help translators to discover articles of interest, by adding the <code dir=ltr><nowiki><page-collection> </page-collection></nowiki></code> tag to their campaign article list page on Meta-wiki. This will make those articles discoverable in the Content Translation tool. For more detailed information on how to use the tool and tag, please refer to [[mw:Special:MyLanguage/Translation suggestions: Topic-based & Community-defined lists/How to use the features|the step-by-step guide]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T378958] * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Nuke|Nuke]] feature, which enables administrators to mass delete pages, now has a [[phab:T376379#10310998|multiselect filter for namespace selection]]. This enables users to select multiple specific namespaces, instead of only one or all, when fetching pages for deletion. * The Nuke feature also now [[phab:T364225#10371365|provides links]] to the userpage of the user whose pages were deleted, and to the pages which were not selected for deletion, after page deletions are queued. This enables easier follow-up admin-actions. Thanks to Chlod and the Moderator Tools team for both of these improvements. [https://phabricator.wikimedia.org/T364225#10371365] * The Editing Team is working on making it easier to populate citations from archive.org using the [[mw:Special:MyLanguage/Citoid/Enabling Citoid on your wiki|Citoid]] tool, the auto-filled citation generator. They are asking communities to add two parameters preemptively, <code dir=ltr>archiveUrl</code> and <code dir=ltr>archiveDate</code>, within the TemplateData for each citation template using Citoid. You can see an [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Template%3ACite_web%2Fdoc&diff=1261320172&oldid=1260788022 example of a change in a template], and a [https://global-search.toolforge.org/?namespaces=10&q=%5C%22citoid%5C%22%3A%20%5C%7B&regex=1&title= list of all relevant templates]. [https://phabricator.wikimedia.org/T374831] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikivoyage}} in [[d:Q9240|Indonesian]] ([[voy:id:|<code>voy:id:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T380726] * Last week, all wikis had problems serving pages to logged-in users and some logged-out users for 30–45 minutes. This was caused by a database problem, and investigation is ongoing. [https://www.wikimediastatus.net/incidents/3g2ckc7bp6l9] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:19}} community-submitted {{PLURAL:19|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add Link]] feature has been fixed. Previously, the list of sections which are excluded from Add Link was partially ignored in certain cases. [https://phabricator.wikimedia.org/T380455][https://phabricator.wikimedia.org/T380329] '''Updates for technical contributors''' * [[mw:Special:MyLanguage/Codex|Codex]], the design system for Wikimedia, now has an early-stage [[git:design/codex-php|implementation in PHP]]. It is available for general use in MediaWiki extensions and Toolforge apps through [https://packagist.org/packages/wikimedia/codex Composer], with use in MediaWiki core coming soon. More information is available in [[wmdoc:design-codex-php/main/index.html|the documentation]]. Thanks to Doğu for the inspiration and many contributions to the library. [https://phabricator.wikimedia.org/T379662] * [https://en.wikipedia.org/api/rest_v1/ Wikimedia REST API] users, such as bot operators and tool maintainers, may be affected by ongoing upgrades. On December 4, the MediaWiki Interfaces team began rerouting page/revision metadata and rendered HTML content endpoints on [[testwiki:|testwiki]] from RESTbase to comparable MediaWiki REST API endpoints. The team encourages active users of these endpoints to verify their tool's behavior on testwiki and raise any concerns on the related [[phab:T374683|Phabricator ticket]] before the end of the year, as they intend to roll out the same change across all Wikimedia projects in early January. These changes are part of the work to replace the outdated [[mw:RESTBase/deprecation|RESTBase]] system. * The [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/986172 2024 Developer Satisfaction Survey] is seeking the opinions of the Wikimedia developer community. Please take the survey if you have any role in developing software for the Wikimedia ecosystem. The survey is open until 3 January 2025, and has an associated [[foundation:Legal:Developer Satisfaction Survey 2024 Privacy Statement|privacy statement]]. * There is no new MediaWiki version this week. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] '''Meetings and events''' * The next meeting in the series of [[c:Commons:WMF support for Commons/Commons community calls|Wikimedia Foundation discussions with the Wikimedia Commons community]] will take place on [[m:Event:Commons community discussion - 12 December 2024 08:00 UTC|December 12 at 8:00 UTC]] and [[m:Event:Commons community discussion - 12_December 2024 16:00 UTC|at 16:00 UTC]]. The topic of this call is new media and new contributors. Contributors from all wikis are welcome to attend. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/50|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W50"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 22:14, 9 dec. 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27919424 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-51</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W51"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/51|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Interested in improving event management on your home wiki? The [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents|CampaignEvents extension]] offers organizers features like event registration management, event/wikiproject promotion, finding potential participants, and more - all directly on-wiki. If you are an organizer or think your community would benefit from this extension, start a discussion to enable it on your wiki today. To learn more about how to enable this extension on your wiki, visit the [[m:CampaignEvents/Deployment status#How to Request the CampaignEvents Extension for your wiki|deployment status page]]. '''Updates for editors''' * Users of the iOS Wikipedia App in Italy and Mexico on the Italian, Spanish, and English Wikipedias, can see a [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/Personalized Wikipedia Year in Review|personalized Year in Review]] with insights based on their reading and editing history. * Users of the Android Wikipedia App in Sub-Saharan Africa and South Asia can see the new [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/Rabbit Holes|Rabbit Holes]] feature. This feature shows a suggested search term in the Search bar based on the current article being viewed, and a suggested reading list generated from the user’s last two visited articles. * The [[m:Special:MyLanguage/Global reminder bot|global reminder bot]] is now active and running on nearly 800 wikis. This service reminds most users holding temporary rights when they are about to expire, so that they can renew should they want to. See [[m:Global reminder bot/Technical details|the technical details page]] for more information. * The next issue of Tech News will be sent out on 13 January 2025 because of the end of year holidays. Thank you to all of the translators, and people who submitted content or feedback, this year. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was [[phab:T374988|fixed]] in the Android Wikipedia App which had caused translatable SVG images to show the wrong language when they were tapped. '''Updates for technical contributors''' * There is no new MediaWiki version next week. The next deployments will start on 14 January. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar/2025] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/51|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W51"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 22:23, 16 dec. 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27942374 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-03</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W03"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/03|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Single User Login system is being updated over the next few months. This is the system which allows users to fill out the login form on one Wikimedia site and get logged in on all others at the same time. It needs to be updated because of the ways that browsers are increasingly restricting cross-domain cookies. To accommodate these restrictions, login and account creation pages will move to a central domain, but it will still appear to the user as if they are on the originating wiki. The updated code will be enabled this week for users on test wikis. This change is planned to roll out to all users during February and March. See [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Platform Team/SUL3#Deployment|the SUL3 project page]] for more details and a timeline. '''Updates for editors''' * On wikis with [[mw:Special:MyLanguage/Extension:PageAssessments|PageAssessments]] installed, you can now [[mw:Special:MyLanguage/Extension:PageAssessments#Search|filter search results]] to pages in a given WikiProject by using the <code dir=ltr>inproject:</code> keyword. (These wikis: {{int:project-localized-name-arwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-enwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-enwikivoyage/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-frwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-huwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-newiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-trwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-zhwiki/en}}) [https://phabricator.wikimedia.org/T378868] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q34129|Tigre]] ([[w:tig:|<code>w:tig:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T381377] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:35}} community-submitted {{PLURAL:35|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, there was a bug with updating a user's edit-count after making a rollback edit, which is now fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T382592] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Wikimedia REST API users, such as bot operators and tool maintainers, may be affected by ongoing upgrades. Starting the week of January 13, we will begin rerouting [[phab:T374683|some page content endpoints]] from RESTbase to the newer MediaWiki REST API endpoints for all wiki projects. This change was previously available on testwiki and should not affect existing functionality, but active users of the impacted endpoints may raise issues directly to the [[phab:project/view/6931/|MediaWiki Interfaces Team]] in Phabricator if they arise. * Toolforge tool maintainers can now share their feedback on Toolforge UI, an initiative to provide a web platform that allows creating and managing Toolforge tools through a graphic interface, in addition to existing command-line workflows. This project aims to streamline active maintainers’ tasks, as well as make registration and deployment processes more accessible for new tool creators. The initiative is still at a very early stage, and the Cloud Services team is in the process of collecting feedback from the Toolforge community to help shape the solution to their needs. [[wikitech:Wikimedia Cloud Services team/EnhancementProposals/Toolforge UI|Read more and share your thoughts about Toolforge UI]]. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] For tool and library developers who use the OAuth system: The identity endpoint used for [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/For Developers#Identifying the user|OAuth 1]] and [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/For Developers#Identifying the user 2|OAuth 2]] returned a JSON object with an integer in its <code>sub</code> field, which was incorrect (the field must always be a string). This has been fixed; the fix will be deployed to Wikimedia wikis on the week of January 13. [https://phabricator.wikimedia.org/T382139] * Many wikis currently use [[:mw:Parsoid/Parser Unification/Cite CSS|Cite CSS]] to render custom footnote markers in Parsoid output. Starting January 20 these rules will be disabled, but the developers ask you to ''not'' clean up your <bdi lang="en" dir="ltr">[[MediaWiki:Common.css]]</bdi> until February 20 to avoid issues during the migration. Your wikis might experience some small changes to footnote markers in Visual Editor and when using experimental Parsoid read mode, but if there are changes these are expected to bring the rendering in line with the legacy parser output. [https://phabricator.wikimedia.org/T370027] '''Meetings and events''' * The next meeting in the series of [[c:Special:MyLanguage/Commons:WMF support for Commons/Commons community calls|Wikimedia Foundation Community Conversations with the Wikimedia Commons community]] will take place on [[m:Special:MyLanguage/Event:Commons community discussion - 15 January 2025 08:00 UTC|January 15 at 8:00 UTC]] and [[m:Special:MyLanguage/Event:Commons community discussion - 15 January 2025 16:00 UTC|at 16:00 UTC]]. The topic of this call is defining the priorities in tool investment for Commons. Contributors from all wikis, especially users who are maintaining tools for Commons, are welcome to attend. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/03|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W03"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 01:40, 14 jan. 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28048614 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-04</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W04"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/04|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Administrators can mass-delete multiple pages created by a user or IP address using [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Nuke|Extension:Nuke]]. It previously only allowed deletion of pages created in the last 30 days. It can now delete pages from the last 90 days, provided it is targeting a specific user or IP address. [https://phabricator.wikimedia.org/T380846] * On [[phab:P72148|wikis that use]] the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Patrolled edits|Patrolled edits]] feature, when the rollback feature is used to revert an unpatrolled page revision, that revision will now be marked as "manually patrolled" instead of "autopatrolled", which is more accurate. Some editors that use [[mw:Special:MyLanguage/Help:New filters for edit review/Filtering|filters]] on Recent Changes may need to update their filter settings. [https://phabricator.wikimedia.org/T302140] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the Visual Editor's "Insert link" feature did not always suggest existing pages properly when an editor started typing, which has now been [[phab:T383497|fixed]]. '''Updates for technical contributors''' * The Structured Discussion extension (also known as Flow) is being progressively removed from the wikis. This extension is unmaintained and causes issues. It will be replaced by [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]], which is used on any regular talk page. [[mw:Special:MyLanguage/Structured Discussions/Deprecation#Deprecation timeline|The last group of wikis]] ({{int:project-localized-name-cawikiquote/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-fiwikimedia/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-gomwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kabwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ptwikibooks/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-sewikimedia/en}}) will soon be contacted. If you have questions about this process, please ping [[m:User:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] at your wiki. [https://phabricator.wikimedia.org/T380912] * The latest quarterly [[mw:Technical_Community_Newsletter/2025/January|Technical Community Newsletter]] is now available. This edition includes: updates about services from the Data Platform Engineering teams, information about Codex from the Design System team, and more. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/04|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W04"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 01:35, 21 jan. 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28129769 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-05</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W05"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/05|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Patrollers and admins - what information or context about edits or users could help you to make patroller or admin decisions more quickly or easily? The Wikimedia Foundation wants to hear from you to help guide its upcoming annual plan. Please consider sharing your thoughts on this and [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Product & Technology OKRs|13 other questions]] to shape the technical direction for next year. '''Updates for editors''' * iOS Wikipedia App users worldwide can now access a [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/Personalized Wikipedia Year in Review/How your data is used|personalized Year in Review]] feature, which provides insights based on their reading and editing history on Wikipedia. This project is part of a broader effort to help welcome new readers as they discover and interact with encyclopedic content. * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] Edit patrollers now have a new feature available that can highlight potentially problematic new pages. When a page is created with the same title as a page which was previously deleted, a tag ('Recreated') will now be added, which users can filter for in [[{{#special:RecentChanges}}]] and [[{{#special:NewPages}}]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T56145] * Later this week, there will be a new warning for editors if they attempt to create a redirect that links to another redirect (a [[mw:Special:MyLanguage/Help:Redirects#Double redirects|double redirect]]). The feature will recommend that they link directly to the second redirect's target page. Thanks to the user SomeRandomDeveloper for this improvement. [https://phabricator.wikimedia.org/T326056] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Wikimedia wikis allow [[w:en:WebAuthn|WebAuthn]]-based second factor checks (such as hardware tokens) during login, but the feature is [[m:Community Wishlist Survey 2023/Miscellaneous/Fix security key (WebAuthn) support|fragile]] and has very few users. The MediaWiki Platform team is temporarily disabling adding new WebAuthn keys, to avoid interfering with the rollout of [[mw:MediaWiki Platform Team/SUL3|SUL3]] (single user login version 3). Existing keys are unaffected. [https://phabricator.wikimedia.org/T378402] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * For developers that use the [[wikitech:Data Platform/Data Lake/Edits/MediaWiki history dumps|MediaWiki History dumps]]: The Data Platform Engineering team has added a couple of new fields to these dumps, to support the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|Temporary Accounts]] initiative. If you maintain software that reads those dumps, please review your code and the updated documentation, since the order of the fields in the row will change. There will also be one field rename: in the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mediawiki_user_history</code></bdi> dump, the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>anonymous</code></bdi> field will be renamed to <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>is_anonymous</code></bdi>. The changes will take effect with the next release of the dumps in February. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/LKMFDS62TXGDN6L56F4ABXYLN7CSCQDI/] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/05|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W05"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 22:13, 27 jan. 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28149374 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-06</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W06"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/06|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Editors who use the "Special characters" editing-toolbar menu can now see the 32 special characters you have used most recently, across editing sessions on that wiki. This change should help make it easier to find the characters you use most often. The feature is in both the 2010 wikitext editor and VisualEditor. [https://phabricator.wikimedia.org/T110722] * Editors using the 2010 wikitext editor can now create sublists with correct indentation by selecting the line(s) you want to indent and then clicking the toolbar buttons.[https://phabricator.wikimedia.org/T380438] You can now also insert <code><nowiki><code></nowiki></code> tags using a new toolbar button.[https://phabricator.wikimedia.org/T383010] Thanks to user stjn for these improvements. * Help is needed to ensure the [[mw:Special:MyLanguage/Citoid/Enabling Citoid on your wiki|citation generator]] works properly on each wiki. ** (1) Administrators should update the local versions of the page <code dir=ltr>MediaWiki:Citoid-template-type-map.json</code> to include entries for <code dir=ltr>preprint</code>, <code dir=ltr>standard</code>, and <code dir=ltr>dataset</code>; Here are example diffs to replicate [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=MediaWiki%3ACitoid-template-type-map.json&diff=1189164774&oldid=1165783565 for 'preprint'] and [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=MediaWiki%3ACitoid-template-type-map.json&diff=1270832208&oldid=1270828390 for 'standard' and 'dataset']. ** (2.1) If the citoid map in the citation template used for these types of references is missing, [[mediawikiwiki:Citoid/Enabling Citoid on your wiki#Step 2.a: Create a 'citoid' maps value for each citation template|one will need to be added]]. (2.2) If the citoid map does exist, the TemplateData will need to be updated to include new field names. Here are example updates [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Template%3ACitation%2Fdoc&diff=1270829051&oldid=1262470053 for 'preprint'] and [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Template%3ACitation%2Fdoc&diff=1270831369&oldid=1270829480 for 'standard' and 'dataset']. The new fields that may need to be supported are <code dir=ltr>archiveID</code>, <code dir=ltr>identifier</code>, <code dir=ltr>repository</code>, <code dir=ltr>organization</code>, <code dir=ltr>repositoryLocation</code>, <code dir=ltr>committee</code>, and <code dir=ltr>versionNumber</code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T383666] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia/en}} in [[d:Q15637215|Central Kanuri]] ([[w:knc:|<code>w:knc:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T385181] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the [[mediawikiwiki:Special:MyLanguage/Help:Extension:Wikisource/Wikimedia OCR|OCR (optical character recognition) tool]] used for Wikisource now supports a new language, Church Slavonic. [https://phabricator.wikimedia.org/T384782] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/06|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W06"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 00:07, 4 feb. 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28203495 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-07</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W07"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/07|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Product and Technology Advisory Council (PTAC) has published [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/February 2025 draft PTAC recommendation for feedback|a draft of their recommendations]] for the Wikimedia Foundation's Product and Technology department. They have recommended focusing on [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/February 2025 draft PTAC recommendation for feedback/Mobile experiences|mobile experiences]], particularly contributions. They request community [[m:Talk:Product and Technology Advisory Council/February 2025 draft PTAC recommendation for feedback|feedback at the talk page]] by 21 February. '''Updates for editors''' * The "Special pages" portlet link will be moved from the "Toolbox" into the "Navigation" section of the main menu's sidebar by default. This change is because the Toolbox is intended for tools relating to the current page, not tools relating to the site, so the link will be more logically and consistently located. To modify this behavior and update CSS styling, administrators can follow the instructions at [[phab:T385346|T385346]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T333211] * As part of this year's work around improving the ways readers discover content on the wikis, the Web team will be running an experiment with a small number of readers that displays some suggestions for related or interesting articles within the search bar. Please check out [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Content Discovery Experiments#Experiment 1: Display article recommendations in more prominent locations, search|the project page]] for more information. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Template editors who use TemplateStyles can now customize output for users with specific accessibility needs by using accessibility related media queries (<code dir=ltr>[https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/CSS/@media/prefers-reduced-motion prefers-reduced-motion]</code>, <code dir=ltr>[https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/CSS/@media/prefers-reduced-transparency prefers-reduced-transparency]</code>, <code dir=ltr>[https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/CSS/@media/prefers-contrast prefers-contrast]</code>, and <code dir=ltr>[https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/CSS/@media/forced-colors forced-colors]</code>). Thanks to user Bawolff for these improvements. [https://phabricator.wikimedia.org/T384175] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:22}} community-submitted {{PLURAL:22|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the global blocks log will now be shown directly on the {{#special:CentralAuth}} page, similarly to global locks, to simplify the workflows for stewards. [https://phabricator.wikimedia.org/T377024] '''Updates for technical contributors''' * Wikidata [[d:Special:MyLanguage/Help:Default values for labels and aliases|now supports a special language as a "default for all languages"]] for labels and aliases. This is to avoid excessive duplication of the same information across many languages. If your Wikidata queries use labels, you may need to update them as some existing labels are getting removed. [https://phabricator.wikimedia.org/T312511] * The function <code dir="ltr">getDescription</code> was invoked on every Wiki page read and accounts for ~2.5% of a page's total load time. The calculated value will now be cached, reducing load on Wikimedia servers. [https://phabricator.wikimedia.org/T383660] * As part of the RESTBase deprecation [[mw:RESTBase/deprecation|effort]], the <code dir="ltr">/page/related</code> endpoint has been blocked as of February 6, 2025, and will be removed soon. This timeline was chosen to align with the deprecation schedules for older Android and iOS versions. The stable alternative is the "<code dir="ltr">morelike</code>" action API in MediaWiki, and [[gerrit:c/mediawiki/services/mobileapps/+/982154/13/pagelib/src/transform/FooterReadMore.js|a migration example]] is available. The MediaWiki Interfaces team [[phab:T376297|can be contacted]] for any questions. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/GFC2IJO7L4BWO3YTM7C5HF4MCCBE2RJ2/] '''In depth''' * The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/January|Language and Internationalization newsletter]] is available. It includes: Updates about the "Contribute" menu; details on some of the newest language editions of Wikipedia; details on new languages supported by the MediaWiki interface; updates on the Community-defined lists feature; and more. * The latest [[mw:Extension:Chart/Project/Updates#January 2025: Better visibility into charts and tabular data usage|Chart Project newsletter]] is available. It includes updates on the progress towards bringing better visibility into global charts usage and support for categorizing pages in the Data namespace on Commons. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/07|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W07"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 00:10, 11 feb. 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28231022 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-08</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W08"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/08|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Communities using growth tools can now showcase one event on the <code>{{#special:Homepage}}</code> for newcomers. This feature will help newcomers to be informed about editing activities they can participate in. Administrators can create a new event to showcase at <code>{{#special:CommunityConfiguration}}</code>. To learn more about this feature, please read [[diffblog:2025/02/12/community-updates-module-connecting-newcomers-to-your-initiatives/|the Diff post]], have a look [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Community updates module|at the documentation]], or contact [[mw:Talk:Growth|the Growth team]]. '''Updates for editors''' [[File:Page Frame Features on desktop.png|thumb|Highlighted talk pages improvements]] * Starting next week, talk pages at these wikis – {{int:project-localized-name-eswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-frwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-itwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-jawiki/en}} – will get [[diffblog:2024/05/02/making-talk-pages-better-for-everyone/|a new design]]. This change was extensively tested as a Beta feature and is the last step of [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Feature summary|talk pages improvements]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T379102] * You can now navigate to view a redirect page directly from its action pages, such as the history page. Previously, you were forced to first go to the redirect target. This change should help editors who work with redirects a lot. Thanks to user stjn for this improvement. [https://phabricator.wikimedia.org/T5324] * When a Cite reference is reused many times, wikis currently show either numbers like "1.23" or localized alphabetic markers like "a b c" in the reference list. Previously, if there were so many reuses that the alphabetic markers were all used, [[MediaWiki:Cite error references no backlink label|an error message]] was displayed. As part of the work to [[phab:T383036|modernize Cite customization]], these errors will no longer be shown and instead the backlinks will fall back to showing numeric markers like "1.23" once the alphabetic markers are all used. * The log entries for each change to an editor's user-groups are now clearer by specifying exactly what has changed, instead of the plain before and after listings. Translators can [[phab:T369466|help to update the localized versions]]. Thanks to user Msz2001 for these improvements. * A new filter has been added to the [[{{#special:Nuke}}]] tool, which allows administrators to mass delete pages, to enable users to filter for pages in a range of page sizes (in bytes). This allows, for example, deleting pages only of a certain size or below. [https://phabricator.wikimedia.org/T378488] * Non-administrators can now check which pages are able to be deleted using the [[{{#special:Nuke}}]] tool. Thanks to user MolecularPilot for this and the previous improvements. [https://phabricator.wikimedia.org/T376378] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:25}} community-submitted {{PLURAL:25|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed in the configuration for the AV1 video file format, which enables these files to play again. [https://phabricator.wikimedia.org/T382193] '''Updates for technical contributors''' * Parsoid Read Views is going to be rolling out to most Wiktionaries over the next few weeks, following the successful transition of Wikivoyage to Parsoid Read Views last year. For more information, see the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parsoid/Parser Unification]] project page. [https://phabricator.wikimedia.org/T385923][https://phabricator.wikimedia.org/T371640] * Developers of tools that run on-wiki should note that <code dir=ltr>mw.Uri</code> is deprecated. Tools requiring <code dir=ltr>mw.Uri</code> must explicitly declare <code dir=ltr>mediawiki.Uri</code> as a ResourceLoader dependency, and should migrate to the browser native <code dir=ltr>URL</code> API soon. [https://phabricator.wikimedia.org/T384515] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/08|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W08"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21:15, 17 feb. 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28275610 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-09</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W09"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/09|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Administrators can now customize how the [[m:Special:MyLanguage/User language|Babel feature]] creates categories using [[{{#special:CommunityConfiguration/Babel}}]]. They can rename language categories, choose whether they should be auto-created, and adjust other settings. [https://phabricator.wikimedia.org/T374348] * The <bdi lang="en" dir="ltr">[https://www.wikimedia.org/ wikimedia.org]</bdi> portal has been updated – and is receiving some ongoing improvements – to modernize and improve the accessibility of our portal pages. It now has better support for mobile layouts, updated wording and links, and better language support. Additionally, all of the Wikimedia project portals, such as <bdi lang="en" dir="ltr">[https://wikibooks.org wikibooks.org]</bdi>, now support dark mode when a reader is using that system setting. [https://phabricator.wikimedia.org/T373204][https://phabricator.wikimedia.org/T368221][https://meta.wikimedia.org/wiki/Project_portals] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wiktionary/en}} in [[d:Q33965|Santali]] ([[wikt:sat:|<code>wikt:sat:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T386619] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed that prevented clicking on search results in the web-interface for some Firefox for Android phone configurations. [https://phabricator.wikimedia.org/T381289] '''Meetings and events''' * The next Language Community Meeting is happening soon, February 28th at [https://zonestamp.toolforge.org/1740751200 14:00 UTC]. This week's meeting will cover: highlights and technical updates on keyboard and tools for the Sámi languages, Translatewiki.net contributions from the Bahasa Lampung community in Indonesia, and technical Q&A. If you'd like to join, simply [[mw:Wikimedia Language and Product Localization/Community meetings#28 February 2025|sign up on the wiki page]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/09|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W09"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 00:39, 25 feb. 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28296129 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-10</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W10"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/10|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * All logged-in editors using the mobile view can now edit a full page. The "{{int:Minerva-page-actions-editfull}}" link is accessible from the "{{int:minerva-page-actions-overflow}}" menu in the toolbar. This was previously only available to editors using the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Advanced mobile contributions|Advanced mobile contributions]] setting. [https://phabricator.wikimedia.org/T387180] * Interface administrators can now help to remove the deprecated Cite CSS code matching "<code dir="ltr">mw-ref</code>" from their local <bdi lang="en" dir="ltr">[[MediaWiki:Common.css]]</bdi>. The list of wikis in need of cleanup, and the code to remove, [https://global-search.toolforge.org/?q=mw-ref%5B%5E-a-z%5D&regex=1&namespaces=8&title=.*css can be found with this global search] and in [https://ace.wikipedia.org/w/index.php?title=MediaWiki:Common.css&oldid=145662#L-139--L-144 this example], and you can learn more about how to help on the [[mw:Parsoid/Parser Unification/Cite CSS|CSS migration project page]]. The Cite footnote markers ("<code dir="ltr">[1]</code>") are now rendered by [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid|Parsoid]], and the deprecated CSS is no longer needed. The CSS for backlinks ("<code dir="ltr">mw:referencedBy</code>") should remain in place for now. This cleanup is expected to cause no visible changes for readers. Please help to remove this code before March 20, after which the development team will do it for you. * When editors embed a file (e.g. <code><nowiki>[[File:MediaWiki.png]]</nowiki></code>) on a page that is protected with cascading protection, the software will no longer restrict edits to the file description page, only to new file uploads.[https://phabricator.wikimedia.org/T24521] In contrast, transcluding a file description page (e.g. <code><nowiki>{{:File:MediaWiki.png}}</nowiki></code>) will now restrict edits to the page.[https://phabricator.wikimedia.org/T62109] * When editors revert a file to an earlier version it will now require the same permissions as ordinarily uploading a new version of the file. The software now checks for 'reupload' or 'reupload-own' rights,[https://phabricator.wikimedia.org/T304474] and respects cascading protection.[https://phabricator.wikimedia.org/T140010] * When administrators are listing pages for deletion with the Nuke tool, they can now also list associated talk pages and redirects for deletion, alongside pages created by the target, rather than needing to manually delete these pages afterwards. [https://phabricator.wikimedia.org/T95797] * The [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/03|previously noted]] update to Single User Login, which will accommodate browser restrictions on cross-domain cookies by moving login and account creation to a central domain, will now roll out to all users during March and April. The team plans to enable it for all new account creation on [[wikitech:Deployments/Train#Tuesday|Group0]] wikis this week. See [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Platform Team/SUL3#Deployment|the SUL3 project page]] for more details and an updated timeline. * Since last week there has been a bug that shows some interface icons as black squares until the page has fully loaded. It will be fixed this week. [https://phabricator.wikimedia.org/T387351] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia/en}} in [[d:Q2044560|Sylheti]] ([[w:syl:|<code>w:syl:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T386441] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed with loading images in very old versions of the Firefox browser on mobile. [https://phabricator.wikimedia.org/T386400] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.19|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/10|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W10"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 02:29, 4 mar. 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28334563 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-11</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W11"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/11|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Editors who use password managers at multiple wikis may notice changes in the future. The way that our wikis provide information to password managers about reusing passwords across domains has recently been updated, so some password managers might now offer you login credentials that you saved for a different Wikimedia site. Some password managers already did this, and are now doing it for more Wikimedia domains. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Platform Team/SUL3|SUL3 project]] which aims to improve how our unified login works, and to keep it compatible with ongoing changes to the web-browsers we use. [https://phabricator.wikimedia.org/T385520][https://phabricator.wikimedia.org/T384844] * The Wikipedia Apps Team is inviting interested users to help improve Wikipedia’s offline and limited internet use. After discussions in [[m:Afrika Baraza|Afrika Baraza]] and the last [[m:Special:MyLanguage/ESEAP Hub/Meetings|ESEAP call]], key challenges like search, editing, and offline access are being explored, with upcoming focus groups to dive deeper into these topics. All languages are welcome, and interpretation will be available. Want to share your thoughts? [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Improving Wikipedia Mobile Apps for Offline & Limited Internet Use|Join the discussion]] or email <bdi lang="en" dir="ltr">aramadan@wikimedia.org</bdi>! * All wikis will be read-only for a few minutes on March 19. This is planned at [https://zonestamp.toolforge.org/1742392800 14:00 UTC]. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming weeks. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.20|MediaWiki]] '''In depth''' * The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Newsletters/33|Growth newsletter]] is available. It includes: the launch of the Community Updates module, the most recent changes in Community Configuration, and the upcoming test of in-article suggestions for first-time editors. * An old API that was previously used in the Android Wikipedia app is being removed at the end of March. There are no current software uses, but users of the app with a version that is older than 6 months by the time of removal (2025-03-31), will no longer have access to the Suggested Edits feature, until they update their app. You can [[diffblog:2025/02/24/sunset-of-wikimedia-recommendation-api/|read more details about this change]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/11|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W11"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:07, 10 mar. 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28372257 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-12</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W12"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/12|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Twice a year, around the equinoxes, the Wikimedia Foundation's Site Reliability Engineering (SRE) team performs [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|a datacenter server switchover]], redirecting all traffic from one primary server to its backup. This provides reliability in case of a crisis, as we can always fall back on the other datacenter. [http://listen.hatnote.com/ Thanks to the Listen to Wikipedia] tool, you can hear the switchover take place: Before it begins, you'll hear the steady stream of edits; Then, as the system enters a brief read-only phase, the sound stops for a couple of minutes, before resuming after the switchover. You can [[diffblog:2025/03/12/hear-that-the-wikis-go-silent-twice-a-year/|read more about the background and details of this process on the Diff blog]]. If you want to keep an ear out for the next server switchover, listen to the wikis on [https://zonestamp.toolforge.org/1742392800 March 19 at 14:00 UTC]. '''Updates for editors''' * The [https://test.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&filter-type=automatic&filter-id=previous-edits&active-list=suggestions&from=en&to=es improved Content Translation tool dashboard] is now available in [[phab:T387820|10 Wikipedias]] and will be available for all Wikipedias [[phab:T387821|soon]]. With [[mw:Special:MyLanguage/Content translation#Improved translation experience|the unified dashboard]], desktop users can now: Translate new sections of an article; Discover and access topic-based [https://ig.m.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&active-list=suggestions&from=en&to=ig&filter-type=automatic&filter-id=previous-edits article suggestion filters] (initially available only for mobile device users); Discover and access the [[mw:Special:MyLanguage/Translation suggestions: Topic-based & Community-defined lists|Community-defined lists]] filter, also known as "Collections", from wiki-projects and campaigns. * On Wikimedia Commons, a [[c:Commons:WMF support for Commons/Upload Wizard Improvements#Improve category selection|new system to select the appropriate file categories]] has been introduced: if a category has one or more subcategories, users will be able to click on an arrow that will open the subcategories directly within the form, and choose the correct one. The parent category name will always be shown on top, and it will always be possible to come back to it. This should decrease the amount of work for volunteers in fixing/creating new categories. The change is also available on mobile. These changes are part of planned improvements to the UploadWizard. * The Community Tech team is seeking wikis to join a pilot for the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2023/Multiblocks|Multiblocks]] feature and a refreshed Special:Block page in late March. Multiblocks enables administrators to impose multiple different types of blocks on the same user at the same time. If you are an admin or steward and would like us to discuss joining the pilot with your community, please leave a message on the [[m:Talk:Community Wishlist Survey 2023/Multiblocks|project talk page]]. * Starting March 25, the Editing team will test a new feature for Edit Check at [[phab:T384372|12 Wikipedias]]: [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Multi-check|Multi-Check]]. Half of the newcomers on these wikis will see all [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#ref|Reference Checks]] during their edit session, while the other half will continue seeing only one. The goal of this test is to see if users are confused or discouraged when shown multiple Reference Checks (when relevant) within a single editing session. At these wikis, the tags used on edits that show References Check will be simplified, as multiple tags could be shown within a single edit. Changes to the tags are documented [[phab:T373949|on Phabricator]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T379131] * The [[m:Special:MyLanguage/Global reminder bot|Global reminder bot]], which is a service for notifying users that their temporary user-rights are about to expire, now supports using the localized name of the user-rights group in the message heading. Translators can see the [[m:Global reminder bot/Translation|listing of existing translations and documentation]] to check if their language needs updating or creation. * The [[Special:GlobalPreferences|GlobalPreferences]] gender setting, which is used for how the software should refer to you in interface messages, now works as expected by overriding the local defaults. [https://phabricator.wikimedia.org/T386584] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:26}} community-submitted {{PLURAL:26|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the Wikipedia App for Android had a bug fixed for when a user is browsing and searching in multiple languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T379777] '''Updates for technical contributors''' * Later this week, the way that Codex styles are loaded will be changing. There is a small risk that this may result in unstyled interface message boxes on certain pages. User generated content (e.g. templates) is not impacted. Gadgets may be impacted. If you see any issues [[phab:T388847|please report them]]. See the linked task for details, screenshots, and documentation on how to fix any affected gadgets. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.21|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/12|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W12"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:46, 17 mar. 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28412594 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-13</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W13"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/13|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Wikimedia Foundation is seeking your feedback on the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Product & Technology OKRs|drafts of the objectives and key results that will shape the Foundation's Product and Technology priorities]] for the next fiscal year (starting in July). The objectives are broad high-level areas, and the key-results are measurable ways to track the success of their objectives. Please share your feedback on the talkpage, in any language, ideally before the end of April. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] will be released to multiple wikis (see [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status#Global Deployment Plan|deployment plan]] for details) in April 2025, and the team has begun the process of engaging communities on the identified wikis. The extension provides tools to organize, manage, and promote collaborative activities (like events, edit-a-thons, and WikiProjects) on the wikis. The extension has three tools: [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]], [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaboration list|Collaboration List]], and [[m:Special:MyLanguage/Campaigns/Foundation Product Team/Invitation list|Invitation Lists]]. It is currently on 13 Wikipedias, including English Wikipedia, French Wikipedia, and Spanish Wikipedia, as well as Wikidata. Questions or requests can be directed to the [[mw:Help talk:Extension:CampaignEvents|extension talk page]] or in Phabricator (with <bdi lang="en" dir="ltr" style="white-space: nowrap;">#campaigns-product-team</bdi> tag). * Starting the week of March 31st, wikis will be able to set which user groups can view private registrants in [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]], as part of the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents]] extension. By default, event organizers and the local wiki admins will be able to see private registrants. This is a change from the current behavior, in which only event organizers can see private registrants. Wikis can change the default setup by [[m:Special:MyLanguage/Requesting wiki configuration changes|requesting a configuration change]] in Phabricator (and adding the <bdi lang="en" dir="ltr" style="white-space: nowrap;">#campaigns-product-team</bdi> tag). Participants of past events can cancel their registration at any time. * Administrators at wikis that have a customized <bdi lang="en" dir="ltr">[[MediaWiki:Sidebar]]</bdi> should check that it contains an entry for the {{int:specialpages}} listing. If it does not, they should add it using <code dir=ltr style="white-space: nowrap;">* specialpages-url|specialpages</code>. Wikis with a default sidebar will see the link moved from the page toolbox into the sidebar menu in April. [https://phabricator.wikimedia.org/T388927] * The Minerva skin (mobile web) combines both Notice and Alert notifications within the bell icon ([[File:OOjs UI icon bell.svg|16px|link=|class=skin-invert]]). There was a long-standing bug where an indication for new notifications was only shown if you had unseen Alerts. This bug is now fixed. In the future, Minerva users will notice a counter atop the bell icon when you have 1 or more unseen Notices and/or Alerts. [https://phabricator.wikimedia.org/T344029] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * VisualEditor has introduced a [[mw:VisualEditor/Hooks|new client-side hook]] for developers to use when integrating with the VisualEditor target lifecycle. This hook should replace the existing lifecycle-related hooks, and be more consistent between different platforms. In addition, the new hook will apply to uses of VisualEditor outside of just full article editing, allowing gadgets to interact with the editor in DiscussionTools as well. The Editing Team intends to deprecate and eventually remove the old lifecycle hooks, so any use cases that this new hook does not cover would be of interest to them and can be [[phab:T355555|shared in the task]]. * Developers who use the <code dir=ltr>mw.Api</code> JavaScript library, can now identify the tool using it with the <code dir=ltr>userAgent</code> parameter: <code dir=ltr>var api = new mw.Api( { userAgent: 'GadgetNameHere/1.0.1' } );</code>. If you maintain a gadget or user script, please set a user agent, because it helps with library and server maintenance and with differentiating between legitimate and illegitimate traffic. [https://phabricator.wikimedia.org/T373874][https://foundation.wikimedia.org/wiki/Policy:Wikimedia_Foundation_User-Agent_Policy] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.22|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/13|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W13"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 22:40, 24 mar. 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28443127 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-14</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W14"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/14|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The Editing team is working on a new [[mw:Special:MyLanguage/Edit Check|Edit check]]: [[mw:Special:MyLanguage/Edit check#26 March 2025|Peacock check]]. This check's goal is to identify non-neutral terms while a user is editing a wikipage, so that they can be informed that their edit should perhaps be changed before they publish it. This project is at the early stages, and the team is looking for communities' input: [[phab:T389445|in this Phabricator task]], they are gathering on-wiki policies, templates used to tag non-neutral articles, and the terms (jargon and keywords) used in edit summaries for the languages they are currently researching. You can participate by editing the table on Phabricator, commenting on the task, or directly messaging [[m:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]]. * [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Platform Team/SUL3|Single User Login]] has now been updated on all wikis to move login and account creation to a central domain. This makes user login compatible with browser restrictions on cross-domain cookies, which have prevented users of some browsers from staying logged in. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:35}} community-submitted {{PLURAL:35|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Starting on March 31st, the MediaWiki Interfaces team will begin a limited release of generated OpenAPI specs and a SwaggerUI-based sandbox experience for [[mw:Special:MyLanguage/API:REST API|MediaWiki REST APIs]]. They invite developers from a limited group of non-English Wikipedia communities (Arabic, German, French, Hebrew, Interlingua, Dutch, Chinese) to review the documentation and experiment with the sandbox in their preferred language. In addition to these specific Wikipedia projects, the sandbox and OpenAPI spec will be available on the [[testwiki:Special:RestSandbox|on the test wiki REST Sandbox special page]] for developers with English as their preferred language. During the preview period, the MediaWiki Interfaces Team also invites developers to [[mw:MediaWiki Interfaces Team/Feature Feedback/REST Sandbox|share feedback about your experience]]. The preview will last for approximately 2 weeks, after which the sandbox and OpenAPI specs will be made available across all wiki projects. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.23|MediaWiki]] '''In depth''' * Sometimes a small, [[gerrit:c/operations/cookbooks/+/1129184|one line code change]] can have great significance: in this case, it means that for the first time in years we're able to run all of the stack serving <bdi lang="en" dir="ltr">[http://maps.wikimedia.org/ maps.wikimedia.org]</bdi> - a host dedicated to serving our wikis and their multi-lingual maps needs - from a single core datacenter, something we test every time we perform a [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|datacenter switchover]]. This is important because it means that in case one of our datacenters is affected by a catastrophe, we'll still be able to serve the site. This change is the result of [[phab:T216826|extensive work]] by two developers on porting the last component of the maps stack over to [[w:en:Kubernetes|kubernetes]], where we can allocate resources more efficiently than before, thus we're able to withstand more traffic in a single datacenter. This work involved a lot of complicated steps because this software, and the software libraries it uses, required many long overdue upgrades. This type of work makes the Wikimedia infrastructure more sustainable. '''Meetings and events''' * [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Users and Developers Workshop Spring 2025|MediaWiki Users and Developers Workshop Spring 2025]] is happening in Sandusky, USA, and online, from 14–16 May 2025. The workshop will feature discussions around the usage of MediaWiki software by and within companies in different industries and will inspire and onboard new users. Registration and presentation signup is now available at the workshop's website. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/14|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W14"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 00:03, 1 apr. 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28473566 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-15</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W15"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/15|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * From now on, [[m:Special:MyLanguage/Interface administrators|interface admins]] and [[m:Special:MyLanguage/Central notice administrators|centralnotice admins]] are technically required to enable [[m:Special:MyLanguage/Help:Two-factor authentication|two-factor authentication]] before they can use their privileges. In the future this might be expanded to more groups with advanced user-rights. [https://phabricator.wikimedia.org/T150898] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * The Design System Team is preparing to release the next major version of Codex (v2.0.0) on April 29. Editors and developers who use CSS from Codex should see the [[mw:Codex/Release Timeline/2.0|2.0 overview documentation]], which includes guidance related to a few of the breaking changes such as <code dir=ltr style="white-space: nowrap;">font-size</code>, <code dir=ltr style="white-space: nowrap;">line-height</code>, and <code dir=ltr style="white-space: nowrap;">size-icon</code>. * The results of the [[mw:Developer Satisfaction Survey/2025|Developer Satisfaction Survey (2025)]]  are now available. Thank you to all participants. These results help the Foundation decide what to work on next and to review what they recently worked on. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.24|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Hackathon 2025|2025 Wikimedia Hackathon]] will take place in Istanbul, Turkey, between 2–4 May. Registration for attending the in-person event will close on 13 April. Before registering, please note the potential need for a [https://www.mfa.gov.tr/turkish-representations.en.mfa visa] or [https://www.mfa.gov.tr/visa-information-for-foreigners.en.mfa e-visa] to enter the country. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/15|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W15"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 18:50, 7 apr. 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28507470 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-16</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W16"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/16|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Later this week, the default thumbnail size will be increased from 220px to 250px. This changes how pages are shown in all wikis and has been requested by some communities for many years, but wasn't previously possible due to technical limitations. [https://phabricator.wikimedia.org/T355914] * File thumbnails are now stored in discrete sizes. If a page specifies a thumbnail size that's not among the standard sizes (20, 40, 60, 120, 250, 330, 500, 960), then MediaWiki will pick the closest larger thumbnail size but will tell the browser to downscale it to the requested size. In these cases, nothing will change visually but users might load slightly larger images. If it doesn't matter which thumbnail size is used in a page, please pick one of the standard sizes to avoid the extra in-browser down-scaling step. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Help:Images#Thumbnail_sizes][https://phabricator.wikimedia.org/T355914] '''Updates for editors''' * The Wikimedia Foundation are working on a system called [[m:Edge Uniques|Edge Uniques]] which will enable [[:w:en:A/B testing|A/B testing]], help protect against [[:w:en:Denial-of-service attack|Distributed denial-of-service attacks]] (DDoS attacks), and make it easier to understand how many visitors the Wikimedia sites have. This is so that they can more efficiently build tools which help readers, and make it easier for readers to find what they are looking for. * To improve security for users, a small percentage of logins will now require that the account owner input a one-time password [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:EmailAuth|emailed to their account]]. It is recommended that you [[Special:Preferences#mw-prefsection-personal-email|check]] that the email address on your account is set correctly, and that it has been confirmed, and that you have an email set for this purpose. [https://phabricator.wikimedia.org/T390662] * "Are you interested in taking a short survey to improve tools used for reviewing or reverting edits on your Wiki?" This question will be [[phab:T389401|asked at 7 wikis starting next week]], on Recent Changes and Watchlist pages. The [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools|Moderator Tools team]] wants to know more about activities that involve looking at new edits made to your Wikimedia project, and determining whether they adhere to your project's policies. * On April 15, the full Wikidata graph will no longer be supported on <bdi lang="zxx" dir="ltr">[https://query.wikidata.org/ query.wikidata.org]</bdi>. After this date, scholarly articles will be available through <bdi lang="zxx" dir="ltr" style="white-space:nowrap;">[https://query-scholarly.wikidata.org/ query-scholarly.wikidata.org]</bdi>, while the rest of the data hosted on Wikidata will be available through the <bdi lang="zxx" dir="ltr">[https://query.wikidata.org/ query.wikidata.org]</bdi> endpoint. This is part of the scheduled split of the Wikidata Graph, which was [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/September 2024 scaling update|announced in September 2024]]. More information is [[d:Wikidata:SPARQL query service/WDQS graph split|available on Wikidata]]. * The latest quarterly [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Newsletter/First quarter of 2025|Wikimedia Apps Newsletter]] is now available. It covers updates, experiments, and improvements made to the Wikipedia mobile apps. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * The latest quarterly [[mw:Technical Community Newsletter/2025/April|Technical Community Newsletter]] is now available. This edition includes: an invitation for tool maintainers to attend the Toolforge UI Community Feedback Session on April 15th; recent community metrics; and recent technical blog posts. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.25|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/16|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W16"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 00:22, 15 apr. 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28540654 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-17</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W17"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/17|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Main Page|Wikifunctions]] is now integrated with [[w:dag:Solɔɣu|Dagbani Wikipedia]] since April 15. It is the first project that will be able to call [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Introduction|functions from Wikifunctions]] and integrate them in articles. A function is something that takes one or more inputs and transforms them into a desired output, such as adding up two numbers, converting miles into metres, calculating how much time has passed since an event, or declining a word into a case. Wikifunctions will allow users to do that through a simple call of [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Catalogue|a stable and global function]], rather than via a local template. [https://www.wikifunctions.org/wiki/Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status_updates/2025-04-16] * A new type of lint error has been created: [[Special:LintErrors/empty-heading|{{int:linter-category-empty-heading}}]] ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Lint errors/empty-heading|documentation]]). The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Linter|Linter extension]]'s purpose is to identify wikitext patterns that must or can be fixed in pages and provide some guidance about what the problems are with those patterns and how to fix them. [https://phabricator.wikimedia.org/T368722] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:37}} community-submitted {{PLURAL:37|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Following its publication on HuggingFace, the "Structured Contents" dataset, developed by Wikimedia Enterprise, is [https://enterprise.wikimedia.com/blog/kaggle-dataset/ now also available on Kaggle]. This Beta initiative is focused on making Wikimedia data more machine-readable for high-volume reusers. They are releasing this beta version in a location that open dataset communities already use, in order to seek feedback, to help improve the product for a future wider release. You can read more about the overall [https://enterprise.wikimedia.com/blog/structured-contents-snapshot-api/#open-datasets Structured Contents project], and about the [https://enterprise.wikimedia.com/blog/structured-contents-wikipedia-infobox/ first release that's freely usable]. * There is no new MediaWiki version this week. '''Meetings and events''' * The Editing and Machine Learning Teams invite interested volunteers to a video meeting to discuss [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Peacock check|Peacock check]], which is the latest [[mw:Special:MyLanguage/Edit check|Edit check]] that will detect "peacock" or "overly-promotional" or "non-neutral" language whilst an editor is typing. Editors who work with newcomers, or help to fix this kind of writing, or are interested in how we use artificial intelligence in our projects are encouraged to attend. The [[mw:Special:MyLanguage/Editing team/Community Conversations#Next Conversation|meeting will be on April 28, 2025]] at [https://zonestamp.toolforge.org/1745863200 18:00–19:00 UTC] and hosted on Zoom. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/17|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W17"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:58, 21 apr. 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28578245 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-18</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W18"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/18|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Event organizers who host collaborative activities on [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status#Global Deployment Plan|multiple wikis]], including Bengali, Japanese, and Korean Wikipedias, will have access to the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] this week. Also, admins in the Wikipedia where the extension is enabled will automatically be granted the event organizer right soon. They won't have to manually grant themselves the right before they can manage events as [[phab:T386861|requested by a community]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:19}} community-submitted {{PLURAL:19|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * The release of the next major version of [[mw:Special:MyLanguage/Codex|Codex]], the design system for Wikimedia, is scheduled for 29 April 2025. Technical editors will have access to the release by the week of 5 May 2025. This update will include a number of [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Release_Timeline/2.0#Breaking_changes|breaking changes]] and minor [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Release_Timeline/2.0#Visual_changes|visual changes]]. Instructions on handling the breaking and visual changes are documented on [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Release Timeline/2.0#|this page]]. Pre-release testing is reported in [[phab:T386298|T386298]], with post-release issues tracked in [[phab:T392379|T392379]] and [[phab:T392390|T392390]]. * Users of [[wikitech:Special:MyLanguage/Help:Wiki_Replicas|Wiki Replicas]] will notice that the database views of <code dir="ltr">ipblocks</code>, <code dir="ltr">ipblocks_ipindex</code>, and <code dir="ltr">ipblocks_compat</code> are [[phab:T390767|now deprecated]]. Users can query the <code dir="ltr">[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Block_table|block]]</code> and <code dir="ltr">[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Block_target_table|block_target]]</code> new views that mirror the new tables in the production database instead. The deprecated views will be removed entirely from Wiki Replicas in June, 2025. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.27|MediaWiki]] '''In depth''' * The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/April|Language and Internationalization Newsletter]] is now available. This edition includes an overview of the improved [https://test.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&campaign=contributionsmenu&to=es&filter-type=automatic&filter-id=previous-edits&active-list=suggestions&from=en#/ Content Translation Dashboard Tool], [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/April#Language Support for New and Existing Languages|support for new languages]], [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/April#Wiki Loves Ramadan Articles Made In Content Translation Mobile Workflow|highlights from the Wiki Loves Ramadan campaign]], [[m:Special:MyLanguage/Research:Languages Onboarding Experiment 2024 - Executive Summary|results from the Language Onboarding Experiment]], an analysis of topic diversity in articles, and information on upcoming community meetings and events. '''Meetings and events''' * The [[Special:MyLanguage/Grants:Knowledge_Sharing/Connect/Calendar|Let's Connect Learning Clinic]] will take place on [https://zonestamp.toolforge.org/1745937000 April 29 at 14:30 UTC]. This edition will focus on "Understanding and Navigating Conflict in Wikimedia Projects". You can [[m:Special:MyLanguage/Event:Learning Clinic %E2%80%93 Understanding and Navigating Conflict in Wikimedia Projects (Part_1)|register now]] to attend. * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Hackathon 2025|2025 Wikimedia Hackathon]], which brings the global technical community together to connect, brainstorm, and hack existing projects, will take place from May 2 to 4th, 2025, at Istanbul, Turkey. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/18|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W18"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:29, 28 apr. 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28585685 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-19</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W19"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/19|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Wikimedia Foundation has shared the latest draft update to their [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026|annual plan]] for next year (July 2025–June 2026). This includes an [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026|executive summary]] (also on [[diffblog:2025/04/25/sharing-the-wikimedia-foundations-2025-2026-draft-annual-plan/|Diff]]), details about the three main [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Goals|goals]] ([[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Product & Technology OKRs|Infrastructure]], [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Goals/Volunteer Support|Volunteer Support]], and [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Goals/Effectiveness|Effectiveness]]), [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Global Trends|global trends]], and the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Budget Overview|budget]] and [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Financial Model|financial model]]. Feedback and questions are welcome on the [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026|talk page]] until the end of May. '''Updates for editors''' * For wikis that have the [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status|CampaignEvents extension enabled]], two new feature improvements have been released: ** Admins can now choose which namespaces are permitted for [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]] via [[mw:Special:MyLanguage/Community Configuration|Community Configuration]] ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Permitted namespaces|documentation]]). The default setup is for event registration to be permitted in the Event namespace, but other namespaces (such as the project namespace or WikiProject namespace) can now be added. With this change, communities like WikiProjects can now more easily use Event Registration for their collaborative activities. ** Editors can now [[mw:Special:MyLanguage/Transclusion|transclude]] the Collaboration List on a wiki page ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Collaboration list/Transclusion|documentation]]). The Collaboration List is an automated list of events and WikiProjects on the wikis, accessed via {{#special:AllEvents}} ([[w:en:Special:AllEvents|example]]). Now, the Collaboration List can be added to all sorts of wiki pages, such as: a wiki mainpage, a WikiProject page, an affiliate page, an event page, or even a user page. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Developers who use the <code dir=ltr>moment</code> library in gadgets and user scripts should revise their code to use alternatives like the <code dir=ltr>Intl</code> library or the new <code dir=ltr>mediawiki.DateFormatter</code> library. The <code dir=ltr>moment</code> library has been deprecated and will begin to log messages in the developer console. You can see a global search for current uses, and [[phab:T392532|ask related questions in this Phabricator task]]. * Developers who maintain a tool that queries the Wikidata term store tables (<code dir=ltr style="white-space: nowrap;">wbt_*</code>) need to update their code to connect to a separate database cluster. These tables are being split into a separate database cluster. Tools that query those tables via the wiki replicas must be adapted to connect to the new cluster instead. [[wikitech:News/2025 Wikidata term store database split|Documentation and related links are available]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T390954] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.28|MediaWiki]] '''In depth''' * The latest [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project/Updates|Chart Project newsletter]] is available. It includes updates on preparing to expand the deployment to additional wikis as soon as this week (starting May 6) and scaling up over the following weeks, plus exploring filtering and transforming source data. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/19|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W19"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 00:12, 6 maj. 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28665011 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-20</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W20"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/20|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia URL Shortener|"Get shortened URL"]] link on the sidebar now includes a [[phab:T393309|QR code]]. Wikimedia site users can now use it by scanning or downloading it to quickly share and access shared content from Wikimedia sites, conveniently. '''Updates for editors''' * The Wikimedia Foundation is working on a system called [[m:Edge Uniques|Edge Uniques]], which will enable [[w:en:A/B testing|A/B testing]], help protect against [[w:en:Denial-of-service attack|distributed denial-of-service attacks]] (DDoS attacks), and make it easier to understand how many visitors the Wikimedia sites have. This is to help more efficiently build tools which help readers, and make it easier for readers to find what they are looking for. Tech News has [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/16|previously written about this]]. The deployment will be gradual. Some might see the Edge Uniques cookie the week of 19 May. You can discuss this on the [[m:Talk:Edge Uniques|talk page]]. * Starting May 19, 2025, Event organisers in wikis with the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] enabled can use [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]] in the project namespace (e.g., Wikipedia namespace, Wikidata namespace). With this change, communities don't need admins to use the feature. However, wikis that don't want this change can remove and add the permitted namespaces at [[Special:CommunityConfiguration/CampaignEvents]]. * The Wikipedia project now has a {{int:project-localized-name-group-wikipedia/en}} in [[d:Q36720|Nupe]] ([[w:nup:|<code>w:nup:</code>]]). This is a language primarily spoken in the North Central region of Nigeria. Speakers of this language are invited to contribute to [[w:nup:Tatacin feregi|new Wikipedia]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Developers can now access pre-parsed Dutch Wikipedia, amongst others (English, German, French, Spanish, Italian, and Portuguese) through the [https://enterprise.wikimedia.com/docs/snapshot/#structured-contents-snapshot-bundle-info-beta Structured Contents snapshots (beta)]. The content includes parsed Wikipedia abstracts, descriptions, main images, infoboxes, article sections, and references. * The <code dir="ltr">/page/data-parsoid</code> REST API endpoint is no longer in use and will be deprecated. It is [[phab:T393557|scheduled to be turned off]] on June 7, 2025. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.1|MediaWiki]] '''In depth''' * The [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/News/2025_Cloud_VPS_VXLAN_IPv6_migration IPv6 support] is a newly introduced Cloud virtual network that significantly boosts Wikimedia platforms' scalability, security, and readiness for the future. If you are a technical contributor eager to learn more, check out [https://techblog.wikimedia.org/2025/05/06/wikimedia-cloud-vps-ipv6-support/ this blog post] for an in-depth look at the journey to IPv6. '''Meetings and events''' * The 2nd edition of 2025 of [[m:Special:MyLanguage/Afrika Baraza|Afrika Baraza]], a virtual platform for African Wikimedians to connect, will take place on [https://zonestamp.toolforge.org/1747328400 May 15 at 17:00 UTC]. This edition will focus on discussions regarding [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026|Wikimedia Annual planning and progress]]. * The [[m:Special:MyLanguage/MENA Connect Community Call|MENA Connect Community Call]], a virtual meeting for [[w:en:Middle East and North Africa|MENA]] Wikimedians to connect, will take place on [https://zonestamp.toolforge.org/1747501200 May 17 at 17:00 UTC]. You can [[m:Event:MENA Connect (Wiki_Diwan) APP Call|register now]] to attend. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/20|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W20"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 22:35, 12 maj. 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28714188 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-21</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W21"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/21|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Editing Team and the Machine Learning Team are working on a new check for newcomers: [[mw:Edit check/Peacock check|Peacock check]]. Using a prediction model, this check will encourage editors to improve the tone of their edits, using artificial intelligence. We invite volunteers to review the first version of the Peacock language model for the following languages: Arabic, Spanish, Portuguese, English, and Japanese. Users from these wikis interested in reviewing this model are [[mw:Edit check/Peacock check/model test|invited to sign up at MediaWiki.org]]. The deadline to sign up is on May 23, which will be the start date of the test. '''Updates for editors''' * From May 20, 2025, [[m:Special:MyLanguage/Oversight policy|oversighters]] and [[m:Special:MyLanguage/Meta:CheckUsers|checkusers]] will need to have their accounts secured with two-factor authentication (2FA) to be able to use their advanced rights. All users who belong to these two groups and do not have 2FA enabled have been informed. In the future, this requirement may be extended to other users with advanced rights. [[m:Special:MyLanguage/Mandatory two-factor authentication for users with some extended rights|Learn more]]. * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2023/Multiblocks|Multiblocks]] will begin mass deployment by the end of the month: all non-Wikipedia projects plus Catalan Wikipedia will adopt Multiblocks in the week of May 26, while all other Wikipedias will adopt it in the week of June 2. Please [[m:Talk:Community Wishlist Survey 2023/Multiblocks|contact the team]] if you have concerns. Administrators can test the new user interface now on your own wiki by browsing to [{{fullurl:Special:Block|usecodex=1}} {{#special:Block}}?usecodex=1], and can test the full multiblocks functionality [[testwiki:Special:Block|on testwiki]]. Multiblocks is the feature that makes it possible for administrators to impose different types of blocks on the same user at the same time. See the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Manage blocks|help page]] for more information. [https://phabricator.wikimedia.org/T377121] * Later this week, the [[{{#special:SpecialPages}}]] listing of almost all special pages will be updated with a new design. This page has been [[phab:T219543|redesigned]] to improve the user experience in a few ways, including: The ability to search for names and aliases of the special pages, sorting, more visible marking of restricted special pages, and a more mobile-friendly look. The new version can be [https://meta.wikimedia.beta.wmflabs.org/wiki/Special:SpecialPages previewed] at Beta Cluster now, and feedback shared in the task. [https://phabricator.wikimedia.org/T219543] * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|Chart extension]] is being enabled on more wikis. For a detailed list of when the extension will be enabled on your wiki, please read the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project#Deployment Timeline|deployment timeline]]. * [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Main Page|Wikifunctions]] will be deployed on May 27 on five Wiktionaries: [[wikt:ha:|Hausa]], [[wikt:ig:|Igbo]], [[wikt:bn:|Bengali]], [[wikt:ml:|Malayalam]], and [[wikt:dv:|Dhivehi/Maldivian]]. This is the second batch of deployment planned for the project. After deployment, the projects will be able to call [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Introduction|functions from Wikifunctions]] and integrate them in their pages. A function is something that takes one or more inputs and transforms them into a desired output, such as adding up two numbers, converting miles into metres, calculating how much time has passed since an event, or declining a word into a case. Wikifunctions will allow users to do that through a simple call of [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Catalogue|a stable and global function]], rather than via a local template. * Later this week, the Wikimedia Foundation will publish a hub for [[diffblog:2024/07/09/on-the-value-of-experimentation/|experiments]]. This is to showcase and get user feedback on product experiments. The experiments help the Wikimedia movement [[diffblog:2023/07/13/exploring-paths-for-the-future-of-free-knowledge-new-wikipedia-chatgpt-plugin-leveraging-rich-media-social-apps-and-other-experiments/|understand new users]], how they interact with the internet and how it could affect the Wikimedia movement. Some examples are [[m:Special:MyLanguage/Future Audiences/Generated Video|generated video]], the [[m:Special:MyLanguage/Future Audiences/Roblox game|Wikipedia Roblox speedrun game]] and [[m:Special:MyLanguage/Future Audiences/Discord bot|the Discord bot]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:29}} community-submitted {{PLURAL:29|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, there was a bug with creating an account using the API, which has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T390751] '''Updates for technical contributors''' * Gadgets and user scripts that interact with [[{{#special:Block}}]] may need to be updated to work with the new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Manage blocks|manage blocks interface]]. Please review the [[mw:Help:Manage blocks/Developers|developer guide]] for more information. If you need help or are unable to adapt your script to the new interface, please let the team know on the [[mw:Help talk:Manage blocks/Developers|talk page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T377121] * The <code dir=ltr>mw.title</code> object allows you to get information about a specific wiki page in the [[w:en:Wikipedia:Lua|Lua]] programming language. Starting this week, a new property will be added to the object, named <code dir=ltr>isDisambiguationPage</code>. This property allows you to check if a page is a disambiguation page, without the need to write a custom function. [https://phabricator.wikimedia.org/T71441] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] User script developers can use a [[toolforge:gitlab-content|new reverse proxy tool]] to load javascript and css from [[gitlab:|gitlab.wikimedia.org]] with <code dir=ltr>mw.loader.load</code>. The tool's author hopes this will enable collaborative development workflows for user scripts including linting, unit tests, code generation, and code review on <bdi lang="zxx" dir="ltr">gitlab.wikimedia.org</bdi> without a separate copy-and-paste step to publish scripts to a Wikimedia wiki for integration and acceptance testing. See [[wikitech:Tool:Gitlab-content|Tool:Gitlab-content on Wikitech]] for more information. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.2|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * The 12th edition of [[m:Special:MyLanguage/Wiki Workshop 2025|Wiki Workshop 2025]], a forum that brings together researchers that explore all aspects of Wikimedia projects, will be held virtually on 21-22 May. Researchers can [https://pretix.eu/wikimedia/wikiworkshop2025/ register now]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/21|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W21"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:10, 19 maj. 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28724712 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-22</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W22"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/22|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * A community-wide discussion about a very delicate issue for the development of [[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia|Abstract Wikipedia]] is now open on Meta: where to store the abstract content that will be developed through functions from Wikifunctions and data from Wikidata. The discussion is open until June 12 at [[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content|Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content]], and every opinion is welcomed. The decision will be made and communicated after the consultation period by the Foundation. '''Updates for editors''' * Since last week, on all wikis except [[phab:T388604|the largest 20]], people using the mobile visual editor will have [[phab:T385851|additional tools in the menu bar]], accessed using the new <code>+</code> toolbar button. To start, the new menu will include options to add: citations, hieroglyphs, and code blocks. Deployment to the remaining wikis is [[phab:T388605|scheduled]] to happen in June. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] The <code dir=ltr>[[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserFunctions##ifexist|#ifexist]]</code> parser function will no longer register a link to its target page. This will improve the usefulness of [[{{#special:WantedPages}}]], which will eventually only list pages that are the target of an actual red link. This change will happen gradually as the source pages are updated. [https://phabricator.wikimedia.org/T14019] * This week, the Moderator Tools team will launch [[mw:Special:MyLanguage/2025 RecentChanges Language Agnostic Revert Risk Filtering|a new filter to Recent Changes]], starting at Indonesian Wikipedia. This new filter highlights edits that are likely to be reverted. The goal is to help Recent Changes patrollers identify potentially problematic edits. Other wikis will benefit from this filter in the future. * Upon clicking an empty search bar, logged-out users will see suggestions of articles for further reading. The feature will be available on both desktop and mobile. Readers of Catalan, Hebrew, and Italian Wikipedias and some sister projects will receive the change between May 21 and mid-June. Readers of other wikis will receive the change later. The goal is to encourage users to read the wikis more. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Content Discovery Experiments/Search Suggestions|Learn more]]. * Some users of the Wikipedia Android app can use a new feature for readers, [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/TrivaGame|WikiGames]], a daily trivia game based on real historical events. The release has started as an A/B test, available to 50% of users in the following languages: English, French, Portuguese, Russian, Spanish, Arabic, Chinese, and Turkish. * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Newsletter|Newsletter extension]] that is available on MediaWiki.org allows the creation of [[mw:Special:Newsletters|various newsletters]] for global users. The extension can now publish new issues as section links on an existing page, instead of requiring a new page for each issue. [https://phabricator.wikimedia.org/T393844] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * The previously deprecated <code dir=ltr>[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Ipblocks table|ipblocks]]</code> views in [[wikitech:Help:Wiki Replicas|Wiki Replicas]] will be removed in the beginning of June. Users are encouraged to query the new <code dir=ltr>[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Block table|block]]</code> and <code dir=ltr>[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Block target table|block_target]]</code> views instead. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.3|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * [[d:Special:MyLanguage/Event:Wikidata and Sister Projects|Wikidata and Sister Projects]] is a multi-day online event that will focus on how Wikidata is integrated to Wikipedia and the other Wikimedia projects. The event runs from May 29 – June 1. You can [[d:Special:MyLanguage/Event:Wikidata and Sister Projects#Sessions|read the Program schedule]] and [[d:Special:RegisterForEvent/1291|register]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/22|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W22"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:02, 26 maj. 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28788673 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-23</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W23"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/23|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|Chart extension]] is now available on all Wikimedia wikis. Editors can use this new extension to create interactive data visualizations like bar, line, area, and pie charts. Charts are designed to replace many of the uses of the legacy [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Graph|Graph extension]]. '''Updates for editors''' * It is now easier to configure automatic citations for your wiki within the visual editor's [[mw:Special:MyLanguage/Citoid/Enabling Citoid on your wiki|citation generator]]. Administrators can now set a default template by using the <code dir=ltr>_default</code> key in the local <bdi lang="en" dir="ltr">[[MediaWiki:Citoid-template-type-map.json]]</bdi> page ([[mw:Special:Diff/6969653/7646386|example diff]]). Setting this default will also help to future-proof your existing configurations when [[phab:T347823|new item types]] are added in the future. You can still set templates for individual item types as they will be preferred to the default template. [https://phabricator.wikimedia.org/T384709] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Starting the week of June 2, bots logging in using <code dir=ltr>action=login</code> or <code dir=ltr>action=clientlogin</code> will fail more often. This is because of stronger protections against suspicious logins. Bots using [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Bot passwords|bot passwords]] or using a loginless authentication method such as [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/Owner-only consumers|OAuth]] are not affected. If your bot is not using one of those, you should update it; using <code dir=ltr>action=login</code> without a bot password was deprecated [[listarchive:list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/message/3EEMN7VQX5G7WMQI5K2GP5JC2336DPTD/|in 2016]]. For most bots, this only requires changing what password the bot uses. [https://phabricator.wikimedia.org/T395205] * From this week, Wikimedia wikis will allow ES2017 features in JavaScript code for official code, gadgets, and user scripts. The most visible feature of ES2017 is <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>async</code>/<code>await</code></bdi> syntax, allowing for easier-to-read code. Until this week, the platform only allowed up to ES2016, and a few months before that, up to ES2015. [https://phabricator.wikimedia.org/T381537] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.4|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * Scholarship applications to participate in the [[m:Special:MyLanguage/GLAM Wiki 2025|GLAM Wiki Conference 2025]] are now open. The conference will take place from 30 October to 1 November, in Lisbon, Portugal. GLAM contributors who lack the means to support their participation can [[m:Special:MyLanguage/GLAM Wiki 2025/Scholarships|apply here]]. Scholarship applications close on June 7th. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/23|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W23"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:52, 2 jun. 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28819186 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-24</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W24"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/24|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product|Trust and Safety Product team]] is finalizing work needed to roll out [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] on large Wikipedias later this month. The team has worked with stewards and other users with extended rights to predict and address many use cases that may arise on larger wikis, so that community members can continue to effectively moderate and patrol temporary accounts. This will be the second of three phases of deployment – the last one will take place in September at the earliest. For more information about the recent developments on the project, [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Updates|see this update]]. If you have any comments or questions, write on the [[mw:Talk:Trust and Safety Product/Temporary Accounts|talk page]], and [[m:Event:CEE Catch up Nr. 10 (June 2025)|join a CEE Catch Up]] this Tuesday. '''Updates for editors''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist expiry|watchlist expiry]] feature allows editors to watch pages for a limited period of time. After that period, the page is automatically removed from your watchlist. Starting this week, you can set a preference for the default period of time to watch pages. The [[Special:Preferences#mw-prefsection-watchlist-pageswatchlist|preferences]] also allow you to set different default watch periods for editing existing pages, pages you create, and when using rollback. [https://phabricator.wikimedia.org/T265716] [[File:Talk pages default look (April 2023).jpg|thumb|alt=Screenshot of the visual improvements made on talk pages|Example of a talk page with the new design, in French.]] * The appearance of talk pages will change at almost all Wikipedias ([[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/19|some]] have already received this design change, [[phab:T379264|a few]] will get these changes later). You can read details about the changes [[diffblog:2024/05/02/making-talk-pages-better-for-everyone/|on ''Diff'']]. It is possible to opt out of these changes [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion|in user preferences]] ("{{int:discussiontools-preference-visualenhancements}}"). [https://phabricator.wikimedia.org/T319146][https://phabricator.wikimedia.org/T392121] * Users with specific extended rights (including administrators, bureaucrats, checkusers, oversighters, and stewards) can now have IP addresses of all temporary accounts [[phab:T358853|revealed automatically]] during time-limited periods where they need to combat high-speed account-hopping vandalism. This feature was requested by stewards. [https://phabricator.wikimedia.org/T386492] * This week, the Moderator Tools and Machine Learning teams will continue the rollout of [[mw:Special:MyLanguage/2025 RecentChanges Language Agnostic Revert Risk Filtering|a new filter to Recent Changes]], releasing it to several more Wikipedias. This filter utilizes the Revert Risk model, which was created by the Research team, to highlight edits that are likely to be reverted and help Recent Changes patrollers identify potentially problematic contributions. The feature will be rolled out to the following Wikipedias: {{int:project-localized-name-afwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hawwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-iswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kkwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-simplewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-trwiki/en}}. The rollout will continue in the coming weeks to include [[mw:Special:MyLanguage/2025 RecentChanges Language Agnostic Revert Risk Filtering|the rest of the Wikipedias in this project]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T391964] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * AbuseFilter editors active on Meta-Wiki and large Wikipedias are kindly asked to update AbuseFilter to make it compatible with temporary accounts. A link to the instructions and the private lists of filters needing verification are [[phab:T369611|available on Phabricator]]. * Lua modules now have access to the name of a page's associated thumbnail image, and on [https://gerrit.wikimedia.org/g/operations/mediawiki-config/+/2e4ab14aa15bb95568f9c07dd777065901eb2126/wmf-config/InitialiseSettings.php#10849 some wikis] to the WikiProject assessment information. This is possible using two new properties on [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#added-by-extensions|mw.title objects]], named <code dir=ltr>pageImage</code> and <code dir=ltr>pageAssessments</code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T131911][https://phabricator.wikimedia.org/T380122] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.5|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/24|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W24"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 01:14, 10 jun. 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28846858 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-25</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W25"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/25|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * You can [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/359761?lang=en nominate your favorite tools] for the sixth edition of the [[m:Special:MyLanguage/Coolest Tool Award|Coolest Tool Award]]. Nominations are anonymous and will be open until June 25. You can re-use the survey to nominate multiple tools. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:33}} community-submitted {{PLURAL:33|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.6|MediaWiki]] '''In depth''' * Foundation staff and technical volunteers use Wikimedia APIs to build the tools, applications, features, and integrations that enhance user experiences. Over the coming years, the MediaWiki Interfaces team will be investing in Wikimedia web (HTTP) APIs to better serve technical volunteer needs and protect Wikimedia infrastructure from potential abuse. You can [https://techblog.wikimedia.org/2025/06/12/apis-as-a-product-investing-in-the-current-and-next-generation-of-technical-contributors/ read more about their plans to evolve the APIs in this Techblog post]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/25|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W25"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:36, 16 jun. 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28870688 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-26</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W26"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/26|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * This week, the Moderator Tools and Machine Learning teams will continue the rollout of [[mw:Special:MyLanguage/2025 RecentChanges Language Agnostic Revert Risk Filtering|a new filter to Recent Changes]], releasing it to the third and last batch of Wikipedias. This filter utilizes the Revert Risk model, which was created by the Research team, to highlight edits that are likely to be reverted and help Recent Changes patrollers identify potentially problematic contributions. The feature will be rolled out to the following Wikipedias: {{int:project-localized-name-azwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mkwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mrwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-swwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tlwiki/en}}. The rollout will continue in the coming weeks to include [[mw:Special:MyLanguage/2025 RecentChanges Language Agnostic Revert Risk Filtering|the rest of the Wikipedias in this project]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T391964] '''Updates for editors''' * Last week, [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] were rolled out on Czech, Korean, and Turkish Wikipedias. This and next week, deployments on larger Wikipedias will follow. [[mw:Talk:Trust and Safety Product/Temporary Accounts|Share your thoughts]] about the project. [https://phabricator.wikimedia.org/T340001] * Later this week, the Editing team will release [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Multi check|Multi Check]] to all Wikipedias (except English Wikipedia). This feature shows multiple [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Reference check|Reference checks]] within the editing experience. This encourages users to add citations when they add multiple new paragraphs to a Wikipedia article. This feature was previously available as an A/B test. [https://analytics.wikimedia.org/published/reports/editing/multi_check_ab_test_report_final.html#summary-of-results The test shows] that users who are shown multiple checks are 1.3 times more likely to add a reference to their edit, and their edit is less likely to be reverted (-34.7%). [https://phabricator.wikimedia.org/T395519] * A few pages need to be renamed due to software updates and to match more recent Unicode standards. All of these changes are related to title-casing changes. Approximately 71 pages and 3 files will be renamed, across 15 wikis; the complete list is in [[phab:T396903|the task]]. The developers will rename these pages next week, and they will fix redirects and embedded file links a few minutes later via a system settings update. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:24}} community-submitted {{PLURAL:24|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed that had caused pages to scroll upwards when text near the top was selected. [https://phabricator.wikimedia.org/T364023] '''Updates for technical contributors''' * Editors can now use Lua modules to filter and transform tabular data for use with [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|Extension:Chart]]. This can be used for things like selecting a subset of rows or columns from the source data, converting between units, statistical processing, and many other useful transformations. [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Transforms|Information on how to use transforms is available]]. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project/Updates] * The <code dir=ltr>all_links</code> variable in [[Special:AbuseFilter|AbuseFilter]] is now renamed to <code dir=ltr>new_links</code> for consistency with other variables. Old usages will still continue to work. [https://phabricator.wikimedia.org/T391811] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.7|MediaWiki]] '''In depth''' * The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Newsletters/34|Growth newsletter]] is available. It includes: the recent updates for the "Add a Link" Task, two new Newcomer Engagement Features, and updates to Community Configuration. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/26|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W26"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:18, 23 jun. 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28870688 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-27</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W27"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/27|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] has been enabled on all Wikipedias. The extension makes it easier to organize and participate in collaborative activities, like edit-a-thons and WikiProjects, on the wikis. The extension has three features: [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]], [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaboration list|Collaboration List]], and [[m:Campaigns/Foundation Product Team/Invitation list|Invitation List]]. To request the extension for your wiki, visit the [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status#How to Request the CampaignEvents Extension for your wiki|Deployment information page]]. '''Updates for editors''' * AbuseFilter maintainers can now [[mw:Special:MyLanguage/Extension:IPReputation/AbuseFilter variables|match against IP reputation data]] in [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|AbuseFilters]]. IP reputation data is information about the proxies and VPNs associated with the user's IP address. This data is not shown publicly and is not generated for actions performed by registered accounts. [https://phabricator.wikimedia.org/T354599] * Hidden content that is within [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Collapsible elements|collapsible parts of wikipages]] will now be revealed when someone searches the page using the web browser's "Find in page" function (Ctrl+F or ⌘F) in supporting browsers. [https://phabricator.wikimedia.org/T327893][https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/HTML/Reference/Global_attributes/hidden#browser_compatibility] * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] A new feature, called [[mw:Special:MyLanguage/Help:TemplateData/Template discovery|Favourite Templates]], will be deployed later this week on all projects (except English Wikipedia, which will receive the feature next week), following a piloting phase on Polish and Arabic Wikipedia, and Italian and English Wikisource. The feature will provide a better way for new and experienced contributors to recall and discover templates via the template dialog, by allowing users to put templates on a special "favourite list". The feature works with both the visual editor and the wikitext editor. The feature is a [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Focus areas/Template recall and discovery|community wishlist focus area]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed that had caused some Notifications to be sent multiple times. [https://phabricator.wikimedia.org/T397103] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.8|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/27|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W27"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:38, 30 jun. 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28917415 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-28</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W28"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/28|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Temporary accounts|Temporary accounts]] have been rolled out on 18 large and medium-sized Wikipedias, including German, Japanese, French, and Chinese. Now, about 1/3 of all logged-out activity across wikis is coming from temporary accounts. Users involved in patrolling may be interested in two new documentation pages: [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Access to IP|Access to IP]], explaining everything related to access to temporary account IP addresses, and [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Repository|Repository]] with a list of new gadgets and user scripts. '''Updates for editors''' * Anyone can play an experimental new game, [[mw:Special:MyLanguage/New Engagement Experiments/WikiRun|WikiRun]], that lets you race through Wikipedia by clicking from one article to another, aiming to reach a target page in as few steps and in as little time as possible. The project's goal is to explore new ways of engaging readers. [https://wikirun-game.toolforge.org/ Try playing the game] and let the team know what you think [[mw:Talk:New Engagement Experiments/WikiRun|on the talk page]]. * Users of the Wikipedia Android app in some languages can now play the new [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/TrivaGame|trivia game]]. ''Which came first?'' is a simple history game where you guess which of two events happened earlier on today's date. It was previously available as an A/B test. It is now available to all users in English, German, French, Spanish, Portuguese, Russian, Arabic, Turkish, and Chinese. The goal of the feature is to help engage with new generations of readers. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Tech/News/2025/22] * Users of the iOS Wikipedia App in some languages may see a new tabbed browsing feature that enables you to open multiple tabs while reading. This feature makes it easier to explore related topics and switch between articles. The A/B test is currently running in Arabic, English, and Japanese in selected regions. More details are available on the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/Tabbed Browsing (Tabs)|Tabbed Browsing project page]]. * Bureaucrats on Wikimedia wikis can now use [[{{#special:VerifyOATHForUser}}]] to check if users have enabled [[mw:Special:MyLanguage/Help:Two-factor authentication|two-factor authentication]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T265726] * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] A new feature related to [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Focus areas/Template recall and discovery|Template Recall and Discovery]] will be deployed later this week to all Wikimedia projects: a [[mw:Special:MyLanguage/Help:TemplateData/Template discovery#Template categories|template category browser]] will be introduced to assist users in finding templates to put in their “favourite” list. The browser will allow users to browse a list of templates which have been organised into a given category tree. The feature has been requested by the community [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Wishes/Select templates by categories|through the Community Wishlist]]. * It is now possible to access watchlist preferences from the watchlist page. Also the redundant button to edit the watchlist has been removed. [https://www.mediawiki.org/wiki/Moderator_Tools/Watchlist] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * As part of [[mw:MediaWiki_1.44|MediaWiki 1.44]] there is now a unified built-in Notifications system that makes it easier for developers to send, manage, and customize notifications. Check out the updated documentation at [[mw:Manual:Notifications|Manual:Notifications]], information about migration in [[phab:T388663|T388663]] and details on deprecated hooks in [[phab:T389624|T389624]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.9|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * [[d:Special:MyLanguage/Event:WikidataCon 2025|WikidataCon 2025]], the conference dedicated to Wikidata is now open for [https://pretalx.com/wikidatacon-2025/cfp session proposals] and for [[d:Special:RegisterForEvent/1340|registration]]. This year's event will be held online from October 31 – November 02 and will explore on the theme of "Connecting People through Linked Open Data". '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/28|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W28"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 00:02, 8 jul. 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28930584 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-29</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W29"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/29|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[mw:Special:MyLanguage/Help:TemplateData/Template discovery#Featured templates|Featured templates]], a new feature related to [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Focus areas/Template recall and discovery|Template Recall and Discovery]] will be deployed this week to all Wikimedia projects: With this feature, editors will be able to quickly access a list of templates that are likely to be useful. These templates will be displayed in a list, under the "featured" tab of the template discovery interface. Administrators can define the list via the Community Configuration interface. The feature fulfills a request by the community [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Wishes/Easy access Templates|through the Community Wishlist]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T367428][https://phabricator.wikimedia.org/T392896] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the request to add Malayalam fonts in the [[oldWikisource:Special:MyLanguage/Wikisource:WS Export|Wikisource Book Export Tool]] was resolved and now, the rendering of Malayalam letters in exported Wikisource books are accurate. [https://phabricator.wikimedia.org/T374457] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.10|MediaWiki]] '''In depth''' * Developers, designers, and all Wikimedians are invited to [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/7953/ submit a project idea] for the Wikimania Hackathon 2025. Read [https://diff.wikimedia.org/2025/06/30/call-for-projects-wikimania-hackathon-2025-is-coming-to-nairobi/ this Diff blog post] for more details. '''Meetings and events''' * [[m:WikiIndaba conference 2025|WikiIndaba 2025]] scholarship application and program submission is open until 23:59 GMT on July 20. WikiIndaba is a regional conference for African Wikimedians both on the continent and in the diaspora to unite and grow together. Submit [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdJTv68R1OPASXXDfpIl8EWiMLTM-TDwh6_5gNVvFuWccFZ2Q/viewform your scholarship application] and [https://ee.kobotoolbox.org/x/BI3omIfH program proposal] now! * [https://br.wikimedia.org/wiki/WikiCon_Brasil_2025 WikiCon Brasil 2025] will take place on July 19-20 in Salvador, Bahia, Brazil. The Brazilian community members are encouraged to register and attend! '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/29|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W29"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:06, 14 jul. 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28980963 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-30</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W30"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/30|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The Translation Suggestions feature in the [[mw:Special:MyLanguage/Content translation|Content Translation tool]] now has another level of article filters added to the "[https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&filter-type=automatic&filter-id=previous-edits&active-list=suggestions&from=en&to=fi#/ ... More]" category. Translators who use the Suggestions feature can now select and receive article suggestions that are customized to geographical locations of their interest using the new "{{int:Cx-sx-suggestions-filters-tab-regions}}" filter. [https://phabricator.wikimedia.org/T113257] * Administrators can now limit "Add a Link" to newcomers. The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|"Add a Link"]] Structured Task [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Constructive activation experimentation#Enwiki A/B test & "Add a Link" Improvements (Wiki Experiences 1.2.11 & 1.2.16)|helps new account holders start editing]], but some communities have requested the ability to restrict it to its intended audience: newcomers. Administrators can configure this setting within the [[Special:CommunityConfiguration/GrowthSuggestedEdits|Community Configuration]] feature. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:29}} community-submitted {{PLURAL:29|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * For AbuseFilter editors on [[phab:T392144|some wikis]], it is now possible to filter edits based on the RevertRisk score of the edit being attempted. It is only populated if the action being evaluated is an edit. For more information, please see the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:ORES/AbuseFilter variables#What variables are available for use|ORES/AbuseFilter variables]] documentation. * The [[mw:Special:MyLanguage/Beta Cluster|Beta Cluster]] wikis have [[listarchive:list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/YDABPV75LADRQCXMJAFWUP256N4EQ25B/|been moved]] from <code dir=ltr>beta.wmflabs.org</code> to <code dir=ltr>beta.wmcloud.org</code>. Users may need to update URLs in any tools, or in their password managers. Any related issues can be [[phab:T289318|reported in the task]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.11|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * [[m:Special:MyLanguage/WikiCite 2025|WikiCite 2025]] will take place from 29–31 August, both online and in-person in Bern, Switzerland. The event's goals are to reconnect communities, institutions, and individuals working with open citations, bibliographic data, and the Wikidata/Wikibase ecosystem. Registration is open and the call for proposals will be announced soon. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikidata@lists.wikimedia.org/message/KQZUG3ETKLBWPBYSB2YAWZIRPWHS24TG/] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/30|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W30"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:39, 21 jul. 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29005283 --> == Teknikaj Novaĵoj: 2025-31 == <section begin="technews-2025-W31"/><div class="plainlinks"> Plej lastaj '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|teknikaj novaĵoj]]''' de la Vikimedia teknika komunumo. Bonvolu diri aliajn uzantojn pri ĉi tiuj ŝanĝoj. Ne ĉiuj ŝanĝoj afektos vin. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/31|Tradukoj]] disponeblas. '''<span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Weekly highlight</span>''' * La Komunuma Teknologia teamo koncentriĝos pri deziroj rilataj al la paĝoj de Monitorlistoj kaj Recentaj Ŝanĝoj, dum la venontaj kelkaj monatoj. Ili serĉas reagojn. Bonvolu [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates#July 24, 2025: Watchlists and Recent Changes pages|legi la plej novan ĝisdatigon]], kaj se vi havas ideojn, bonvolu [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist|sendi deziron]] pri la temo. '''<span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Updates for editors</span>''' * La Vikimedia Komunumo decidis bloki [[:mw:Special:MyLanguage/Upload dialog|trans-vikaj aldonoj]] al Vikimedia Commons, por ĉiuj uzantoj sen aŭtokonfirmitaj rajtoj en tiu vikio, komencante de la 16-a de aŭgusto. Ĉi tio estas pro [[:c:Commons:Cross-wiki media upload tool/History|ampleksaj problemoj]] rilataj al dosieroj kiuj estas antaŭenigataj de novuloj. Uzantoj, kiuj estas trafitaj de tio, ricevos erarmesaĝon kun ligilo al la malpli restrikta UploadWizard sur Commons. Bonvolu helpi traduki la [[:c:Special:MyLanguage/MediaWiki:Abusefilter-disallowed-cross-wiki-upload|mesaĝon]] aŭ doni reagojn pri la mesaĝa teksto. Bonvolu ankaŭ ĝisdatigi viajn lokajn helpaĵojn por klarigi ĉi tiu restrikton. [https://phabricator.wikimedia.org/T370598] * En vikioj kun aktivaj provizoraj kontoj kaj Meta-Vikio, administrantoj nun povas meti piednoto por la paĝoj Special:Kontribuoj de provizoraj kontoj, simile al tiuj, kiuj povas esti montrataj en IP- kaj uzantkonto-paĝoj. Ili povas fari tion kreante la paĝon nomitan <code dir=ltr>MediaWiki:Sp-contributions-footer-temp</code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T398347] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Ripetiĝanta ero]] <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].</span> '''<span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Updates for technical contributors</span>''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Ripetiĝanta ero]] <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Detailed code updates later this week:</span> [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.12|MediaWiki]] '''<span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Meetings and events</span>''' * [[Wikimania 2025]] okazos de la 6-a ĝis la 9-a de aŭgusto. La [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/schedule/ programo estas havebla] por vi ekscii kiujn sesiojn vi volas partopreni. La plej multaj sesioj estos kun viva elsendo, kun esceptoj por tiuj, kiuj montras la ikonon "sen fotilo". Se vi aliĝas rete por rigardi vivaĵojn kaj uzi la interagajn funkciojn, bonvolu [[wmania:Special:MyLanguage/2025:Registration|registri]]por libera virtuala bileto. Ekzemple, vi eble estas interesita pri teknikaj sesioj kiel: ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/KFEFVG/ Intertempaj Kontoj: Plibonigante privatecon por niaj neregistritaj redaktantoj] ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/TVCVAB/ Konstrui Daŭrigeblan Estontecon por Vikimedia Kontribuantoj] ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/WTRQCJ/ dekduaj vizioj por vikiteksto!] ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/8YKKP9/ Kordigi Trans Koncernatoj kun la Produkto kaj Teknologio Konsila Konsilio] * La [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Users and Developers Conference Fall 2025|Konferenco por MediaVikio Uzantoj kaj Ellaborantoj, Falo 2025]] okazos de la 28a ĝis la 30a de oktobro 2025 en Hanover, Germanio. Ĉi tiu evento estas organizita de kaj por la tria-partio MediaVikio komunumo. Vi povas proponi sesiojn kaj registri por ĉeesti. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Teknikaj novaĵoj]]''' preparitaj de [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|verkantoj de Teknikaj Novaĵoj]] kaj afiŝitaj de [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|roboto]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Kontribui]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/31|Traduki]]&nbsp;• [[m:Tech|Esti helpata]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Prikomenti]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Aboni aŭ malaboni]].'' </div><section end="technews-2025-W31"/> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 00:24, 29 jul. 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29051727 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-32</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W32"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/32|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Editors can now enable the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/User Info|User Info card]]. This feature adds an icon next to usernames on history pages and similar user-contribution log pages. When you tap or click on the icon, it displays data related to that user account such as the number of edits, reverted edits, blocks, and more. It's part of a broader project to make it easier for moderators to evaluate account trustworthiness. The feature can be enabled in [[testwiki:Special:GlobalPreferences#mw-prefsection-rendering|your global preferences]], and later this week it will be available in local preferences. [https://phabricator.wikimedia.org/T386439] * Everybody is invited to share comments on [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaborative contributions|Collaborative Contributions]], a project recently launched by the [[m:Special:MyLanguage/Connection Team|Connection team]]. The project aims to create a new way to display the impact of collaborative editing activities (such as edit-a-thons, backlog drives, and WikiProjects) on the wikis. Post your comments on the [[m:Talk:CampaignEvents/Collaborative contributions|project talk page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T378035] * Administrators can now define the default block duration for temporary accounts. To do that, they need to create a page named <code dir=ltr>MediaWiki:Ipb-default-expiry-temporary-account</code> and use a value defined in <code dir=ltr>MediaWiki:Ipboptions</code>. This allows administrators to easily block temporary accounts for 90 days, which is functionally equivalent to an indefinite block. The advantage of this solution is that it does not clutter Special:BlockList. [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Block and unblock#Default block duration options|More documentation]] is available. [https://phabricator.wikimedia.org/T398626] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Gadgets can now include <code dir=ltr>.vue</code> files. This makes it easier to develop modern user interfaces using [[mw:Vue.js|Vue.js]], in particular using [[mw:Special:MyLanguage/Codex|Codex]], the official design system of Wikimedia. [[wmdoc:codex/latest/icons/overview.html|Codex icons]] can be loaded through the gadget definition. [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets#Pages|The documentation]] has examples. For user scripts that use Vue.js, an [[mw:API:CodexIcons|API module]] now exists to load Codex icons. [https://phabricator.wikimedia.org/T340460][https://phabricator.wikimedia.org/T311099] * Module developers can now use a [[mw:Help:Extension:Translate/Message Bundles/Lua reference|Lua interface]] to simplify the preparation of Lua modules for translation on Meta-Wiki. This improvement makes it easier for translators to find and edit module strings without dealing with raw Lua code. It helps prevent mistakes that could break the module during translation. Module developers and translators are invited to [[commons:File:Translatable modules video demo July 2025.webm|watch the demo video]], read more about [[mw:Special:MyLanguage/Translatable modules|translatable modules]] to understand how it works, refer to Meta-Wiki's [[m:Module:User Wikimedia project|Module:User Wikimedia project]] for example usage, and [[mw:Talk:Translatable modules|share their feedback]] on how well it addresses the challenges in their workflow. The interface still has some performance issues, so it should not be used in widely used modules yet. [https://phabricator.wikimedia.org/T359918] * Developers of external tools that connect to Wikimedia pages must set a user-agent that complies with [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Wikimedia Foundation User-Agent Policy|the user-agent policy]]. This policy will start to be more strongly enforced in August because of external crawlers that are [[diffblog:2025/04/01/how-crawlers-impact-the-operations-of-the-wikimedia-projects/|overusing]] Wikimedia's resources. Tools that are hosted on Wikimedia's Toolforge or Cloud VPS will not be affected by this for now, but should still set a user-agent. [[phab:T400119|More technical details are available]], and related questions are welcome in that task. * Parsoid Read Views is going to be rolling out to some smaller Wikipedias over the next few weeks, following the successful transition of Wikivoyages and Wiktionaries to Parsoid Read Views. For more information, see the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parsoid/Parser Unification]] project page. [https://phabricator.wikimedia.org/project/profile/7694/] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.13|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * [[wmania:Special:MyLanguage/2025:Wikimania|Wikimania 2025]] will run from August 6–9. The [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/schedule/ program is available] for you to plan which sessions you want to attend. Most sessions will be live-streamed, with exceptions for those that show the "no camera" icon. If you are joining online to watch live-streams and use the interactive features, please [[wmania:Special:MyLanguage/2025:Registration|register]] for a free virtual ticket. For example, you may be interested in technical sessions such as: ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/GEH9DH/ Wikimedia’s knowledge infrastructure in a changing internet: Establishing sustainable pathways for content reuse] ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/7ELN9Q/ Wikifunctions is coming soon to a wiki near you!] ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/ZMGVJV/ Shaping the Future of Wikipedia’s Reader Experience] ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/KCKTFZ/ Making Wikipedia More Readable: What Comes Next] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/32|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W32"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 03:37, 5 aŭg. 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29083927 --> == Teknikaj Novaĵoj: 2025-33 == <section begin="technews-2025-W33"/><div class="plainlinks"> Plej lastaj '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|teknikaj novaĵoj]]''' de la Vikimedia teknika komunumo. Bonvolu diri aliajn uzantojn pri ĉi tiuj ŝanĝoj. Ne ĉiuj ŝanĝoj afektos vin. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/33|Tradukoj]] disponeblas. '''<span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Updates for editors</span>''' * La ilobreto de WikiEditor nun inkluzivas [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:WikiEditor#Keyboard shortcuts|siajn klavarajn mallongigojn]] en la ŝprucigiloj por siaj butonoj. Tio helpos plibonigi la troveblecon de ĉi tiu funkcio. [https://phabricator.wikimedia.org/T400583] * La [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Konsilantaro pri Produkto kaj Teknologio]] publikigis aron da [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/August 2025 draft PTAC proposals for feedback|proponitaj eksperimentoj]], kiujn la Fondaĵo Wikimedia povas provi por plibonigi komunikadon kun la komunumo. Reagoj pri la proponoj estas bonvenaj ĝis la 22-a de aŭgusto en [[m:Talk:Product and Technology Advisory Council/August 2025 draft PTAC proposals for feedback|ĉi tiu diskutpaĝo]]. * La serĉobreto sur la Minerva-haŭto (movebla) estis ĝisdatigita por uzi la saman serĉkomponenton por antaŭa tajpado, kiu estas uzata sur la Vector 2022-haŭto. Ne estas ŝanĝoj en la serĉfunkcio, sed estas negravaj vidaj ŝanĝoj. Specife, la butono por fermi serĉon estis ŝanĝita de "X" al malantaŭenira sago. Ĉi tio helpas distingi ĝin de la alia butono "X", kiu estas uzata por forigi ajnan tekston. [https://phabricator.wikimedia.org/T393944] * Redaktantoj en iuj vikioj vidos novan ŝaltilon por "Grupigi rezultojn laŭ paĝo" en la paĝoj pri atentaro, rilataj ŝanĝoj kaj paĝoj de lastatempaj ŝanĝoj. Ĉi tio estas [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Watchlist/Experiment|A/B-eksperimento]], kiu estas planita komenciĝi la 11-an de aŭgusto kaj daŭros dum 3-6 semajnoj en la bengala, ĉina, ĉeĥa, franca, greka, portugala kaj urdua vikipedioj. La eksperimento ekzamenos kiel pli facile trovebla funkcio povus influi la kapablon de redaktantoj trovi la redaktojn, kiujn ili serĉas. [https://phabricator.wikimedia.org/T396789] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Ripetiĝanta ero]] <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].</span> '''<span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Updates for technical contributors</span>''' * La plurvikiaj datumaroj de [[:wikt:en:Module:Unicode data|Unikodaj datumoj]] estis movitaj al [[c:Category:Unicode Module Datasets|Kategorio:Unikodaj Modulaj Datumaroj]] en Vikimedia Komunejo, por sekvi la ideon "Unu komuna datumfonto, pluraj lokaj vikioj". Plej multaj vikioj estis ĝisdatigitaj por uzi la Komunejan version. Vi povas fari demandojn ĉe [[c:Category talk:Unicode Module Datasets|la diskutpaĝo]]. [https://en.wiktionary.org/wiki/Module_talk:Unicode_data#Data_from_commons] * Lua-kodo povas aldoni avertojn kiam io estas malĝusta, uzante la funkcion <code dir=ltr>mw.addWarning()</code>. Nun eblas aldoni pli ol unu averton, anstataŭ novaj avertoj anstataŭigantaj malnovajn. Se vi prizorgas Lua-modulon kiu uzis avertojn, vi devus kontroli ĉu ĝi ankoraŭ funkcias kiel atendita. [https://phabricator.wikimedia.org/T398390] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Ripetiĝanta ero]] <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Detailed code updates later this week:</span> [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.14|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Teknikaj novaĵoj]]''' preparitaj de [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|verkantoj de Teknikaj Novaĵoj]] kaj afiŝitaj de [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|roboto]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Kontribui]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/33|Traduki]]&nbsp;• [[m:Tech|Esti helpata]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Prikomenti]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Aboni aŭ malaboni]].'' </div><section end="technews-2025-W33"/> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:26, 11 aŭg. 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29106516 --> == Teknikaj Novaĵoj: 2025-34 == <section begin="technews-2025-W34"/><div class="plainlinks"> Plej lastaj '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|teknikaj novaĵoj]]''' de la Vikimedia teknika komunumo. Bonvolu diri aliajn uzantojn pri ĉi tiuj ŝanĝoj. Ne ĉiuj ŝanĝoj afektos vin. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/34|Tradukoj]] disponeblas. '''<span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Updates for editors</span>''' * Poste ĉi-semajne, homoj ensalutintaj kaj ebligitaj per la "[[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Feature summary|Diskutiloj]]" [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|Beta-funkcio]] povos "Danki" individuajn komentojn rekte de diskutpaĝoj, anstataŭ devi navigi al paĝhistorio. [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Feature summary#Comment actions|Sciu pli pri ĉi tiu funkcio]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T400849] * A/B-testo komparanta du versiojn de la donacligilo por komputiloj lanĉiĝis en testwiki la 12-an de aŭgusto kaj en anglalingva Vikipedio la 14-an de aŭgusto por 0.1% de elsalutitaj uzantoj en la retejo por komputiloj. La eksperimento daŭros tri semajnojn kaj finiĝos la 12-an de septembro. [https://phabricator.wikimedia.org/T395716] * A/A testo por mezuri la bazlinion por leganta retenado estis lanĉita la 12an de aŭgusto uzante [[wikitech:Experimentation Lab|Eksperimentan Laboratorion]]. Ĉi tio mezuras la procenton de uzantoj, kiuj revizitas vikion post sia unua vizito dum 14-taga periodo. Neniuj vidaj ŝanĝoj estas atendataj. La eksperimento daŭros ĝis la 31a de aŭgusto. [https://phabricator.wikimedia.org/T399227] * Kvin novaj vikioj estis kreitaj: ** {{int:project-localized-name-group-wikisource/eo}} en la [[d:Q34057|Tagalog]] ([[s:tl:|<code>s:tl:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T388639] ** {{int:project-localized-name-group-wikisource/eo}} en la [[d:Q36213|madura lingvo]] ([[s:mad:|<code>s:mad:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T391747] ** {{int:project-localized-name-group-wikipedia/eo}} en la [[d:Q3450749|Raĥino]] ([[w:rki:|<code>w:rki:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T392490] ** {{int:project-localized-name-group-wikibooks/eo}} en la [[d:Q13324|Minangkabau]] ([[b:min:|<code>b:min:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T395452] ** {{int:project-localized-name-group-wiktionary/eo}} en la [[d:Q7598268|Norma maroka amazigh]] ([[wikt:zgh:|<code>wikt:zgh:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T399684] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Ripetiĝanta ero]] <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">View all {{formatnum:46}} community-submitted {{PLURAL:46|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].</span> '''<span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Updates for technical contributors</span>''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Ripetiĝanta ero]] <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Detailed code updates later this week:</span> [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.15|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Teknikaj novaĵoj]]''' preparitaj de [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|verkantoj de Teknikaj Novaĵoj]] kaj afiŝitaj de [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|roboto]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Kontribui]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/34|Traduki]]&nbsp;• [[m:Tech|Esti helpata]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Prikomenti]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Aboni aŭ malaboni]].'' </div><section end="technews-2025-W34"/> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 00:34, 19 aŭg. 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29127690 --> == Teknikaj Novaĵoj: 2025-35 == <section begin="technews-2025-W35"/><div class="plainlinks"> Plej lastaj '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|teknikaj novaĵoj]]''' de la Vikimedia teknika komunumo. Bonvolu diri aliajn uzantojn pri ĉi tiuj ŝanĝoj. Ne ĉiuj ŝanĝoj afektos vin. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/35|Tradukoj]] disponeblas. '''<span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Updates for editors</span>''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Dezirlisto ero]] [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Altnivela ero]] Ĉiuj Ŝablonaj aŭtoroj povas nun uzi suplementajn CSS-proprietojn, ekde tiam ke la CSS-sanitiga ilo uzata de [[mw:Special:MyLanguage/Help:TemplateStyles|TemplateStyles]] estis ĝisdatigita. Ekzemple: <code>width: fit-content</code>; <code>ruby-align</code>; relativaj unuoj kiel <code>lh</code>; kaj kutimaj ŝnuroj en <code>list-style-type</code>. Ĉi tiuj plibonigoj estas [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Wishes/Allow use of modern CSS in templates by updating the TemplateStyles CSS sanitizer|Komunuma Wishlist deziro]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T271958][https://phabricator.wikimedia.org/T277755][https://phabricator.wikimedia.org/T293633][https://phabricator.wikimedia.org/T295088][https://phabricator.wikimedia.org/T326906][https://phabricator.wikimedia.org/T340057][https://phabricator.wikimedia.org/T360725][https://phabricator.wikimedia.org/T371809][https://phabricator.wikimedia.org/T375344][https://phabricator.wikimedia.org/T394619] * En grandaj vikioj, la defaŭlta tempo por montri redaktojn en la paĝo Special:RecentChanges estis ŝanĝita de 7 tagoj al 1 tago. Ĉi tio estas parto de projekto por plibonigi la prezentadon. Tio ne devus havi ajnan efikon por uzantoj pro la kvanto de redaktoj en tiuj vikioj. [https://phabricator.wikimedia.org/T399455] * Administrantoj nun povas aliri la paĝon [[{{#special:BlockedExternalDomains}}]] el la paĝolisto [[{{#special:CommunityConfiguration}}]]. Tio faciligas la serĉadon. [https://phabricator.wikimedia.org/T393240] * La videoj de Vikimedia Komunejo ne estis montritaj en la Videa klapeto en Google Serĉo. La problemo estis esplorita kaj raportita al Google, kiu nun riparis la problemon. [https://phabricator.wikimedia.org/T396168][https://meta.wikimedia.org/wiki/Community_Wishlist/Wishes/Do_something_about_Google_%26_DuckDuckGo_search_not_indexing_media_files_and_categories_on_Commons] * Unu nova vikio estis kreita: {{int:project-localized-name-group-wiktionary/eo}} en [[d:Q33014|Betawi]] ([[wikt:bew:|<code>wikt:bew:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T402130] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Ripetiĝanta ero]] <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">View all {{formatnum:39}} community-submitted {{PLURAL:39|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].</span> '''<span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Updates for technical contributors</span>''' * Du kampoj de la [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Recentchanges table|lastatempaj ŝanĝoj datumbaza tablo]] estas forigataj. <code>rc_new</code> kaj <code>rc_type</code> estas forigataj favore al <code>rc_source</code>. Demandoj al ĉi tiuj malnovaj kampoj komencos malsukcesi ekde ĉi tiu semajno kaj programistoj devus uzi <code>rc_source</code> anstataŭe. Tiuj malnovaj kampoj estis malakceptitaj pli ol 10 jarojn antaŭe kaj ne devus esti uzataj. Ĉi tio estas parto de la laboro por pluigi la agadon kaj stabilecon de demandoj al la tablo de lastatempaj ŝanĝoj. [https://phabricator.wikimedia.org/T400696] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Ripetiĝanta ero]] <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Detailed code updates later this week:</span> [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.16|MediaWiki]] '''<span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">In depth</span>''' * La plej lasta kvaronjara [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/July|Lingvo kaj Internaciiga Informilo]] estas nun havebla. Ĉi tiu eldono inkluzivas: subteno por novaj lingvoj en MediaWiki kaj translatewiki; la komenco de la Lingva Enfluo kaj Evoluoprojekto por helpi subteni la kreskon de novaj kaj malgrandaj vikioj; ĝisdatigoj pri esplorprojektoj; kaj pli. '''<span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Meetings and events</span>''' * La sekvanta [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Community meetings#29 August 2025|Lingva Komunuma Renkontiĝo]] estas okazonta baldaŭ, la 29-an de aŭgusto je [https://zonestamp.toolforge.org/1756479600 15:00 UTC]. La renkontiĝo de ĉi tiu semajno kovros: la Avro klavaraj ellaborantoj de Vikimedio Bangladesh, kiu estis ĵus premiita nacian premion pro siaj kontribuaĵoj al ĉi tiu klavaro; kaj aliaj temoj. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Teknikaj novaĵoj]]''' preparitaj de [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|verkantoj de Teknikaj Novaĵoj]] kaj afiŝitaj de [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|roboto]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Kontribui]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/35|Traduki]]&nbsp;• [[m:Tech|Esti helpata]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Prikomenti]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Aboni aŭ malaboni]].'' </div><section end="technews-2025-W35"/> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 00:09, 26 aŭg. 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29175124 --> == Teknikaj Novaĵoj: 2025-36 == <section begin="technews-2025-W36"/><div class="plainlinks"> Plej lastaj '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|teknikaj novaĵoj]]''' de la Vikimedia teknika komunumo. Bonvolu diri aliajn uzantojn pri ĉi tiuj ŝanĝoj. Ne ĉiuj ŝanĝoj afektos vin. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/36|Tradukoj]] disponeblas. '''<span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Weekly highlight</span>''' * La Redakta teamo volas kompili liston de ŝablonoj, jargonajn terminojn kaj politikojn uzatajn en la redakta resumo kiam kopirajta malobservado estas forigita. Ĉi tio helpos ilin identigi la nombron de redaktoj revertitaj pro aŭtorrajtaj temoj. Ni invitas komunumajn membrojn de la sekvaj Vikioj listigi ĉi tiujn terminojn en [[Phab:T402601|T402601]], aŭ dividi sian liston kun [[User:Trizek (WMF)|Trizek_(WMF)]]: {{int:project-localized-name-arwiki/eo}}{{int:comma-separator/eo}}{{int:project-localized-name-cswiki/eo}}{{int:comma-separator/eo}}{{int:project-localized-name-dewiki/eo}}{{int:comma-separator/eo}}{{int:project-localized-name-enwiki/eo}}{{int:comma-separator/eo}}{{int:project-localized-name-eswiki/eo}}{{int:comma-separator/eo}}{{int:project-localized-name-fawiki/eo}}{{int:comma-separator/eo}}{{int:project-localized-name-frwiki/eo}}{{int:comma-separator/eo}}{{int:project-localized-name-hewiki/eo}}{{int:comma-separator/eo}}{{int:project-localized-name-idwiki/eo}}{{int:comma-separator/eo}}{{int:project-localized-name-itwiki/eo}}{{int:comma-separator/eo}}{{int:project-localized-name-jawiki/eo}}{{int:comma-separator/eo}}{{int:project-localized-name-kowiki/eo}}{{int:comma-separator/eo}}{{int:project-localized-name-nlwiki/eo}}{{int:comma-separator/eo}}{{int:project-localized-name-plwiki/eo}}{{int:comma-separator/eo}}{{int:project-localized-name-ptwiki/eo}}{{int:comma-separator/eo}}{{int:project-localized-name-trwiki/eo}}{{int:comma-separator/eo}}{{int:project-localized-name-ukwiki/eo}}{{int:comma-separator/eo}}{{int:project-localized-name-viwiki/eo}}{{int:comma-separator/eo}}{{int:project-localized-name-zhwiki/eo}}. Ĉi tiu projekto estas malferma ĝis la 9-a de septembro 2025. '''<span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Updates for editors</span>''' * La [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|etendaĵo de Kampanjaj Eventoj]] estis aktivigita por ĉiuj Vikifontoj. La etendaĵo faciligas organizi kaj partopreni en kunlaboraj agadoj, kiel redaktaj eventoj kaj Vikiprojektoj, sur la vikioj. La etendaĵo havas tri karakterizaĵojn: [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Eventa Registro]], [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaboration list|Kunlabora Listo]], kaj [[m:Special:MyLanguage/Connection Team/Invitation list|Invitlisto]]. Por peti la etendaĵon por via wiki, vizitu la paĝon pri Distribuado. [https://meta.wikimedia.org/wiki/CampaignEvents/Deployment_status#How_to_Request_the_CampaignEvents_Extension_for_your_wiki] * La listoj en la piedfino de la redaktilo, kiel "Ŝablonoj uzitaj en ĉi tiu paĝo," nun estos organizitaj en kolumnoj kiam estas sufiĉe da spaco. Ĉi tiu plibonigo minimumigas la ruladon kiam oni redaktas longajn artikolojn en Vikipedio. [https://phabricator.wikimedia.org/T401066] * La 3-an de septembro 2025 ni pliigos la provantajn procentojn de nia [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Watchlist/Experiment#Scope of the experiment|grupo per ŝalta eksperimento]] de la <code>Special:RecentChanges</code>, <code>Special:Watchlist</code>, kaj <code>Special:RelatedChanges</code> paĝoj en la Ĉina, Franca, kaj Portugala Vikipedioj al 100 procentoj, permesante pli da redaktantoj partopreni en ĉi tiu eksperimento. Ĉi tiu ĝustigo celas certigi, ke ni havas sufiĉan datumon por fari informitajn decidojn dum taksado de la eksperimentaj rezultoj. [https://phabricator.wikimedia.org/T402958][https://phabricator.wikimedia.org/T396789] * Kiam oni klakas sur malplenan serĉobendon, uzantoj, kiuj ne estas enlogitaj, vidos sugestojn pri artikoloj por plia legado en la angla Vikipedio ekde la semajno de la 22-a de septembro. La funkcio estos disponebla ĉe ambaŭ komputiloj kaj poŝtelefonoj. Ĉiuj ne-anglaj Vikipedioj ricevis ĉi tiun ŝanĝon en junio kaj julio. La celo estas faciligi al uzantoj trovi artikolojn. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Content Discovery Experiments/Search Suggestions|Eksciu pli]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Ripetiĝanta ero]] <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">View all {{formatnum:37}} community-submitted {{PLURAL:37|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].</span> '''<span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Updates for technical contributors</span>''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Ripetiĝanta ero]] <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Detailed code updates later this week:</span> [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.17|MediaWiki]] '''<span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">In depth</span>''' * Wikifunkcioj nun havas novan kapablon nomatan "lumigaj enumeraciaj tipoj", enumeracia tipo estas simple fiksita aro da valoroj en la difino de la tipo. Ĉi tiu kapablo eksplikas rapide kaj facile difini tian tipon, kaj permesas la reutiligon de valoroj, kiuj jam estas ĉeestantaj en Vikidatumoj. Jen [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-07-19|Novaĵletero]] por lerni pli. * La plej lasta [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Newsletter updates#August 2025: Newsletter #1|Informilo por Legantoj]] nun estas havebla. la formado de du novaj teamoj - Leganto-Kresko kaj Leganto-Sperto; komprenoj pri malkreskantaj paĝvidoj kaj konto-kreadoj; elstaraj punktoj de la panelo en Wikimania Nairobi pri plibonigado de la legado-ŝanĝo; venontaj spertoj por engaĝi novajn kaj ekzistantajn legantojn; kaj pli. '''<span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Meetings and events</span>''' * Fokuso pri kelkaj sesioj de Wikimania 2025: ** Identigi AI-generitan tekston per serĉado de ISBNoj kies kontrolsumoj fiaskas: Mathias Schindler de WMDE [https://www.youtube.com/watch?v=Dw9o8Lsl974&t=15910s kunhavitaj iloj por helpi komunumo serĉi tiujn]. ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/TCHZKH/ La daŭripovo de la Wikimedia-movado fronte al nunaj kaj estontaj defioj]: Ĉi tiu sesio esploris, kiel Vikimedio povas resti fidinda fonto de scio en la epoko de generativa AI, informokvanto, kaj malinformado. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Teknikaj novaĵoj]]''' preparitaj de [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|verkantoj de Teknikaj Novaĵoj]] kaj afiŝitaj de [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|roboto]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Kontribui]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/36|Traduki]]&nbsp;• [[m:Tech|Esti helpata]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Prikomenti]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Aboni aŭ malaboni]].'' </div><section end="technews-2025-W36"/> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:47, 1 sep. 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29196010 --> == Teknikaj Novaĵoj: 2025-37 == <section begin="technews-2025-W37"/><div class="plainlinks"> Plej lastaj '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|teknikaj novaĵoj]]''' de la Vikimedia teknika komunumo. Bonvolu diri aliajn uzantojn pri ĉi tiuj ŝanĝoj. Ne ĉiuj ŝanĝoj afektos vin. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/37|Tradukoj]] disponeblas. '''<span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Weekly highlight</span>''' * La Redakta teamo laborantas pri nova kontrolo: [[mw:Special:MyLanguage/Paste check|Kopiu kontrolon]]. Ĉi tiu kontrolo informas novulojn, kiuj aldonas tekston al Vikipedio, ke la enhavo eble ne estos akceptita. Ĉi tiu kontrolo estas en peno pliigi la ŝancon, ke la nova enhavo, kiun homoj aldonas al Vikipedio, kongruas kun la engaĝiĝo de la Movado oferti informon sub libera enhavlicenco. Ĉi tiu kontrolo baldaŭ estos testata en kelkaj vikioj. Se via komunumo interesiĝas pri ĉi tiu testo, bonvolu [[phab:T403680|informi nin en ĉi tiu tasko]], aŭ [[mw:Talk:Edit check|kontakti la teamon]]. '''<span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Updates for editors</span>''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Altnivela ero]] Pli malfrue ĉi-semajne, uzantoj de la "{{int:codemirror-beta-feature-title}}" [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta karakterizaĵo]] povos uzi [[w:eo:Lint (komputiko)|linta ilo]] por vidi erarojn aŭ aliajn eblajn problemojn en vikiteksto en reala tempo. Vidu la [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Linting|helppaĝo por pli da informoj]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T381577] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Altnivela ero]] Dum navigado en wiki (kiel <code dir=ltr>en.wikipedia.org</code>), la programaro reagas en unu el du manieroj: desktopa paĝo, aŭ redirekto al mobilversio sur "m" domajno (kiel <code dir=ltr>en.m.wikipedia.org</code>). Dum la venontaj tri semajnoj, MediaWiki komencos montri la mobilan version al mobilaj aparatoj rekte sur la norma domajno, sen ĉi tiu redirekto. Ĉi tiu ŝanĝo ne influas ekzistantajn m-punkto URLojn, nek la opcion "Desktopa vidon" malŝalti. [[mw:Requests for comment/Mobile domain sunsetting/2025 Announcement|Lernu pli]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T214998] * Kiam redakto ŝanĝas la kategoriojn de paĝo, la ŝanĝoj al la kategoriaj membriĝaj kalkuloj estas nun okazantaj asinkrone. Tio plibonigas la rapidon de konservado de redaktoj, precipe kiam oni movas multajn paĝojn al aŭ el la sama kategorio, kaj reduktas la riskon de ejaj interrompoj, sed tio signifas, ke la nombroj povas montri malnoviĝintan informon dum kelkaj minutoj. [https://phabricator.wikimedia.org/T365303] * Redaktoj sur Vikidatumo al kvalifikiloj (propraĵoj kaj valoroj) kaj referencoj (propraĵoj kaj valoroj) en aserto de Vikidatumo nun ne plu aldoniĝos al la paĝo de Lastaj Ŝanĝoj aŭ atentaĵlisto en ĉiuj aliaj Vikipedioj. Ĉi tio estas provizora ŝanĝo por plibonigi elfaron dum aliaj solvoj estas kreataj. La propraj paĝoj de Vikidatumo restas senŝanĝaj. [[m:Wikidata For Wikimedia Projects/Reduce change propagation noise#Phase 1: Turn off (temporarily) Qualifiers and References Wikidata edits to the Recent Changes tables|Sciu pli]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T401286][https://phabricator.wikimedia.org/T400698] * La japanlingvaj vikioj ricevis grandan ĝisdatigon pri la maniero, kiel la serĉado funkcias. La nova serĉo ĝenerale devus doni pli precizajn kaj pli rilatajn serĉrezultojn. [https://phabricator.wikimedia.org/T318269] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Ripetiĝanta ero]] <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].</span> '''<span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Updates for technical contributors</span>''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Ripetiĝanta ero]] <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Detailed code updates later this week:</span> [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.18|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Teknikaj novaĵoj]]''' preparitaj de [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|verkantoj de Teknikaj Novaĵoj]] kaj afiŝitaj de [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|roboto]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Kontribui]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/37|Traduki]]&nbsp;• [[m:Tech|Esti helpata]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Prikomenti]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Aboni aŭ malaboni]].'' </div><section end="technews-2025-W37"/> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 01:11, 9 sep. 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29238161 --> == Teknikaj Novaĵoj: 2025-38 == <section begin="technews-2025-W38"/><div class="plainlinks"> Plej lastaj '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|teknikaj novaĵoj]]''' de la Vikimedia teknika komunumo. Bonvolu diri aliajn uzantojn pri ĉi tiuj ŝanĝoj. Ne ĉiuj ŝanĝoj afektos vin. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/38|Tradukoj]] disponeblas. '''<span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Updates for editors</span>''' * Referencaj listoj, kiuj estas faritaj uzante la <code dir=ltr><nowiki><references/></nowiki></code> [[mw:Special:MyLanguage/Help:Cite#references-tag|etiketo]], nun aŭtomate montrigos kun kolumnoj en Vector 2022 kiam legantoj uzas ĝiajn 'normajn' agordojn por tekstograndeco kaj paĝlarĝeco. [https://phabricator.wikimedia.org/T334941] * Komencante en la semajno de la 6-a de oktobro, en [[git:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/small.dblist|malgrandaj vikioj]] kaj [[git:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/medium.dblist|meznivelaj vikioj]] kiuj havas la [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|etendaĵon de Kampanjeventoj]] ebligita, ĉiuj aŭtokonfirmitaj uzantoj estos kapablaj uzi [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Eventan Registradon]] kiel organizanto. Neniuj ŝanĝoj faros por [[git:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/large.dblist|grandaj vikioj]] krom se petite en Phabricator. Ĉi tiu ŝanĝo estas farita por faciligi al pli multaj homoj uzi Eventan Registradon, precipe en vikioj kiuj malpli verŝajne havas politikojn rilatajn al la rajto de Eventa Organizanto. [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Proposal to grant autoconfirmed users on small and medium wikis the organizer access to the event registration tool|Scui pli]]. * Uzantoj, kiuj serĉas uzante regulajn esprimojn (regex), nun povas uzi kromajn ecojn inkluzive de: ** por la <code dir=ltr>intitle:</code> ŝlosilvorto: [[mw:Special:MyLanguage/Help:CirrusSearch#Metacharacters|metakarakteroj]] por komenco de linio (<code dir=ltr>^</code>) kaj fino de linio (<code dir=ltr>$</code>) ankroj [https://phabricator.wikimedia.org/T317599] ** por ambaŭ <code dir=ltr>intitle:</code> kaj <code dir=ltr>insource:</code> ŝlosilvortoj: mallongigo [[mw:Special:MyLanguage/Help:CirrusSearch#Character_Classes|karakteraj klasoj]] por ciferoj (<code dir=ltr>\d</code>), spacoj (<code dir=ltr>\s</code>), kaj vortaj karakteroj (<code dir=ltr>\w</code>); kaj [[mw:Special:MyLanguage/Help:CirrusSearch#Escape codes|eskapokodoj]] por linio elfluado (<code dir=ltr>\r</code>), novlinio (<code dir=ltr>\n</code>), klapeto (<code dir=ltr>\t</code>), kaj unicode (ekzemple <code dir=ltr>\uHHHH</code>). [https://phabricator.wikimedia.org/T403212] * Kiam vi serĉas tekston, kiu aspektas kiel IP, la sistemo nun montros serĉrezultojn. Antaŭe ĝi alportis vin al la kontribuoj por tiu IP anstataŭ montri serĉrezultojn. [https://phabricator.wikimedia.org/T306325] * [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|Ĉiuj vikioj estos nur-legeblaj]] dum kelkaj minutoj la 24-an de septembro. Tio estas planita je [https://zonestamp.toolforge.org/1758726000 15:00 UTC]. Tio estas por la rezervaj testoj de la servilo de la datencentro, kiuj okazas dufoje jare. Vi povas [[diffblog:2025/03/12/hear-that-the-wikis-go-silent-twice-a-year/|legi pli pri la fono kaj detaloj de ĉi tiu procezo en la Diff blogo]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Ripetiĝanta ero]] <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">View all {{formatnum:24}} community-submitted {{PLURAL:24|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].</span> Ekzemple, eraro estis fiksita, kiu influis uzantojn, kiuj uzis la paĝ-klapetojn por ŝanĝi de wiki-teksta redaktado de sekcio al la vida redaktoro. [https://phabricator.wikimedia.org/T401043] '''<span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Updates for technical contributors</span>''' * La teamo pri Mediavikiaj Interfacoj estas restrukturanta la Vikimedia REST API Sandbox kun Codex. Se vi havas rimarkojn pri plibonigoj por la API-dokumentado aŭ kio faras la spertojn de programistoj glataj (aŭ malagrabla), vi estas invitita [https://calendar.google.com/calendar/u/0/appointments/schedules/AcZssZ2aZzbXeQvjOF7gB1fJXiwAYemQjKf4sXNaRODPA7_obFyNBwkzNkoVCoTF-aeov89kIjXHbCQm ĉeesti venontan malkovran intervjuon], aŭ [[mw:MediaWiki Interfaces Team/Developer Feedback/Wikimedia Web APIs|lasi reagojn en vikio]]. [[listarchive:list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/C4FBAOA57PH6G5ORVMAUF5TGYBLZDU5Q/|Sciu pli]]. * Redaktoj al Vikidata aliassetoj (alternativa nomo por elemento aŭ propraĵo) nun estos montritaj en Lasttempaj Ŝanĝoj kaj Observlisto en aliaj vikioj malpli ofte, reduktante malutilajn informadojn. Ĉi tio reduktos la ĝeneralan kvanton de 'bruaj' eniroj. La propraj paĝoj de Vikidata restas senŝanĝaj. [[m:Wikidata For Wikimedia Projects/Reduce change propagation noise#Phase 1: More granular Alias tracking|Sciu pli]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T401288] * La nova [https://www.unicode.org/versions/Unicode17.0.0/ Unicode 17.0] versio estis liberigita. La [[:c:Category:Unicode Module Datasets|datumoj en Vikikomunejo]] por la [[:d:Q39301585|Modulo:Unicode datumoj]] estis ĝisdatigitaj. Vikipedioj, kiuj ne uzas la datumojn de Vikikomunejo, devus aŭ ĝisdatigi siajn proprajn datumojn aŭ ŝanĝi al la datumoj de Vikikomunejo. * Uzantoj de la [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise|Vikimedia Enterprise]] Strukturitaj Enhavoj finpunktoj nun povas aliri [https://enterprise.wikimedia.com/blog/parsed-wikipedia-tables/ Analizitajn Tablojn]. La nova funkcio de Analizitaj Tabloj ekstraktas kaj reprezentas Vikipediatablojn en strukturita JSON. Ĉi tio plibonigas maŝinan alireblecon kiel parto de la [https://enterprise.wikimedia.com/api/structured-contents/ Strukturitaj Enhavoj iniciato]. La produktejo de Strukturitaj Enhavoj estas libere havebla tra la [https://enterprise.wikimedia.com/docs/on-demand/#article-structured-contents-beta Postulebla API], aŭ tra Vikimedia Nubaj Servoj. * [https://www.kaggle.com/datasets/wikimedia-foundation/english-wikipedia-people-dataset dataset de biografiaj informoj de la angla Vikipedio] de [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise|Vikimedia Enterprise]] estis publikigita en Kaggle, por taksado kaj esplorado. Tio provizas strukturitajn datumojn el pli ol 1.5 milionoj da biografioj, inkluzive naskiĝdaton kaj mortodaton, edukadon, afilaciojn, karierojn, premiojn, kaj pli (el snapshot en Junio 2024). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Ripetiĝanta ero]] <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Detailed code updates later this week:</span> [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.19|MediaWiki]] '''<span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Meetings and events</span>''' * [[wmania:Special:MyLanguage/2026:Scholarships|Petoj de stipendio]] por Wikimania 2026 en Parizo, Francio, estas malfermitaj ĝis la 31-a de oktobro. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Teknikaj novaĵoj]]''' preparitaj de [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|verkantoj de Teknikaj Novaĵoj]] kaj afiŝitaj de [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|roboto]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Kontribui]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/38|Traduki]]&nbsp;• [[m:Tech|Esti helpata]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Prikomenti]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Aboni aŭ malaboni]].'' </div><section end="technews-2025-W38"/> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 17:03, 15 sep. 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29263921 --> == Teknikaj Novaĵoj: 2025-39 == <section begin="technews-2025-W39"/><div class="plainlinks"> Plej lastaj '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|teknikaj novaĵoj]]''' de la Vikimedia teknika komunumo. Bonvolu diri aliajn uzantojn pri ĉi tiuj ŝanĝoj. Ne ĉiuj ŝanĝoj afektos vin. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/39|Tradukoj]] disponeblas. '''<span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Weekly highlight</span>''' * [https://zonestamp.toolforge.org/1758726000 Je la 24a de septembro je la 15:00 UTC], ĉiuj uzantoj de Vikimediaj retejoj spertos mallongan nurlegeblan periodon pro planita [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|ŝanĝo de datumcentra servilo]]. La teamo pri Fidindeca Inĝenierado (SRE) de la Fondaĵo Vikimedia redirektos la tutan trafikon de unu ĉefa servilo al ĝia rezerva. Vi povas aŭskulti la ŝanĝon per la ilo [http://listen.hatnote.com/ "Aŭskultu Vikipedion"], kie vi aŭdos redaktojn ĉesi dum kelkaj minutoj dum la nurlegebla fazo, kaj poste rekomenci. Ĉi tiu dufoje-jara ŝanĝo de datumcentra servilo certigas fidindecon per testado de la rezerva datumcentro, por ke niaj retejoj povu resti enrete eĉ se la ĉefa datumcentro paneas. Vi povas [[diffblog:2025/03/12/hear-that-the-wikis-go-silent-twice-a-year/|legi pli pri la procezo en la blogo Diff]]. '''<span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Updates for editors</span>''' * Redaktoroj de [[f:Special:Mylanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-09-12#Next round of Wiktionaries to receive embedded Wikifunctions calls|60 pliaj Vikivortaroj]] baldaŭ povos voki [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Introduction|funkciojn el Vikivortaroj]] kaj integri ilin en siajn paĝojn. Funkcio prenas unu aŭ plurajn enigojn kaj transformas ilin en deziratan produkton, kiel adicii nombrojn, konverti mejlojn al metroj, kalkuli pasintan tempon aŭ malgrandigi vorton en kazon. Ili aliĝos al la aliaj [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-08-29#Wikifunctions available on 65 Wiktionaries|65 Vikivortaj lingvaj eldonoj]], kiuj jam havas aliron al enigitaj Vikivortaroj. Poste ĉi-jare, planoj estas efektivigitaj por vastigi al pliaj Vikivortaroj kaj la Inkubatoro. * Nova [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#Technical metadata of another page|analizila funkcio]] estis aldonita: <code><nowiki>{{#contentmodel}}</nowiki></code>. Ŝablonoredaktistoj kaj administrantoj povas uzi ĝin por akiri la lokalizitan aŭ kanonan nomon de la [[mw:Special:MyLanguage/Help:ChangeContentModel|enhavmodelo]] de specifa paĝo. La funkcio faciligas krei kaj redakti sistemajn mesaĝojn, kiel ekzemple ''MediaWiki:editinginterface'', eĉ kiam vi ŝanĝas paĝtipojn, kiel vikio, JavaScript, CSS aŭ JSON-paĝo. [https://phabricator.wikimedia.org/T328254] * Aldoni aŭ redakti <code>DISPLAYTITLE</code> por artikolo per VisualReditor ne plu estos difektita. Redaktoroj, kiuj uzas VisualReditor-reĝimon por modifi la <code><nowiki>{{DISPLAYTITLE}}</nowiki></code>, ne plu havos la laŭvortan tekston "DISPLAYTITLE" aŭ ĝian lokalizitan variaĵon aldonitan al siaj artikoloj. Listo de paĝoj, kiuj eble estis trafitaj kaj eble bezonas purigon, estas dokumentita en [[phab:P83438|ĉi tiu bileto]]. * Beta-uzantoj de la Android-aplikaĵo Vikipedio nun povas provi la restrukturitan [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/Activity Tab Experiment|Agado-langeton]], kiu anstataŭigas la langeton Redaktoj. La nova langeto ofertas personecigitajn komprenojn pri legado, redaktado kaj donacado, samtempe simpligante navigadon kaj igante la aplikaĵuzon pli alloga. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Ripetiĝanta ero]] <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">View all {{formatnum:12}} community-submitted {{PLURAL:12|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].</span> '''<span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Updates for technical contributors</span>''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Ripetiĝanta ero]] <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Detailed code updates later this week:</span> [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.20|MediaWiki]] '''<span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">In depth</span>''' * Uzantoj de Vikifunkcioj nun povas importi multajn esencajn faktojn pri [[f:Special:MyLanguage/Z6011|geokoordinatoj]], [[f:Special:MyLanguage/Z6010|kvantoj]] kaj [[f:Special:MyLanguage/Z6064|tempo]] valoroj el Vikidatumo. Ĉi tio eblas per la kreado de Vikifunkcio-tipoj por ĉi tiuj valoroj, kio igas ilin haveblaj por uzo fare de funkcioj en Vikifunkcioj. Lernu pli pri kiel ĉi tio funkcias en [[c:File:ImportingWikidataDatatypesIntoWikifunctions.webm|ĉi tiu filmeto]] kaj la [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-08-01#News in Types I: Wikidata quantity|bulteno de la 1-a de aŭgusto]] de Vikifunkcioj (por kvantoj) kaj la [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-08-22#News in Types: Wikidata geo-coordinate|bulteno de la 22-a de aŭgusto]] (por gekoordinatoj). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Teknikaj novaĵoj]]''' preparitaj de [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|verkantoj de Teknikaj Novaĵoj]] kaj afiŝitaj de [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|roboto]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Kontribui]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/39|Traduki]]&nbsp;• [[m:Tech|Esti helpata]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Prikomenti]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Aboni aŭ malaboni]].'' </div><section end="technews-2025-W39"/> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 22:52, 22 sep. 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29305556 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-40</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W40"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/40|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * A major software upgrade has been made to [[phab:|Phabricator]]. The update introduces performance improvements, a refreshed search interface, enhancements to Maniphest task search, updates to user profile pages and project workboards, new Herald automation features, as well as general text input, mobile experience improvements and more. [https://phabricator.wikimedia.org/phame/post/view/321/iterative_improvements_september_2025/] '''Updates for editors''' * The Community Tech team will release the new Community Wishlist extension on October 1, that will improve the way wishes will be submitted. The new extension will allow users to add tags to their wishes to better categorise them, and (in a future iteration) to filter them by status, tags and focus areas. It will also be possible to support individual wishes again, as requested by the community in many instances. The old system will be retired. There will be a brief period of downtime while the extension is deployed and wishes are migrated to the new system. You can read more about this [[:m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates|in the latest update]] or you can consult the [[:mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CommunityRequests|current documentation on MediaWiki]]. * As announced [[diffblog:2025/09/02/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha/|on Diff blog]], the production trial of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/hCaptcha|hCaptcha]] service for bot detection has begun. The trial is currently using hCaptcha to protect account creation on Chinese, Persian, Portuguese, Indonesian, Japanese, and Turkish Wikipedias, where it will replace our existing [[mw:Special:MyLanguage/Extension:ConfirmEdit#FancyCaptcha|CAPTCHA]] (FancyCaptcha). The goal with the trial is to better block bots while also improving usability and accessibility for users who encounter CAPTCHA challenges. * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CampaignEvents|CampaignEvents]] extension has been [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status|deployed]] to Wikimedia Commons. The extension makes it easier to organize and participate in collaborative activities, like edit-a-thons and WikiProjects, on the wikis. On Commons, anyone who is a registered user can use it as an event participant. To use it as an organizer, someone needs to have the [[c:Special:MyLanguage/Commons:Event organizers|event organizer right]]. * [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]], a new feature to re-use references with different details has been released to German Wikipedia. You can [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#test|test the feature]] on testwiki or [https://en.wikipedia.beta.wmcloud.org/wiki/Sub-referencing on betawiki] as well. Please share your thoughts on [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Templates used in sub-references|using templates in sub-references]] or [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Pilot wikis|volunteer to become a pilot wiki]]. * On wikis using the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Mentorship|Mentorship]] system, communities can now opt experienced editors out of Mentorship through [[{{#special:CommunityConfiguration/Mentorship}}]]. Within this setting, communities may define thresholds, based on edit count and account age, to decide when an editor is considered experienced enough to no longer receive Mentorship. [https://phabricator.wikimedia.org/T403563] * The Editing Team and the Machine Learning Team are working on a new check for newcomers: [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Tone Check|Tone check]]. Using a prediction model, this check will encourage editors to improve the tone of their edits, using artificial intelligence. We invite volunteers to review the first version of the Tone language model for the following languages: Arabic, Czech, German, Hebrew, Indonesian, Dutch, Polish, Russian, Turkish, Chinese, Farsi, Italian, Norwegian, Romanian and Latvian. Users from these wikis interested in reviewing this model are [[mw:Special:MyLanguage/Edit_check/Tone_Check/Model_evaluation|invited to sign up at MediaWiki.org]]. The deadline to sign up is on October 3, which will be the start date of the test. * The rollout of [[:mw:Special:MyLanguage/Help:Manage blocks|multiblocks]] had the side effect that non-active block logs may have been shown on {{#special:Contributions}} and on blocked users' user and user_talk pages. This issue will be fully resolved in a few days. As part of the fix, [{{fullurl:Special:Allmessages|prefix=sp-contributions-blocked-notice}} messages prefixed with <code>sp-contributions-blocked-notice</code>] will be removed and replaced with [{{fullurl:Special:Allmessages|prefix=blocked-notice-logextract}} those prefixed with <code>blocked-notice-logextract</code>] in a few weeks. Please help translate the new messages and update any local overrides if needed. * There was a bug with links added using visual editor if they included characters such as <code dir=ltr><nowiki>[ ] |</nowiki></code> after the fragment identifier (<code><nowiki>#</nowiki></code>). They were not encoded properly creating an incorrect link. This has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T404823] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikiquote/en}} in [[d:Q9237|Malay]] ([[q:ms:|<code>q:ms:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T404698] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/User Info|User Info Card]] now displays currently active global lock/blocks. [https://phabricator.wikimedia.org/T401128] '''Updates for technical contributors''' * Later this week, editors using Lua modules will be able to use the <code>[[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.title.newBatch|mw.title.newBatch]]</code> function to look up the existence of up to 25 pages at once, in a way that only increases the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Parser functions#Expensive parser functions|expensive function]] count once. * A new [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group|Unsupported Tools Working Group]] has been formed as part of ongoing efforts to collectively determine technical work priorities, similar to the [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product & Technology Advisory Council]] (PTAC). The working group will help prioritize and review requests for support of unmaintained extensions, gadgets, bots, and tools. For the first cycle, the group will be prioritizing an unsupported Wikimedia Commons tool. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.21|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/40|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W40"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:49, 29 sep. 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29355230 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-41</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W41"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/41|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#paste|Paste Check]] is a new Edit Check feature to help avoid and fight copyright violations. When editors paste text into an article, Paste Check prompts them to confirm the origin and licensing of the content. Starting Wednesday, 8 October, [[phab:T403680|22 wikis will test Paste Check]]. Paste Check will help new volunteers understand and follow the policies and guidelines necessary to make constructive contributions to Wikipedia projects. '''Updates for editors''' * Mobile devices will receive mobile articles directly on the standard domain (like <code>en.wikipedia.org</code>), instead of via a redirect to an "m" domain (like <code>en.m.wikipedia.org</code>). This change improves performance. This week it will be enabled on Wikipedias. The existing mobile URLs and the "Desktop view" opt-out remain available. [[mw:Requests for comment/Mobile domain sunsetting/2025 Announcement|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T214998] * New [[mw:Special:MyLanguage/Help:CirrusSearch#creationdate and lasteditdate|date filters]], <code dir=ltr>creationdate:</code> and <code dir=ltr>lasteditdate:</code>, are now available in the wiki search engine. This allows users to filter search results by a page's first or last revision date. The filters support comparison operators (e.g. <code dir=ltr>>2024</code>) and relative dates (e.g. <code dir=ltr>today-1d</code>), making it easier to find recently updated content or pages within specific age ranges. [https://phabricator.wikimedia.org/T403593] * [[f:|Wikifunctions]] now supports rich text in embedded calls across the 150 wikis where it's enabled. To showcase this, the team created a [[f:Z26333|Latin declination table]] that Wiktionary editors can use to automatically generate noun forms, producing clear, formatted results — see an [[f:Wikifunctions:Embedded function calls/Wiktionary tables demonstration|example output]]. If you need any help or have any feedback, please [[f:Wikifunctions:Project chat|contact the Wikifunctions Team]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T397402] * An edit link will now appear inside the categories box on article pages for logged in users, which will directly launch the VisualEditor category dialog. [https://phabricator.wikimedia.org/T291691] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:34}} community-submitted {{PLURAL:34|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, there was a problem downloading pdf files last week and that has been resolved. [https://phabricator.wikimedia.org/T405957] '''Updates for technical contributors''' * The field <code dir=ltr>rev_sha1</code> in the revision database table is being removed in favor of <code dir=ltr>content_sha1</code> in the content database table. See [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/cloud@lists.wikimedia.org/thread/2D2M3SP4WHR6BXXKTZ2PBLZQYR3EGQVR/ the announcement] for more information. * The [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web|Reader Experience team]] will roll out [[w:en:Light-on-dark color scheme|Dark Mode]] user interface on all Wikimedia sites on October 29, 2025. All anonymous users of Wikimedia sites will have the option to activate a color scheme that features light-colored text on a dark background. This is designed to provide a more comfortable reading experience, especially in low-light situations. Template authors and technical contributors are encouraged to [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Accessibility for reading/Updates/2024-04|learn how to make pages ready for Dark mode]] and address any compatibility issues found in templates in their wiki before the enablement. Please contact the Web team for questions or any support on [[mw:Talk:Reading/Web/Accessibility for reading#|this talk page]] before the enablement. [https://phabricator.wikimedia.org/T395628] * Starting on Monday, October 6, API endpoints under the <code>rest.php</code> path will be rerouted through a new internal API Gateway. Individual wikis will be updated based on the standard release groups, with total traffic increased over time. This change is expected to be non-breaking and non-disruptive. If any issues are observed, please file a Phabricator ticket to the [[phab:tag/serviceops/|Service Ops team board]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T400130] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.22|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/41|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W41"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 17:20, 6 okt. 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29400897 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-42</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W42"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/42|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Last week, improvements to account security and two-factor authentication (2FA) features were enabled across all wikis. These changes include user interface improvements for [https://auth.wikimedia.org/metawiki/wiki/Special:AccountSecurity Special:AccountSecurity], the support of multiple 2FA methods via authenticator apps and portable security keys (previously users could only enable one method), and a new Recovery Codes module which facilitates fewer account lockouts due to lost two-factor apps and devices. As part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] project, work is continuing through the rest of 2025 on further user experience improvements, and support for passkeys as an alternate second factor. '''Updates for editors''' * Another part of the Account security project is making 2FA generally available to all users. Along with editors with advanced privileges, such as administrators and bureaucrats, 40% of editors now have access to 2FA. You can check if you have access at [https://auth.wikimedia.org/metawiki/wiki/Special:AccountSecurity Special:AccountSecurity]. Instructions for activation are on the linked page. The plan is to continue increasing availability if it is determined that the user support capabilities are able to support global usage. [https://phabricator.wikimedia.org/T400579] * This week, users at wikis where talk page [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability|Usability Improvements]] are already available by default (everywhere ''except'' the 12 wikis listed in [[phab:T379264|T379264]]) will gain the ability to Thank a comment directly from the talk page it appears on. Before this change, Thanking could only be done by visiting the revision history of the talk page. You can [[diffblog:2025/10/13/revolutionizing-gratitude-a-new-era-of-thanking-comments/|learn more about this change]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T366095] * Users who have not [[Special:Preferences#mw-prefsection-personal-email|verified their email address]] will soon be receiving monthly Notification reminders to do so. This is because users who have verified their email can more easily recover their account. These reminders will not be sent if the user is inactive or removes the unverified email from their account. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Help:Email_confirmation][https://phabricator.wikimedia.org/T58074] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a fix was made for an occasional error with saving translated paragraphs in the Content Translation tool, and the related error messages are now easier to see. [https://phabricator.wikimedia.org/T376531] '''Updates for technical contributors''' * The Unsupported Tools Working Group has chosen [[c:Special:MyLanguage/Commons:Video2commons|Video2Commons]] as the first tool for its pilot cycle. The group will explore ways to improve and sustain the tool over the coming months. [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group|Learn more on Meta]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.23|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/42|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W42"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 18:56, 13 okt. 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29434481 --> == Teknikaj Novaĵoj: 2025-43 == <section begin="technews-2025-W43"/><div class="plainlinks"> Plej lastaj '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|teknikaj novaĵoj]]''' de la Vikimedia teknika komunumo. Bonvolu diri aliajn uzantojn pri ĉi tiuj ŝanĝoj. Ne ĉiuj ŝanĝoj afektos vin. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/43|Tradukoj]] disponeblas. '''<span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Updates for editors</span>''' * Por optimumigi kiel uzantaj datumoj estas stokitaj en niaj datumbazoj, la konservitaj preferoj de uzantoj kiuj ne ensalutis dum pli ol kvin jaroj kaj havas malpli ol 100 redaktojn estos forigitaj. Kiam tiuj uzantoj revenos, aplikiĝos defaŭltaj agordoj. [https://phabricator.wikimedia.org/T406724] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Ripetiĝanta ero]] <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].</span> Ekzemple, ekzistis rompita ligilo de la interfaca mesaĝo GlobalContributions al la paĝo XTools GlobalContributions, kiu nun estis riparita. [https://phabricator.wikimedia.org/T406415] '''<span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Updates for technical contributors</span>''' * La laboro por redirigi ĉiujn trafikojn al API-finpunktoj sub la <code dir=ltr><nowiki>rest.php</nowiki></code> itinero tra komuna API-pordego nun estas kompleta. Se iu ajn problemo estas observita, bonvolu submeti phabricator-bileteton al la [[phab:tag/serviceops/|Servaĵa Operacia teamo tabulo]]. * Redaktoj al Wikidata-referencoj aŭ kvalifikiloj nun malpli ofte estos montrataj en LastajŜanĝoj kaj Atentlisto-enkonduktoj en aliaj vikioj, reduktante nenecesajn sciigojn. Ĉi tio reduktos la ĝeneralan kvanton de 'bruaj' eniroj. La propraj paĝoj de Wikidata restos senŝanĝaj. [https://phabricator.wikimedia.org/T401290] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Ripetiĝanta ero]] <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Detailed code updates later this week:</span> [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.24|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Teknikaj novaĵoj]]''' preparitaj de [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|verkantoj de Teknikaj Novaĵoj]] kaj afiŝitaj de [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|roboto]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Kontribui]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/43|Traduki]]&nbsp;• [[m:Tech|Esti helpata]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Prikomenti]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Aboni aŭ malaboni]].'' </div><section end="technews-2025-W43"/> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:33, 20 okt. 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29478670 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-44</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W44"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/44|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The Wikipedia iOS app has launched an A/B/C test of improvements made to the tabbed browsing feature for select regions and languages. The test, named “More dynamic tabs”, explores new tab experiences and includes “Did you know” and “Because you read” article recommendations. You can [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/Tabbed Browsing (Tabs)/New Tab Experience and Recommendations Experiment|read more on the project page]]. * Autoconfirmed users on [[git:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/small.dblist|small]] and [[git:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/medium.dblist|medium wikis]] with the CampaignEvents extension can now use [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]] without the Event Organizer right. This feature lets organizers enable registration, manage participants, and lets users register with one click instead of signing event pages. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue of flashing colors when holding or pressing the arrow keys under the dark mode settings in Vector 2022 has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T402285] '''Updates for technical contributors''' * The CampaignEvents extension will be deployed to all remaining wikis during the week of 17 November 2025. The extension currently includes three features: Event Registration, Collaboration List, and Invitation List. For this rollout, Invitation List will not be enabled on Wikifunctions and MediaWiki unless requested by those communities. [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status|Visit the deployment page to learn more]]. * The SwaggerUI-based REST sandbox experience is now live on all wiki projects. The sandbox can be accessed through the [[{{#special:RestSandbox}}]] page. Please report any issues to the MediaWiki Interfaces team board, or join the discussion on the [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Interfaces Team/Feature Feedback/REST Sandbox|project launch]] page. [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/6931/] * Transform endpoints with a trailing slash path in the MediaWiki REST API are now marked as deprecated. They will remain functional during this time, but removal is expected by the end of January 2026. All API users currently calling them are encouraged to transition to the non-trailing slash versions. Both endpoint variations can be found and tested using the [https://test.wikipedia.org/w/index.php?api=mw-extra&title=Special%3ARestSandbox REST Sandbox]. See the [[mw:API/Deprecation|MediaWiki REST API Deprecation]] page for more detailed information about the API deprecation policies and procedures. * A dedicated [[mw:API:REST API/Changelog|changelog now exists for the MediaWiki REST API]]. The changelog provides an overview of these changes, making it easier for developers to keep track of improvements and iterations. Announcements will also continue to flow through the standard communication channels, including Tech News and email distribution lists, but can now be more easily referenced from a central location. If you have feedback about the style, structure, or content of this changelog, please [[mw:API talk:REST API/Changelog|join the discussion]]. * Administrators can delete the tracking category which was previously added by the JsonConfig extension, as it is no longer used. See the categories linked from [[d:Q130635582#sitelinks-wikipedia|Q130635582]]. It is OK if there are still pages listed in the category as that is just a caching issue, and they will be automatically cleared out the next time each page is edited. [https://phabricator.wikimedia.org/T378352] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.25|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/44|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W44"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:28, 27 okt. 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29513638 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-45</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W45"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/45|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Administrators will now find that [[{{#special:MergeHistory}}]] is now significantly more flexible about what it can merge. It can now merge sections taken from the middle of the history of the source (rather than only the start) and insert revisions anywhere in the history of the destination page (rather than only the start). [https://phabricator.wikimedia.org/T382958] * For users with "{{int:discussiontools-preference-autotopicsub}}" [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|enabled in their preferences]], starting a new topic or adding a reply to an existing topic will now subscribe them to replies to that topic. Previously, this would only happen if the DiscussionTools "{{int:Skin-action-addsection}}" or "{{int:Discussiontools-replybutton}}" widgets were used. When DiscussionTools was originally launched existing accounts were not opted in to automatic topic subscriptions, so this change should primarily affect newer accounts and users who have deliberately changed their preferences since that time. [https://phabricator.wikimedia.org/T290778] * Scribunto modules can now be used to [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#SVG library|generate SVG images]]. This can be used to build charts, graphics and other visualizations dynamically through Lua, reducing the need to compose them externally and upload them as files. [https://phabricator.wikimedia.org/T405861] * Wikimedia sites now provide all anonymous users with the option to enable a dark mode color scheme, featuring light-colored text on a dark background. This enhancement aims to deliver a more enjoyable reading experience, especially in dimly lit environments. [https://phabricator.wikimedia.org/T395628] * Users with large watchlists have long faced timeouts when editing [[Special:EditWatchlist|Special:EditWatchlist]]. The page now loads entries in smaller sections instead of all at once due to a paging update, allowing everyone to edit their watchlists smoothly. As part of the database update, sorting by expiry has been removed because it was over 100× slower than sorting by title. A [https://meta.wikimedia.org/wiki/Community_Wishlist/W454 community wish] has been created to explore alternative ways to restore sort-by-expiry. If this feature is important to you, please support the wish! [https://phabricator.wikimedia.org/T41510] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the fixing of the persisting highlighting when using VisualEditor find and replace during a query. [https://phabricator.wikimedia.org/T407318] '''Updates for technical contributors''' * Since 2019 the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia URL Shortener|Wikimedia URL Shortener]] at https://w.wiki is available for all Wikimedia wikis to create short links to articles, permalinks, diffs, etc. It is available in the sidebar as "Get shortened URL". There are 30 wikis that also install an older "ShortUrl" extension. The old extension will soon be removed. This means <code>/s/</code> URLs will not be advertised under article titles via HTML <code dir=ltr>class="title-shortlink"</code>. The <code>/s/</code> URLs will keep working. [https://phabricator.wikimedia.org/T107188] * On Thursday, October 30, the [[:mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Interfaces Team|MediaWiki Interfaces]] and [[:mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Site Reliability Engineering|SRE Service Operations]] teams began rerouting Action API traffic through a common API gateway. Individual wikis will be updated based on the standard release groups, with total traffic increased over time. This change is expected to be non-breaking and non-disruptive. If any issues are observed, please file a Phabricator ticket to the [https://phabricator.wikimedia.org/tag/serviceops/ Service Ops team] board. * MediaWiki Train deployments will pause for the final two weeks of 2025: 22 December and 29 December. Backport windows will also pause between Monday, 22 December 2025 and Thursday, 2 January 2026. A backport window is a scheduled time to add things like bug fixes and configuration changes. There are seven deployment trains remaining for 2025. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/SMWTEAES4SDLDUSK4HMWNBSKNCXZAWYN/] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.26|MediaWiki]] '''In depth''' * In 2025, the Wikimedia Foundation reported that AI systems and search engines increasingly use Wikipedia content without driving users to the site, contributing to an 8% drop in human pageviews compared to 2024. After detecting bots disguised as humans, Wikimedia updated its traffic data to reflect this shift. Read more about current user trends on Wikipedia in [[diffblog:2025/10/17/new-user-trends-on-wikipedia/|a Diff blog post]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/45|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W45"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:31, 3 nov. 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29552512 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-46</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W46"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/46|Translations]] are available. '''Updates for editors''' [[File:Talk pages default look (April 2023).jpg|thumb|alt=Screenshot of the visual improvements made on talk pages|Example of a talk page with the new design, in French.]] * Starting November 12, users will see a change in the [[m:Special:MyLanguage/Talk pages project/Feature summary#Usability improvements|appearance of talk pages]] on [[Phab:T379264|some Wikipedias]]. Almost [[phab:T392121|all wikis]] have received this design change; [[phab:T409297|English Wikipedia]] will get these changes later. You can read more [[diffblog:2024/05/02/making-talk-pages-better-for-everyone/|on ''Diff'']]. Users can opt out of these changes [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|in their user preferences]] in "{{int:discussiontools-preference-visualenhancements}}". [https://phabricator.wikimedia.org/T379264] * MediaWiki can now display a [[mw:Special:MyLanguage/Help:Protection indicators|page indicator]] automatically while a page is protected. This feature is disabled by default. It can be enabled by [[m:Special:MyLanguage/Requesting wiki configuration changes|community request]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T12347] * Using the "{{int:showpreview}}" or "{{int:showdiff}}" buttons in the wikitext editor will now carry over certain URL parameters like '[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Parameters to index.php#useskin|useskin]]', '[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Parameters to index.php#uselang|uselang]]' and '[[mw:Special:MyLanguage/Help:Section#Editing sections|section]]'. This update also fixes an issue where, if the browser crashed while previewing an edit to a single section, saving this edit could overwrite the entire page with just that section’s content. [https://phabricator.wikimedia.org/T62744][https://phabricator.wikimedia.org/T24029][https://phabricator.wikimedia.org/T155097] * Wikivoyage wikis can use [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer#Markers and counters|colored map markers in the article text]]. The text of these markers will now be shown in contrasting black or white color, instead of always being white. Local workarounds for the problem can be removed. [https://phabricator.wikimedia.org/T369454] * The Activity tab in the Wikipedia Android app is now available for all users. The new tab offers personalized insights into reading, editing, and donation activity, while simplifying navigation and making app use more engaging. [https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia_Apps/Team/Android/Activity_Tab_Experiment] * The Reader Growth team is launching an experiment called "Image browsing" to test how to make it easier for readers to browse and discover images on Wikipedia articles. This experiment, a mobile-only A/B test, will go live on English Wikipedia in the week of November 17 and will run for four weeks, affecting 0.05% of users on English wiki. The test launched on November 3 on Arabic, Chinese, French, Indonesian, and Vietnamese wikis, affecting up to 10% of users on those wikis. [https://www.mediawiki.org/wiki/Readers/Reader_Growth/WE3.1.3_Image_Browsing] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example the inability to lock accounts on mobile sites has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T256185] '''Updates for technical contributors''' * [[wikitech:Help talk:Toolforge/Toolforge standards committee#November 2025 committee nominations|Nominations are open on Wikitech]] for new [[wikitech:Help:Toolforge/Toolforge standards committee|Toolforge standards committee]] members. The committee oversees the Toolforge [[wikitech:Help:Toolforge/Right to fork policy|Right to fork policy]] and [[wikitech:Help:Toolforge/Abandoned tool policy|Abandoned tool policy]] among other duties. Nominations will remain open through 2025-11-28. * The [[w:JSON Web Token#Standard fields|JWT issuer field]] in [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/For Developers#OAuth 2|OAuth 2 access tokens]] for [[m:Special:MyLanguage/Help:Unified login|SUL wikis]] has been changed to <code><nowiki>https://meta.wikimedia.org</nowiki></code>. Old access tokens will still work. [https://phabricator.wikimedia.org/T399199] * The [[w:JSON Web Token#Standard fields|JWT subject field]] in [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/For Developers#OAuth 2|OAuth 2 access tokens]] will soon change from <code><user id></code> to <code dir=ltr style="white-space:nowrap">mw:<identity type>:<user id></code>, where <code><identity type></code> is typically <code dir=ltr>CentralAuth:</code><!-- not a typo --> (for [[m:Special:MyLanguage/Help:Unified login|SUL wikis]]) or <code dir=ltr style="white-space:nowrap">local:<wiki id></code> (for other wikis). This is to avoid conflicts between different user ID types, and to make OAuth 2 access tokens and the <code>sessionJwt</code> cookie more similar. Old access tokens will still work. [https://phabricator.wikimedia.org/T399199] * MediaWiki's block messages ([[MediaWiki:Blockedtext|blockedtext]], [[MediaWiki:Blockedtext-partial|blockedtext-partial]], [[MediaWiki:Autoblockedtext|autoblockedtext]], [[MediaWiki:Systemblockedtext|systemblockedtext]], [[MediaWiki:Blockedtext-tempuser|blockedtext-tempuser]], [[MediaWiki:Autoblockedtext-tempuser|autoblockedtext-tempuser]]) now support additional parameters indicating whether the user is blocked from editing their own user talk page <code><nowiki>$9</nowiki></code> or emailing other users <code><nowiki>$</nowiki><nowiki>10</nowiki></code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T285612] * A <code>REL1_45</code> branch for MediaWiki core and each of the extensions and skins in Wikimedia git has been created. This is the first step in the release process for MediaWiki 1.45.0, scheduled for late November 2025. If you are working on a critical bug fix or working on a new feature, you may need to take note of this change. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/ZUY7TY3Z6XPZWZVAZV63OPO5OW52Q6GE/] * The process for generating CirrusSearch dumps has been updated due to slowing performance. If you encounter any issues migrating to the replacement dumps, please contact the Search Platform Team for support. [https://phabricator.wikimedia.org/T366248][https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/3KQPOR6ACVN6OVLMLZPIBXQSWQKW4E3K/] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.2|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/46|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W46"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:36, 10 nov. 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29606150 --> == Teknikaj Novaĵoj: 2025-47 == <section begin="technews-2025-W47"/><div class="plainlinks"> Plej lastaj '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|teknikaj novaĵoj]]''' de la Vikimedia teknika komunumo. Bonvolu diri aliajn uzantojn pri ĉi tiuj ŝanĝoj. Ne ĉiuj ŝanĝoj afektos vin. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/47|Tradukoj]] disponeblas. '''<span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Updates for editors</span>''' * La [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|teamo de Leganto-Sperto]] estas eksperimentanta kun [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4_Reading lists|leglistoj en poŝtelefona retpaĝo]], permesante al ensalutitaj legantoj sen redaktoj konservi privatajn listojn de artikoloj por poste. La eksperimento funkcias en la arabia, ĉina, franca, indonezia kaj vjetnama Vikipedioj ekde la semajno de la 10-a de Novembro, kaj komenciĝos en la angla Vikipedio la semajno de la 17-a de Novembro. * Uzantoj, kiuj ne povas ricevi siajn retpoŝtajn konfirmkodojn dum ensaluto, nun povas ricevi helpon per sendado de formularo en nova speciala paĝo. Ĉi tiu ĝisdatigo estas parto de la iniciato [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Konta Sekureco]]. Se via konto havas retpoŝtadreson, bonvolu certiĝi, ke vi ankoraŭ havas aliron al ĝi. Kiam vi ensalutas de nova aparato aŭ loko sen 2FA, vi eble estos petita enigi 6-ciferan kodon senditan per retpoŝto por fini la ensaluton. [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security#Why are you requiring me to enter a code from my email to log in? Can I opt out of this?|Lernu pli]]. * Unu nova vikio estis kreita: {{int:project-localized-name-group-wikisource}} en [[d:Q13324|Minangkabau]] ([[s:min:|<code>s:min:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T408317] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Ripetiĝanta ero]] <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].</span> '''<span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Updates for technical contributors</span>''' * Kiel parto de la projekto [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Unuigo de Analizilo]], la Teamo pri Enhavo-Transformo lanĉis Parsoid kiel la defaŭltan analizilon por multaj Vikipedioj kun malalta trafiko kaj preparas la sekvan paŝon al Vikipedioj kun alta trafiko. Ĉi tiu mesaĝo estas invito por via aliĝo al Parsoid, kiel priskribite en la dokumentaro [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration|Extension:ParserMigration]], kaj identigi iujn ajn problemojn, kiujn vi eble renkontos kun via propra laborfluo uzante robotojn, noviletojn aŭ uzanto-skriptojn. Bonvolu sciigi nin per la ligilo ''"Raporti Vidan Cimon"'' en la flanka kolumno Iloj aŭ kreu Phab-bileton kaj etikedu la [[phab:project/view/5846|Teamon pri Enhavo-Transformo en Phabricator]]. * Nesubtenataj Iloj: Pluraj problemoj kun [[:c:Special:MyLanguage/Commons:Video2commons|Video2Commons]] estis riparitaj, inkluzive de alŝutaj malsukcesoj rilataj al dosiernomo, importado de nigraj filmetoj kaj reprovado. Subteno por AV1 ankaŭ estis aldonita. Daŭra laboro fokusiĝas al stabileco de la servilo, eraroj de ffmpeg, importado de subtekstoj, metadatena traktado kaj alŝutoj de kantlistoj. Por spuri specifajn taskojn, kontrolu la [[phab:tag/video2commons/|tabulon Phabricator]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Ripetiĝanta ero]] <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Detailed code updates later this week:</span> [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.3|MediaWiki]] '''<span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Meetings and events</span>''' * Rezervu la daton por la sekva Wikimedia Hackathon okazonta en Milano, Italio, de la 1a ĝis la 3a de Majo 2026. Registriĝo malfermiĝos en januaro 2026. [https://pretix.eu/wikimedia/Hackathon-2026/ Petoj por stipendioj nuntempe estas malfermitaj], kaj fermiĝos la 28an de novembro 2025. Se vi havas demandojn, bonvolu sendi retpoŝton al <bdi lang="en" dir="ltr">hackathon@wikimedia.org</bdi>. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Teknikaj novaĵoj]]''' preparitaj de [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|verkantoj de Teknikaj Novaĵoj]] kaj afiŝitaj de [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|roboto]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Kontribui]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/47|Traduki]]&nbsp;• [[m:Tech|Esti helpata]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Prikomenti]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Aboni aŭ malaboni]].'' </div><section end="technews-2025-W47"/> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 17:24, 17 nov. 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29627455 --> == Teknikaj Novaĵoj: 2025-48 == <section begin="technews-2025-W48"/><div class="plainlinks"> Plej lastaj '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|teknikaj novaĵoj]]''' de la Vikimedia teknika komunumo. Bonvolu diri aliajn uzantojn pri ĉi tiuj ŝanĝoj. Ne ĉiuj ŝanĝoj afektos vin. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/48|Tradukoj]] disponeblas. '''<span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Updates for editors</span>''' * Pasintsemajne, la [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Search Platform|Wikimedia Serĉa Teamo]] recreis la funkciecon de la ilaro "FKMI" (Faru Kion Mi Intencas) sur la servilflanko, por la rusa kaj hebrea Vikipedioj. Ĉi tiu funkcio aldonas sugestojn de trans-klavujara tipo al la normaj sugestoj de serĉujo. Ekzemple, serĉi ''<span lang="und" dir="ltr">cxfcnmt</span>'' en la rusa Vikipedio nun aldonos sugestojn por ''<span lang="ru" dir="ltr">счастье</span>'' ("feliĉo"), kiujn la uzanto probable intencis. Ili planas ebligi ĉi tiun funkcion por aliaj rusaj kaj hebreaj vikioj ĉi-semajne. [https://phabricator.wikimedia.org/T408734] * Pli poste ĉi-semajne, uzantoj de la "{{int:codemirror-beta-feature-title}}" [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta-funkcio]] havos disponeblan sintaksan aldonan kolorigon en [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|Diskutiloj]]. Ĉi tio postulas, ke la prefero "{{int:discussiontools-preference-sourcemodetoolbar}}" estu agordita. [https://phabricator.wikimedia.org/T407918] * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|Kampanjaj eventaj etendoj]] – la aro de iloj por kunordigi eventojn kaj aliajn kunlaboraĵojn en Vikio nun estis deplojita al ĉiuj Vikimediaj vikioj. Nova funkcio konata kiel [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaborative contributions|Kunlabora kontribuo]] por helpi organizantojn kaj partoprenantojn vidi la efikon de agadoj ankaŭ estis aldonita. Aliĝu al la venonta [[m:Special:MyLanguage/Event:Connection learning session 3|lernoklaso]] por vidi la novan funkcion en ago kaj dividi vian reagojn. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Ripetiĝanta ero]] <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">View all {{formatnum:24}} community-submitted {{PLURAL:24|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].</span> Ekzemple, la eraro kiu ĉesis la funkciadon de CodeReviewBot, nun estis riparita. [https://phabricator.wikimedia.org/T410417] '''<span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Updates for technical contributors</span>''' * Uzantoj de la Wikimedia API povas aliĝi al studo pri uzeblo por helpi validigi la novan dezajnon de la Vikimedia REST API sablonoj. Interesitaj partoprenantoj devus plenigi la [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/487662 rekrutigan enketon]. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/IREJRRWTZTGCYWQHDMSNJFTQAEPOOAE3/] * La MediaWiki-Interfacoj teamo malakceptas XSLT-stilfoliojn ene de la Ago API. Subteno por <code dir=ltr>format=xml'''&xlst={stylesheet}'''</code> estos forigita de Vikimedia-projektoj antaŭ la fino de Novembro 2025. Krome, ĝi baldaŭ estos malebligita per defaŭlto en MediaWiki-liberigversioj: v1.43 (LTS), v1.44 kaj v1.45. Subteno por XSLT-stilfolioj estos tute forigita el MediaWiki v1.46 (atendita esti liberigita inter Aprilo kaj Majo 2026). [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/5AX7UWAVVUNUSBOIRHMNOKWOZ5EZI3JX/] * La WDQS-heredita fino-punkto ([https://query-legacy-full.wikidata.org/ query-legacy-full.wikidata.org]) estos malaktivigita fine de decembro 2025 kaj finfine fermita la 7-an de januaro 2026. Post ĉi tiu dato, uzantoj devus atendi, ke petoj al query.wikidata.org, kiuj bezonas la plenan grafikon, malsukcesos aŭ redonos malvalidajn rezultojn se ili ne estos re-skribitaj por uzi SPARQL-federacion. La teamo instigas uzantojn certigi, ke iloj kaj laborfluoj uzas la subtenatajn WDQS-fino-punktojn (<span dir=ltr><nowiki>https://query.wikidata.org/</nowiki></span> - Ĉefa grafeo aŭ <span dir=ltr><nowiki>https://query-scholarly.wikidata.org/</nowiki></span> - Akademia grafeo). Por subteno pri migriĝo de uzkazoj, bonvolu revizii la [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Data_access|Aliro al la datumo]] kaj [[d:Wikidata:Request_a_query|Petu demandon]] paĝojn por detaloj kaj helpo pri alternativaj aliro-metodoj. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Ripetiĝanta ero]] <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Detailed code updates later this week:</span> [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.4|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Teknikaj novaĵoj]]''' preparitaj de [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|verkantoj de Teknikaj Novaĵoj]] kaj afiŝitaj de [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|roboto]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Kontribui]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/48|Traduki]]&nbsp;• [[m:Tech|Esti helpata]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Prikomenti]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Aboni aŭ malaboni]].'' </div><section end="technews-2025-W48"/> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 15:55, 24 nov. 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29702226 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-49</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W49"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/49|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The Wikipedia Year in Review 2025 will be available on December 2 for users of iOS and Android Wikipedia apps, featuring new personalized insights, updated reading highlights, and refreshed designs. Learn more on the review's [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Wikipedia Year in Review/Updates|project page]]. * The Growth team is working on improving the text and presentation of the Verification Email sent to new users to make them more welcoming, useful and informative. Some new text have been drafted for A/B testing and you can help by translating them. See [[phab:T396155|Phabricator]]. * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]] will now be deployed at Japanese, Urdu and Chinese Wikipedias on December 2. Add a link is based on a prediction model that suggests links to be added to articles. While this feature has already been available on most Wikipedias, the prediction model could not support certain languages. A new model has now been developed to handle these languages, and it will be gradually rolled out to other Wikipedias over time. If you would like to know more, please contact [[mw:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:34}} community-submitted {{PLURAL:34|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where search boxes on some Commons pages showed no results due to switch from SpecialSearch to MediaSearch, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T399476] * Two new wikis have been created: ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q36846|Toki Pona]] ([[w:tok:|<code>w:tok:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T404457] ** a {{int:project-localized-name-group-wikiquote}} in [[d:Q33655|Nigerian Pidgin]] ([[q:pcm:|<code>q:pcm:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T408318] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.5|MediaWiki]] '''In depth''' * The Wikimedia Foundation is in the early stages of exploring approaches to '''Article guidance'''. The initiative aims to identify interventions that could help new editors easily understand and apply existing Wikipedia practices and policies when creating an article. The project is in the exploration and early experimental design phase. All community members are encouraged to [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|learn more]] about the project, and share their thoughts on [[mw:Special:MyLanguage/Talk:Article guidance|the talk page]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/49|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W49"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 18:56, 1 dec. 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29732328 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-50</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W50"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/50|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Anybody who wishes to secure their user account can now use [[m:Special:MyLanguage/Help:Two-factor authentication|two-factor authentication]] (2FA). This is available to all registered users of all Wikimedia projects. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] initiative. Later, 2FA will be required for all users who can take security- or privacy-sensitive actions. '''Updates for editors''' * Following last week's deployments, the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]] feature, which allows editors to add suggested links during editing, will be available to an additional [[Phab:T410469|33 Wikipedias]] starting on 9 December. This expansion is possible thanks to the new prediction model that now supports all languages, including those that were previously not covered. While the feature has been available on most Wikipedias for some time, this rollout brings us closer to using the improved model everywhere. If you have any questions or would like more details please contact [[mw:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]]. * Last week, the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Search Platform|Search Platform team]] added [[w:en:Transliteration|transliterated]] as-you-type search suggestions to Georgian wikis. If there are only a few regular search suggestions, then queries in Latin or Cyrillic script [[phab:T127003|are now rewritten into Georgian script]] to look for more matches. For example, searching for either <bdi lang="ka-Latn" dir="ltr">''bedniereba''</bdi> or <bdi lang="ka-Cyrl" dir="ltr">''бедниереба''</bdi> will now suggest the existing article about <bdi lang="ka" dir="ltr">ბედნიერება</bdi> ("happiness"). You can recommend other languages where transliterated suggestions would be useful [[phab:T375215|on Phabricator]] for future development. * Later this week, a controlled experiment will begin for editors on the 100 largest Wikipedias who are editing a section in the mobile web visual editor. 50% of these editors will notice a new "Edit full page" button that will enable them to expand their editing session to the whole page. This feature is intended to make it easier for people on mobile web to edit any article section, regardless of which section-edit icon they tapped to begin. The experiment will last ~4 weeks. You can find [[phab:T409112|more details]] about the project. * Later this week, the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth|Reader Growth team]] will launch a [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/WE3.1.14 Expanded Mobile Sections|mobile web experiment]] to expand all article sections by default (currently they are collapsed by default) and pin the section header the user is currently reading to the top of the page. The experiment will affect 10% of users on Arabic, Chinese, French, Indonesian, and Vietnamese Wikipedias. [https://phabricator.wikimedia.org/T409485] * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Wikipedia Year in Review/2025 Year in Review|Wikipedia Year in Review 2025]], a feature in the Wikipedia mobile apps (iOS and Android) that provides users with a personalised summary of their engagement with Wikipedia over the year, is now available on the iOS and Android apps. This edition includes expanded personalised insights, improved reading highlights, new donor messaging, and updated designs. Open the app to view your Year in Review and explore your reading journey from 2025. * A recent software bug caused edits made with VisualEditor to make unintended changes to wikitext, including removing whitespace and replacing spaces with underscores in wikilinks inside citations. This was partially fixed last week, and further fixes are in progress. Editors who used VisualEditor between November 28 and December 2 should review their edits for unexpected modifications. [https://phabricator.wikimedia.org/T411238] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the incorrect handling of URLs copied from the address bar of Microsoft Edge users, has been resolved. [https://phabricator.wikimedia.org/T341281] '''Updates for technical contributors''' * Starting this week, users of the "{{int:codemirror-beta-feature-title}}" [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta feature]] will have [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|CodeMirror]] as the editor for Lua, JavaScript, CSS, JSON and Vue content models, instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]]. With this, the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Linting|linters]] will be upgraded. This is part of a larger effort to eventually replace CodeEditor and provide a consistent code editing experience. [https://phabricator.wikimedia.org/T373711] * Developers are encouraged to take the [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/552643 2025 Developer Satisfaction Survey], which remains open until 5 January 2026. If you build software for the Wikimedia ecosystem and would like to share your experiences or feedback, your participation is greatly appreciated. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/W4WBKO6Q55UWWCCSFWQATKEXBEHP3QNR/] * There is no new MediaWiki version this week. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/50|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W50"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 17:43, 8 dec. 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29738112 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-51</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W51"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/51|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:18}} community-submitted {{PLURAL:18|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, one of the fixes addressed an issue for temporary accounts adding an external URL, which triggered an hCaptcha request in more cases than intended, and did not display the required popup on the first attempt to publish the edit. [https://phabricator.wikimedia.org/T411927] '''Updates for technical contributors''' * To improve database and site performance, external links to Wikimedia projects will no longer be stored in the database. This means they will not be searchable in [[{{#special:LinkSearch}}]], will not be checked by the Spam Blacklist or AbuseFilter as new links, and will not be in the <code dir=ltr>externallinks</code> table on database replicas. In the future this may be extended to other highly-linked trusted websites on a per-wiki basis, such as Creative Commons links on Wikimedia Commons. [https://phabricator.wikimedia.org/T405005] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.7|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/51|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W51"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:01, 15 dec. 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29796010 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-52</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W52"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/52|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * From January, edit filters [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter/Access flags|can be set]] to automatically suppress their details such as rules and list of attempted edits and actions. This will help oversighters use edit filters to prevent doxxing or other suppressible material. [https://phabricator.wikimedia.org/T290324] * The next issue of Tech News will be sent out on 12 January 2026 because of the end of year holidays. Thank you to all of the translators, and people who submitted content or feedback, this year. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:16}} community-submitted {{PLURAL:16|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the crash that occurred when tapping "First Steps" in the Wikipedia Android Year in Review has now been fixed, and the feature opens as expected. [https://phabricator.wikimedia.org/T411546] '''Updates for technical contributors''' * Interface elements such as diffs and categories generated by MediaWiki used to have the attribute <code dir=ltr>data-mw="interface"</code> to distinguish from wiki content. The attribute has been replaced with <code dir=ltr>data-mw-interface=""</code>, to avoid potential conflicts with other <code dir=ltr>data-mw</code> attributes, which are generated by Parsoid. [https://phabricator.wikimedia.org/T409187] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] There is no new MediaWiki version this week or next week. '''Meetings and events''' * The [[mw:Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026|Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026]] will take place on 13-14 March 2026 in Arnhem, the Netherlands. Applications just opened mid-December and will close in mid-January or earlier if capacity is reached. With space for approximately 100 participants, early application is encouraged. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/52|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W52"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21:43, 22 dec. 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29831856 --> == Teknikaj Novaĵoj: 2026-03 == <section begin="technews-2026-W03"/><div class="plainlinks"> Plej lastaj '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|teknikaj novaĵoj]]''' de la Vikimedia teknika komunumo. Bonvolu diri aliajn uzantojn pri ĉi tiuj ŝanĝoj. Ne ĉiuj ŝanĝoj afektos vin. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/03|Tradukoj]] disponeblas. '''<span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Weekly highlight</span>''' * La Fondaĵo Wikimedia dividis kelkajn gvidajn demandojn por la Jara Plano de julio 2026–junio 2027 pri [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027/Product & Technology OKRs|Meta]] kaj ''[[diffblog:2025/12/10/shaping-wikimedia-foundations-2026-2027-annual-goals-key-questions-for-the-wikimedia-movement/|Diff]]''. Ĉi tiuj fokusiĝas al tutmondaj tendencoj, pli rapida kaj pli sana eksperimentado, pli bona subteno por novuloj, plifortigo de redaktantoj kaj progresintaj uzantoj, plibonigo de kunlaboro inter projektoj, kaj kreskigo kaj retenado de legantaro. Reagoj kaj ideoj estas bonvenaj sur la [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|diskutpaĝo]]. '''<span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Updates for editors</span>''' * Kiel parto de la nuna laboro de la Komunuma Teknika teamo pri la projekto [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W372|Pluraj observataj listoj]], la vidado de [[Special:EditWatchlist|RedaktiAtentolisto]] estos ĝisdatigita kiel unua paŝo al pluraj observataj listoj. Krome, la paĝnombrigo ĉe [[Special:Search|Serĉi]] ankaŭ estos ĝisdatigita, kiel parto de la laboro pri la deziro [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W186|Renovigi paĝnombrigon / paĝnavigadon]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T411596] * [[m:Special:GlobalWatchlist|La Tutmonda Observolisto]] estas [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|etendaĵo]] de MediaWiki, kiu ebligas al vi vidi viajn observolistojn el malsamaj vikioj sur la sama paĝo. Ĝi estis ĵus ĝisdatigita por aspekti pli kiel la kutima [[Special:Watchlist|Observolisto]], kiel ekzemple prepari ĝin por provizoraj kontoj en IP-maskado (inkluzive de redirektado de uzantligiloj al kontribuaj paĝoj), grasigi paĝtitolojn, kaj malfermi ligilojn en redaktaj resumoj kaj etikedoj en novaj retumilaj langetoj. [https://phabricator.wikimedia.org/T398361][https://phabricator.wikimedia.org/T298919][https://phabricator.wikimedia.org/T273526][https://phabricator.wikimedia.org/T286309] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Ripetiĝanta ero]] <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].</span> Ekzemple, la problemo, kie tutmondaj blokoj ne havis la eblon malebligi sendadon de retpoŝtoj, nun estas riparita kaj estos uzebla en la semajno de la 13-a de januaro. [https://phabricator.wikimedia.org/T401293] '''<span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Updates for technical contributors</span>''' * La [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Citation tool|citilo VisualEditor]] kaj [[mw:Special:MyLanguage/Help:Reference Previews|Referencaj Antaŭrigardoj]] nun subtenas "mapon" kiel referenctipon. [https://phabricator.wikimedia.org/T411083] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Ripetiĝanta ero]] <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Detailed code updates later this week:</span> [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.10|MediaWiki]]/[[mw:MediaWiki 1.46/wmf.11|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Teknikaj novaĵoj]]''' preparitaj de [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|verkantoj de Teknikaj Novaĵoj]] kaj afiŝitaj de [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|roboto]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Kontribui]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/03|Traduki]]&nbsp;• [[m:Tech|Esti helpata]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Prikomenti]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Aboni aŭ malaboni]].'' </div><section end="technews-2026-W03"/> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:32, 12 jan. 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29907192 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-04</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W04"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/04|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The tray shown on [[Special:Diff|Special:Diff]] in mobile view has been redesigned. It is now collapsed by default, and incorporates a link to undo the edit being viewed, making it easier for mobile editors and reviewers to take action while keeping the interface uncluttered. [https://phabricator.wikimedia.org/T402297] * [[m:Special:GlobalWatchlist|The Global Watchlist]] lets you view your watchlists from multiple wikis on one page. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] continues to improve — it now automatically determines the text direction (ensuring correct display of sites with unusual domain names) and shows detailed descriptions for log actions. Later this week, a new permanent link for page creations and CSS classes for each entry element will be added. [https://phabricator.wikimedia.org/T412505][https://phabricator.wikimedia.org/T287929][https://phabricator.wikimedia.org/T262768][https://phabricator.wikimedia.org/T414135] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the previously observed issue in Vector 2022, where anchor link targets were obscured by the sticky header, has now been addressed. [https://phabricator.wikimedia.org/T406114] '''Updates for technical contributors''' * As mentioned in the [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/44|October 2025 deprecation announcement]], MediaWiki Interfaces team will begin sunsetting all transform endpoints containing a trailing slash from the MediaWiki REST API the week of January 26. Changes are expected to roll out to all wikis on or before January 30th. All API users currently calling them are encouraged to transition to the non-trailing slash versions. Both endpoint variations can be found, compared, and tested using the [https://test.wikipedia.org/wiki/Special:RestSandbox REST Sandbox]. If you have questions or encounter any problems, please file a ticket in Phabricator to the [https://phabricator.wikimedia.org/project/view/6931/ #MW-Interfaces-Team board]. * Interactive reference documentation for the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia REST API|Wikimedia REST API]] has moved. Requests to API docs previously hosted through [[mw:Special:MyLanguage/RESTBase|RESTBase]] (e.g.: <code dir=ltr>https://en.wikipedia.org/api/rest_v1/</code>) are now redirected to the [[w:en:Special:RestSandbox|REST Sandbox]]. * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikidata Platform|WMF Wikidata Platform team]] (WDP) has published its [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Wikidata Platform team/Newsletter|January 2026 newsletter]]. It includes updates on the legacy full-graph endpoint decommissioning, the User-Agent policy change, the monthly Blazegraph migration office hours, and efforts to reduce regressions caused by the legacy endpoint shutdown. As a reminder, you can [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/WDP team updates|subscribe to the WDP newsletter]]! * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.12|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * The [[mw:Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026|Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026]] will take place on 13-14 March 2026 in Arnhem, the Netherlands. Applications opened mid-December and will close soon or when capacity is reached. It's a two-day, technically oriented hackathon bringing together Wikimedians from the region. Hope to see you there! '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/04|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W04"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:28, 19 jan. 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29943403 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-05</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W05"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/05|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Wikimedia Foundation invites comments on [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Year1 Reflections and Proposed Way Forward 2026 Update|proposed future]] of the [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Technology Advisory Council]] until 28 February. * All users with registered accounts can now use passkeys for [[m:Special:MyLanguage/Help:Two-factor authentication|two-factor authentication]] (2FA). Passkeys are a simple way to log in without using a second device. They verify the user's identity using a fingerprint, face scan, or a PIN code. To set up a passkey, first set up a regular 2FA method. Currently, to log in with a passkey, users must also use a password. Later this quarter, passwordless login will allow users to log in with a single click and a passkey. Users with advanced rights will also be required to have 2FA enabled. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] project. * Unregistered contributors on blocked IPs or blocked IP ranges can now interact on-wiki to appeal a block by creating a temporary account to appeal a block on the user talk page, unless the "prevent this user from editing their own talk page" is enabled. This solves the problem of logged-out users unable to use the default unblock process via user talk page. [https://phabricator.wikimedia.org/T398673] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the Two-Factor Authentication (2FA) methods description on the management page has been updated. It is now clearer and easier for users to understand and make use of. [https://phabricator.wikimedia.org/T332385] '''Updates for technical contributors''' * A new AbuseFilter variable, <code>account_type</code>, has been added to provide a reliable way to determine the account type being created in the <code>createaccount</code> and <code>autocreateaccount</code> actions. As part of this change, the variable <code>accountname</code> has been renamed to <code>account_name</code>, and <code>accountname</code> is now deprecated. Edit filter managers should update any filters that use hardcoded account type checks or the deprecated variable. [https://phabricator.wikimedia.org/T414049] * Image thumbnails that are requested in non-standard sizes, and using non-standard methods such as direct requests to <code dir=ltr><nowiki>upload.wikimedia.org/…</nowiki></code> will stop working in the near future. This change is to prevent ongoing external abuse by web-scrapers and bots. Some users with custom CSS/JS, Interface Admins who can fix gadgets and local skins, and Tool-authors, will need to update their code to use standard thumbnail sizes. [[phab:T414805|Details, search-links, and examples of how to fix them, are available in the task]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.13|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/05|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W05"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21:16, 26 jan. 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29969530 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-06</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W06"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/06|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The "{{int:pageinfo-toolboxlink}}" feature, which gives validating information about a page ([{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=info}} example]), now automatically includes a table of contents. If there is a local [[{{ns:8}}:Pageinfo-header]] page created by individual users, it can now be removed. [https://phabricator.wikimedia.org/T363726] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, VisualEditor previously added bold or italic formatting inside link descriptions, making the wikicode complex. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T409669] '''Updates for technical contributors''' * There was no XML dump on 20 January. Additionally, from now on, dumps will be generated once per month only. [https://phabricator.wikimedia.org/T414389] * The MediaWiki Interfaces team removed support for all transform endpoints containing a trailing slash from the [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/API:REST%20API MediaWiki REST API]. All API users currently calling those endpoints are encouraged to transition to the non-trailing slash versions. If you have questions or encounter any problems, please file a ticket in phabricator to the [https://phabricator.wikimedia.org/project/view/6931/ #MW-Interfaces-Team board]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.14|MediaWiki]] '''Weekly highlight''' * Users are reminded that the Wikimedia Foundation has shared some guiding questions for the July 2026–June 2027 Annual Plan on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027/Product & Technology OKRs|Meta]] and ''[[diffblog:2025/12/10/shaping-wikimedia-foundations-2026-2027-annual-goals-key-questions-for-the-wikimedia-movement/|Diff]]''. These focus on global trends, faster and healthier experimentation, better support for newcomers, strengthening editors and advanced users, improving collaboration across projects, and growing and retaining readership. Feedback and ideas are welcome on the [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|talk page]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/06|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W06"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 17:42, 2 feb. 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30000986 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-07</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W07"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] Logged-in contributors who manage large or complex watchlists can now organise and filter watched pages in ways that improve their workflows with the new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist labels|Watchlist labels]] feature. By adding custom labels (for example: pages you created, pages being monitored for vandalism, or discussion pages) users can more quickly identify what needs attention, reduce cognitive load, and respond more efficiently. This improves watchlist usability, especially for highly active editors. * A new feature available on [[Special:Contributions|Special:Contributions]] shows [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] that are likely operated by the same person, and so makes patrolling less time-consuming. Upon checking contributions of a temporary account, users with access to temporary account IP addresses can now see a view of contributions from the related temporary accounts. The feature looks up all the IPs associated with a given temporary account within the data retention period and shows all the contributions of all temporary accounts that have used these IPs. [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts#February 2026: Improvements to the patroller tooling|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T415674] * When editors preview a wikitext edit, the reminder box that they are only seeing a preview (which is shown at the top), now has a grey/neutral background instead of a yellow/warning background. This makes it easier to distinguish preview notes from actual warnings (for example, edit conflicts or problematic redirect targets), which will now be shown in separate warning or error boxes. [https://phabricator.wikimedia.org/T414742] * The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] lets you view your watchlists from multiple wikis on one page. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] continues to improve — it now properly supports more than one Wikibase site, for example both [[d:|Wikidata]] and [[testwikidata:|testwikidata]]. In addition, issues regarding text direction have been fixed for users who prefer Wikidata or other Wikibase sites in right-to-left (RTL) languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T415440][https://phabricator.wikimedia.org/T415458] * The automatic "magic links" for ISBN, RFC, and PMID numbers have been [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic links|deprecated in wikitext since 2021]] due to inflexibility and difficulties with localization. Several wikis have successfully replaced RFC and PMID magic links with equivalent external links, but a template was often required to replace the functionality of the ISBN magic link. There is now a new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#isbn|built-in parser function]] <code dir=ltr><nowiki>{{#isbn}}</nowiki></code> available to replace the basic functionality of the ISBN magic link. This makes it easier for wikis who wish to migrate off of the deprecated magic link functionality to do so. [https://phabricator.wikimedia.org/T145604] * Two new wikis have been created: ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q35401|Jju]] ([[w:kaj:|<code>w:kaj:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T413283] ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q1186896|Nawat]] ([[w:ppl:|<code>w:ppl:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T413273] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * A new global user group has been created: [[{{int:grouppage-local-bot}}|{{int:group-local-bot}}]]. It will be used internally by the software to allow community bots to bypass rate limits that are applied to abusive [[w:en:Web scraping|web scrapers]]. Accounts that are approved as bots on at least one Wikimedia wiki will be automatically added to this group. It will not change what user permissions the bot has. [https://phabricator.wikimedia.org/T415588] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.15|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * The [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Users and Developers Conference Spring 2026|MediaWiki Users and Developers Conference, Spring 2026]] will be held March 25–27 in Salt Lake City, USA. This event is organized by and for the third-party MediaWiki community. You can propose sessions and register to attend. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/AZBWVI46SDEB65PGR5J6E4TYOQQEZXM7/] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W07"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:29, 9 feb. 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30026671 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-08</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W08"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/08|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Site Reliability Engineering|SRE Team]] will be performing a cleanup of Wikimedia's [[m:Special:MyLanguage/Etherpad|Etherpad]] instance, the web-based editor for real-time collaborative document editing. All pads will be permanently deleted after 30 April, 2026 – if there are still migration projects in progress at that point the team can revisit the date on a case by case basis. Please create local backups of any content you wish to keep, as deleted data cannot be recovered. This cleanup helps reduce database size and minimize infrastructure footprint. Etherpad will continue to support real-time collaboration, but long-term storage should not be expected. Additional cleanups may occur in the future without prior notice. [https://phabricator.wikimedia.org/T415237] '''Updates for editors''' * The Information Retrieval team will be launching an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Information Retrieval/Phase 1|Android mobile app experiment]] that tests hybrid search capabilities which can handle both semantic and keyword queries. The improvement of on-platform search will enable readers to find what they’re looking for directly on Wikipedia more easily. The experiment will first be launched on Greek Wikipedia in late February, followed by English, French, and Portuguese in March. [https://diff.wikimedia.org/2026/01/08/semantic-search-making-it-easier-to-find-the-information-readers-want/ Read more] on Diff blog. [https://www.mediawiki.org/wiki/Readers/Information_Retrieval] * The Reader Growth team will run [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/WE3.10.2 Mobile Table of Contents|an experiment]] for mobile web users, that adds a table of contents and automatically expands all article sections, to learn more about navigation issues they face. The test will be available on Arabic, Chinese, English, French, Indonesian, and Vietnamese Wikipedias. * Previously, site notices ([[{{ns:8}}:Sitenotice]] and [[{{ns:8}}:Anonnotice]]) would only render on the desktop site. Now, they will render on all platforms. Users on mobile web will now see these notices and be informed. Site administrators should be prepared to test and fix notices on mobile devices to avoid interference with articles. To opt out, interface admins can add <code dir="ltr">#siteNotice { display: none; }</code> to [[{{ns:8}}:Minerva.css]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T138572][https://phabricator.wikimedia.org/T416644] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:19}} community-submitted {{PLURAL:19|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue on [[Special:RecentChanges|Special:RecentChanges]] has been fixed. Previously, clicking hide in the active filters caused the "view new changes since…" button to disappear, though it should have remained visible. The button now behaves as expected. [https://phabricator.wikimedia.org/T406339] '''Updates for technical contributors''' * New documentation is now available to help editors debug on-site search features. It supports troubleshooting when pages do not appear in results, when ranking seems unexpected, and when you need to inspect what content is being indexed, helping make search behavior easier to understand and analyze. [[mw:Help:CirrusSearch/Debug|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T411169] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.16|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/08|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W08"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:15, 16 feb. 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30086330 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-09</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W09"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/09|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Reference Check|Reference Check]] has been deployed to English Wikipedia, completing its rollout across all Wikipedias. The feature prompts newcomers to add a citation before publishing new content, helping reduce common citation-related reverts and improve verifiability. In A/B testing, the impact was substantial: newcomers shown Reference Check were approximately 2.2 times more likely to include a reference on desktop and about 17.5 times more likely on mobile web. [https://analytics.wikimedia.org/published/reports/editing/reference_check_ab_test_report_final_2025.html] '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:InterwikiSorting|InterwikiSorting extension]], which allowed for the [[m:Special:MyLanguage/Interwiki sorting order|sorting of interwiki links]], has been undeployed from Wikipedia. As a result, editors who had enabled interwiki link sorting in non-compact mode (full list format) will now see links reordered. The links moving forward will be listed in the alphabetical order of language code. [https://phabricator.wikimedia.org/T253764] * Later this week, people who are editing a page-section using the mobile visual editor, will notice a new "Edit full page" button. When tapped, you will be able to edit the entire article. This helps when the change you want to make is outside the section you initially opened. [https://phabricator.wikimedia.org/T387175][https://phabricator.wikimedia.org/T409112] * [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|The Reader Experience team]] is inviting editors to assess whether dark mode should still be considered "beta" on their wiki, based on their experience of how well it functions on desktop and mobile. If the feature is deemed mature, editors can update the interface messages in <code dir=ltr>MediaWiki:skin-theme-description</code> and <code dir=ltr>MediaWiki:Vector-night-mode-beta-tag</code> to indicate that dark mode is ready and no longer considered beta. * The improved [[mw:Wikimedia_Apps/Team/iOS/Activity_Tab|Activity tab]] which displays user-insights is now available to all users of the Wikipedia iOS app (version 7.9.0 and later). Following earlier A/B testing that showed higher account creation among users with access to the feature, it has been rolled out to 100% of users along with some updates. The Activity tab now shows your edited articles in the timeline, offers editing impact insights like contribution counts and article view trends, and customization options to improve in-app experience for users. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug that prevented [[mw:Special:MyLanguage/Extension:DiscussionTools|DiscussionTools]] from working on mobile has now been fixed, restoring full functionality. [https://phabricator.wikimedia.org/T415303] '''Updates for technical contributors''' * The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] lets you view your watchlists from multiple wikis on one page. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] that makes this possible continues to improve. The latest upgrade is the inclusion of a [[mw:Extension:GlobalWatchlist#hook|new hook]], <code dir=ltr>ext.globalwatchlist.rebuild</code>, which fires after each watchlist rebuild. This allows you to run gadgets and user scripts for the Special page. [https://phabricator.wikimedia.org/T275159] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.17|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/09|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W09"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:02, 23 feb. 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30119102 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-10</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W10"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/10|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Wikipedia 25 [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments|Birthday mode]] is now live on Betawi, Breton, Chinese, Czech, Dutch, English, French, Gorontalo, Indonesian, Italian, Luxembourgish, Madurese, Sicilian, Spanish, Thai, and Vietnamese Wikipedias! This limited-time campaign feature celebrates 25 years of Wikipedia with a birthday mascot, Baby Globe. When turned on, Baby Globe is shown on [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments/article configuration|~2,500 articles]], waiting to be discovered by readers. Communities can choose to turn Birthday mode on by getting consensus from their community and asking an admin to enable the feature and customize it via [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments#Community Configuration Demo|community configuration]] on the local wiki. '''Updates for editors''' * [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]], a new feature to re-use references with different details has been released to Swedish Wikipedia, Polish Wikipedia and [[:phab:T418209|a couple of other wikis]]. You can [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#test|try the feature]] on these projects or on testwiki and [https://en.wikipedia.beta.wmcloud.org/wiki/Sub-referencing betawiki]. Learnings from the first pilot wiki German Wikipedia have been [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing/Learnings|published in a report]]. Reach out to the Wikimedia Deutschland team if you are [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Pilot wikis|interested in becoming a pilot wiki]]. * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Paste check|Paste Check]] will become available at all Wikipedias this week. The feature prompts newcomers who are pasting text they are not likely to have written into VisualEditor to consider whether doing so risks a copyright violation. Paste Check [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Tags|tags]] all edits where it is shown for potential review. Local administrators can configure various aspects of the feature via [[{{#special:EditChecks}}]]. [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Paste Check#A/B Experiment|Research]] across 22 wikis found that Paste Check resulted in an 18% decrease in relative reverted-edits compared to the control group. Translators can [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&group=ext-visualeditor-ve-mw-editcheck&filter=&optional=1&action=translate help to localize] this and related features. * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] will be standardizing the user menu in the top right for all mobile users so that it is closer to the desktop experience. Currently this user menu is only visible to users with Advanced Mobile Controls (AMC) turned on. The only change is that a couple buttons previously in the left-side menu will move to the top right for users who do not have AMC turned on. This change is expected to go out March 9 and seeks to improve the user interface. [https://phabricator.wikimedia.org/T413912] * Starting in the week of March 2, the emails sent out when an email address was added, removed, or changed for an account will switch to a substantially nicer and clearer HTML email from the prior plaintext one. [https://phabricator.wikimedia.org/T410807] * Notifications are currently limited to 2,000 historic entries per user, and extend back to 2013 when the feature was released. This is going to be changed to only store Notifications from the last 5 years, but up to 10,000 of them. This will help with long-term infrastructure health and help to prevent more recent notifications from disappearing too soon. [https://phabricator.wikimedia.org/T383948] * The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] which lets you view your watchlists from multiple wikis on a single page continues to see improvements. The latest update improves label usage experience. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] now allows activating the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Language#Fallback languages|language fallback system]] for Wikidata items without labels in the viewed language, and showing those labels in the user’s preferred Wikidata language if no <code dir=ltr>uselang=</code> URL parameter is provided. [https://phabricator.wikimedia.org/T373686][https://phabricator.wikimedia.org/T416111] * The Wikipedia Android team has started a beta test of [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Information Retrieval/Phase 1|hybrid search]] on Greek Wikipedia. Hybrid search capabilities can handle both semantic and keyword queries enabling readers to find what they’re looking for directly on Wikipedia more easily. * For security reasons, members of certain user groups are [[m:Special:MyLanguage/Mandatory two-factor authentication for users with some extended rights|required to have two-factor authentication]] (2FA) enabled. Currently, 2FA is required to use the group, but not to be a member of it. Given that this model still has some vulnerabilities, the situation will [[phab:T418580|gradually change in March]]. Members of these groups will be unable to disable last 2FA method on their account, and it will be impossible to add users without 2FA to these groups. Users will still be able to add new authentication methods or remove them, as long as at least one method is continuously enabled. In the second half of March, users without 2FA will be removed from these groups. This applies to: CentralNotice administrators, checkusers, interface administrators, suppressors, Wikidata staff, Wikifunctions staff, WMF Office IT and WMF Trust & Safety. Nothing will change for other users. See the linked task for deployment schedule. [https://phabricator.wikimedia.org/T418580] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue preventing users from creating an instance in [https://www.wikibase.cloud/ Wikibase.cloud] has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T416807] '''Updates for technical contributors''' * To help ensure [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]], over the next month the Wikimedia Foundation will implement global API rate limits across our APIs. In early March, stricter limits will be applied to unidentified requests from outside Toolforge/WMCS and API requests that are made from web browsers. In April, higher limits will be applied to identified traffic. These limits are intentionally set as high as possible to minimise impact on the community. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]]. * The Wikidata Query Service Linked Data Fragment (LDF) endpoint will be decommissioned in February. This endpoint served limited traffic, which was successfully migrated to other data access methods that were better suited to support existing use cases. The hardware used to support the LDF endpoint will be reallocated to support the ongoing backend migration efforts. [https://phabricator.wikimedia.org/T415696] * The new Parsoid parser [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Updates|continues to be deployed to additional wikis]], improving platform sustainability and making it easier to introduce new reading and editing features. Parsoid is now the default parser on 488 WMF wikis (268 Wikipedias), now covering more than 10% of all Wikipedia page views. * The process and criteria for [[Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise#Access|requesting exceptional access]] to the high volume feed of the ''Wikimedia Enterprise'' APIs (at no cost for mission-aligned usecases), [[m:Talk:Wikimedia Enterprise#Exceptional access criteria|have now been published]]. This is to provide more thorough and clearer documentation for users. * [https://techblog.wikimedia.org/ Tech Blog], the blog dedicated to the Wikimedia technical community [https://techblog.wikimedia.org/2026/02/24/a-tech-blog-diff/ will be migrating] to [[diffblog:|Diff]], the community news and event blog. The migration should be complete in April 2026, after which new posts will be accepted for publishing. Readers will be able to access posts – old and new – on the landing page at https://diff.wikimedia.org/techblog. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.18|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/10|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W10"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 17:50, 2 mar. 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30137798 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-11</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W11"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/11|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on Wednesday, 25 March 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1774450800 15:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests, [[wikitech:Deployments/Yearly calendar|which happen twice a year]]. During the switchover, all Wikimedia website traffic is shifted from one primary data center to the backup data center to test availability and prevent service disruption even in emergencies. * Last week, all wikis had 2 hours of read-only time, and extended unavailability for user-scripts and gadgets. This was due to a security incident which has since been resolved. Work is ongoing to prevent re-occurrences. For current information please see the [[m:Steward's noticeboard#Statement on Meta about today's user script security incident|post on the Stewards' noticeboard]] ([[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Product and Technology/Product Safety and Integrity/March 2026 User Script Incident|translations]]). '''Updates for editors''' * Users facing multiple blocks on mobile will now see the reasons for each block separately, instead of a generic message. This helps them understand why they are blocked and what steps they can take to resolve the issue. For example, users affected for using common VPNs (such as [[Special:MyLanguage/Apple iCloud Private Relay|iCloud Private Relay]]) will receive clearer guidance on what they need to do to start editing again. [https://phabricator.wikimedia.org/T357118] * Later this week, [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] will become available as a beta feature within the visual editor at all Wikipedias. This feature proactively suggests various types of actions that people can consider taking to improve Wikipedia articles, and learn about related guidelines. The feature is locally configurable, and can also be locally expanded with custom Suggestions. Current settings can be seen at [[Special:EditChecks]] and there are [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#For administrators %E2%80%93 local customization|instructions for how administrators can customize]] the links to point to local guidelines. The feature is connected to [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check|Edit check]] which suggests improvements while someone is writing new content. In the future, the Editing team plans to evaluate the feature's impact with newcomers through a controlled experiment. [https://phabricator.wikimedia.org/T404600] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where the cursor became misaligned during the use of CodeMirror’s syntax highlighting, which makes wikitext and code easier to read, has now been fixed. This problem specifically affected users who defined a font rule in a custom stylesheet while creating a new topic with DiscussionTools. [https://phabricator.wikimedia.org/T418793] '''Updates for technical contributors''' * API rate limiting update: To help ensure [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]], global API rate limits will be applied this week to requests without a compliant User-Agent that originate from outside Toolforge/WMCS and to unauthenticated requests made from web browsers. Higher limits will be applied to identified traffic in April. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]]. * The new GraphQL API has been released. The API was developed as a flexible alternative to select features of the Wikidata Query Service (WDQS), to improve developer experience and foster adaptability, and efficient data access. Try it out and [[d:Wikidata:Wikibase GraphQL#Feedback and development|give feedback]]. You can also [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/GraphQLAPI/apply sign up for usability tests]. * The [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group|PTAC Unsupported Tools Working Group]] continued improvements to [[commons:Special:MyLanguage/Commons:Video2commons#|Video2Commons]] in February, with fixes addressing authentication errors, large-file handling, task queue visibility, and clearer upload behavior. Work is still ongoing in some areas, including changes related to deprecated server-side uploads. Read [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group#February 2026|this update]] to learn more. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.19|MediaWiki]] '''In depth''' * The Article Guidance team invites experienced Wikipedia editors from selected [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Pilot wikis and collaborators#Collaborators|pilot wikis]] and interested contributors from other Wikipedias to fill out this questionnaire which is available in [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfmLeVWnxmsCbPoI_UF2jyRcn73WRGWCVPHzerXb4Cz97X_Ag/viewform English], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSd6rzr4XXQw8r4024fE3geTPFe13M_6w7Mitj-YJi0sOlWTAw/viewform?usp=header Arabic], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdok3-RfB18lcugYTUMGkpwmqG_8p760Wv4dCXitOXOszjUDw/viewform?usp=header Bengali], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfjTfYp4jEo0akA4B1e-Nfg3QZPCudUjhJzHzzDi6AHyAaMGA/viewform?usp=header Japanese], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScteVoI29Aue4xc72dekk-6RYtvmMgQxzMI900UOawrFrSTWg/viewform?usp=header Portuguese], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSetdxnYwL3ub2vqA7awCg5hJZPMIYcDPaiTe12rY9h0GYnVlw/viewform?usp=header Persian], and [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScNvfJF-Ot-4pzA4qAN771_0QDJ4Li19YcUsaTgSKW8Nc7U_Q/viewform?usp=header Turkish]. Your answers will help the team customize guidance for less experienced editors and help them learn community policies and practices while creating an article. Learn more [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|on the project page]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/11|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W11"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 18:51, 9 mar. 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30213008 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-12</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W12"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/12|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature, also known as [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror 6]], has been used for wikitext syntax highlighting since November 2024. It will be promoted out of beta by May 2026 in order to bring improvements and new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Features|features]] to all editors who use the standard syntax highlighter. If you have any questions or concerns about promoting the feature out of beta, [[mw:Special:MyLanguage/Help talk:Extension:CodeMirror|please share]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T259059] * Some changes to local user groups are performed by stewards on Meta-Wiki and logged there only. Now, interwiki rights changes will be logged both on Meta-Wiki and the wiki of the target user to make it easier to access a full record of user's rights changes on a local wiki. Past log entries for such changes will be backfilled in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T6055] * On wikis using [[m:Special:MyLanguage/Flagged Revisions|Flagged Revisions]], the number of pending changes shown on [[{{#Special:PendingChanges}}]] previously counted pages which were no longer pending review, because they have been removed from the system without being reviewed, e.g. due to being deleted, moved to a different namespace, or due to wiki configuration changes. The count will be correct now. On some wikis the number shown will be much smaller than before. There should be no change to the list of pages itself. [https://phabricator.wikimedia.org/T413016] * Wikifunctions composition language has been rewritten, resulting in a new version of the language. This change aims to increase service stability by reducing the orchestrator's memory consumption. This rewrite also enables substantial latency reduction, code simplification, and better abstractions, which will open the door to later feature additions. Read more about [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2026-03-11|the changes]]. * Users can now sort search results alphabetically by page title. The update gives an additional option to finding pages more easily and quickly. Previously, results could be sorted by Edit date, Creation date, or Relevance. To use the new option, open 'Advanced Search' on the search results page and select 'Alphabetically' under 'Sorting Order'. [https://phabricator.wikimedia.org/T403775] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the bug that prevented UploadWizard on Wikimedia Commons from importing files from Flickr has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419263] '''Updates for technical contributors''' * A new special page, [[{{#special:LintTemplateErrors}}]], has been created to list transcluded pages that are flagged as containing lint errors to help users discover them easily. The list is sorted by the number of transclusions with errors. For example: [[{{#special:LintTemplateErrors}}/night-mode-unaware-background-color]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T170874] * Users of the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature have been using [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] for syntax highlighting when editing JavaScript, CSS, JSON, Vue and Lua content pages, for some time now. Along with promoting CodeMirror 6 out of beta, the plan is to replace CodeEditor as the standard editor for these content models by May 2026. [[mw:Special:MyLanguage/Help talk:Extension:CodeMirror|Feedback or concerns are welcome]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T419332] * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] JavaScript modules will soon be upgraded to CodeMirror 6. Leading up to the upgrade, loading the <code dir=ltr>ext.CodeMirror</code> or <code dir=ltr>ext.CodeMirror.lib</code> modules from gadgets and user scripts was deprecated in July 2025. The use of the <code dir=ltr>ext.CodeMirror.switch</code> hook was also deprecated in March 2025. Contributors can now make their scripts or gadgets compatible with CodeMirror 6. See the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror#Gadgets and user scripts|migration guide]] for more information. [https://phabricator.wikimedia.org/T373720] * The MediaWiki Interfaces team is expanding coverage of REST API module definitions to include [[mw:Special:MyLanguage/API:REST API/Extensions|extension APIs]]. REST API modules are groups of related endpoints that can be independently managed and versioned. Modules now exist for [https://phabricator.wikimedia.org/T414470 GrowthExperiments] and [https://phabricator.wikimedia.org/T419053 Wikifunctions] APIs. As we migrate extension APIs to this structure, documentation will move out of the main MediaWiki OpenAPI spec and REST Sandbox view, and will instead be accessible via module-specific options in the dropdown on the [https://test.wikipedia.org/wiki/Special:RestSandbox REST Sandbox] (i.e., [[{{#Special:RestSandbox}}]], available on all wiki projects). * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto|Scribunto]] extension provides different pieces of information about the wiki where the module is being used via the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual|mw.site]] library. Starting last week, the library also provides a [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.site.wikiId|way]] of accessing the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Wiki ID|wiki ID]] that can be used to facilitate cross-wiki module maintenance. [https://phabricator.wikimedia.org/T146616] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.20|MediaWiki]] '''In depth''' * The [[m:Special:MyLanguage/Coolest Tool Award|2026 Coolest Tool Award]] celebrating outstanding community tools, is now open for nominations! Nominate your favorite tool using the [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/435684?lang=en nomination survey] form by 23 March 2026. For more information on privacy and data handling, please see the [[foundation:Special:MyLanguage/Legal:Coolest_Tool_Award_2026_Survey_Privacy_Statement|survey privacy statement]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/12|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W12"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:34, 16 mar. 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30260505 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-13</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W13"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/13|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Wikimedia site users can now log in without a password using passkeys. This is a secure method supported by fingerprint, facial recognition, or PIN. With this change, all users who opt for passwordless login will find it easier, faster, and more secure to log in to their accounts using any device. The new passkey login option currently appears as an autofill suggestion in the username field. An additional [[phab:T417120|"Log in with passkey" button]] will soon be available for users who have already registered a passkey. This update will improve security and user experience. The [[c:File:Passwordless_login_screencast.webm|screen recording]] demonstrates the passwordless login process step by step. * [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on Wednesday, 25 March 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1774450800 15:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests, [[wikitech:Deployments/Yearly calendar|which happen twice a year]]. During the switchover, all Wikimedia website traffic is shifted from one primary data center to the backup data center to test availability and prevent service disruption even in emergencies. '''Updates for editors''' * Wikimedia site users can now export their notifications older than 5 years using a [[toolforge:echo-chamber|new Toolforge tool]]. This will ensure that users retain their important notifications and avoid them being lost based on the planned change to delete notifications older than 5 years, as previously announced. [https://phabricator.wikimedia.org/T383948] * Wikipedia editors in Indonesian, Thai, Turkish, and Simple English now have access to Special:PersonalDashboard. This is an [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Dashboard|early version of an experience]] that introduces newer editors to patrolling workflows, making it easier for them to move from making edits to participating in more advanced moderation work on their project. [https://phabricator.wikimedia.org/T402647] * The [[Special:Block]] now has two minor interface changes. Administrators can now easily perform indefinite blocks through a dedicated radio button in the expiry section. Also, choosing an indefinite expiry provides a different set of common reasons to select from, which can be changed at: [[MediaWiki:Ipbreason-indef-dropdown]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T401823] * Mobile editors [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#Logged-out|at several wikis]] can now see an improved logged-out edit warning, thanks to the recent updates from the Growth team. These changes released last week are part of ongoing efforts and tests to enhance [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments|account creation experience on mobile]] and then increase participation. [https://phabricator.wikimedia.org/T408484] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:36}} community-submitted {{PLURAL:36|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the bug that prevented mobile web users from seeing the block information when affected by multiple blocks has been fixed. They can now see messages of all the blocks currently affecting them when they access Wikipedia. '''Updates for technical contributors''' * Images built using Toolforge will soon get the upgraded buildpacks version, bringing support for newer language versions and other upstream improvements and fixes. If you use Toolforge Build Service, review the recent [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/cloud-announce@lists.wikimedia.org/thread/EMYTA32EV2V5SQ2JIEOD2CL66YFIZEKV/ cloud-announce email] and update your build configuration as necessary to ensure your tools are compatible. [https://wikitech.wikimedia.org/w/index.php?title=Help:Toolforge/Building_container_images&oldid=2392097#Buildpack_environment_upgrade_process][https://phabricator.wikimedia.org/T380127] * The [https://api.wikimedia.org/wiki/Main_Page API Portal] documentation wiki will shut down in June 2026. API keys created on the API Portal will continue to work normally. api.wikimedia.org endpoints will be deprecated gradually starting in July 2026. Documentation on the API Portal is moving to [[mw:Wikimedia APIs|mediawiki.org]]. Learn more on the [[wikitech:API Portal/Deprecation|project page]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.21|MediaWiki]] '''In depth''' * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]] is considering improvements to [[m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|automatically generated reference names in VisualEditor]]. Please check out the [[m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Proposed solutions|proposed solutions]] and participate in the [[m:Talk:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Request for comment|request for comment]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/13|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W13"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 16:50, 23 mar. 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30268305 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-14</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W14"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/14|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Beta version of [[abstract:|Abstract Wikipedia]] a new Wikimedia project which is language-independent, was launched last week. The project allows communities to build Wikipedia articles in their native language, which can be readily accessed by other users in their own languages. The wiki is powered by instructions from Wikifunctions and also based on structured content from Wikidata. [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2026-03-26|Read more]]. '''Updates for editors''' * The Growth team is running an A/B test to evaluate a clearer, more user-friendly message that promotes account creation on wikis. Currently when logged-out mobile users begin editing, they see a jarring warning message that can feel abrupt and discouraging. This also presents temporary account editing as the default rather than encouraging account creation. The test is running on ten Wikipedias, including Arabic, French, Spanish and German. [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#2. Improve logged-out warning message (T415160)|Read more]]. * The Wikimedia Apps team is inviting feedback on [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Future of Editing on the Mobile Apps|how editing should work on the Wikipedia mobile apps]]. The discussion focuses on improving how users access editing tools when they tap "Edit". This is part of a broader effort to convert readers who develop an interest in editing, to access a more user-friendly pathway to start contributing. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:45}} community-submitted {{PLURAL:45|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where citation fetching from the large newspaper archive [https://www.newspapers.com Newspapers.com] was no longer working, due to a block in [[mw:Special:MyLanguage/Citoid|Citoid]] requests, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419903] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.22|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/14|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W14"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:24, 30 mar. 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30329462 --> == Teknikaj Novaĵoj: 2026-15 == <section begin="technews-2026-W15"/><div class="plainlinks"> Plej lastaj '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|teknikaj novaĵoj]]''' de la Vikimedia teknika komunumo. Bonvolu diri aliajn uzantojn pri ĉi tiuj ŝanĝoj. Ne ĉiuj ŝanĝoj afektos vin. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/15|Tradukoj]] disponeblas. '''<span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Updates for editors</span>''' * La [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|etendaĵo de KampanjoEventoj]] nun inkluzivas novan funkcion por starigi grupcelojn, ebligante organizantojn starigi kaj sekvi eventajn celojn kiel la nombro de kreitaj artikoloj kaj partoprenantaj kontribuantoj en reala tempo. Same, partoprenantoj povas labori por komunumaj celoj kaj vidi ilian kolektivan efikon dum la evento disvolviĝas. La funkcio nun disponeblas en ĉiuj vikimediaj vikioj. Lernu pli en [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Collaborative contributions#Goal setting|la dokumentaro]]. * [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Dezirlisto ero]] La nova [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist labels|etikedoj por observlisto]] funkcio (anoncita en [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Teknikaj Novaĵoj 2026-07]]) nun haveblas per VisualEditor, la fonta redaktilo, kaj la 'observstelo' (aŭ observligo, por haŭtoj kiuj ne havas stelsimbolon). Antaŭe eblis asigni etikedojn nur per [[Special:EditWatchlist|EditWatchlist]]. En ĉiuj tri lokoj ĝi estas nova kampo post la eksvalidiĝa kampo. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Ripetiĝanta ero]] <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].</span> Ekzemple, la problemo kie la paĝoj de diskutado sur movebla aparato kun Parsoid estas neuzeblaj post malplena sekcia kaplinio, nun estas solvita. [https://phabricator.wikimedia.org/T419171] '''<span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Updates for technical contributors</span>''' * La [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|sub-referenca funkcio]], kiu permesas al redaktistoj aldoni detalojn al ekzistanta referenco sen duobligi ĝin, estos graduale enkondukita al [[phab:T414094|pli da vikioj]] poste ĉi-jare. Vikioj uzantaj la [[mw:Special:MyLanguage/Reference Tooltips|Reference Tooltips]] ilon estas instigitaj ĝisdatigi sian version (kutime ĉe [[m:MediaWiki:Gadget-ReferenceTooltips.js|MediaWiki:Gadget-ReferenceTooltips.js]] kiel montrite [https://en.wikipedia.org/w/index.php?diff=1344408362 ĉi tie]) por certigi kongruecon. Aliaj iloj rilataj al referencoj ankaŭ povas esti influitaj. [https://phabricator.wikimedia.org/T416304] * Ĉiuj eldonaĵoj de Wikinews estos fermitaj kaj ŝanĝitaj al nur-lerta reĝimo je la 4-a de majo 2026. La enhavo restos alirebla, sed neniuj novaj redaktaĵoj aŭ artikoloj povas esti aldonitaj. Ĉi tiu fermo estis aprobita de la Estraro de Fiduciuloj de la Vikimedia Fondaĵo post longaj diskutoj. [[m:Wikimedia Foundation Board noticeboard#Board of Trustees Approves Closure of Wikinews|Legu pli]]. * La [[:mw:Special:MyLanguage/API:Action API|Agado-API]] havis plurajn formatojn por petata eligo. Unu el ili, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>format=php</nowiki></code></bdi>, estos baldau forigita. Bonvolu certigi, ke viaj skriptoj aŭ robotoj uzas la [[mw:Special:MyLanguage/API:Data formats#Output|JSON-formaton]]. Ĉi tiu forigo devus influi tre malmultajn skriptojn kaj robotojn. [https://phabricator.wikimedia.org/T118538] * La paĝo [[Special:NamespaceInfo|Special:NamespaceInfo]] nun inkluzivas nomspacajn kromnomojn. Ekzemple "WP" por la "Projekto" ("Vikipedio") nomspaco en la germana Vikipedio. [https://phabricator.wikimedia.org/T381455] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Ripetiĝanta ero]] <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Detailed code updates later this week:</span> [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.23|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Teknikaj novaĵoj]]''' preparitaj de [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|verkantoj de Teknikaj Novaĵoj]] kaj afiŝitaj de [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|roboto]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Kontribui]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/15|Traduki]]&nbsp;• [[m:Tech|Esti helpata]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Prikomenti]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Aboni aŭ malaboni]].'' </div><section end="technews-2026-W15"/> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 16:17, 6 apr. 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30362761 --> 2ylqgugrosxngxt24jr1axkbghjc9ce Bruligo de libroj en Nazia Germanio 0 723325 9349179 9060723 2026-04-07T09:45:59Z Sj1mor 12103 /* Vidu ankaŭ */ Listo de aŭtoroj malpermesataj en Nazia Germanio 9349179 wikitext text/x-wiki [[Dosiero:Commemorative_Plaque_book_burning_Frankfurt_Hesse_Germany.JPG|eta|Monumento por librobruligo je 1933; sur la tero de [[placo Römerberg]] antaŭ Frankfurta urbodomo, Hesio, Germanio|253x253ra]] '''Bruligo de libroj en Nazia Germanio''' estis serio da eventoj gvidataj de la Germana Studenta Asocio (germane, DSt) en la [[1930-aj jaroj]] en [[Nazia Germanio]] kaj [[Aŭstrio]]. En tute 34 librofajroj okazis en [[Universitato|universitatoj]], [[Urboj kaj vilaĝoj de historia Sikullando|urboj]] kaj [[Urbeto (urbo)|urbetoj]]. La [[Bruligo de libroj|bruligo de la libroj]] servis kiel potenca simbolo de nazia [[maltoleremo]] kaj [[cenzuro]]. La bruligitaj libroj estis konsiderataj [[subfoso|subfosaj]] aŭ reprezentantaj [[Ideologio|ideologiojn]] kontraŭajn al [[naziismo]]. Ĉi tiuj inkluzivis librojn verkitajn de [[judoj]], [[Pacismo|pacistoj]], [[Liberalulo|liberaluloj]], [[Anarkiismo|anarkiistoj]], [[Socialismo|socialistoj]], [[Komunismo|komunistoj]], [[Teologio|teologoj]] kaj libroj verkitaj de [[Seksologo|seksologoj]], inter aliaj [[Fako|fakuloj]]. La unuaj bruligitaj libroj estis tiuj de [[Karl Marx]] kaj [[Karl Kautsky]]. Tiu ĉi akto ne estis nur simbola protesto, kiel ekzemple detruo de nur unu aŭ kelkaj ekzempleroj po ĉiuj laŭ ili fifamaj titoloj, sed tuta purigado de ĉiuj ekzempleroj, ĉion ke la bruligantoj povis trovi el listo kun ĉirkaŭ 4,000 [[Titolo|titoloj]] de ĉirkaŭ 200 [[Verkisto|verkistoj]]. <ref>{{Citaĵo el la reto |url=http://www.library.arizona.edu/exhibits/burnedbooks/documents.htm |titolo=Listo de malpermesitaj libroj en Nazia Germanio 1933-1939 |alirdato=2021-05-05 |arkivurl=https://web.archive.org/web/20080317211357/http://www.library.arizona.edu/exhibits/burnedbooks/documents.htm |arkivdato=2008-03-17 }}</ref> == Fono == La unua "Listo de Libroj Bruligindaj" aperis en la eldonaĵo Berliner Nachtausgabe la [[26-a de marto|26-an de marto]] [[1933]]. Neta kaj nekompleta, ĝi baldaŭ estis anstataŭigita per pli ĝisfunda [[indekso]]. Nazipartiano kaj [[bibliotekisto]] Wolfgang Herrmann komencis krei pliajn listojn de aŭtoroj surbaze de sia [[nigra listo]]. En aprilo 1933, post kiam la nazioj ekprenis la povon, komitato kunvenis en [[Berlino]] por establi "novan ordon" por berlinaj publikaj bibliotekoj. Herrmann estis membro de la komitato. La unuaj listoj de Herrmann servis por indiki verkojn, kiujn [[Biblioteko|bibliotekoj]] devas deteni de pruntedonado. Tiam la DSt petis Herrmann disponigi al ili sian nigran liston de "malutila kaj nedezirinda literaturo" por ilia "Ago Kontraŭ la Mal-Germana Spirito". Tiu listo ekde tiam fariĝis la fundamento por la bruligo de libroj. Jardekoj da esplorado pri la nazia epoko trovis nek la bruligojn de libroj de la [[10-a de majo|10a de majo]] [[1933]] nek la nigran liston kreitan de Herrmann estis komisiita aŭ direktita de la Ministerio de Publika Klerismo kaj Propagando. Male, la listo estis kreita de memstara iniciato de Herrmann, estiĝis el liaj naziaj konvinkoj. <ref>Anselm Faust, "Die Hochschulen und der "undeutsche Geist. Die Bücherverbrennung am 10. Mai 1933 und ihre Vorgeschichte" in: ''Das war ein Vorspiel nur... Bücherverbrennung Deutschland 1933. Voraussetzungen und Folgen.'' Akademie der Künste, Berlin (1983), p. 39 (in German)</ref> La librobruligoj estis ĝenerale organizitaj de DSt, kvankam kun subteno de la Reichsministerium. La nazia propaganda ministro [[Joseph Goebbels|Josef Goebbels]] provis komenci kunordigi germanan kulturon kun la [[Naziismo|nazia ideologio]] - Goebbels serĉis reflekti naziajn celojn per [[arto]], forpeli kaj forviŝi de Germanio novajn kaj ribelaj . Uzante ĉi tiujn listojn, studentaj ŝokaj trupoj traserĉis la bibliotekojn de universitatoj kaj institucioj kaj, ekde la [[6-a de majo|6a de majo]] [[1933]], librovendejojn kaj pruntajn bibliotekojn, forigis la "malutilan kaj nedezirindan literaturon". Publikaj bibliotekoj tiam estis premataj "purigi" siajn proprajn [[Akcio|akciojn]]; la konfiskitaj libroj estis transdonotaj al la DSt por publikaj librobruligoj la [[10-a de majo|10-an de majo]] [[1933]] == Operacioj pri bruligado de libroj == [[Dosiero:1933-may-10-berlin-book-burning.JPG|dekstra|eta|250x250ra| La bruligo de la libroj en Berlino, majo 1933.]] [[Dosiero:Bundesarchiv_Bild_102-14597,_Berlin,_Opernplatz,_Bücherverbrennung.jpg|dekstra|eta|250x250ra]] La [[6-a de aprilo|6-an de aprilo]] [[1933]] la Ministerio pri Komunikado kaj Propagando de la Germana Studenta Asocio disdonis liston de libroj "minacantaj la germanan spiriton", kiujn laŭaserte estu detruitaj per [[fajro]], por purigi [[Biblioteko|bibliotekojn]] en Germanio. La listo de libroj estis disdonita en la amaskomunikiloj, elsendita en [[Radiofonio|germana radio]] kaj presita en la [[Ĵurnalismo|gazetaro]]. La [[8-a de aprilo|8an de aprilo]] la Studenta Unio ankaŭ publikigis dek du "Principojn", sur ĉiuj [[Biblioteko|bibliotekaj]] pordoj en Germanio (simile al tiuj [[Naŭdek kvin Tezoj|principoj]] de la [[Naŭdek kvin Tezoj]] farita de [[Marteno Lutero]]); laŭaserte de la principoj oni purigu germanajn naciajn lingvon kaj kulturon, ataku "judan [[Intelektismo|intelektismon]]" kaj starigu centrojn de germana naciismo en universitatoj. La studentoj priskribis la agon kiel respondon al [[Kalumnio|kalumnia kampanjo]] organizita de monda judaro kontraŭ Germanio kaj kontraŭ tradiciaj germanaj valoroj. La [[6-a de majo|6-an de majo]] [[1933]], la Germana Studenta Unio organizis atakon kontraŭ la Instituto de Seksa Esplorado de seksologo [[Magnus Hirschfeld]]. La biblioteko kaj [[Arkivo|arkivoj]] de ĉirkaŭ 20,000 libroj kaj ĵurnaloj estis forprenitaj por esti bruligotaj la venontaj tagoj. === Librobruligo ĉe la tiama nomata Operplaco === Unu el la plej famaj fajroj estis la bruligo de libroj en la Operplaco, nuntempe nomata Bebelplaco, en Berlino la [[10-a de majo|10an de majo]] [[1933]], organizita de la Ministerio pri Propagando post iniciato de la germana ministro pri propagando, [[Joseph Goebbels|Josef Goebbels]]. Ĉirkaŭ 20 000 libroj, desegnitaj "Mal-germanaj", estis bruligitaj en ĉi tiu fajrobrulo. Dum la nokto de [[10-a de majo]] [[1933]], laŭ prezido de Goebbels, bruligis studentoj kaj profesoroj, kun muzika akompano de korusoj de [[SS (organizaĵo)|SS]] kaj [[Sturmabteilung|SA]], pli ol 20 mil libroj rabitaj de proksimaj bibliotekoj kaj multaj [[Kolektado|privataj kolektoj]]. La evento en Berlino okazis en la ĉefa [[placo]] antaŭ la universitato, inter la konstruaĵo de la [[Nacia biblioteko|Nacia Biblioteko]] kaj la [[Operejo]], kaj estis prizorgita de Goebbels mem. La placo estis lumigita per grandaj fokuslumoj kaj la ceremonio estis festanta laŭ ritmo de muziko ludata. Studentoj en brunaj [[Uniformo|uniformoj]] ĵetis la librojn verkitajn de judoj kaj aliaj "[[Perfido|perfiduloj]] kaj [[Perversio|perversuloj]]" en la fajron. Tiu ĉi akto malkaŝe [[Fanfaro|fanfaronis]] fortajn [[Antisemitismo|kontraŭjudajn]] sentojn kaj la propaganda ministro Goebbels deklaris ke tiu evento estas "la fino de la [[epoko]] de juda [[intelektismo]]". [[Radiofonio|Radiaj elsendoj]] alportis la paroladojn kaj kantojn de la librobruligo al germanaj aŭskultantoj. Tiu ĉefa evento de bruligo estis filmita kaj dokumentita per la propagandistoj de la tiama reĝimo dum la akto mem. La ministro Goebbels prezidanta de tiu ceremonio faris fajran paroladon: "Ne al [[dekadenco]] kaj [[Moralo|morala]] [[korupto]]!", "Jes al [[Deco|dececo]] kaj moralo en [[familio]] kaj [[ŝtato]]! Mi transdonas al la flamoj la verkojn de [[Heinrich Mann]], Ernst Glaeser, [[Erich Kästner]].". La [[ceremoniestro]], anoncis la nomojn kaj titolojn de la bruligitaj libroj kaj iliajn respektivaj [[Aŭtoro|aŭtorojn]]. Bruligitaj libroj estis verkitaj de ĉirkaŭ 200 [[Verkisto|verkistoj]], [[Scienco|sciencistoj]], [[Filozofo|filozofoj]], [[Artisto|artistoj]] kaj [[Ĵurnalisto|ĵurnalistoj]], el kiuj ĉirkaŭ du trionoj estis judoj, kaj la ceteraj estis [[Komunismo|komunistoj]], [[Liberalismo|liberaluloj]] kaj iuj ajn [[Kontraŭulo|kontraŭuloj]] de la naziisma [[Reĝimo (politiko)|reĝimo]]. [[Arnold Zweig]] ĉeestis tiun eventon kaj vidis siajn librojn bruligitaj, same kiel [[Raymond Aron]]. Zweig atestis, ke li vidis malantaŭ policejaj elirejoj miloj da libroj en "prusstila zorge aranĝitaj amasoj, tri metroj post tri", alportitajn tien en kamionoj. Pluvis kaj interne de la homamaso [[Kolportisto|kolportistoj]] vendis [[Cigaredo|cigaredojn]], ĉokoladon kaj [[Kolbasobulko|kolbasobulkojn]]. Ĉi tiu evento kaŭzis ondon de publikaj librobruligoj fare de studentoj tra Germanio, inter aliaj ĉe [[Königsplatz]] en [[Munkeno]], Schlossplatz en [[Vroclavo|Breslau]], Bremerberg en [[Frankfurto ĉe Majno|Frankfurto]], ĉe la piedo de la Monumento [[Otto von Bismarck|Bismarck]] en [[Dresdeno]] kaj en aliaj universitataj urboj tra Germanio. Ankaŭ [[Framasonismo|framasonaj]] libroj estis bruligitaj, ĉar Goebbels akuzis ilin pri [[Prostituo|seksa prostituado]], [[Satano|diabla]] kultado kaj kontakto kun demonoj; krome li asertis, ke la framasonuloj estas sklavoj de "monda judismo", tial iliaj libroj devas esti traktataj kiel judaj aŭ komunismaj libroj. Pro pluvoj falantaj en kelkaj lokoj, ne ĉiuj libroj estis tute aŭ parte bruligitaj je ĉi tiu dato kiel estis la plano, do la bruligo de libroj de aliaj bibliotekoj estis prokrastita al la [[21-a de junio]], tradicia [[festotago]]. Sed en 34 universitatoj en Germanio la operacio estis kronita sukceso por la studenta asocio. Ĉiuj jenaj literaturaj specoj, kiel priskribis la nazioj, estis malpermesotaj kaj do destinota al bruligo kaj detruo <ref>Frei, Norbert (1993) ''National Socialist Rule in Germany: The Führer State 1933-1945''. Translated by Simon B. Steyne. Oxford, Blackwell Publishers. p.62 ISBN 0-631-18507-0</ref>: * La verkoj de perfiduloj, elmigrantoj kaj aŭtoroj el fremdaj landoj, kiuj kredas, ke ili povas ataki kaj kalumnii la novan Germanion (H. G. Wells, Romain Rolland); * La literaturo de [[marksismo]], [[komunismo]] kaj [[Bolŝevikismo|bolŝevismo]]; * [[Pacismo|Pacisma]] kaj [[Anarki-pacismo|pacifisma]] literaturo; * Literaturo kun [[Liberalismo|liberalaj]], [[Demokratio|demokrataj]] tendencoj kaj sintenoj, kaj skribaĵoj subtenantaj la malsekvantan reĝimon, nome la [[Vajmara Respubliko|Vajmaran Respublikon]] (Walther Rathenau, Heinrich Mann, Thomas Mann); * Ĉiuj historiaj skribaĵoj kies celo estas [[Kalumnio|kalumnii]] la originon, la spiriton kaj la kulturon de la germana Volk, aŭ solvi la rasan kaj strukturan ordon de la Volk, aŭ kiuj neas la forton kaj gravecon de gvidaj historiaj figuroj favore al [[Egaleco|egalrajteco]] kaj la amasoj, kaj kiu celas treni ilin tra la koto (Emil Ludwig); * Libroj, kiuj rekomendas "arton" kadukan, senperfortan aŭ pure konstrueman ([[George Grosz]], [[Otto Dix]], [[Bauhaus]], [[Felix Mendelssohn Bartholdy|Felix Mendelssohn]]); * Skriboj pri [[sekseco]] kaj [[seksa edukado]], kiuj servas al la egocentra plezuro de la individuo kaj tiel tute detruas la principojn de [[raso]] kaj Volk (Magnus Hirschfeld); * La dekadencaj, detruaj kaj Volk-damaĝaj verkoj de literaturuloj de "Asfalto kaj Civilizo" literati: ([[Oskar Maria Graf]], Heinrich Mann, Stefan Zweig, Jakob Wassermann, Franz Blei); * Literaturo de [[Judoj|judaj]] aŭtoroj, sendepende de la fako; * Populara [[Distrado|distra]] literaturo, kiu prezentas vivon kaj vivcelojn en supraĵa, nerealisma kaj malsane dolĉa maniero, surbaze de [[Burĝo|burĝa]] aŭ altklasa vivpercepto; * [[Patriotismo|Patriota]] [[kiĉo]] en literaturo; * [[Pornografio]] kaj eksplicita literaturo; * Ĉiuj libroj kiuj degradas germanan purecon. Povas esti interese mencii ke kontraŭe al publikaj libro bruligoj pli frue en la historio, kaj specifice eŭropa, religiaj libroj, kiel la fama [[Talmudo]], ne estis disĵetitaj en la fajron. Eble ĉar la universitataj bibliotekoj estis la celo de la rabo, kaj ne la temploj. Tio estis okazota pli malfrue en la historio de naziismo. == Persekutitaj aŭtoroj kies libroj estis bruligitaj == [[Dosiero:Buchdenkmal-marktplatz-bonn-02.jpg|eta|"Lese-Zeichen", ("Librosignoj"), memoranta la aŭtorojn de libroj bruligitaj je la 10an de majo 1933 ĉe la Bonner marketa placo]] [[Dosiero:BebeplatzlJPG.jpg|eta|Libra instalado en Bebela Placo]] Inter la germanlingvaj verkistoj, aŭtoroj, artistoj kaj sciencistoj de la bruligitaj libroj eble la plej elstaraj estas jene: [[Vicki Baum]], [[Walter Benjamin]], [[Ernst Bloch]], [[Franz Boas]], [[Bertolt Brecht]], [[Max Brod|Maks Brod]], [[Otto Dix]], [[Alfred Döblin]], [[Albert Einstein]], [[Friedrich Engels]], [[Lion Feuchtwanger]], [[Marieluise Fleißer]], Leonhard Frank, [[Sigmund Freud]], Salomo Friedlaender, Iwan Goll, [[Jaroslav Hašek]], Werner Hegemann, [[Heinrich Heine]], [[Hermann Hesse]], [[Ödön von Horváth|Ödön von Horvath]], Heinrich Eduard Jacob, [[Franz Kafka]], Georg Kaiser, Alfred Kerr, [[Egon Erwin Kisch]], [[Siegfried Kracauer]], [[Theodor Lessing]], [[Alexander Lernet-Holenia]], [[Karl Liebknecht]], [[Emil Ludwig]], [[György Lukács|Georg Lukács]], [[Roza Luksemburg|Rosa Luksemburg]], [[Erich Kästner]], [[Klaus Mann]], [[Thomas Mann]], [[Ludwig Marcuse]], [[Karl Marx]], [[Robert Musil]], [[Carl von Ossietzky]], Erwin Piscator, [[Alfred Polgar]], Gertrud von Puttkamer, [[Walther Rathenau|Walter Ratnau]], [[Erich Maria Remarque]], [[Ludwig Renn]], [[Joachim Ringelnatz]], [[Joseph Roth]], [[Nelly Sachs]], [[Felix Salten]], [[Anna Seghers]], [[Carl Sternheim]], [[Bertha von Suttner]], [[Ernst Toller]], [[Frank Wedekind]], [[Franz Werfel]], [[Jakob Wassermann]], Grete Weiskopf, [[Stefan Zweig]] kaj [[Arnold Zweig]]. Ne nur libroj de germanlingvaj aŭtoroj estis bruligitaj, sed ankaŭ de francaj aŭtoroj kiel [[Henri Barbusse]], [[André Gide]], [[Victor Hugo]] kaj [[Romain Rolland]]; usonaj verkistoj kiel [[John Dos Passos]], [[Theodore Dreiser]], [[Francis Scott Key Fitzgerald|F. Scott Fitzgerald]], [[Ernest Hemingway]], [[Helen Keller]], [[Jack London]], [[Upton Sinclair]], kaj [[Margaret Sanger]]; same kiel anglaj aŭtoroj [[Joseph Conrad]], Radclyffe Hall, [[Aldous Huxley]], [[D. H. Lawrence]], kaj [[H. G. WELLS|H. G. Wells]]; irlandanaj aŭtoroj [[James Joyce]] kaj [[Oscar Wilde]]; kaj rusiaj aŭtoroj inkluzivante [[Isaak Babel|Isaac Babel]], [[Fjodor Dostojevskij]], [[Ilja Ehrenburg|Ilya Ehrenburg]], [[Maksim Gorkij]], [[Lenin|Vladimir Lenin]], [[Vladimir Majakovskij]], [[Vladimir Nabokov]], [[Lev Tolstoj|Leo Tolstoy]], [[Leo Trotskij]], kaj [[Ilja Ehrenburg]]. La bruligo de libroj reprezentas la pinton de la persekutado de tiuj aŭtoroj, kies parolaj aŭ skribaj opinioj kontraŭis la nazian ideologion. Multaj artistoj, verkistoj kaj sciencistoj ekde tiam estis malpermesitaj labori kaj publiki en Nazia Germanio kaj okupata Eŭropo. Iliaj verkoj ne plu troviĝis en bibliotekoj aŭ en la [[Instruplano|instruplanoj]] de lernejoj aŭ universitatoj. Kelkaj el ili estis forpelitaj al [[ekzilo]] (kiel Albert Einstein, Sigmund Freud, Magnus Hirschfeld, [[Walter Mehring]], kaj Arnold Zweig); aliaj estis senigitaj je sia [[Civito|civitaneco]] (ekzemple, Ernst Toller kaj [[Kurt Tucholsky]]) aŭ devigitaj en memelektitan ekzilon de la socio (ekz. Erich Kästner). Por aliaj verkistoj la naziaj persekutoj finiĝis per [[morto]]. Iuj el ili mortis en [[Koncentrejo|koncentrejoj]], pro la konsekvencoj de la malliberigaj kondiĉoj, aŭ estis [[Ekzekuto|ekzekutitaj]] (kiel Carl von Ossietzky, [[Erich Mühsam]], [[Gertrud Kolmar]], Jakob van Hoddis, Paul Kornfeld, Arno Nadel, Georg Hermann, Theodor Wolff, Adam Kuckhoff, Friedrich Reck-Malleczewen, and [[Rudolf Hilferding]]). Ekzilitaj aŭtoroj malesperis kaj sinmortigis, ekzemple: Walter Hasenclever, [[Ernst Weiß|Ernst Weiss]], [[Carl Einstein]], Walter Benjamin, Ernst Toller, and Stefan Zweig. == Respondoj kaj reagoj == Helen Keller publikigis "[[Malferma letero|Malferman Leteron]] al Germanaj Studentoj", en kiu ŝi skribis: "Vi eble bruligos miajn librojn kaj la librojn de la plej bonaj mensoj en Eŭropo, sed la ideoj, kiujn tiuj libroj enhavas, trapasis milionojn da kanaloj kaj daŭros." <ref>Baez 2011, p. 211</ref> La [[10-a de majo|10-an de majo]] [[1934]], unu jaron post la tago de la amasa bruligado de libroj, tiuj verkistoj ekzilitaj en [[Parizo]] kuniĝis kaj fondis la '''Bibliotekon de la Bruligitaj Libroj''', kie ĉiuj verkoj malpermesitaj, bruligitaj, cenzuritaj kaj detruitaj estis kolektitaj. <ref name=":0">Kantorowicz, A. (1944). Library of the Burned Books. ''The New Republic'', 110(20), 686-688.</ref> Tiu ĉi biblioteko ne nur enhavis tiujn librojn malpermesitajn de la nazioj, sed la pli grava misio estis esti la "centro de intelektaj kontraŭnaziaj agadoj". Krome, ĝi havis ampleksajn arkivojn "pri la historio de naziismo kaj la [[Kontraŭnaziismo|kontraŭnazia batalo]] sub ĉiuj ĝiaj formoj". Laŭ la vortoj de la fondinto Alfred Kantorowicz, "... la vera signifo de la Biblioteko ne limiĝis al ĝia materia ekzisto. Kiam ni inaŭguris ĝin, ni volis fari tiun hontindan tagon glora por [[literaturo]] kaj por [[Libereco|libereco de penso]], kiun neniu [[Despotismo|despoto]] povus mortigi per fajro. Kaj krome per ĉi tiu simbola ago, ni volis veki Eŭropon al la danĝeroj, kiuj minacis ĝian spiritan kaj ankaŭ ĝian materian ekziston." <ref name=":0" /> == Esperanto libroj == Interese ke malgraŭ la malfavoro de la nazia reĝimo al Esperanto kaj sia ideologio de homa komuneco, je la unuaj jaroj de tiu reĝimo esperanto ne estis malpermesata. <ref>↑ [[La danĝera lingvo#cite%20ref-:0%2011-0|<sup>11,0</sup>]] [[La danĝera lingvo#cite%20ref-:0%2011-1|<sup>11,1</sup>]] (angla) ''The Dangerous Language'' — Esperanto under Hitler and Stalin, 2016, eld. Palgrave MacMillan UK, angla traduko de H. Tonkin.</ref> La [[Germana Esperanto-Asocio|Germana Esperanto Asocio]] provis adaptiĝi al la novoj cirkonstancoj sed finfine estis malfondita nur kelkaj jaroj poste, antaŭ la dua mondmilito. <ref>(eo + fr) Henri Masson, ''La Danĝera Lingvo'' — ''La Langue Dangereuse'', Ipernity, la 19-a de Marto 2017.</ref> == Detruo de libroj en okupaciita Eŭropo == [[Dosiero:Story_of_Berlin_Museum.jpg|eta|Libroj enkonstruitaj en la plankon ĉe la muzeo "Rakonto de Berlino"]] Dum la milito ankaŭ librokolektoj en la okupataj landoj estis detruitaj sendepende de ilia enhavo, ĉu kiel kromefiko de la bataloj aŭ kun la intenco detrui la [[Kulturo|kulturon]] de la okupataj landoj. Aliflanke, estis [[Korpuso|korpusoj]], kiuj laboris por konservi ĉi tiujn kolektojn, kaj ne estis unuforma kaj klara politiko pri ĉi tiu afero. Laŭ diversaj taksoj, inter 1933 kaj 1945, milionoj da libroj estis bruligitaj laŭ ordono de la nazia reĝimo en Germanio kaj la okupataj landoj. Ekzemple, en [[Pollando|okupata Pollando]], dekmiloj da polaj verkistoj, intelektuloj kaj bibliotekistoj estis murditaj kadre de la deziro de la nazioj detrui [[Kulturo de Pollando|polan kulturon]]. Bibliotekoj en Pollando estis fermitaj unu post alia, ĝis la fermo de la lasta biblioteko en Pollando ĉirkaŭ du jarojn post la okupado. Librobutikoj tiam estis fermitaj, libroeldonado estis malpermesita, kaj plej multaj gazetoj estis fermitaj. Krome dekoj da miloj da libroj estis prirabitaj de Pola Nacia Biblioteko kaj Pola Nacia Muzeo. La nazioj ankaŭ kaptis multajn librojn de judaj komunumoj en [[Orienta Eŭropo]]. Ili ja intencis konservi kaj montri kelkajn rarajn kaj antikvajn librojn en muzeo pri [[judismo]] post kiam la [[Fina solvo|Fina Solvo]] sukcese finiĝis. <ref>Lyons, Martyn. Books: A Living History. Los Angeles: J. Paul Getty Museum, 2011. chapter 5 p.200-1</ref> == Librobruligo en Germanio post la milito == En [[1946]] la [[aliancanoj]] preparis liston de pli ol 30,000 librotitoloj, de poeziaj libroj ĝis naziaj propagandaj libroj, kies aŭtoroj apartenis al la [[Nacisocialisma Germana Laborista Partio|nazia partio]] aŭ estis suspektataj esti membroj de ĝi. Multege de lernolibroj de naciŝtataj lernejoj ankaŭ estis forprenitaj, inkluzivante verkoj de la klasika militestro [[Carl von Clausewitz]]. Milionoj da ekzempleroj de ĉi tiuj libroj estis [[Konfisko|konfiskitaj]] kaj detruitaj por forviŝi la naziismon de germanio porĉiame. La brita milita reprezentanto komisiita fari ĉi tiun operacion agnoskis, ke la maniero per kiu la libroj estis detruitaj ne diferencas de la manieroj per kiuj la libroj estis detruitaj de la nazioj. kiel aliaj amaskomunikiloj, la artoj estis submetitaj al tia cenzuro:<blockquote>Ĉiuj artoj kaj literaturo pri germanaj militaj invadoj kaj naziismo estis detruitaj aŭ arestitaj por ĉiam.</blockquote> == Memoraĵoj == [[Dosiero:Bebelplatz_mit_Mahnmal_Bücherverbrennung_Aug_2009.jpg|eta|"La malplena biblioteko" de Micha Ullman sur la planko de la Opereja placo en Berlino]] Memore al la bruligado de libroj la [[monumento]] "Malplena Biblioteko" projektita de la [[Israelo|israela]] artisto Micha Ullman estis starigita en la placo Babel en Berlino, kie okazis unu el la plej famaj bruleventoj. La monumento estis inaŭgurita la [[20-a de marto|20-an de marto]] [[1995]]. La monumento estas konstruita kiel subtera [[ĉambro]] kun [[Vitro|vitra]] plafono, lokita sub la placo en la ĝusta loko, kie la libroj estis bruligitaj. La ĉambro estas lumigita per interna lumigado kaj kovrita per blankaj librobretoj, taŭga por stoki 20,000 librojn, pli malpli la samnumbro de libroj bruligitaj en la Operplaco, kaj reprezenti la kulturan spacon post la bruligo de libroj. La dimensioj de la monumento estas kvin metroj en longo, larĝo kaj profundo, do [[Kubo (geometrio)|kubo]]. Apud la monumento estis du [[Memortabulo|memortabuloj]], sur kiuj estis gravurita interalie la [[Profetaĵo|profeta adaĝo]] de la german-juda poeto [[Heinrich Heine]] ::{{citaĵo|Das war ein Vorspiel nur. Dort wo man Bücher verbrennt, verbrennt man am Ende auch Menschen :(Tiu ĉi estis nur enkonduko. Kie libroj estas bruligitaj, tie homoj fine ankaŭ brulos).}}[[Dosiero:Berlin_DenkmalBuecherverbrennung_BookBurningMemorial_Bebelplatz.jpg|eta|178x178px| La "Malplena Biblioteko" de Micha Ullman lumis nokte]] ==Vidu ankaŭ== * [[Listo de aŭtoroj malpermesataj en Nazia Germanio]] * [[Bruligo de libroj]] *[[Reakcio]] *[[Maltoleremo]] *[[Persekuto]] == Eksteraj ligiloj == {{Commons-inline|Category:Book burning in Nazi Germany}} == Piednotoj == {{Referencoj}} [[Kategorio:Naziismo]] [[Kategorio:Kontraŭkulturo]] [[Kategorio:1933 en Germanio]] tvkqw32fsr2akwn54cv6ovdutrned97 Ŝablono:Indekso:Listo de urboj en Ĉeĥio laŭ nombro de loĝantoj 10 747760 9348920 9336033 2026-04-06T15:26:04Z ListeriaBot 119734 Wikidata list updated [V2] 9348920 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{Vikidatumoj listo kapo}}</noinclude>{{Wikidata list |sparql=select distinct ?item ?l ?img ?pocetobyvatel ?pocetobyvatel_upr ?rozloha ?rozloha_upr where { hint:Query hint:optimizer "None" . ?item wdt:P31 wd:Q5153359 . ?item wdt:P31 wd:Q15978299 . ?item wdt:P131* ?distrikto . ?distrikto wdt:P31 wd:Q548611 . ?item wdt:P1082 ?pocetobyvatel . ?item wdt:P2046 ?rozloha . BIND(CONCAT("{", "{formatnum:{", "{#expr: ", STR(?rozloha), " round 2 }", "}", "}", "}") AS ?rozloha_upr ) . BIND(CONCAT("{", "{formatnum:", STR(?pocetobyvatel), "}", "}") AS ?pocetobyvatel_upr) . ?distrikto rdfs:label ?l FILTER(lang(?l) = "cs") . OPTIONAL { ?item wdt:P18 ?img } . } order by desc(?pocetobyvatel) desc(?rozloha) ?img |columns=number:#,label:Artikolo,?img:Bildeto,?pocetobyvatel_upr:Nombro de loĝantoj,?rozloha_upr:Areo (km<sup>2</sup>),?l:Distrikto |thumb=75 }} {| class='wikitable sortable' ! # ! Artikolo ! Bildeto ! Nombro de loĝantoj ! Areo (km<sup>2</sup>) ! Distrikto |- | style='text-align:right'| 1 | [[Prago]] | [[Dosiero:Petřín Tower View IMG 3020.JPG|center|75px]] | {{formatnum:1397880}} | {{formatnum:{{#expr: 496.21 round 2 }}}} | Praha |- | style='text-align:right'| 2 | [[Brno]] | [[Dosiero:Brno, Štýřice, Pražákova, výhled z AZ Toweru (2013-05-22; 28).jpg|center|75px]] | {{formatnum:402739}} | {{formatnum:{{#expr: 230.182739 round 2 }}}} | okres Brno-město |- | style='text-align:right'| 3 | [[Ostrava]] | [[Dosiero:Katedrála Božského Spasitele, Nová Karolina a Dolní oblast Vítkovic, pohled z Nové radnice, srpen 2011.jpg|center|75px]] | {{formatnum:283187}} | {{formatnum:{{#expr: 214.229602 round 2 }}}} | okres Ostrava-město |- | style='text-align:right'| 4 | [[Pilzeno|Plzeň]] | [[Dosiero:Plzen city view.jpg|center|75px]] | {{formatnum:187928}} | {{formatnum:{{#expr: 137.671042 round 2 }}}} | okres Plzeň-město |- | style='text-align:right'| 5 | [[Liberec]] | [[Dosiero:Liberec Rathaus Aussicht.JPG|center|75px]] | {{formatnum:108090}} | {{formatnum:{{#expr: 106.087154 round 2 }}}} | okres Liberec |- | style='text-align:right'| 6 | [[Olomouc]] | [[Dosiero:Olomouc-Horní náměstí.JPG|center|75px]] | {{formatnum:103063}} | {{formatnum:{{#expr: 103.334582 round 2 }}}} | okres Olomouc |- | style='text-align:right'| 7 | [[České Budějovice]] | [[Dosiero:České Budějovice - centrum letecky.jpg|center|75px]] | {{formatnum:97231}} | {{formatnum:{{#expr: 55.71 round 2 }}}} | okres České Budějovice |- | style='text-align:right'| 8 | [[Hradec Králové|Q180139]] | [[Dosiero:Hradec Králové náměstí celek 2.jpg|center|75px]] | {{formatnum:94311}} | {{formatnum:{{#expr: 105.686167 round 2 }}}} | okres Hradec Králové |- | style='text-align:right'| 9 | [[Pardubice]] | [[Dosiero:Pardubice CZ Zelena brana.JPG|center|75px]] | {{formatnum:92319}} | {{formatnum:{{#expr: 82.655058 round 2 }}}} | okres Pardubice |- | style='text-align:right'| 10 | [[Ústí nad Labem]] | [[Dosiero:UL-Ferdinandshöhe-Blick-1.jpg|center|75px]] | {{formatnum:90866}} | {{formatnum:{{#expr: 93.969856 round 2 }}}} | okres Ústí nad Labem |- | style='text-align:right'| 11 | [[Zlín]] | [[Dosiero:Zlín, výhled z Baťova mrakodrapu, 062.jpg|center|75px]] | {{formatnum:74684}} | {{formatnum:{{#expr: 102.826067 round 2 }}}} | okres Zlín |- | style='text-align:right'| 12 | [[Kladno]] | [[Dosiero:Kladno náměstí, 2013.jpg|center|75px]] | {{formatnum:69664}} | {{formatnum:{{#expr: 36.965946 round 2 }}}} | okres Kladno |- | style='text-align:right'| 13 | [[Havířov]] | [[Dosiero:Havirov sq02.JPG|center|75px]] | {{formatnum:68674}} | {{formatnum:{{#expr: 32.076111 round 2 }}}} | okres Karviná |- | style='text-align:right'| 14 | [[Most]] | [[Dosiero:Most 2015.JPG|center|75px]] | {{formatnum:63474}} | {{formatnum:{{#expr: 86.94131 round 2 }}}} | okres Most |- | style='text-align:right'| 15 | [[Opava]] | [[Dosiero:Opava, Horní náměstí, 01.jpg|center|75px]] | {{formatnum:55109}} | {{formatnum:{{#expr: 90.60987 round 2 }}}} | okres Opava |- | style='text-align:right'| 16 | [[Jihlava]] | [[Dosiero:Jihlava náměstí jezuité 3.jpg|center|75px]] | {{formatnum:54624}} | {{formatnum:{{#expr: 87.866195 round 2 }}}} | okres Jihlava |- | style='text-align:right'| 17 | [[Frýdek-Místek]] | [[Dosiero:Místek, Náměstí Svobody, sever.jpg|center|75px]] | {{formatnum:53590}} | {{formatnum:{{#expr: 51.55814 round 2 }}}} | okres Frýdek-Místek |- | style='text-align:right'| 18 | [[Teplice]] | [[Dosiero:Teplice náměstí a hotel Prince de Ligne 2.jpg|center|75px]] | {{formatnum:50912}} | {{formatnum:{{#expr: 23.783125 round 2 }}}} | okres Teplice |- | style='text-align:right'| 19 | [[Karlovy Vary]] | [[Dosiero:Karlovy Vary - 2021 2.jpg|center|75px]] | {{formatnum:49073}} | {{formatnum:{{#expr: 59.081798 round 2 }}}} | okres Karlovy Vary |- | style='text-align:right'| 20 | [[Karviná]] | [[Dosiero:2013 Karwina, Frysztat, Żeliwna fontanna na rynku 01.jpg|center|75px]] | {{formatnum:48937}} | {{formatnum:{{#expr: 57.521275 round 2 }}}} | okres Karviná |- | style='text-align:right'| 21 | [[Mladá Boleslav]] | [[Dosiero:Hrad03.jpg|center|75px]] | {{formatnum:47346}} | {{formatnum:{{#expr: 28.903499 round 2 }}}} | okres Mladá Boleslav |- | style='text-align:right'| 22 | [[Chomutov]] | [[Dosiero:Sousoší nejsvětější trojice na náměstí v Chomutově.jpg|center|75px]] | {{formatnum:46771}} | {{formatnum:{{#expr: 29.254168 round 2 }}}} | okres Chomutov |- | style='text-align:right'| 23 | [[Děčín|Q146307]] | [[Dosiero:Decin.JPG|center|75px]] | {{formatnum:46376}} | {{formatnum:{{#expr: 117.695618 round 2 }}}} | okres Děčín |- | style='text-align:right'| 24 | [[Jablonec nad Nisou]] | [[Dosiero:Jablonec nad Nisou 2019-07 34.jpg|center|75px]] | {{formatnum:46209}} | {{formatnum:{{#expr: 31.382282 round 2 }}}} | okres Jablonec nad Nisou |- | style='text-align:right'| 25 | [[Prostějov]] | [[Dosiero:Prostějov, náměstí TGM západ.jpg|center|75px]] | {{formatnum:43408}} | {{formatnum:{{#expr: 39.040023 round 2 }}}} | okres Prostějov |- | style='text-align:right'| 26 | [[Přerov]] | [[Dosiero:Zámek, Přerov (07).jpg|center|75px]] | {{formatnum:40906}} | {{formatnum:{{#expr: 58.449374 round 2 }}}} | okres Přerov |- | style='text-align:right'| 27 | [[Česká Lípa]] | [[Dosiero:Česká Lípa náměstí 2.jpg|center|75px]] | {{formatnum:36815}} | {{formatnum:{{#expr: 66.096326 round 2 }}}} | okres Česká Lípa |- | style='text-align:right'| 28 | [[Třebíč]] | [[Dosiero:Trebic vnitrni mesto.jpg|center|75px]] | {{formatnum:34530}} | {{formatnum:{{#expr: 57.591176 round 2 }}}} | okres Třebíč |- | style='text-align:right'| 29 | [[Tábor]] | [[Dosiero:Tabor CZ aerial old town from north B1.jpg|center|75px]] | {{formatnum:34356}} | {{formatnum:{{#expr: 62.215743 round 2 }}}} | okres Tábor |- | style='text-align:right'| 30 | [[Znojmo]] | [[Dosiero:Znojmo - panorama od jihu obr1.jpg|center|75px]] | {{formatnum:34172}} | {{formatnum:{{#expr: 65.896743 round 2 }}}} | okres Znojmo |- | style='text-align:right'| 31 | [[Třinec]] | [[Dosiero:Náměstí T. G. Masaryka v Třinci.jpg|center|75px]] | {{formatnum:33852}} | {{formatnum:{{#expr: 85.358332 round 2 }}}} | okres Frýdek-Místek |- | style='text-align:right'| 32 | [[Kolín|Q470369]] | [[Dosiero:KOLIN.jpg|center|75px]] | {{formatnum:33444}} | {{formatnum:{{#expr: 34.993165 round 2 }}}} | okres Kolín |- | style='text-align:right'| 33 | [[Cheb]] | [[Dosiero:Cheb nám ke kostelu DSCN1455.JPG|center|75px]] | {{formatnum:32808}} | {{formatnum:{{#expr: 96.36 round 2 }}}} | okres Cheb |- | style='text-align:right'| 34 | [[Příbram]] | [[Dosiero:Pribramske Hradcany.jpg|center|75px]] | {{formatnum:32773}} | {{formatnum:{{#expr: 36.1 round 2 }}}} | okres Příbram |- | style='text-align:right'| 35 | [[Písek]] | [[Dosiero:View to Písek from Otava River (1).JPG|center|75px]] | {{formatnum:31121}} | {{formatnum:{{#expr: 63.230237 round 2 }}}} | okres Písek |- | style='text-align:right'| 36 | [[Trutnov]] | [[Dosiero:Trutnov Krakonošovo náměstí.jpg|center|75px]] | {{formatnum:29607}} | {{formatnum:{{#expr: 103.319996 round 2 }}}} | okres Trutnov |- | style='text-align:right'| 37 | [[Kroměříž]] | [[Dosiero:Kroměříž. Ausblick vom Schlossturm (25007770188).jpg|center|75px]] | {{formatnum:27917}} | {{formatnum:{{#expr: 50.975225 round 2 }}}} | okres Kroměříž |- | style='text-align:right'| 38 | [[Orlová]] | [[Dosiero:Orlová-Lutyně 2012.jpg|center|75px]] | {{formatnum:27540}} | {{formatnum:{{#expr: 24.66913 round 2 }}}} | okres Karviná |- | style='text-align:right'| 39 | [[Vsetín]] | [[Dosiero:Vsetin - pohled ze zamecke veze 1.JPG|center|75px]] | {{formatnum:25185}} | {{formatnum:{{#expr: 57.607343 round 2 }}}} | okres Vsetín |- | style='text-align:right'| 40 | [[Uherské Hradiště]] | [[Dosiero:Uherské Hradiště, Masarykovo náměstí (2).jpg|center|75px]] | {{formatnum:24887}} | {{formatnum:{{#expr: 21.256963 round 2 }}}} | okres Uherské Hradiště |- | style='text-align:right'| 41 | [[Šumperk]] | [[Dosiero:Sumperk letecky pohled.jpg|center|75px]] | {{formatnum:24735}} | {{formatnum:{{#expr: 27.88003 round 2 }}}} | okres Šumperk |- | style='text-align:right'| 42 | [[Břeclav]] | [[Dosiero:Breclav zamek 001.jpg|center|75px]] | {{formatnum:24538}} | {{formatnum:{{#expr: 77.185531 round 2 }}}} | okres Břeclav |- | style='text-align:right'| 43 | [[Havlíčkův Brod]] | [[Dosiero:Koudelova kašna (18. století) 02.jpg|center|75px]] | {{formatnum:23791}} | {{formatnum:{{#expr: 64.934149 round 2 }}}} | okres Havlíčkův Brod |- | style='text-align:right'| 44 | [[Chrudim]] | [[Dosiero:Chrudim, Resselovo nám., severní strana (2018-07-01; 02).jpg|center|75px]] | {{formatnum:23564}} | {{formatnum:{{#expr: 33.209542 round 2 }}}} | okres Chrudim |- | style='text-align:right'| 45 | [[Hodonín]] | [[Dosiero:Hodonín - radnice crop.jpg|center|75px]] | {{formatnum:23517}} | {{formatnum:{{#expr: 63.305652 round 2 }}}} | okres Hodonín |- | style='text-align:right'| 46 | [[Český Těšín]] | [[Dosiero:Radnice v Českém Těšíně.jpg|center|75px]] | {{formatnum:23075}} | {{formatnum:{{#expr: 33.8 round 2 }}}} | okres Karviná |- | style='text-align:right'| 47 | [[Nový Jičín|Novajiĉino]] | [[Dosiero:Neutitschein01.jpg|center|75px]] | {{formatnum:23005}} | {{formatnum:{{#expr: 36.521371 round 2 }}}} | okres Nový Jičín |- | style='text-align:right'| 48 | [[Litoměřice]] | [[Dosiero:Stará radnice z náměstí.JPG|center|75px]] | {{formatnum:22767}} | {{formatnum:{{#expr: 17.987203 round 2 }}}} | okres Litoměřice |- | style='text-align:right'| 49 | [[Klatovy]] | [[Dosiero:Klatovy, 2016 (22).jpg|center|75px]] | {{formatnum:22763}} | {{formatnum:{{#expr: 80.85169 round 2 }}}} | okres Klatovy |- | style='text-align:right'| 50 | [[Valašské Meziříčí]] | [[Dosiero:Náměstí ve Valašském Meziříčí 2.jpg|center|75px]] | {{formatnum:22580}} | {{formatnum:{{#expr: 35.435062 round 2 }}}} | okres Vsetín |- | style='text-align:right'| 51 | [[Krnov]] | [[Dosiero:Krnov townhall 1.jpg|center|75px]] | {{formatnum:22518}} | {{formatnum:{{#expr: 44.293533 round 2 }}}} | okres Bruntál |- | style='text-align:right'| 52 | [[Litvínov]] | [[Dosiero:Litvinov City3.jpg|center|75px]] | {{formatnum:22387}} | {{formatnum:{{#expr: 40.696708 round 2 }}}} | okres Most |- | style='text-align:right'| 53 | [[Strakonice]] | [[Dosiero:Panorama of Strakonice in the Czech Republic.jpg|center|75px]] | {{formatnum:22355}} | {{formatnum:{{#expr: 34.679515 round 2 }}}} | okres Strakonice |- | style='text-align:right'| 54 | [[Sokolov]] | [[Dosiero:Sokolov zámek (4).JPG|center|75px]] | {{formatnum:22007}} | {{formatnum:{{#expr: 22.917462 round 2 }}}} | okres Sokolov |- | style='text-align:right'| 55 | [[Kutná Hora]] | [[Dosiero:Kutná Hora - panoramio (10).jpg|center|75px]] | {{formatnum:21642}} | {{formatnum:{{#expr: 33.071625 round 2 }}}} | okres Kutná Hora |- | style='text-align:right'| 56 | [[Beroun]] | [[Dosiero:Beroun náměstí s radnicí 5.jpg|center|75px]] | {{formatnum:21521}} | {{formatnum:{{#expr: 31.251057 round 2 }}}} | okres Beroun |- | style='text-align:right'| 57 | [[Kopřivnice]] | [[Dosiero:Kopřivnice panorama.JPG|center|75px]] | {{formatnum:21374}} | {{formatnum:{{#expr: 27.487015 round 2 }}}} | okres Nový Jičín |- | style='text-align:right'| 58 | [[Vyškov]] | [[Dosiero:Vyškov, Masarykovo náměstí (8).jpg|center|75px]] | {{formatnum:20645}} | {{formatnum:{{#expr: 50.472289 round 2 }}}} | okres Vyškov |- | style='text-align:right'| 59 | [[Jindřichův Hradec]] | [[Dosiero:Jindrichuv Hradec Neuhaus (26850381369).jpg|center|75px]] | {{formatnum:20540}} | {{formatnum:{{#expr: 74.285974 round 2 }}}} | okres Jindřichův Hradec |- | style='text-align:right'| 60 | [[Žďár nad Sázavou]] | [[Dosiero:Žďár nad Sázavou (Saar), Hauptplatz mit Pestsäule und Rathaus (39627995870).jpg|center|75px]] | {{formatnum:20404}} | {{formatnum:{{#expr: 37.063681 round 2 }}}} | okres Žďár nad Sázavou |- | style='text-align:right'| 61 | [[Bohumín]] | [[Dosiero:Bohumin radnice.jpg|center|75px]] | {{formatnum:20315}} | {{formatnum:{{#expr: 31.027791 round 2 }}}} | okres Karviná |- | style='text-align:right'| 62 | [[Brandýs nad Labem-Stará Boleslav]] | [[Dosiero:Brandys nad labem.jpg|center|75px]] | {{formatnum:20313}} | {{formatnum:{{#expr: 22.654825 round 2 }}}} | okres Praha-východ |- | style='text-align:right'| 63 | [[Mělník]] | [[Dosiero:Mělník náměstí s radnicí.JPG|center|75px]] | {{formatnum:20278}} | {{formatnum:{{#expr: 24.961871 round 2 }}}} | okres Mělník |- | style='text-align:right'| 64 | [[Blansko]] | [[Dosiero:Blansko (letecký snímek).jpg|center|75px]] | {{formatnum:20002}} | {{formatnum:{{#expr: 44.972248 round 2 }}}} | okres Blansko |- | style='text-align:right'| 65 | [[Náchod]] | [[Dosiero:Náchod, výhled ze zámku na Masarykovo náměstí.jpg|center|75px]] | {{formatnum:19827}} | {{formatnum:{{#expr: 33.343135 round 2 }}}} | okres Náchod |- | style='text-align:right'| 66 | [[Jirkov]] | [[Dosiero:Jirkov CZ Kostelni ul 019.jpg|center|75px]] | {{formatnum:19240}} | {{formatnum:{{#expr: 17.128588 round 2 }}}} | okres Chomutov |- | style='text-align:right'| 67 | [[Kralupy nad Vltavou]] | [[Dosiero:Pohled na Kralupy nad Vltavou z Hostibejku, srpen 2025.jpg|center|75px]] | {{formatnum:19005}} | {{formatnum:{{#expr: 21.900215 round 2 }}}} | okres Mělník |- | style='text-align:right'| 68 | [[Žatec]] | [[Dosiero:Žatec, náměstí Svobody, radnice a trojiční sloup.jpg|center|75px]] | {{formatnum:18959}} | {{formatnum:{{#expr: 42.676571 round 2 }}}} | okres Louny |- | style='text-align:right'| 69 | [[Kadaň]] | [[Dosiero:Kadaň 2016-10-16.jpg|center|75px]] | {{formatnum:18090}} | {{formatnum:{{#expr: 65.62341 round 2 }}}} | okres Chomutov |- | style='text-align:right'| 70 | [[Louny]] | [[Dosiero:Dny evropského dědictví 2013 - prohlídka lounské vodárny 10.JPG|center|75px]] | {{formatnum:18068}} | {{formatnum:{{#expr: 24.139311 round 2 }}}} | okres Louny |- | style='text-align:right'| 71 | [[Hranice (distrikto Přerov)|Hranice]] | [[Dosiero:Hranice, Čechova.JPG|center|75px]] | {{formatnum:17969}} | {{formatnum:{{#expr: 49.775368 round 2 }}}} | okres Přerov |- | style='text-align:right'| 72 | [[Otrokovice]] | [[Dosiero:Batovy domky 1.jpg|center|75px]] | {{formatnum:17401}} | {{formatnum:{{#expr: 19.626638 round 2 }}}} | okres Zlín |- | style='text-align:right'| 73 | [[Říčany]] | [[Dosiero:Říčany, centrum přes Mlýnský rybník.jpg|center|75px]] | {{formatnum:17143}} | {{formatnum:{{#expr: 25.811368 round 2 }}}} | okres Praha-východ |- | style='text-align:right'| 74 | [[Benešov]] | [[Dosiero:Benešov náměstí3.jpg|center|75px]] | {{formatnum:17043}} | {{formatnum:{{#expr: 46.870234 round 2 }}}} | okres Benešov |- | style='text-align:right'| 75 | [[Slaný]] | [[Dosiero:Slaný radnice (3).jpg|center|75px]] | {{formatnum:16937}} | {{formatnum:{{#expr: 35.12 round 2 }}}} | okres Kladno |- | style='text-align:right'| 76 | [[Uherský Brod]] | [[Dosiero:Ungarisch-Brod-3.jpg|center|75px]] | {{formatnum:16367}} | {{formatnum:{{#expr: 52.063309 round 2 }}}} | okres Uherské Hradiště |- | style='text-align:right'| 77 | [[Neratovice|Q239597]] | [[Dosiero:Neratovice7966.jpg|center|75px]] | {{formatnum:16360}} | {{formatnum:{{#expr: 20.002941 round 2 }}}} | okres Mělník |- | style='text-align:right'| 78 | [[Pelhřimov]] | [[Dosiero:Pelhřimov (053).jpg|center|75px]] | {{formatnum:16206}} | {{formatnum:{{#expr: 95.275219 round 2 }}}} | okres Pelhřimov |- | style='text-align:right'| 79 | [[Jičín]] | [[Dosiero:Czechia, Jicin, Wallenstein's square in Spring.jpg|center|75px]] | {{formatnum:16101}} | {{formatnum:{{#expr: 25.88 round 2 }}}} | okres Jičín |- | style='text-align:right'| 80 | [[Svitavy]] | [[Dosiero:Svitavy náměstí 2.jpg|center|75px]] | {{formatnum:16073}} | {{formatnum:{{#expr: 31.332927 round 2 }}}} | okres Svitavy |- | style='text-align:right'| 81 | [[Rožnov pod Radhoštěm]] | [[Dosiero:Roznov p Radhostem01.JPG|center|75px]] | {{formatnum:16063}} | {{formatnum:{{#expr: 39.48231 round 2 }}}} | okres Vsetín |- | style='text-align:right'| 82 | [[Rakovník]] | [[Dosiero:Rak radnice DSCN1397.JPG|center|75px]] | {{formatnum:15682}} | {{formatnum:{{#expr: 18.501391 round 2 }}}} | okres Rakovník |- | style='text-align:right'| 83 | [[Ostrov (distrikto Karlovy Vary)|Ostrov]] | [[Dosiero:Ostrov nad ohri marktplatz.jpg|center|75px]] | {{formatnum:15681}} | {{formatnum:{{#expr: 50.406529 round 2 }}}} | okres Karlovy Vary |- | style='text-align:right'| 84 | [[Nymburk]] | [[Dosiero:Nymburk, west view.jpg|center|75px]] | {{formatnum:15642}} | {{formatnum:{{#expr: 20.588126 round 2 }}}} | okres Nymburk |- | style='text-align:right'| 85 | [[Dvůr Králové nad Labem]] | [[Dosiero:Dvůr Králové nad Labem from air 2.jpg|center|75px]] | {{formatnum:15322}} | {{formatnum:{{#expr: 35.844379 round 2 }}}} | okres Trutnov |- | style='text-align:right'| 86 | [[Poděbrady]] | [[Dosiero:Podebradsky zamek (01).jpg|center|75px]] | {{formatnum:15232}} | {{formatnum:{{#expr: 33.69 round 2 }}}} | okres Nymburk |- | style='text-align:right'| 87 | [[Bruntál]] | [[Dosiero:Bruntál (Freudenthal) - market square.jpg|center|75px]] | {{formatnum:15037}} | {{formatnum:{{#expr: 29.344536 round 2 }}}} | okres Bruntál |- | style='text-align:right'| 88 | [[Česká Třebová]] | [[Dosiero:Kateřina.jpg|center|75px]] | {{formatnum:15010}} | {{formatnum:{{#expr: 41.01 round 2 }}}} | okres Ústí nad Orlicí |- | style='text-align:right'| 89 | [[Varnsdorf]] | [[Dosiero:Varnsdorf kostel sv. Petra a Pavla a děkanství 1.jpg|center|75px]] | {{formatnum:14704}} | {{formatnum:{{#expr: 26.24 round 2 }}}} | okres Děčín |- | style='text-align:right'| 90 | [[Turnov]] | [[Dosiero:Náměstí Českého ráje, Turnov (2).jpg|center|75px]] | {{formatnum:14577}} | {{formatnum:{{#expr: 22.711996 round 2 }}}} | okres Semily |- | style='text-align:right'| 91 | [[Bílina]] | [[Dosiero:Bílina - pohled z vyhlídky Na Chlumu, 2025-09, obr01.jpg|center|75px]] | {{formatnum:14497}} | {{formatnum:{{#expr: 32.511926 round 2 }}}} | okres Teplice |- | style='text-align:right'| 92 | [[Rokycany]] | [[Dosiero:Rokycany 3.JPG|center|75px]] | {{formatnum:14381}} | {{formatnum:{{#expr: 30.673057 round 2 }}}} | okres Rokycany |- | style='text-align:right'| 93 | [[Milovice]] | [[Dosiero:Průčelí kostela sv. Kateřiny, Milovice.jpg|center|75px]] | {{formatnum:14270}} | {{formatnum:{{#expr: 28.308484 round 2 }}}} | okres Nymburk |- | style='text-align:right'| 94 | [[Tachov]] | [[Dosiero:Impression from Tachov (4).jpg|center|75px]] | {{formatnum:14097}} | {{formatnum:{{#expr: 40.847854 round 2 }}}} | okres Tachov |- | style='text-align:right'| 95 | [[Klášterec nad Ohří]] | [[Dosiero:Klášterec nad Ohří, ze zámku, radnice+Kostel Nejsvětější Trojice+Sala Terrena 01.jpg|center|75px]] | {{formatnum:14068}} | {{formatnum:{{#expr: 53.786232 round 2 }}}} | okres Chomutov |- | style='text-align:right'| 96 | [[Mariánské Lázně]] | [[Dosiero:Kolonáda M.Gorkého.JPG|center|75px]] | {{formatnum:14052}} | {{formatnum:{{#expr: 51.792373 round 2 }}}} | okres Cheb |- | style='text-align:right'| 97 | [[Ústí nad Orlicí]] | [[Dosiero:Ústí nad Orlicí - Square.jpg|center|75px]] | {{formatnum:14011}} | {{formatnum:{{#expr: 36.367354 round 2 }}}} | okres Ústí nad Orlicí |- | style='text-align:right'| 98 | [[Hlučín]] | [[Dosiero:Hlučín, Mírové nám. budova radnice.JPG|center|75px]] | {{formatnum:13352}} | {{formatnum:{{#expr: 21.138542 round 2 }}}} | okres Opava |- | style='text-align:right'| 99 | [[Zábřeh]] | [[Dosiero:Zábřeh zámek1 2.jpg|center|75px]] | {{formatnum:13320}} | {{formatnum:{{#expr: 34.590845 round 2 }}}} | okres Šumperk |- | style='text-align:right'| 100 | [[Šternberk]] | [[Dosiero:Sternberg - city center.jpg|center|75px]] | {{formatnum:13239}} | {{formatnum:{{#expr: 48.788687 round 2 }}}} | okres Olomouc |- | style='text-align:right'| 101 | [[Český Krumlov]] | [[Dosiero:Český Krumlov, historické jádro.jpg|center|75px]] | {{formatnum:12797}} | {{formatnum:{{#expr: 22.168455 round 2 }}}} | okres Český Krumlov |- | style='text-align:right'| 102 | [[Krupka]] | [[Dosiero:Graupen-Blick-3.jpg|center|75px]] | {{formatnum:12793}} | {{formatnum:{{#expr: 46.608049 round 2 }}}} | okres Teplice |- | style='text-align:right'| 103 | [[Aš]] | [[Dosiero:Aš city centrum 2008-02-10.jpg|center|75px]] | {{formatnum:12684}} | {{formatnum:{{#expr: 55.856113 round 2 }}}} | okres Cheb |- | style='text-align:right'| 104 | [[Roudnice nad Labem]] | [[Dosiero:Roudnice nad Labem -zámek.jpg|center|75px]] | {{formatnum:12668}} | {{formatnum:{{#expr: 16.68 round 2 }}}} | okres Litoměřice |- | style='text-align:right'| 105 | [[Chodov (distrikto Sokolov)|Chodov]] | [[Dosiero:Chodov kostel svatého Vavřince (1).jpg|center|75px]] | {{formatnum:12609}} | {{formatnum:{{#expr: 14.260207 round 2 }}}} | okres Sokolov |- | style='text-align:right'| 106 | [[Vysoké Mýto]] | [[Dosiero:Náměstí Přemysla Otakara II. (Vysoké Mýto) (cropped).jpg|center|75px]] | {{formatnum:12560}} | {{formatnum:{{#expr: 42.026497 round 2 }}}} | okres Ústí nad Orlicí |- | style='text-align:right'| 107 | [[Boskovice]] | [[Dosiero:Boskovice - pohled na centrum.jpg|center|75px]] | {{formatnum:12508}} | {{formatnum:{{#expr: 27.815442 round 2 }}}} | okres Blansko |- | style='text-align:right'| 108 | [[Jaroměř|Q999961]] | [[Dosiero:Jaroměř from air 5.jpg|center|75px]] | {{formatnum:12483}} | {{formatnum:{{#expr: 23.952616 round 2 }}}} | okres Náchod |- | style='text-align:right'| 109 | [[Čelákovice|Q338616]] | [[Dosiero:Celakovice radnice.jpg|center|75px]] | {{formatnum:12474}} | {{formatnum:{{#expr: 15.875679 round 2 }}}} | okres Praha-východ |- | style='text-align:right'| 110 | [[Vrchlabí]] | [[Dosiero:Vrchlabí náměstí Míru 4.jpg|center|75px]] | {{formatnum:12102}} | {{formatnum:{{#expr: 27.648808 round 2 }}}} | okres Trutnov |- | style='text-align:right'| 111 | [[Kuřim]] | [[Dosiero:Kurim-kostel.jpg|center|75px]] | {{formatnum:11860}} | {{formatnum:{{#expr: 17.195893 round 2 }}}} | okres Brno-venkov |- | style='text-align:right'| 112 | [[Holešov]] | [[Dosiero:Holešov1.jpg|center|75px]] | {{formatnum:11616}} | {{formatnum:{{#expr: 33.941858 round 2 }}}} | okres Kroměříž |- | style='text-align:right'| 113 | [[Velké Meziříčí]] | [[Dosiero:Velke Mezirici 01.jpg|center|75px]] | {{formatnum:11608}} | {{formatnum:{{#expr: 40.664078 round 2 }}}} | okres Žďár nad Sázavou |- | style='text-align:right'| 114 | [[Humpolec]] | [[Dosiero:Humpolec-Obermarkt-1.jpg|center|75px]] | {{formatnum:11522}} | {{formatnum:{{#expr: 51.510592 round 2 }}}} | okres Pelhřimov |- | style='text-align:right'| 115 | [[Vlašim]] | [[Dosiero:KLG 4867 CZ - Vlašim.jpg|center|75px]] | {{formatnum:11434}} | {{formatnum:{{#expr: 41.424825 round 2 }}}} | okres Benešov |- | style='text-align:right'| 116 | [[Rychnov nad Kněžnou]] | [[Dosiero:Rychnov nad Kněžnou from air K2-2.jpg|center|75px]] | {{formatnum:11420}} | {{formatnum:{{#expr: 34.988805 round 2 }}}} | okres Rychnov nad Kněžnou |- | style='text-align:right'| 117 | [[Nový Bor]] | [[Dosiero:Luftbild von Nový Bor.JPG|center|75px]] | {{formatnum:11318}} | {{formatnum:{{#expr: 19.441704 round 2 }}}} | okres Česká Lípa |- | style='text-align:right'| 118 | [[Uničov]] | [[Dosiero:Uničov - Townhall.jpg|center|75px]] | {{formatnum:11237}} | {{formatnum:{{#expr: 48.274655 round 2 }}}} | okres Olomouc |- | style='text-align:right'| 119 | [[Domažlice]] | [[Dosiero:Taus-Markt-01.jpg|center|75px]] | {{formatnum:11133}} | {{formatnum:{{#expr: 24.617656 round 2 }}}} | okres Domažlice |- | style='text-align:right'| 120 | [[Prachatice]] | [[Dosiero:Prachatice, Velké náměstí (srpen 2024).jpg|center|75px]] | {{formatnum:11119}} | {{formatnum:{{#expr: 38.918518 round 2 }}}} | okres Prachatice |- | style='text-align:right'| 121 | [[Rumburk]] | [[Dosiero:Rumburk náměstí a sloup 1.jpg|center|75px]] | {{formatnum:10815}} | {{formatnum:{{#expr: 24.717542 round 2 }}}} | okres Děčín |- | style='text-align:right'| 122 | [[Sušice]] | [[Dosiero:Sušice od jihozápadu.jpg|center|75px]] | {{formatnum:10740}} | {{formatnum:{{#expr: 45.65 round 2 }}}} | okres Klatovy |- | style='text-align:right'| 123 | [[Kyjov]] | [[Dosiero:Kyjov - Masarykovo náměstí 2008.jpg|center|75px]] | {{formatnum:10645}} | {{formatnum:{{#expr: 29.88399 round 2 }}}} | okres Hodonín |- | style='text-align:right'| 124 | [[Veselí nad Moravou]] | [[Dosiero:Bartolomejske namesti.jpg|center|75px]] | {{formatnum:10623}} | {{formatnum:{{#expr: 35.450627 round 2 }}}} | okres Hodonín |- | style='text-align:right'| 125 | [[Králův Dvůr]] | [[Dosiero:Králův Dvůr, pohled na město.JPG|center|75px]] | {{formatnum:10598}} | {{formatnum:{{#expr: 15.238276 round 2 }}}} | okres Beroun |- | style='text-align:right'| 126 | [[Frenštát pod Radhoštěm]] | [[Dosiero:Frenštát pod Radhoštěm (CZE) - town hall.jpg|center|75px]] | {{formatnum:10554}} | {{formatnum:{{#expr: 11.433679 round 2 }}}} | okres Nový Jičín |- | style='text-align:right'| 127 | [[Jesenice (distrikto Prago-okcidento)|Q2192982]] | [[Dosiero:Jesenice, Budějovická třída.JPG|center|75px]] | {{formatnum:10460}} | {{formatnum:{{#expr: 17.535889 round 2 }}}} | okres Praha-západ |- | style='text-align:right'| 128 | [[Jeseník]] | [[Dosiero:Jeseník letecky z Muzikantské stezky.jpg|center|75px]] | {{formatnum:10456}} | {{formatnum:{{#expr: 38.232052 round 2 }}}} | okres Jeseník |- | style='text-align:right'| 129 | [[Litomyšl]] | [[Dosiero:Zlatá Hvězda Litomyšl (14).jpg|center|75px]] | {{formatnum:10448}} | {{formatnum:{{#expr: 33.450738 round 2 }}}} | okres Svitavy |- | style='text-align:right'| 130 | [[Čáslav]] | [[Dosiero:Čáslav-náměstí2015c.jpg|center|75px]] | {{formatnum:10399}} | {{formatnum:{{#expr: 26.459298 round 2 }}}} | okres Kutná Hora |- | style='text-align:right'| 131 | [[Přelouč]] | [[Dosiero:Záložna (Přelouč) 05.JPG|center|75px]] | {{formatnum:10203}} | {{formatnum:{{#expr: 30.468957 round 2 }}}} | okres Pardubice |- | style='text-align:right'| 132 | [[Lysá nad Labem]] | [[Dosiero:Lysá nad Labem 03-2023 (3).jpg|center|75px]] | {{formatnum:10004}} | {{formatnum:{{#expr: 33.65 round 2 }}}} | okres Nymburk |- | style='text-align:right'| 133 | [[Ivančice]] | [[Dosiero:Ivančice - celkový pohled na Palackého náměstí od východu.jpg|center|75px]] | {{formatnum:9898}} | {{formatnum:{{#expr: 47.65 round 2 }}}} | okres Brno-venkov |- | style='text-align:right'| 134 | [[Frýdlant nad Ostravicí]] | [[Dosiero:Frýdlant nad Ostravicí, Náměstí 01.jpg|center|75px]] | {{formatnum:9835}} | {{formatnum:{{#expr: 21.909892 round 2 }}}} | okres Frýdek-Místek |- | style='text-align:right'| 135 | [[Nové Město na Moravě]] | [[Dosiero:Náměstí (Nové Město na Moravě).JPG|center|75px]] | {{formatnum:9834}} | {{formatnum:{{#expr: 61.126471 round 2 }}}} | okres Žďár nad Sázavou |- | style='text-align:right'| 136 | [[Mohelnice]] | [[Dosiero:Mohelnice, náměstí severovýchod.jpg|center|75px]] | {{formatnum:9782}} | {{formatnum:{{#expr: 46.24 round 2 }}}} | okres Šumperk |- | style='text-align:right'| 137 | [[Lanškroun]] | [[Dosiero:Lanskroun-radnice1.jpg|center|75px]] | {{formatnum:9776}} | {{formatnum:{{#expr: 20.654284 round 2 }}}} | okres Ústí nad Orlicí |- | style='text-align:right'| 138 | [[Hlinsko]] | [[Dosiero:Hlinsko, het gemeentehuis Dm258346-837 IMG 6575 2018-08-04 10.25.jpg|center|75px]] | {{formatnum:9563}} | {{formatnum:{{#expr: 24.269129 round 2 }}}} | okres Chrudim |- | style='text-align:right'| 139 | [[Moravská Třebová]] | [[Dosiero:Moravská Třebová-náměstí s radnicí.jpg|center|75px]] | {{formatnum:9550}} | {{formatnum:{{#expr: 42.047481 round 2 }}}} | okres Svitavy |- | style='text-align:right'| 140 | [[Litovel]] | [[Dosiero:Litovel - Square of Přemysl Otakar II.jpg|center|75px]] | {{formatnum:9510}} | {{formatnum:{{#expr: 46.396681 round 2 }}}} | okres Olomouc |- | style='text-align:right'| 141 | [[Studénka]] | [[Dosiero:Studénka1-163247.jpg|center|75px]] | {{formatnum:9302}} | {{formatnum:{{#expr: 30.919686 round 2 }}}} | okres Nový Jičín |- | style='text-align:right'| 142 | [[Tišnov]] | [[Dosiero:Tišnov - pohled od jihozápadu, obr03.jpg|center|75px]] | {{formatnum:9225}} | {{formatnum:{{#expr: 17.117579 round 2 }}}} | okres Brno-venkov |- | style='text-align:right'| 143 | [[Nové Město nad Metují]] | [[Dosiero:NMM zamek z nam DSC00231.JPG|center|75px]] | {{formatnum:9181}} | {{formatnum:{{#expr: 23.13258 round 2 }}}} | okres Náchod |- | style='text-align:right'| 144 | [[Hostivice]] | [[Dosiero:Hostivice, kostel, domy a park.JPG|center|75px]] | {{formatnum:9179}} | {{formatnum:{{#expr: 14.485917 round 2 }}}} | okres Praha-západ |- | style='text-align:right'| 145 | [[Chotěboř]] | [[Dosiero:Chotěboř 154.jpg|center|75px]] | {{formatnum:9092}} | {{formatnum:{{#expr: 54.06 round 2 }}}} | okres Havlíčkův Brod |- | style='text-align:right'| 146 | [[Roztoky (distrikto Prago-okcidento)|Roztoky]] | [[Dosiero:Roztoky u Prahy, Tyršovo náměstí (1).jpg|center|75px]] | {{formatnum:9088}} | {{formatnum:{{#expr: 8.188996 round 2 }}}} | okres Praha-západ |- | style='text-align:right'| 147 | [[Polička]] | [[Dosiero:Radnice Polička.jpg|center|75px]] | {{formatnum:9051}} | {{formatnum:{{#expr: 33.117415 round 2 }}}} | okres Svitavy |- | style='text-align:right'| 148 | [[Mnichovo Hradiště]] | [[Dosiero:Mnichovo Hradiště náměstí a radnice 2.jpg|center|75px]] | {{formatnum:9048}} | {{formatnum:{{#expr: 34.31 round 2 }}}} | okres Mladá Boleslav |- | style='text-align:right'| 149 | [[Nová Paka]] | [[Dosiero:Nová Paka náměstí.jpg|center|75px]] | {{formatnum:8979}} | {{formatnum:{{#expr: 28.682653 round 2 }}}} | okres Jičín |- | style='text-align:right'| 150 | [[Dobříš]] | [[Dosiero:D-náměstí.JPG|center|75px]] | {{formatnum:8870}} | {{formatnum:{{#expr: 53.418442 round 2 }}}} | okres Příbram |- | style='text-align:right'| 151 | [[Lovosice|Q1000069]] | [[Dosiero:Lovosice - pohled z Lovoše, 2021-08, obr01.jpg|center|75px]] | {{formatnum:8727}} | {{formatnum:{{#expr: 11.893307 round 2 }}}} | okres Litoměřice |- | style='text-align:right'| 152 | [[Duchcov]] | [[Dosiero:Duchcov náměstí a kostel.jpg|center|75px]] | {{formatnum:8695}} | {{formatnum:{{#expr: 15.404441 round 2 }}}} | okres Teplice |- | style='text-align:right'| 153 | [[Choceň]] | [[Dosiero:Choceň - Tyršovo náměstí.jpg|center|75px]] | {{formatnum:8641}} | {{formatnum:{{#expr: 21.696513 round 2 }}}} | okres Ústí nad Orlicí |- | style='text-align:right'| 154 | [[Štětí]] | [[Dosiero:KLG 0455 Štětí.jpg|center|75px]] | {{formatnum:8553}} | {{formatnum:{{#expr: 53.896245 round 2 }}}} | okres Litoměřice |- | style='text-align:right'| 155 | [[Hořice]] | [[Dosiero:Hořice - morový sloup na náměstí.jpg|center|75px]] | {{formatnum:8476}} | {{formatnum:{{#expr: 21.432187 round 2 }}}} | okres Jičín |- | style='text-align:right'| 156 | [[Příbor]] | [[Dosiero:Pribor.jpg|center|75px]] | {{formatnum:8298}} | {{formatnum:{{#expr: 22.152179 round 2 }}}} | okres Nový Jičín |- | style='text-align:right'| 157 | [[Třeboň]] | [[Dosiero:Třeboň - historické jádro obr1.jpg|center|75px]] | {{formatnum:8270}} | {{formatnum:{{#expr: 98.311101 round 2 }}}} | okres Jindřichův Hradec |- | style='text-align:right'| 158 | [[Červený Kostelec]] | [[Dosiero:Červený Kostelec - die rote Kirche, die dem Ort den Namen gegeben hat - panoramio.jpg|center|75px]] | {{formatnum:8262}} | {{formatnum:{{#expr: 24.070413 round 2 }}}} | okres Náchod |- | style='text-align:right'| 159 | [[Dubí]] | [[Dosiero:Eichwald-Dubi-Kirche-3.jpg|center|75px]] | {{formatnum:8114}} | {{formatnum:{{#expr: 33.847494 round 2 }}}} | okres Teplice |- | style='text-align:right'| 160 | [[Stříbro]] | [[Dosiero:Stříbro radnice červen 2022 (3).jpg|center|75px]] | {{formatnum:8060}} | {{formatnum:{{#expr: 47.776421 round 2 }}}} | okres Tachov |- | style='text-align:right'| 161 | [[Hořovice]] | [[Dosiero:KLG 4813 Hořovice.jpg|center|75px]] | {{formatnum:8055}} | {{formatnum:{{#expr: 9.54555 round 2 }}}} | okres Beroun |- | style='text-align:right'| 162 | [[Semily]] | [[Dosiero:Pohled na Semily.jpg|center|75px]] | {{formatnum:8022}} | {{formatnum:{{#expr: 16.308533 round 2 }}}} | okres Semily |- | style='text-align:right'| 163 | [[Bystřice pod Hostýnem]] | [[Dosiero:Hostyn - rozhledna, ukazka vyhledu na Bystrici pod Hostynem.JPG|center|75px]] | {{formatnum:8002}} | {{formatnum:{{#expr: 26.811394 round 2 }}}} | okres Kroměříž |- | style='text-align:right'| 164 | [[Hrádek nad Nisou]] | [[Dosiero:Hradeknn 1.JPG|center|75px]] | {{formatnum:8001}} | {{formatnum:{{#expr: 48.543008 round 2 }}}} | okres Liberec |- | style='text-align:right'| 165 | [[Lipník nad Bečvou]] | [[Dosiero:Lipník-náměstí.jpg|center|75px]] | {{formatnum:7955}} | {{formatnum:{{#expr: 30.62 round 2 }}}} | okres Přerov |- | style='text-align:right'| 166 | [[Milevsko]] | [[Dosiero:Milevsko Kostel Sv.Bartoloměje.JPG|center|75px]] | {{formatnum:7950}} | {{formatnum:{{#expr: 42.29 round 2 }}}} | okres Písek |- | style='text-align:right'| 167 | [[Šlapanice]] | [[Dosiero:Šlapanice, náměstí.jpg|center|75px]] | {{formatnum:7915}} | {{formatnum:{{#expr: 14.648877 round 2 }}}} | okres Brno-venkov |- | style='text-align:right'| 168 | [[Benátky nad Jizerou]] | [[Dosiero:Benátky nad Jizerou Husovo nám. 3.JPG|center|75px]] | {{formatnum:7879}} | {{formatnum:{{#expr: 35.505468 round 2 }}}} | okres Mladá Boleslav |- | style='text-align:right'| 169 | [[Bystřice nad Pernštejnem]] | [[Dosiero:Náměstí v Bystřici nad Pernštejnem.jpg|center|75px]] | {{formatnum:7871}} | {{formatnum:{{#expr: 53.07 round 2 }}}} | okres Žďár nad Sázavou |- | style='text-align:right'| 170 | [[Rychvald]] | [[Dosiero:Rychvald - Náměstí Míru (3).jpg|center|75px]] | {{formatnum:7787}} | {{formatnum:{{#expr: 17.020886 round 2 }}}} | okres Karviná |- | style='text-align:right'| 171 | [[Týn nad Vltavou]] | [[Dosiero:Tyn nad Vltavou (7).JPG|center|75px]] | {{formatnum:7774}} | {{formatnum:{{#expr: 43.020675 round 2 }}}} | okres České Budějovice |- | style='text-align:right'| 172 | [[Rýmařov]] | [[Dosiero:Pohled na Rýmařov.jpg|center|75px]] | {{formatnum:7763}} | {{formatnum:{{#expr: 60.727918 round 2 }}}} | okres Bruntál |- | style='text-align:right'| 173 | [[Nejdek]] | [[Dosiero:Nejdek, náměstí Karla IV. (1).JPG|center|75px]] | {{formatnum:7733}} | {{formatnum:{{#expr: 52.271499 round 2 }}}} | okres Karlovy Vary |- | style='text-align:right'| 174 | [[Černošice]] | [[Dosiero:Dolní Mokropsy a Stará Vráž, z Hladké skály (01).jpg|center|75px]] | {{formatnum:7712}} | {{formatnum:{{#expr: 9.058736 round 2 }}}} | okres Praha-západ |- | style='text-align:right'| 175 | [[Mikulov]] | [[Dosiero:Overview of Mikulov from Svatý Kopeček 2020 02.jpg|center|75px]] | {{formatnum:7577}} | {{formatnum:{{#expr: 45.317984 round 2 }}}} | okres Břeclav |- | style='text-align:right'| 176 | [[Kaplice]] | [[Dosiero:Kaplice, kašna s pranýřem.jpg|center|75px]] | {{formatnum:7531}} | {{formatnum:{{#expr: 40.849505 round 2 }}}} | okres Český Krumlov |- | style='text-align:right'| 177 | [[Úvaly]] | [[Dosiero:Uvaly Arnosta z Pardubic 95 radnice.jpg|center|75px]] | {{formatnum:7515}} | {{formatnum:{{#expr: 10.966984 round 2 }}}} | okres Praha-východ |- | style='text-align:right'| 178 | [[Český Brod]] | [[Dosiero:Cesky brod.JPG|center|75px]] | {{formatnum:7487}} | {{formatnum:{{#expr: 19.703634 round 2 }}}} | okres Kolín |- | style='text-align:right'| 179 | [[Vratimov]] | [[Dosiero:Vratimov 008.JPG|center|75px]] | {{formatnum:7434}} | {{formatnum:{{#expr: 14.135831 round 2 }}}} | okres Ostrava-město |- | style='text-align:right'| 180 | [[Bílovec]] | [[Dosiero:Bílovec, Slezské sq.jpg|center|75px]] | {{formatnum:7411}} | {{formatnum:{{#expr: 38.871063 round 2 }}}} | okres Nový Jičín |- | style='text-align:right'| 181 | [[Petřvald (distrikto Karviná)|Petřvald]] | [[Dosiero:Petřvald - kostel sv. Jindřicha s křížovou cestou (srpen 2021).jpg|center|75px]] | {{formatnum:7409}} | {{formatnum:{{#expr: 12.628623 round 2 }}}} | okres Karviná |- | style='text-align:right'| 182 | [[Vodňany]] | [[Dosiero:Vodňany-náměstí2009.jpg|center|75px]] | {{formatnum:7383}} | {{formatnum:{{#expr: 36.336874 round 2 }}}} | okres Strakonice |- | style='text-align:right'| 183 | [[Frýdlant]] | [[Dosiero:Frýdlant, křížová cesta, vyhlídka na město (5).jpg|center|75px]] | {{formatnum:7379}} | {{formatnum:{{#expr: 31.616731 round 2 }}}} | okres Liberec |- | style='text-align:right'| 184 | [[Odry]] | [[Dosiero:Odry, Masarykovo náměstí - 05.jpg|center|75px]] | {{formatnum:7314}} | {{formatnum:{{#expr: 74.050648 round 2 }}}} | okres Nový Jičín |- | style='text-align:right'| 185 | [[Vimperk]] | [[Dosiero:Vimperk-Markt-1.jpg|center|75px]] | {{formatnum:7289}} | {{formatnum:{{#expr: 80.040771 round 2 }}}} | okres Prachatice |- | style='text-align:right'| 186 | [[Slavkov u Brna]] | [[Dosiero:DSCN0979 (5864465448).jpg|center|75px]] | {{formatnum:7258}} | {{formatnum:{{#expr: 14.946447 round 2 }}}} | okres Vyškov |- | style='text-align:right'| 187 | [[Nový Bydžov]] | [[Dosiero:Radnice v Novém Bydžově.jpg|center|75px]] | {{formatnum:7224}} | {{formatnum:{{#expr: 35.27148 round 2 }}}} | okres Hradec Králové |- | style='text-align:right'| 188 | [[Dačice]] | [[Dosiero:Dačice, Palackého náměstí z věže.jpg|center|75px]] | {{formatnum:7157}} | {{formatnum:{{#expr: 66.96 round 2 }}}} | okres Jindřichův Hradec |- | style='text-align:right'| 189 | [[Letovice]] | [[Dosiero:Pohled na město od západu, Letovice, okres Blansko (02).jpg|center|75px]] | {{formatnum:7124}} | {{formatnum:{{#expr: 51.015097 round 2 }}}} | okres Blansko |- | style='text-align:right'| 190 | [[Broumov]] | [[Dosiero:Broumov, náměstí, 2017 (01).jpg|center|75px]] | {{formatnum:7108}} | {{formatnum:{{#expr: 22.28 round 2 }}}} | okres Náchod |- | style='text-align:right'| 191 | [[Moravské Budějovice]] | [[Dosiero:Moravské Budějovice zámek 3.jpg|center|75px]] | {{formatnum:7098}} | {{formatnum:{{#expr: 37.131503 round 2 }}}} | okres Třebíč |- | style='text-align:right'| 192 | [[Sezimovo Ústí]] | [[Dosiero:Benesova vila.jpg|center|75px]] | {{formatnum:7097}} | {{formatnum:{{#expr: 8.442576 round 2 }}}} | okres Tábor |- | style='text-align:right'| 193 | [[Soběslav]] | [[Dosiero:Soběslav, kostel sv. Víta, v pozadí věž kostela sv. Petra a Pavla.jpg|center|75px]] | {{formatnum:7070}} | {{formatnum:{{#expr: 19.995083 round 2 }}}} | okres Tábor |- | style='text-align:right'| 194 | [[Napajedla]] | [[Dosiero:Radnice Napajedla.jpg|center|75px]] | {{formatnum:7043}} | {{formatnum:{{#expr: 19.826361 round 2 }}}} | okres Zlín |- | style='text-align:right'| 195 | [[Nýřany]] | [[Dosiero:Nýřany - radnice 2.JPG|center|75px]] | {{formatnum:6991}} | {{formatnum:{{#expr: 21.72 round 2 }}}} | okres Plzeň-sever |- | style='text-align:right'| 196 | [[Bučovice]] | [[Dosiero:Bučovice zámek (srpen 2023).jpg|center|75px]] | {{formatnum:6891}} | {{formatnum:{{#expr: 31.191141 round 2 }}}} | okres Vyškov |- | style='text-align:right'| 197 | [[Přeštice]] | [[Dosiero:Kostel Nanebevzeti P Marie Prestice.JPG|center|75px]] | {{formatnum:6792}} | {{formatnum:{{#expr: 25.41 round 2 }}}} | okres Plzeň-jih |- | style='text-align:right'| 198 | [[Rosice]] | [[Dosiero:Rosice05860.jpg|center|75px]] | {{formatnum:6784}} | {{formatnum:{{#expr: 12.739936 round 2 }}}} | okres Brno-venkov |- | style='text-align:right'| 199 | [[Sedlčany]] | [[Dosiero:Sedlčany MěÚ 4.jpg|center|75px]] | {{formatnum:6767}} | {{formatnum:{{#expr: 36.47 round 2 }}}} | okres Příbram |- | style='text-align:right'| 200 | [[Holice]] | [[Dosiero:Kostel svatého Martina v Holicích 02.jpg|center|75px]] | {{formatnum:6761}} | {{formatnum:{{#expr: 19.654216 round 2 }}}} | okres Pardubice |- | style='text-align:right'| 201 | [[Kravaře]] | [[Dosiero:Schloss Deutsch Krawarn.jpg|center|75px]] | {{formatnum:6689}} | {{formatnum:{{#expr: 19.371105 round 2 }}}} | okres Opava |- | style='text-align:right'| 202 | [[Blatná]] | [[Dosiero:Blatná-kostel2009d.jpg|center|75px]] | {{formatnum:6669}} | {{formatnum:{{#expr: 43.601382 round 2 }}}} | okres Strakonice |- | style='text-align:right'| 203 | [[Šenov]] | [[Dosiero:Senov kostel.jpg|center|75px]] | {{formatnum:6639}} | {{formatnum:{{#expr: 16.634785 round 2 }}}} | okres Ostrava-město |- | style='text-align:right'| 204 | [[Staré Město (distrikto Uherské Hradiště)|Staré Město]] | [[Dosiero:Staré Město (UH).jpg|center|75px]] | {{formatnum:6585}} | {{formatnum:{{#expr: 20.83246 round 2 }}}} | okres Uherské Hradiště |- | style='text-align:right'| 205 | [[Odolena Voda]] | [[Dosiero:OdolenaVoda1.jpg|center|75px]] | {{formatnum:6547}} | {{formatnum:{{#expr: 11.238201 round 2 }}}} | okres Praha-východ |- | style='text-align:right'| 206 | [[Dobruška|Q1228928]] | [[Dosiero:Dobruška - radnice.jpg|center|75px]] | {{formatnum:6532}} | {{formatnum:{{#expr: 34.437002 round 2 }}}} | okres Rychnov nad Kněžnou |- | style='text-align:right'| 207 | [[Veselí nad Lužnicí|Q612646]] | [[Dosiero:Veselí nad Lužnicí Stará radnice.JPG|center|75px]] | {{formatnum:6515}} | {{formatnum:{{#expr: 29.566544 round 2 }}}} | okres Tábor |- | style='text-align:right'| 208 | [[Dobřany]] | [[Dosiero:Dobřany - kostel sv. Víta (3).jpg|center|75px]] | {{formatnum:6504}} | {{formatnum:{{#expr: 35.316044 round 2 }}}} | okres Plzeň-jih |- | style='text-align:right'| 209 | [[Kraslice]] | [[Dosiero:Kraslice radnice červen 2018 (2).jpg|center|75px]] | {{formatnum:6432}} | {{formatnum:{{#expr: 81.345455 round 2 }}}} | okres Sokolov |- | style='text-align:right'| 210 | [[Mníšek pod Brdy]] | [[Dosiero:Mnisek pod Brdy from NNW.jpg|center|75px]] | {{formatnum:6432}} | {{formatnum:{{#expr: 26.498681 round 2 }}}} | okres Praha-západ |- | style='text-align:right'| 211 | [[Hulín]] | [[Dosiero:Hulín, náměstí, fontána.jpg|center|75px]] | {{formatnum:6414}} | {{formatnum:{{#expr: 32.118828 round 2 }}}} | okres Kroměříž |- | style='text-align:right'| 212 | [[Letohrad]] | [[Dosiero:Letohrad nám DSCN0622.JPG|center|75px]] | {{formatnum:6407}} | {{formatnum:{{#expr: 23.544 round 2 }}}} | okres Ústí nad Orlicí |- | style='text-align:right'| 213 | [[Světlá nad Sázavou]] | [[Dosiero:Světlá nad Sázavou - náměstí.jpg|center|75px]] | {{formatnum:6394}} | {{formatnum:{{#expr: 42.08 round 2 }}}} | okres Havlíčkův Brod |- | style='text-align:right'| 214 | [[Hustopeče]] | [[Dosiero:Hustopeče, Dukelské náměstí (květen 2025).jpg|center|75px]] | {{formatnum:6388}} | {{formatnum:{{#expr: 24.533215 round 2 }}}} | okres Břeclav |- | style='text-align:right'| 215 | [[Mimoň]] | [[Dosiero:Mimoň centrum Mírová.JPG|center|75px]] | {{formatnum:6387}} | {{formatnum:{{#expr: 15.48 round 2 }}}} | okres Česká Lípa |- | style='text-align:right'| 216 | [[Chrastava]] | [[Dosiero:Chrastava - náměstí 1. máje (říjen 2024) (1).jpg|center|75px]] | {{formatnum:6315}} | {{formatnum:{{#expr: 27.463963 round 2 }}}} | okres Liberec |- | style='text-align:right'| 217 | [[Podbořany]] | [[Dosiero:Podbořany náměstí.JPG|center|75px]] | {{formatnum:6253}} | {{formatnum:{{#expr: 60.163939 round 2 }}}} | okres Louny |- | style='text-align:right'| 218 | [[Kostelec nad Orlicí]] | [[Dosiero:Kostelec nad Orlicí - Town Hall.jpg|center|75px]] | {{formatnum:6252}} | {{formatnum:{{#expr: 26.204331 round 2 }}}} | okres Rychnov nad Kněžnou |- | style='text-align:right'| 219 | [[Dubňany]] | [[Dosiero:Dubňany - náměstí 15. dubna (2).jpg|center|75px]] | {{formatnum:6202}} | {{formatnum:{{#expr: 22.581508 round 2 }}}} | okres Hodonín |- | style='text-align:right'| 220 | [[Slavičín]] | [[Dosiero:Slavičín, Horní náměstí, východ.jpg|center|75px]] | {{formatnum:6184}} | {{formatnum:{{#expr: 33.657102 round 2 }}}} | okres Zlín |- | style='text-align:right'| 221 | [[Týniště nad Orlicí]] | [[Dosiero:Týniště nad Orlicí square.JPG|center|75px]] | {{formatnum:6148}} | {{formatnum:{{#expr: 52.45923 round 2 }}}} | okres Rychnov nad Kněžnou |- | style='text-align:right'| 222 | [[Pohořelice]] | [[Dosiero:Pohořelice - náměstí Svobody.jpg|center|75px]] | {{formatnum:6126}} | {{formatnum:{{#expr: 43.044986 round 2 }}}} | okres Brno-venkov |- | style='text-align:right'| 223 | [[Hronov]] | [[Dosiero:Hronov from air 4.jpg|center|75px]] | {{formatnum:6094}} | {{formatnum:{{#expr: 22.036568 round 2 }}}} | okres Náchod |- | style='text-align:right'| 224 | [[Železný Brod]] | [[Dosiero:Eisenbrod-Rathaus.jpg|center|75px]] | {{formatnum:6043}} | {{formatnum:{{#expr: 22.508518 round 2 }}}} | okres Jablonec nad Nisou |- | style='text-align:right'| 225 | [[Tanvald]] | [[Dosiero:Tannwald-Rathaus1.jpg|center|75px]] | {{formatnum:5970}} | {{formatnum:{{#expr: 12.447284 round 2 }}}} | okres Jablonec nad Nisou |- | style='text-align:right'| 226 | [[Rousínov]] | [[Dosiero:Stará radnice(Rousínov- czech republic).jpg|center|75px]] | {{formatnum:5962}} | {{formatnum:{{#expr: 23.049615 round 2 }}}} | okres Vyškov |- | style='text-align:right'| 227 | [[Třebechovice pod Orebem]] | [[Dosiero:Třebechovice pod Orebem - kašna na Masarykově náměstí (stav červen 2024).jpg|center|75px]] | {{formatnum:5869}} | {{formatnum:{{#expr: 21.007408 round 2 }}}} | okres Hradec Králové |- | style='text-align:right'| 228 | [[Žamberk]] | [[Dosiero:Radnice v Žamberku.jpg|center|75px]] | {{formatnum:5819}} | {{formatnum:{{#expr: 16.909087 round 2 }}}} | okres Ústí nad Orlicí |- | style='text-align:right'| 229 | [[Třešť]] | [[Dosiero:Třešť zámek 2.jpg|center|75px]] | {{formatnum:5790}} | {{formatnum:{{#expr: 46.985164 round 2 }}}} | okres Jihlava |- | style='text-align:right'| 230 | [[Modřice]] | [[Dosiero:Modřice - náměstí Svobody.jpg|center|75px]] | {{formatnum:5755}} | {{formatnum:{{#expr: 10.050499 round 2 }}}} | okres Brno-venkov |- | style='text-align:right'| 231 | [[Týnec nad Sázavou]] | [[Dosiero:Týnec nad Sázavou, od LIDLu.jpg|center|75px]] | {{formatnum:5752}} | {{formatnum:{{#expr: 25.746213 round 2 }}}} | okres Benešov |- | style='text-align:right'| 232 | [[Kojetín]] | [[Dosiero:Kojetín, Masarykovo náměstí.jpg|center|75px]] | {{formatnum:5748}} | {{formatnum:{{#expr: 31.093767 round 2 }}}} | okres Přerov |- | style='text-align:right'| 233 | [[Nové Strašecí]] | [[Dosiero:Nové Strašecí radnice na náměstí.jpg|center|75px]] | {{formatnum:5686}} | {{formatnum:{{#expr: 13.319125 round 2 }}}} | okres Rakovník |- | style='text-align:right'| 234 | [[Moravský Krumlov]] | [[Dosiero:Moravský Krumlov - panorama od kaple svatého Floriána obr1.jpg|center|75px]] | {{formatnum:5667}} | {{formatnum:{{#expr: 49.558098 round 2 }}}} | okres Znojmo |- | style='text-align:right'| 235 | [[Holýšov]] | [[Dosiero:Holýšov, 5. května square.jpg|center|75px]] | {{formatnum:5647}} | {{formatnum:{{#expr: 29.316427 round 2 }}}} | okres Plzeň-jih |- | style='text-align:right'| 236 | [[Šluknov]] | [[Dosiero:Šluknov náměstí 5a.jpg|center|75px]] | {{formatnum:5629}} | {{formatnum:{{#expr: 47.468518 round 2 }}}} | okres Děčín |- | style='text-align:right'| 237 | [[Hluboká nad Vltavou]] | [[Dosiero:Zamek Hluboka 001 THWZ.jpg|center|75px]] | {{formatnum:5626}} | {{formatnum:{{#expr: 91.106367 round 2 }}}} | okres České Budějovice |- | style='text-align:right'| 238 | [[Lomnice nad Popelkou]] | [[Dosiero:Rathaus Lomnitz.jpg|center|75px]] | {{formatnum:5626}} | {{formatnum:{{#expr: 25.575763 round 2 }}}} | okres Semily |- | style='text-align:right'| 239 | [[Chlumec nad Cidlinou]] | [[Dosiero:Karlova Koruna - zámek (2).jpg|center|75px]] | {{formatnum:5609}} | {{formatnum:{{#expr: 21.441977 round 2 }}}} | okres Hradec Králové |- | style='text-align:right'| 240 | [[Františkovy Lázně]] | [[Dosiero:Františkovy Lázně centrum 2.jpg|center|75px]] | {{formatnum:5607}} | {{formatnum:{{#expr: 25.761687 round 2 }}}} | okres Cheb |- | style='text-align:right'| 241 | [[Kunovice]] | [[Dosiero:Kunovice, křižovatka.jpg|center|75px]] | {{formatnum:5570}} | {{formatnum:{{#expr: 28.549465 round 2 }}}} | okres Uherské Hradiště |- | style='text-align:right'| 242 | [[Zubří]] | [[Dosiero:Zubří, kostel.jpg|center|75px]] | {{formatnum:5561}} | {{formatnum:{{#expr: 28.38545 round 2 }}}} | okres Vsetín |- | style='text-align:right'| 243 | [[Vítkov]] | [[Dosiero:Vítkov, náměstí Jana Zajíce.JPG|center|75px]] | {{formatnum:5508}} | {{formatnum:{{#expr: 55.046787 round 2 }}}} | okres Opava |- | style='text-align:right'| 244 | [[Rudná (distrikto Prago-okcidento)|Rudná]] | [[Dosiero:Rudná, cesta ke křižovatce.JPG|center|75px]] | {{formatnum:5502}} | {{formatnum:{{#expr: 8.196133 round 2 }}}} | okres Praha-západ |- | style='text-align:right'| 245 | [[Planá]] | [[Dosiero:Planá (1).jpg|center|75px]] | {{formatnum:5493}} | {{formatnum:{{#expr: 62.462962 round 2 }}}} | okres Tachov |- | style='text-align:right'| 246 | [[Velká Bíteš]] | [[Dosiero:Church of Saint John the Baptist (Velká Bíteš).jpg|center|75px]] | {{formatnum:5482}} | {{formatnum:{{#expr: 47.303134 round 2 }}}} | okres Žďár nad Sázavou |- | style='text-align:right'| 247 | [[Fulnek]] | [[Dosiero:Fulnek, Komenský square 2.jpg|center|75px]] | {{formatnum:5472}} | {{formatnum:{{#expr: 68.484195 round 2 }}}} | okres Nový Jičín |- | style='text-align:right'| 248 | [[Hradec nad Moravicí]] | [[Dosiero:Hradec nad Morawicą - Czerwony Zamek 01.jpg|center|75px]] | {{formatnum:5459}} | {{formatnum:{{#expr: 43.95766 round 2 }}}} | okres Opava |- | style='text-align:right'| 249 | [[Úpice]] | [[Dosiero:Úpice - muzeum.jpg|center|75px]] | {{formatnum:5448}} | {{formatnum:{{#expr: 15.300141 round 2 }}}} | okres Trutnov |- | style='text-align:right'| 250 | [[Starý Plzenec]] | [[Dosiero:Stary Plzenec CZ from S 0030.jpg|center|75px]] | {{formatnum:5403}} | {{formatnum:{{#expr: 18.373205 round 2 }}}} | okres Plzeň-město |- | style='text-align:right'| 251 | [[Brumov-Bylnice]] | [[Dosiero:Sousoší Nejsvětější Trojice Brumov-Bylnice.jpg|center|75px]] | {{formatnum:5400}} | {{formatnum:{{#expr: 56.270972 round 2 }}}} | okres Zlín |- | style='text-align:right'| 252 | [[Jilemnice]] | [[Dosiero:Jilemnice kostel sv vavrince.jpg|center|75px]] | {{formatnum:5377}} | {{formatnum:{{#expr: 13.859019 round 2 }}}} | okres Semily |- | style='text-align:right'| 253 | [[Bakov nad Jizerou]] | [[Dosiero:Bakov nad Jizerou, náměstí západ.jpg|center|75px]] | {{formatnum:5355}} | {{formatnum:{{#expr: 27.008269 round 2 }}}} | okres Mladá Boleslav |- | style='text-align:right'| 254 | [[Stochov]] | [[Dosiero:Stochov - Mírové náměstí (březen 2022).jpg|center|75px]] | {{formatnum:5349}} | {{formatnum:{{#expr: 9.495071 round 2 }}}} | okres Kladno |- | style='text-align:right'| 255 | [[Strážnice]] | [[Dosiero:Straznice namesti 2.jpg|center|75px]] | {{formatnum:5311}} | {{formatnum:{{#expr: 31.409647 round 2 }}}} | okres Hodonín |- | style='text-align:right'| 256 | [[Horní Slavkov]] | [[Dosiero:Městský úřad Horní Slavkov1.jpg|center|75px]] | {{formatnum:5309}} | {{formatnum:{{#expr: 36.867481 round 2 }}}} | okres Sokolov |- | style='text-align:right'| 257 | [[Unhošť]] | [[Dosiero:Unhost air 4268.jpg|center|75px]] | {{formatnum:5292}} | {{formatnum:{{#expr: 17.417258 round 2 }}}} | okres Kladno |- | style='text-align:right'| 258 | [[Polná]] | [[Dosiero:Kostel NPM Polná 1.JPG|center|75px]] | {{formatnum:5277}} | {{formatnum:{{#expr: 37.77178 round 2 }}}} | okres Jihlava |- | style='text-align:right'| 259 | [[Trhové Sviny]] | [[Dosiero:Trhové-Sviny-Nanebevzetí-Panny-Marie.jpg|center|75px]] | {{formatnum:5262}} | {{formatnum:{{#expr: 52.78 round 2 }}}} | okres České Budějovice |- | style='text-align:right'| 260 | [[Jílové u Prahy]] | [[Dosiero:Jílový-náměstí.jpg|center|75px]] | {{formatnum:5262}} | {{formatnum:{{#expr: 16.253971 round 2 }}}} | okres Praha-západ |- | style='text-align:right'| 261 | [[Jablunkov]] | [[Dosiero:Rzeka Łomna w Jabłonkowie 1.JPG|center|75px]] | {{formatnum:5257}} | {{formatnum:{{#expr: 10.386146 round 2 }}}} | okres Frýdek-Místek |- | style='text-align:right'| 262 | [[Kosmonosy]] | [[Dosiero:Loreta Sta. Casa (Kosmonosy) crop.JPG|center|75px]] | {{formatnum:5247}} | {{formatnum:{{#expr: 11.384932 round 2 }}}} | okres Mladá Boleslav |- | style='text-align:right'| 263 | [[Kdyně]] | [[Dosiero:Kdyne pohled ze severu.jpg|center|75px]] | {{formatnum:5153}} | {{formatnum:{{#expr: 28.740828 round 2 }}}} | okres Domažlice |- | style='text-align:right'| 264 | [[Telč]] | [[Dosiero:Telč - pohled na vnitřní město přes Ulický rybník (02).jpg|center|75px]] | {{formatnum:5134}} | {{formatnum:{{#expr: 24.873079 round 2 }}}} | okres Jihlava |- | style='text-align:right'| 265 | [[Doksy]] | [[Dosiero:Doksy náměstí sloup 4.jpg|center|75px]] | {{formatnum:5115}} | {{formatnum:{{#expr: 74.961537 round 2 }}}} | okres Česká Lípa |- | style='text-align:right'| 266 | [[Horažďovice]] | [[Dosiero:Kostel sv. Petra a Pavla (Horažďovice).jpg|center|75px]] | {{formatnum:5103}} | {{formatnum:{{#expr: 43.039706 round 2 }}}} | okres Klatovy |- | style='text-align:right'| 267 | [[Třemošná]] | [[Dosiero:Třemošná, town hall.jpg|center|75px]] | {{formatnum:5052}} | {{formatnum:{{#expr: 18.11669 round 2 }}}} | okres Plzeň-sever |- | style='text-align:right'| 268 | [[Horšovský Týn]] | [[Dosiero:Horšovský Týn, náměstí Republiky01.jpg|center|75px]] | {{formatnum:5046}} | {{formatnum:{{#expr: 71.306749 round 2 }}}} | okres Domažlice |- | style='text-align:right'| 269 | [[Česká Kamenice]] | [[Dosiero:Česká Kamenice náměstí radnice a dům.jpg|center|75px]] | {{formatnum:5037}} | {{formatnum:{{#expr: 38.765545 round 2 }}}} | okres Děčín |- | style='text-align:right'| 270 | [[Luhačovice]] | [[Dosiero:Luhatschowitz-2.jpg|center|75px]] | {{formatnum:5029}} | {{formatnum:{{#expr: 32.993713 round 2 }}}} | okres Zlín |- | style='text-align:right'| 271 | [[Skuteč]] | [[Dosiero:Mariánský sloup Skuteč.jpg|center|75px]] | {{formatnum:5020}} | {{formatnum:{{#expr: 35.4028 round 2 }}}} | okres Chrudim |- | style='text-align:right'| 272 | [[Česká Skalice]] | [[Dosiero:Česká Skalice - historická radnice čp. 52 a 1 na Husově náměstí (stav listopad 2024).jpg|center|75px]] | {{formatnum:5020}} | {{formatnum:{{#expr: 17.363298 round 2 }}}} | okres Náchod |- | style='text-align:right'| 273 | [[Nýrsko]] | [[Dosiero:Nýrsko pohled na kostel sv. Tomáše.jpg|center|75px]] | {{formatnum:5011}} | {{formatnum:{{#expr: 31.544545 round 2 }}}} | okres Klatovy |- | style='text-align:right'| 274 | [[Chýně]] | [[Dosiero:Chýně, obecní úřad.JPG|center|75px]] | {{formatnum:4965}} | {{formatnum:{{#expr: 4.997889 round 2 }}}} | okres Praha-západ |- | style='text-align:right'| 275 | [[Heřmanův Městec]] | [[Dosiero:Kostel sv Bartoloměje v Heřmanově Městci od jihu.jpg|center|75px]] | {{formatnum:4964}} | {{formatnum:{{#expr: 14.342195 round 2 }}}} | okres Chrudim |- | style='text-align:right'| 276 | [[Jílové (distrikto Děčín)|Jílové]] | [[Dosiero:Děčínský Sněžník, 2020 (17).jpg|center|75px]] | {{formatnum:4932}} | {{formatnum:{{#expr: 36.563844 round 2 }}}} | okres Děčín |- | style='text-align:right'| 277 | [[Bor (distrikto Tachov)|Bor]] | [[Dosiero:Bor kostel sv. Mikuláše.jpg|center|75px]] | {{formatnum:4889}} | {{formatnum:{{#expr: 116.511231 round 2 }}}} | okres Tachov |- | style='text-align:right'| 278 | [[Pečky]] | [[Dosiero:Pecky mestsky urad.jpg|center|75px]] | {{formatnum:4874}} | {{formatnum:{{#expr: 10.763452 round 2 }}}} | okres Kolín |- | style='text-align:right'| 279 | [[Oslavany]] | [[Dosiero:Oslavany, zámek, arkádové nádvoří (03).jpg|center|75px]] | {{formatnum:4873}} | {{formatnum:{{#expr: 18.709463 round 2 }}}} | okres Brno-venkov |- | style='text-align:right'| 280 | [[Valašské Klobouky]] | [[Dosiero:Město z rozhledny Královec při východu slunce, Valašské Klobouky, okres Zlín.jpg|center|75px]] | {{formatnum:4864}} | {{formatnum:{{#expr: 26.946893 round 2 }}}} | okres Zlín |- | style='text-align:right'| 281 | [[Vizovice]] | [[Dosiero:Vizovice.jpg|center|75px]] | {{formatnum:4845}} | {{formatnum:{{#expr: 28.566848 round 2 }}}} | okres Zlín |- | style='text-align:right'| 282 | [[Bechyně]] | [[Dosiero:Bechyně náměstí a kostel.jpg|center|75px]] | {{formatnum:4815}} | {{formatnum:{{#expr: 21.293035 round 2 }}}} | okres Tábor |- | style='text-align:right'| 283 | [[Bělá pod Bezdězem]] | [[Dosiero:Bělá pod Bezdězem - radnice.jpg|center|75px]] | {{formatnum:4804}} | {{formatnum:{{#expr: 63.19957 round 2 }}}} | okres Mladá Boleslav |- | style='text-align:right'| 284 | [[Náměšť nad Oslavou]] | [[Dosiero:Zámek-alibaba - panoramio.jpg|center|75px]] | {{formatnum:4767}} | {{formatnum:{{#expr: 18.626478 round 2 }}}} | okres Třebíč |- | style='text-align:right'| 285 | [[Protivín]] | [[Dosiero:Protivín-square.jpg|center|75px]] | {{formatnum:4764}} | {{formatnum:{{#expr: 61.459112 round 2 }}}} | okres Písek |- | style='text-align:right'| 286 | [[Votice]] | [[Dosiero:Votice náměstí radnice 1.jpg|center|75px]] | {{formatnum:4760}} | {{formatnum:{{#expr: 36.55 round 2 }}}} | okres Benešov |- | style='text-align:right'| 287 | [[Zruč nad Sázavou|Q227189]] | [[Dosiero:Zruč nad Sázavou 1.jpg|center|75px]] | {{formatnum:4755}} | {{formatnum:{{#expr: 16.413278 round 2 }}}} | okres Kutná Hora |- | style='text-align:right'| 288 | [[Ledeč nad Sázavou]] | [[Dosiero:Ledeč nad Sázavou zámek.JPG|center|75px]] | {{formatnum:4749}} | {{formatnum:{{#expr: 17.010744 round 2 }}}} | okres Havlíčkův Brod |- | style='text-align:right'| 289 | [[Pacov]] | [[Dosiero:Pacov kostel svatého Michaela 5.jpg|center|75px]] | {{formatnum:4743}} | {{formatnum:{{#expr: 35.860716 round 2 }}}} | okres Pelhřimov |- | style='text-align:right'| 290 | [[Vrbno pod Pradědem]] | [[Dosiero:Vrbno pod Pradedem kostel.jpg|center|75px]] | {{formatnum:4714}} | {{formatnum:{{#expr: 68.912473 round 2 }}}} | okres Bruntál |- | style='text-align:right'| 291 | [[Bystřice (distrikto Benešov)|Bystřice]] | [[Dosiero:Bystřice01.JPG|center|75px]] | {{formatnum:4698}} | {{formatnum:{{#expr: 63.358971 round 2 }}}} | okres Benešov |- | style='text-align:right'| 292 | [[Habartov]] | [[Dosiero:Habartov pomník zastřelených četníků.jpg|center|75px]] | {{formatnum:4691}} | {{formatnum:{{#expr: 21.386907 round 2 }}}} | okres Sokolov |- | style='text-align:right'| 293 | [[Lišov]] | [[Dosiero:Lišov-kostel2013d.jpg|center|75px]] | {{formatnum:4679}} | {{formatnum:{{#expr: 93.550256 round 2 }}}} | okres České Budějovice |- | style='text-align:right'| 294 | [[Postoloprty]] | [[Dosiero:Postoloprty radnice.JPG|center|75px]] | {{formatnum:4673}} | {{formatnum:{{#expr: 46.556419 round 2 }}}} | okres Louny |- | style='text-align:right'| 295 | [[Chropyně]] | [[Dosiero:Kostel sv. Jiljí (Chropyně), nám. Svobody, Chropyně 1.jpg|center|75px]] | {{formatnum:4642}} | {{formatnum:{{#expr: 19.003751 round 2 }}}} | okres Kroměříž |- | style='text-align:right'| 296 | [[Adamov (distrikto Blansko)|Adamov]] | [[Dosiero:Adamov - pohled z Alexandrovy rozhledny, 2025-04, obr04.jpg|center|75px]] | {{formatnum:4616}} | {{formatnum:{{#expr: 3.781066 round 2 }}}} | okres Blansko |- | style='text-align:right'| 297 | [[Planá nad Lužnicí]] | [[Dosiero:Planá nad Lužnicí - městský úřad.jpg|center|75px]] | {{formatnum:4614}} | {{formatnum:{{#expr: 21.418116 round 2 }}}} | okres Tábor |- | style='text-align:right'| 298 | [[Meziboří]] | [[Dosiero:Meziboří- Park Přátelství.jpg|center|75px]] | {{formatnum:4597}} | {{formatnum:{{#expr: 14.36308 round 2 }}}} | okres Most |- | style='text-align:right'| 299 | [[Vamberk]] | [[Dosiero:Vamberk - Husovo náměstí s mariánským sloupem a kostelem sv. Prokopa.jpg|center|75px]] | {{formatnum:4568}} | {{formatnum:{{#expr: 21.022202 round 2 }}}} | okres Rychnov nad Kněžnou |- | style='text-align:right'| 300 | [[Bzenec]] | [[Dosiero:Bzenec namesti Svobody 01.jpg|center|75px]] | {{formatnum:4561}} | {{formatnum:{{#expr: 40.336022 round 2 }}}} | okres Hodonín |- | style='text-align:right'| 301 | [[Cvikov]] | [[Dosiero:Cvikov 2017-07 03.jpg|center|75px]] | {{formatnum:4534}} | {{formatnum:{{#expr: 45.05417 round 2 }}}} | okres Česká Lípa |- | style='text-align:right'| 302 | [[Kynšperk nad Ohří]] | [[Dosiero:Kostel Nanebevzetí Panny Marie v Kynšperku (2).jpg|center|75px]] | {{formatnum:4527}} | {{formatnum:{{#expr: 23.312378 round 2 }}}} | okres Sokolov |- | style='text-align:right'| 303 | [[Osek (distrikto Teplice)|Osek]] | [[Dosiero:Osek barokní dům 2.jpg|center|75px]] | {{formatnum:4516}} | {{formatnum:{{#expr: 42.368424 round 2 }}}} | okres Teplice |- | style='text-align:right'| 304 | [[Vracov]] | [[Dosiero:Vracov radnice 01.jpg|center|75px]] | {{formatnum:4496}} | {{formatnum:{{#expr: 44.404246 round 2 }}}} | okres Hodonín |- | style='text-align:right'| 305 | [[Kostelec nad Labem|Q1785189]] | [[Dosiero:Kostelec nad Labem, Komenského sq.jpg|center|75px]] | {{formatnum:4462}} | {{formatnum:{{#expr: 15.552379 round 2 }}}} | okres Mělník |- | style='text-align:right'| 306 | [[Klimkovice]] | [[Dosiero:Klimkovice-895138-1602.jpg|center|75px]] | {{formatnum:4454}} | {{formatnum:{{#expr: 14.63677 round 2 }}}} | okres Ostrava-město |- | style='text-align:right'| 307 | [[Sezemice]] | [[Dosiero:Sezemice - obecní dům.jpg|center|75px]] | {{formatnum:4451}} | {{formatnum:{{#expr: 22.154743 round 2 }}}} | okres Pardubice |- | style='text-align:right'| 308 | [[Bojkovice]] | [[Dosiero:Bojkovice, muzeum.jpg|center|75px]] | {{formatnum:4422}} | {{formatnum:{{#expr: 41.879763 round 2 }}}} | okres Uherské Hradiště |- | style='text-align:right'| 309 | [[Nová Role]] | [[Dosiero:KostelSvMichaelaNováRole.jpg|center|75px]] | {{formatnum:4277}} | {{formatnum:{{#expr: 13.533128 round 2 }}}} | okres Karlovy Vary |- | style='text-align:right'| 310 | [[Chlumec (distrikto Ústí nad Labem)|Chlumec]] | [[Dosiero:Chlumecké náměstí.JPG|center|75px]] | {{formatnum:4257}} | {{formatnum:{{#expr: 12.872495 round 2 }}}} | okres Ústí nad Labem |- | style='text-align:right'| 311 | [[Hluk]] | [[Dosiero:Hluk tvrz.JPG|center|75px]] | {{formatnum:4254}} | {{formatnum:{{#expr: 28.391462 round 2 }}}} | okres Uherské Hradiště |- | style='text-align:right'| 312 | [[Rožmitál pod Třemšínem]] | [[Dosiero:Rožmitál pod Třemšínem.jpg|center|75px]] | {{formatnum:4244}} | {{formatnum:{{#expr: 52.972451 round 2 }}}} | okres Příbram |- | style='text-align:right'| 313 | [[Uherský Ostroh]] | [[Dosiero:Uherský Ostroh-náměstí.jpg|center|75px]] | {{formatnum:4209}} | {{formatnum:{{#expr: 26.533971 round 2 }}}} | okres Uherské Hradiště |- | style='text-align:right'| 314 | [[Blovice]] | [[Dosiero:Blovice 04.JPG|center|75px]] | {{formatnum:4207}} | {{formatnum:{{#expr: 28.963052 round 2 }}}} | okres Plzeň-jih |- | style='text-align:right'| 315 | [[Borovany]] | [[Dosiero:Borovany CB - celkový pohled.jpg|center|75px]] | {{formatnum:4184}} | {{formatnum:{{#expr: 42.332733 round 2 }}}} | okres České Budějovice |- | style='text-align:right'| 316 | [[Brušperk]] | [[Dosiero:Brušperk, náměstí.jpg|center|75px]] | {{formatnum:4164}} | {{formatnum:{{#expr: 10.268451 round 2 }}}} | okres Frýdek-Místek |- | style='text-align:right'| 317 | [[Slatiňany]] | [[Dosiero:Slatinany CZ castle from E 0298.jpg|center|75px]] | {{formatnum:4163}} | {{formatnum:{{#expr: 15.605117 round 2 }}}} | okres Chrudim |- | style='text-align:right'| 318 | [[Kostelec nad Černými lesy]] | [[Dosiero:Kostelec nad Černými lesy, galerie.JPG|center|75px]] | {{formatnum:4156}} | {{formatnum:{{#expr: 17.698291 round 2 }}}} | okres Praha-východ |- | style='text-align:right'| 319 | [[Mnichovice]] | [[Dosiero:Mnichovice namesti.jpg|center|75px]] | {{formatnum:4156}} | {{formatnum:{{#expr: 8.321334 round 2 }}}} | okres Praha-východ |- | style='text-align:right'| 320 | [[Hostinné]] | [[Dosiero:Hostinné, náměstí, 2022 (15).jpg|center|75px]] | {{formatnum:4151}} | {{formatnum:{{#expr: 8.06684 round 2 }}}} | okres Trutnov |- | style='text-align:right'| 321 | [[Rajhrad]] | [[Dosiero:Rajhrad - křižovatka Městečko a Masarykova.jpg|center|75px]] | {{formatnum:4136}} | {{formatnum:{{#expr: 9.493542 round 2 }}}} | okres Brno-venkov |- | style='text-align:right'| 322 | [[Police nad Metují]] | [[Dosiero:Radnice v Polici nad Metuji.jpg|center|75px]] | {{formatnum:4131}} | {{formatnum:{{#expr: 24.411311 round 2 }}}} | okres Náchod |- | style='text-align:right'| 323 | [[Zdice]] | [[Dosiero:Zdice, pěší zóna.JPG|center|75px]] | {{formatnum:4124}} | {{formatnum:{{#expr: 13.805593 round 2 }}}} | okres Beroun |- | style='text-align:right'| 324 | [[Králíky]] | [[Dosiero:KralikyNamesti.jpg|center|75px]] | {{formatnum:4097}} | {{formatnum:{{#expr: 52.776877 round 2 }}}} | okres Ústí nad Orlicí |- | style='text-align:right'| 325 | [[Jaroměřice nad Rokytnou]] | [[Dosiero:Zámek Jaroměřice nad Rokytnou-alibaba - panoramio.jpg|center|75px]] | {{formatnum:4087}} | {{formatnum:{{#expr: 51.370632 round 2 }}}} | okres Třebíč |- | style='text-align:right'| 326 | [[Přibyslav]] | [[Dosiero:Benfoto-přibyslav141.jpg|center|75px]] | {{formatnum:4076}} | {{formatnum:{{#expr: 35.315858 round 2 }}}} | okres Havlíčkův Brod |- | style='text-align:right'| 327 | [[Horní Bříza]] | [[Dosiero:Mg9694hornibriza.jpg|center|75px]] | {{formatnum:4066}} | {{formatnum:{{#expr: 14.545063 round 2 }}}} | okres Plzeň-sever |- | style='text-align:right'| 328 | [[Buštěhrad]] | [[Dosiero:Toskánský sloup Panny Marie v Buštěhradě (Q37023714) 03.jpg|center|75px]] | {{formatnum:3995}} | {{formatnum:{{#expr: 7.609259 round 2 }}}} | okres Kladno |- | style='text-align:right'| 329 | [[Jemnice]] | [[Dosiero:Jemnice, nám. Svobody (2017-07-27; 04).jpg|center|75px]] | {{formatnum:3964}} | {{formatnum:{{#expr: 32.492271 round 2 }}}} | okres Třebíč |- | style='text-align:right'| 330 | [[Klecany]] | [[Dosiero:Klecany, náměstí.JPG|center|75px]] | {{formatnum:3938}} | {{formatnum:{{#expr: 10.161205 round 2 }}}} | okres Praha-východ |- | style='text-align:right'| 331 | [[Smržovka]] | [[Dosiero:T. G. Masaryka, Smržovka (2).jpg|center|75px]] | {{formatnum:3915}} | {{formatnum:{{#expr: 14.814905 round 2 }}}} | okres Jablonec nad Nisou |- | style='text-align:right'| 332 | [[Paskov]] | [[Dosiero:Paskov, kostel (1).jpg|center|75px]] | {{formatnum:3883}} | {{formatnum:{{#expr: 11.80079 round 2 }}}} | okres Frýdek-Místek |- | style='text-align:right'| 333 | [[Dolní Benešov]] | [[Dosiero:DolniBenesovRybnikNezmar.jpg|center|75px]] | {{formatnum:3869}} | {{formatnum:{{#expr: 14.80506 round 2 }}}} | okres Opava |- | style='text-align:right'| 334 | [[Sázava (distrikto Benešov)|Sázava]] | [[Dosiero:100822 Sazava Klaster 0020.JPG|center|75px]] | {{formatnum:3867}} | {{formatnum:{{#expr: 20.48 round 2 }}}} | okres Benešov |- | style='text-align:right'| 335 | [[Velešín]] | [[Dosiero:Velesin-2006-09-30-VychodniCastSeverniStranyNamesti.JPG|center|75px]] | {{formatnum:3861}} | {{formatnum:{{#expr: 13.235612 round 2 }}}} | okres Český Krumlov |- | style='text-align:right'| 336 | [[Velké Bílovice]] | [[Dosiero:Velké Bílovice - kostel Narození Panny Marie, obr01.jpg|center|75px]] | {{formatnum:3854}} | {{formatnum:{{#expr: 25.734312 round 2 }}}} | okres Břeclav |- | style='text-align:right'| 337 | [[Stráž pod Ralskem]] | [[Dosiero:Stráž pod Ralskem nám. 5. května 2.jpg|center|75px]] | {{formatnum:3839}} | {{formatnum:{{#expr: 21.580331 round 2 }}}} | okres Česká Lípa |- | style='text-align:right'| 338 | [[Fryšták]] | [[Dosiero:Town hall of Fryšták.JPG|center|75px]] | {{formatnum:3834}} | {{formatnum:{{#expr: 24.167909 round 2 }}}} | okres Zlín |- | style='text-align:right'| 339 | [[Brtnice]] | [[Dosiero:Brtnice view from castle gardens in Brtnice, Jihlava District.jpg|center|75px]] | {{formatnum:3817}} | {{formatnum:{{#expr: 74.123716 round 2 }}}} | okres Jihlava |- | style='text-align:right'| 340 | [[Kamenický Šenov]] | [[Dosiero:Kamenický Šenov kostel 4.jpg|center|75px]] | {{formatnum:3811}} | {{formatnum:{{#expr: 10.467642 round 2 }}}} | okres Česká Lípa |- | style='text-align:right'| 341 | [[Velká Bystřice]] | [[Dosiero:Velká Bystřice, radnice.jpg|center|75px]] | {{formatnum:3779}} | {{formatnum:{{#expr: 9.219399 round 2 }}}} | okres Olomouc |- | style='text-align:right'| 342 | [[Řevnice]] | [[Dosiero:Revnice cerna skala.jpg|center|75px]] | {{formatnum:3777}} | {{formatnum:{{#expr: 10.141471 round 2 }}}} | okres Praha-západ |- | style='text-align:right'| 343 | [[Dobřichovice]] | [[Dosiero:Dobrichovice4183m.jpg|center|75px]] | {{formatnum:3772}} | {{formatnum:{{#expr: 10.921526 round 2 }}}} | okres Praha-západ |- | style='text-align:right'| 344 | [[Lom (distrikto Most)|Lom]] | [[Dosiero:Lom náměstí s kostelem.JPG|center|75px]] | {{formatnum:3762}} | {{formatnum:{{#expr: 16.801196 round 2 }}}} | okres Most |- | style='text-align:right'| 345 | [[Větřní]] | [[Dosiero:Větřní, kostel 01.jpg|center|75px]] | {{formatnum:3761}} | {{formatnum:{{#expr: 27.711251 round 2 }}}} | okres Český Krumlov |- | style='text-align:right'| 346 | [[Rájec-Jestřebí]] | [[Dosiero:Pohled na Rájec-Jestřebí z cesty mezi Karolínem a Ráječkem, okres Blansko.jpg|center|75px]] | {{formatnum:3736}} | {{formatnum:{{#expr: 15.670828 round 2 }}}} | okres Blansko |- | style='text-align:right'| 347 | [[Nové Město pod Smrkem]] | [[Dosiero:Nové Město pod Smrkem, městské lázně (3).jpg|center|75px]] | {{formatnum:3725}} | {{formatnum:{{#expr: 28.927635 round 2 }}}} | okres Liberec |- | style='text-align:right'| 348 | [[Jablonné v Podještědí]] | [[Dosiero:Jablonné v Podještědí náměstí Míru pano.jpg|center|75px]] | {{formatnum:3704}} | {{formatnum:{{#expr: 57.877229 round 2 }}}} | okres Liberec |- | style='text-align:right'| 349 | [[Zlaté Hory|Zlaté Hory - Zuckmantel]] | [[Dosiero:2020 - Biskupia Kopa Bischofskoppe Zlaté Hory.jpg|center|75px]] | {{formatnum:3701}} | {{formatnum:{{#expr: 85.924989 round 2 }}}} | okres Jeseník |- | style='text-align:right'| 350 | [[Volary]] | [[Dosiero:Volary.jpg|center|75px]] | {{formatnum:3692}} | {{formatnum:{{#expr: 107.520728 round 2 }}}} | okres Prachatice |- | style='text-align:right'| 351 | [[Židlochovice]] | [[Dosiero:Židlochovice náměstí Míru 2.jpg|center|75px]] | {{formatnum:3676}} | {{formatnum:{{#expr: 5.931761 round 2 }}}} | okres Brno-venkov |- | style='text-align:right'| 352 | [[Lázně Bělohrad]] | [[Dosiero:Fričovo muzeum.JPG|center|75px]] | {{formatnum:3674}} | {{formatnum:{{#expr: 28.385816 round 2 }}}} | okres Jičín |- | style='text-align:right'| 353 | [[Dobrovice]] | [[Dosiero:Dobrovice-market place.jpg|center|75px]] | {{formatnum:3671}} | {{formatnum:{{#expr: 24.63453 round 2 }}}} | okres Mladá Boleslav |- | style='text-align:right'| 354 | [[Zbýšov]] | [[Dosiero:Zbýšov kostel sv. Martina 3.jpg|center|75px]] | {{formatnum:3671}} | {{formatnum:{{#expr: 6.013652 round 2 }}}} | okres Brno-venkov |- | style='text-align:right'| 355 | [[Kamenice nad Lipou]] | [[Dosiero:Kamenice nad Lipou, Čsl. armády sq.jpg|center|75px]] | {{formatnum:3651}} | {{formatnum:{{#expr: 31.539631 round 2 }}}} | okres Pelhřimov |- | style='text-align:right'| 356 | [[Stod]] | [[Dosiero:Stod (6).jpg|center|75px]] | {{formatnum:3646}} | {{formatnum:{{#expr: 20.036659 round 2 }}}} | okres Plzeň-jih |- | style='text-align:right'| 357 | [[Lanžhot]] | [[Dosiero:Lanžhot church.JPG|center|75px]] | {{formatnum:3637}} | {{formatnum:{{#expr: 54.81013 round 2 }}}} | okres Břeclav |- | style='text-align:right'| 358 | [[České Velenice]] | [[Dosiero:České Velenice - křižovatka Revoluční a Vitorazská, 2024-03, obr01.jpg|center|75px]] | {{formatnum:3607}} | {{formatnum:{{#expr: 12.086458 round 2 }}}} | okres Jindřichův Hradec |- | style='text-align:right'| 359 | [[Libčice nad Vltavou]] | [[Dosiero:Libčice nad Vltavou, náměstí Svobody (1).jpg|center|75px]] | {{formatnum:3604}} | {{formatnum:{{#expr: 7.101057 round 2 }}}} | okres Praha-západ |- | style='text-align:right'| 360 | [[Suchdol nad Lužnicí]] | [[Dosiero:Suchdol nad Lužnicí - kostel sv. Mikuláše.jpg|center|75px]] | {{formatnum:3597}} | {{formatnum:{{#expr: 63.582121 round 2 }}}} | okres Jindřichův Hradec |- | style='text-align:right'| 361 | [[Valtice]] | [[Dosiero:Valtice náměstí celek s kostelem 1.jpg|center|75px]] | {{formatnum:3580}} | {{formatnum:{{#expr: 47.849121 round 2 }}}} | okres Břeclav |- | style='text-align:right'| 362 | [[Březnice]] | [[Dosiero:Březnice, kašna.jpg|center|75px]] | {{formatnum:3577}} | {{formatnum:{{#expr: 19.46634 round 2 }}}} | okres Příbram |- | style='text-align:right'| 363 | [[Nepomuk]] | [[Dosiero:Sv Jan Nepomucky small.jpg|center|75px]] | {{formatnum:3562}} | {{formatnum:{{#expr: 12.8 round 2 }}}} | okres Plzeň-jih |- | style='text-align:right'| 364 | [[Štěpánov (distrikto Olomouc)|Štěpánov]] | [[Dosiero:Kostel sv. Vavřince se hřbitovem.jpg|center|75px]] | {{formatnum:3555}} | {{formatnum:{{#expr: 26.840546 round 2 }}}} | okres Olomouc |- | style='text-align:right'| 365 | [[Libušín]] | [[Dosiero:Libušín, kostel.JPG|center|75px]] | {{formatnum:3555}} | {{formatnum:{{#expr: 9.480601 round 2 }}}} | okres Kladno |- | style='text-align:right'| 366 | [[Benešov nad Ploučnicí]] | [[Dosiero:Benešov nad Ploučnicí náměstí Míru 3.jpg|center|75px]] | {{formatnum:3526}} | {{formatnum:{{#expr: 9.773206 round 2 }}}} | okres Děčín |- | style='text-align:right'| 367 | [[Veverská Bítýška]] | [[Dosiero:Veverská Bítýška - letecký pohled 01.JPG|center|75px]] | {{formatnum:3512}} | {{formatnum:{{#expr: 13.602779 round 2 }}}} | okres Brno-venkov |- | style='text-align:right'| 368 | [[Jiříkov]] | [[Dosiero:Jiríkov Zentrum Mike Krüger 080817 1.JPG|center|75px]] | {{formatnum:3507}} | {{formatnum:{{#expr: 13.32679 round 2 }}}} | okres Děčín |- | style='text-align:right'| 369 | [[Štramberk]] | [[Dosiero:Štramberk (CZE) - general view of the town.jpg|center|75px]] | {{formatnum:3470}} | {{formatnum:{{#expr: 9.333036 round 2 }}}} | okres Nový Jičín |- | style='text-align:right'| 370 | [[Toužim]] | [[Dosiero:Toužim náměstí Jiřího z Poděbrad červenec 2022 (3).jpg|center|75px]] | {{formatnum:3465}} | {{formatnum:{{#expr: 98.550256 round 2 }}}} | okres Karlovy Vary |- | style='text-align:right'| 371 | [[Velké Opatovice]] | [[Dosiero:Zámek Velké Opatovice, okres Blansko (11).jpg|center|75px]] | {{formatnum:3457}} | {{formatnum:{{#expr: 25.931779 round 2 }}}} | okres Blansko |- | style='text-align:right'| 372 | [[Zliv|Q207251]] | [[Dosiero:Zliv-10 mestsky urad.jpg|center|75px]] | {{formatnum:3453}} | {{formatnum:{{#expr: 14.205467 round 2 }}}} | okres České Budějovice |- | style='text-align:right'| 373 | [[Kralovice]] | [[Dosiero:Kralovice - Okres Plzeň-sever (7).jpg|center|75px]] | {{formatnum:3450}} | {{formatnum:{{#expr: 39.801408 round 2 }}}} | okres Plzeň-sever |- | style='text-align:right'| 374 | [[Staňkov (distrikto Domažlice)|Staňkov]] | [[Dosiero:Staňkov, municipal office.jpg|center|75px]] | {{formatnum:3401}} | {{formatnum:{{#expr: 20.494813 round 2 }}}} | okres Domažlice |- | style='text-align:right'| 375 | [[Libochovice]] | [[Dosiero:Libochovice-Schloss-3.jpg|center|75px]] | {{formatnum:3388}} | {{formatnum:{{#expr: 15.640004 round 2 }}}} | okres Litoměřice |- | style='text-align:right'| 376 | [[Trmice]] | [[Dosiero:SchlossTürmitz2.jpg|center|75px]] | {{formatnum:3381}} | {{formatnum:{{#expr: 6.66077 round 2 }}}} | okres Ústí nad Labem |- | style='text-align:right'| 377 | [[Hrušovany nad Jevišovkou]] | [[Dosiero:Hrušovany nad Jevišovkou, náměstí.jpg|center|75px]] | {{formatnum:3377}} | {{formatnum:{{#expr: 25.299742 round 2 }}}} | okres Znojmo |- | style='text-align:right'| 378 | [[Město Albrechtice]] | [[Dosiero:Město Albrechtice, Náměstí ČSA (červenec 2025).jpg|center|75px]] | {{formatnum:3375}} | {{formatnum:{{#expr: 65.279503 round 2 }}}} | okres Bruntál |- | style='text-align:right'| 379 | [[Újezd u Brna]] | [[Dosiero:Újezd u Brna, fara.jpg|center|75px]] | {{formatnum:3375}} | {{formatnum:{{#expr: 13.072462 round 2 }}}} | okres Brno-venkov |- | style='text-align:right'| 380 | [[Lázně Bohdaneč]] | [[Dosiero:Radnice v Bohdanči.jpg|center|75px]] | {{formatnum:3355}} | {{formatnum:{{#expr: 21.78655 round 2 }}}} | okres Pardubice |- | style='text-align:right'| 381 | [[Krásná Lípa]] | [[Dosiero:Schönlinde-Markt-1.jpg|center|75px]] | {{formatnum:3341}} | {{formatnum:{{#expr: 31.419051 round 2 }}}} | okres Děčín |- | style='text-align:right'| 382 | [[Třemošnice]] | [[Dosiero:Třemošnice, nám. Míru.jpg|center|75px]] | {{formatnum:3314}} | {{formatnum:{{#expr: 19.004314 round 2 }}}} | okres Chrudim |- | style='text-align:right'| 383 | [[Sadská]] | [[Dosiero:Sadská.jpg|center|75px]] | {{formatnum:3301}} | {{formatnum:{{#expr: 16.440829 round 2 }}}} | okres Nymburk |- | style='text-align:right'| 384 | [[Košťany]] | [[Dosiero:Mírové náměstí v Košťanech.JPG|center|75px]] | {{formatnum:3239}} | {{formatnum:{{#expr: 24.301863 round 2 }}}} | okres Teplice |- | style='text-align:right'| 385 | [[Nová Bystřice]] | [[Dosiero:Nova Bystrice (6).JPG|center|75px]] | {{formatnum:3199}} | {{formatnum:{{#expr: 81.795238 round 2 }}}} | okres Jindřichův Hradec |- | style='text-align:right'| 386 | [[Žirovnice]] | [[Dosiero:Žirovnice náměstí kostel sv. Filipa a Jakuba.jpg|center|75px]] | {{formatnum:3178}} | {{formatnum:{{#expr: 44.414989 round 2 }}}} | okres Pelhřimov |- | style='text-align:right'| 387 | [[Chrast]] | [[Dosiero:Chrast - zámek 01.jpg|center|75px]] | {{formatnum:3150}} | {{formatnum:{{#expr: 17.837829 round 2 }}}} | okres Chrudim |- | style='text-align:right'| 388 | [[Opočno]] | [[Dosiero:Opočno from air 8.jpg|center|75px]] | {{formatnum:3148}} | {{formatnum:{{#expr: 14.010846 round 2 }}}} | okres Rychnov nad Kněžnou |- | style='text-align:right'| 389 | [[Smiřice]] | [[Dosiero:Smiřice, kaple Zjevení 1.jpg|center|75px]] | {{formatnum:3138}} | {{formatnum:{{#expr: 10.67621 round 2 }}}} | okres Hradec Králové |- | style='text-align:right'| 390 | [[Uhlířské Janovice]] | [[Dosiero:UhlirskeJanovice-2006-09-17-KostelSvAloise.JPG|center|75px]] | {{formatnum:3131}} | {{formatnum:{{#expr: 25.46109 round 2 }}}} | okres Kutná Hora |- | style='text-align:right'| 391 | [[Velké Pavlovice]] | [[Dosiero:View of Velké Pavlovice from Slunečná observation tower 2020 02 crop.jpg|center|75px]] | {{formatnum:3100}} | {{formatnum:{{#expr: 23.245076 round 2 }}}} | okres Břeclav |- | style='text-align:right'| 392 | [[Kaznějov]] | [[Dosiero:Kaplička sv. Jana Nepomuckého.JPG|center|75px]] | {{formatnum:3085}} | {{formatnum:{{#expr: 12.301387 round 2 }}}} | okres Plzeň-sever |- | style='text-align:right'| 393 | [[Ždírec nad Doubravou]] | [[Dosiero:Zdirec namesti.jpg|center|75px]] | {{formatnum:3083}} | {{formatnum:{{#expr: 26.729735 round 2 }}}} | okres Havlíčkův Brod |- | style='text-align:right'| 394 | [[Velvary]] | [[Dosiero:IMG 0375m Velvary centrum.jpg|center|75px]] | {{formatnum:3080}} | {{formatnum:{{#expr: 18.099968 round 2 }}}} | okres Kladno |- | style='text-align:right'| 395 | [[Jablonné nad Orlicí]] | [[Dosiero:Jablonne-Ring-05.jpg|center|75px]] | {{formatnum:3078}} | {{formatnum:{{#expr: 4.378459 round 2 }}}} | okres Ústí nad Orlicí |- | style='text-align:right'| 396 | [[Žacléř]] | [[Dosiero:Žacléř - Rýchorské náměstí, obr01.jpg|center|75px]] | {{formatnum:3072}} | {{formatnum:{{#expr: 21.82167 round 2 }}}} | okres Trutnov |- | style='text-align:right'| 397 | [[Miroslav]] | [[Dosiero:Miroslavské-kopce2011-výhled-na-Miroslav3.jpg|center|75px]] | {{formatnum:3054}} | {{formatnum:{{#expr: 26.599876 round 2 }}}} | okres Znojmo |- | style='text-align:right'| 398 | [[Loštice]] | [[Dosiero:Loštice2.jpg|center|75px]] | {{formatnum:3052}} | {{formatnum:{{#expr: 11.999232 round 2 }}}} | okres Šumperk |- | style='text-align:right'| 399 | [[Loket]] | [[Dosiero:Loket pohled na město v září 2019 (2).jpg|center|75px]] | {{formatnum:3050}} | {{formatnum:{{#expr: 26.733523 round 2 }}}} | okres Sokolov |- | style='text-align:right'| 400 | [[Volyně]] | [[Dosiero:Radnice ve Volyni (1).JPG|center|75px]] | {{formatnum:3036}} | {{formatnum:{{#expr: 20.58027 round 2 }}}} | okres Strakonice |- | style='text-align:right'| 401 | [[Dolní Bousov]] | [[Dosiero:Náměstí T. G. Masaryka (Dolní Bousov) 01.jpg|center|75px]] | {{formatnum:3011}} | {{formatnum:{{#expr: 24.306706 round 2 }}}} | okres Mladá Boleslav |- | style='text-align:right'| 402 | [[Spálené Poříčí]] | [[Dosiero:Spálené municipality.JPG|center|75px]] | {{formatnum:3008}} | {{formatnum:{{#expr: 57.819744 round 2 }}}} | okres Plzeň-jih |- | style='text-align:right'| 403 | [[Desná]] | [[Dosiero:Desná (2).jpg|center|75px]] | {{formatnum:2999}} | {{formatnum:{{#expr: 12.576871 round 2 }}}} | okres Jablonec nad Nisou |- | style='text-align:right'| 404 | [[Hodkovice nad Mohelkou]] | [[Dosiero:T. G. Masaryka, Hodkovice nad Mohelkou.JPG|center|75px]] | {{formatnum:2994}} | {{formatnum:{{#expr: 13.493253 round 2 }}}} | okres Liberec |- | style='text-align:right'| 405 | [[Sedlec-Prčice]] | [[Dosiero:Sedlec-Prčice, od Sušetic.jpg|center|75px]] | {{formatnum:2979}} | {{formatnum:{{#expr: 64.130898 round 2 }}}} | okres Příbram |- | style='text-align:right'| 406 | [[Ivanovice na Hané]] | [[Dosiero:Palacké náměstí Ivanovice na Hané.jpg|center|75px]] | {{formatnum:2978}} | {{formatnum:{{#expr: 21.430812 round 2 }}}} | okres Vyškov |- | style='text-align:right'| 407 | [[Morkovice-Slížany]] | [[Dosiero:Morkovice-Slížany naměstí.jpg|center|75px]] | {{formatnum:2975}} | {{formatnum:{{#expr: 21.149066 round 2 }}}} | okres Kroměříž |- | style='text-align:right'| 408 | [[Zákupy]] | [[Dosiero:Zákupy - Pošta (2).JPG|center|75px]] | {{formatnum:2954}} | {{formatnum:{{#expr: 40.778328 round 2 }}}} | okres Česká Lípa |- | style='text-align:right'| 409 | [[Slušovice]] | [[Dosiero:Slušovice, kostel 02.jpg|center|75px]] | {{formatnum:2945}} | {{formatnum:{{#expr: 7.106739 round 2 }}}} | okres Zlín |- | style='text-align:right'| 410 | [[Podivín]] | [[Dosiero:Podivín - radnice a kostel obr02.jpg|center|75px]] | {{formatnum:2938}} | {{formatnum:{{#expr: 17.750306 round 2 }}}} | okres Břeclav |- | style='text-align:right'| 411 | [[Chvaletice]] | [[Dosiero:Port Chvaletice.jpg|center|75px]] | {{formatnum:2925}} | {{formatnum:{{#expr: 8.500674 round 2 }}}} | okres Pardubice |- | style='text-align:right'| 412 | [[Plasy]] | [[Dosiero:Plasy od szz.jpg|center|75px]] | {{formatnum:2924}} | {{formatnum:{{#expr: 57.141307 round 2 }}}} | okres Plzeň-sever |- | style='text-align:right'| 413 | [[Teplá]] | [[Dosiero:Kl Teplá 1.jpg|center|75px]] | {{formatnum:2903}} | {{formatnum:{{#expr: 113.224433 round 2 }}}} | okres Cheb |- | style='text-align:right'| 414 | [[Kunštát]] | [[Dosiero:Kunštát.JPG|center|75px]] | {{formatnum:2891}} | {{formatnum:{{#expr: 24.202321 round 2 }}}} | okres Blansko |- | style='text-align:right'| 415 | [[Hanušovice]] | [[Dosiero:HanusoviceUKostela.jpg|center|75px]] | {{formatnum:2889}} | {{formatnum:{{#expr: 36.813761 round 2 }}}} | okres Šumperk |- | style='text-align:right'| 416 | [[Český Dub]] | [[Dosiero:Český Dub (8).jpg|center|75px]] | {{formatnum:2882}} | {{formatnum:{{#expr: 22.573024 round 2 }}}} | okres Liberec |- | style='text-align:right'| 417 | [[Městec Králové]] | [[Dosiero:Městec-Králové-kostel2011b.jpg|center|75px]] | {{formatnum:2878}} | {{formatnum:{{#expr: 19.868987 round 2 }}}} | okres Nymburk |- | style='text-align:right'| 418 | [[Břidličná]] | [[Dosiero:Břidličná-panorama.JPG|center|75px]] | {{formatnum:2874}} | {{formatnum:{{#expr: 25.813746 round 2 }}}} | okres Bruntál |- | style='text-align:right'| 419 | [[Rtyně v Podkrkonoší]] | [[Dosiero:Rtyně v Podkrkonoší.jpg|center|75px]] | {{formatnum:2858}} | {{formatnum:{{#expr: 13.886379 round 2 }}}} | okres Trutnov |- | style='text-align:right'| 420 | [[Rychnov u Jablonce nad Nisou]] | [[Dosiero:Kostel rychnov 1.JPG|center|75px]] | {{formatnum:2854}} | {{formatnum:{{#expr: 12.257191 round 2 }}}} | okres Jablonec nad Nisou |- | style='text-align:right'| 421 | [[Terezín]] | [[Dosiero:Terezín - náměstí ČSA, pohled od SZ, obr01.jpg|center|75px]] | {{formatnum:2850}} | {{formatnum:{{#expr: 13.536437 round 2 }}}} | okres Litoměřice |- | style='text-align:right'| 422 | [[Úštěk]] | [[Dosiero:Úštěk, 2020 (09).jpg|center|75px]] | {{formatnum:2844}} | {{formatnum:{{#expr: 74.947316 round 2 }}}} | okres Litoměřice |- | style='text-align:right'| 423 | [[Raspenava]] | [[Dosiero:Raspenava August 2002.JPG|center|75px]] | {{formatnum:2833}} | {{formatnum:{{#expr: 41.217371 round 2 }}}} | okres Liberec |- | style='text-align:right'| 424 | [[Kostelec na Hané]] | [[Dosiero:Kostelec na Hané (Kosteletz in der Hanna) - town hall.jpg|center|75px]] | {{formatnum:2832}} | {{formatnum:{{#expr: 13.860612 round 2 }}}} | okres Prostějov |- | style='text-align:right'| 425 | [[Jevíčko]] | [[Dosiero:Věž, Jevíčko, okres Svitavy.jpg|center|75px]] | {{formatnum:2822}} | {{formatnum:{{#expr: 23.220613 round 2 }}}} | okres Svitavy |- | style='text-align:right'| 426 | [[Golčův Jeníkov]] | [[Dosiero:GolčůvJeníkov-radnice.JPG|center|75px]] | {{formatnum:2821}} | {{formatnum:{{#expr: 27.490777 round 2 }}}} | okres Havlíčkův Brod |- | style='text-align:right'| 427 | [[Moravský Beroun]] | [[Dosiero:Mor Beroun PM.JPG|center|75px]] | {{formatnum:2804}} | {{formatnum:{{#expr: 51.224091 round 2 }}}} | okres Olomouc |- | style='text-align:right'| 428 | [[Budišov nad Budišovkou]] | [[Dosiero:Budišov nad Budišovkou - městský úřad.jpg|center|75px]] | {{formatnum:2801}} | {{formatnum:{{#expr: 79.151521 round 2 }}}} | okres Opava |- | style='text-align:right'| 429 | [[Rotava]] | [[Dosiero:Rotava1.jpg|center|75px]] | {{formatnum:2778}} | {{formatnum:{{#expr: 12.027078 round 2 }}}} | okres Sokolov |- | style='text-align:right'| 430 | [[Vejprty]] | [[Dosiero:Vejprty - náměstí.jpg|center|75px]] | {{formatnum:2766}} | {{formatnum:{{#expr: 9.769613 round 2 }}}} | okres Chomutov |- | style='text-align:right'| 431 | [[Neveklov]] | [[Dosiero:KLG 4838 CZ - Neveklov.jpg|center|75px]] | {{formatnum:2764}} | {{formatnum:{{#expr: 54.460494 round 2 }}}} | okres Benešov |- | style='text-align:right'| 432 | [[Hrádek (distrikto Rokycany)|Hrádek]] | [[Dosiero:Hrádek, Nová Huť, north part.jpg|center|75px]] | {{formatnum:2754}} | {{formatnum:{{#expr: 6.052662 round 2 }}}} | okres Rokycany |- | style='text-align:right'| 433 | [[Hejnice]] | [[Dosiero:Hejnice from Ořešník.JPG|center|75px]] | {{formatnum:2751}} | {{formatnum:{{#expr: 38.411447 round 2 }}}} | okres Liberec |- | style='text-align:right'| 434 | [[Koryčany]] | [[Dosiero:Koryčany - pohled.jpg|center|75px]] | {{formatnum:2732}} | {{formatnum:{{#expr: 41.126123 round 2 }}}} | okres Kroměříž |- | style='text-align:right'| 435 | [[Velké Hamry]] | [[Dosiero:Velké Hamry - náměstí.jpg|center|75px]] | {{formatnum:2717}} | {{formatnum:{{#expr: 9.316008 round 2 }}}} | okres Jablonec nad Nisou |- | style='text-align:right'| 436 | [[Mladá Vožice]] | [[Dosiero:Mladá Vožice - kostel sv. Martina se zvonicí (stav v srpnu 2023).jpg|center|75px]] | {{formatnum:2705}} | {{formatnum:{{#expr: 31.591229 round 2 }}}} | okres Tábor |- | style='text-align:right'| 437 | [[Dašice]] | [[Dosiero:Fontána na náměstí v Dašicích.jpg|center|75px]] | {{formatnum:2692}} | {{formatnum:{{#expr: 17.72684 round 2 }}}} | okres Pardubice |- | style='text-align:right'| 438 | [[Kelč]] | [[Dosiero:Kelc-Namesti-Zima.jpg|center|75px]] | {{formatnum:2673}} | {{formatnum:{{#expr: 27.838021 round 2 }}}} | okres Vsetín |- | style='text-align:right'| 439 | [[Březová (distrikto Sokolov)|Březová]] | [[Dosiero:Březová Bezejmenná 10.jpg|center|75px]] | {{formatnum:2664}} | {{formatnum:{{#expr: 59.589449 round 2 }}}} | okres Sokolov |- | style='text-align:right'| 440 | [[Konice]] | [[Dosiero:Kostel Narození Panny Marie a zámek, Konice, okres Prostějov.jpg|center|75px]] | {{formatnum:2664}} | {{formatnum:{{#expr: 24.440153 round 2 }}}} | okres Prostějov |- | style='text-align:right'| 441 | [[Luže]] | [[Dosiero:Luže radnice Náměstí plk. Koukala čp.1 DSCF5260.jpg|center|75px]] | {{formatnum:2604}} | {{formatnum:{{#expr: 30.708965 round 2 }}}} | okres Chrudim |- | style='text-align:right'| 442 | [[Vyšší Brod]] | [[Dosiero:Vyšší Brod motivační.jpeg|center|75px]] | {{formatnum:2597}} | {{formatnum:{{#expr: 69.756504 round 2 }}}} | okres Český Krumlov |- | style='text-align:right'| 443 | [[Rudolfov]] | [[Dosiero:Rudolfov - kostel sv. Víta 4.jpg|center|75px]] | {{formatnum:2587}} | {{formatnum:{{#expr: 3.193857 round 2 }}}} | okres České Budějovice |- | style='text-align:right'| 444 | [[Javorník]] | [[Dosiero:Javorník, panorama.jpg|center|75px]] | {{formatnum:2574}} | {{formatnum:{{#expr: 77.424591 round 2 }}}} | okres Jeseník |- | style='text-align:right'| 445 | [[Dolní Kounice]] | [[Dosiero:DK-Antonicek.JPG|center|75px]] | {{formatnum:2571}} | {{formatnum:{{#expr: 8.971343 round 2 }}}} | okres Brno-venkov |- | style='text-align:right'| 446 | [[Chýnov]] | [[Dosiero:Chýnov, radnice.jpg|center|75px]] | {{formatnum:2568}} | {{formatnum:{{#expr: 30.506359 round 2 }}}} | okres Tábor |- | style='text-align:right'| 447 | [[Chabařovice]] | [[Dosiero:HusovoNamestiCh16.jpg|center|75px]] | {{formatnum:2545}} | {{formatnum:{{#expr: 16.89914 round 2 }}}} | okres Ústí nad Labem |- | style='text-align:right'| 448 | [[Ždánice (distrikto Hodonín)|Ždánice]] | [[Dosiero:Zdanice-hvezdarna.jpg|center|75px]] | {{formatnum:2543}} | {{formatnum:{{#expr: 20.81522 round 2 }}}} | okres Hodonín |- | style='text-align:right'| 449 | [[Zbiroh]] | [[Dosiero:Zámek Zbiroh 0.jpg|center|75px]] | {{formatnum:2541}} | {{formatnum:{{#expr: 31.941957 round 2 }}}} | okres Rokycany |- | style='text-align:right'| 450 | [[Nové Sedlo]] | [[Dosiero:Nové Sedlo kostel Nanebevstoupení Páně (1).jpg|center|75px]] | {{formatnum:2527}} | {{formatnum:{{#expr: 16.977664 round 2 }}}} | okres Sokolov |- | style='text-align:right'| 451 | [[Nechanice]] | [[Dosiero:Kostel Nanebevzetí Panny Marie v Nechanicích.jpg|center|75px]] | {{formatnum:2508}} | {{formatnum:{{#expr: 27.985672 round 2 }}}} | okres Hradec Králové |- | style='text-align:right'| 452 | [[Počátky]] | [[Dosiero:Počátky-náměstí2015c.jpg|center|75px]] | {{formatnum:2502}} | {{formatnum:{{#expr: 30.83649 round 2 }}}} | okres Pelhřimov |- | style='text-align:right'| 453 | [[Rokytnice nad Jizerou]] | [[Dosiero:Stráž (782 m) nad Rokytnicí nad Jizerou - soubor vyhlídek Hlídka na Stráži, vyhlídková plošina Liška (10).jpg|center|75px]] | {{formatnum:2478}} | {{formatnum:{{#expr: 36.944947 round 2 }}}} | okres Semily |- | style='text-align:right'| 454 | [[Klobouky u Brna]] | [[Dosiero:Klobouky u Brna overview.jpg|center|75px]] | {{formatnum:2476}} | {{formatnum:{{#expr: 31.270328 round 2 }}}} | okres Břeclav |- | style='text-align:right'| 455 | [[Nové Hrady]] | [[Dosiero:Nové Hrady - náměstí Republiky, 2025-04, obr01.jpg|center|75px]] | {{formatnum:2469}} | {{formatnum:{{#expr: 79.749635 round 2 }}}} | okres České Budějovice |- | style='text-align:right'| 456 | [[Netolice]] | [[Dosiero:Netolice 2009.JPG|center|75px]] | {{formatnum:2467}} | {{formatnum:{{#expr: 26.34785 round 2 }}}} | okres Prachatice |- | style='text-align:right'| 457 | [[Tovačov]] | [[Dosiero:Tovacov1.jpg|center|75px]] | {{formatnum:2467}} | {{formatnum:{{#expr: 22.768215 round 2 }}}} | okres Přerov |- | style='text-align:right'| 458 | [[Janovice nad Úhlavou]] | [[Dosiero:Jewish cemetery in Janovice nad Úhlavou 06.JPG|center|75px]] | {{formatnum:2464}} | {{formatnum:{{#expr: 28.477929 round 2 }}}} | okres Klatovy |- | style='text-align:right'| 459 | [[Město Touškov]] | [[Dosiero:Mesto Touskov kostel.jpg|center|75px]] | {{formatnum:2444}} | {{formatnum:{{#expr: 9.632041 round 2 }}}} | okres Plzeň-sever |- | style='text-align:right'| 460 | [[Bohušovice nad Ohří]] | [[Dosiero:Bohusovice nad Ohri CZ elementary school 012.jpg|center|75px]] | {{formatnum:2415}} | {{formatnum:{{#expr: 8.622529 round 2 }}}} | okres Litoměřice |- | style='text-align:right'| 461 | [[Sobotka]] | [[Dosiero:Namesti miru-08-2019-sobotka.jpg|center|75px]] | {{formatnum:2400}} | {{formatnum:{{#expr: 19.328102 round 2 }}}} | okres Jičín |- | style='text-align:right'| 462 | [[Solnice]] | [[Dosiero:Solnice - Town Hall.jpg|center|75px]] | {{formatnum:2376}} | {{formatnum:{{#expr: 12.661143 round 2 }}}} | okres Rychnov nad Kněžnou |- | style='text-align:right'| 463 | [[Karolinka]] | [[Dosiero:Karolinka - Radniční náměstí a radnice, obr01.jpg|center|75px]] | {{formatnum:2373}} | {{formatnum:{{#expr: 42.149439 round 2 }}}} | okres Vsetín |- | style='text-align:right'| 464 | [[Kryry]] | [[Dosiero:Kryry 2018-05-05 Střed.jpg|center|75px]] | {{formatnum:2361}} | {{formatnum:{{#expr: 39.449252 round 2 }}}} | okres Louny |- | style='text-align:right'| 465 | [[Meziměstí]] | [[Dosiero:Meziměstí - centrum s městským úřadem obr01.jpg|center|75px]] | {{formatnum:2324}} | {{formatnum:{{#expr: 25.707158 round 2 }}}} | okres Náchod |- | style='text-align:right'| 466 | [[Veltrusy]] | [[Dosiero:Veltrusy, náměstí.jpg|center|75px]] | {{formatnum:2311}} | {{formatnum:{{#expr: 8.006456 round 2 }}}} | okres Mělník |- | style='text-align:right'| 467 | [[Hrochův Týnec]] | [[Dosiero:Hrochův Týnec, Smetanova street 2.jpg|center|75px]] | {{formatnum:2307}} | {{formatnum:{{#expr: 12.497868 round 2 }}}} | okres Chrudim |- | style='text-align:right'| 468 | [[Jáchymov]] | [[Dosiero:Jáchymov radnice muzeum.JPG|center|75px]] | {{formatnum:2304}} | {{formatnum:{{#expr: 50.773227 round 2 }}}} | okres Karlovy Vary |- | style='text-align:right'| 469 | [[Pyšely]] | [[Dosiero:Kostel Povýšení sv. Kříže Pyšely 01.JPG|center|75px]] | {{formatnum:2301}} | {{formatnum:{{#expr: 12.810151 round 2 }}}} | okres Benešov |- | style='text-align:right'| 470 | [[Plumlov]] | [[Dosiero:Plumlov Castle2.JPG|center|75px]] | {{formatnum:2254}} | {{formatnum:{{#expr: 11.517943 round 2 }}}} | okres Prostějov |- | style='text-align:right'| 471 | [[Mirošov]] | [[Dosiero:Mirosov kostel.jpg|center|75px]] | {{formatnum:2248}} | {{formatnum:{{#expr: 13.630428 round 2 }}}} | okres Rokycany |- | style='text-align:right'| 472 | [[Žebrák]] | [[Dosiero:KLG 4808 Žebrák.jpg|center|75px]] | {{formatnum:2248}} | {{formatnum:{{#expr: 8.514561 round 2 }}}} | okres Beroun |- | style='text-align:right'| 473 | [[Slavonice]] | [[Dosiero:I09 692 Röhrenbrunnen mit Mariensäule.jpg|center|75px]] | {{formatnum:2229}} | {{formatnum:{{#expr: 45.808493 round 2 }}}} | okres Jindřichův Hradec |- | style='text-align:right'| 474 | [[Kardašova Řečice]] | [[Dosiero:Kardašova Řečice-06.01.2014 - (04).JPG|center|75px]] | {{formatnum:2221}} | {{formatnum:{{#expr: 45.829194 round 2 }}}} | okres Jindřichův Hradec |- | style='text-align:right'| 475 | [[Ralsko (urbo)|Ralsko]] | [[Dosiero:Radnice Kuřívody.JPG|center|75px]] | {{formatnum:2220}} | {{formatnum:{{#expr: 170.229263 round 2 }}}} | okres Česká Lípa |- | style='text-align:right'| 476 | [[Týnec nad Labem]] | [[Dosiero:Týnec nad Labem - Masarykovo náměstí 02.jpg|center|75px]] | {{formatnum:2211}} | {{formatnum:{{#expr: 15.693367 round 2 }}}} | okres Kolín |- | style='text-align:right'| 477 | [[Horní Benešov]] | [[Dosiero:Horní Benešov-DSC05724.JPG|center|75px]] | {{formatnum:2205}} | {{formatnum:{{#expr: 20.397673 round 2 }}}} | okres Bruntál |- | style='text-align:right'| 478 | [[Luby]] | [[Dosiero:Luby kostel sv. Ondřeje (1).jpg|center|75px]] | {{formatnum:2191}} | {{formatnum:{{#expr: 30.69399 round 2 }}}} | okres Cheb |- | style='text-align:right'| 479 | [[Žlutice]] | [[Dosiero:Luditz.JPG|center|75px]] | {{formatnum:2187}} | {{formatnum:{{#expr: 53.005532 round 2 }}}} | okres Karlovy Vary |- | style='text-align:right'| 480 | [[Horní Jiřetín]] | [[Dosiero:Horni-Jiretin-Kirche-1.jpg|center|75px]] | {{formatnum:2176}} | {{formatnum:{{#expr: 39.858756 round 2 }}}} | okres Most |- | style='text-align:right'| 481 | [[Nová Včelnice]] | [[Dosiero:Nová Včelnice - kostel.jpg|center|75px]] | {{formatnum:2176}} | {{formatnum:{{#expr: 10.103173 round 2 }}}} | okres Jindřichův Hradec |- | style='text-align:right'| 482 | [[Hroznětín]] | [[Dosiero:Hroznětín, municipal office.jpg|center|75px]] | {{formatnum:2162}} | {{formatnum:{{#expr: 23.789221 round 2 }}}} | okres Karlovy Vary |- | style='text-align:right'| 483 | [[Budyně nad Ohří]] | [[Dosiero:Budyně nad Ohří, Říhovo sq.jpg|center|75px]] | {{formatnum:2159}} | {{formatnum:{{#expr: 33.569167 round 2 }}}} | okres Litoměřice |- | style='text-align:right'| 484 | [[Kopidlno]] | [[Dosiero:Kopidlno, Hilmarovo square II.jpg|center|75px]] | {{formatnum:2157}} | {{formatnum:{{#expr: 29.135836 round 2 }}}} | okres Jičín |- | style='text-align:right'| 485 | [[Zásmuky]] | [[Dosiero:Zásmuky - zámek.jpg|center|75px]] | {{formatnum:2156}} | {{formatnum:{{#expr: 24.123346 round 2 }}}} | okres Kolín |- | style='text-align:right'| 486 | [[Nový Knín]] | [[Dosiero:Nový Knín od SSV.JPG|center|75px]] | {{formatnum:2154}} | {{formatnum:{{#expr: 29.621732 round 2 }}}} | okres Příbram |- | style='text-align:right'| 487 | [[Jistebnice]] | [[Dosiero:Jistebnice letecky.JPG|center|75px]] | {{formatnum:2132}} | {{formatnum:{{#expr: 57.985882 round 2 }}}} | okres Tábor |- | style='text-align:right'| 488 | [[Rokytnice v Orlických horách]] | [[Dosiero:Rokytnice-Kirche-1.jpg|center|75px]] | {{formatnum:2125}} | {{formatnum:{{#expr: 40.197396 round 2 }}}} | okres Rychnov nad Kněžnou |- | style='text-align:right'| 489 | [[Proseč]] | [[Dosiero:Proseč náměstí.jpg|center|75px]] | {{formatnum:2124}} | {{formatnum:{{#expr: 34.030331 round 2 }}}} | okres Chrudim |- | style='text-align:right'| 490 | [[Horní Jelení]] | [[Dosiero:Horní Jelení, 5. května, od náměstí ke kostelu.jpg|center|75px]] | {{formatnum:2119}} | {{formatnum:{{#expr: 24.477514 round 2 }}}} | okres Pardubice |- | style='text-align:right'| 491 | [[Mikulášovice]] | [[Dosiero:Mikulasovice - MU.jpg|center|75px]] | {{formatnum:2092}} | {{formatnum:{{#expr: 25.848187 round 2 }}}} | okres Děčín |- | style='text-align:right'| 492 | [[Hranice (distrikto Cheb)|Hranice]] | [[Dosiero:Hranice (Cheb District) aerial view 2008-07-01.jpg|center|75px]] | {{formatnum:2070}} | {{formatnum:{{#expr: 31.794362 round 2 }}}} | okres Cheb |- | style='text-align:right'| 493 | [[Borohrádek]] | [[Dosiero:Borohrádek, Nádražní street.jpg|center|75px]] | {{formatnum:2062}} | {{formatnum:{{#expr: 13.98462 round 2 }}}} | okres Rychnov nad Kněžnou |- | style='text-align:right'| 494 | [[Velký Šenov]] | [[Dosiero:Velký Šenov s kostelem 1.jpg|center|75px]] | {{formatnum:2013}} | {{formatnum:{{#expr: 19.822163 round 2 }}}} | okres Děčín |- | style='text-align:right'| 495 | [[Hrob]] | [[Dosiero:Hrob, Mírové sq 2.jpg|center|75px]] | {{formatnum:1990}} | {{formatnum:{{#expr: 11.110056 round 2 }}}} | okres Teplice |- | style='text-align:right'| 496 | [[Kouřim]] | [[Dosiero:Kostel sv. Štěpána, Kouřim.jpg|center|75px]] | {{formatnum:1984}} | {{formatnum:{{#expr: 14.399566 round 2 }}}} | okres Kolín |- | style='text-align:right'| 497 | [[Smečno]] | [[Dosiero:SmecnoCastle.JPG|center|75px]] | {{formatnum:1980}} | {{formatnum:{{#expr: 9.58841 round 2 }}}} | okres Kladno |- | style='text-align:right'| 498 | [[Svoboda nad Úpou]] | [[Dosiero:Svoboda nad Úpou2010.jpg|center|75px]] | {{formatnum:1951}} | {{formatnum:{{#expr: 7.750963 round 2 }}}} | okres Trutnov |- | style='text-align:right'| 499 | [[Horní Planá]] | [[Dosiero:Horní Planá.JPG|center|75px]] | {{formatnum:1943}} | {{formatnum:{{#expr: 127.166219 round 2 }}}} | okres Český Krumlov |- | style='text-align:right'| 500 | [[Lučany nad Nisou]] | [[Dosiero:Lučany nad Nisou, pohled.JPG|center|75px]] | {{formatnum:1941}} | {{formatnum:{{#expr: 13.133418 round 2 }}}} | okres Jablonec nad Nisou |- | style='text-align:right'| 501 | [[Hostomice (distrikto Beroun)|Q1630641]] | [[Dosiero:227 Hostomice náměstí JJZ.jpg|center|75px]] | {{formatnum:1935}} | {{formatnum:{{#expr: 28.263609 round 2 }}}} | okres Beroun |- | style='text-align:right'| 502 | [[Žandov]] | [[Dosiero:Žandov náměstí 1.jpg|center|75px]] | {{formatnum:1922}} | {{formatnum:{{#expr: 27.236903 round 2 }}}} | okres Česká Lípa |- | style='text-align:right'| 503 | [[Němčice nad Hanou]] | [[Dosiero:Mariánský sloup na Palackého náměstí, Němčice nad Hanou, okres Prostějov.jpg|center|75px]] | {{formatnum:1918}} | {{formatnum:{{#expr: 12.06 round 2 }}}} | okres Prostějov |- | style='text-align:right'| 504 | [[Štíty]] | [[Dosiero:Pohled na štítecké náměstí.jpg|center|75px]] | {{formatnum:1905}} | {{formatnum:{{#expr: 29.928156 round 2 }}}} | okres Šumperk |- | style='text-align:right'| 505 | [[Skalná]] | [[Dosiero:Skalná kostel sv. Jana Křtitele únor 2022 (3).jpg|center|75px]] | {{formatnum:1892}} | {{formatnum:{{#expr: 23.43738 round 2 }}}} | okres Cheb |- | style='text-align:right'| 506 | [[Třebenice]] | [[Dosiero:Trebenice LT-2007-12-08.JPG|center|75px]] | {{formatnum:1889}} | {{formatnum:{{#expr: 21.859788 round 2 }}}} | okres Litoměřice |- | style='text-align:right'| 507 | [[Plesná (distrikto Cheb)|Plesná]] | [[Dosiero:Plesná 2008-06-14.JPG|center|75px]] | {{formatnum:1886}} | {{formatnum:{{#expr: 19.256428 round 2 }}}} | okres Cheb |- | style='text-align:right'| 508 | [[Bochov]] | [[Dosiero:Bochov - od Hartenštejnu.jpg|center|75px]] | {{formatnum:1874}} | {{formatnum:{{#expr: 95.690438 round 2 }}}} | okres Karlovy Vary |- | style='text-align:right'| 509 | [[Horní Cerekev]] | [[Dosiero:IMG 2149 HorniCerekev small.jpg|center|75px]] | {{formatnum:1871}} | {{formatnum:{{#expr: 31.980648 round 2 }}}} | okres Pelhřimov |- | style='text-align:right'| 510 | [[Libáň]] | [[Dosiero:Liban 03.JPG|center|75px]] | {{formatnum:1868}} | {{formatnum:{{#expr: 19.67454 round 2 }}}} | okres Jičín |- | style='text-align:right'| 511 | [[Vroutek]] | [[Dosiero:Rudig-2010-07-23-KostelSvatehoJanaKrtitele.JPG|center|75px]] | {{formatnum:1854}} | {{formatnum:{{#expr: 52.678424 round 2 }}}} | okres Louny |- | style='text-align:right'| 512 | [[Seč]] | [[Dosiero:Kostel sv. Vavřince (Seč), nám., Seč, 02.JPG|center|75px]] | {{formatnum:1848}} | {{formatnum:{{#expr: 36.681187 round 2 }}}} | okres Chrudim |- | style='text-align:right'| 513 | [[Radnice]] | [[Dosiero:Radnice, náměstí.jpg|center|75px]] | {{formatnum:1847}} | {{formatnum:{{#expr: 10.650382 round 2 }}}} | okres Rokycany |- | style='text-align:right'| 514 | [[Hrotovice]] | [[Dosiero:Hrotovice, 2011 (12).jpg|center|75px]] | {{formatnum:1784}} | {{formatnum:{{#expr: 20.915119 round 2 }}}} | okres Třebíč |- | style='text-align:right'| 515 | [[Lomnice nad Lužnicí]] | [[Dosiero:Lomnice nad Lužnicí.JPG|center|75px]] | {{formatnum:1778}} | {{formatnum:{{#expr: 18.887263 round 2 }}}} | okres Jindřichův Hradec |- | style='text-align:right'| 516 | [[Černovice (distrikto Pelhřimov)]] | [[Dosiero:Černovice náměstí a kostel 2.jpg|center|75px]] | {{formatnum:1769}} | {{formatnum:{{#expr: 36.52462 round 2 }}}} | okres Pelhřimov |- | style='text-align:right'| 517 | [[Hoštka]] | [[Dosiero:Hoštka - sloup se sousoším Nejsvětější Trojice na náměstí (3).jpg|center|75px]] | {{formatnum:1768}} | {{formatnum:{{#expr: 18.802023 round 2 }}}} | okres Litoměřice |- | style='text-align:right'| 518 | [[Bělá nad Radbuzou]] | [[Dosiero:Kostel Bela nad Radbuzou.JPG|center|75px]] | {{formatnum:1754}} | {{formatnum:{{#expr: 83.322307 round 2 }}}} | okres Domažlice |- | style='text-align:right'| 519 | [[Vlachovo Březí|Q1401340]] | [[Dosiero:Vlachovo Březí (1).jpg|center|75px]] | {{formatnum:1750}} | {{formatnum:{{#expr: 19.970256 round 2 }}}} | okres Prachatice |- | style='text-align:right'| 520 | [[Všeruby (distrikto Plzeň-nordo)|Všeruby]] | [[Dosiero:Všeruby - hradisko a kostel sv. Martina.JPG|center|75px]] | {{formatnum:1716}} | {{formatnum:{{#expr: 23.574313 round 2 }}}} | okres Plzeň-sever |- | style='text-align:right'| 521 | [[Rožďalovice]] | [[Dosiero:Zamek Rozdalovice.jpg|center|75px]] | {{formatnum:1703}} | {{formatnum:{{#expr: 23.907979 round 2 }}}} | okres Nymburk |- | style='text-align:right'| 522 | [[Nasavrky]] | [[Dosiero:Nasavrky - kostel svatého Jiljí.jpg|center|75px]] | {{formatnum:1693}} | {{formatnum:{{#expr: 12.56551 round 2 }}}} | okres Chrudim |- | style='text-align:right'| 523 | [[Bavorov]] | [[Dosiero:Bavorov - rybník Kotlík - panoramio crop.jpg|center|75px]] | {{formatnum:1683}} | {{formatnum:{{#expr: 35.409119 round 2 }}}} | okres Strakonice |- | style='text-align:right'| 524 | [[Kladruby (distrikto Tachov)|Kladruby]] | [[Dosiero:Kladruby.jpg|center|75px]] | {{formatnum:1682}} | {{formatnum:{{#expr: 48.601091 round 2 }}}} | okres Tachov |- | style='text-align:right'| 525 | [[Staré Město (distrikto Šumperk)|Staré Město]] | [[Dosiero:StareMesto.jpg|center|75px]] | {{formatnum:1678}} | {{formatnum:{{#expr: 86.268812 round 2 }}}} | okres Šumperk |- | style='text-align:right'| 526 | [[Dubá]] | [[Dosiero:Dubá náměstí 2021 (1).jpg|center|75px]] | {{formatnum:1672}} | {{formatnum:{{#expr: 60.59789 round 2 }}}} | okres Česká Lípa |- | style='text-align:right'| 527 | [[Ronov nad Doubravou]] | [[Dosiero:Ronov nad Doubravou náměstí 2.jpg|center|75px]] | {{formatnum:1668}} | {{formatnum:{{#expr: 17.012788 round 2 }}}} | okres Chrudim |- | style='text-align:right'| 528 | [[Dolní Poustevna]] | [[Dosiero:DP-Hamr.jpg|center|75px]] | {{formatnum:1668}} | {{formatnum:{{#expr: 11.053438 round 2 }}}} | okres Děčín |- | style='text-align:right'| 529 | [[Švihov]] | [[Dosiero:Svihov.JPG|center|75px]] | {{formatnum:1666}} | {{formatnum:{{#expr: 34.53426 round 2 }}}} | okres Klatovy |- | style='text-align:right'| 530 | [[Oloví]] | [[Dosiero:Kirche olovi.jpg|center|75px]] | {{formatnum:1651}} | {{formatnum:{{#expr: 19.04854 round 2 }}}} | okres Sokolov |- | style='text-align:right'| 531 | [[Jesenice (distrikto Rakovník)|Jesenice]] | [[Dosiero:Jesenice, Czech Republic.jpg|center|75px]] | {{formatnum:1632}} | {{formatnum:{{#expr: 37.592091 round 2 }}}} | okres Rakovník |- | style='text-align:right'| 532 | [[Plánice]] | [[Dosiero:Panorama Plánice s kostelem sv. Blažeje.JPG|center|75px]] | {{formatnum:1629}} | {{formatnum:{{#expr: 55.611865 round 2 }}}} | okres Klatovy |- | style='text-align:right'| 533 | [[Mirovice]] | [[Dosiero:Městský úřad Mirovice (Písek).JPG|center|75px]] | {{formatnum:1623}} | {{formatnum:{{#expr: 22.041784 round 2 }}}} | okres Písek |- | style='text-align:right'| 534 | [[Přimda]] | [[Dosiero:PrimdaKostel.jpg|center|75px]] | {{formatnum:1621}} | {{formatnum:{{#expr: 50.639415 round 2 }}}} | okres Tachov |- | style='text-align:right'| 535 | [[Olešnice (distrikto Blansko)|Olešnice]] | [[Dosiero:KLG 4964 CZ - Olešnice na Moravě.jpg|center|75px]] | {{formatnum:1620}} | {{formatnum:{{#expr: 12.518258 round 2 }}}} | okres Blansko |- | style='text-align:right'| 536 | [[Teplice nad Metují]] | [[Dosiero:Teplice nad Metují from air K2.jpg|center|75px]] | {{formatnum:1614}} | {{formatnum:{{#expr: 56.063996 round 2 }}}} | okres Náchod |- | style='text-align:right'| 537 | [[Jablonec nad Jizerou]] | [[Dosiero:Jablonec nad Jizerou - celkový pohled od severovýchodu s dominantou kostela sv. Prokopa (2).jpg|center|75px]] | {{formatnum:1609}} | {{formatnum:{{#expr: 22.325906 round 2 }}}} | okres Semily |- | style='text-align:right'| 538 | [[Mýto]] | [[Dosiero:Mýto, pohled od Kaple sv Vojtěcha.jpg|center|75px]] | {{formatnum:1602}} | {{formatnum:{{#expr: 17.804708 round 2 }}}} | okres Rokycany |- | style='text-align:right'| 539 | [[Železná Ruda]] | [[Dosiero:Zelezna Ruda-centrum.jpg|center|75px]] | {{formatnum:1599}} | {{formatnum:{{#expr: 79.772719 round 2 }}}} | okres Klatovy |- | style='text-align:right'| 540 | [[Březová nad Svitavou]] | [[Dosiero:Březová nad Svitavou.JPG|center|75px]] | {{formatnum:1569}} | {{formatnum:{{#expr: 12.702509 round 2 }}}} | okres Svitavy |- | style='text-align:right'| 541 | [[Bystré (distrikto Svitavy)|Bystré]] | [[Dosiero:Pohled na Bystré od Hartmanic.jpg|center|75px]] | {{formatnum:1563}} | {{formatnum:{{#expr: 14.101674 round 2 }}}} | okres Svitavy |- | style='text-align:right'| 542 | [[Poběžovice]] | [[Dosiero:Poběžovice kostel Nanebevzetí Panny Marie a fara září 2021 (7).jpg|center|75px]] | {{formatnum:1551}} | {{formatnum:{{#expr: 27.8253 round 2 }}}} | okres Domažlice |- | style='text-align:right'| 543 | [[Kožlany]] | [[Dosiero:Kožlany - kostel sv. Vavřince.jpg|center|75px]] | {{formatnum:1511}} | {{formatnum:{{#expr: 29.104988 round 2 }}}} | okres Plzeň-sever |- | style='text-align:right'| 544 | [[Trhový Štěpánov]] | [[Dosiero:Trhový Štěpánov - kostel svatého Bartoloměje.jpg|center|75px]] | {{formatnum:1506}} | {{formatnum:{{#expr: 28.905256 round 2 }}}} | okres Benešov |- | style='text-align:right'| 545 | [[Kasejovice]] | [[Dosiero:Kasejovice kostel svatého Jakuba.JPG|center|75px]] | {{formatnum:1441}} | {{formatnum:{{#expr: 34.392782 round 2 }}}} | okres Plzeň-jih |- | style='text-align:right'| 546 | [[Mšeno]] | [[Dosiero:Mšeno, náměstí (2).jpg|center|75px]] | {{formatnum:1415}} | {{formatnum:{{#expr: 26.735008 round 2 }}}} | okres Mělník |- | style='text-align:right'| 547 | [[Železnice]] | [[Dosiero:Železnice 01.JPG|center|75px]] | {{formatnum:1405}} | {{formatnum:{{#expr: 13.092488 round 2 }}}} | okres Jičín |- | style='text-align:right'| 548 | [[Husinec (distrikto Prachatice)|Husinec]] | [[Dosiero:Jan Hus monument in Husinec.jpg|center|75px]] | {{formatnum:1405}} | {{formatnum:{{#expr: 10.348098 round 2 }}}} | okres Prachatice |- | style='text-align:right'| 549 | [[Lázně Kynžvart]] | [[Dosiero:Lázně Kynžvart kostel sv.Markéty.jpg|center|75px]] | {{formatnum:1403}} | {{formatnum:{{#expr: 32.578344 round 2 }}}} | okres Cheb |- | style='text-align:right'| 550 | [[Strmilov]] | [[Dosiero:Strmilov, kostel svatého Jiljí.jpg|center|75px]] | {{formatnum:1403}} | {{formatnum:{{#expr: 30.607778 round 2 }}}} | okres Jindřichův Hradec |- | style='text-align:right'| 551 | [[Harrachov]] | [[Dosiero:Cyklo - Čertova hora - Harrachov (2).JPG|center|75px]] | {{formatnum:1388}} | {{formatnum:{{#expr: 36.634961 round 2 }}}} | okres Jablonec nad Nisou |- | style='text-align:right'| 552 | [[Rovensko pod Troskami]] | [[Dosiero:Rovensko 2010-3.jpg|center|75px]] | {{formatnum:1371}} | {{formatnum:{{#expr: 12.807752 round 2 }}}} | okres Semily |- | style='text-align:right'| 553 | [[Kašperské Hory]] | [[Dosiero:Kašperské Hory od Liščího vrchu.jpg|center|75px]] | {{formatnum:1367}} | {{formatnum:{{#expr: 44.128252 round 2 }}}} | okres Klatovy |- | style='text-align:right'| 554 | [[Svratka (distrikto Žďár nad Sázavou)|Svratka]] | [[Dosiero:Svratka, náměstí pod sněhem.jpeg|center|75px]] | {{formatnum:1367}} | {{formatnum:{{#expr: 14.505384 round 2 }}}} | okres Žďár nad Sázavou |- | style='text-align:right'| 555 | [[Strážov]] | [[Dosiero:Strážov, obecní úřad.jpg|center|75px]] | {{formatnum:1362}} | {{formatnum:{{#expr: 35.704685 round 2 }}}} | okres Klatovy |- | style='text-align:right'| 556 | [[Chřibská]] | [[Dosiero:Chřibská kostel sv. Jiří a náměstí.jpg|center|75px]] | {{formatnum:1333}} | {{formatnum:{{#expr: 15.956057 round 2 }}}} | okres Děčín |- | style='text-align:right'| 557 | [[Habry]] | [[Dosiero:Habry - radnice a část Žižkova náměstí (1).jpg|center|75px]] | {{formatnum:1309}} | {{formatnum:{{#expr: 27.427873 round 2 }}}} | okres Havlíčkův Brod |- | style='text-align:right'| 558 | [[Brandýs nad Orlicí]] | [[Dosiero:Brandýs nad Orlicí (05).jpg|center|75px]] | {{formatnum:1300}} | {{formatnum:{{#expr: 4.327082 round 2 }}}} | okres Ústí nad Orlicí |- | style='text-align:right'| 559 | [[Vysoké nad Jizerou]] | [[Dosiero:Vysoké nad Jizerou.jpg|center|75px]] | {{formatnum:1278}} | {{formatnum:{{#expr: 20.665314 round 2 }}}} | okres Semily |- | style='text-align:right'| 560 | [[Sedlice (distrikto Strakonice)|Sedlice]] | [[Dosiero:Sedlice kostel sv. Jakuba (1).JPG|center|75px]] | {{formatnum:1276}} | {{formatnum:{{#expr: 30.526647 round 2 }}}} | okres Strakonice |- | style='text-align:right'| 561 | [[Potštát]] | [[Dosiero:Potštát - Bočkovo náměstí.jpg|center|75px]] | {{formatnum:1237}} | {{formatnum:{{#expr: 34.072616 round 2 }}}} | okres Přerov |- | style='text-align:right'| 562 | [[Mirotice]] | [[Dosiero:Mirotice square2.jpg|center|75px]] | {{formatnum:1232}} | {{formatnum:{{#expr: 25.600411 round 2 }}}} | okres Písek |- | style='text-align:right'| 563 | [[Pilníkov]] | [[Dosiero:Kostel v Pilníkově.jpg|center|75px]] | {{formatnum:1218}} | {{formatnum:{{#expr: 16.986787 round 2 }}}} | okres Trutnov |- | style='text-align:right'| 564 | [[Hostouň]] | [[Dosiero:Hostau 03.JPG|center|75px]] | {{formatnum:1213}} | {{formatnum:{{#expr: 38.511289 round 2 }}}} | okres Domažlice |- | style='text-align:right'| 565 | [[Černošín]] | [[Dosiero:Tschernoschin-2012-05-06-NamestiSKostelemSvatehoJiri.JPG|center|75px]] | {{formatnum:1196}} | {{formatnum:{{#expr: 42.203439 round 2 }}}} | okres Tachov |- | style='text-align:right'| 566 | [[Vidnava]] | [[Dosiero:Vidnava-namesti.jpg|center|75px]] | {{formatnum:1190}} | {{formatnum:{{#expr: 4.268119 round 2 }}}} | okres Jeseník |- | style='text-align:right'| 567 | [[Osečná]] | [[Dosiero:Osečná 2018-01 08.jpg|center|75px]] | {{formatnum:1184}} | {{formatnum:{{#expr: 28.051406 round 2 }}}} | okres Liberec |- | style='text-align:right'| 568 | [[Verneřice]] | [[Dosiero:Verneřice domy na náměstí.jpg|center|75px]] | {{formatnum:1171}} | {{formatnum:{{#expr: 31.406354 round 2 }}}} | okres Děčín |- | style='text-align:right'| 569 | [[Úsov]] | [[Dosiero:Kašna v Úsově na náměstí Míru (Q72738873).jpg|center|75px]] | {{formatnum:1164}} | {{formatnum:{{#expr: 9.31432 round 2 }}}} | okres Šumperk |- | style='text-align:right'| 570 | [[Jevišovice]] | [[Dosiero:Jevišovice, náměstí (2020-06-17; 01).jpg|center|75px]] | {{formatnum:1159}} | {{formatnum:{{#expr: 7.859286 round 2 }}}} | okres Znojmo |- | style='text-align:right'| 571 | [[Nalžovské Hory]] | [[Dosiero:Nalžovské Hory, pohled k zámku.jpg|center|75px]] | {{formatnum:1152}} | {{formatnum:{{#expr: 51.289941 round 2 }}}} | okres Klatovy |- | style='text-align:right'| 572 | [[Krásná Hora nad Vltavou]] | [[Dosiero:KrasnaHoraNadVltavou-2007-06-12-CelkovyPohled.JPG|center|75px]] | {{formatnum:1143}} | {{formatnum:{{#expr: 36.79998 round 2 }}}} | okres Příbram |- | style='text-align:right'| 573 | [[Manětín]] | [[Dosiero:Manetin zamek.JPG|center|75px]] | {{formatnum:1136}} | {{formatnum:{{#expr: 84.640105 round 2 }}}} | okres Plzeň-sever |- | style='text-align:right'| 574 | [[Špindlerův Mlýn]] | [[Dosiero:Spindlersmuehle.JPG|center|75px]] | {{formatnum:1136}} | {{formatnum:{{#expr: 76.936664 round 2 }}}} | okres Trutnov |- | style='text-align:right'| 575 | [[Žulová]] | [[Dosiero:Zulova.JPG|center|75px]] | {{formatnum:1128}} | {{formatnum:{{#expr: 14.755218 round 2 }}}} | okres Jeseník |- | style='text-align:right'| 576 | [[Měčín]] | [[Dosiero:Měčín.JPG|center|75px]] | {{formatnum:1122}} | {{formatnum:{{#expr: 38.898622 round 2 }}}} | okres Klatovy |- | style='text-align:right'| 577 | [[Liběchov]] | [[Dosiero:Liběchov, Kostel sv. Havla, pohled od JV.png|center|75px]] | {{formatnum:1078}} | {{formatnum:{{#expr: 11.774907 round 2 }}}} | okres Mělník |- | style='text-align:right'| 578 | [[Blšany]] | [[Dosiero:Blšany radnice.JPG|center|75px]] | {{formatnum:1046}} | {{formatnum:{{#expr: 36.340523 round 2 }}}} | okres Louny |- | style='text-align:right'| 579 | [[Bělčice]] | [[Dosiero:Belcice-2008-05-04-NamestiSRadnici.JPG|center|75px]] | {{formatnum:1024}} | {{formatnum:{{#expr: 34.3169 round 2 }}}} | okres Strakonice |- | style='text-align:right'| 580 | [[Červená Řečice]] | [[Dosiero:Červená Řečice, renesančně-barokní zámek poblíž Pelhřimova.JPG|center|75px]] | {{formatnum:1024}} | {{formatnum:{{#expr: 26.461325 round 2 }}}} | okres Pelhřimov |- | style='text-align:right'| 581 | [[Miletín]] | [[Dosiero:Náměstí K. J. Erbena v Miletíně 01.jpg|center|75px]] | {{formatnum:958}} | {{formatnum:{{#expr: 8.933549 round 2 }}}} | okres Jičín |- | style='text-align:right'| 582 | [[Bezdružice]] | [[Dosiero:Bezdružice (3).jpg|center|75px]] | {{formatnum:931}} | {{formatnum:{{#expr: 32.013808 round 2 }}}} | okres Tachov |- | style='text-align:right'| 583 | [[Hartmanice]] | [[Dosiero:Hartmanice, kostel.JPG|center|75px]] | {{formatnum:922}} | {{formatnum:{{#expr: 62.196068 round 2 }}}} | okres Klatovy |- | style='text-align:right'| 584 | [[Bečov nad Teplou]] | [[Dosiero:Bečov nad Teplou, hrad a zámek.jpg|center|75px]] | {{formatnum:903}} | {{formatnum:{{#expr: 19.817251 round 2 }}}} | okres Karlovy Vary |- | style='text-align:right'| 585 | [[Miličín]] | [[Dosiero:Miličín, Castle.jpg|center|75px]] | {{formatnum:885}} | {{formatnum:{{#expr: 25.721681 round 2 }}}} | okres Benešov |- | style='text-align:right'| 586 | [[Vysoké Veselí]] | [[Dosiero:Vysoké-Veselí-z-vyhlídky-Kákovice2022.jpg|center|75px]] | {{formatnum:883}} | {{formatnum:{{#expr: 9.339938 round 2 }}}} | okres Jičín |- | style='text-align:right'| 587 | [[Stráž nad Nežárkou]] | [[Dosiero:Stráž nad Nežárkou, zámek.jpg|center|75px]] | {{formatnum:879}} | {{formatnum:{{#expr: 36.293921 round 2 }}}} | okres Jindřichův Hradec |- | style='text-align:right'| 588 | [[Abertamy]] | [[Dosiero:Abertamy náměstí (1).jpg|center|75px]] | {{formatnum:831}} | {{formatnum:{{#expr: 8.69683 round 2 }}}} | okres Karlovy Vary |- | style='text-align:right'| 589 | [[Deštná (distrikto Jindřichův Hradec)|Deštná]] | [[Dosiero:Deštná, kostel sv. Ottona (1).jpg|center|75px]] | {{formatnum:754}} | {{formatnum:{{#expr: 12.697701 round 2 }}}} | okres Jindřichův Hradec |- | style='text-align:right'| 590 | [[Krásno (distrikto Sokolov)|Krásno]] | [[Dosiero:Krásno radnice únor 2021 (2).jpg|center|75px]] | {{formatnum:702}} | {{formatnum:{{#expr: 25.356279 round 2 }}}} | okres Sokolov |- | style='text-align:right'| 591 | [[Pec pod Sněžkou]] | [[Dosiero:Pec - Horizont.jpg|center|75px]] | {{formatnum:700}} | {{formatnum:{{#expr: 52.104926 round 2 }}}} | okres Trutnov |- | style='text-align:right'| 592 | [[Janské Lázně]] | [[Dosiero:Janske Lazne SKS pohled na Janske Lazne 2.jpg|center|75px]] | {{formatnum:658}} | {{formatnum:{{#expr: 13.731364 round 2 }}}} | okres Trutnov |- | style='text-align:right'| 593 | [[Lipnice nad Sázavou]] | [[Dosiero:KLG 4898 CZ - Lipnice nad Sázavou, Burg Lipnice.jpg|center|75px]] | {{formatnum:650}} | {{formatnum:{{#expr: 11.141516 round 2 }}}} | okres Havlíčkův Brod |- | style='text-align:right'| 594 | [[Stárkov]] | [[Dosiero:Starkov centrum.JPG|center|75px]] | {{formatnum:633}} | {{formatnum:{{#expr: 16.526299 round 2 }}}} | okres Náchod |- | style='text-align:right'| 595 | [[Chyše]] | [[Dosiero:Chyše.jpg|center|75px]] | {{formatnum:583}} | {{formatnum:{{#expr: 28.624688 round 2 }}}} | okres Karlovy Vary |- | style='text-align:right'| 596 | [[Mašťov]] | [[Dosiero:Mašťov 2016-08-19 Kostelní ulice.jpg|center|75px]] | {{formatnum:567}} | {{formatnum:{{#expr: 23.051181 round 2 }}}} | okres Chomutov |- | style='text-align:right'| 597 | [[Ledvice]] | [[Dosiero:Ledvice - pohled z vyhlídky elektrárny Ledvice obr03.jpg|center|75px]] | {{formatnum:538}} | {{formatnum:{{#expr: 4.966689 round 2 }}}} | okres Teplice |- | style='text-align:right'| 598 | [[Rabí]] | [[Dosiero:View of the Rabí Castle (2).JPG|center|75px]] | {{formatnum:496}} | {{formatnum:{{#expr: 14.324331 round 2 }}}} | okres Klatovy |- | style='text-align:right'| 599 | [[Hora Svaté Kateřiny]] | [[Dosiero:Hora Svate Kateriny - city square.jpg|center|75px]] | {{formatnum:479}} | {{formatnum:{{#expr: 18.458601 round 2 }}}} | okres Most |- | style='text-align:right'| 600 | [[Úterý]] | [[Dosiero:Úterý - Náměstí se sloupem se sochou Panny Marie a kašnou.jpg|center|75px]] | {{formatnum:438}} | {{formatnum:{{#expr: 25.907216 round 2 }}}} | okres Plzeň-sever |- | style='text-align:right'| 601 | [[Krásné Údolí]] | [[Dosiero:Krásné Údolí kostel svatého Vavřince (1).jpg|center|75px]] | {{formatnum:392}} | {{formatnum:{{#expr: 9.163205 round 2 }}}} | okres Karlovy Vary |- | style='text-align:right'| 602 | [[Rožmberk nad Vltavou]] | [[Dosiero:Rozmberknadvltavou.JPG|center|75px]] | {{formatnum:375}} | {{formatnum:{{#expr: 24.812979 round 2 }}}} | okres Český Krumlov |- | style='text-align:right'| 603 | [[Horní Blatná]] | [[Dosiero:BergstadtPlatten-2007-09-03-Vyrez.jpg|center|75px]] | {{formatnum:365}} | {{formatnum:{{#expr: 5.626542 round 2 }}}} | okres Karlovy Vary |- | style='text-align:right'| 604 | [[Andělská Hora]] | [[Dosiero:Andělská Hora, obecný pohled.jpg|center|75px]] | {{formatnum:357}} | {{formatnum:{{#expr: 15.900729 round 2 }}}} | okres Bruntál |- | style='text-align:right'| 605 | [[Výsluní]] | [[Dosiero:Liesel 14-11-10 Kirche Vysluni.JPG|center|75px]] | {{formatnum:295}} | {{formatnum:{{#expr: 30.335192 round 2 }}}} | okres Chomutov |- | style='text-align:right'| 606 | [[Janov (distrikto Bruntál)|Janov]] | [[Dosiero:Janov náměstí (červenec 2025).jpg|center|75px]] | {{formatnum:256}} | {{formatnum:{{#expr: 11.030638 round 2 }}}} | okres Bruntál |- | style='text-align:right'| 607 | [[Boží Dar]] | [[Dosiero:Boží Dar.jpg|center|75px]] | {{formatnum:255}} | {{formatnum:{{#expr: 37.91298 round 2 }}}} | okres Karlovy Vary |- | style='text-align:right'| 608 | [[Rejštejn]] | [[Dosiero:Rejstejn 003.jpg|center|75px]] | {{formatnum:240}} | {{formatnum:{{#expr: 30.432289 round 2 }}}} | okres Klatovy |- | style='text-align:right'| 609 | [[Loučná pod Klínovcem]] | [[Dosiero:Loučná pod Klínovcem, middle part.jpg|center|75px]] | {{formatnum:199}} | {{formatnum:{{#expr: 20.889487 round 2 }}}} | okres Chomutov |- | style='text-align:right'| 610 | [[Přebuz]] | [[Dosiero:Ost Náves obce.JPG|center|75px]] | {{formatnum:70}} | {{formatnum:{{#expr: 29.792014 round 2 }}}} | okres Sokolov |} {{Wikidata list end}} mykf8x9phqziz2onq1ws61fardnruqa Hari Poter (karaktero) 0 751611 9349071 7432051 2026-04-07T00:20:44Z Xqbot 13076 Roboto: Riparas duoblan alidirekton al [[Harry Potter (rolulo)]] 9349071 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Harry Potter (rolulo)]] bj1c7yq2n0qkf9ipcf1n3jlwkgrtmz5 Surĉevala statuo de Marko Aŭrelio 0 753904 9349214 9283670 2026-04-07T11:14:44Z Scip. 67770 /* Priskribo */ + 9349214 wikitext text/x-wiki {{Informkesto geografiaĵo|monumento |kategorio = statuo |lando = |regiono = |situo = |nomo = |establita= {{#invoke:Wikidata|claim|P571}} |dato= {{#invoke:Wikidata|claim|P1619}} |dato_tipo=Konsekro |arkitekto={{#invoke:Wikidata|claim|P84}} |latitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=latitude}} |longitudo = {{#invoke:Wikidata|claim|P625|parameter=longitude}} |regiono-ISO=IT-RM |mapo lokumilo = Centra Romo |mapligilo = jes |zomo=14 |libera={{#invoke:Wikidata|claim|P159}} |libera tipo=Sidejo }} La '''surĉevala statuo de Marko Aŭrelio''' estas romia [[surĉevala statuo]] de la imperiestro [[Marko Aŭrelio]] (regis 161-180), konservata en la [[Kapitolaj Muzeoj]] en [[Romo]]. Kopio, verkita en 1981 post kiam oni forprenis la originalon por restaŭro, estas instalita sur la lasta ekstera loko, kiun ĝi okupis antaŭ sia endomigo, en la [[Kapitola Placo]]. Ĝi estas [[Bronzo|bronza]] kaj altas 4,24 m. Kvankam la imperiestro rajdas ĉevalon, li havas multajn similojn kun staraj statuoj de [[Aŭgusto Cezaro|Aŭgusto]]. Ĝi estas sendube la plej fama surĉevala statuo, kaj ankaŭ la plej malnova, kaj la sola ankoraŭ ekzistanta el [[Romio]]. == Priskribo == [[Dosiero:Equestrian statue Marcus Aurelius replica, Capitole, Rome, Italy.jpg|maldekstre|eta|300ra|Kopio de la statuo, situanta meze de la Kapitola Placo]]{{Koord|41.893|N|12.483|E|display=inline|source:dewiki}} La ĉevalo, staranta sur tri piedoj, kaj la bronza rajdanto montras la majstrecon de la antikvaj fandistoj. Origine la statuo estis komplete [[orado|orumita]]. La imperiestro rajdas sen [[piedingo]]j, kiuj ankoraŭ ne estis uzataj en Eŭropo. Dum oni atentege studis la ĉevalon por ke aliaj artistoj rekreu ĝin en siaj verkoj, la {{Ill|lingvo=d|trad=Q1423546|eo=subsela kovrilo}} estis kopiata laŭ supozo, ke ĝi estis parto de norma romia ilaro. Fakte la subsela kovrilo havas originon [[Sarmatoj|sarmatan]], kio sugestas, ke la ĉevalo estas sarmata kaj ke la statuo estis verkita honore al la venko de Marko Aŭrelio kontraŭ la sarmatoj, post kiu li aldonis la epiteton ''Sarmaticus'' al sia nomo.<ref>{{Citaĵo el gazeto |familia nomo=Nickel |persona nomo=Helmut |titolo=The Emperor's New Saddle Cloth: The Ephippium of the Equestrian Statue of Marcus Aurelius |gazeto=Metropolitan Museum Journal |volumo=24 |dato=1989-01-01 |doi=10.2307/1512863 |jstor=1512863 |paĝoj=17–24 }}</ref> La grekbarba filozofa imperiestro sensele rajdas fortikan ĉevalon, kiu tenas la kolon alta kaj levas la dekstran antaŭan kruron. La domino de la homo super la ĉevalo intencas esprimi lian regokapablon kaj teknikan lertecon pri [[rajdado]].<ref>{{Citaĵo el libro|lingvo=franca|aŭtoro=André Champsaur|titolo=Le guide de l'art équestre en Europe|loko=Lyon|eldoninto=La Manufacture|dato=4-a kvarono 1993|isbn=9-782737-703324}}</ref> Dum longa tempo la idento de la homo estis malcerta. La nuntempa konkludo, ke temas pri Marko Aŭrelio, estis atingita per komparado kun moneraj bildoj.<ref>Raymond Chevallier, «[http://www.persee.fr/web/revues/home/prescript/article/rbph_0035-0818_1984_num_62_1_3452 La statue équestre du Capitole vue par les Français]», ''Revue belge de philologie et d'histoire'', vol. 62 num. 1, 1984, p. 80. Antiquité — Oudheid.</ref>. Ĝi tamen havas rimarkindan similon ankaŭ al la imperiestroj [[Antonino Pia]] (138-161) kaj [[Komodo (imperiestro)|Komodo]] (180-192), la filo de Marko Aŭrelio. Ĉirkaŭ 1770, la skulptisto {{Ill|lingvo=d|trad=Q289246|eo=Étienne Maurice Falconet}} rimarkis la mankon de realsimilo ĉe la pozicio de la kruroj: {{Citaĵo|Ĉu vi ne vidas, ke ĉi tiel la ĉevalo iras per grandaj paŝoj per la malantaŭaj kruroj, kaj ke per la antaŭaj li faras nenion krom stamfi?|Étienne Falconet<ref>{{Citaĵo el libro |lingvo = franca|aŭtoro = Étienne Falconet|titolo = Œuvres diverses concernant les arts, nouvelle édition, tome troisième|loko = Paris|eldoninto = Didot fils|jaro = 1787|paĝo = 88}}, vidu ankaŭ p. 128, desegno de la hufoj.</ref>.}} == Referencoj == {{Referencoj}} {{Projektoj}} {{DEFAŬLTORDIGO:Marko Aŭrelio, Surĉevala statuo de}} [[Kategorio:Bronzaj skulptaĵoj]] [[Kategorio:Surĉevalaj statuoj]] 0mn8jv9227hw0arhsr5a8uy3u112cmw Programo Artemis 0 792612 9349023 9345631 2026-04-06T20:00:30Z Stefangrotz 91903 planoj por Artemis 3 kaj 4 ŝanĝigis 9349023 wikitext text/x-wiki {{Informkesto organizaĵo}}La '''Programo Artemis''' estas robota kaj homa Luno-esplora [[Programo (mastrumado)|programo]] gvidita de la usona kosma agentejo [[Nacia Aeronaŭtika kaj Kosma Administracio|NASA]], kune kun tri aliaj partneraj agentejoj: La [[Eŭropa Kosma Agentejo]] (ESA), la [[Japana Aerokosmo-Esplora Agentejo]] (JAXA), kaj la [[Kanada Kosma Agentejo]] (CSA). Se sukcesa, la Artemis-programo reestablos homan ĉeeston sur la Luno por la unua fojo ekde la misio [[Apollo 17]] en 1972. Laŭ instigo de usona prezidento [[Donald Trump]], la dato por la reveno de la homo al la Luno, kiun NASA fiksis por 2028 sen klare difinita programo, estis antaŭita de kvar jaroj en aprilo 2019 kun celoj kiuj estis klarigitaj, naskante la programon Artemis. La plej gravaj komponentoj de la programo estas la [[Space Launch System|''Space Launch System'']] (SLS) raketo, la [[Orion (kosmoŝipo)|kosmoŝipo ''Orion'']], la [[Lunar Gateway kosmostacio|''Lunar Gateway'' Kosmostacio]] kaj la [[SpaceX]]-aj [[Human Landing Systems|''Human Landing Systems'']], inkluzive de ''[[Starship (raketo)|Starship HLS]]''. La longperspektiva vizio de la programo estas organizi regulajn misiojn por establi permanentan stacion sur la Luno kaj faciligi homajn misiojn al [[Marso (planedo)|Marso]]. Laŭ la programo establita en novembro 2021, Artemis 3, lanĉota en 2025, estos la unua misio kiu alportos gean skipon da du astronaŭtoj al la Luno por ses kaj duon-taga restado. Ekde 2026, misioj por pli longaj restadoj, surluna skipo de kvar homoj anstataŭ du, pli da ekipaĵo por plibonigi sciencan retrosciigon devas esti efektivigata. La luna ŝipo tiam estos parte reuzebla. La alluniĝlokoj elektitaj por ĉiuj ĉi tiuj misioj situas ĉe la Suda Poluso de la Luno ĉar la rezervoj de akvoglacio ĉeestantaj en la krateroj ĉiam en la ombro estas de strategia intereso en la perspektivo de longtempaj misioj. Krom sia tre streĉa limdato, la projekto renkontas buĝetan problemon similan al tiu, kiu estis mortiga en 2009 al la programo [[Konstelacio (lunesplora projekto)|Konstelacio]], kiu havis la samajn celojn. En 2022, la unuaj tri misioj de la programo estas financitaj, sed la cetero de la programo, kiu postulas tuj lanĉi fasonprogramojn, ne havas sufiĉan buĝeton. La unua flugo de la peza lanĉilo SLS (misio Artemis I), kiu estas grava mejloŝtono de la programo Artemiso, okazis la 16-an de novembro 2022. La nomo de la programo venas de [[Artemiso]], la diino de la Luno en [[helena mitologio]] kiu estas la ĝemela fratino de [[Apolono]], ĉar la unua luna programo de Usono estis la [[Projekto Apollo|Programo Apollo]].<ref name="NYT-2019">{{cite news|url=https://www.nytimes.com/2019/05/13/science/trump-nasa-moon-mars.html|title=For Artemis Mission to Moon, NASA Seeks to Add Billions to Budget|last=Chang|first=Kenneth|date=13 Majo 2019|newspaper=The New York Times|issn=0362-4331|access-date=29 Aŭgusto 2019|archive-date=25 Majo 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190525034839/https://www.nytimes.com/2019/05/13/science/trump-nasa-moon-mars.html|url-status=live}}</ref> == Misioj == === Artemis 1 === [[Dosiero:Artemis I map October 2021.jpg|eta|Misio de Artemis 1]] Artemis 1 estas la unua misio de la programo. La kosmoŝipo ''Orion'', lanĉita de raketo SLS, flugas ĉirkaŭ la Luno sen homoj. La ĉefa celo de la misio estas kontroli ke la vojaĝo estos sekura al estontaj skipoj.<ref>{{Citaĵo el la reto|url=https://www.nasa.gov/content/artemis-i-overview|titolo=Artemis I Overview|aŭtoro=Kathryn Hambleton|redaktinto=NASA|dato=3 okmonato 2022|lingvo=angla|alirdato=23 dekunumonato 2022|arkivurl=https://web.archive.org/web/20221126193348/https://www.nasa.gov/content/artemis-i-overview/|arkivdato=2022-11-26}}</ref> ''Orion'' portas tri manekenojn, kiuj mezuras [[Forto|fortojn]] kaj [[Radiado|radiadon]] kiujn spertos kosmonaŭtoj. Ĝi ankaŭ enhavas vivajn specimenojn (plantojn, algojn, fungojn, [[Gisto|gistojn]]). Aldone, la veturilo portis dek [[Artefarita satelito|satelitetojn]] ''CubeSat'', kiuj faras diversajn mezurojn kaj eksperimentojn.<ref>{{Citaĵo el la reto|url=https://spectrum.ieee.org/nasa-artemis-science|titolo=Here’s All the Science Hitching a Ride on Artemis I|aŭtoro=Evan Ackerman|redaktinto=IEEE Spectrum|lingvo=angla|alirdato=23 dekunumonato 2022|dato=16 dekunumonato 2022}}</ref> La misio lanĉis la [[16-an de novembro]] [[2022]]. === Artemis 2 === [[Dosiero:Artemis_2_Crew_Portrait.jpg|eta|Ŝipanaro de Artemis 2]] La dua misio havas homan ŝipanaron. Ĝia ĉefa celo estas kontroli ke ĉiuj sistemoj pri kontrolado, komuniko, kaj vivteno funkcias bone, kaj akiri sperton por estontaj misioj. La kosmonaŭtoj en ''Orion'' flugos ĉirkaŭ la malantaŭa flanko de Luno, sekve revenos al Tero. La misio daŭros dum proksimume 10 tagoj.<ref name=":0">{{Citaĵo el la reto|url=https://www.nasa.gov/feature/nasa-s-first-flight-with-crew-important-step-on-long-term-return-to-the-moon-missions-to|titolo=NASA’s First Flight With Crew Important Step on Long-term Return to the Moon, Missions to Mars|aŭtoro=Kathryn Hambleton|redaktinto=NASA|dato=8 dekmonato 2021|alirdato=23 dekunumonato 2022|lingvo=angla}}</ref> Normale, aliaj sciencaj studoj ankaŭ okazos dum flugo. Artemis 2 lanĉiĝis la 2-an de aprilo 2026. == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * {{Oficiala retejo}} [[Kategorio:Programo Artemis| ]] [[Kategorio:Kosmaj programoj]] [[Kategorio:NASA]] [[Kategorio:Eŭropa Kosma Agentejo]] [[Kategorio:Esplorado de Luno]] qqlvy9dmekr2w1g7dtbd5oxx6n0w9n6 Interkultura Novelo-Konkurso 0 796597 9349088 9295666 2026-04-07T05:40:32Z Sj1mor 12103 9349088 wikitext text/x-wiki {{Unua}} {{Informkesto premio |priskribo de bildo= |organizanto=[[Akademio Literatura de Esperanto]] kaj [[Bobelarto]]|interretejo=https://bobelarto.ink/eo/konkurso/}} La '''Interkultura Novelo-Konkurso''' ('''INK''') okazas ĉiujare, kaj la rezultoj estas anoncitaj en la [[Universala Kongreso de Esperanto]]. Ĝin organizas la [[Akademio Literatura de Esperanto]] kunlabore kun [[Bobelarto]]. La unua INK okazis en 2021. La konkurso ekde 2022 havas du kategoriojn por komencantaj kaj spertaj verkistoj. == Organizo == Konkursaĵoj devas esti nepublikigitaj. Ili povas esti verkitaj en Esperanto aŭ en alia lingvo el listo, kiu varias de jaro al jaro, aŭ verkitaj en iu ajn lingvo kaj akompanataj de bona traduko al unu el la konkurslingvoj. La maksimuma longo estas 12 000 karaktroj.<ref>Retpaĝo de INK https://www.akademio-literatura.org/ink-2 {{Webarchiv|url=https://web.archive.org/web/20220925023336/https://www.akademio-literatura.org/ink-2 |date=2022-09-25 }}</ref> Oni publikigas kolekton de la finalistaj noveloj. INK havas du kategoriojn: :a) '''komencantaj verkistoj''' :b) '''spertaj verkistoj'''. La unua konkurso en 2021 havis nur unu kategorion. == Historio == {| class="wikitable" width="100%" !Jaro !Temo !Sperta kategorio !Komencanta kategorio !Prezidantoj !Novelaro |- |2021 |“[[KOVIM-19]]: Kiel ĝi ŝanĝis nin” | colspan="2" | # [[Rafael Nogueras]], "Amo en la tempoj de kovimo" # [[James Bridge]], "La sekreta recepto"; Rafael Nogueras, "Ĉu ne pli bone hejme?" # [[Sten Johansson]], "La tricentrideksepa tago"; Martin Rue, "La brakumklubo" Premio de fotokonkurso: [[Bong Sou]] |'''Prezidanto:''' Francisko Lorrain '''Honora prezidanto:'''[[Claudia Larochelle]] |''Amo, tuso, kaj forpaso: Homoj kaj kovimo''<ref>"Interkultura Novelo-Konkurso". 2022. ''Esperanto'' 1372(10), p. 214.</ref> |- |2022 |"Nokta vojaĝo" | # '''[[Jorge Rafael Nogueras]] – Portoriko''' La babaŝa preĝkolĉeno # '''{{Ill|lingvo=d|trad=Q17371759|eo=Natalia Dolak}} (Наталія Доляк) – Ukrainio''' Перша подорож остання (La unua vojaĝo estas la lasta) # '''[[Aleksandr Dimidov]] (Александр Димидов) – Usono''' Полуночники (Noktemuloj) # '''[[Luigi Guicciardi]] – Italio''' Viaggio al termine della notte (Vojaĝo ĉe la noktofino) | # '''[[Tatjana Tereĥova]] – Rusio''' Somera promenado Premio: # '''[[Ksenia Kormysh]] (Ксения Кормыш) – Rusio''' Найти дорогу (Trovi la vojon) # '''[[Evgenij Zibert]] (Евгений Зиберт) – Rusio''' Цветы для папы (Floroj por paĉjo) # '''[[Pascal Vilain]] – Francio''' Nepre nun |'''Prezidanto:''' [[Brunetto Casini]] '''Honora prezidanto:''' [[Paola Cereda]]<ref>"Paola Cereda: Honora prezidanto de la 2-a INK". 2022. ''Esperanto'' 1372(10), p. 214.</ref> |[[La lasta vojaĝo de Cezaro kaj aliaj noktaj aventuroj]] |- |2023 |La sekreta vivo de miaj najbaroj | # '''[[Vincenza Giubilei]] – Italio''' La najbaro (Il vicino di casa) # '''[[Salvatore Amato]] – Unuiĝinta Reĝlando''' La gusto de libereco (Il sapore della libertà) # '''[[Jorge Rafael Nogueras]] – Portoriko''' … kaj la fenestroj, okulojn # '''[[Ekaterina Irtegova]] (Екатерина Иртегова) – Rusio''' Nervozaj rozoj (Нервные розы) # '''[[Davide Bacchilega]] – Italio''' La luantino supre (L’inquilina del piano di sopra) | # '''[[Leila Mohammad Alizadeh Niku]] (لیلا محمدعلی زاده نیکو) – Irano''' Reviviĝo (احیا) # '''[[Gelia Alekseeva]] (Гелия Алексеева) – Ukrainio''' Ora sablo (Золотой песок) # '''[[Anastasia Vashenko]] (Анастасія Ващенко) – Ukrainio''' Laŭ la spuro de paneroj (По сліду хлібних крихт) # '''[[Elisabetta Cammarata]] – Italio''' La klaŭno (Il pagliaccio) # '''[[Evgenij Mirmovich]] (Евгений Мирмович) – Rusio''' Korvaĉo (Карга) | |La sekreta vivo de miaj najbaroj |- |2024 |Artefaritaj intelektoj, pensantaj maŝinoj kaj ''Homo sapiens'' | # '''[[Zakhar Serebrov]] (Захар Серебров) – Rusio''' Kie vojoj renkontiĝas (Там, где сходятся дороги) # '''[[Jorge Rafael Nogueras]] – Portoriko''' La ĉioscieco de OV-GPT # '''[[Ljudmila Shebella]] (Людмила Шебелла) – Estonio''' Lasta lavo (Последняя стирка) # '''[[Yin Jiaxin]] – Ĉinio''' Olda Fan kaj la roboto-edzino # '''[[Mahin Rad]] (مهین راد''') '''– Irano''' Ruĝa saŭco sur blua ĉemizo (سُسِ قرمز روی پیراهن آبی) | # '''[[Javad Eskandari Mayvan]] (جواد''' اسکندری مایوان''') – Irano''' Kunulo (همدم) # '''[[Elisabetta Antichi]] – Italio''' Dankon, Komputilo (Grazie, Computer) # '''[[Mikhail Reztsov]] (Михаил Резцов) – Rusio''' Malsatklingokuristo (Бегущий по лезвию голода) # '''[[Olena Klymovskykh]] (Олена Климовських) – Ukrainio''' Generatoro de falsa vivo (Fake life генератор) # '''[[Stefan Grotz]] – Germanio''' Nenio pli gravas | | |- |2025 |La detalo kiu ŝanĝas ĉion | | | | |} == Libroj == * "'''Amo, tuso kaj forpaso - Homoj kaj kovim'''". Libro kun la finalistaj noveloj de la Interkultura Novel-Konkurso 2021, Redaktoro: [[François Bolduc]], '''Aŭtoroj de unuopaj noveloj:''' Ĵenja Amis, [[Tatjana Auderskaja]], [[Stela Besenyei-Merger]], James Bridge, Anne Frances Calceta, Seth Carter, Tamagotchi de Chasteigner, [[Nicole Else]], [[Sten Johansson]], Midori Mamija, Eveline Ménard, [[Zdravka Metz]], Kejti Neilson, Jorge Rafael Nogueras, Valentina Panova, Martin Rue, [[Kejhan Sajjadpur]], [[Brandon Sowers]], [[Maria Rosaria Spanò]], Bashandy Tadros, Ileana Tetereva, [[Paulo Sérgio Viana|Paulo Sergio Viana]], [[Yin Jiaxin]]. [[Dosiero:La lasta vojagxo de Cezaro.jpg|eta|230px|''La lasta vojaĝo de Cezaro kaj aliaj noktaj aventuroj'']] * "'''[[La lasta vojaĝo de Cezaro kaj aliaj noktaj aventuroj]]'''". Libro kun la finalistaj noveloj de la Interkultura Novel-Konkurso 2022, Redaktoro: François Bolduc, '''Aŭtoroj de unuopaj noveloj:''' Robert Sieber, Julia Levi, Oksana Vasilkova, Laura Esposito, Aaron Fingtam, Monia Minnucci, Natalia Nikulina, Cyrille Chopelet, Paola Cereda, Carlos Hernández Loarca, Pascal Vilain, Kira Sinelnik, Iura Proskura, Emanuela Pellicciaro, Mauro Barbetti, Tatjana Tereĥova, Paulo Sergio Viana, Ilia Sumilfia Dewi, James Bridge, Vadim Grin, Julia Bautina, Jorge Rafael Nogueras, Anna Bonardi, Maria Rosario Spanò, Valentina Barachevskaia, Lori Marchesin, Ugo Filippo Cavallo, Anastasia Pushkareva, Aleksandr Dimidov, Carlo Simonelli, Davide Bacchilega, Sten Johansson, Ksenia Kormysh, Luigi Guicciardi, Eugenij Zibert, Akiko Ĵin, Natalia Dolak. * "'''La sekreta vivo de miaj najbaroj'''" Libro kun la finalistaj noveloj de la Interkultura Novel-Konkurso 2023. * '''“Artefaritaj intelektoj, pensantaj maŝinoj kaj ''Homo sapiens''”''' (2026) == Referencoj == {{Referencoj}} [[Kategorio:Esperanto-premioj]] [[Kategorio:Esperanto-libroserioj]] jpa3wlwe958dcnl1q85atzz1so3scqs Diskuto:Unuiĝinta Reĝlando de Granda Britio kaj Irlando 1 798266 9348936 9317262 2026-04-06T15:54:46Z Sj1mor 12103 /* Longeco de la nomo */ 9348936 wikitext text/x-wiki == Longeco de la Vikipedia nomo == Tiu nomo " Unuiĝinta Reĝlando de Granda Britio kaj Irlando (1801–1922)" vere estas sufiĉe longa, kun (9+8+2+6+6+3+7=41) literoj kaj 6 interspacoj, do 47 entute. Kiam tiu nomo aperas en informkestoj, ekz kiel ŝtateneco aŭ nask/mort ejo, ĝi igas ke la informkesto prenas tro grandan larĝon de la paĝo de la artikolo, kaj tiele por la enkonduka teksto restas nesufiĉa spaco, t.e. la linioj aperas tre mallongaj (ĉar la larĝeco artikolo/paĝo sur la ekrano ja estas fiksa). Por aparatoj kun malgrandaj ekranoj tiu problemo estas eĉ pli severa! Ekzemple vidu la problemon ĉi tie [[Ethel Lilian Voynich]]; sed interesas mencii ke por informkesto homo ĉe Ŝtateneco tiu ne okazas! ekzemple vidu [[Harold Bolingbroke Mudie]]. Jen sugestita solvo: Kiam tiu nomo aperas, Ĉu oni povas aperigi ĝin tiel "Unuiĝinta Reĝlando <nowiki><br/></nowiki> de Granda Britio kaj Irlando"? (ke tiu okazu aŭtomate en la informkesto, do oni ne tajpu ĝin tiel en la artikolo mem) [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 08:54, 9 okt. 2022 (UTC) :Efektive temas pri "Unuiĝinta Reĝlando de Granda Britio kaj Irlando (1801–1922)" kiel en vikidatumoj. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 19:06, 22 feb. 2026 (UTC) dy3ib6fa6w3cxq1gbnk718vc8i0ue5o 9348942 9348936 2026-04-06T16:01:21Z Sj1mor 12103 /* Longeco de la Vikipedia nomo */ Respondo 9348942 wikitext text/x-wiki == Longeco de la Vikipedia nomo == Tiu nomo " Unuiĝinta Reĝlando de Granda Britio kaj Irlando (1801–1922)" vere estas sufiĉe longa, kun (9+8+2+6+6+3+7=41) literoj kaj 6 interspacoj, do 47 entute. Kiam tiu nomo aperas en informkestoj, ekz kiel ŝtateneco aŭ nask/mort ejo, ĝi igas ke la informkesto prenas tro grandan larĝon de la paĝo de la artikolo, kaj tiele por la enkonduka teksto restas nesufiĉa spaco, t.e. la linioj aperas tre mallongaj (ĉar la larĝeco artikolo/paĝo sur la ekrano ja estas fiksa). Por aparatoj kun malgrandaj ekranoj tiu problemo estas eĉ pli severa! Ekzemple vidu la problemon ĉi tie [[Ethel Lilian Voynich]]; sed interesas mencii ke por informkesto homo ĉe Ŝtateneco tiu ne okazas! ekzemple vidu [[Harold Bolingbroke Mudie]]. Jen sugestita solvo: Kiam tiu nomo aperas, Ĉu oni povas aperigi ĝin tiel "Unuiĝinta Reĝlando <nowiki><br/></nowiki> de Granda Britio kaj Irlando"? (ke tiu okazu aŭtomate en la informkesto, do oni ne tajpu ĝin tiel en la artikolo mem) [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 08:54, 9 okt. 2022 (UTC) :Efektive temas pri "Unuiĝinta Reĝlando de Granda Britio kaj Irlando (1801–1922)" kiel en vikidatumoj. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 19:06, 22 feb. 2026 (UTC) :Do la demando estas kial ĉe [[Harold Bolingbroke Mudie]], tiu trolarĝeco de la informkesto ne okazas? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 16:01, 6 apr. 2026 (UTC) j4pgh89a7p1ys21lede64lv99uvo1x5 9348943 9348942 2026-04-06T16:01:46Z Sj1mor 12103 9348943 wikitext text/x-wiki == Longeco de la Vikipedia nomo == Tiu nomo " Unuiĝinta Reĝlando de Granda Britio kaj Irlando (1801–1922)" vere estas sufiĉe longa, kun (9+8+2+6+6+3+7=41) literoj kaj 6 interspacoj, do 47 entute. Kiam tiu nomo aperas en informkestoj, ekz kiel ŝtateneco aŭ nask/mort ejo, ĝi igas ke la informkesto prenas tro grandan larĝon de la paĝo de la artikolo, kaj tiele por la enkonduka teksto restas nesufiĉa spaco, t.e. la linioj aperas tre mallongaj (ĉar la larĝeco artikolo/paĝo sur la ekrano ja estas fiksa). Por aparatoj kun malgrandaj ekranoj tiu problemo estas eĉ pli severa! Ekzemple vidu la problemon ĉi tie [[Ethel Lilian Voynich]]; sed interesas mencii ke por informkesto homo ĉe Ŝtateneco tiu ne okazas! ekzemple vidu [[Harold Bolingbroke Mudie]]. Jen sugestita solvo: Kiam tiu nomo aperas, Ĉu oni povas aperigi ĝin tiel "Unuiĝinta Reĝlando <nowiki><br/></nowiki> de Granda Britio kaj Irlando"? (ke tiu okazu aŭtomate en la informkesto, do oni ne tajpu ĝin tiel en la artikolo mem) [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 08:54, 9 okt. 2022 (UTC) :Efektive temas pri "Unuiĝinta Reĝlando de Granda Britio kaj Irlando (1801–1922)" kiel en vikidatumoj. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 19:06, 22 feb. 2026 (UTC) :Do la demando estas kial ĉe ekzemple [[Harold Bolingbroke Mudie]], tiu trolarĝeco de la informkesto ne okazas? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 16:01, 6 apr. 2026 (UTC) maegqc942kk1kkj9on648bvh9zizs2h Bobelarto 0 800090 9349087 9294792 2026-04-07T05:40:22Z Sj1mor 12103 9349087 wikitext text/x-wiki {{unua}} [[Dosiero:Bobelarto.webp|eta|Emblemo de Bobelarto]] '''Bobelarto''' estas iniciato por subteni [[literaturo]]n en [[Esperanto]] fondita de teamo de entuziasmaj homoj pri nuntempa literaturo en Esperanto. Ili verkas, legas kaj diskutas pri literaturo, organizas verkatelierojn, konkursojn, kaj kuraĝigas homojn ekverki kaj partopreni en la literatura vivo de Esperantujo.<ref>[https://bobelarto.ink/ bobelarto.ink - la retejo de la projekto]</ref> Ĉefa administranto de la projekto estas [[Stela Besenyei-Merger]] (n. en 1987). == Interkultura Novelo-Konkurso (INK) == {{Ĉefartikolo|Interkultura Novelo-Konkurso}} INK estas [[Literatura Esperanta Konkurso|konkurso]] por krei [[novelo]]jn kaj [[Mikronovelo|mikronovelojn]]. === Libroj === * "'''Amo, tuso kaj forpaso - Homoj kaj kovim'''". Libro kun la finalistaj noveloj de la Interkultura Novel-Konkurso 2021, Redaktoro: [[François Bolduc]], <ref>{{ISBN|978-80-88326-30-4}} 2022, 113 paĝoj</ref> '''Aŭtoroj de unuopaj noveloj:''' Ĵenja Amis, [[Tatjana Auderskaja]], [[Stela Besenyei-Merger]], James Bridge, Anne Frances Calceta, Seth Carter, Tamagotchi de Chasteigner, [[Nicole Else]], [[Sten Johansson]], Midori Mamija, Eveline Ménard, [[Zdravka Metz]], Kejti Neilson, [[Jorge Rafael Nogueras]], Valentina Panova, Martin Rue, [[Kejhan Sajjadpur]], [[Brandon Sowers]], [[Maria Rosaria Spanò]], Bashandy Tadros, Ileana Tetereva, [[Paulo Sérgio Viana|Paulo Sergio Viana]], [[Yin Jiaxin]].<ref>[https://www.kava-pech.cz/#/eo/b/YrxJfBIAACEAu9_U/amo-tuso-kaj-forpaso---homoj-kaj-kovimo] Amo, tuso kaj forpaso - mendebla ĉe kava-pech.cz</ref> [[Dosiero:La lasta vojagxo de Cezaro.jpg|eta|230px|''La lasta vojaĝo de Cezaro kaj aliaj noktaj aventuroj'']] * "'''[[La lasta vojaĝo de Cezaro kaj aliaj noktaj aventuroj]]'''". Libro kun la finalistaj noveloj de la Interkultura Novel-Konkurso 2022, Redaktoro: François Bolduc, <ref>{{ISBN|978-80-88326-43-4}} 2023, 365 paĝoj</ref> '''Aŭtoroj de unuopaj noveloj:''' Robert Sieber, Julia Levi, Oksana Vasilkova, Laura Esposito, Aaron Fingtam, Monia Minnucci, Natalia Nikulina, Cyrille Chopelet, Paola Cereda, Carlos Hernández Loarca, Pascal Vilain, Kira Sinelnik, Iura Proskura, Emanuela Pellicciaro, Mauro Barbetti, Tatjana Tereĥova, Paulo Sergio Viana, Ilia Sumilfia Dewi, James Bridge, Vadim Grin, Julia Bautina, [[Jorge Rafael Nogueras]], Anna Bonardi, Maria Rosario Spanò, Valentina Barachevskaia, Lori Marchesin, Ugo Filippo Cavallo, Anastasia Pushkareva, Aleksandr Dimidov, Carlo Simonelli, Davide Bacchilega, Sten Johansson, Ksenia Kormysh, Luigi Guicciardi, Eugenij Zibert, Akiko Ĵin, Natalia Dolak.<ref>[https://www.kava-pech.cz/#/eo/b/ZJLw_hEAACgAEVlf/la-lasta-vojago-de-cezaro-kaj-aliaj-noktaj-aventuroj]</ref> * "'''La sekreta vivo de miaj najbaroj'''" Libro kun la finalistaj noveloj de la Interkultura Novel-Konkurso 2023.<ref>{{ISBN|978-2-925496-007}} 2024, 434 paĝoj</ref> * '''“Artefaritaj intelektoj, pensantaj maŝinoj kaj ''Homo sapiens''”''' (2026) == Podkasto == La projekto ankaŭ havas [[podkasto]]n kreitan de [[Stela Besenyei-Merger]]. <ref>[https://anchor.fm/bobelarto Podkasto de Bobelarto]</ref> == Monda Verk-Monato == La monda verk-monato estas unumonata fazo, kiam homoj dum tridek tagoj dediĉas sin al kreado en Esperanto. Oni povas partopreni ekzemple per: * ĉiutaga '''verkado''' de 100-500-1000 vortoj, tri minutoj, unu alineo, unu rakonto, poemo, novelo aŭ kantoteksto ''aŭ'' * ĉiutaga '''tradukado''' de ajna teksto al Esperanto: unu paĝo, unu poemo, unu novelo, unu proverbo ''aŭ'' * ĉiutaga '''legado''' en Esperanto: unu rakonto, tri minutoj, unu poemo, aŭ parto de ajna teksto laŭ via plaĉo. == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == * https://bobelarto.ink - la retejo de la projekto * (eo) [http://podkasta.net/index.php?id=25&podcast=bobelarto&num=1 Podkasta.net] : Esperanto kaj literaturo renkontiĝas en tiu ĉi kanalo! Ĉu interesas vin kiuj verkas en Esperanto? Kiuj eldonas librojn? Ĉu vi deziras trovi konsilojn, inspiriĝon por (ek)verki? Kio nova okazas? Ni okazigas babiladojn ĉi tie kun la plej diversaj homoj por informi pri la novaĵoj, kontakti kaj konekti kiom eble plej multe da homoj per la amo de literaturo. {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Jutubaj kanaloj]] [[Kategorio:Esperantlingvaj retejoj]] [[Kategorio:Podkastoj en Esperanto]] [[Kategorio:Jutubistoj]] [[Kategorio:Aperis en 2021]] [[Kategorio:Esperantlingva literaturo]] cmoybmlwi0lcv1vu2umi8g5qbr0rda8 Anton Dreyssig 0 809431 9348881 8401100 2026-04-06T14:34:39Z Tirolischleioans 254019 9348881 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo}} [[Dosiero:Dresden Alter Kath Friedhof JohAntonDreissig.JPG|eta|tombo de Anton Dreyssig]] '''Johann Anton DREYSSIG''' (naskiĝinta la {{Daton|13|1|1774}} en [[leutersdorf (Saksio)|Oberleutersdorf]], mortinta la {{daton|28|1|1815}} en [[Dresdeno]]) estis [[germanio|germana]] orgenisto kaj korusestro.<ref>[http://www.friedhof-ansichten.de/archives/1684 Friedhof-Ansichten]</ref> == Agadoj == Estante kortega orgenisto ĉe por la [[Reĝlando Saksio]] en Dresdeno li fondis en 1807 kantoakademion ''(Dreyssigsche Singakademie)'' kie aktivis ankaŭ [[Johann Schneider]]. En 1809 li ekanis ĉe la [[framasonismo|framasonisma]] loĝio ''Zum goldenen Apfel''. Mallonoge post la 41-a naskiĝtaga datreveno li mortis. Entombigo faritis sur la Malnova katolika tombejo en Dresdeno. == Referencoj == {{Referencoj}} == Literaturo == * Theodor Seemann (eld.): ''Geschichte der Dreyssig’schen Singakademie in Dresden. Zur 75jährigen Jubelfeier derselben (6. März 1882)''. Beyl und Kaemmerer, Dresden 1882 ([https://digital.slub-dresden.de/werkansicht/dlf/89410/3/0/ interrete]). * [https://books.google.de/books?id=qQpDAAAAcAAJ&pg=PA149&q=Dreyssig+Oberleutersdorf#v=onepage&q=Dreyssig%20Oberleutersdorf&f=false biografio ĉe ''Neue Zeitschrift für Musik'', 7.11.1840] {{Bibliotekoj}} {{DEFAŬLTORDIGO:Dreyssig, Anton}} [[Kategorio:Germanaj orgenistoj]] [[Kategorio:Germanaj muzikpedagogoj]] [[Kategorio:Germanaj framasonoj]] [[Kategorio:Homoj rilataj al Dresdeno]] si3ngd58z489autam636pos03kjiuue Oktobro (revuo) 0 810409 9349175 9194748 2026-04-07T09:44:42Z Sj1mor 12103 9349175 wikitext text/x-wiki '''Oktobro''' (en [[Rusa lingvo|la rusa]] : '''Октябрь''' ) estis literatura monata revuo kiu aperis en [[Sovetunio]] kaj sekve en [[Rusio]] post la [[Dissolvo de Sovetunio]]. Ĝi estis en cirkulado inter 1924 ĝis 2019. Krom [[Novij Mir|''Novij Mir'']] kaj ''Znamija'' tiu-ĉi revuo estis eminenta kaj profunde enradikiĝita en la literaturan mondon de Rusio. == Historio == La revuo estis kreita fare de grupo de verkistoj kaj poetoj nomitaj "Oktobro" (laŭ la [[Oktobra Revolucio]]) kaj formulis [[Komunismo|komunisman]] linion proksiman al la diktaĵoj de la [[Komunista Partio de Sovetunio]]. En siaj fruaj jaroj ĝi estis la organo de la Unuiĝo de Proletaj Verkistoj en [[Moskvo]] kaj poste apartenis al la Unio de Kreintoj de Sovetunio. Eĉ dum la malpli severa periodo, la [[Ĥruŝĉova degelo|degelo de Ĥruŝĉov]], la revuo konservis rigidan [[Stalinismo|stalinisman]] linion. En la revuo interalie estis eldonitaj la verkoj de [[Sergej Jesenin]], [[Vladimir Majakovskij]], [[Miĥail Zoŝĉenko]], [[Andrej Platonov]], [[Arkadij Gajdar]], [[Aleksandr Tvardovskij]], [[Konstantin Paustovskij]], [[Aleksej Nikolajeviĉ Tolstoj]] kaj [[Valentin Katajev]]. Poeziotradukoj ankaŭ estis publikigitaj, kiel ekzemple verkoj de [[Lion Feuchtwanger]], [[Henri Barbusse]], [[Romain Rolland]], [[Theodore Dreiser]], [[Martin Andersen Nexø]], [[Heinrich Mann]] kaj pli, kiuj estis konataj pro sia [[Socialismo|socialisma]] mondrigardo. Komencante en la [[1970-aj jaroj]], pli liberalaj verkoj ankaŭ estis publikigitaj, sed daŭre ene de la limoj de kio estis permesita laŭ la diktaĵoj de la partio. Tiel estis publikigitaj la verkoj de Anatolij Rybkov, [[Bella Aĥmadulina|Bela Aĥmadulina]], Andrej Vozsanskij, [[Jevgenij Jevtuŝenko]] kaj aliaj. Dum la periodo de [[Glasnost|glasnosto]], verkoj kiuj estis malpermesitaj en Sovet-Unio komencis esti publikigitaj en la revuo, kiel ekzemple "Vivo kaj Sorto" de [[Vasilij Grossman]], kiu estis publikigita nur en [[1988]], kvankam ĝi estis skribita proksimume dudek jarojn antaŭe, aŭ la teatraĵo "Adamo kaj Evo" de [[Miĥail Bulgakov]], kaj eĉ verkoj de [[Disidento|disidentoj]] kiel [[Andrej Saĥarov]], [[Anna Aĥmatova]], Aleksandr Galiĉ kaj [[Anton Denikin]]. Verkoj de rusaj ekzilitoj, kiel ekzemple [[Vladimir Nabokov]], Sergei Dovaltov kaj aliaj, ankaŭ estis publikigitaj tiutempe. En tiu tempo, eĉ antaŭ la disfalo de Sovet-Unio, la monata revuo iĝis la unua periodaĵo se temas pri ricevi registaran financadon sen enmiksiĝo en la enhavo kaj simbolis la epokon de [[perestrojko]] kaj [[Parollibereco|sinesprimlibereco]]. Tiu difino estis kondukita al publika subtenletero en la revuo skribita fare de kelkaj intelektuloj, inkluzive de [[Dmitrij Liĥaĉov]], Oleg Yeframov, Mark Zaĥarov kaj [[Alfred Ŝnitke|Alfred Schnittke]]. Post la rompo de Sovetunio, la revuo daŭre aperis monate. == Enhavojn == La revuo publikigas rakontojn en daŭrigoj, [[Poezio|poemoj]], recenzoj kaj [[Literatura kritiko|kritiko de literaturo]] kaj [[Artkritikisto|kino]]. Ĉi tiu estas la plej grava revuo en la kampo de sovetia kinejo. == Eksteraj ligiloj == * [http://reading-hall.ru/oktyabr/index.php Pri la revuo], en la retejo "Legejo". * [https://imwerden.de/razdel-2126-str-1.html Elektitaj numeroj por referenco ekde 1924] * [https://magazines.gorky.media/october Numeroj por legado], de 1996 * [https://gazeta-licey.ru/news/50947-rozhdyonnyie-v-noyabre-predstavili-zhurnal-oktyabr-so-svoimi-publikatsiyami Poezia vespero organizita de revuo], novembro 2016 {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Literaturaj gazetoj en Rusio]] [[Kategorio:Komunismaj gazetoj]] [[Kategorio:Sovetiaj gazetoj]] [[Kategorio:Ruslingvaj gazetoj]] [[Kategorio:Aperis en 1924]] gtpn92mtl06udcyl5rrbtghmerpwhq8 9349176 9349175 2026-04-07T09:45:01Z Sj1mor 12103 9349176 wikitext text/x-wiki {{Informkesto organizaĵo}} '''Oktobro''' (en [[Rusa lingvo|la rusa]] : '''Октябрь''' ) estis literatura monata revuo kiu aperis en [[Sovetunio]] kaj sekve en [[Rusio]] post la [[Dissolvo de Sovetunio]]. Ĝi estis en cirkulado inter 1924 ĝis 2019. Krom [[Novij Mir|''Novij Mir'']] kaj ''Znamija'' tiu-ĉi revuo estis eminenta kaj profunde enradikiĝita en la literaturan mondon de Rusio. == Historio == La revuo estis kreita fare de grupo de verkistoj kaj poetoj nomitaj "Oktobro" (laŭ la [[Oktobra Revolucio]]) kaj formulis [[Komunismo|komunisman]] linion proksiman al la diktaĵoj de la [[Komunista Partio de Sovetunio]]. En siaj fruaj jaroj ĝi estis la organo de la Unuiĝo de Proletaj Verkistoj en [[Moskvo]] kaj poste apartenis al la Unio de Kreintoj de Sovetunio. Eĉ dum la malpli severa periodo, la [[Ĥruŝĉova degelo|degelo de Ĥruŝĉov]], la revuo konservis rigidan [[Stalinismo|stalinisman]] linion. En la revuo interalie estis eldonitaj la verkoj de [[Sergej Jesenin]], [[Vladimir Majakovskij]], [[Miĥail Zoŝĉenko]], [[Andrej Platonov]], [[Arkadij Gajdar]], [[Aleksandr Tvardovskij]], [[Konstantin Paustovskij]], [[Aleksej Nikolajeviĉ Tolstoj]] kaj [[Valentin Katajev]]. Poeziotradukoj ankaŭ estis publikigitaj, kiel ekzemple verkoj de [[Lion Feuchtwanger]], [[Henri Barbusse]], [[Romain Rolland]], [[Theodore Dreiser]], [[Martin Andersen Nexø]], [[Heinrich Mann]] kaj pli, kiuj estis konataj pro sia [[Socialismo|socialisma]] mondrigardo. Komencante en la [[1970-aj jaroj]], pli liberalaj verkoj ankaŭ estis publikigitaj, sed daŭre ene de la limoj de kio estis permesita laŭ la diktaĵoj de la partio. Tiel estis publikigitaj la verkoj de Anatolij Rybkov, [[Bella Aĥmadulina|Bela Aĥmadulina]], Andrej Vozsanskij, [[Jevgenij Jevtuŝenko]] kaj aliaj. Dum la periodo de [[Glasnost|glasnosto]], verkoj kiuj estis malpermesitaj en Sovet-Unio komencis esti publikigitaj en la revuo, kiel ekzemple "Vivo kaj Sorto" de [[Vasilij Grossman]], kiu estis publikigita nur en [[1988]], kvankam ĝi estis skribita proksimume dudek jarojn antaŭe, aŭ la teatraĵo "Adamo kaj Evo" de [[Miĥail Bulgakov]], kaj eĉ verkoj de [[Disidento|disidentoj]] kiel [[Andrej Saĥarov]], [[Anna Aĥmatova]], Aleksandr Galiĉ kaj [[Anton Denikin]]. Verkoj de rusaj ekzilitoj, kiel ekzemple [[Vladimir Nabokov]], Sergei Dovaltov kaj aliaj, ankaŭ estis publikigitaj tiutempe. En tiu tempo, eĉ antaŭ la disfalo de Sovet-Unio, la monata revuo iĝis la unua periodaĵo se temas pri ricevi registaran financadon sen enmiksiĝo en la enhavo kaj simbolis la epokon de [[perestrojko]] kaj [[Parollibereco|sinesprimlibereco]]. Tiu difino estis kondukita al publika subtenletero en la revuo skribita fare de kelkaj intelektuloj, inkluzive de [[Dmitrij Liĥaĉov]], Oleg Yeframov, Mark Zaĥarov kaj [[Alfred Ŝnitke|Alfred Schnittke]]. Post la rompo de Sovetunio, la revuo daŭre aperis monate. == Enhavojn == La revuo publikigas rakontojn en daŭrigoj, [[Poezio|poemoj]], recenzoj kaj [[Literatura kritiko|kritiko de literaturo]] kaj [[Artkritikisto|kino]]. Ĉi tiu estas la plej grava revuo en la kampo de sovetia kinejo. == Eksteraj ligiloj == * [http://reading-hall.ru/oktyabr/index.php Pri la revuo], en la retejo "Legejo". * [https://imwerden.de/razdel-2126-str-1.html Elektitaj numeroj por referenco ekde 1924] * [https://magazines.gorky.media/october Numeroj por legado], de 1996 * [https://gazeta-licey.ru/news/50947-rozhdyonnyie-v-noyabre-predstavili-zhurnal-oktyabr-so-svoimi-publikatsiyami Poezia vespero organizita de revuo], novembro 2016 {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Literaturaj gazetoj en Rusio]] [[Kategorio:Komunismaj gazetoj]] [[Kategorio:Sovetiaj gazetoj]] [[Kategorio:Ruslingvaj gazetoj]] [[Kategorio:Aperis en 1924]] tn28yxp9ohjrltc8xxw07hwuok35xjz Sós 0 826607 9349112 9264709 2026-04-07T07:11:42Z Crosstor 3176 /* Elektitaj personoj kun nomo Soós */ 9349112 wikitext text/x-wiki La [[familio|familia]] nomo '''Sós''' [ŝOŝ] apartenas al la oftaj nomoj en [[Hungario]], ankaŭ en la [[diasporo]]. Ĝia signifo estas ''sala''. La nomo ekzistas ankaŭ en formoj ''Soós'' kaj ''Soos'' kun la sama prononco. == Elektitaj personoj kun nomo Sós == {{Div col|cols = 2}} * [[Ágnes Sós]], reĝisoro * [[Aladár Sós]], arkitekto * [[Árpád Sós]], redaktoro * [[Edmund Sós]], esperantisto * [[József Sós]], kuracisto * [[Pál Sós]], kuracisto * [[Vera T. Sós]], matematikisto {{Div col end}} == Elektitaj personoj kun nomo Soós == {{Div col|cols = 2}} * [[Anna Soós]], matematikisto * [[Angéla Soós]], aktoro * [[Ferenc Soós]], tablotenisisto * [[Ilona Soós]], kemiisto * [[Imre Soós]], aktoro * [[István Soós]], juristo * [[István Soós (kemiisto)]] * [[István Soós (pastro)]] * [[János Baksa-Soós]], kantisto * [[János Széki Soós]], poeto * [[Jenő Soós]], matematikisto * [[Károly Soós]], generalo * [[Károly Attila Soós]], ekonomo * [[Lajos Soós]], biologo * [[László Baksa Soós]], aktoro * [[László Soós]], verkisto * [[Lenke Soós]], geografo * [[Lőrinc Soós]], kupristo * [[Mihály Pál Soós]], premonstrato * [[Pál Soós]], kemiisto * [[Péter Soós]], reĝisoro * [[Vilmos Szamosi Soós]], skulptisto {{Div col end}} == Elektitaj personoj kun nomo Soos == * [[Attila Soos]], fotisto == Tute nerilate == * [[Sos del Rey Católico]], municipo en Hispanio == Fontoj == La listo estas kompilaĵo el legeblaj [[artikolo]]j en Esperanta Vikipedio. {{Projektoj}} [[Kategorio:Hungaraj familiaj nomoj]] 11r59bpfcfprnzthhw5zufex2u4691t Kategorio:Hungaraj karmelanaj monaĥoj 14 830625 9348898 8235831 2026-04-06T14:40:16Z Crosstor 3176 [[Kategorio:Karmelanoj]] aldonita per [[Vikipedio:VarmaKato|HotCat]] 9348898 wikitext text/x-wiki [[Kategorio:Hungaraj monaĥoj|karmelanoj]] [[Kategorio:Karmelanoj]] e6ifx16xdm4c0rrilksmiycarlrvrgd Hanns Bruno Geinitz 0 851232 9348884 9205115 2026-04-06T14:34:58Z Tirolischleioans 254019 9348884 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo}} '''Hanns Bruno GEINITZ''' (naskiĝinta la {{daton|16|10|1814}} en [[Altenburg]], mortinta la {{daton|28|1|1900}} en [[Dresdeno]]) estis [[germanio|germana]] pionira geologo kaj paleontologo. Edzigis lin en 1843 Luise Pusch kaj en 1846 Margarete Will (sume 3 filoj kaj 3 filinoj). == Vivo == Estante filo de konstrukonsilisto li studis de 1834 en [[Berlino]], komence ĥemion. Danke al [[Friedrich Hoffmann (geologo)|Friedrich Hoffmann]] kaj [[Friedrich August Quenstedt]] li pli kaj pli okupiĝis pri mineralogiaj kaj geologiaj fakoj. En 1837 li doktoriĝis en [[Jena]] pri la [[turingio|turingia]] konkokalko. En 1838 li ekdocentis ĉe la [[Teknologia universitato Dresdeno]]; samloke li restis dum 56 jaroj. En 1850 li estiĝis katedrestro pri geologio kaj mineralogio. Lia talento pedagogia senteblis kaj altlerneje kaj en societoj (i.a. ĉe ''Naturwissenschaftliche Gesellschaft Isis'', ''Deutsche geologische Gesellschaft'' kaj [[leopoldina (akademio)|Leopoldina-akademio]]). Estante universala klerito li aktivis en multaj disciplinoj ene de geologio/paleontologio, oftege ankaŭ pri planta paleontologio. Li estis ŝtata ekspertizisto kiam temis pri la taŭgigo de [[saksio|saksujaj]] karbominejoj. Danke al li estiĝis en Dresdeno mineralogia muzeo por kiu li direktoris de 1857. Li pioniris ankaŭ pri la esplorado de [[permio]]. Kvankam liaj pripaleozoikaj esploroj ĉiam dediĉis sin al regionoj en Turingio kaj Saksujo li gravis ankaŭ por fremdlandaj fakuloj, eĉ en [[Usono]]. Oni ja rajtas nomi liajn ĉefajn verkojn klasikaj geologiaĵoj. Liaj skribaĵoj pri [[litostratigrafio]] en la landlimregiono inter Saksujo kaj [[Bohemio]], antaŭ ĉio ''Das Elbthalgebirge in Sachsen'' ( 1871–75) ege antaŭenigis la ĝeneralan konon ĉi-prie. Li ankaŭ enhaviis la [[terciaro|terciarojn]] brunkarbaĵojn kaj la [[kvaternaro]] de Saksujo. Kiam troviĝis [[urno|urnaj]] kampoj de Strehlen kaj Großenhain li la unuan fojon strikte aplikis natursciencajn metodojn je [[prahistorio]]. Kune kun [[Gustav von Leonhard]] li ĉefredaktoris inter 1863 kaj 1879 la periodaĵojn "Neues Jahrbuch" kaj "Centralblatt für Mineralogie, Geologie und Paläontologie". == Aliaj verkoj (elekto) == * Charakteristik d. Schichten u. Petrefakten d. sächs.-böhm. Kreidegebirges, 1839 s.; * Die Versteinerungen d. dt. Zechsteingebirges, 1848; * Die Versteinerungen d. Grauwackenformation in Sachsen, 1852 f.; * Darst. d. Flora d. Hainichen-Ebersdorfer u. d. Flöha’er Kohlenbassins, 1854; * Die Versteinerungen d. Steinkohlenformation in Sachsen, 1855; * Geognost. Darst. d. Steinkohlenformation in Sachsen, 1856; * Die Leitpflanzen d. Rothliegenden u. d. Zechsteingebirges in Sachsen, 1858. == Fonto == Pfannenstiel, Max: "Geinitz, Hanns". Ĉe: Neue Deutsche Biographie 6 (1964), p. 151-152 ([https://www.deutsche-biographie.de/pnd116499737.html#ndbcontent tie ĉi interrete]) == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * {{DNB-Portal|116499737}} * [https://swb.bsz-bw.de/DB=2.304//CMD?ACT=SRCHA&IKT=8549&TRM=116499737&COOKIE=Us998,Pbszgast,I2017,B20728+,SY,NRecherche-DB,D2.304,E2d27ed6a-0,A,H,R217.92.236.95,FY verkoj ĉe la dataro ''Sächsische Bibliografie''] * [https://www.stadtwikidd.de/wiki/Hanns_Bruno_Geinitz artikolo en la regiona enciklopedieto StadtWiki Dresden] {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Geinitz, Hanns}} [[Kategorio:Germanaj geologoj]] [[Kategorio:Germanaj profesoroj]] [[Kategorio:Homoj rilataj al Dresdeno]] [[Kategorio:Paleontologoj]] [[Kategorio:Altenburg]] 9xarplwbbs0zltqelikavqog5nouf8f Sun Jat-sen 0 855781 9349065 8639250 2026-04-07T00:20:14Z Xqbot 13076 Roboto: Riparas duoblan alidirekton al [[Sun Yat-sen]] 9349065 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Sun Yat-sen]] bnutuk08z84a4m5jxddta5kc8e7zdrk Sandouping 0 855938 9348934 9348195 2026-04-06T15:52:58Z ThomasPusch 1869 9348934 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo|regiono-ISO=CN}} [[Dosiero:Sandouping-homes-near-the-dam-4908.jpg|thumb|maldekstre|Laborista kvartalo en Sandouping proksime al la suda enirejo al la Baraĵo Tri Gorĝoj.]] '''Sandouping''' estas [[urbo]] en la distrikto Yiling de [[Yichang]], en Esperanto '''Jiĉango''',<ref>La ĝis nun sola esperantlingva [[atlaso]], [[Poŝatlaso de la mondo]] de 1971 el Prago, dokumentigas esperantigon "Jiĉango" en la vasta, du-paĝa mapo 20.</ref> en la [[provinco Hubejo]], [[Ĉinio]]. Ĝi kuŝas sur la dekstra bordo (sude) de la rivero [[Jangzio]], en la okcidento de la distrikto Yiling, proksime al ties limo kun la kantono Zigui. Sandouping estas plej konata kiel sidejo de la [[Baraĵo Tri Gorĝoj]], nome la plej granda [[elektra centralo]] de la mondo.<ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/5000092.stm «Muro de la Presa de las Tres Gargantas completo».] [[BBC]] News. 20a de majo 2006. Konsultita la 26an de septembro 2009. </ref>​ La [[ekonomio]] de la urbo estas tre konektita kun la rivero Jangzio. Krom la Baraĵo Tri Gorĝoj, aliaj gravaj entreprenoj estas la [[ŝipkonstruejo]] Hailun (海轮造船厂) kaj la kompanio de ŝipservoj Fazhong (发中船务有限公司). ==Referencoj== {{Referencoj}} {{-}} * {{Tradukita|lingvo= es |artikolo=Sandouping|revizio=153841995}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Geografio de Hubejo]] [[Kategorio:Loĝlokoj de Ĉinio]] 4w0t6rb127ckjgqutce451unl25egcf 9348935 9348934 2026-04-06T15:54:12Z ThomasPusch 1869 9348935 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo |regiono-ISO = CN |tipo1 = reliefo |zomo= 7 }} [[Dosiero:Sandouping-homes-near-the-dam-4908.jpg|eta|maldekstre|Laborista kvartalo en Sandouping proksime al la suda enirejo al la Baraĵo Tri Gorĝoj.]] '''Sandouping''' estas [[urbo]] en la distrikto Yiling de [[Yichang]], en Esperanto '''Jiĉango''',<ref>La ĝis nun sola esperantlingva [[atlaso]], [[Poŝatlaso de la mondo]] de 1971 el Prago, dokumentigas esperantigon "Jiĉango" en la vasta, du-paĝa mapo 20.</ref> en la [[provinco Hubejo]], [[Ĉinio]]. Ĝi kuŝas sur la dekstra bordo (sude) de la rivero [[Jangzio]], en la okcidento de la distrikto Yiling, proksime al ties limo kun la kantono Zigui. Sandouping estas plej konata kiel sidejo de la [[Baraĵo Tri Gorĝoj]], nome la plej granda [[elektra centralo]] de la mondo.<ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/5000092.stm «Muro de la Presa de las Tres Gargantas completo».] [[BBC]] News. 20a de majo 2006. Konsultita la 26an de septembro 2009. </ref>​ La [[ekonomio]] de la urbo estas tre konektita kun la rivero Jangzio. Krom la Baraĵo Tri Gorĝoj, aliaj gravaj entreprenoj estas la [[ŝipkonstruejo]] Hailun (海轮造船厂) kaj la kompanio de ŝipservoj Fazhong (发中船务有限公司). ==Referencoj== {{Referencoj}} {{-}} * {{Tradukita|lingvo= es |artikolo=Sandouping|revizio=153841995}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Geografio de Hubejo]] [[Kategorio:Loĝlokoj de Ĉinio]] a58ghux766gdhftu94mnyhbnf7a7jnh 9348974 9348935 2026-04-06T17:25:46Z ThomasPusch 1869 9348974 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo |regiono-ISO = CN |tipo1 = reliefo |zomo= 7 }} [[Dosiero:Sandouping-homes-near-the-dam-4908.jpg|eta|maldekstre|Laborista kvartalo en Sandouping proksime al la suda enirejo al la Baraĵo Tri Gorĝoj.]] '''Sandouping''' estas [[urbo]] en la distrikto Yiling de [[Yichang]], en Esperanto '''Jiĉango''',<ref>La ĝis nun sola esperantlingva [[atlaso]], [[Poŝatlaso de la mondo]] de 1971 el Prago, dokumentigas esperantigon "Jiĉango" en la vasta, du-paĝa mapo 23.</ref> en la [[provinco Hubejo]], [[Ĉinio]]. Ĝi kuŝas sur la dekstra bordo (sude) de la rivero [[Jangzio]], en la okcidento de la distrikto Yiling, proksime al ties limo kun la kantono Zigui. Sandouping estas plej konata kiel sidejo de la [[Baraĵo Tri Gorĝoj]], nome la plej granda [[elektra centralo]] de la mondo.<ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/5000092.stm «Muro de la Presa de las Tres Gargantas completo».] [[BBC]] News. 20a de majo 2006. Konsultita la 26an de septembro 2009. </ref>​ La [[ekonomio]] de la urbo estas tre konektita kun la rivero Jangzio. Krom la Baraĵo Tri Gorĝoj, aliaj gravaj entreprenoj estas la [[ŝipkonstruejo]] Hailun (海轮造船厂) kaj la kompanio de ŝipservoj Fazhong (发中船务有限公司). ==Referencoj== {{Referencoj}} {{-}} * {{Tradukita|lingvo= es |artikolo=Sandouping|revizio=153841995}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Geografio de Hubejo]] [[Kategorio:Loĝlokoj de Ĉinio]] tukm1tj4nawkxmd3wiwwm80kf7p82xw Aya Nakamura 0 858850 9349016 8800284 2026-04-06T19:05:43Z IvanScrooge98 111818 9349016 wikitext text/x-wiki {{Informkesto muzika artisto |dosiero = Aya Nakamura 2025.jpg }} '''Aya Nakamura''' {{IPA|[aja nakamuʁa]}} {{audio|}}, naskiĝnome '''Aya Danioko''' (naskiĝis {{naskiĝdato|1995|05|10}} en [[Bamako]], [[Malio]]) estas franca [[Pop-muziko|pop]]-[[kantistino]] de malia deveno. Ŝi estis civitanigita franca la 30-an de aprilo 2021. == Diskaro == === Albumoj === * [[2017]]: ''Journal intime'' * [[2018]]: ''Nakamura'' * [[2020]]: ''Aya'' * [[2023]]: ''DNK'' === Unuopaĵoj === * [[2018]]: ''Djadja'' * [[2019]]: ''Copines'' * [[2020]]: ''Jolie nana'' * [[2021]]: ''Bobo'' == Turneoj == * 2018-2019: ''Nakamura Tour'' * 2023: ''DNK Tour'' == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [https://www.allmusic.com/artist/mn0003438277 Aya Nakamura ĉe AllMusic] * {{IMDb nomo}} * {{YouTube|kanalo=UC-69vhXlCa3XHbF8JHCQHfg|nomo=Aya Nakamura}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Nakamura, Aya}} [[Kategorio:Francaj popkantistoj]] ivr536c0xc3fcz8ct3ckh3pqxtnilyt 9349017 9349016 2026-04-06T19:06:09Z IvanScrooge98 111818 9349017 wikitext text/x-wiki {{Informkesto muzika artisto |dosiero = Aya Nakamura 2025.jpg }} '''Aya Nakamura''' {{IPA|[aja nakamuʁa]}} {{audio|LL-Q150 (fra)-LurKin-Aya Nakamura.wav}}, naskiĝnome '''Aya Danioko''' (naskiĝis {{naskiĝdato|1995|05|10}} en [[Bamako]], [[Malio]]) estas franca [[Pop-muziko|pop]]-[[kantistino]] de malia deveno. Ŝi estis civitanigita franca la 30-an de aprilo 2021. == Diskaro == === Albumoj === * [[2017]]: ''Journal intime'' * [[2018]]: ''Nakamura'' * [[2020]]: ''Aya'' * [[2023]]: ''DNK'' === Unuopaĵoj === * [[2018]]: ''Djadja'' * [[2019]]: ''Copines'' * [[2020]]: ''Jolie nana'' * [[2021]]: ''Bobo'' == Turneoj == * 2018-2019: ''Nakamura Tour'' * 2023: ''DNK Tour'' == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [https://www.allmusic.com/artist/mn0003438277 Aya Nakamura ĉe AllMusic] * {{IMDb nomo}} * {{YouTube|kanalo=UC-69vhXlCa3XHbF8JHCQHfg|nomo=Aya Nakamura}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Nakamura, Aya}} [[Kategorio:Francaj popkantistoj]] ix4snde52t8q63mmfo7o8ncy1hqpyo4 Volontuloj kun okulvitroj 0 878259 9349055 9282163 2026-04-06T23:41:53Z Sahaquiel9102 39443 9349055 wikitext text/x-wiki {{Unua}} {{Informkesto libro |aŭtoroj=[[Jef Last]] kaj [[Nordahl Grieg]] |lingvo= Esperanto |eldonado = SATeH|tradukisto=Gijsbertus Johannes Degenkamp|aliaj tradukantoj=, [[Juan Sebastian Quintero Santacruz]], [[Claude Rouget]]}} '''Volontuloj kun okulvitroj'''<ref>''Volontuloj kun okulvitroj'', SAT-en-Hispanio, Madrid, 2024, 321 pp. ISBN 978-84-09-61153-9 </ref> estas libro eldonita de [[SAT-en-Hispanio]], kiu temas pri partopreno de ĉefe du eksterlandanoj dum la [[Hispana Enlanda Milito]]. La libro konsistas ĉefe el du verkoj, [[membiografio|membiografiaj]], kiuj rakontas la spertojn de du tiaj vizitantoj, plus aliaj klarigaj tekstoj.<ref>Rezenco en "[[SAT-en-Hispanio]] eldonas la libron "Volontuloj kun okulvitro"", [[Sennacieca Revuo]], 2023-2024, nº 151-152, pp. 33-34.</ref> La unua verko de la volumo estas fakte reeldono de “[[La hispana tragedio]]”, de la nederlanda verkisto [[Jef Last]]. Li rakontas siajn spertojn kiel batalanto dum la Batalo de Madrido. La libro estis dekomence eldonita dum la milito mem en la [[nederlanda lingvo]], surbaze de la leteroj senditaj al lia edzino, sed ankaŭ enhavante aliajn tekstojn kiel diskurso dum kongreso de intelektuloj. Jam en tiu epoko oni faris tradukon al Esperanto, kiun la Federacio de Laboristaj Esperantistoj (tiama laborista asocio ligita al [[SAT]]) publikigis en 1938. La dua verko estas “Hispana somero” de la norvega verkisto [[Nordahl Grieg]]. Ĝi estis publikigita en [[norvega lingvo]] en 1937, tuj post la reveno de la verkisto el Hispanio al sia lando, kiel kolekto de kronikoj pri lia partopreno kiel ĵurnalisto. La libro longe restis konata preskaŭ nur en Norvegio, sed en 2017, post la liberigo de la [[kopirajto]]j aperis dulingva eldono norveg-hispana, laŭ titolo “Spansk sommer / Verano español”, surbaze de kiu oni aranĝis tiun esperantlingvan version. Al ambaŭ verkoj oni aldonis epilogon, verkitan de [[Toño del Barrio]], kun bazaj informoj pri la milito, la rolo de intelektuloj kaj verkistoj dum la milito, kaj la organizado de la Ligo de Artistoj por Defendo de la Kulturo kaj de la Internacia Kongreso de Verkistoj por Defendo de la Kulturo okazinta en [[Valencio]] en 1937, en kiuj ambaŭ verkistoj partoprenis. La eldono estis kolektiva laboro fare de diversaj aktivuloj kaj volontuloj kiel tradukistoj, reviziantoj, enpaĝiganto, grafikisto ktp. ==Referencoj== {{Referencoj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Verkoj pri la Hispana Enlanda Milito]] [[Kategorio:Esperanto-libroj aperintaj en 2024]] nbvk1mk1k8c3gljsj50ljtjznj6j9al Susanne Dagen 0 890127 9348876 9249110 2026-04-06T14:33:24Z Tirolischleioans 254019 9348876 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo}} '''Susanne DAGEN''' (naskiĝinta en [[1972]] je [[Dresdeno]]<ref>Maria Timtschenko: [https://www.zeit.de/2017/13/susanne-dagen-dresden-pegida-buchhaendlerin-buergertum "Susanne Dagen – Wut im Buch"] - ĉe: ''Zeit Online'', 23..2017</ref>) estas [[germanio|germana]] eldonistino, librovendistino kaj regiona politikistino de [[FWG]]. Lernis ŝi librovendadon en Dresdeno kaj [[Rostock]]. De 1995 ŝi tenadas, kune kun Michael Bormann, en la dresdena kvartalo Loschwitz la kulturdomon ''BuchHaus Loschwitz'', de 2002 la eldonejon ''edition buchhaus loschwitz''. Politikistante en la dresdena urba konsilio ŝi favoras [[novdekstrismo|novdekstrismajn]] poziciojn. Patrino ŝia estis arthistoriistino ĉe la Ŝtataj Artkolektoj je Dresdeno kaj galeriistino aktive en ŝtata artkomercado; patro lia estis kemiisto el [[Kroatio]]. Havas ŝi du filinojn vivante Dresdene. En marto 2018 ŝi vokiĝis en la estraranon de la fondaĵo ''Desiderius-Erasmus-Stiftung'' kiu apogas ideojn de [[Alternativo por Germanio]] (AfD).<ref>Moritz Lehmann: [https://www.badische-zeitung.de/literatur-und-vortraege/buchhaendlerin-dagen-in-afd-naher-stiftung--150727130.html "Buchhändlerin Dagen in AfD-naher Stiftung"] - ĉe: ''Badische Zeitung'', 22.3.2018.</ref> Ekde aŭgusto 2024 ŝi anis ĉe la dresdena urbokonsilia frakcio de AfD, sen eksmembriĝo ĉe FWG.<ref>Elias Hantzsch: [https://www.dnn.de/lokales/dresden/dresden-afd-fraktion-im-stadtrat-nimmt-susanne-dagen-auf-NWX3VTCXAJGLNI5WPBLSUN35S4.html "Susanne Dagen geht zur AfD-Fraktion im Dresdner Stadtrat"] - ĉe: ''Dresdner Neueste Nachrichten'', 8.8/2024</ref> Eldonas ŝi ĉiujare la kalendaron ''Literarisches Dresden'' kaj publikigas aferojn pri ''poet in residence''. Grava serio de ŝia eldonejo titoliĝas ''Exil''.<ref>[https://kulturhaus-loschwitz.de/edition-buchhaus/edition-buchhaus-loschwitz/ ĉiuj volumoj de ĉi serio]</ref> Konata verkistino kun kiu ŝi flegas kontaktojn estas [[Monika Maron]]. Amikino de ŝi estas [[Ellen Kositza]]. <ref>Hannes Soltau kaj Christian Schröder: [https://www.tagesspiegel.de/kultur/die-rechte-liebe-zur-literatur-4205368.html "Die rechte Liebe zur Literatur"] - ĉe: ''tagesspiegel.de'', 26.10.2020</ref> == Literaturo == * Torsten Hoffmann: "Ästhetischer Dünger. Strategien neurechter Literaturpolitik", - ĉe: ''Deutsche Vierteljahrsschrift für Literaturwissenschaft und Geistesgeschichte,'' volumo 95, n-ro 2, 31.5.2021, ISSN 0012-0936, p. 219–254 == Eksteraj ligiloj == * [https://www.autorenwelt.de/person/susanne-dagen Susanne Dagen ĉe autorenwelt.de] *[https://kulturhaus-loschwitz.de/ hejmpaĝo de la kulturdomo je Loschwitz] * [https://www.3sat.de/kultur/kulturdoku/der-fall-tellkamp-film-100.html "Der Fall Tellkamp"] - dokumentada filmo de Andreas Gräfenstein, ZDF, 2022 (intervjuo kun Dagen de minuto 35:30) == Notoj == <references /> {{Bibliotekoj}} {{DEFAULTSORT:Dagen, Susanne}} [[Kategorio:Germanaj eldonistoj]] [[Kategorio:Virinoj]] [[Kategorio:Dresdeno]] [[Kategorio:Germanaj politikistoj]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en 1972]] [[Kategorio:Nova Dekstro (Eŭropo)]] [[kategorio:Librovendistoj]] [[kategorio:Homoj rilataj al Dresdeno]] hzfe7jhdj0ztr5v55k7c62eiqfzph5l Hugo Wernekke 0 901907 9348890 9241106 2026-04-06T14:36:32Z Tirolischleioans 254019 9348890 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo}} '''Julius Hugo WERNEKKE''' (naskiĝinta la {{daton|13|5|1846}} en [[Dresdeno]], mortinta la {{Daton|19|2|1929}} en [[Vajmaro]]) estis [[germanio|germana]] instruisto de matematiko kaj natursciencoj Wernekke doktoriĝis ĉe la [[universitato de Lepsiko]] post defendo de tezo pri la polemiko de [[Giordano Bruno]] kontraŭ la aristotela filozofio.<ref> ''Giordano Brunos Polemik gegen die Aristotelische Kosmologie'', C. Heinrich, Dresdeno 1871.</ref> Li estris de la Realisma lernejo de Vajmaro inter januaro 1879 kaj 1885 kaj nomumiĝis sekreta kortegkonsilisto. Poste li ekdeĵoris ĉe la Grandduka realisma gimnazio kie li direktoris inter 1886 kaj septembro 1906. Ĉe la framasonisma loĝio [[Anna Amalia zu den drei Rosen]] li majstris inter 1882 kaj 1892: tiufunkcio li priesploris la loĝiajn agadojn de [[johann Wolfgang von Goethe|Goeto]], kio naskis la faklibron ''Goethe und die königliche Kunst''. La loĝiaj aktoj mem ne plu ekzistas.<ref>Walter Müller-Seidel kaj Wolfgang Riedel (eld.): [https://books.google.de/books?id=ml9Jbw9SK5MC&pg=PA163&dq=%22Hugo+Wernekke%22&hl=de&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwih2q3DztaLAxVI-gIHhVeRMlMQ6AF6BAĝEAM#v=onepage&q=%22Hugo%20Wernekke%22&f=false "Die Weimarer Klassik und ihre Geheimbünde"] - Königshausen & Neumann, Würzburg 2002, p. 163</ref><ref>W. Daniel Wilson: [https://books.google.de/books?id=qJG8DQAAQBAJ&pg=PA52&dq=Wilson+Goethe+und+die+Freimaurerei+Wernekke&hl=de&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwinkYb10taLAxVwxQIHhTJxIWcQ6AF6BAgLEAM#v=onepage&q=Wilson%20Goethe%20und%20die%20Freimaurerei%20Wernekke&f=false "Geheimräte gegen Geheimbünde. Ein unbekanntes Kapitel der klassisch-romantischen Geschichte Weimars"] - Metzler, Stuttgart 1991, p. 52, ISBN 3-476-00778-2</ref> Liaj publikigitaĵoj estas tiel filozofiaj kiel lingvosciencaj. Kun [[Bernhard Hergt]] li eldonis ankaŭ lernejan kronikon. Krome li kun aliaj aranĝis tradukon de la verko ''Das Büchlein vom Leben nach dem Tode'' de [[Gustav Fechner]] sub la titolo ''Life after death'' (Londono 1882). == Verkoj (elekto) == * ''Goethe und die königliche Kunst'', dua eldono, Verlag A. Unger, Berlino 1923. * ''Friedrich Ludwig Schröder als Künstler und Freimaurer'', A. Unger, Berlino 1916. * ''Giordano Bruno's Polemik gegen die Aristotelische Kosmologie'', (=Diss. Leipzig), C. Heinrich, Dresdeno 1871. [https://www.digitale-sammlungen.de/de/view/bsb11018050?page=1 surrete] * ''Zur Syntax des portugiesischen Verbs'' (Programm der Realschule I. Ordnung zu Weimar), Vajmaro 1885. [https://books.google.de/books?id=lglNcaUTx0UC&hl=de&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y surrete] * kun Bernhard Hergt: ''Abriß der Schulgeschichte: Die Farnpflanzen Thüringens'' Beilage zum Jahresberichte des Großherzoglichen Realgymnasiums, Hof-Buchdruckerei, Vajmaro 1906. ==Eksteraj ligiloj== *[https://www.deutsche-digitale-bibliothek.de/person/gnd/117724289 ligiloj ĉe DDB] == Notoj == <references /> {{bibliotekoj}} {{DEFAULTSORT:Wernekke, Hugo}} [[Kategorio:Lernejestroj]] [[Kategorio:Homoj rilataj al Weimar]] [[Kategorio:Germanaj framasonoj]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en 1846]] [[Kategorio:Mortintoj en 1929]] [[kategorio:Homoj rilataj al Dresdeno]] 2uz8r3fetox7mm48cdc9iqk1petxjtq László Gyáros 0 903394 9349152 9038871 2026-04-07T09:13:15Z Sj1mor 12103 9349152 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo |nomo = {{Paĝonomo}} |dosiero = {{#invoke:Wikidata|claim|P18}} |grandeco de dosiero = |priskribo de dosiero = |naskonomo = }} '''[[Ladislao|László]] Gyáros''' [lAslO djAroŝ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo '''Gyáros László''' estis [[Hungario|hungara]] [[oraĵisto]], [[redaktoro]], [[tradukisto]], [[diplomato]]. {{Paĝonomo}}<ref>https://opac-nevter.pim.hu/ro/record/-/record/display/manifestation/PIM56750/e38e9ce0-ffcf-4755-8a68-f860bba26e04/solr/0/24/2/3/authorOrder/ASC hungarlingva datenaro de muzeo</ref><ref>https://magyarnemzetinevter.hu/szemelyi-nevter/?id=667875&date=2024-03-01 nemzeti névtér</ref> naskiĝis {{naskiĝtago|1908|10|1}} en [[Budapeŝto]], li mortis {{mortotago|1980|1|31}} en Budapeŝto. == Biografio == {{Paĝonomo}} akiris oraĵistan [[licenco]]n, poste li estis oraĵisto en sia naskiĝurbo 3 jarojn, inter 1929–1936 en [[Belgio]]. Li aliĝis ankaŭ al la belgaj [[komunisto]]j. Inter 1936–1939 li batalis en la [[hispana enlanda milito]], kie li perdis sian maldekstran [[kruro]]n. En 1940 li estis deportito en [[Francio]], poste li vivis en [[Moskvo]]. Li estis radioparolisto de la hungara dissendo, ankaŭ redaktoro en eldonejo, iom poste armea [[oficiro]]. Hejmenveninta en 1945 li estis redaktoro jardekon, poste li estis ministeria oficisto, dum li iĝis diplomato. Tiutempe li estis grava figuro de la hungara politika kaj literatura vivoj. Inter 1960-1967 li estis [[ambasadoro]] en pluraj landoj, poste li pensiuliĝis. Li estis konata kiel tradukisto el la rusa lingvo. Li havis filinon kaj li ricevis [[premio]]jn inter 1948-1978. == Elektitaj kontribuoj == * ''Zalka Máté – Lukács tábornok.'' (1952) * ''Magyar önkéntesek a spanyol nép szabadságharcában.'' (kompilisto, redaktoro, 1959) * ''Madrid határán…'' (poemoj, studoj, kompilisto kun ilustraĵoj de [[János Kass]], 1976) * ''Az Új Szó története.'' (redaktoro, 1977) == Elektitaj tradukaĵoj == * ''Halhatatlan hősök.'' (1944; 2-a eldono: 1945) * [[Valentin Kataev]]: ** ''A távolban egy fehér vitorla.'' (1946; 16-a (!) eldono: 2002) ** ''Az ezred fia.'' (1954; 4-a eldono: 1974) * [[:en:Lev Kassil]]–Maks Poljanovskij: ''Vologya utcája.'' (1964; 6-a eldono: 1980) * [[:en:Mikhail Prishvin]]: ''Az erdő emeletei.'' (1977) == Memorigiloj == * premio "Gyáros László" == Fontoj == * [https://www.arcanum.com/hu/online-kiadvanyok/Lexikonok-magyar-eletrajzi-lexikon-7428D/g-gy-757D7/gyaros-laszlo-75AC7/ biografio hungare] * [https://nevpont.hu/palyakep/gyaros-laszlo-95cc8 biografio hungare] == Referencoj == {{Referencoj}} {{Unua}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Gyaros Laszlo}} [[Kategorio:Hungaraj oraĵistoj]] [[Kategorio:Hungaraj diplomatoj]] [[Kategorio:Hungaraj redaktoroj]] [[Kategorio:Hungaraj tradukistoj]] [[Kategorio:Hungaraj komunistoj]] [[Kategorio:Budapeŝtanoj]] [[Kategorio:Hungaraj ambasadoroj]] {{Portalstrio|Biografio}} ebv0122o6jvigewlko5uydbd7qw47sh Heinrich Gotthold Münchmeyer 0 906185 9348887 9206480 2026-04-06T14:35:58Z Tirolischleioans 254019 9348887 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo}} '''Heinrich Gotthold MÜNCHMEYER''' (naskiĝinta la {{Daton|29|6|1836}} en [[Stolpen|Stolpen-Lauterbach]], mortinta la {{daton|6|4|1892}} en [[Davos]]) estis [[germanio|germana]] eldonisto kaj kolporta librokomercisto en [[Dresdeno]]. Pasiginte la junulajn jarojn en [[Supra Luzacio]] kaj perlaborante la vivon kiel ĉarpentisto kaj muzikisto<ref>Kaspar Maase: ''Die Kinder der Massenkultur: Kontroversen um Schmutz und Schund seit dem Kaiserreich,'' Campus Verlag, Frankfurt am Main 2012, ISBN 978-3-593396019, p. 65</ref> li transloĝiĝis al [[Oberlungwitz]]. Tie li vivis kun la edzino Ida Pauline Ey kaj kvar filinoj. En 1892 li fondis kun al frato Friedrich Louis Münchmeyer propran librovendejon kaj -eldonejon. Oni tie eldonis diversajn distrajn-beletrajn gazetojn<ref>Ekz. "Der Beobachter an der Elbe", "Schacht und Hütte", "Deutsches Familienblatt", "Feierstunden am häuslichen Herde", "Deutscher Wanderer".</ref>, romanojn kaj aliajn kolportotajn verkojn. Inter la aŭtoroj aktivantaj por la Münchmeyer-oj, nombriĝis i.a. [[Gustav Adolph Berthold]], [[Rudolf Kürbis]], [[Valeska von Gallwitz]], [[Friedrich Axmann]] kaj [[Karl May]]. May, kiu konatiĝis kun Heinrich Gotthold jam en sia naskiĝurbo [[Hohenstein-Ernstthal|Hohenstein]], laboris en 1875/76 kiel redaktoro, poste kiel liberprofesiulo por ili. Inter 1882 kaj 1888 verkis May kvin kolportajn aĵojn. Plano rifuzita de May estis, ke li edzinigu Minna Ey, bofratinon de Münchmeyer.<ref>[https://www.karl-may-wiki.de/index.php/Pauline_M%C3%BCnchmeyer pri Pauline Münchmeyer] - ĉe: ''Karl-May-Wiki''</ref> En aprilo 1892, Münchmeyer mortis dum kuracbana restado en [[Svisujo]] suferinte pro [[tuberkulozo|ftizo]]. Lia tombo troviĝas sur la Johana Tombejo de la dresdena kvartalo Tolkewitz. Post lia forpaso fariĝis afergvidanto lia vidvino; en 1899 ŝi vendis ĝin kun ĉiuj rajtoj al Johannes Adalbert Fischer (1855-1907). Antaǔ la fia kuna vendo de la rajtoj pri la may-aĵoj estis avertinta ŝin Karl May mem: ŝi krome estis ekkontaktinta la unuan edzinon de May, [[Emma Pollmer]]. == Literaturo == * Gerhard Klußmeier: "H. G. Münchmeyer in Hamburg und anderswo", ĉe: ''Neues vom Waldröschen und seinem Verleger Münchmeyer'' (=Sonderheft der Karl-May-Gesellschaft, 31/1981) p. 12–20 == Eksteraj ligiloj == * [https://www.karl-may-wiki.de/index.php/Heinrich_Gotthold_M%c3%bcnchmeyer biografio ĉe ''Karl-May-Wiki''] * [https://www.deutsche-digitale-bibliothek.de/person/gnd/1069335347 ligiloj ĉe DDB] == Notoj == {{Referencoj}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Munchmeyer, Heinrich Gotthold}} [[Kategorio:Germanaj eldonistoj]] [[Kategorio:Homoj rilataj al Dresdeno]] [[Kategorio:Karl May]] 0qibus0m5smsigdymqsqa2ach31kuln Vikipedio:Listo de artikoloj kiuj ekzistas en multaj lingvoj kaj forestas en la esperanta Vikipedio/Esperantistoj 4 907407 9348911 9341768 2026-04-06T15:14:23Z ListeriaBot 119734 Wikidata list updated [V2] 9348911 wikitext text/x-wiki {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item ?linkcount WHERE { ?item wdt:P106 ?occ . VALUES ?occ { wd:Q860918 # Esperantist } FILTER NOT EXISTS { # has no eo.wikipedia sitelink ?wen schema:about ?item . ?wen schema:isPartOf <https://eo.wikipedia.org/> . } ?item wdt:P31 wd:Q5 . # human OPTIONAL { ?item wikibase:sitelinks ?linkcount . } FILTER(?linkcount > 1) # more than 1 sitelink } ORDER BY DESC(?linkcount) LIMIT 400 |sort=P569 |columns=label:nomo,P18,description:priskribo,P27,P569,P570,P19,P20,item:vikidatuma ero,?linkcount:nombro de ligiloj |thumb=200 |links=red |summary=itemnumber }} {| class='wikitable sortable' ! nomo ! bildo ! priskribo ! ŝtataneco ! naskiĝdato ! mortdato ! naskiĝloko ! mortloko ! vikidatuma ero ! nombro de ligiloj |- | [[Louis Théophile Dufour-Vernes]] | | svisa arkivisto kaj esperantisto (1839-1909) | [[Svislando]] | 1839-09-01 | 1906<br/>1909-07-12 | [[Ĝenevo]] | [[Ĝenevo]] | [[:d:Q18533689|Q18533689]] | 2 |- | [[José Revilla Haya]] | [[Dosiero:José Revilla Haya años 30.jpg|center|200px]] | hispana esperantisto (1864-1955) | [[Hispanio]] | 1864-11-15 | 1955-10-09 | [[Madrido]] | [[Ascain]] | [[:d:Q5945075|Q5945075]] | 2 |- | [[Camille Duvaux]] | | franca katolika pastro | [[Francio]] | 1866-10-01 | 1962-10-28 | [[Lignières (Cher)|Lignières]] | [[Strato de Abatinoj]] | [[:d:Q43482483|Q43482483]] | 2 |- | [[Lluís Coll i Espadaler]] | | hispana pentristo | [[Hispanio]] | 1867-04-22 | 1944-01-20 | [[Sant Quirze de Besora]] | [[Barcelono]] | [[:d:Q29523780|Q29523780]] | 2 |- | [[Andrés Giménez Soler]] | [[Dosiero:Andrés Giménez Soler.jpg|center|200px]] | hispana historiisto kaj esperantisto | [[Hispanio]] | 1869 | 1938-09-30 | [[Zaragozo]] | [[Zaragozo]] | [[:d:Q8199341|Q8199341]] | 3 |- | [[Arturo Aly Belfàdel]] | | itala esperantisto | [[Itala Reĝlando|Reĝlando Italio]] | 1872-07-04 | 1945-07-06 | [[Petralia Sottana]] | [[Mirano]] | [[:d:Q3624496|Q3624496]] | 2 |- | [[Izraelo Fels]] | [[Dosiero:Fels Izraelo 311 VIII. Universala Kongreso Esperantista – Albumo (cropped).jpg|center|200px]] | pola juddevena kuracisto kaj esperantisto | [[Dua Pola Respubliko]] | 1879-05-20 | 1942<br/>1941 | [[Lvivo]] | [[Bełżec]] | [[:d:Q11714938|Q11714938]] | 2 |- | [[William Harris (Q8010926)|William Harris]] | | kimra pastro, akademiulo kaj esperantisto (1884–1956) | [[Unuiĝinta Reĝlando]]<br/>[[Unuiĝinta Reĝlando de Granda Britio kaj Irlando|Unuiĝinta Reĝlando de Granda Britio kaj Irlando (1801–1922)]] | 1884-04-28 | 1956-01-23 | [[Dowlais]] | [[Londono]] | [[:d:Q8010926|Q8010926]] | 3 |- | [[Jan Muszyński]] | [[Dosiero:Muszyński Jan 502 VIII. Universala Kongreso Esperantista – Albumo (cropped).jpg|center|200px]] | pola apotekisto | [[Pollando]] | 1884-07-03 | 1957-04-28 | [[Wólka Nosowska]] | [[Lodzo]] | [[:d:Q11718463|Q11718463]] | 2 |- | [[Rudolf Pavlovič Mareček]] | [[Dosiero:Rudolf Mareček 2025 stamp of Kyrgyzstan.jpg|center|200px]] | ĉeĥa esperantisto, komunisto | | 1888-02-28 | 1970-02-20 | [[Nový Hrozenkov]] | [[Almato]] | [[:d:Q25487818|Q25487818]] | 3 |- | [[Roman Kmiecik]] | [[Dosiero:Kmiecik Roman 460 VIII. Universala Kongreso Esperantista – Albumo (cropped).jpg|center|200px]] | pola eldonisto kaj esperantisto | [[Pollando]] | 1889-02-26 | 1946-07-09 | [[Mieleszyn, Łódź Voivodeship]] | [[Stawiszyn]] | [[:d:Q9312376|Q9312376]] | 2 |- | [[Jan Silhan (Q21499617)|Jan Silhan]] | [[Dosiero:Ośrodek Leczniczo-Rehabilitacyjny im. kpt. Jana Silhana w Muszynie 9.jpg|center|200px]] | pola oficiro, socia aktivulo | | 1889-11-01 | 1971-06-29 | [[Kievo]] | [[Krakovo]] | [[:d:Q21499617|Q21499617]] | 2 |- | [[Jan Wyrwicz]] | [[Dosiero:Wyrwicz Jan 415 VIII. Universala Kongreso Esperantista – Albumo (cropped).jpg|center|200px]] | pola juĝisto, soldato de la Polaj Legioj kaj la Enlanda Armeo, Justuloj inter la Nacioj | [[Pollando]] | 1892-01-16 | 1963<br/>1964-03-08 | | | [[:d:Q20031124|Q20031124]] | 2 |- | [[Kazimierz Domosławski]] | [[Dosiero:Kazimierz Domosławski.jpg|center|200px]] | pola politikisto kaj esperantisto (1893-1960) | [[Pollando]] | 1893-02-02 | 1960-03-02 | [[Sobieszyn]] | [[Puławy]] | [[:d:Q11737806|Q11737806]] | 3 |- | [[Enric Aguadé Parés]] | [[Dosiero:Enric Aguadé i la seva esposa el 1918.jpg|center|200px]] | kataluna industriisto kaj politikisto | [[Hispanio]] | 1894-03-03 | 1969-06-24 | [[Reus]] | [[Reus]] | [[:d:Q19290432|Q19290432]] | 2 |- | [[Edward Bugajski]] | [[Dosiero:Edward Bugajski.jpg|center|200px]] | pola esperantisto | [[Pollando]] | 1903-05-15 | 1956-03-22 | [[Varsovio]] | [[Varsovio]] | [[:d:Q11696150|Q11696150]] | 2 |- | [[Santiago Aznar Sarachaga]] | | hispana sindikatisto kaj politikisto (1903-1979) | [[Hispanio]] | 1903-08-09 | 1979-05-19 | [[Bilbao]] | [[Karakaso]] | [[:d:Q4892426|Q4892426]] | 3 |- | [[Manuel Monleón]] | | hispana afiŝa artisto kaj esperantisto | [[Hispanio]] | 1904-02-23 | 1976-08-17 | [[Valencio]] | [[Mislata]] | [[:d:Q11934971|Q11934971]] | 3 |- | [[Gunĉo Gunĉev (Q21962212)|Gunĉo Gunĉev]] | [[Dosiero:Guncho Gunchev.jpg|center|200px]] | bulgara geografo (1904-1940) | [[Bulgario]] | 1904-03-09 | 1940-06-02 | [[Byala]] | [[Sofio]] | [[:d:Q21962212|Q21962212]] | 2 |- | [[Morojo]] | | usona pioniro de kosplejo | | 1904-06-20 | 1964-11-30 | [[Fenikso (Arizono)|Fenikso]] | | [[:d:Q56248029|Q56248029]] | 2 |- | [[Rafael Gastón Burillo (Q20100639)|Rafael Gastón Burillo]] | | hispana filologo kaj esperantisto | [[Hispanio]] | 1908 | 1963-11-15 | [[Zaragozo]] | [[Zaragozo]] | [[:d:Q20100639|Q20100639]] | 2 |- | [[Siem de Waal]] | [[Dosiero:Siem de Waal.jpg|center|200px]] | nederlanda ĵurnalisto | [[Reĝlando de Nederlando]] | 1914 | 1986 | [[Nederlando]] | [[Sud-Afriko]] | [[:d:Q109558726|Q109558726]] | 2 |- | [[Sebastián Mendívil Urquijo]] | | eŭska militististo | [[Hispanio]] | 1915-01-20 | 2014-06-04 | [[Barakaldo]] | | [[:d:Q17353282|Q17353282]] | 2 |- | [[Miquel Pedrola i Alegre]] | [[Dosiero:Miquel Pedrola.JPG|center|200px]] | kataluna komunisto kaj partizano | [[Hispanio]] | 1917-06-22 | 1936-09-08 | [[Barcelono]] | [[Aragona Fronto]] | [[:d:Q27974999|Q27974999]] | 3 |- | [[José Vidal Riembau]] | | hispana farmisto kaj politikisto | [[Hispanio]] | 1917-10-25 | 1989-07-04 | [[El Vendrell]] | [[El Vendrell]] | [[:d:Q11928987|Q11928987]] | 3 |- | [[Jovan Davidović]] | [[Dosiero:Jovan Davidovic.jpg|center|200px]] | jugoslava esperantisto | [[Socialisma federacia respubliko Jugoslavio]]<br/>[[Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj]] | 1925 | 1977 | [[Ĉaĉak]] | [[Beogrado]] | [[:d:Q31181762|Q31181762]] | 2 |- | [[Maurício Tragtenberg]] | | brazila sociologo | [[Brazilo]] | 1929-11-04 | 1998-11-17 | [[Getúlio Vargas (Suda Rio-Grando)]] | [[San-Paŭlo (urbo)|San-Paŭlo]] | [[:d:Q10327679|Q10327679]] | 3 |- | [[Włodzimierz Strzyżewski]] | [[Dosiero:Włodzimierz Strzyżewski Pola Esperantisto 05-1972.jpg|center|200px]] | pola sportisto (1931-2001) | [[Pollando]] | 1931-10-04 | 2001-09-16 | | | [[:d:Q9382833|Q9382833]] | 2 |- | [[Kalju Lillepuu]] | [[Dosiero:Kalju Lillepuu 4.jpg|center|200px]] | estona literatura historiisto (1935-2020) | [[Estonio]] | 1935-03-29 | 2020-12-13 | [[Küti Rural Municipality]] | [[Viljandi]] | [[:d:Q31278435|Q31278435]] | 2 |- | [[Aleksandr Ivanoviĉ Salmin]] | | rusia esperantisto | [[Rusio]] | 1970-05-26 | 2024-11-04 | | | [[:d:Q131613997|Q131613997]] | 2 |- | [[Robin Hawkins]] | [[Dosiero:RobAutomatic.jpg|center|200px]] | brita muzikisto kaj esperantisto | [[Unuiĝinta Reĝlando]] | 1986-02-11 | | | | [[:d:Q7352461|Q7352461]] | 3 |- | [[Brooke Vibber]] | [[Dosiero:Vibber, Brooke, Apr 2025.jpg|center|200px]] | usona programistino | [[Usono]] | | | [[Orange (Kalifornio)|Orange]] | | [[:d:Q14956410|Q14956410]] | 3 |} ---- &sum; 32 items. {{Wikidata list end}} t8s9oqmrb5c9lsfcetwzfb4mvhsrmcd Thae Su Nyein 0 911992 9349032 9348803 2026-04-06T20:18:07Z Poem Kans 254773 Rimarkinda 9349032 wikitext text/x-wiki {{Informkesto gravulo | nomo = Thae Su Nyein | bildo = | bildopriskribo = Thae Su Nyein en 2024 | naskiĝnomo = သဲစုညိမ်း | naskiĝdato = {{naskiĝdato kaj aĝo|2007|05|24}} | naskiĝloko = [[Taungoo]], [[Regiono Bago]], [[Mjanmao]] | patrino = <!-- Nomo de patrino, se konata --> | religio = Budhismo | nacieco = birma | etno = birmana | civitaneco = [[Mjanmao]] | loĝloko = Taungoo, Mjanmao | alma_mater = <!-- Ne aplikebla, ĉar ŝi ankoraŭ estas juna studentino --> | okupoj = Belecreĝino, aktorino, modelo | konata pro = [[Miss Grand Myanmar 2024]] | premioj = Miss Beauty Skin Award<br>Miss I'Aura Queen Award<br>Miss Fan Vote Award | aktiva jaroj = 2023–nune | subskribo = | grandeco de subskribo = <!-- ekz. 100px --> | evt1 = Gajninto de Miss Grand Myanmar | evt1 dato = 11 decembro 2023 | evt2 = Dua vic-reĝino ĉe Miss Grand International | evt2 dato = 25 oktobro 2024 | kesteroj = <!-- aliaj ŝablonoj, se uzataj --> | kaŝitaj kesteroj = <!-- aliaj kaŝitaj informoj --> }} '''Thae Su Nyein''' ({{Lang-my|သဲစုငြိမ်း}}, naskiĝinta la [[24-an de majo]] [[2007]]) estas birma belecreĝino, aktorino kaj modelo. Ŝi estis la gajninto de la Miss Grand Myanmar 2024 konkurso kaj reprezentis Mjanmaon ĉe la Miss Grand International 2024, kie ŝi atingis la titolon de dua vic-reĝino (2nd Runner-Up). == Infanaĝo kaj edukado == Thae Su Nyein naskiĝis en Taungoo, Regiono Bago, [[Mjanmao]] la 24-an de majo 2007. Ŝi estas la plej aĝa el du gefratoj. == Beleckonkursoj == === Miss Grand Myanmar 2024 === En decembro 2023, Thae Su Nyein partoprenis en la konkurso Miss Grand Myanmar 2024 kaj estis kronita kiel la venkinto.<ref name=winner>{{cite web|url=https://www.pct.com.mm/miss-grand-myanmar-2024-ဆုကို-တောင်ငူအလှမယ်-သ/|title=Miss Grand Myanmar 2024 ဆုကို တောင်ငူအလှမယ် ” သဲစုညိမ်း “ရရှိ|date=11 December 2023|accessdate=11 December 2023|language=my|website=www.pct.com.mm}}</ref><ref name=vnn>{{cite web|url=https://hoahoctro.tienphong.vn/tan-miss-grand-myanmar-2024-moi-16-tuoi-da-co-man-tra-loi-cau-hoi-ung-xu-thuyet-phuc-post1594651.tpo|title=Tân Miss Grand Myanmar 2024: Mới 16 tuổi đã có màn trả lời câu hỏi ứng xử thuyết phục|date=11 December 2023|accessdate=11 December 2023|language=vi|website=Tiền Phong}}</ref> === Miss Grand International 2024 === Thae Su Nyein reprezentis sian landon ĉe la Miss Grand International 2024, okazinta en [[Bangkok]], [[Tajlando]]. Ŝi atingis la 2-an lokon kiel dua vic-reĝino (2nd Runner-Up).<ref>{{cite web|url=https://news.abs-cbn.com/lifestyle/2024/10/25/india-wins-miss-grand-international-2024-ph-bet-cj-opiaza-is-1st-runner-up-2339|title=India wins Miss Grand International 2024; PH bet CJ Opiaza is 1st runner-up|date=25 October 2024|accessdate=25 October 2024|publisher=ABS-CBN News}}</ref> Ŝi ankaŭ gajnis plurajn specialajn premiojn: **Miss Beauty Skin Award**, **Miss I’Aura Queen Award**, kaj **Miss Fan Vote Award**. == Perdo de titolo == La 28-an de oktobro 2024, la organizo [[Miss Grand International]] oficiale nuligis la titolon de Thae Su Nyein pro supozitaj malobservoj de la regularo fare de ŝi kaj ŝia nacia direktoro.<ref>{{cite web|url=https://philstarlife.com/news-and-views/719223-miss-grand-international-myanmar-thae-su-nyein-title-officially-revoked|title=Miss Grand International Organization officially revokes Miss Myanmar's title due to 'inappropriate behavior'|date=28 October 2024|accessdate=28 October 2024|work=The Philippine Star}}</ref> == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == * {{Imdb name|nm17681327}} * {{Facebook|100041417092778}} * {{Instagram|thaesunyeinnn}} [[Kategorio:Birmanoj]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en 2007]] b62uaa6amlo0msiy9qjoyss1fdwe3f8 9349073 9349032 2026-04-07T04:17:14Z Wooze 197817 Nuligis version 9349032 de [[Uzanto:Poem Kans|Poem Kans]] ([[Speciala:Contributions/Poem Kans|kontribuoj]], [[Uzanto-Diskuto:Poem Kans|diskutpaĝo]]) 9349073 wikitext text/x-wiki {{delete|not notable + crosswiki spam}} {{Informkesto gravulo | nomo = Thae Su Nyein | bildo = | bildopriskribo = Thae Su Nyein en 2024 | naskiĝnomo = သဲစုညိမ်း | naskiĝdato = {{naskiĝdato kaj aĝo|2007|05|24}} | naskiĝloko = [[Taungoo]], [[Regiono Bago]], [[Mjanmao]] | patrino = <!-- Nomo de patrino, se konata --> | religio = Budhismo | nacieco = birma | etno = birmana | civitaneco = [[Mjanmao]] | loĝloko = Taungoo, Mjanmao | alma_mater = <!-- Ne aplikebla, ĉar ŝi ankoraŭ estas juna studentino --> | okupoj = Belecreĝino, aktorino, modelo | konata pro = [[Miss Grand Myanmar 2024]] | premioj = Miss Beauty Skin Award<br>Miss I'Aura Queen Award<br>Miss Fan Vote Award | aktiva jaroj = 2023–nune | subskribo = | grandeco de subskribo = <!-- ekz. 100px --> | evt1 = Gajninto de Miss Grand Myanmar | evt1 dato = 11 decembro 2023 | evt2 = Dua vic-reĝino ĉe Miss Grand International | evt2 dato = 25 oktobro 2024 | kesteroj = <!-- aliaj ŝablonoj, se uzataj --> | kaŝitaj kesteroj = <!-- aliaj kaŝitaj informoj --> }} '''Thae Su Nyein''' ({{Lang-my|သဲစုငြိမ်း}}, naskiĝinta la [[24-an de majo]] [[2007]]) estas birma belecreĝino, aktorino kaj modelo. Ŝi estis la gajninto de la Miss Grand Myanmar 2024 konkurso kaj reprezentis Mjanmaon ĉe la Miss Grand International 2024, kie ŝi atingis la titolon de dua vic-reĝino (2nd Runner-Up). == Infanaĝo kaj edukado == Thae Su Nyein naskiĝis en Taungoo, Regiono Bago, [[Mjanmao]] la 24-an de majo 2007. Ŝi estas la plej aĝa el du gefratoj. == Beleckonkursoj == === Miss Grand Myanmar 2024 === En decembro 2023, Thae Su Nyein partoprenis en la konkurso Miss Grand Myanmar 2024 kaj estis kronita kiel la venkinto.<ref name=winner>{{cite web|url=https://www.pct.com.mm/miss-grand-myanmar-2024-ဆုကို-တောင်ငူအလှမယ်-သ/|title=Miss Grand Myanmar 2024 ဆုကို တောင်ငူအလှမယ် ” သဲစုညိမ်း “ရရှိ|date=11 December 2023|accessdate=11 December 2023|language=my|website=www.pct.com.mm}}</ref><ref name=vnn>{{cite web|url=https://hoahoctro.tienphong.vn/tan-miss-grand-myanmar-2024-moi-16-tuoi-da-co-man-tra-loi-cau-hoi-ung-xu-thuyet-phuc-post1594651.tpo|title=Tân Miss Grand Myanmar 2024: Mới 16 tuổi đã có màn trả lời câu hỏi ứng xử thuyết phục|date=11 December 2023|accessdate=11 December 2023|language=vi|website=Tiền Phong}}</ref> === Miss Grand International 2024 === Thae Su Nyein reprezentis sian landon ĉe la Miss Grand International 2024, okazinta en [[Bangkok]], [[Tajlando]]. Ŝi atingis la 2-an lokon kiel dua vic-reĝino (2nd Runner-Up).<ref>{{cite web|url=https://news.abs-cbn.com/lifestyle/2024/10/25/india-wins-miss-grand-international-2024-ph-bet-cj-opiaza-is-1st-runner-up-2339|title=India wins Miss Grand International 2024; PH bet CJ Opiaza is 1st runner-up|date=25 October 2024|accessdate=25 October 2024|publisher=ABS-CBN News}}</ref> Ŝi ankaŭ gajnis plurajn specialajn premiojn: **Miss Beauty Skin Award**, **Miss I’Aura Queen Award**, kaj **Miss Fan Vote Award**. == Perdo de titolo == La 28-an de oktobro 2024, la organizo [[Miss Grand International]] oficiale nuligis la titolon de Thae Su Nyein pro supozitaj malobservoj de la regularo fare de ŝi kaj ŝia nacia direktoro.<ref>{{cite web|url=https://philstarlife.com/news-and-views/719223-miss-grand-international-myanmar-thae-su-nyein-title-officially-revoked|title=Miss Grand International Organization officially revokes Miss Myanmar's title due to 'inappropriate behavior'|date=28 October 2024|accessdate=28 October 2024|work=The Philippine Star}}</ref> == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == * {{Imdb name|nm17681327}} * {{Facebook|100041417092778}} * {{Instagram|thaesunyeinnn}} [[Kategorio:Birmanoj]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en 2007]] g0q6cubpv0bjxomtywyves1xzfugcbg 9349121 9349073 2026-04-07T08:05:08Z Poem Kans 254773 STOP. CROSSWIKI ABUSE 9349121 wikitext text/x-wiki {{Informkesto gravulo | nomo = Thae Su Nyein | bildo = | bildopriskribo = Thae Su Nyein en 2024 | naskiĝnomo = သဲစုညိမ်း | naskiĝdato = {{naskiĝdato kaj aĝo|2007|05|24}} | naskiĝloko = [[Taungoo]], [[Regiono Bago]], [[Mjanmao]] | patrino = <!-- Nomo de patrino, se konata --> | religio = Budhismo | nacieco = birma | etno = birmana | civitaneco = [[Mjanmao]] | loĝloko = Taungoo, Mjanmao | alma_mater = <!-- Ne aplikebla, ĉar ŝi ankoraŭ estas juna studentino --> | okupoj = Belecreĝino, aktorino, modelo | konata pro = [[Miss Grand Myanmar 2024]] | premioj = Miss Beauty Skin Award<br>Miss I'Aura Queen Award<br>Miss Fan Vote Award | aktiva jaroj = 2023–nune | subskribo = | grandeco de subskribo = <!-- ekz. 100px --> | evt1 = Gajninto de Miss Grand Myanmar | evt1 dato = 11 decembro 2023 | evt2 = Dua vic-reĝino ĉe Miss Grand International | evt2 dato = 25 oktobro 2024 | kesteroj = <!-- aliaj ŝablonoj, se uzataj --> | kaŝitaj kesteroj = <!-- aliaj kaŝitaj informoj --> }} '''Thae Su Nyein''' ({{Lang-my|သဲစုငြိမ်း}}, naskiĝinta la [[24-an de majo]] [[2007]]) estas birma belecreĝino, aktorino kaj modelo. Ŝi estis la gajninto de la Miss Grand Myanmar 2024 konkurso kaj reprezentis Mjanmaon ĉe la Miss Grand International 2024, kie ŝi atingis la titolon de dua vic-reĝino (2nd Runner-Up). == Infanaĝo kaj edukado == Thae Su Nyein naskiĝis en Taungoo, Regiono Bago, [[Mjanmao]] la 24-an de majo 2007. Ŝi estas la plej aĝa el du gefratoj. == Beleckonkursoj == === Miss Grand Myanmar 2024 === En decembro 2023, Thae Su Nyein partoprenis en la konkurso Miss Grand Myanmar 2024 kaj estis kronita kiel la venkinto.<ref name=winner>{{cite web|url=https://www.pct.com.mm/miss-grand-myanmar-2024-ဆုကို-တောင်ငူအလှမယ်-သ/|title=Miss Grand Myanmar 2024 ဆုကို တောင်ငူအလှမယ် ” သဲစုညိမ်း “ရရှိ|date=11 December 2023|accessdate=11 December 2023|language=my|website=www.pct.com.mm}}</ref><ref name=vnn>{{cite web|url=https://hoahoctro.tienphong.vn/tan-miss-grand-myanmar-2024-moi-16-tuoi-da-co-man-tra-loi-cau-hoi-ung-xu-thuyet-phuc-post1594651.tpo|title=Tân Miss Grand Myanmar 2024: Mới 16 tuổi đã có màn trả lời câu hỏi ứng xử thuyết phục|date=11 December 2023|accessdate=11 December 2023|language=vi|website=Tiền Phong}}</ref> === Miss Grand International 2024 === Thae Su Nyein reprezentis sian landon ĉe la Miss Grand International 2024, okazinta en [[Bangkok]], [[Tajlando]]. Ŝi atingis la 2-an lokon kiel dua vic-reĝino (2nd Runner-Up).<ref>{{cite web|url=https://news.abs-cbn.com/lifestyle/2024/10/25/india-wins-miss-grand-international-2024-ph-bet-cj-opiaza-is-1st-runner-up-2339|title=India wins Miss Grand International 2024; PH bet CJ Opiaza is 1st runner-up|date=25 October 2024|accessdate=25 October 2024|publisher=ABS-CBN News}}</ref> Ŝi ankaŭ gajnis plurajn specialajn premiojn: **Miss Beauty Skin Award**, **Miss I’Aura Queen Award**, kaj **Miss Fan Vote Award**. == Perdo de titolo == La 28-an de oktobro 2024, la organizo [[Miss Grand International]] oficiale nuligis la titolon de Thae Su Nyein pro supozitaj malobservoj de la regularo fare de ŝi kaj ŝia nacia direktoro.<ref>{{cite web|url=https://philstarlife.com/news-and-views/719223-miss-grand-international-myanmar-thae-su-nyein-title-officially-revoked|title=Miss Grand International Organization officially revokes Miss Myanmar's title due to 'inappropriate behavior'|date=28 October 2024|accessdate=28 October 2024|work=The Philippine Star}}</ref> == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == * {{Imdb name|nm17681327}} * {{Facebook|100041417092778}} * {{Instagram|thaesunyeinnn}} [[Kategorio:Birmanoj]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en 2007]] b62uaa6amlo0msiy9qjoyss1fdwe3f8 9349163 9349121 2026-04-07T09:29:30Z Wooze 197817 Requesting deletion ([[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]] v3.1b) 9349163 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{delete|Crosswiki spam [[:en:Wikipedia:Articles for deletion/Thae Su Nyein (model)]] <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small>}}</noinclude> {{Informkesto gravulo | nomo = Thae Su Nyein | bildo = | bildopriskribo = Thae Su Nyein en 2024 | naskiĝnomo = သဲစုညိမ်း | naskiĝdato = {{naskiĝdato kaj aĝo|2007|05|24}} | naskiĝloko = [[Taungoo]], [[Regiono Bago]], [[Mjanmao]] | patrino = <!-- Nomo de patrino, se konata --> | religio = Budhismo | nacieco = birma | etno = birmana | civitaneco = [[Mjanmao]] | loĝloko = Taungoo, Mjanmao | alma_mater = <!-- Ne aplikebla, ĉar ŝi ankoraŭ estas juna studentino --> | okupoj = Belecreĝino, aktorino, modelo | konata pro = [[Miss Grand Myanmar 2024]] | premioj = Miss Beauty Skin Award<br>Miss I'Aura Queen Award<br>Miss Fan Vote Award | aktiva jaroj = 2023–nune | subskribo = | grandeco de subskribo = <!-- ekz. 100px --> | evt1 = Gajninto de Miss Grand Myanmar | evt1 dato = 11 decembro 2023 | evt2 = Dua vic-reĝino ĉe Miss Grand International | evt2 dato = 25 oktobro 2024 | kesteroj = <!-- aliaj ŝablonoj, se uzataj --> | kaŝitaj kesteroj = <!-- aliaj kaŝitaj informoj --> }} '''Thae Su Nyein''' ({{Lang-my|သဲစုငြိမ်း}}, naskiĝinta la [[24-an de majo]] [[2007]]) estas birma belecreĝino, aktorino kaj modelo. Ŝi estis la gajninto de la Miss Grand Myanmar 2024 konkurso kaj reprezentis Mjanmaon ĉe la Miss Grand International 2024, kie ŝi atingis la titolon de dua vic-reĝino (2nd Runner-Up). == Infanaĝo kaj edukado == Thae Su Nyein naskiĝis en Taungoo, Regiono Bago, [[Mjanmao]] la 24-an de majo 2007. Ŝi estas la plej aĝa el du gefratoj. == Beleckonkursoj == === Miss Grand Myanmar 2024 === En decembro 2023, Thae Su Nyein partoprenis en la konkurso Miss Grand Myanmar 2024 kaj estis kronita kiel la venkinto.<ref name=winner>{{cite web|url=https://www.pct.com.mm/miss-grand-myanmar-2024-ဆုကို-တောင်ငူအလှမယ်-သ/|title=Miss Grand Myanmar 2024 ဆုကို တောင်ငူအလှမယ် ” သဲစုညိမ်း “ရရှိ|date=11 December 2023|accessdate=11 December 2023|language=my|website=www.pct.com.mm}}</ref><ref name=vnn>{{cite web|url=https://hoahoctro.tienphong.vn/tan-miss-grand-myanmar-2024-moi-16-tuoi-da-co-man-tra-loi-cau-hoi-ung-xu-thuyet-phuc-post1594651.tpo|title=Tân Miss Grand Myanmar 2024: Mới 16 tuổi đã có màn trả lời câu hỏi ứng xử thuyết phục|date=11 December 2023|accessdate=11 December 2023|language=vi|website=Tiền Phong}}</ref> === Miss Grand International 2024 === Thae Su Nyein reprezentis sian landon ĉe la Miss Grand International 2024, okazinta en [[Bangkok]], [[Tajlando]]. Ŝi atingis la 2-an lokon kiel dua vic-reĝino (2nd Runner-Up).<ref>{{cite web|url=https://news.abs-cbn.com/lifestyle/2024/10/25/india-wins-miss-grand-international-2024-ph-bet-cj-opiaza-is-1st-runner-up-2339|title=India wins Miss Grand International 2024; PH bet CJ Opiaza is 1st runner-up|date=25 October 2024|accessdate=25 October 2024|publisher=ABS-CBN News}}</ref> Ŝi ankaŭ gajnis plurajn specialajn premiojn: **Miss Beauty Skin Award**, **Miss I’Aura Queen Award**, kaj **Miss Fan Vote Award**. == Perdo de titolo == La 28-an de oktobro 2024, la organizo [[Miss Grand International]] oficiale nuligis la titolon de Thae Su Nyein pro supozitaj malobservoj de la regularo fare de ŝi kaj ŝia nacia direktoro.<ref>{{cite web|url=https://philstarlife.com/news-and-views/719223-miss-grand-international-myanmar-thae-su-nyein-title-officially-revoked|title=Miss Grand International Organization officially revokes Miss Myanmar's title due to 'inappropriate behavior'|date=28 October 2024|accessdate=28 October 2024|work=The Philippine Star}}</ref> == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == * {{Imdb name|nm17681327}} * {{Facebook|100041417092778}} * {{Instagram|thaesunyeinnn}} [[Kategorio:Birmanoj]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en 2007]] pv7v796bhs3px2odqdzyejot4915g1o Henfling-gimnazio 0 918174 9348955 9253437 2026-04-06T16:30:50Z Tirolischleioans 254019 /* Lernintoj */ 9348955 wikitext text/x-wiki {{Informkesto lernejo |bildo=Henfling-Gymnasium 2020.jpg |priskribo de bildo=moderna ŝtata gimnazio en Meiningen, kiu portas la nomon de Henfling (2020) |regiono-ISO = DE-TH | situo sur mapo = Meiningen |zomo=13 }} '''Henfling-gimnazio''' (germane: ''Henfling-Gymnasium'') estas ŝtata gimnazio en [[Meiningen]], Germanujo. De marto 2019 ĝi estas pionira por la [[turingio|turingia]] projekto ''lernejoj en Ciferecujo''.<ref>''Meininger Tageblatt,'' 29.11.2019</ref> Ĝis 1945 ĝi nomiĝis latinlingve ''Gymnasium Bernhardinum''. La [[komunismo|komunistoj]] alinomis lin por la mecenato [[Johann Ernst Henfling]]. La nuna ejo troviĝas en la kvartalo Jerusalem. Direktoras Olaf Petschauer; instruatas tie ĉi ne tute 600 lernantoj de ĉ. 50 lernigistoj. == Historio == Fondiĝis en 1510 ĉi gimnazio kiel [[latina lernejo]] fare de Balthasar Regler; inspektoradis tiam teologoj. Per enkonduko de instruado de la helena (1598) kaj de la hebrea lingvoj (1632) oni kompletigis la bezonojn por rajti nomiĝi vera humanisma instruig-institucio. En novembro 1705 oni fakte plialtrangiĝis je ''lyceum illustre''. Meze de la 18-a jarcento raciisme pensantuloj kiel Johann Ernst Henfling helpis aranĝi klasojn de inteligentegaj lernantoj ''(Selekta)'' kiuj prepariĝu rekte por ĉeŭniversitata ekstudentado. En 1799 jenas la fakoj: lingvoj latina, helena kaj hebrea; germanistiko, historio, matematiko, fiziko, filozofio. === Gymnasium Bernhardinum === En 1821 la liceo translokiĝis je la grundo de la eksa franciskana monaĥejo kie starigis novajn ejojn dukino [[Louise Eleonore zu Hohenlohe-Langenburg]]. Ĝi nomiĝis por duko [[Bernardo la 1-a (Saksio-Meiningen)]]. La unua rektoro estis [[Johann Konrad Schaubach]], kiu zorgis instalon de lerneja biblioteko. Ĝis 1938 apenaŭ io ŝanĝiĝis strukture kaj instrumaniere. Ĉi-jare malfermiĝis alia supera lernejo en Meiningen kie oni lernu la fundamentojn necesajn por teknikaj altlernejoj: ĝi baldaŭ poste kiel ''reala gimnazio'' konkurencis al ''Bernhardinum''. Krome de 1809 estihĝis du privataj porknabinaj lernejoj - ''Knieselsche Anstalten'' kaj ''Von Westhoven-Schule''. Ili en 1915 kunfandiĝis je la liceo ''Ĉarlottenschule'' kaj en 1936 je ''Oberschule'' (por geknaboj). Post bombadoj de la [[Aliancanoj]] en februaro 1945 la instruado ĉesis. [[Dosiero:Meiningen Bernhardinum 2012.jpg|eta|malpostanta ejo kun malnova nomo ''Gymnasium Bernhardinum'']] === Henfling-gimnazio === Laŭ ordono de la sovetiaj admininstrantoj lernejumado re-startis en la 8.10.1945 post kiam ĉiuj nebazaj lernejoj lokiĝis enen de la Bernhardinum-ejaro. Jam en la 19.11.1945 la nomo de la gimnazia branĉo ŝanĝiĝis je ''Henfling-Gymnasium''. Post diversaj etaj edukadnovigetoj ĝi estis de 1959 [[plilarĝigita Supera Lernejo (EOS)|plilarĝigita supera lernejo]] ''EOS Henfling Meiningen''. En 1954 oni starigis internejon por eksteruloj. En 1963 estis translokita la EOS-lernejo al iamaj Georgo-hospitalaj ejoj (nuna stratnomo ''Neu-Ulmer-Straße''). Post la [[turniĝo (politike)|Turniĝo]] oni enkondukis la [[okcidenta Germanio|uestgermaman]] lernejsistemon kaj reuzonte la nomon ''Henfling-gimnazio''. En 1991 fondiĝis en la kvartalo Jerusalem la ''Moritz-Seebeck-gimnazio'' kiu havis kunfandiĝon kun la Henfling-institucio en 1997. == Ejo == La domo estis de 1973 la POS ''[[Hans Beimler]]'' kiu ĝuis pligrandigon egan en 1997. Ambaŭ domaroj unnuiĝas per vitra [[atrio]]. Dum la lerneja jaro 2022/23 ĝi gastis 25 klasojn. Plusaj estas kantino, sunteraso, biblioteko kun legosalono, amfiteatro kaj paŭza korto. La gimnastikejo ''Dreifelder-Halle'' kontraŭe al la lernejo servas ankaŭ por la lernantoj. Ne forgesindas propra [[stelobservejo]]. == Festoj kaj praktika pluklerigo == * Henfling-tago: marte, ekde 1742 * Seebeck-vespero: novembre, kun kulturaj aranĝoj, honore al [[Moritz Seebeck]] * Germana-franca tago: januare * karnavalaĵo ''Pennefasching'': februare * somera festo: dum la lasta semajno antaŭ la someraj ferioj * sportfesto: en la stadiono ''Stadion Maßfelder Weg'' * muzikbando ''Adrenalin'' * entreprena societo kun la komerca ĉambro ''IHK Südthüringen''<ref>''Meininger Tageblatt,'' 21.11.2019, p. 9</ref> == Partneraj lernejoj == * Escultor ''Juan de Villanueva''' je [[Pola de Siero]], de 2010 (Hispanujo) * ''Horten videregående skole'' je [[Horten (Norvegio)|Horten]], de 2017 (Norvegujo) * intertempaj kunlaboroj inter 2018–2020 kun lernantoj el Polujo, Ĉeĥujo, Slovakujo kaj Nord-Makedonio (en la kadro de la eŭropunia programo [[Erasmus+]]) == Elstaruloj == === Instruistoj === * [[Adam Gottlieb Lange]], teologio * [[August Henneberger]] (1821–1866), germanistiko kaj klasika filologio * [[Bernhard Giseke]] (1823–1876), klasika filologo * [[Johann Christoph Rasche]] (1733–1805), teologio * [[Johannes Walch]], teologio * [[Wilhelm Arthur Passow]] (1814–1864), filologo kaj historiisto === Lernintoj === {{Div col|2}} * [[Adam Gottlieb Lange]], superintendanto * [[Adolf Schaubach]], montara esploristo * [[Bernd Biedermann]], oficiro * [[Bernhard Giseke]], klasika filologo * [[Carl Dietz]], pedagogo * [[Charlotte Leubuscher]], ekonomikisto * [[Christian Hartmann Samuel von Gatzert]], politikisto * [[Ekkehard Schwartz]], forstoscienculo * [[Emil Lommer]], kuracisto * [[Fabian Giesder]] (* 1983), politikisto * [[Georg Karl Friedrich Emmrich]], predikisto * [[Georg Wilhelm Keßler]], verkisto * [[Gerhard Pfaff]], ĥemiisto * [[Gustav Strupp]], bankisto * [[Hans Woldemar Schack]], botanikisto * [[Harald Gerlach]], verkisto * [[Heinrich Beck]], inĝeniero * [[Hermann Pusch]], regionhistoriisto * [[Jacob Friedrich Georg Emmrich]], juristo * [[Johann Christian Volkhart]], pedagogo * [[Johann Christoph Rasche]] (1733–1805), teologo kaj verkisto * [[Johann Konrad Schaubach]], astronomo * [[Johann Ludwig Heim]], teologo kaj geologo * [[Johann Wilhelm Hoßfeld]] (1768–1837), matematikisto * [[Johannes Walch]], superintendanto * [[Karl Korsch]], filozofo (1906) * [[Karl Schaller]], politikisto * [[Katrin Neumann]], kuracistino * [[Klaus-Peter Thiele]], aktoro * [[Ludwig Bechstein]], verkisto * [[Ludwig von Türcke (Politiker)|Ludwig von Türcke]], politikisto * [[Max von Geldern-Crispendorf]] (1875), politikisto * [[Maximilian von Oberländer]], juristo * [[Patrick Beier]] (* 1993), politikisto * [[Paulus Motz]], poeto * [[Robert Diez]], skulptisto * [[Rudolf Baumbach]], verkisto * [[Rudolf von Ziller]], politikisto * [[Theodor Oberländer]], politikisto * [[Wilhelm Engel]], historiisto * [[Wilhelm Kircher]], politikisto {{Div col end}} == Literaturo == * ''Einladungsschrift des Gymnasium Bernhardinum in Meiningen''. Meiningen 1854–1906 * Kuratorium Meiningen (eld.): ''Lexikon zur Stadtgeschichte Meiningen,'' Bielsteinverlag, Meiningen 2008, ISBN 978-3-9809504-4-2 * Johann Konrad Schaubach: "Beiträge zur Geschichte unseres Gymnasiums seit der Reformation" - ĉe: ''Einladungsschrift zur Säkularfeier der Augsburgischen Konfession im großen Hörsaale des Bernhardinums,'' Meiningen 1830 * Friedrich Tenner: ''Geschichte des Gymnasiums Bernhardinum in Meiningen, I. Teil 1730–1821'' (=Festschrift vom Hennebergischen altertumsforschenden Verein, 35), Meiningen 1930 == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [https://www.henfling-gymnasium.de/ hejmpaĝo] * [https://www.schulportal-thueringen.de/schools/overview?tspi=1009&vsid=henfling-gymnasium&csthl=henfling-gymnasium prezentado en tutturingia lernejdataro] - ĉe: ''ThILLM,'' Bad Berka == Notoj == {{Referencoj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Gimnazioj en Turingio|Meiningen]] [[Kategorio:Meiningen]] [[Kategorio:Aperis en 1510]] g999adjs7y0lbxxepljpt1owc04prhp Heinrich Stürenburg 0 918630 9348889 9340873 2026-04-06T14:36:17Z Tirolischleioans 254019 9348889 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo}} '''Heinrich Albert Julius STÜRENBURG''' (naskiĝinta la {{Daton|23|7|1847}} en [[Hildburghausen]], mortinta la {{Daton|28|9|1934}} en [[Dresdeno]]) estis [[germanio|germana]] [[klasika filologio|klasika filologo]], gimnastikada funkciulo, defendada fakulo kaj pedagogo. Lia lasta deĵoro estis rektoreca ĉe la dresdena [[Kruclernejo]]. Estante filo de instruisto li frekventis de 1857 la [[Gymnasium Georgianum|Georgian Gimnazion]]. Sekvis studoj de klasika filologio kaj lingviko je la [[Bonna universitato]] ĉe [[Otto Jahn]] kaj [[Jacob Bernays]] kaj je la [[universitato de Lepsiko]] ĉe [[Friedrich Ritschl]], [[Georg Curtius]] kaj [[Reinhold Klotz]] Membris li je la lepsika porfilologa societo ''Klassisch-Philologischer Verein''<ref>M. Göbel, A. Kiock, R. Eckert (eld.): ''Verzeichnis der Alten Herren und Ehrenmitglieder des Naŭmburger Kartell-Verbandes Klassisch-Philologischer Vereine an deutschen Hochschulen,'' A. Favorke, Vroclavo 1913, p. 51</ref> havante kontaktojn kun [[Friedrich Nietzsche]] mem. De 1869 li volontulis batalonte dum la [[Francia-Prusia Milito]]: tiam li estis vundita. Lia lasta rango estis de supera leŭtenanto<ref>Richard Sachse, Karl Ramŝorn, Reinhart Herz: ''Die Lehrer der Thomasschule zu Leipzig 1832–1912. Die Abiturienten der Thomasschule zu Leipzig 1845–1912,'' B. G. Teubner Verlag, Leipzig 1912, p. 14</ref> de la Kvara Magdeburga Landdefenda Regimento n-ro 67<ref>''Monatshefte für Politik und Wehrmacht'' (=organo de ''Deutsche Gesellschaft für Heereskunde'', 32), Schneider, Berlin 1879, p. 105</ref> Stürgenburg kontinuigis la studojn en 1871/72 ĉe [[Moriz Haupt]], [[Hermann Bonitz]] kaj [[Theodor Mommsen]] en [[Beerlino]]. En 1872 li doktoriĝis ĉe Ritschl post defendo de tezo pri la romia poeto [[Lukrecio]]. La ŝtata ekzameniĝo estis Lepsike en 1873. Jam jarojn pli malfrue li finekzameniĝis kiel gimnastika instruisto en Berlino. Li do ekdeĵoris ĉe la lepsika [[thomas-lernejo Lepsiko|Tomasa Lernejo]] kie li iĝis vicestro en la 1883-a jaro. Krome estis li en 1874/75 adjunkto de la universitata seminario pri rusa filologio. Inter 1879-1880 li stude vojaĝis en Franclando, Grekujo, Italujo, la [[Otomana Imperio]] kaj Egipto. Inter 1889-1910 Stürenburg rektoris ĉe la dresdena Kruclernejo. Tie li instruis la lingvojn helenan kaj latinan, historion kaj literaturhistorion. Inter 1910-1920 prezidantis li ĉe la Landa komitato pri junulara apogo ene de la Reĝlando [[Saksio|Saksujo]]. Li publikigis pri topografiaj kaj lingvaj temoj reklamante por popola gimastikado. Tamen li malŝatis la militpreparan sintaŭgadon por lernantoj kiun propgandis imperiestro [[Vilhelmo la 1-a (Germana Regno)|Vilhelmo la 1-a]] proponante pure porkorpajn ekzercadojn. Ĉar ĉi tio finfine estos pli efika por la sano kaj aliaj landa defendpretiĝo.<ref>Heinrich Stürenburg: ''Wehrpfliĉt und Erziehung,'' p. 32</ref> Jam dum studentaj tagoj Stürenburg estis diversfunkcie gimnastika responsulo en [[Bonno]] (Turnverein Bonn), Berlino ( (Berliner Turnerschaft) kaj Lepsiko (Allgemeiner Turnverein zu Leipzig). Por ĉi tiaj meritoj deklaris lin honora membro la tutgermanuja gimnastikŝirmorganizo ''Deutsche Turnerschaft'' (DT)<ref>[[Georg Hirth]], F. Rudolf Gasch: ''Das gesamte Turnwesen. Ein Lesebuĉ für deutsche Turner,'' Rudolf Lion, Hof 1893, p. 649</ref> La lastajn jarojn li trapasis kun la edzino Clara (de 1882; filino de la skulptisto [[Bernhard Afinger]]) en vinĝardenista domo je placo ''Körnerplatz'' en la vilao kvartalo Loschwitz en Dresdeno.<ref>Achim Jannasch: ''Spuren am Körnerplatz. Eine Kindheit in Dresden-Loschwitz,'' Verlag Hille, Dresden 2011, ISBN 978-3-939025-25-2, p. 2</ref> Portretis li la pentristo [[Walther Witting]]. Li havis filon Bernhard (pianisto) kaj filinon Gertrud. Li ricevis diversajn soldatajn ordenojn (Landwehr-Dienstauszeichnung; [[fera Kruco|Eisernes Kreuz]] II; Kriegsdenkmünze 1870–71) kaj fariĝis kavaliro je ''Zivilverdienstorden'' (Saksujo, 1-a klaso) kaj je ''Herzoglich Sachsen-Ernestinischer Hausorden''. Dresdene oni nomis straton por li ''Stürenbergstraße''. == Verkoj == * "De carminis Lucretiani libro primo" - ĉe ''Acta Societatis Philologae Lipsiensis'', volumo 2,2, Leipzig 1872, p. 367–435 (disertacio) * ''Erziehung zur Wehrhaftigkeit,'' Eduard Strauch, Leipzig 1878 * ''Wehrpflicht und Erziehung,'' Carl Habel, Berlin 1879 (=Deutsche Zeit- und Streitfragen, 116) * ''De Romanorum cladibus Trasumenna et Cannensi. Adiecta est tabula geographica'' (=Programm der Thomasschule) A. Edelmann, Leipzig 1883 * ''Zu den Schlachtfeldern am Trasimenischen See und in den Caudinischen Pässen'' (=Programm der Thomasschule) A. Edelmann, Leipzig 1889 * "Die Bezeichnung der Flußufer bei Griechen und Römern" - ĉe: ''Festschrift der 44. Versammlung deutscher Philologen und Schulmänner,'' p. 287–331, B.G. Teubner, Dresden 1897 * ''Turnen und Wehrpflicht,'' Wilh. Walther, Oldenburg i.O. 1921 * ''Militärische Jugendschulung rings um Deutschland,'' Wischhöver & Althoff, Münster 1926 * ''Landschaftliche Schönheit,'' B.G. Teubner, Leipzig 1926. * ''Relative Ortsbezeichnung. Zum geographischen Sprachgebrauch der Griechen und Römer,'' B.G. Teubner, Leipzig-Berlin 1932 == Literaturo == * Franz Kössler: ''Personenlexikon von Lehrern des 19. Jahrhunderts,' vol: ''Staa-Stutzki,'' Gießen 2008 * [https://www.teuchos.uni-hamburg.de/interim/prosop/Stuerenburg.Heinrich.html hamburga filologa listaro ''Teuchos''] == Notoj == {{Referencoj}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Sturenburg, Heinrich}} [[Kategorio:Germanaj klasikaj filologoj]] [[Kategorio:Sportaj sciencistoj]] [[Kategorio:Germanaj oficiroj]] [[Kategorio:Germanaj pedagogoj]] [[Kategorio:Lernejestroj]] [[Kategorio:Homoj rilataj al Dresdeno]] qfeq1kx2wpn9wlnpq7qpkb5a3ih0caj Air Atlanta Europe 0 923519 9348877 9221181 2026-04-06T14:33:29Z ~2026-21100-36 254750 Update 9348877 wikitext text/x-wiki {{Kursiva titolo}} {{Informkesto firmao kaj produkto}} '''''Air Atlanta Europe''''' estas malta aviadkompanio kaj fratina kompanio de [[Air Atlanta Icelandic]], ambaŭ funkciigantaj sub la marko Air Atlanta. La aviadkompanio specialiĝas pri ACMI (''Aircraft, Crew, Maintenance, and Insurance'') kaj ĉarteraj operacioj por tutmondaj klientoj. == Historio == Air Atlanta Europe Limited estis fondita en [[Unuiĝinta Reĝlando|Britio]] la 9an de aprilo 2002<ref>[http://wck2.companieshouse.gov.uk/51bd87d5ea332801c74d320eba7914f7/compdetails Airline incorporated]</ref>. Ĝi komencis operaciojn en junio 2003. La kompanio havis funkciigan permesilon de la UK Civil Aviation Authority por transporti pasaĝerojn, kargon kaj poŝton en aviadiloj kun 20 aŭ pli da sidlokoj. La permesilo estis revokita la 8an de novembro 2006.<ref>[http://www.caa.co.uk/docs/213/1773.pdf CAA Official Record Series 2 Number 1773]</ref> Pluraj Boeing 747 estis funkciigitaj por la vojaĝagentejo Travel City Direct, kaj la aviadiloj estis pentritaj en la koloroj de Travel City Direct. En 2021, Air Atlanta Europe estis restarigita en [[Malto]], daŭre funkciante kiel fratina kompanio de Air Atlanta Icelandic. La aviadkompanio tiam fokusiĝis pri provizado de ACMI (''Aircraft, Crew, Maintenance, and Insurance'') kaj ĉartservoj.<ref>[https://www.aircargonews.net/air-atlanta-opens-new-chapter-with-move-to-777s/1060783.article Air Atlanta opens new chapter with move to 777s] </ref> == Floto == En aprilo 2026, Air Atlanta Europe havas floton de la jenaj aviadiltipoj<ref> "Global Airline Guide 2025 - Air Atlanta Europe". Airliner World. Septembro 2025. p. 66. </ref><ref>[https://www.planespotters.net/airline/Air-Atlanta-Europe-Malta Air Atlanta Europe Fleet Details and History]</ref>: * [[Boeing 747]] (ŝarĝaviadilo)<ref>[https://www.ch-aviation.com/news/129288-air-atlanta-europe-adds-b777s-secures-acmi-placements Air Atlanta Europe adds B777s, secures ACMI placements]</ref> * [[Boeing 777|Boeing 777-200ER]] (pasaĝera) * [[Boeing 777|Boeing 777-300ER]] (pasaĝera kaj ŝarĝaviadilo) == Rimarkindaj dungitoj == * [[Nicolas Tenoux]], franca piloto kaj aviadila inĝeniero == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [https://airatlanta.com multlingvaj oficialaj paĝoj de la kompanio] {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Flugkompanioj]] [[Kategorio:Ekonomio de Malto]] libz7fkcqmvbi82obg1q2ylqh0lrk3g 9348883 9348877 2026-04-06T14:34:51Z ~2026-21100-36 254750 /* Historio */ 9348883 wikitext text/x-wiki {{Kursiva titolo}} {{Informkesto firmao kaj produkto}} '''''Air Atlanta Europe''''' estas malta aviadkompanio kaj fratina kompanio de [[Air Atlanta Icelandic]], ambaŭ funkciigantaj sub la marko Air Atlanta. La aviadkompanio specialiĝas pri ACMI (''Aircraft, Crew, Maintenance, and Insurance'') kaj ĉarteraj operacioj por tutmondaj klientoj. == Historio == Air Atlanta Europe Limited estis fondita en [[Unuiĝinta Reĝlando|Britio]] la 9an de aprilo 2002<ref>[http://wck2.companieshouse.gov.uk/51bd87d5ea332801c74d320eba7914f7/compdetails Airline incorporated]</ref>. Ĝi komencis operaciojn en junio 2003. La kompanio havis funkciigan permesilon de la UK Civil Aviation Authority por transporti pasaĝerojn, kargon kaj poŝton en aviadiloj kun 20 aŭ pli da sidlokoj. La permesilo estis revokita la 8an de novembro 2006.<ref>[http://www.caa.co.uk/docs/213/1773.pdf CAA Official Record Series 2 Number 1773]</ref> Pluraj Boeing 747 estis funkciigitaj por la vojaĝagentejo Travel City Direct, kaj la aviadiloj estis pentritaj en la koloroj de Travel City Direct. En 2021, Air Atlanta Europe estis restarigita en [[Malto]], daŭre funkciante kiel fratina kompanio de Air Atlanta Icelandic. La aviadkompanio tiam fokusiĝis pri provizado de ACMI (''Aircraft, Crew, Maintenance, and Insurance'') kaj ĉartservoj.<ref>[https://www.aircargonews.net/air-atlanta-opens-new-chapter-with-move-to-777s/1060783.article Air Atlanta opens new chapter with move to 777s] </ref> En oktobro 2025, la kompanio bonvenigos sian unuan Boeing 777-kargoaviadilon.<ref>[https://www.aircargonews.net/freighter-operator/2025/10/fly-meta-air-atlanta-and-hungary-airlines-team-up-on-777-freighter-conversions/ Fly Meta, Air Atlanta and Hungary Airlines team up on 777 freighter conversions]</ref> == Floto == En aprilo 2026, Air Atlanta Europe havas floton de la jenaj aviadiltipoj<ref> "Global Airline Guide 2025 - Air Atlanta Europe". Airliner World. Septembro 2025. p. 66. </ref><ref>[https://www.planespotters.net/airline/Air-Atlanta-Europe-Malta Air Atlanta Europe Fleet Details and History]</ref>: * [[Boeing 747]] (ŝarĝaviadilo)<ref>[https://www.ch-aviation.com/news/129288-air-atlanta-europe-adds-b777s-secures-acmi-placements Air Atlanta Europe adds B777s, secures ACMI placements]</ref> * [[Boeing 777|Boeing 777-200ER]] (pasaĝera) * [[Boeing 777|Boeing 777-300ER]] (pasaĝera kaj ŝarĝaviadilo) == Rimarkindaj dungitoj == * [[Nicolas Tenoux]], franca piloto kaj aviadila inĝeniero == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [https://airatlanta.com multlingvaj oficialaj paĝoj de la kompanio] {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Flugkompanioj]] [[Kategorio:Ekonomio de Malto]] 26mvy7d1khejdld9ri2nglv1fmjva2z Air Atlanta Icelandic 0 923521 9348953 9208456 2026-04-06T16:27:16Z ~2026-21231-83 254759 /* Floto */ update 9348953 wikitext text/x-wiki {{Kursiva titolo}} {{Informkesto firmao kaj produkto}} '''''Air Atlanta Icelandic''''', ankaŭ konata kiel ''Aircraft, Crew, Maintenance and Insurance'' (ACMI), estas aviadkompanio kaj grava ĉarterfunkciigisto bazita en [[Kópavogur]]. Ĝia ĉefa bazo estas ĉe la [[Keflavík|Internacia Flughaveno Keflavík]]<ref>[https://www.aircargonews.net/air-atlanta-icelandic-to-establish-new-aoc/1036220.article Air Atlanta Icelandic to establish new AOC]</ref>. == Historio == La kompanio estis fondita la 10an de februaro 1986 fare de Arngrimur Johannsson kaj Thora Gudmundsdottir. En 2021, Air Atlanta Icelandic remalfermis sian eŭropan filion, [[Air Atlanta Europe]], bazitan en [[Malto]], por funkciigi pasaĝeraviadilojn [[Boeing 777]]<ref>[https://www.aircargonews.net/air-atlanta-opens-new-chapter-with-move-to-777s/1060783.article Air Atlanta opens new chapter with move to 777s]</ref>. En 2025, la islanda kompanio integris sian unuan Boeing 777<ref>[https://www.ch-aviation.com/news/148983-air-atlanta-icelandic-adds-first-b777-200er Air Atlanta Icelandic adds first B777-200ER]</ref>. == Floto == La floto de Air Atlanta Icelandic en Aprilo 2026 konsistis el 9 aviadiloj<ref>[https://www.planespotters.net/airline/Air-Atlanta-Icelandic Air Atlanta Icelandic Fleet Details and History]</ref>: * 8 [[Boeing 747|Boeing 747-400F]] * 1 [[Boeing 777|Boeing 777-200ER]] == Referencoj == {{Referencoj|2}} == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [https://airatlanta.com multlingvaj oficialaj paĝoj de la kompanio] {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Islandaj flugkompanioj]] [[Kategorio:Ekonomio de Malto]] lfus0lc5yenbx5buw3s0nhohn094o40 Yamaha Motor Company 0 927219 9348945 9234986 2026-04-06T16:11:00Z Babelball 236893 9348945 wikitext text/x-wiki {{Informkesto firmao kaj produkto | nomo = Yamaha Motor Company | emblemo = [[Dosiero:Yamaha Motor 2025.svg|250ra]] | formo = japania [[akcia kompanio]] (Kabuŝiki-gaiŝa) | sidejo = Iwata, [[Gubernio Ŝizuoko|Ŝizuoka]], Japanio | estro = ''Motofumi Shitara'' (firmaa gvidanto) <br /> ''Katsuaki Watanabe'' (prezidanto) | dungitaro = 53.701 (en 2023) | spezo = 2,42 bilionoj da [[eno]]j (en 2023) | bilanco = | kampo = aŭtomobila industrio | ISIN-kodo = JP3942800008 | ttt = {{URL|https://global.yamaha-motor.com/}} }} '''Yamaha Motor Co., Ltd.''' (Yamaha Hatsudoki), estas transporta ekipaĵfabrikisto kun sidejo en Iwata, [[Gubernio Ŝizuoko|Ŝizuoka]]. La multnacia korporacio funkcias en proksimume 180 landoj kaj regionoj, kaj estas la dua plej granda [[Motorciklo|motorcikloproduktanto]] de la mondo kaj la plej granda [[Ŝipo|ŝipproduktanto]] de la mondo.<ref>[https://www.jetro.go.jp/biznews/2024/09/bb57176aa9e20bb8.html JETRO]</ref><ref> [https://www.nikkei.com/article/DGXNASDD110W1_S3A910C1000000/ Nikkei]</ref> La kompanio estas tute aparta ento de la muzikinstrumenta fabrikanto [[Yamaha Corporation|Yamaha]] ([[Hamamaco|Hamamaco]], [[Gubernio Ŝizuoko|Ŝizuoka]]). == Marko == [[Dosiero:Yamaha SR 500 Köln-20140321-RM-100226.jpg|dekstra|eta|250x250ra|YAMAHA SR]] Konata kiel "Yamaha de Dezajno", Yamaha estas alte estimata pro siaj elegantaj formoj kaj atento al detaloj. Yamaha ankaŭ estas konata pro sia iniciatema adopto de pintnivela teknologio en siaj produktoj. La kompanio ricevis multajn dezajnajn premiojn kaj en Japanio kaj eksterlande, inkluzive de la Premio por Bona Dezajno en Japanio kaj la Premio por Ruĝa Punkto de Dezajno en Germanio. <ref>[https://global.yamaha-motor.com/jp/design_technology/design/motordesign-history/ Yamaha Motor Official History]</ref> == Komerca areo == === Tera moviĝeblo === * [[motorciklo]] * Elektraj veturiloj (ĉaroj kaj [[Rulseĝo|rulseĝoj]] ) ** [[Elektrohelpita biciklo|Elektre helpata biciklo]] " PAS " ** [[Rulseĝo|elektra rulseĝo]] * Aŭtomobilaj motoroj ( [[Volvo (firmao)|Volvo]], [[Toyota|Toyota Motor Corporation]] ) * [[Elektra aŭtomobilo|Elektra veturilo]] elektra unuo * Efikeco Dampilo === Marmovado === * eksterborda motoro * [[motorboato]] * fiŝkaptista boato * [[Akvoskotero|Akvoskoteroj]] * Mara motoro === Subĉiela terveturilo === * [[Kvado (motorciklo)|Kaledo]] (ATV)/ Flank-al-flanke Veturilo (SSV, ROV) * [[Golfo (sporto)|Pasaĝeraj golfĉaroj]] / teraŭtoj (LSM, PTV) === Robotiko === * Ĉipmuntilo * Ekipaĵo por fabrikado de duonkonduktaĵoj * industriaj robotoj * Industriaj senpilotaj [[Helikoptero|helikopteroj]] * [[Senpilota aviadilo|agrikultura senpilota aerveturilo]] === Financaj servoj === * Podetala kaj pogranda financo * [[Lizingo|Liza komerco]] * [[Asekuro|Asekura komerco]] == Motorsportoj == Ekde sia fondo, Yamaha Motor atingis sukceson en multaj vetkuroj, kaj [[Motora sporto|motorsporto]] estas parto de ĝia identeco. [[Dosiero:Valentino_ROSSI_-_Movistar_Yamaha_MotoGP_-_MotoGP_2014_-_Le_Mans_(14216954461).jpg|eta|250x250ra|MotoGP-ĉampiono [[Valentino Rossi]] (2014)]] == Referencoj == {{Referencoj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Ekonomio de Japanio]] [[Kategorio:Motorcikloj]] 2boedzmxveqzbs5fvglpgkkhgdg0ih1 Pionirara grupa komandantejo III Králíky 0 927768 9348888 9258241 2026-04-06T14:36:09Z Petr Tomasovsky 678 9348888 wikitext text/x-wiki '''Pionirara grupa komandantejo III Králíky''' (mallongigite PGK III Králíky) estas linio de [[Ĉeĥoslovakaj antaŭmilitaj fortikaĵoj|ĉeĥoslovakaj fortikaĵoj]] konstruataj en la jaroj [[1935]]–[[1938]]. Tiu ĉi linio konsistis el sektoro komenciĝanta norde de [[Červený Potok]], plu ĝi daŭrigas sude kaj malrapide ĝi turniĝas al okcidento, ĝi kondukas tra [[Prostřední Lipka]] kaj [[Králíky]], kie ankaŭ troviĝas la unua el tri artileriaj fuortaroj [[Hůrka (artileria fuortaro)|Hůrka]]. Plu la linio celas al [[Dolní Boříkovice]] kaj ascendas al 845 metroj alta monto [[Bouda (Orlica montaro)|Bouda]], kie ankaŭ troviĝas samnomata fuortaro [[Bouda (artileria fuortaro)|Bouda]], poste oriente ĝi celas al monto [[Vysoký kámen]] kaj sinkas al [[Mladkov]] kaj ĉe [[Petrovičky (Mladkov)|Petrovičky]] ĝi ascendas al 765 metroj alta Adam kun fuortaro [[Adam (artileria fuortaro)|Adam]]. La linio plu celas nordoriente preter [[České Petrovice]] kaj finas kelke da kilometroj norde de [[Klášterec nad Orlicí]]. En tiu ĉi regiono devis esti konstruitaj 58 objektoj de [[Ĉeĥoslovakaj pezaj fortikaĵoj|pezaj fortikaĵoj]], el kio estis realigitaj 56 objektoj. PGK Králíky estis plej multe finita sektoro de la ĉeĥoslovakaj pezaj fortikaĵoj. [[Dosiero:K-S 15.JPG|vpravo|thumb|K-S 15 "U lípy"]] [[Dosiero:K-S 16.JPG|vpravo|thumb|K-S 16 "U dráhy"]] [[Dosiero:K-S 32.JPG|vpravo|thumb|K-S 32 "Na růžku"]] [[Dosiero:K-S 33.JPG|vpravo|thumb|K-S 33 "U ovčárny"]] [[Dosiero:K-S 35.jpg|vpravo|thumb|K-S 35 "Nad lesem"]] [[Dosiero:K-S 36.jpg|vpravo|thumb|K-S 36 "Pod Adamem"]] [[Dosiero:K-S 37.jpg|vpravo|thumb|K-S 37 "Na rozhledně"]] == Listo de objektoj == * K-S 1 * K-S 2 * K-S 3 * K-S 4 * [[K-S 5 "U Potoka"|K-S 5]] * K-S 6 * K-S 7 * K-S 8 * K-S 9 * Konsisto de artileria fuortaro [[Hůrka (artileria fuortaro)|Hůrka]] ** K-Bg-S 10 ** K-Bg-S 11 ** K-Bg-S 12 ** K-Bg-S 12a ** K-Bg-S 12b ** K-Bg-S 13 * [[K-S 14 U cihelny|K-S 14]] * K-S 15 * K-S 16 * K-S 17 * K-S 18 * K-S 19 * K-S 20 * Konsisto de artileria fuortaro [[Bouda (artileria fuortaro)|Bouda]] ** K-Ba-S 21 ** K-Ba-S 22 ** K-Ba-S 22a ** K-Ba-S 23 ** K-Ba-S 24 * K-S 25 * K-S 26 * K-S 27 * K-S 28 * K-S 29 * K-S 30 * K-S 31 * K-S 32 * K-S 33 * K-S 34 * K-S 35 * K-S 36 * K-S 37 * K-S 38 * Konsisto de artileria fuortaro [[Adam (artileria fuortaro)|Adam]] ** K-Am-S 39 ** K-Am-S 40 ** K-Am-S 41 ** K-Am-S 42 ** K-Am-S 43 ** K-Am-S 43a ** K-Am-S 44 ** K-Am-S 45 * K-S 46 * K-S 47 * K-S 48 * K-S 49 * K-S 50 * K-S 51 * K-S 52 * K-S 53a * K-S 53b ==Vidu ankaŭ== * [[Fortikaĵa regiono Králíky]] == Eksteraj ligiloj == * {{Commonscat linio}} {{Ĉeĥoslovakaj fortikaĵoj}} [[Kategorio:Ĉeĥoslovakaj pezaj fortikaĵoj]] [[Kategorio:Fortikaĵa regiono Králíky]] cygwq5rixfud8tdwtuv0e9yq1v7nzux Ferdinand Hartmann 0 928963 9348886 9269176 2026-04-06T14:35:39Z Tirolischleioans 254019 9348886 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo}} [[File:WP Ferdinand Hartmann.jpg|eta|Ferdinand Hartmann (memportreto; ĉ. 1815)]] '''Christian Ferdinand HARTMANN''' (naskiĝinta la {{daton|14|7|1774}} en [[Dresdeno]], mortinta la {{daton|6|1|1842}} samloke) estis [[germanio|germana]] pentristo, kreanto de [[historia pentrarto|historiaj bildoj]] kaj membro de la ''Prusuja Akademio de Artoj''. Estante disĉiplo de [[Philipp Friedrich von Hetsch]] [[stutgarto|Stutgarte]], li lernis pli multe rekte dum estado en [[Romo]] (inter 1794 kaj 1798) - danke al [[Asmus Carstens]] kaj [[Carl Ludwig Fernow]]. De tiam gravis antikva mitologio, alegoriaĵoj kaj scenoj de la [[Biblio]]. La hartmann-a stilo faras arkon tra la malfrua roma klasikismo ĝis la baroka pentrado de la Skolo de [[Bolonjo]]<ref>[https://www.sapere.it/enciclopedia/bologn%C3%A9se,+Scu%C3%B2la-.html "Scuola bolognese"] - ĉe: ''sapere.it''</ref>. La tiama engermanuja pentrado pli ŝatis etikon kaj konvenciojn ol artistajn individuemon kaj kreivecon. Antaŭ tiaj kondiĉoj, Hartmann partoprenis al konkurso [[vajmaro|vajmara]] organizita fare de [[johann Wolfgang von Goethe|Goeto]] mem. Vere en 1799 li gajnis, kun [[Heinrich Christoph Kolbe]], la unuan premion. [[File:Dessau, Anhaltische Gemäldegalerie, Ferdinand Hartmann, Hektors Abschied von Andromache.jpg|thumb|''Adiaŭo inter Hektoro kaj Andromaĥo'' (Dessau, 1800)]] Sed persona vizito vajmara en 1801 klare montris la diferencojn inter arta interpretado de Hartmann unuflanke kaj de la rondoj goetaj aliflanke. Rompo inter ili ne eviteblis. Hartmann do iris Dresdenon kaj ortientiĝis pri [[Philipp Otto Runge]] kaj [[Caspar David Friedrich]]. Dum la kvereloj pri la friedrich-a verko ''Das Kreuz im Gebirge'', Hartmann firme propagandis en favoro de la nova romantikisma pentrado. En 1808/09 li kunlaboris por la periodaĵo "Phöbus" kiun eldonis [[Heinrich von Kleist]]. En 1812 li fariĝis profesoro kaj en 1825 eĉ direktoro de la Dresdena Artakademio. Liaj elstaraj pedagogiaj kvalitoj ebligis lin influi la ĝeneralan enurban guston. ==Eseoj (elekto)== *''Über Kunstausstellungen und Kunstkritik,'' ĉe: Phöbus 11./12. St., 1808, p. 57-71 *''Not- und Hülfsbüchlein für Künstler und Kunstliebhaber in Mildheim,'' ĉe: Phöbus 11./12. St., 1808, p 71-83 ==Fonto== Löhneysen, Wolfgang: [https://www.deutsche-biographie.de/pnd116491825.html#ndbcontent "Hartmann, Christian Ferdinand"] - ĉe: ''Neue Deutsche Biographie'' 7 (1966), p. 733 ==Eksteraj ligiloj== {{commonscat}} *[https://www.stadtwikidd.de/wiki/Ferdinand_Hartmann artikolo pri Hartmann] - ĉe: ''Stadtwiki-Dresden'' ==Notoj== <references/> {{DEFAULTSORT:Hartmann, Ferdinand}} [[kategorio:Germanaj profesoroj]] [[kategorio:Germanaj pentristoj]] [[kategorio:Naskiĝintoj en 1774]] [[kategorio:Mortintoj en 1842]] [[kategorio:Homoj rilataj al Dresdeno]] [[kategorio:Historia pentrado]] 1fg5rcjzoo60s6mdysvj9lrwyfm8u4j Bertalan Vid Molnár 0 933697 9349117 9291856 2026-04-07T07:58:37Z Crosstor 3176 aldonoj 9349117 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo |nomo = {{Paĝonomo}} |dosiero = {{#invoke:Wikidata|claim|P18}} |grandeco de dosiero = |priskribo = |naskonomo = }} '''Bertalan Vid [[Molnár]],''' laŭ la hungarlingve kutima nomordo '''Molnár Bertalan Vid''' estis [[Hungario|hungara]] [[pastro]], [[kapucenoj|kapucena]] [[monaĥo]], [[instruisto]]. {{Paĝonomo}}<ref>https://opac-nevter.pim.hu/ro/record/-/record/PIM38085 hungarlingva datenaro de muzeo</ref><ref>https://magyarnemzetinevter.hu/szemelyi-nevter/?id=906079&date=2026-01-24 nemzeti névtér</ref> naskiĝis {{naskiĝtago|1878|6|11}} en [[Győrszentiván]], li mortis {{mortotago|1935|11|7}} en [[Budapeŝto]]. == Biografio == {{Paĝonomo}} aliĝis al la benediktanoj en 1897, post la [[novicado]] li studis teologion en [[Pannonhalma]], pli poste li monaĥiĝis kaj pastriĝis en [[1904]]. Post siaj studoj li instruis en benediktana gimnazio de [[Sopron]], sed en la lernojaro 1917 li estis tie zorgisto, inter 1918-1922 en Pannonhalma. En la lernojaro de 1922 li instruis en gimnazio en [[Kőszeg]], poste en Pannonhalma li instruis la novicojn. De 1930 li estis ĉefkasisto ĝis la pensiuliĝo en 1934. == Elektitaj kontribuoj == * ''Sancti Benedicti regula monasterium. Szt Benedek rendszabályai.'' (1929) == Memorigiloj == * kulturcentro de Gyór portas la nomon "Molnár Bertalan Vid" * [[strato]] en Győr (2013) == Fontoj == * [https://lexikon.katolikus.hu/M/Moln%C3%A1r.html katolika leksikono (la koncerna teksto estas legebla en la 7-a alineo)] * [https://mek.oszk.hu/03600/03630/html/m/m16616.htm biografio hungare] * [https://web.archive.org/web/20160306163304/http://www.mvbmk.hu/nevadonkrol/ biografio hungare] * [https://www.gyorikonyvtar.hu/internetes-szolgaltatasok/adatbazisaink/megyei-evfordulonaptar?mit=e9 biografio hungare (legebla pli malsupre)] == Referencoj == {{Referencoj}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Molnar, Bertalan Vid}} [[Kategorio:Hungaraj pastroj]] [[Kategorio:Hungaraj kapucenaj monaĥoj]] [[Kategorio:Hungaraj instruistoj]] [[Kategorio:Budapeŝtanoj]] {{Portalstrio|Biografio}} invdmwgd1j71dgj3416d2g53ob88onw Blankakola manako 0 935653 9349174 9335527 2026-04-07T09:44:22Z Kani 670 9349174 wikitext text/x-wiki {{Taksonomio |nomo = Blankakola manako |koloro = {{Taksonomio/koloro|besto}} |dosiero = Manacus candei Male.jpg |dosiero larĝo = 240ra |priskribo de dosiero = Plenkreska masklo en [[Kostariko]] |dosiero2 = Manacus candei Feale.jpg |dosiero larĝo2 = 240ra |priskribo de dosiero2 = Plenkreska ino en [[Kostariko]] |regno = [[Animalia]] - [[animaloj]] |filumo = [[Chordata]] - [[ĥorduloj]] |klaso = [[Aves]] - [[birdoj]] |ordo = [[Passeriformes]] - [[paseroformaj]] |familio = [[Pipridae]] - [[pipredoj]] |genro = ''[[Manacus]]'' |specio = '''''M. candei''''' - '''blankakola manako''' |statuso = LC |dunomo = ''Manacus candei'' |dunomo aŭtoritato = ([[Charles Parzudaki|Parzudaki, C]], 1841) |mapo de vivoteritorioj = Manacus candei distribution.svg |mapo de vivoteritorioj larĝo = 240ra |priskribo de mapo de vivoteritorioj = Natura [[arealo]] <div style="text-align:left;margin-left:25px;"> {{Priskribo|#2A29ED|Ĉiujare ĉeestanta}} </div> |specioj de subdivizio = Subspecioj |subdivizio2 = Unutipa |sinonimo = *''Pipra candei'' (pranomo) *''Manacus manacus candei'' |vikispecio = |komunejo = }} La '''blankakola manako'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio].</ref> ({{lang-la|[[Manacus candei]]}}) estas [[unutipa]] [[birdospecio]] el la familio de [[pipredoj]]. Ĝi troviĝas en [[Centra Ameriko]]. ==Taksonomio== Laŭ [[AviList]]<ref name="AviList">[https://www.avilist.org/ AviList v2025], konsultita la 8-an de feb. 2026.</ref>, jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj por tiu specio, kaj ties Esperantaj nomoj<ref name="OT"/>: {{Genealogia arbo2}} *[[Passeriformes]] - [[paseroformaj]] **[[Pipridae]] - [[pipredoj]] ***''[[Manacus]]'' <small>[[Brisson, MJ]], 1760</small> - [[manako]] ****''Manacus candei'' <small>(Parzudaki, C, 1841)</small> - blankakola manako {{Genealogia arbo2/fino}} ==Etimologio== La scienca genra nomo ''Manacus'' estas la latinigo de la nederlanda ''manneken'' (= "malgrandulo"), kiu estas la origino de la nederlanda nomo de tiuj birdoj en [[Surinamo]] (''Manakin''), pro ilia eta grando kaj kompakta silueto<ref name="BOTW">[https://birdsoftheworld.org/bow/species/whcman1/cur/introduction Birds of the World], White-collared Manakin.</ref>. La specia epiteto ''candei'' estis donita omaĝe al la franca oficiro Antoine Marie Ferdinand Maussion de Candé (1801-1867), esploristo en Sudameriko kaj guberniestro de [[Martiniko]] de 1859 ĝis 1864<ref name="BOTW"/>. ==Aspekto== La blankakola manako estas, kiel siaj parencoj, kompakta mallongvosta birdo kun peza kurbeca beko, oranĝaj kruroj kaj hela maskla plumaro. Ĝi estas tipe 11 cm longa kaj pezas 18.5 g. La plenkreska masklo havas nigrajn kronon, flugilojn kaj voston, kaj nigran bendon trans la meza dorso. La cetero de la kapo, kolo, brusto kaj supra dorso estas blanka, la pugo estas olivecverda, kaj la ventro estas helflava. La ino kaj junaj maskloj estas olivecverdaj kun flava ventro. Ili estas tre similaj al inaj oranĝkolaj manakoj, sed ne ekzistas koincido inter iliaj teritorioj. ==Disvastiĝo kaj habitato== La blankakola manako troviĝas en sudeosta [[Meksiko]], norda [[Gvatemalo]], [[Belizo]], [[Honduro]], [[Nikaragvo]], norda kaj eosta [[Kostariko]] kaj plej norduesta [[Panamo]]. Ĝi vivas en la limoj de humidaj ĉiamverdaj arbaroj, duarangaj arbaroj kaj arbustaroj, kaj loke en kakaejoj kaj aliaj plantejoj; de marnivelo ĝis 700 m<ref name="BOTW"/>. ==Referencoj== {{Portalo Birdoj}} {{Referencoj}} {{Birdoj}} [[Kategorio:Pipredoj]] [[Kategorio:Paseroformaj]] [[Kategorio:Birdoj de Centrameriko]] dagfd9ph05ivib77zf8xun4z1rmjqx6 Blankbrova nantitiro 0 938437 9349177 9333315 2026-04-07T09:45:09Z Kani 670 9349177 wikitext text/x-wiki {{Taksonomio |nomo = Blankbrova nantitiro |koloro = {{Taksonomio/koloro|besto}} |dosiero = Iodopleura isabellae White-bellied purpletuft (male); Cachoeira da Serra, Altamira, Pará, Brazil.jpg |dosiero larĝo = 240ra |priskribo de dosiero = Plenkreska masklo en [[Brazilo]] |dosiero2 = Iodopleura isabellae - White-bellied purpletuft (female); Beruri, Amazonas, Brazil.jpg |dosiero larĝo2 = 240ra |priskribo de dosiero2 = Plenkreska ino en [[Brazilo]] |regno = [[Animalia]] - [[animaloj]] |filumo = [[Chordata]] - [[ĥorduloj]] |klaso = [[Aves]] - [[birdoj]] |ordo = [[Passeriformes]] - [[paseroformaj]] |familio = [[Tityridae]] - [[titiredoj]] |genro = ''[[Iodopleura]] |specio = '''''I. isabellae''''' - '''blankbrova nantitiro''' |statuso = LC |dunomo = ''Iodopleura isabellae'' |dunomo aŭtoritato = ([[Charles Parzudaki|Parzudaki, C]], 1847) |mapo de vivoteritorioj = Iodopleura isabellae map.svg |mapo de vivoteritorioj larĝo = 240ra |priskribo de mapo de vivoteritorioj = Natura [[arealo]] <div style="text-align:left;margin-left:25px;"> {{Priskribo|#008000|Ĉiujare ĉeestanta}} </div> |specioj de subdivizio = Subspecioj |subdivizio2 = Unutipa |sinonimo = ''Iodopleurus isabellae'' (pranomo) |vikispecio = |komunejo = }} La '''blankbrova nantitiro'''<ref name="OT">[https://docs.google.com/spreadsheets/d/16A2_lMQC_hGBBQUFjpT-gnhFrv65LExYkxiRjx95sUs/edit?usp=sharing Ornitologia taksonomio].</ref> (''[[Iodopleura isabellae]]'') estas [[unutipa]] [[birdospecio]] el la familio de [[titiredoj]]. Ĝi troviĝas en [[Sudameriko]]. ==Taksonomio== Laŭ [[AviList]]<ref name="AviList">[https://www.avilist.org/ AviList v2025], konsultita la 11-an de mar. 2026.</ref>, jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj por tiu specio, kaj ties Esperantaj nomoj<ref name="OT"/>: {{Genealogia arbo2}} *[[Passeriformes]] - [[paseroformaj]] **[[Tityridae]] - [[titiredoj]] ***''[[Iodopleura]]'' <small>[[Lesson, RP]], 1839</small> - [[nantitiro]] ****''Iodopleura isabellae'' <small>Parzudaki, C, 1847</small> - blankbrova nantitiro {{Genealogia arbo2/fino}} ==Etimologio== La scienca genra nomo ''Iodopleura'' estas kunmetaĵo de la [[antikvaj grekaj]] ''ἰοειδής'' (''ioejdes'' = "violkolora") kaj ''πλευρά'' (''pleŭra'' = flanko), pro la distingaj violaj plumtufoj ĉe la flankoj de la maskloj de tiu genro<ref name="BOTW">[https://birdsoftheworld.org/bow/species/whbpur1/cur/introduction Birds of the World], White-browed Purpletuft.</ref>. La specia epiteto ''isabellae'' estis donita omaĝe al Isabel Maria Thirion (1822-1886) venezuela edzino de la franca natursciencisto Eugène Thirion<ref name="BOTW"/>. ==Aspekto== La Blankbrova nantitiro estas 11 ĝis 12 cm longa kaj pezas ĉirkaŭ 20 g. Ambaŭ seksoj havas preskaŭ la saman plumaron. Ili havas longajn flugilojn, mallongan voston kaj larĝan bekon kun kurbeca pinto. Plenkreskuloj havas blankajn bridojn, blankan strion malantaŭ la okulo, blankan "lipharojn" kaj blankan gorĝon. La cetero de ilia kapo kaj ilia dorso, flugiloj kaj vosto estas nigrecbrunaj. Ili havas blankan bendon sur la pugo. Iliaj subaj partoj estas plejparte blankaj kun malhelbrunaj flankoj kaj malhelbrunaj strioj sur la flankoj. Maskloj havas malgrandan tufon de violaj plumoj sur sia supra flanko; la tufoj de inoj estas blankaj. Ambaŭ seksoj havas malhelbrunajn irisojn, nigran supran makzelon, plumbgrizan mandiblon kaj malhelplumbgrizajn krurojn. Junuloj havas blankajn pintojn sur siaj malhelaj plumoj.<ref> Snow, D. (2020). White-browed Purpletuft (Iodopleura isabellae), version 1.0. En ''Birds of the World'' (J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D. A. Christie, kaj E. de Juana, Editors). Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA. [https://doi.org/10.2173/bow.whbpur1.01] Alirita la 29an de Oktobro, 2025 </ref> ==Disvastiĝo kaj habitato== La blankbrova nantitiro estas [[endemia]] de la amazona baseno, en sudeosta [[Kolombio]], suda [[Venezuelo]], eosta [[Ekvadoro]], norda kaj eosta [[Peruo]], norda [[Bolivio]] kaj amazonia [[Brazilo]]. Ĝi vivas en la [[kanopeo]] de humidaj arbaroj kaj apudaj duarangaj arbaretoj, ĉefe sub 500 m, malmulte ĝis 900 m<ref name="BOTW"/>. ==Referencoj== {{Portalo Birdoj}} {{Referencoj}} {{Birdoj}} [[Kategorio:Titiredoj]] [[Kategorio:Paseroformaj]] [[Kategorio:Birdoj de Sudameriko]] [[Kategorio:Neotropisa faŭno]] hws0pe48zf5jnb1hieug1ury2pjl7jw Giovanni Battista Rogeri 0 938870 9349109 9346298 2026-04-07T07:02:07Z ThomasPusch 1869 9349109 wikitext text/x-wiki {{informkesto homo | dosiero = Du violonoj de Giovanni Battista Rogeri a.jpg | priskribo = du violonoj de Giovanni Battista Rogeri (maldekstre de 1699, dekstre de 1690) |dato de naskiĝo = ĉirkaŭ 1642 |loko de naskiĝo = [[Bolonjo]] (''Bologna'') |dato de morto = ĉirkaŭ 1710 |loko de morto = [[Breŝo]] (''Brescia'') }} '''Giovanni Battista Rogeri''' - naskiĝis ĉirkaŭ 1642 en [[Bolonjo]] (''Bologna''); mortis ĉirkaŭ 1710 en [[Breŝo]] (''Brescia'') - estis itala violonfaristo. Kiam li estis plenkreska, Giovanni Rogeri iris al [[Kremono]], tiam grava centro de violonfarado (komparu la legendan muzikilkonstruiston [[Antonio Stradivari]]) kaj laboris tie de 1661 ĝis 1662 por la violonfaristo Nicola Amati. Ĉirkaŭ 1664, li edziĝis kaj ekloĝis en Breŝo kiel memstara violonfaristo. Tie, li daŭrigis la violonfaran tradicion de Gasparo da Salò kaj Giovanni Paolo Maggini. Liaj plej bonaj instrumentoj, inkluzive de pluraj violonĉeloj, estis faritaj ekde ĉirkaŭ 1690. Dum tiu tempo, li estis helpita fare de lia filo, Pietro Giacomo Rogeri, kiu komencis produkti siajn proprajn instrumentojn en 1705. <gallery class="center" perrow="2" widths="180" heights="200"> Violono de 1690 de Giovanni Battista Rogeri a.jpg|{{centre|La jena violono el 1690 ankoraŭ estas farita laŭ la tradicio de Giovanni Paolo Maggini}} Violono de 1699 de Giovanni Battista Rogeri a.jpg|{{centre|dum ĉi tiu de 1699 fariĝis la modelo de la muzikiloj de Nicolò Amati, poste multfoje kopiita}} </gallery> == Fontoj == {{Projektoj}} * La unua versio de la teksto la 16-an de marto 2026 estis farita surbaze de la koncerna, same koncizega, germanlingva teksto, sed la tri fotoj estis provizitaj de la esperantlingva branĉo, ankaŭ al la germana kaj alilingvaj tekstoj. Aldonaj eksteraj fontoj estas: * [http://reuning.com/wp-content/uploads/2012/10/reuning_newsletter_10.pdf Instrumenta Fokuso] novaĵletero de la instrumentfarejo ''Reuning & Son violonoj'', aŭtuno 2010, paĝoj 1 kaj 10 (en formato [[PDF]], {{en}}) * [https://ingleshayday.com/archive/information/1148-giovanni-battista-rogeri-biography.html biografio de Giovanni Battista Rogeri] en retejo de la instrumentfarejo ''Ingles & Hayday'' ({{en}}) {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Rogeri, G}} [[Kategorio:Muzikilkonstruistoj]] [[Kategorio:Italaj liutfaristoj]] 4qw12157xk7278d0sza7vzsyo56626q 9349110 9349109 2026-04-07T07:02:46Z ThomasPusch 1869 9349110 wikitext text/x-wiki {{informkesto homo | dosiero = Du violonoj de Giovanni Battista Rogeri a.jpg | priskribo = du violonoj de Giovanni Battista Rogeri (maldekstre de 1699, dekstre de 1690) |dato de naskiĝo = ĉirkaŭ 1642 |loko de naskiĝo = [[Bolonjo]] (''Bologna'') |dato de morto = ĉirkaŭ 1710 |loko de morto = [[Breŝo]] (''Brescia'') }} '''Giovanni Battista Rogeri''' - naskiĝis ĉirkaŭ 1642 en [[Bolonjo]] (''Bologna''); mortis ĉirkaŭ 1710 en [[Breŝo]] (''Brescia'') - estis itala violonfaristo. Kiam li estis plenkreska, Giovanni Rogeri iris al [[Kremono]], tiam grava centro de violonfarado (komparu la legendan muzikilkonstruiston [[Antonio Stradivari]]) kaj laboris tie de 1661 ĝis 1662 por la violonfaristo Nicola Amati. Ĉirkaŭ 1664, li edziĝis kaj ekloĝis en Breŝo kiel memstara violonfaristo. Tie, li daŭrigis la violonfaran tradicion de Gasparo da Salò kaj Giovanni Paolo Maggini. Liaj plej bonaj instrumentoj, inkluzive de pluraj violonĉeloj, estis faritaj ekde ĉirkaŭ 1690. Dum tiu tempo, li estis helpita fare de lia filo, Pietro Giacomo Rogeri, kiu komencis produkti siajn proprajn instrumentojn en 1705. <gallery class="center" perrow="2" widths="180" heights="200"> Violono de 1690 de Giovanni Battista Rogeri a.jpg|{{centre|La jena violono de ĉ. 1690 ankoraŭ estas farita laŭ la tradicio de Giovanni Paolo Maggini}} Violono de 1699 de Giovanni Battista Rogeri a.jpg|{{centre|dum ĉi tiu de 1699 fariĝis la modelo de la muzikiloj de Nicolò Amati, poste multfoje kopiita}} </gallery> == Fontoj == {{Projektoj}} * La unua versio de la teksto la 16-an de marto 2026 estis farita surbaze de la koncerna, same koncizega, germanlingva teksto, sed la tri fotoj estis provizitaj de la esperantlingva branĉo, ankaŭ al la germana kaj alilingvaj tekstoj. Aldonaj eksteraj fontoj estas: * [http://reuning.com/wp-content/uploads/2012/10/reuning_newsletter_10.pdf Instrumenta Fokuso] novaĵletero de la instrumentfarejo ''Reuning & Son violonoj'', aŭtuno 2010, paĝoj 1 kaj 10 (en formato [[PDF]], {{en}}) * [https://ingleshayday.com/archive/information/1148-giovanni-battista-rogeri-biography.html biografio de Giovanni Battista Rogeri] en retejo de la instrumentfarejo ''Ingles & Hayday'' ({{en}}) {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Rogeri, G}} [[Kategorio:Muzikilkonstruistoj]] [[Kategorio:Italaj liutfaristoj]] lwifykaktcy830jf00ht0310d78q634 9349113 9349110 2026-04-07T07:15:22Z ThomasPusch 1869 /* Fontoj */ 9349113 wikitext text/x-wiki {{informkesto homo | dosiero = Du violonoj de Giovanni Battista Rogeri a.jpg | priskribo = du violonoj de Giovanni Battista Rogeri (maldekstre de 1699, dekstre de 1690) |dato de naskiĝo = ĉirkaŭ 1642 |loko de naskiĝo = [[Bolonjo]] (''Bologna'') |dato de morto = ĉirkaŭ 1710 |loko de morto = [[Breŝo]] (''Brescia'') }} '''Giovanni Battista Rogeri''' - naskiĝis ĉirkaŭ 1642 en [[Bolonjo]] (''Bologna''); mortis ĉirkaŭ 1710 en [[Breŝo]] (''Brescia'') - estis itala violonfaristo. Kiam li estis plenkreska, Giovanni Rogeri iris al [[Kremono]], tiam grava centro de violonfarado (komparu la legendan muzikilkonstruiston [[Antonio Stradivari]]) kaj laboris tie de 1661 ĝis 1662 por la violonfaristo Nicola Amati. Ĉirkaŭ 1664, li edziĝis kaj ekloĝis en Breŝo kiel memstara violonfaristo. Tie, li daŭrigis la violonfaran tradicion de Gasparo da Salò kaj Giovanni Paolo Maggini. Liaj plej bonaj instrumentoj, inkluzive de pluraj violonĉeloj, estis faritaj ekde ĉirkaŭ 1690. Dum tiu tempo, li estis helpita fare de lia filo, Pietro Giacomo Rogeri, kiu komencis produkti siajn proprajn instrumentojn en 1705. <gallery class="center" perrow="2" widths="180" heights="200"> Violono de 1690 de Giovanni Battista Rogeri a.jpg|{{centre|La jena violono de ĉ. 1690 ankoraŭ estas farita laŭ la tradicio de Giovanni Paolo Maggini}} Violono de 1699 de Giovanni Battista Rogeri a.jpg|{{centre|dum ĉi tiu de 1699 fariĝis la modelo de la muzikiloj de Nicolò Amati, poste multfoje kopiita}} </gallery> == Fontoj == {{Projektoj}} * La unua versio de la teksto la 16-an de marto 2026 estis farita surbaze de la koncerna, same koncizega, germanlingva teksto, sed la tri fotoj estis provizitaj de la esperantlingva branĉo, danke de violonistoj de la klasika kvaropo ''delian::quartett'', ankaŭ al la germana kaj alilingvaj tekstoj. Aldonaj eksteraj fontoj estas: * [http://reuning.com/wp-content/uploads/2012/10/reuning_newsletter_10.pdf Instrumenta Fokuso] novaĵletero de la instrumentfarejo ''Reuning & Son violonoj'', aŭtuno 2010, paĝoj 1 kaj 10 (en formato [[PDF]], {{en}}) * [https://ingleshayday.com/archive/information/1148-giovanni-battista-rogeri-biography.html biografio de Giovanni Battista Rogeri] en retejo de la instrumentfarejo ''Ingles & Hayday'' ({{en}}) {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Rogeri, G}} [[Kategorio:Muzikilkonstruistoj]] [[Kategorio:Italaj liutfaristoj]] m34k3r1tz29loor05zc9aubwbf4muy3 Runojen kirja 0 939934 9349133 9343592 2026-04-07T08:32:01Z Penttihirv 254712 9349133 wikitext text/x-wiki {{Informkesto libro}} La libro '''''Runojen kirja''''' ("libro de poemoj") estas ĝenerala prezento de finna [[poezio]], redaktita de [[Veikko Polameri]]. Ĝi komenciĝas per la poezio de [[Mikael Agricola]], en kiu li rakontas pri la dioj de la malnova finna popolkredo, al kiuj li rilatas negative. La sekva poeto estas [[Jaakko Finno]] (la poemo ''Ilo-Laulu Jesuxesta'', "ĝojkanto pri Jesuo"), kaj la libro progresas ĝis la 1970-aj jaroj. La ideo de ''Runojen kirja'', male al aliaj similaj provoj kolekti literaturon, formiĝis plejparte dum la preparado de la libro mem. Komence evidentiĝis nur, ke Finna-sveda poezio estis devigita esti preterlasita el la libro pro la manko de kompetentaj tradukoj.. Plu vivantaj poetoj, kies tekstoj aperas en la libro, estas ekzemple [[Risto Rasa]], [[Hannu Mäkelä]], [[Jyrki Pellinen]], [[Niilo Rauhala]] kaj [[Hannu Salama]]. {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Literaturo de Finnlando]] nl66oldlk3g85hou3ir62gsahferli8 Maria Orsetti 0 940260 9349223 9343286 2026-04-07T11:56:38Z Kani 670 9349223 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo}} '''Maria Paulina ORSETTI''' (pseŭdonimo ''Edward Godwin'', kaŝnomo ''MO'' ''EG''; naskiĝis la 22-an de junio 1880 en Świerże (Lublin-regiono) - mortis la 27-an de majo 1957 en [[Varsovio]]) estis pola aktivistino, anarkiistino, feministo kaj kooperativa organizanto (''spółdzielczość'') kaj ankaŭ esperantistino. Gvida figuro en la pola kooperativa movado, ŝi establis konsumantajn kooperativojn, loĝejajn kooperativojn kaj [[Laborista Kooperativo|laboristajn kooperativojn]] por virinoj. == Vivo kaj agado == Ŝi studis ekonomion kaj sociajn sciencojn en [[Belgio]],<ref> Błesznowski 2018, p. xv. </ref> kaj poste dediĉis sin al praktika laboro por socia ŝanĝo anstataŭ akademia kariero.<ref> Błesznowski 2018, p. xv; Matysek-Imielińska 2020, pp. 144–145. </ref><ref> Matysek-Imielińska 2020, p. 215. </ref> Ŝi estis anarkiistino,<ref> Błesznowski 2018, pp. xv, 28–29, 43. </ref> kiu kredis je demalsupra, partoprena agado por malforti [[Kapitalismo|kapitalismon]],<ref> Matysek-Imielińska 2020, pp. 27–28. </ref> ne je perforta [[revolucio]] aŭ [[utopia socialismo]] (ŝi kritikis ekz. [[Robert Owen]]).<ref> Matysek-Imielińska 2020, p. 173, n 3. </ref> Ŝiaj ĉefaj agadoj * Ŝi fondis kaj organizis konsumantajn, loĝantajn kaj laboristajn kooperativojn, speciale por virinoj. * Ŝi redaktis revuojn kiel ''Społem!'' („Kune!“), ''Pracownik Spółdzielczy'' („Koopera Laboranto“) kaj direktis la kooperativan eldonejon ''Książka''.<ref> Błesznowski 2018, p. xv; Matysek-Imielińska 2020, p. 144, n 8. </ref> * Ŝi popularigis la ideojn de [[Pjotr Kropotkin]] (tradukis liajn librojn, verkis biografion) kaj [[Charles Fourier]], emfazante interhelpon kiel forton de la malfortuloj kontraŭ kapitalismo. * En 1933 ŝi verkis la libron ''Kobieta, której na imię miliony'' („Virino, kies nomo estas milionoj“) pri la rolo de virinoj en la koopera movado. * Ŝi kunfondis la Kooperativan Virinan Gildon (1935) kaj aktivis por eduki virinojn kaj forigi barojn al ilia partopreno en [[ekonomio]].<ref> Błesznowski 2018, p. xv. </ref> == Ŝia esperantisteco == Orsetti estis esperantistino kaj aktive partoprenis en la internacia koopera movado per Esperanto. La internacia koopera movado havis propran gazeton en Esperanto, kiun ŝi kunredaktis. Tio ligis ŝin al la maldekstra/flanka Esperanta movado, kiu ofte interplektiĝis kun anarkiismaj, socialistaj kaj internaciismaj ideoj. Ŝi delegiĝis al internaciaj kooperativaj kongresoj en [[Okcidenta Eŭropo]],{{mankas fonto}} kaj Esperanto probable helpis ŝin komuniki translingve en tiuj cirkloj. En Esperanta medio ŝi aperas kiel ekzemplo de pola virino-anarkiistino kaj kunlaboristino (kooperativistino). == Referencoj == {{Referencoj}} ==Bibliografio== *{{cite book|editor-last=Błesznowski|editor-first=Bartłomiej|translator-last=Granas|translator-first=Michelle|year=2018|title=Cooperativism and Democracy: Selected Works of Polish Thinkers|url=https://books.google.com/books?id=S_U4DwAAQBAJ|publisher=Brill}|isbn=978-90-04-29700-5}} *{{Cite book|last=Matysek-Imielińska|first=Magdalena|year=2020|title= Warsaw Housing Cooperative: City in Action|series=The Urban Book Series |publisher=Springer|isbn=978-3-030-23076-0|doi=10.1007/978-3-030-23077-7}} {{projektoj}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Orsetti, Maria}} [[Kategorio:Polaj anarkiistoj]] [[Kategorio:Polaj esperantistoj]] i5voin0ktxrlbd33u6hg842gmjp7jms Diskuto:Episkopujo Majenco 1 940380 9349018 9345094 2026-04-06T19:06:46Z ThomasPusch 1869 9349018 wikitext text/x-wiki {{re|Moldur}} La teksto ĝis nun nomiĝas "La episkopujo Majenco aŭ diocezo Majenco (latine ''Dioecesis Moguntina'')..." Ambaŭ vortformoj eblas, kaj la kunmetita vorto episkopujo, kiu indikas ke ĉi tie estas [[ujo]], do limigita spaco (plena) de episkopoj, kaj la en PIV dokumentita fakta vorto [https://vortaro.net/#diocezo_kdc diocezo]. Sed la origina vorto en tiu katolika institucio ne estas Esperanto, sed la latina, kaj la latina vorto ''Dioecesis'' fakte pli bone redoniĝas per la esperanta vorto diocez'o ol per la kompare artefarita konstruaĵo episkop'uj'o. Kaj fakte ĉi tie ne estas "spaco (plena) de episkopoj", sed estas nur unu postenulo de episkopo. Bone, PIV precizigas, ke en la kazo de [https://vortaro.net/#episkopujo_kdc episkop'uj'o] ne necesas pluraj episkopoj, sed ke historie (en la eŭropa mezepoko) povas temi 1. pri lando, havanta episkopon kiel suverenon, do kiel ŝtatestron, tiaj landoj en la 21-a jarcento ne plu ekzistas, sed ankaŭ povas esti simple 2. anstataŭaĵo al origina vorto diocezo (areo administrata de katolika aŭ anglikana episkopo) aŭ 3. eparkio (areo administrata de katolika aŭ ortodokse kristana episkopo). Sed kial uzi anstataŭigon, kiu kombinas tri signifojn, se laŭ PIV haveblas la origina vorto diocezo, tute nemiskompreniga? Mi ŝatas varbi por uzo de traduko de la origina latina titolo ''Dioecesis Moguntina'' per esperanta vorto '''diocezo Majenco''', kiel ĉefa titolo de la vikipedia artikolo. Komparu: en la armena eklezio, ĉiuj episkopaj areoj en Esperanto havas tiun nomon:<small> * [[Diocezo de Aragacotn]] * [[Ararata Pontifika Diocezo]] * [[Diocezo de Arcaĥo]] * [[Diocezo de Artik]] * [[Diocezo de Sjunik]] * [[Diocezo de Gegharkunik]] * [[Diocezo de Gugark]] * [[Diocezo de Kotajk]] * [[Diocezo de Tavuŝo]] * [[Diocezo de Vajoco-Dzoro]] * [[Diocezo de Ŝirak]] </small>En la anglikana eklezio, ĝis nun nur estas nun episkopa areo kun propra artikolo, la<small> * [[Diocezo de Monmouth]] </small>kaj ankaŭ en la katolika eklezio, estas esperantaj vikipediaj titoloj kun tiu nomformo. Mi trovis almenaŭ<small> * [[Diocezo de Romo]], fakte la "eklezie plej grava areo" * [[Diocezo de Makao]] * [[Diocezo de Ostrava-Opava]] </small>Do estas precedencaj kazoj en wiki.eo, titolonomoj komencantaj kun vorto "diocezo de ..." ne estas ekzotika unikaĵo. Mi iom suspektas, ke la ĉe katolikaj areoj nombre pli multaj kazoj komencantaj kun vorto "episkopujo de ..." en wiki.eo simple kopiis la titolojn unu de la alia. Sed aparte ĉi tie, la latina vorto ''Dioecesis Moguntina'' aŭ la nun same oficiala germana vorto ''Diözese Mainz'' laŭ mi simple pli bone redoniĝas per la vorto [[diocezo]]. Mi mem 25 jarojn vivis en tiu diocezo kaj scias ke germane oni fakte interŝanĝe foje diras ''Diözese Mainz'' kaj ''Bistum Mainz'' - kvankam mi rimarkis ke la unuan nomon pli uzis katolikoj kaj la duan pli luteranoj, en la regiono de Darmstadt la eklezia plimulto, kiam ili parolis pri la konkurenca katolika areo - kaj katolikoj foje adaptiĝas al tiu lingvouzo. Do la germana, kiu malunuece uzas du sinonimojn unu apud la alia, ne estos granda helpo en decido. Sed la tute origina latina vorto estas klara, kaj PIV tute rekomendas la vorton "diocezo". Ĉu vi havus problemon kun alinomigo de la artikola titolo al "diocezo"? Mi povas ankaŭ diskutigi la temon en [[VP:FA]], kaj konscias ke principe la sama argumentado validus por ĉiuj katolikaj areoj en Germanio, sed unue mi volis konsultiĝi kun vi, ĉar vi estas la origina verkinto de tiu-ĉi teksto... Mi nun hazarde venis al tiu paĝo, simple ĉar mi volis bluigi ĝis nun ruĝan ligilon pri la episkopo [[Karl Lehmann]]. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:21, 31 mar. 2026 (UTC) :Kara {{u|ThomasPusch}}, laŭ mi, la vortoj "episkopujo" kaj "diocezo" estas same validaj kaj uzeblaj. Mi persone klare pli ŝatas "episkopujo" kaj konsekvence uzas nur tiun kiam mi mem verkas iun tekston, sed mi respektas la elekton de aliaj. Kiam iu skribas "diocezo" aŭ ŝanĝas al "diocezo", mi ''ne'' ŝanĝas tion al la de mi preferata "episkopujo". Mi do pli volonte vidas "episkopujo Majenco", sed se al vi estas grave nomi ĝin "diocezo Majenco", mi ne kontraŭstaros. - Amike, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 18:23, 1 apr. 2026 (UTC) ofj3tn53nfn5uosnwrs71noew4gtm7v 9349019 9349018 2026-04-06T19:31:08Z ThomasPusch 1869 Respondo 9349019 wikitext text/x-wiki {{re|Moldur}} La teksto ĝis nun nomiĝas "La episkopujo Majenco aŭ diocezo Majenco (latine ''Dioecesis Moguntina'')..." Ambaŭ vortformoj eblas, kaj la kunmetita vorto episkopujo, kiu indikas ke ĉi tie estas [[ujo]], do limigita spaco (plena) de episkopoj, kaj la en PIV dokumentita fakta vorto [https://vortaro.net/#diocezo_kdc diocezo]. Sed la origina vorto en tiu katolika institucio ne estas Esperanto, sed la latina, kaj la latina vorto ''Dioecesis'' fakte pli bone redoniĝas per la esperanta vorto diocez'o ol per la kompare artefarita konstruaĵo episkop'uj'o. Kaj fakte ĉi tie ne estas "spaco (plena) de episkopoj", sed estas nur unu postenulo de episkopo. Bone, PIV precizigas, ke en la kazo de [https://vortaro.net/#episkopujo_kdc episkop'uj'o] ne necesas pluraj episkopoj, sed ke historie (en la eŭropa mezepoko) povas temi 1. pri lando, havanta episkopon kiel suverenon, do kiel ŝtatestron, tiaj landoj en la 21-a jarcento ne plu ekzistas, sed ankaŭ povas esti simple 2. anstataŭaĵo al origina vorto diocezo (areo administrata de katolika aŭ anglikana episkopo) aŭ 3. eparkio (areo administrata de katolika aŭ ortodokse kristana episkopo). Sed kial uzi anstataŭigon, kiu kombinas tri signifojn, se laŭ PIV haveblas la origina vorto diocezo, tute nemiskompreniga? Mi ŝatas varbi por uzo de traduko de la origina latina titolo ''Dioecesis Moguntina'' per esperanta vorto '''diocezo Majenco''', kiel ĉefa titolo de la vikipedia artikolo. Komparu: en la armena eklezio, ĉiuj episkopaj areoj en Esperanto havas tiun nomon:<small> * [[Diocezo de Aragacotn]] * [[Ararata Pontifika Diocezo]] * [[Diocezo de Arcaĥo]] * [[Diocezo de Artik]] * [[Diocezo de Sjunik]] * [[Diocezo de Gegharkunik]] * [[Diocezo de Gugark]] * [[Diocezo de Kotajk]] * [[Diocezo de Tavuŝo]] * [[Diocezo de Vajoco-Dzoro]] * [[Diocezo de Ŝirak]] </small>En la anglikana eklezio, ĝis nun nur estas nun episkopa areo kun propra artikolo, la<small> * [[Diocezo de Monmouth]] </small>kaj ankaŭ en la katolika eklezio, estas esperantaj vikipediaj titoloj kun tiu nomformo. Mi trovis almenaŭ<small> * [[Diocezo de Romo]], fakte la "eklezie plej grava areo" * [[Diocezo de Makao]] * [[Diocezo de Ostrava-Opava]] </small>Do estas precedencaj kazoj en wiki.eo, titolonomoj komencantaj kun vorto "diocezo de ..." ne estas ekzotika unikaĵo. Mi iom suspektas, ke la ĉe katolikaj areoj nombre pli multaj kazoj komencantaj kun vorto "episkopujo de ..." en wiki.eo simple kopiis la titolojn unu de la alia. Sed aparte ĉi tie, la latina vorto ''Dioecesis Moguntina'' aŭ la nun same oficiala germana vorto ''Diözese Mainz'' laŭ mi simple pli bone redoniĝas per la vorto [[diocezo]]. Mi mem 25 jarojn vivis en tiu diocezo kaj scias ke germane oni fakte interŝanĝe foje diras ''Diözese Mainz'' kaj ''Bistum Mainz'' - kvankam mi rimarkis ke la unuan nomon pli uzis katolikoj kaj la duan pli luteranoj, en la regiono de Darmstadt la eklezia plimulto, kiam ili parolis pri la konkurenca katolika areo - kaj katolikoj foje adaptiĝas al tiu lingvouzo. Do la germana, kiu malunuece uzas du sinonimojn unu apud la alia, ne estos granda helpo en decido. Sed la tute origina latina vorto estas klara, kaj PIV tute rekomendas la vorton "diocezo". Ĉu vi havus problemon kun alinomigo de la artikola titolo al "diocezo"? Mi povas ankaŭ diskutigi la temon en [[VP:FA]], kaj konscias ke principe la sama argumentado validus por ĉiuj katolikaj areoj en Germanio, sed unue mi volis konsultiĝi kun vi, ĉar vi estas la origina verkinto de tiu-ĉi teksto... Mi nun hazarde venis al tiu paĝo, simple ĉar mi volis bluigi ĝis nun ruĝan ligilon pri la episkopo [[Karl Lehmann]]. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:21, 31 mar. 2026 (UTC) :Kara {{u|ThomasPusch}}, laŭ mi, la vortoj "episkopujo" kaj "diocezo" estas same validaj kaj uzeblaj. Mi persone klare pli ŝatas "episkopujo" kaj konsekvence uzas nur tiun kiam mi mem verkas iun tekston, sed mi respektas la elekton de aliaj. Kiam iu skribas "diocezo" aŭ ŝanĝas al "diocezo", mi ''ne'' ŝanĝas tion al la de mi preferata "episkopujo". Mi do pli volonte vidas "episkopujo Majenco", sed se al vi estas grave nomi ĝin "diocezo Majenco", mi ne kontraŭstaros. - Amike, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 18:23, 1 apr. 2026 (UTC) ::Do, mi daŭre pli konvinkiĝas pri la formo diocezo Majenco resp. Dioecesis Moguntina resp. Diözese Mainz, kaj ne dirus ke cele al laŭebla ekumeno aŭ de nepra elsekigo de la PIV-a vorto "diocezo" per neuzado nepre gravus havi unu komunan vorton por ĉiuj kristanaj areoj, egale ĉu katolikaj, anglikanaj, ortodoksaj (do ankaŭ interŝanĝi la vorton "eparkio" per episkopujo), luteranoj, kalvinanoj, baptistoj, menonitoj, estus bono kiu pravigus esperantan reorganizadon de la nomenklaturo. Sed fakte estas tiel ke la du vortoj estas gramatike same validaj kaj uzeblaj. Do, mi pledas favore al pli konsekvenca uzado de la vorto "diocezo" en esperantaj tekstoj pri la katolikoj kaj anglikanoj, ĉar tiel fakte estas la vortuzo, sed mi ankoraŭ dubas kiom forta estas mia energio nomi ĝin "diocezo Majenco". Fakte mi estas tiom neeklezia homo, kvankam mi antaŭ jaro lige al la morto de Francisko kaj elekto de Leo la 14-a tri semajnojn "mode" verkis multajn tekstojn pri katolikismo, samkiel en aliaj semajnoj mi tre verkis pri futbalo, manpilkado, vintrosporto, Ukrainio, Aŭstrio, Italio, Brazilo, Kamboĝo, biologio aŭ medicino, Irano, Ĉinio, Israelo aŭ Arabio... ke mi dubetas ĉu entute indas la energiinvesto fari la ŝanĝon, pri kiu mi teorie estas konvinkata. Eble mi iam rehavos pli da energio aŭ venos iu katoliko kun forta entuziasmo kiu antaŭenpuŝas la terminologion. Ni vidos. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:31, 6 apr. 2026 (UTC) lvpjpieqnhn6b5xx4zr5mdlqp873l1y 9349020 9349019 2026-04-06T19:32:01Z ThomasPusch 1869 9349020 wikitext text/x-wiki {{re|Moldur}} La teksto ĝis nun nomiĝas "La episkopujo Majenco aŭ diocezo Majenco (latine ''Dioecesis Moguntina'')..." Ambaŭ vortformoj eblas, kaj la kunmetita vorto episkopujo, kiu indikas ke ĉi tie estas [[ujo]], do limigita spaco (plena) de episkopoj, kaj la en PIV dokumentita fakta vorto [https://vortaro.net/#diocezo_kdc diocezo]. Sed la origina vorto en tiu katolika institucio ne estas Esperanto, sed la latina, kaj la latina vorto ''Dioecesis'' fakte pli bone redoniĝas per la esperanta vorto diocez'o ol per la kompare artefarita konstruaĵo episkop'uj'o. Kaj fakte ĉi tie ne estas "spaco (plena) de episkopoj", sed estas nur unu postenulo de episkopo. Bone, PIV precizigas, ke en la kazo de [https://vortaro.net/#episkopujo_kdc episkop'uj'o] ne necesas pluraj episkopoj, sed ke historie (en la eŭropa mezepoko) povas temi 1. pri lando, havanta episkopon kiel suverenon, do kiel ŝtatestron, tiaj landoj en la 21-a jarcento ne plu ekzistas, sed ankaŭ povas esti simple 2. anstataŭaĵo al origina vorto diocezo (areo administrata de katolika aŭ anglikana episkopo) aŭ 3. eparkio (areo administrata de katolika aŭ ortodokse kristana episkopo). Sed kial uzi anstataŭigon, kiu kombinas tri signifojn, se laŭ PIV haveblas la origina vorto diocezo, tute nemiskompreniga? Mi ŝatas varbi por uzo de traduko de la origina latina titolo ''Dioecesis Moguntina'' per esperanta vorto '''diocezo Majenco''', kiel ĉefa titolo de la vikipedia artikolo. Komparu: en la armena eklezio, ĉiuj episkopaj areoj en Esperanto havas tiun nomon:<small> * [[Diocezo de Aragacotn]] * [[Ararata Pontifika Diocezo]] * [[Diocezo de Arcaĥo]] * [[Diocezo de Artik]] * [[Diocezo de Sjunik]] * [[Diocezo de Gegharkunik]] * [[Diocezo de Gugark]] * [[Diocezo de Kotajk]] * [[Diocezo de Tavuŝo]] * [[Diocezo de Vajoco-Dzoro]] * [[Diocezo de Ŝirak]] </small>En la anglikana eklezio, ĝis nun nur estas nun episkopa areo kun propra artikolo, la<small> * [[Diocezo de Monmouth]] </small>kaj ankaŭ en la katolika eklezio, estas esperantaj vikipediaj titoloj kun tiu nomformo. Mi trovis almenaŭ<small> * [[Diocezo de Romo]], fakte la "eklezie plej grava areo" * [[Diocezo de Makao]] * [[Diocezo de Ostrava-Opava]] </small>Do estas precedencaj kazoj en wiki.eo, titolonomoj komencantaj kun vorto "diocezo de ..." ne estas ekzotika unikaĵo. Mi iom suspektas, ke la ĉe katolikaj areoj nombre pli multaj kazoj komencantaj kun vorto "episkopujo de ..." en wiki.eo simple kopiis la titolojn unu de la alia. Sed aparte ĉi tie, la latina vorto ''Dioecesis Moguntina'' aŭ la nun same oficiala germana vorto ''Diözese Mainz'' laŭ mi simple pli bone redoniĝas per la vorto [[diocezo]]. Mi mem 25 jarojn vivis en tiu diocezo kaj scias ke germane oni fakte interŝanĝe foje diras ''Diözese Mainz'' kaj ''Bistum Mainz'' - kvankam mi rimarkis ke la unuan nomon pli uzis katolikoj kaj la duan pli luteranoj, en la regiono de Darmstadt la eklezia plimulto, kiam ili parolis pri la konkurenca katolika areo - kaj katolikoj foje adaptiĝas al tiu lingvouzo. Do la germana, kiu malunuece uzas du sinonimojn unu apud la alia, ne estos granda helpo en decido. Sed la tute origina latina vorto estas klara, kaj PIV tute rekomendas la vorton "diocezo". Ĉu vi havus problemon kun alinomigo de la artikola titolo al "diocezo"? Mi povas ankaŭ diskutigi la temon en [[VP:FA]], kaj konscias ke principe la sama argumentado validus por ĉiuj katolikaj areoj en Germanio, sed unue mi volis konsultiĝi kun vi, ĉar vi estas la origina verkinto de tiu-ĉi teksto... Mi nun hazarde venis al tiu paĝo, simple ĉar mi volis bluigi ĝis nun ruĝan ligilon pri la episkopo [[Karl Lehmann]]. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 20:21, 31 mar. 2026 (UTC) :Kara {{u|ThomasPusch}}, laŭ mi, la vortoj "episkopujo" kaj "diocezo" estas same validaj kaj uzeblaj. Mi persone klare pli ŝatas "episkopujo" kaj konsekvence uzas nur tiun kiam mi mem verkas iun tekston, sed mi respektas la elekton de aliaj. Kiam iu skribas "diocezo" aŭ ŝanĝas al "diocezo", mi ''ne'' ŝanĝas tion al la de mi preferata "episkopujo". Mi do pli volonte vidas "episkopujo Majenco", sed se al vi estas grave nomi ĝin "diocezo Majenco", mi ne kontraŭstaros. - Amike, [[Uzanto:Moldur|Moldur]] ([[Uzanto-Diskuto:Moldur|diskuto]]) 18:23, 1 apr. 2026 (UTC) ::Do, mi daŭre pli konvinkiĝas pri la formo diocezo Majenco resp. Dioecesis Moguntina resp. Diözese Mainz, kaj ne dirus ke cele al laŭebla ekumeno aŭ de nepra elsekigo de la PIV-a vorto "diocezo" per neuzado nepre gravus havi unu komunan vorton por ĉiuj kristanaj areoj, egale ĉu katolikaj, anglikanaj, ortodoksaj (do ankaŭ interŝanĝi la vorton "eparkio" per episkopujo), luteranoj, kalvinanoj, baptistoj, menonitoj ktp, estus bono kiu pravigus esperantan reorganizadon de la nomenklaturo. Sed fakte estas tiel ke la du vortoj estas gramatike same validaj kaj uzeblaj. Do, mi pledas favore al pli konsekvenca uzado de la vorto "diocezo" en esperantaj tekstoj pri la katolikoj kaj anglikanoj, ĉar tiel fakte estas la vortuzo, sed mi ankoraŭ dubas kiom forta estas mia energio nomi ĝin "diocezo Majenco". Fakte mi estas tiom neeklezia homo, kvankam mi antaŭ jaro lige al la morto de Francisko kaj elekto de Leo la 14-a tri semajnojn "mode" verkis multajn tekstojn pri katolikismo, samkiel en aliaj semajnoj mi tre verkis pri futbalo, manpilkado, vintrosporto, Ukrainio, Aŭstrio, Italio, Brazilo, Kamboĝo, biologio aŭ medicino, Irano, Ĉinio, Israelo aŭ Arabio... ke mi dubetas ĉu entute indas la energiinvesto fari la ŝanĝon, pri kiu mi teorie estas konvinkata. Eble mi iam rehavos pli da energio aŭ venos iu katoliko kun forta entuziasmo kiu antaŭenpuŝas la terminologion. Ni vidos. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 19:31, 6 apr. 2026 (UTC) tuocc200m8q3np9hb2kh57432qs7fdu Llámame Brooklyn 0 940527 9349201 9345558 2026-04-07T10:36:09Z Kani 670 9349201 wikitext text/x-wiki {{redaktata}} {{Kursiva titolo}} {{Informkesto libro |titolo=Llámame Brooklyn |aŭtoro=Eduardo Lago |eldonejo=Destino |jaro=2006}} '''''Llámame Brooklyn''''' (Nomu min Brooklyn) estas [[romano]] de la hispana verkisto [[Eduardo Lago]], kiu havigis al li la Premion Nadal de 2006. Ĝi ricevis ankaŭ la Premiojn de la ''Crítica de narrativa castellana'' kaj ''Ciudad de Barcelona''. Temas pri vasta romano (397 pp) kiu rakontas historion de iu Gal Ackerman, filo de hispana milicanino mortinta dum la [[Hispana Enlanda Milito]], kaj adoptita de usona membro de la [[Internaciaj Brigadoj]], nome Ben Ackerman.<ref> [https://www.lecturalia.com/libro/1242/llamame-brooklyn Resumen y sinopsis de Llámame Brooklyn de Eduardo Lago] en Lecturalia, alirita la 2an de Aprilo 2026</ref> Ludante per plurrakontantoj, la aŭtoro rekonstruas la historion de la ĉefroluloj, de pluraj ĉirkaŭaj roluloj, kaj ĉefe de la usona etoso, en kiu li moviĝas. Tiel la verko estas omaĝo al la rakontemo, prismaj vidpunktoj en la rakontarto kaj rekuperado de la historia memoro. ==Intrigo== {{Intrigo}} * 1.- ''Fenners Point''. 1992-1994. Tombejo de 13 danoj kiuj dronis vrake. ** ''Martombejo''. Entombigo de Gal Ackerman. ** ''Dono'' de la manuskripto de Brooklyn kaj senfina verkado de la verko fare de Gal. Pri verkistoj kiuj ne publikiĝis. Interkonatiĝo kun Louise. Je lia morto Ness ricevas la verkomaterialon por redakti Brooklyn je lia nomo. * 2.- ''Deauville''. 1973-1972. Gal veturas al Deauville. Blindulo Sam Evans parkeris la Biblion kaj lia morto. * 3.- ''Abe Lewis''. 1964. Gal alvenas fluge kaj memoras Ben kaj Brooklyn mem. Letero de Abe, kiu trafis en Italio iun Umberto Pietri. Renkontiĝo kun Abe en [[Madrido]]. Memoroj pri avo Davis, kiu estis [[anarkiisto]]. * 4.- ''Brooklyn Heights''. 1990. Ness alvenas al trinkejo Oakland. Gal rakontas pri iu Daniel Rakowitz, kiu kuiris murditon. (Memoroj pri maskofesto en Oakland) Gal malaperis. * 5.- ''Zadie''. 1973. Gal kontaktas kun ŝi por redoni al ŝi leteron kaj foton el iu Nadia kiun li hazarde vidis ĉe buso. Pere de ŝi li lokigas Nadia kaj dungas [[detektivo]]n por esplori ŝin. * 6.- ''La arkivo de Ben''. Avo David dum manifestacio por [[Sacco kaj Vanzetti]] kaj Ben permesis Ga aliri al lia [[arkivo]] (1954). Pri [[Ralph Bates]]. La adoptitaj gepatroj de Gal estis Lucia kaj Ben, sed Teresa Quintana naskis Gal dum la milito kaj Ben adoptis lin. Ben rakontas tion al adoleska Gal en la Arkivo. * 7.- ''Mortokajero''. 1993. Dano Niels lasas sian ŝippostenon por ligiĝi al jamajkanino. Poste ŝi estis murdita. * 8.- ''Do you know who you are dating?'' Sekvo al Nadia Orlov en ŝia bibilioteka laborposteno. Li konfesas al ŝi sian sekvon kaj ili amoras. * 9.- ''Umberto Pietri''. Abe rakontas pri UP kiu mortanta scias pri sia filo adoptita de Ben. UP konfesas, ke li perfidis sian roton dum la milito por facile fuĝi. * 10.- ''Dialogo de la mortintoj''. 19912. Nadia malaperis kaj en 19987 sendis lastan [[poŝtkarto]]n. Gal transdonas al Ness siajn skribaĵojn: letero de Nadia,... Ness memoras viziojn kaj cerbumadon de Gal serĉante lin kaj finfine li trovas lin. * 11.- ''[[Coney Island]]''. Gal memoras la emon de avo David por Coney Island. Iliaj vizitoj kaj kune kaj kun Nadia, la foiraltiraĵoj ktp. * 12.- ''Néstor''. Frank rakontas, ke Gal lernis puran hispana kun iu Leonor. Post veturo al [[Oaxaca]] kun Nadia, ili disiĝis, kaj foriris. Kiam Gal revenis al Oakland, li venis maljuna kaj venkita. Nadia ligiĝis al pianisto Eric Rosoff kaj post unu jaro divorcis kaj sendis leteron al Gal. * 13.- ''La ekstermanĝelo (fragmentoj de "Brooklyn")''. ** ''Mihrab''. 1969. Aĉeto de kurda [[tapiŝo]] kaj fotistino Sylvie Constantine, koramikino de Louise. ** ''La periskopo''. 1969. Avo David kaj kolegoj en verkoklubo. ** ''Mr. T., alinome La Ombro''. 1970-aj jaroj, 1992. Unu el ili, Alfau, trafas Mr. T., kiu loĝas subtere kaj venas al la klubejo nur naskiĝtage ĝis sia [[memmortigo]]. ** ''Opium''. 1972, 1991. Fumejo. ** ''Marguerite''. 1973. Adoleska rilato de Louise. ** ''La morto-ĵet-kuboj''. 1988? Morto de [[Alston Hugues]] kaj li lasis vekon. ** ''Malpleno: Kaddish kaj τπ (vidu sube)''. Prelego de Alfau, 1964, 1991. Teorie pri Mr. T, sed pri hotelo Chelsea, kie Mr. T, loĝis unu tagon jare kaj memortigis sin, pluraj verkistoj... ** ''La ekstermanĝelo''. 1972, 1992. Kun Marc Capaldi en The Green Snot, amoro kun Esmeralda, putino. ** ''Bryant Park''. 1991. Nadia foriras al Parizo. * 14.- ''Reveno al Fenners Point''. Frank rakontas pri la klientoj de Oakland al Ness. 2008. Frank rakontas ke iu prenis la romanon el la tombo de Gal kaj poste sendis ĝin al li. Retmesaĝoj de 2008 al Ness el virino kiu faris tion. Ŝi havas tekstojn kiuj mankis en la verko "Brooklyn" kaj sendas ilin (sed ne personajn tekstojn): ** ''Kaddish''. Memmortigo de [[Mark Rothko]], 1970. ** ''τπ''. [[Thomas Pynchon]] parolas bizare kaj aliaj diboĉemaj literaturuloj intelektumas. * 15.- ''Llámame Brooklyn''. [[Kadizo]], 2008.<ref>Oni notu, ke la verko publikiĝis komence de 2006)</ref> Ness priskribas Oakland (teretaĝa trinkejo kaj supra gastejo). Brooklyn, filino de Nadia rakontas ŝian gravedecon kaj naskon, pri ŝi kaj sia patro Bruno Gouvy, pri ŝia morto pro [[kancero]] kaj ŝian [[taglibro]]n. Ness rakontas kiel li verkis la romanon. * ''Epilogo''. Fenners Point, 2010. Renkonto en Kadizo de Ness kaj Brooklyn. {{Intrigofino}} ==Referencoj== {{Referencoj}} ==Bibliografio== * [[Eduardo Lago]], ''Llámame Brooklyn'', Destino, Barcelono, 2006, 397 pp. ISBN 978-84-233-3814-2 == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [https://www.lecturalia.com/libro/1242/llamame-brooklyn Resumen y sinopsis de Llámame Brooklyn de Eduardo Lago] en Lecturalia, alirita la 2an de Aprilo 2026 * Eduardo lago, [https://www.fronterad.com/diez-anos-despues-un-prologo-a-llamame-brooklyn/ Diez años después. Un prólogo a ‘Llámame Brooklyn’] 28/01/2016, en cifereca revuo fronterad, alirita la 2an de Aprilo 2026 * Manuel Pastor, [https://mundocritico.es/2016/03/llamame-brooklyn-de-eduardo-lago/ Llámame Brooklyn, de Eduardo Lago] 7a de Marto 2016, alirita la 2an de Aprilo 2026 {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Libroj aperintaj en 2006]] [[Kategorio:Hispanlingvaj romanoj]] [[Kategorio:Verkoj pri la Hispana Enlanda Milito]] [[Kategorio:Literaturo de Usono]] rlyja8pq4marn30ssmtdu65pehevh67 9349202 9349201 2026-04-07T10:37:36Z Kani 670 9349202 wikitext text/x-wiki {{Kursiva titolo}} {{Informkesto libro |titolo=Llámame Brooklyn |aŭtoro=Eduardo Lago |eldonejo=Destino |jaro=2006}} '''''Llámame Brooklyn''''' (Nomu min Brooklyn) estas [[romano]] de la hispana verkisto [[Eduardo Lago]], kiu havigis al li la Premion Nadal de 2006. Ĝi ricevis ankaŭ la Premiojn de la ''Crítica de narrativa castellana'' kaj ''Ciudad de Barcelona''. Temas pri vasta romano (397 pp) kiu rakontas historion de iu Gal Ackerman, filo de hispana milicanino mortinta dum la [[Hispana Enlanda Milito]], kaj adoptita de usona membro de la [[Internaciaj Brigadoj]], nome Ben Ackerman.<ref> [https://www.lecturalia.com/libro/1242/llamame-brooklyn Resumen y sinopsis de Llámame Brooklyn de Eduardo Lago] en Lecturalia, alirita la 2an de Aprilo 2026</ref> Ludante per plurrakontantoj, la aŭtoro rekonstruas la historion de la ĉefroluloj, de pluraj ĉirkaŭaj roluloj, kaj ĉefe de la usona etoso, en kiu li moviĝas. Tiel la verko estas omaĝo al la rakontemo, prismaj vidpunktoj en la rakontarto kaj rekuperado de la historia memoro. ==Intrigo== {{Intrigo}} * 1.- ''Fenners Point''. 1992-1994. Tombejo de 13 danoj kiuj dronis vrake. ** ''Martombejo''. Entombigo de Gal Ackerman. ** ''Dono'' de la manuskripto de Brooklyn kaj senfina verkado de la verko fare de Gal. Pri verkistoj kiuj ne publikiĝis. Interkonatiĝo kun Louise. Je lia morto Ness ricevas la verkomaterialon por redakti Brooklyn je lia nomo. * 2.- ''Deauville''. 1973-1972. Gal veturas al Deauville. Blindulo Sam Evans parkeris la Biblion kaj lia morto. * 3.- ''Abe Lewis''. 1964. Gal alvenas fluge kaj memoras Ben kaj Brooklyn mem. Letero de Abe, kiu trafis en Italio iun Umberto Pietri. Renkontiĝo kun Abe en [[Madrido]]. Memoroj pri avo Davis, kiu estis [[anarkiisto]]. * 4.- ''Brooklyn Heights''. 1990. Ness alvenas al trinkejo Oakland. Gal rakontas pri iu Daniel Rakowitz, kiu kuiris murditon. (Memoroj pri maskofesto en Oakland) Gal malaperis. * 5.- ''Zadie''. 1973. Gal kontaktas kun ŝi por redoni al ŝi leteron kaj foton el iu Nadia kiun li hazarde vidis ĉe buso. Pere de ŝi li lokigas Nadia kaj dungas [[detektivo]]n por esplori ŝin. * 6.- ''La arkivo de Ben''. Avo David dum manifestacio por [[Sacco kaj Vanzetti]] kaj Ben permesis Ga aliri al lia [[arkivo]] (1954). Pri [[Ralph Bates]]. La adoptitaj gepatroj de Gal estis Lucia kaj Ben, sed Teresa Quintana naskis Gal dum la milito kaj Ben adoptis lin. Ben rakontas tion al adoleska Gal en la Arkivo. * 7.- ''Mortokajero''. 1993. Dano Niels lasas sian ŝippostenon por ligiĝi al jamajkanino. Poste ŝi estis murdita. * 8.- ''Do you know who you are dating?'' Sekvo al Nadia Orlov en ŝia bibilioteka laborposteno. Li konfesas al ŝi sian sekvon kaj ili amoras. * 9.- ''Umberto Pietri''. Abe rakontas pri UP kiu mortanta scias pri sia filo adoptita de Ben. UP konfesas, ke li perfidis sian roton dum la milito por facile fuĝi. * 10.- ''Dialogo de la mortintoj''. 19912. Nadia malaperis kaj en 19987 sendis lastan [[poŝtkarto]]n. Gal transdonas al Ness siajn skribaĵojn: letero de Nadia,... Ness memoras viziojn kaj cerbumadon de Gal serĉante lin kaj finfine li trovas lin. * 11.- ''[[Coney Island]]''. Gal memoras la emon de avo David por Coney Island. Iliaj vizitoj kaj kune kaj kun Nadia, la foiraltiraĵoj ktp. * 12.- ''Néstor''. Frank rakontas, ke Gal lernis puran hispana kun iu Leonor. Post veturo al [[Oaxaca]] kun Nadia, ili disiĝis, kaj foriris. Kiam Gal revenis al Oakland, li venis maljuna kaj venkita. Nadia ligiĝis al pianisto Eric Rosoff kaj post unu jaro divorcis kaj sendis leteron al Gal. * 13.- ''La ekstermanĝelo (fragmentoj de "Brooklyn")''. ** ''Mihrab''. 1969. Aĉeto de kurda [[tapiŝo]] kaj fotistino Sylvie Constantine, koramikino de Louise. ** ''La periskopo''. 1969. Avo David kaj kolegoj en verkoklubo. ** ''Mr. T., alinome La Ombro''. 1970-aj jaroj, 1992. Unu el ili, Alfau, trafas Mr. T., kiu loĝas subtere kaj venas al la klubejo nur naskiĝtage ĝis sia [[memmortigo]]. ** ''Opium''. 1972, 1991. Fumejo. ** ''Marguerite''. 1973. Adoleska rilato de Louise. ** ''La morto-ĵet-kuboj''. 1988? Morto de Alston Hugues kaj li lasis verkon. ** ''Malpleno: Kaddish kaj τπ (vidu sube)''. Prelego de Alfau, 1964, 1991. Teorie pri Mr. T, sed pri hotelo Chelsea, kie Mr. T, loĝis unu tagon jare kaj memortigis sin, pluraj verkistoj... ** ''La ekstermanĝelo''. 1972, 1992. Kun Marc Capaldi en The Green Snot, amoro kun Esmeralda, putino. ** ''Bryant Park''. 1991. Nadia foriras al Parizo. * 14.- ''Reveno al Fenners Point''. Frank rakontas pri la klientoj de Oakland al Ness. 2008. Frank rakontas ke iu prenis la romanon el la tombo de Gal kaj poste sendis ĝin al li. Retmesaĝoj de 2008 al Ness el virino kiu faris tion. Ŝi havas tekstojn kiuj mankis en la verko "Brooklyn" kaj sendas ilin (sed ne personajn tekstojn): ** ''Kaddish''. Memmortigo de [[Mark Rothko]], 1970. ** ''τπ''. [[Thomas Pynchon]] parolas bizare kaj aliaj diboĉemaj literaturuloj intelektumas. * 15.- ''Llámame Brooklyn''. [[Kadizo]], 2008.<ref>Oni notu, ke la verko publikiĝis komence de 2006)</ref> Ness priskribas Oakland (teretaĝa trinkejo kaj supra gastejo). Brooklyn, filino de Nadia rakontas ŝian gravedecon kaj naskon, pri ŝi kaj sia patro Bruno Gouvy, pri ŝia morto pro [[kancero]] kaj ŝian [[taglibro]]n. Ness rakontas kiel li verkis la romanon. * ''Epilogo''. Fenners Point, 2010. Renkonto en Kadizo de Ness kaj Brooklyn. {{Intrigofino}} ==Referencoj== {{Referencoj}} ==Bibliografio== * [[Eduardo Lago]], ''Llámame Brooklyn'', Destino, Barcelono, 2006, 397 pp. ISBN 978-84-233-3814-2 == Eksteraj ligiloj == {{Projektoj}} * [https://www.lecturalia.com/libro/1242/llamame-brooklyn Resumen y sinopsis de Llámame Brooklyn de Eduardo Lago] en Lecturalia, alirita la 2an de Aprilo 2026 * Eduardo lago, [https://www.fronterad.com/diez-anos-despues-un-prologo-a-llamame-brooklyn/ Diez años después. Un prólogo a ‘Llámame Brooklyn’] 28/01/2016, en cifereca revuo fronterad, alirita la 2an de Aprilo 2026 * Manuel Pastor, [https://mundocritico.es/2016/03/llamame-brooklyn-de-eduardo-lago/ Llámame Brooklyn, de Eduardo Lago] 7a de Marto 2016, alirita la 2an de Aprilo 2026 {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Libroj aperintaj en 2006]] [[Kategorio:Hispanlingvaj romanoj]] [[Kategorio:Verkoj pri la Hispana Enlanda Milito]] [[Kategorio:Literaturo de Usono]] ckcwwnc4w5pprr1e5oxjnv2yzccthsh Enshi 0 940537 9348926 9348181 2026-04-06T15:36:55Z ThomasPusch 1869 9348926 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo|regiono-ISO=CN|Mapo en angulo=<!--funkcias eĉ sen valoro!-->|zomo=7}} '''Enshi''' ([[pinjino]] simpligite], en Esperanto '''Enŝo'''<ref>La ĝis nun sola esperantlingva [[atlaso]], [[Poŝatlaso de la mondo]] de 1971 el Prago, dokumentigas esperantigon "Enŝo" en la vasta, du-paĝa mapo 20.</ref> (per [[simpligita ĉina skribo]] '''恩施,''' kun [[pinjino|tonsignoj]] ''Ēnshī,'' laŭ [[poŝto]] ''Enshih'') estas distriktonivela [[metropolo]] en [[provinco]] [[Hubejo]] en [[Ĉina Popola Respubliko]]. Ĝi estas la sidejo de la Aŭtonoma Prefektujo [[Enshi, Tujia kaj Miao]]. [[Dosiero:Enshi city.jpg|eta|maldekstre|{{centre|Vojkruciĝo en Enshi}}]] == Demografio == En [[2020]] la prefektujnivela loĝantaro estis {{nombro|836781}} homoj. == Geografio == [[Dosiero:恩施2012-1enshi - panoramio.jpg|eta|maldekstre|{{centre|Ponto en Enshi}}]] La distriktonivela urbego situas laŭ rivero ĉirkaŭita de arbarkovritaj montoj averaĝe 420 m super la [[marnivelo]] sur areo {{nombro|3972}} km². [[Yichang]] troviĝas 106, provinca sidejo [[Vuhano]] 203, [[Ŝanhajo]] 873, ĉefurbo [[Pekino]] 1044 km laŭ [https://www.distancefromto.net/]. == Historio == La unua mencio pri Enŝi okazis en 776 a.K. En 1925 la urbo formis la Aŭtonoman Prefektujon, kiu jardekon poste fariĝis la Aŭtonoma Prefektujo Enshi, Tujia kaj Miao. En 2020 la areo ambaŭflanke estis inunditaj ĝis ĉirkaŭ 2 metroj, eĉ la urba areo de Enshi preskaŭ subakviĝis. == Ekonomio == Teo estas kultivata en montaraj vilaĝoj, la eksportado de verda teo al la landoj de Centra Azio estas tre grava. La kampara turismo aktive disvolviĝas. [[Dosiero:恩施市逸夫小学逸夫教学楼.jpg|eta|maldekstre|{{centre|Lernejo}}]] == Edukado == La Hubeja Nacia Universitato (湖北民族大学) situas ĉe la orienta periferio de Enŝi. Eventuale ekzistas mez- kaj baznivelaj lernejoj. == Trafiko == [[Dosiero:Enshi Railway Station.JPG|eta|maldekstre|{{centre|Stacidomo}}]] La metropolo fanfaronas pri internacia [[flughaveno]]. La altrapida pasaĝerlinio Ŝanhajo-Vuhano-[[Ĉengduo]] pasas tra Enŝi. Inter la vojoj estas nacia aŭtovojo kaj rapidvojo el Ŝanhajo. == Klimato == La [[klimato]] estas humida subtropika kun musona influo laŭ [[klimata klasifiko de Köppen]]: Cfa. La vintroj estas mallongaj, nubaj kaj malvarmetaj, la someroj humidaj. La jara averaĝa temperaturo estas {{GdC|17}} kaj varias inter {{GdC|13-21}}. Jare averaĝe pluvas 1420 mm, en ĉiuj monatoj pluvas, sed la pluvo kulminas julie, malkulminas decembre. Pli ol du trionoj de la jara [[precipitaĵo]] okazas de majo ĝis septembro. La averaĝaj neĝtagoj estas 6. [[Dosiero:Tujia girls' town 02.jpg|eta|{{centre|Statuo}}]] == Vidindaĵoj == * arbarparko * amuzparko == Fontoj == * WikiTrans == Referencoj == {{Referencoj}} {{projektoj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Distriktonivelaj urboj de Ĉinio]] 4lnq7zzp5wd46vihyfgwjut1jnrsi3x 9348937 9348926 2026-04-06T15:54:48Z ThomasPusch 1869 9348937 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo |regiono-ISO=CN |Mapo en angulo=<!--funkcias sen valoro!--> |tipo1 = reliefo |zomo= 7 }} '''Enshi''' ([[pinjino]] simpligite], en Esperanto '''Enŝo'''<ref>La ĝis nun sola esperantlingva [[atlaso]], [[Poŝatlaso de la mondo]] de 1971 el Prago, dokumentigas esperantigon "Enŝo" en la vasta, du-paĝa mapo 20.</ref> (per [[simpligita ĉina skribo]] '''恩施,''' kun [[pinjino|tonsignoj]] ''Ēnshī,'' laŭ [[poŝto]] ''Enshih'') estas distriktonivela [[metropolo]] en [[provinco]] [[Hubejo]] en [[Ĉina Popola Respubliko]]. Ĝi estas la sidejo de la Aŭtonoma Prefektujo [[Enshi, Tujia kaj Miao]]. [[Dosiero:Enshi city.jpg|eta|maldekstre|{{centre|Vojkruciĝo en Enshi}}]] == Demografio == En [[2020]] la prefektujnivela loĝantaro estis {{nombro|836781}} homoj. == Geografio == [[Dosiero:恩施2012-1enshi - panoramio.jpg|eta|maldekstre|{{centre|Ponto en Enshi}}]] La distriktonivela urbego situas laŭ rivero ĉirkaŭita de arbarkovritaj montoj averaĝe 420 m super la [[marnivelo]] sur areo {{nombro|3972}} km². [[Yichang]] troviĝas 106, provinca sidejo [[Vuhano]] 203, [[Ŝanhajo]] 873, ĉefurbo [[Pekino]] 1044 km laŭ [https://www.distancefromto.net/]. == Historio == La unua mencio pri Enŝi okazis en 776 a.K. En 1925 la urbo formis la Aŭtonoman Prefektujon, kiu jardekon poste fariĝis la Aŭtonoma Prefektujo Enshi, Tujia kaj Miao. En 2020 la areo ambaŭflanke estis inunditaj ĝis ĉirkaŭ 2 metroj, eĉ la urba areo de Enshi preskaŭ subakviĝis. == Ekonomio == Teo estas kultivata en montaraj vilaĝoj, la eksportado de verda teo al la landoj de Centra Azio estas tre grava. La kampara turismo aktive disvolviĝas. [[Dosiero:恩施市逸夫小学逸夫教学楼.jpg|eta|maldekstre|{{centre|Lernejo}}]] == Edukado == La Hubeja Nacia Universitato (湖北民族大学) situas ĉe la orienta periferio de Enŝi. Eventuale ekzistas mez- kaj baznivelaj lernejoj. == Trafiko == [[Dosiero:Enshi Railway Station.JPG|eta|maldekstre|{{centre|Stacidomo}}]] La metropolo fanfaronas pri internacia [[flughaveno]]. La altrapida pasaĝerlinio Ŝanhajo-Vuhano-[[Ĉengduo]] pasas tra Enŝi. Inter la vojoj estas nacia aŭtovojo kaj rapidvojo el Ŝanhajo. == Klimato == La [[klimato]] estas humida subtropika kun musona influo laŭ [[klimata klasifiko de Köppen]]: Cfa. La vintroj estas mallongaj, nubaj kaj malvarmetaj, la someroj humidaj. La jara averaĝa temperaturo estas {{GdC|17}} kaj varias inter {{GdC|13-21}}. Jare averaĝe pluvas 1420 mm, en ĉiuj monatoj pluvas, sed la pluvo kulminas julie, malkulminas decembre. Pli ol du trionoj de la jara [[precipitaĵo]] okazas de majo ĝis septembro. La averaĝaj neĝtagoj estas 6. [[Dosiero:Tujia girls' town 02.jpg|eta|{{centre|Statuo}}]] == Vidindaĵoj == * arbarparko * amuzparko == Fontoj == * WikiTrans == Referencoj == {{Referencoj}} {{projektoj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Distriktonivelaj urboj de Ĉinio]] i7vtq5r1trplwzo0ja12gupjzgp1rrp 9348973 9348937 2026-04-06T17:25:34Z ThomasPusch 1869 9348973 wikitext text/x-wiki {{Informkesto urbo |regiono-ISO=CN |Mapo en angulo=<!--funkcias sen valoro!--> |tipo1 = reliefo |zomo= 7 }} '''Enshi''' ([[pinjino]] simpligite], en Esperanto '''Enŝo'''<ref>La ĝis nun sola esperantlingva [[atlaso]], [[Poŝatlaso de la mondo]] de 1971 el Prago, dokumentigas esperantigon "Enŝo" en la vasta, du-paĝa mapo 23.</ref> (per [[simpligita ĉina skribo]] '''恩施,''' kun [[pinjino|tonsignoj]] ''Ēnshī,'' laŭ [[poŝto]] ''Enshih'') estas distriktonivela [[metropolo]] en [[provinco]] [[Hubejo]] en [[Ĉina Popola Respubliko]]. Ĝi estas la sidejo de la Aŭtonoma Prefektujo [[Enshi, Tujia kaj Miao]]. [[Dosiero:Enshi city.jpg|eta|maldekstre|{{centre|Vojkruciĝo en Enshi}}]] == Demografio == En [[2020]] la prefektujnivela loĝantaro estis {{nombro|836781}} homoj. == Geografio == [[Dosiero:恩施2012-1enshi - panoramio.jpg|eta|maldekstre|{{centre|Ponto en Enshi}}]] La distriktonivela urbego situas laŭ rivero ĉirkaŭita de arbarkovritaj montoj averaĝe 420 m super la [[marnivelo]] sur areo {{nombro|3972}} km². [[Yichang]] troviĝas 106, provinca sidejo [[Vuhano]] 203, [[Ŝanhajo]] 873, ĉefurbo [[Pekino]] 1044 km laŭ [https://www.distancefromto.net/]. == Historio == La unua mencio pri Enŝi okazis en 776 a.K. En 1925 la urbo formis la Aŭtonoman Prefektujon, kiu jardekon poste fariĝis la Aŭtonoma Prefektujo Enshi, Tujia kaj Miao. En 2020 la areo ambaŭflanke estis inunditaj ĝis ĉirkaŭ 2 metroj, eĉ la urba areo de Enshi preskaŭ subakviĝis. == Ekonomio == Teo estas kultivata en montaraj vilaĝoj, la eksportado de verda teo al la landoj de Centra Azio estas tre grava. La kampara turismo aktive disvolviĝas. [[Dosiero:恩施市逸夫小学逸夫教学楼.jpg|eta|maldekstre|{{centre|Lernejo}}]] == Edukado == La Hubeja Nacia Universitato (湖北民族大学) situas ĉe la orienta periferio de Enŝi. Eventuale ekzistas mez- kaj baznivelaj lernejoj. == Trafiko == [[Dosiero:Enshi Railway Station.JPG|eta|maldekstre|{{centre|Stacidomo}}]] La metropolo fanfaronas pri internacia [[flughaveno]]. La altrapida pasaĝerlinio Ŝanhajo-Vuhano-[[Ĉengduo]] pasas tra Enŝi. Inter la vojoj estas nacia aŭtovojo kaj rapidvojo el Ŝanhajo. == Klimato == La [[klimato]] estas humida subtropika kun musona influo laŭ [[klimata klasifiko de Köppen]]: Cfa. La vintroj estas mallongaj, nubaj kaj malvarmetaj, la someroj humidaj. La jara averaĝa temperaturo estas {{GdC|17}} kaj varias inter {{GdC|13-21}}. Jare averaĝe pluvas 1420 mm, en ĉiuj monatoj pluvas, sed la pluvo kulminas julie, malkulminas decembre. Pli ol du trionoj de la jara [[precipitaĵo]] okazas de majo ĝis septembro. La averaĝaj neĝtagoj estas 6. [[Dosiero:Tujia girls' town 02.jpg|eta|{{centre|Statuo}}]] == Vidindaĵoj == * arbarparko * amuzparko == Fontoj == * WikiTrans == Referencoj == {{Referencoj}} {{projektoj}} {{Bibliotekoj}} [[Kategorio:Distriktonivelaj urboj de Ĉinio]] tj0tu0fc3rh4zp33bgukir2k92yet2m Universitato de Segedo 0 940679 9349162 9346986 2026-04-07T09:19:23Z EmausBot 32202 Roboto: Riparas duoblan alidirekton al [[Scienca Universitato de Szeged]] 9349162 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Scienca Universitato de Szeged]] 48c5m6x2seyr7yar3oc67yp68g5njmj Polisto 0 940680 9349157 9346987 2026-04-07T09:18:43Z EmausBot 32202 Roboto: Riparas duoblan alidirekton al [[Polistiko]] 9349157 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Polistiko]] pu1opygbb4fn1sx5yg57aqnhv5yl5fj The University of Texas - Pan American 0 940706 9349069 9347466 2026-04-07T00:20:34Z Xqbot 13076 Roboto: Riparas duoblan alidirekton al [[Universitato de Teksaso–Tutamerika]] 9349069 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Universitato de Teksaso–Tutamerika]] 5m4vn51ewt49art3xib15emn8t3t3vp University of Texas - Pan American 0 940708 9349068 9347467 2026-04-07T00:20:29Z Xqbot 13076 Roboto: Riparas duoblan alidirekton al [[Universitato de Teksaso–Tutamerika]] 9349068 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Universitato de Teksaso–Tutamerika]] 5m4vn51ewt49art3xib15emn8t3t3vp Armeoficiro 0 940765 9349156 9347797 2026-04-07T09:18:33Z EmausBot 32202 Roboto: Riparas duoblan alidirekton al [[Oficiro]] 9349156 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Oficiro]] 3pgwgk9gwn54kboq8nzr4rlhdk8mpra Bakunin-kabano 0 940878 9348841 9348737 2026-04-06T13:43:47Z Tirolischleioans 254019 9348841 wikitext text/x-wiki [[file:Bakuninhuette mit Fritz Scherer Gedenkstein.jpg|eta|''Bakunin-kabano'' apud [[Meiningen]]; kun memorŝtono por la anarĥiisto [[Fritz Scherer]] malfone]] '''Bakunin-kabano''' (germane: ''Bakuninhütte'') estas kulturmonumento de la [[anarki-sindikatismo]] en [[Ellingshausen]] apud [[Meiningen]] (Germanujo) sur la monto ''Hohe Maas'' (498 m), portante la nomon de la rusa revoluciulo [[Miĥail Bakunin]]. Starigis ĝin de 1926 anoj de filio de [[Freie Arbeiter-Union Deutschlands|FAUD]] ([[revolucia sindikatismo|revoluciaj sindikatistoj]]) el Meiningen. De septembro 2015 la tuto estas agnoskita kulturmonumento fare de la ''Turinguja ofico por monumentflegado kaj arĥeologio'', pro historiaj kaj sciencaj kialoj.<ref>[https://bakuninhuette.de/2015/09/meldung-erstes-kulturdenkmal-der-anarchosyndikalistischen-bewegung-in-deutschland/ "Erstes Kulturdenkmal der anarchosyndikalistischen Bewegung in Deutschland!"] - ĉe: ''bakuninhuette.de''</ref> En la kuro de la tempo temis pri simpla kabaneto, ekskursocelo sed ankaŭ klerigejo de la [[laborista movado]]. De 2018 ĝi estas oficiala domo de la [[Naturamikoj]].<ref>[https://bakuninhuette.de/2018/10/politik-im-gruenen-die-bakuninhuette-ist-naturfreunde-anschlusshaus/ "Politik im Grünen – Die Bakuninhütte ist NaturFreunde- Anschlusshaus"] - ĉe: ''bakuninhuette.de,' 29.10.2018</ref> Ĝian devizon kreis la meiningen-ano Max Baewert, kiu tekstis: ''Freies Land und freie Hütte / freier Geist und freies Wort / freie Menschen, freie Sitte / zieht mich stets zu diesem Ort''.<ref>Traduko: ''Liberaj lando kaj kabano, liberaj spirito kaj vorto, liberaj homoj kaj moroj allogas min ĉiam al tiu ĉi loko.''</ref> Tabulon kun ĉi rimaĵo (krome kun kvinpinta stelo, [[rikoltilo kaj martelo]]) farite de la ŝtonskulptisto Heinrich Walz, iam estis muntita ĉe la okcidenta flanko de la dometo. Walz ankaŭ kreis memorŝtonon por Bakunin. De 2015 videblas reproduktita tabulo. La FAUD-filianoj jam en 1920, jaron post la fondiĝo, akiris terenon de duona hektaro en Ellinĝaŭsen. Inter 1920 kaj 1925 ili ĝin kulturis por ne malsati. Kiam la ekonomia provizado ĝenerale pliboniĝis, ili kreis el kampŝtonoj provizoraĵon en 1925. En januaro 1927 estis fondita la setlista helpsocieto ''Siedlungsverein gegenseitige Hilfe''. La provizoraĵo iĝis duetaĝa kaj solida. La ''libera Bakunin-kabano''<ref>Uwe Flurschütz: [https://web.archive.org/web/20170915114023/http://www.graswurzel.net/news/bakuninhuette.shtml "Bakuninhütte bei Meiningen sucht Tradition und neues Leben"] - ĉe: ''Graswurzelrevolution'', 22.8.2010</ref> baldaŭ allogis ne nur surlokajn laboristajn familiojn se da ankaŭ sindikatistojn kaj liberpensantoj el tuta Germanujo. La unua tendaro de la Anarĥi-sindikatisma Junularo de Germanujo okazis je ''Hohe Maas'' kaj gastis en 1930 la publicisto [[Erich Mühsam]] kaj [[Augustin Souchy]]. [[Fritz Scherer]], nomado anarĥisma pretis dum kelkaj monatoj esti la kabanprizorganto. La tuto estis je dispono por ĉiuj, kaj por la infanoj ekzistis memkonstruita karuselo. Ankaŭ la klerigado kaj ripozumado gravis kaj por tio oni planis pluan pligrandigon. Gastlibro de Bakunin-kabano atestas la multfacetan programaron inter pasko 1931 kaj pentekosto 1933.<ref>Kai Richarz: [https://bakuninhuette.de/geschichte/bachelorarbeit-ueber-das-huettenbuch/ ''Die Bakuninhütte bei Meiningen (Thüringen). Zur Geschichte und Bedeutung eines anarchosyndikalistischen Ferienheimes. Eine Quellenedition vom Gästebuch der Bakuninhütte''] - bakalaŭriĝfaklaboraĵo, Berlino 2016</ref> Ekis la dua pligrandigo en 1932; jaron poste, la [[nazioj]] neniigis FAUD-on kaj la lokan porsetlistan societon. La tabulo kun la devizo estis frakastia kaj la [[sS (organizaĵo)|SS]] uzis la teritorion por ekzercado. En 1938 ano de [[NSDAP]] aĉetis la kabanon. Li estis senproprietigita en 1945 fare de la ''Soveta militistara administrado de Germanujo''. Kontraŭ la volo de la konstruintoj ekposedis la [[Socialista Unueca Partio de Germanio]] kaj uzis ĝin i.a. la komunisma porjunulara organizo ''[[Freie Deutsche Jugend]]'' por feriumado: ili alinomis la dometon ''Touristenstation August Bebel'' (laŭ [[August Bebel]]) kaj centoj da junuloj venis tien ĉi, ankaŭ kiel pioniroj. De 1964 ene de [[Kulturligo de GDR]] utiligis la tuton naturamika kaj regiohistoria grupo: tiam la kabano alinomiĝis ''Karl-Kneschke-Hütte'' (laŭ [[Karl Kneschke]]). Tiam estiĝis planoj krei ĉirkaŭ la monto ''Hohe Maas'' ripozumareo protektita kun naturaventurpadoj. Sed tiaĵoj ne plaĉis kaj sekve uzis la tuton inter 1969 kaj 1989 [[volkspolizei|policanoj]] por ekzercadoj pafaj kaj rekognoska. La tuto restis nealirebla al la publiko ĝis [[turniĝo (politike)|Turniĝo]]. En 2006 estiĝis amikaro de Bakunin-kabano. De 2011 oni intencas vane ricevi rajton pri gastigado por ke la pozitiva evoluo estu sekurigebla. En 2015 estis senvualigita ĉekabanvande reproduktita tabulo kun la kabana devizo. En 2019 estis aljuĝita al la menciita societo la premioj ''Erich-Mühsam-Förderpreis'' kaj ''Hermann-Brill-Sonderpreis''. == Literaturo == *Wanderverein Bakuninhütte (Meiningen) kaj Erich-Mühsam-Gesellschaft (Lubeko) (eld.): ''Erich Mühsam in Meiningen. Ein historischer Überblick zum Anarchosyndikalismus in Thüringen: Die Bakuninhütte und ihr soziokultureller Hintergrund'' (=Schriften der Erich Mühsam Gesellschaft, 41), Edition AV, Lich 2015, ISBN 978-3-86841-156-0 *Helge Döhring (eld.): ''Die Reichsferienlager der Syndikalistisch-Anarchistischen Jugend Deutschlands in Thüringen und die Bakuninhütte. Zeugnisse und Dokumente (1928–1933)'' (=Edition Syfo, 5), Bremen 2014 *Wanderverein Bakuninhütte (eld.): ''Rebellenheil. Gedenkschrift für Fritz Scherer. Vagabund, Wanderer, Hüttenwart, Anarchist,'' Karin Kramer Verlag, Berlin 2010, ISBN 978-3-87956-350-0 *Christoph Höfer, Marian Luck, Kai Richarz: ''Was ist geblieben von der Bakuninhütte?'', Ilmenau-Kolleg, 2010 (lerneja falkaboraĵo) *Initiativgruppe zur Rückgewinnung der Bakuninhütte (eld.): ''Die Bakuninhütte in Geschichte und Gegenwart,'' Freie Arbeiterinnen- und Arbeiter-Union, Halle 1993. == Eksteraj ligiloj == {{Commonscat}} * [https://bakuninhuette.de/ hejmpaĝo] * Rolf Cantzen: [https://www.swr.de/swr2/programm/sendungen/wissen/-/id=4462278/property=download/nid=660374/12pa02b/swr2-wissen-20090313.pdf "Anarcho-Syndikalismus in der Weimarer Republik"] - PDF, 2009 ([[ARD|SWR]]) * [http://www.syndikalismusforschung.info/bakuninhutte.htm bildoj de la kabano] - ĉe: ''syndikalismusforschung.info'' * [https://www.freie-radios.net/84601 "Denkmalfest an der Bakuninhütte. Die Bakuninhütte bei Meiningen bekommt ein Denkmalschild, willkommener Anlass für ein Fest"] - intervjuo radiofonia, fare de la erfurta [[Radio F.R.E.I.]], aŭgusto 2017 == Notoj == <references /> {{Coordinate|type=landmark|region=DE-TH|NS=50.56279|EW=10.46233}} {{bibliotekoj}} [[Kategorio:Distrikto Schmalkalden-Meiningen]] [[Kategorio:Anarkiistaj organizaĵoj en Eŭropo]] [[Kategorio:Montaraj kabanoj]] [[Kategorio:Aperis en 1927]] cfshr3gtd2e21ug28bbd2gw6wjp8fkd 9348843 9348841 2026-04-06T13:45:18Z Tirolischleioans 254019 9348843 wikitext text/x-wiki [[file:Bakuninhuette mit Fritz Scherer Gedenkstein.jpg|eta|''Bakunin-kabano'' apud [[Meiningen]]; kun memorŝtono por la anarĥiisto [[Fritz Scherer]] malfone]] '''Bakunin-kabano''' (germane: ''Bakuninhütte'') estas kulturmonumento de la [[anarki-sindikatismo]] en [[Ellingshausen]] apud [[Meiningen]] (Germanujo) sur la monto ''Hohe Maas'' (498 m), portante la nomon de la rusa revoluciulo [[Miĥail Bakunin]]. Starigis ĝin de 1926 anoj de filio de [[Freie Arbeiter-Union Deutschlands|FAUD]] ([[revolucia sindikatismo|revoluciaj sindikatistoj]]) el Meiningen. De septembro 2015 la tuto estas agnoskita kulturmonumento fare de la ''Turinguja ofico por monumentflegado kaj arĥeologio'', pro historiaj kaj sciencaj kialoj.<ref>[https://bakuninhuette.de/2015/09/meldung-erstes-kulturdenkmal-der-anarchosyndikalistischen-bewegung-in-deutschland/ "Erstes Kulturdenkmal der anarchosyndikalistischen Bewegung in Deutschland!"] - ĉe: ''bakuninhuette.de''</ref> En la kuro de la tempo temis pri simpla kabaneto, ekskursocelo sed ankaŭ klerigejo de la [[laborista movado]]. De 2018 ĝi estas oficiala domo de la [[Naturamikoj]].<ref>[https://bakuninhuette.de/2018/10/politik-im-gruenen-die-bakuninhuette-ist-naturfreunde-anschlusshaus/ "Politik im Grünen – Die Bakuninhütte ist NaturFreunde- Anschlusshaus"] - ĉe: ''bakuninhuette.de,' 29.10.2018</ref> Ĝian devizon kreis la meiningen-ano Max Baewert, kiu tekstis: ''Freies Land und freie Hütte / freier Geist und freies Wort / freie Menschen, freie Sitte / zieht mich stets zu diesem Ort''.<ref>Traduko: ''Liberaj lando kaj kabano, liberaj spirito kaj vorto, liberaj homoj kaj moroj allogas min ĉiam al tiu ĉi loko.''</ref> Tabulon kun ĉi rimaĵo (krome kun kvinpinta stelo, [[rikoltilo kaj martelo]]) farite de la ŝtonskulptisto Heinrich Walz, iam estis muntita ĉe la okcidenta flanko de la dometo. Walz ankaŭ kreis memorŝtonon por Bakunin. De 2015 videblas reproduktita tabulo. La FAUD-filianoj jam en 1920, jaron post la fondiĝo, akiris terenon de duona hektaro en Ellingshausen. Inter 1920 kaj 1925 ili ĝin kulturis por ne malsati. Kiam la ekonomia provizado ĝenerale pliboniĝis, ili kreis el kampŝtonoj provizoraĵon en 1925. En januaro 1927 estis fondita la setlista helpsocieto ''Siedlungsverein gegenseitige Hilfe''. La provizoraĵo iĝis duetaĝa kaj solida. La ''libera Bakunin-kabano''<ref>Uwe Flurschütz: [https://web.archive.org/web/20170915114023/http://www.graswurzel.net/news/bakuninhuette.shtml "Bakuninhütte bei Meiningen sucht Tradition und neues Leben"] - ĉe: ''Graswurzelrevolution'', 22.8.2010</ref> baldaŭ allogis ne nur surlokajn laboristajn familiojn se da ankaŭ sindikatistojn kaj liberpensantoj el tuta Germanujo. La unua tendaro de la Anarĥi-sindikatisma Junularo de Germanujo okazis je ''Hohe Maas'' kaj gastis en 1930 la publicisto [[Erich Mühsam]] kaj [[Augustin Souchy]]. [[Fritz Scherer]], nomado anarĥisma pretis dum kelkaj monatoj esti la kabanprizorganto. La tuto estis je dispono por ĉiuj, kaj por la infanoj ekzistis memkonstruita karuselo. Ankaŭ la klerigado kaj ripozumado gravis kaj por tio oni planis pluan pligrandigon. Gastlibro de Bakunin-kabano atestas la multfacetan programaron inter pasko 1931 kaj pentekosto 1933.<ref>Kai Richarz: [https://bakuninhuette.de/geschichte/bachelorarbeit-ueber-das-huettenbuch/ ''Die Bakuninhütte bei Meiningen (Thüringen). Zur Geschichte und Bedeutung eines anarchosyndikalistischen Ferienheimes. Eine Quellenedition vom Gästebuch der Bakuninhütte''] - bakalaŭriĝfaklaboraĵo, Berlino 2016</ref> Ekis la dua pligrandigo en 1932; jaron poste, la [[nazioj]] neniigis FAUD-on kaj la lokan porsetlistan societon. La tabulo kun la devizo estis frakastia kaj la [[sS (organizaĵo)|SS]] uzis la teritorion por ekzercado. En 1938 ano de [[NSDAP]] aĉetis la kabanon. Li estis senproprietigita en 1945 fare de la ''Soveta militistara administrado de Germanujo''. Kontraŭ la volo de la konstruintoj ekposedis la [[Socialista Unueca Partio de Germanio]] kaj uzis ĝin i.a. la komunisma porjunulara organizo ''[[Freie Deutsche Jugend]]'' por feriumado: ili alinomis la dometon ''Touristenstation August Bebel'' (laŭ [[August Bebel]]) kaj centoj da junuloj venis tien ĉi, ankaŭ kiel pioniroj. De 1964 ene de [[Kulturligo de GDR]] utiligis la tuton naturamika kaj regiohistoria grupo: tiam la kabano alinomiĝis ''Karl-Kneschke-Hütte'' (laŭ [[Karl Kneschke]]). Tiam estiĝis planoj krei ĉirkaŭ la monto ''Hohe Maas'' ripozumareo protektita kun naturaventurpadoj. Sed tiaĵoj ne plaĉis kaj sekve uzis la tuton inter 1969 kaj 1989 [[volkspolizei|policanoj]] por ekzercadoj pafaj kaj rekognoska. La tuto restis nealirebla al la publiko ĝis [[turniĝo (politike)|Turniĝo]]. En 2006 estiĝis amikaro de Bakunin-kabano. De 2011 oni intencas vane ricevi rajton pri gastigado por ke la pozitiva evoluo estu sekurigebla. En 2015 estis senvualigita ĉekabanvande reproduktita tabulo kun la kabana devizo. En 2019 estis aljuĝita al la menciita societo la premioj ''Erich-Mühsam-Förderpreis'' kaj ''Hermann-Brill-Sonderpreis''. == Literaturo == *Wanderverein Bakuninhütte (Meiningen) kaj Erich-Mühsam-Gesellschaft (Lubeko) (eld.): ''Erich Mühsam in Meiningen. Ein historischer Überblick zum Anarchosyndikalismus in Thüringen: Die Bakuninhütte und ihr soziokultureller Hintergrund'' (=Schriften der Erich Mühsam Gesellschaft, 41), Edition AV, Lich 2015, ISBN 978-3-86841-156-0 *Helge Döhring (eld.): ''Die Reichsferienlager der Syndikalistisch-Anarchistischen Jugend Deutschlands in Thüringen und die Bakuninhütte. Zeugnisse und Dokumente (1928–1933)'' (=Edition Syfo, 5), Bremen 2014 *Wanderverein Bakuninhütte (eld.): ''Rebellenheil. Gedenkschrift für Fritz Scherer. Vagabund, Wanderer, Hüttenwart, Anarchist,'' Karin Kramer Verlag, Berlin 2010, ISBN 978-3-87956-350-0 *Christoph Höfer, Marian Luck, Kai Richarz: ''Was ist geblieben von der Bakuninhütte?'', Ilmenau-Kolleg, 2010 (lerneja falkaboraĵo) *Initiativgruppe zur Rückgewinnung der Bakuninhütte (eld.): ''Die Bakuninhütte in Geschichte und Gegenwart,'' Freie Arbeiterinnen- und Arbeiter-Union, Halle 1993. == Eksteraj ligiloj == {{Commonscat}} * [https://bakuninhuette.de/ hejmpaĝo] * Rolf Cantzen: [https://www.swr.de/swr2/programm/sendungen/wissen/-/id=4462278/property=download/nid=660374/12pa02b/swr2-wissen-20090313.pdf "Anarcho-Syndikalismus in der Weimarer Republik"] - PDF, 2009 ([[ARD|SWR]]) * [http://www.syndikalismusforschung.info/bakuninhutte.htm bildoj de la kabano] - ĉe: ''syndikalismusforschung.info'' * [https://www.freie-radios.net/84601 "Denkmalfest an der Bakuninhütte. Die Bakuninhütte bei Meiningen bekommt ein Denkmalschild, willkommener Anlass für ein Fest"] - intervjuo radiofonia, fare de la erfurta [[Radio F.R.E.I.]], aŭgusto 2017 == Notoj == <references /> {{Coordinate|type=landmark|region=DE-TH|NS=50.56279|EW=10.46233}} {{bibliotekoj}} [[Kategorio:Distrikto Schmalkalden-Meiningen]] [[Kategorio:Anarkiistaj organizaĵoj en Eŭropo]] [[Kategorio:Montaraj kabanoj]] [[Kategorio:Aperis en 1927]] rnhxeqf41dzh7qz7mainijnbqs8c8q4 9348844 9348843 2026-04-06T13:46:17Z Tirolischleioans 254019 9348844 wikitext text/x-wiki [[file:Bakuninhuette mit Fritz Scherer Gedenkstein.jpg|eta|''Bakunin-kabano'' apud [[Meiningen]]; kun memorŝtono por la anarĥiisto [[Fritz Scherer]] malfone]] '''Bakunin-kabano''' (germane: ''Bakuninhütte'') estas kulturmonumento de la [[anarki-sindikatismo]] en [[Ellingshausen]] apud [[Meiningen]] (Germanujo) sur la monto ''Hohe Maas'' (498 m), portante la nomon de la rusa revoluciulo [[Miĥail Bakunin]]. Starigis ĝin de 1926 anoj de filio de [[Freie Arbeiter-Union Deutschlands|FAUD]] ([[revolucia sindikatismo|revoluciaj sindikatistoj]]) el Meiningen. De septembro 2015 la tuto estas agnoskita kulturmonumento fare de la ''Turinguja ofico por monumentflegado kaj arĥeologio'', pro historiaj kaj sciencaj kialoj.<ref>[https://bakuninhuette.de/2015/09/meldung-erstes-kulturdenkmal-der-anarchosyndikalistischen-bewegung-in-deutschland/ "Erstes Kulturdenkmal der anarchosyndikalistischen Bewegung in Deutschland!"] - ĉe: ''bakuninhuette.de''</ref> En la kuro de la tempo temis pri simpla kabaneto, ekskursocelo sed ankaŭ klerigejo de la [[laborista movado]]. De 2018 ĝi estas oficiala domo de la [[Naturamikoj]].<ref>[https://bakuninhuette.de/2018/10/politik-im-gruenen-die-bakuninhuette-ist-naturfreunde-anschlusshaus/ "Politik im Grünen – Die Bakuninhütte ist NaturFreunde- Anschlusshaus"] - ĉe: ''bakuninhuette.de,' 29.10.2018</ref> Ĝian devizon kreis la meiningen-ano Max Baewert, kiu tekstis: ''Freies Land und freie Hütte / freier Geist und freies Wort / freie Menschen, freie Sitte / zieht mich stets zu diesem Ort''.<ref>Traduko: ''Liberaj lando kaj kabano, liberaj spirito kaj vorto, liberaj homoj kaj moroj allogas min ĉiam al tiu ĉi loko.''</ref> Tabulon kun ĉi rimaĵo (krome kun kvinpinta stelo, [[rikoltilo kaj martelo]]) farite de la ŝtonskulptisto Heinrich Walz, iam estis muntita ĉe la okcidenta flanko de la dometo. Walz ankaŭ kreis memorŝtonon por Bakunin. De 2015 videblas reproduktita tabulo. La FAUD-filianoj jam en 1920, jaron post la fondiĝo, akiris terenon de duona hektaro en Ellingshausen. Inter 1920 kaj 1925 ili ĝin kulturis por ne malsati. Kiam la ekonomia provizado ĝenerale pliboniĝis, ili kreis el kampŝtonoj provizoraĵon en 1925. En januaro 1927 estis fondita la setlista helpsocieto ''Siedlungsverein gegenseitige Hilfe''. La provizoraĵo iĝis duetaĝa kaj solida. La ''libera Bakunin-kabano''<ref>Uwe Flurschütz: [https://web.archive.org/web/20170915114023/http://www.graswurzel.net/news/bakuninhuette.shtml "Bakuninhütte bei Meiningen sucht Tradition und neues Leben"] - ĉe: ''Graswurzelrevolution'', 22.8.2010</ref> baldaŭ allogis ne nur surlokajn laboristajn familiojn se da ankaŭ sindikatistojn kaj liberpensantoj el tuta Germanujo. La unua tendaro de la Anarĥi-sindikatisma Junularo de Germanujo okazis je ''Hohe Maas'' kaj gastis en 1930 la publicisto [[Erich Mühsam]] kaj [[Augustin Souchy]]. [[Fritz Scherer]], nomado anarĥisma pretis dum kelkaj monatoj esti la kabanprizorganto. La tuto estis je dispono por ĉiuj, kaj por la infanoj ekzistis memkonstruita karuselo. Ankaŭ la klerigado kaj ripozumado gravis kaj por tio oni planis pluan pligrandigon. Gastlibro de Bakunin-kabano atestas la multfacetan programaron inter pasko 1931 kaj pentekosto 1933.<ref>Kai Richarz: [https://bakuninhuette.de/geschichte/bachelorarbeit-ueber-das-huettenbuch/ ''Die Bakuninhütte bei Meiningen (Thüringen). Zur Geschichte und Bedeutung eines anarchosyndikalistischen Ferienheimes. Eine Quellenedition vom Gästebuch der Bakuninhütte''] - bakalaŭriĝfaklaboraĵo, Berlino 2016</ref> Ekis la dua pligrandigo en 1932; jaron poste, la [[nazioj]] neniigis FAUD-on kaj la lokan porsetlistan societon. La tabulo kun la devizo estis frakastia kaj la [[sS (organizaĵo)|SS]] uzis la teritorion por ekzercado. En 1938 ano de [[NSDAP]] aĉetis la kabanon. Li estis senproprietigita en 1945 fare de la ''Soveta militistara administrado de Germanujo''. Kontraŭ la volo de la konstruintoj ekposedis la [[Socialista Unueca Partio de Germanio]] kaj uzis ĝin i.a. la komunisma porjunulara organizo ''[[Freie Deutsche Jugend]]'' por feriumado: ili alinomis la dometon ''Touristenstation August Bebel'' (laŭ [[August Bebel]]) kaj centoj da junuloj venis tien ĉi, ankaŭ kiel pioniroj. De 1964 ene de [[Kulturligo de GDR]] utiligis la tuton naturamika kaj regiohistoria grupo: tiam la kabano alinomiĝis ''Karl-Kneschke-Hütte'' (laŭ [[Karl Kneschke]]). Tiam estiĝis planoj krei ĉirkaŭ la monto ''Hohe Maas'' ripozumareo protektita kun naturaventurpadoj. Sed tiaĵoj ne plaĉis kaj sekve uzis la tuton inter 1969 kaj 1989 la [[GDR]]-polico ''Volkspolizei'' por ekzercadoj pafaj kaj rekognoska. La tuto restis nealirebla al la publiko ĝis [[turniĝo (politike)|Turniĝo]]. En 2006 estiĝis amikaro de Bakunin-kabano. De 2011 oni intencas vane ricevi rajton pri gastigado por ke la pozitiva evoluo estu sekurigebla. En 2015 estis senvualigita ĉekabanvande reproduktita tabulo kun la kabana devizo. En 2019 estis aljuĝita al la menciita societo la premioj ''Erich-Mühsam-Förderpreis'' kaj ''Hermann-Brill-Sonderpreis''. == Literaturo == *Wanderverein Bakuninhütte (Meiningen) kaj Erich-Mühsam-Gesellschaft (Lubeko) (eld.): ''Erich Mühsam in Meiningen. Ein historischer Überblick zum Anarchosyndikalismus in Thüringen: Die Bakuninhütte und ihr soziokultureller Hintergrund'' (=Schriften der Erich Mühsam Gesellschaft, 41), Edition AV, Lich 2015, ISBN 978-3-86841-156-0 *Helge Döhring (eld.): ''Die Reichsferienlager der Syndikalistisch-Anarchistischen Jugend Deutschlands in Thüringen und die Bakuninhütte. Zeugnisse und Dokumente (1928–1933)'' (=Edition Syfo, 5), Bremen 2014 *Wanderverein Bakuninhütte (eld.): ''Rebellenheil. Gedenkschrift für Fritz Scherer. Vagabund, Wanderer, Hüttenwart, Anarchist,'' Karin Kramer Verlag, Berlin 2010, ISBN 978-3-87956-350-0 *Christoph Höfer, Marian Luck, Kai Richarz: ''Was ist geblieben von der Bakuninhütte?'', Ilmenau-Kolleg, 2010 (lerneja falkaboraĵo) *Initiativgruppe zur Rückgewinnung der Bakuninhütte (eld.): ''Die Bakuninhütte in Geschichte und Gegenwart,'' Freie Arbeiterinnen- und Arbeiter-Union, Halle 1993. == Eksteraj ligiloj == {{Commonscat}} * [https://bakuninhuette.de/ hejmpaĝo] * Rolf Cantzen: [https://www.swr.de/swr2/programm/sendungen/wissen/-/id=4462278/property=download/nid=660374/12pa02b/swr2-wissen-20090313.pdf "Anarcho-Syndikalismus in der Weimarer Republik"] - PDF, 2009 ([[ARD|SWR]]) * [http://www.syndikalismusforschung.info/bakuninhutte.htm bildoj de la kabano] - ĉe: ''syndikalismusforschung.info'' * [https://www.freie-radios.net/84601 "Denkmalfest an der Bakuninhütte. Die Bakuninhütte bei Meiningen bekommt ein Denkmalschild, willkommener Anlass für ein Fest"] - intervjuo radiofonia, fare de la erfurta [[Radio F.R.E.I.]], aŭgusto 2017 == Notoj == <references /> {{Coordinate|type=landmark|region=DE-TH|NS=50.56279|EW=10.46233}} {{bibliotekoj}} [[Kategorio:Distrikto Schmalkalden-Meiningen]] [[Kategorio:Anarkiistaj organizaĵoj en Eŭropo]] [[Kategorio:Montaraj kabanoj]] [[Kategorio:Aperis en 1927]] n3fn7m82cbdkf5h5g5dvougg7wqycap Subsektoro 4./II. Dolní Benešov 0 940883 9348842 9348801 2026-04-06T13:44:32Z Petr Tomasovsky 678 9348842 wikitext text/x-wiki [[File:Kozmice, MO-S 27 (2015-05-01; 01).jpg|thumb|Infanteria fuorto MO S-27, kies kloŝoj estis elŝiritaj.]] '''Konstrua subsektoro 4./II. Dolní Benešov''' estiĝis dum konstruado de [[ĉeĥoslovakaj pezaj fortikaĵoj|pezaj fortikaĵoj]] de [[Ĉeĥoslovakaj antaŭmilitaj fortikaĵoj|ĉeĥoslovakaj fortikaĵoj]] en la jaroj 1935–1938 kiel daŭrigo post la [[subsektoro 3./II. Hlučín]]. La subsektoro estis komisiita por konstruado al firmao Inĝ. Bohuslav Krýsa, Moravia Ostrava laŭ la komisiigo el la 27-a de aprilo 1936. Projektitaj kaj konstruitaj estis en tiu ĉi subsektoro sume 10 [[infanteria fuorto|infanteriaj fuortoj]] enkadre de [[Pionirara grupa komandantejo II Hlučín]]. Post la objekto MO S-37 daŭrigis jam [[Pionirara grupa komandantejo IV Opava|PGK IV Opava]]. La memstara konstrua [[subsektoro 5./II. Smolkov]] okupiĝis ĝuste nur per tiu ĉi fuortaro, kiu situas malantaŭ la defendlinio sur kaj en monteto Padařov. ==Karakterizaĵo de la subsektoro== La objektoj de tiu ĉi subsektoro ligis al la antaŭa fortikaĵlinio en la arbaro nomata Bor. Kompare kun la ĉirkaŭaĵo de [[Darkovičky]] la objektoj estis en tiu ĉi arbaro nur en la I-a rezistkapabla grado kaj sen [[4cm kanono mod. 36|kontraŭtankaj kanonoj]]. La fuortoj en la arbaro povis kalkuli kun efika pafado de [[Artileria turniĝonta turo|artileria turo]] de [[Smolkov (artileria fuortaro)|fuortaro Smolkov]]. La ĉirkaŭajo de grava ŝoseo el [[Opava]], ĉe [[Kozmice (distrikto Opava)|Kozmice]], al [[Hlučín]] estis denove sekurigita per pli rezistemaj objektoj kaj per [[infanteria turniĝonta maŝinpafila turo M/OR]] en [[infanteria fuorto|fuorto]] MO S-32. La defendon en tiuj ĉi lokoj kompletigis [[Peza maŝinpafilo mod. 37|armilo M]] en kupolo de MO S-33 kaj pluaj pezaj maŝinpafiloj en [[Plafonaj blendaj elementoj en la ĉeĥoslovakaj fortikaĵoj|infanteriaj kloŝoj]] de ambaŭ fuortoj. Ankaŭ antaŭbatalejo de la fuortaro Smolkov estis sekurigita per infanteria turniĝonta maŝinpafila turo en la fuorto MO S-37 kaj per pezaj maŝinpafiloj en ambaŭ kloŝoj de MO S-36 celitaj al alirvojo de [[Dolní Benešov]]. Pase de la jaro 1938 oni decidiĝis pri plenigo de interspaco inter objektoj MO S-34 kaj MO S-36. Sed nur la 19-an de septembro 1938 estis fermita oferto por konstrui objekton MO S-35, al kiu estis elvokitaj 3 entreprenistoj. [[PGK II Hlučín|PGK II]] atentigis, ke laŭ la programo la kloŝoj en MO S-35 devas esti enmuntitaj jam la 30-an de novembro 1938. Oni devas komenci la konstruadon maksimume fine de oktobro de 1938. Rilate al tre malfacilaj alvetureblaj rilatoj al la konstruloko devis esti donita al la entreprenisto kiel eble plej longa limdato por preparo de materialo, armaturo kaj ŝelaĵo. Sed la okazintaĵoj en [[Munkena interkonsento|septembro de 1938]] decidis, ke la fuorto ne estis konstruita. == Listo de objektoj == '''Noto''': La objektoj estas vicigitaj de oriento al okcidento. {| class="wikitable" |- ! Foto !! Pluaj<br />fotoj !! Markigo !! Nomo !! Rezistkapablo !! Dato de betonado !! Volumeno (m<sup>3</sup>) !! Lokigo !! Notoj |- | [[Dosiero:Kozmice, MO-S 27 (2015-05-01; 02).jpg|100px|MO S-27 Bor]] || {{Commonscat en tabelo|MO-S 27 Bor casemate}} || MO S-27 || Bor || I || 15-a-24-a de julio 1936 || - || {{Koord|49.9331433|18.1718147|regiono=CZ}} || duetaĝa |- | [[Dosiero:Bohuslavice, MO-S 28 (2015-05-01; 01).jpg|100px|MO S-28 Barbora]] || {{Commonscat en tabelo|MO-S 28 Barbora casemate}} || MO S-28 || Barbora || I || 7-a–12-a de aŭgusto 1936 || - || {{Koord|49.9343200|18.1660244|regiono=CZ}} || duetaĝa |- | [[Dosiero:Bohuslavice, MO-S 29 (2015-05-01; 02).jpg|100px|MO S-29 Horní Dvoják]] || {{Commonscat en tabelo|MO-S 29 Dvoják horní casemate}} || MO S-29 || Horní Dvoják || I || 19-a–22-a de aŭgusto 1936 || - || {{Koord|49.9333819|18.1607594|regiono=CZ}} || duetaĝa |- | [[Dosiero:Bohuslavice, MO-S 30 (2015-05-01; 01).jpg|100px|MO S-30 Dolní Dvoják]] || {{Commonscat en tabelo|MO-S 30 Dvoják dolní casemate}} || MO S-30 || Dolní Dvoják || I || 27-a–31-a de aŭgusto 1936 || - || {{Koord|49.9330489|18.1590214|regiono=CZ}} || duetaĝa |- | [[Dosiero:Kozmice, MO-S 31 (2015-05-01; 03).jpg|100px|MO S-31 Myslivna]] || {{Commonscat en tabelo|MO-S 31 U myslivny casemate}} || MO S-31 || Myslivna || II || 10-a–16-a de septembro 1936 || - || {{Koord|49.9279867|18.1537808|regiono=CZ}} || duetaĝa |- | [[Dosiero:Kozmice, MO-S 32 (2015-04-14; 01).jpg|100px|MO S-32 Bártovo pole]] || {{Commonscat en tabelo|MO-S 32 Bártovo pole casemate}} || MO S-32 || Bártovo pole || III || 9-a–16-a de novembro 1936 || - || {{Koord|49.9222383|18.1451683|regiono=CZ}} || duetaĝa, [[Infanteria turniĝonta maŝinpafila turo M/OR|M/OR]] |- | [[Dosiero:Dolní Benešov, MO-S 33 (2015-04-14; 07).jpg|100px|MO S-33 Kozmice]] || {{Commonscat en tabelo|MO-S 33 Kozmice casemate}} || MO S-33 || Kozmice || II || 6-a–11-a de oktobro 1936 || - || {{Koord|49.9172667|18.1414664|regiono=CZ}} || duetaĝa |- | [[Dosiero:Dolní Benešov, MO-S 34 (2015-04-14; 01).jpg|100px|MO S-34 Štěrkovna]] || {{Commonscat en tabelo|MO-S 34 Štěrkovna casemate}} || MO S-34 || Štěrkovna || II || 20-a–24-a de oktobro 1936 || - || {{Koord|49.9130711|18.1330211|regiono=CZ}} || duetaĝa |- | [[Dosiero:Dolní Benešov, MO-S 35 (2015-04-14; 01).jpg|100px|Loko, kie devis situi MO S-35]] || {{Commonscat en tabelo|MO-S 35 casemate}} || MO S-35 || - || II || nekonstruita || - || {{Koord|49.9125300|18.1209361|regiono=CZ}} || nerealigita, nekonstruita |- | [[Dosiero:Háj ve Slezsku, Chabičov, MO-S 36 (2015-04-14; 01).jpg|100px|MO S-36 U Opavice]] || {{Commonscat en tabelo|MO-S 36 U Opavice casemate}} || MO S-36 || U Opavice || II || 25-a–29-a de novembro 1936 || - || {{Koord|49.9048319|18.1047761|regiono=CZ}} || unuetaĝa |- | [[Dosiero:Háj ve Slezsku, MO-S 37 (2015-04-14; 02).jpg|100px|MO S-37 U Cukrovaru]] || {{Commonscat en tabelo|MO-S 37 Cukrovar casemate}} || MO S-37 || U Cukrovaru || II || 8-a–15-a de decembro 1936 || - || {{Koord|49.9043031|18.0922522|regiono=CZ}} || duetaĝa, [[Infanteria turniĝonta maŝinpafila turo M/OR|M/OR]] |} == Literaturo == * DURČÁK, Josef. : ''Opevňování Ostravska v letech 1935 až 1938.'' 2. vyd. Opava : AVE Centrum, 2005. ISBN 80-86268-05-5. * [[Petr Tomašovský|TOMAŠOVSKÝ, Petr]]. : [[Atlas objektů těžkého opevnění úseku Moravská Ostrava|''Atlas objektů těžkého opevnění úseku Moravská Ostrava.'']] 1.vyd. Opava : AVE Centrum, 2000. {{ISBN|80-86268-01-2}} ==Eksteraj ligiloj== * {{commonscat linio|Fortification subsection 4./II. Dolní Benešov}} {{unua}} [[Kategorio:PGK II Hlučín]] [[Kategorio:Dolní Benešov]] [[Kategorio:Kozmice (distrikto Opava)]] [[Kategorio:Háj ve Slezsku]] [[Kategorio:Konstruaĵoj en distrikto Opava]] [[Kategorio:Konstruaĵoj en Opava montetaro]] 16b39ahbgns3ile46tlzwpzt12tyubv 9348863 9348842 2026-04-06T14:14:58Z Petr Tomasovsky 678 9348863 wikitext text/x-wiki [[File:Kozmice, MO-S 27 (2015-05-01; 01).jpg|thumb|Infanteria fuorto MO S-27, kies kloŝoj estis elŝiritaj.]] '''Konstrua subsektoro 4./II. Dolní Benešov''' estiĝis dum konstruado de [[ĉeĥoslovakaj pezaj fortikaĵoj|pezaj fortikaĵoj]] de [[Ĉeĥoslovakaj antaŭmilitaj fortikaĵoj|ĉeĥoslovakaj fortikaĵoj]] en la jaroj 1935–1938 kiel daŭrigo post la [[subsektoro 3./II. Hlučín]]. La subsektoro estis komisiita por konstruado al firmao Inĝ. Bohuslav Krýsa, Moravia Ostrava laŭ la komisiigo el la 27-a de aprilo 1936. Projektitaj kaj konstruitaj estis en tiu ĉi subsektoro sume 10 [[infanteria fuorto|infanteriaj fuortoj]] enkadre de [[Pionirara grupa komandantejo II Hlučín]]. Post la objekto MO S-37 daŭrigis jam [[Pionirara grupa komandantejo IV Opava|PGK IV Opava]]. La memstara konstrua [[subsektoro 5./II. Smolkov]] okupiĝis ĝuste nur per tiu ĉi fuortaro, kiu situas malantaŭ la defendlinio sur kaj en monteto Padařov. ==Karakterizaĵo de la subsektoro== La objektoj de tiu ĉi subsektoro ligis al la antaŭa fortikaĵlinio en la arbaro nomata Bor. Kompare kun la ĉirkaŭaĵo de [[Darkovičky]] la objektoj estis en tiu ĉi arbaro nur en la I-a rezistkapabla grado kaj sen [[4cm kanono mod. 36|kontraŭtankaj kanonoj]]. La fuortoj en la arbaro povis kalkuli kun efika pafado de [[Artileria turniĝonta turo|artileria turo]] de [[Smolkov (artileria fuortaro)|fuortaro Smolkov]]. La ĉirkaŭajo de grava ŝoseo el [[Opava]], ĉe [[Kozmice (distrikto Opava)|Kozmice]], al [[Hlučín]] estis denove sekurigita per pli rezistemaj objektoj kaj per [[infanteria turniĝonta maŝinpafila turo M/OR]] en [[infanteria fuorto|fuorto]] MO S-32. La defendon en tiuj ĉi lokoj kompletigis [[Peza maŝinpafilo mod. 37|armilo M]] en kupolo de MO S-33 kaj pluaj pezaj maŝinpafiloj en [[Plafonaj blendaj elementoj en la ĉeĥoslovakaj fortikaĵoj|infanteriaj kloŝoj]] de ambaŭ fuortoj. Ankaŭ antaŭbatalejo de la fuortaro Smolkov estis sekurigita per infanteria turniĝonta maŝinpafila turo en la fuorto MO S-37 kaj per pezaj maŝinpafiloj en ambaŭ kloŝoj de MO S-36 celitaj al alirvojo de [[Dolní Benešov]]. Pase de la jaro 1938 oni decidiĝis pri plenigo de interspaco inter objektoj MO S-34 kaj MO S-36. Sed nur la 19-an de septembro 1938 estis fermita oferto por konstrui objekton MO S-35, al kiu estis elvokitaj 3 entreprenistoj. [[PGK II Hlučín|PGK II]] atentigis, ke laŭ la programo la kloŝoj en MO S-35 devas esti enmuntitaj jam la 30-an de novembro 1938. Oni devas komenci la konstruadon maksimume fine de oktobro de 1938. Rilate al tre malfacilaj alvetureblaj rilatoj al la konstruloko devis esti donita al la entreprenisto kiel eble plej longa limdato por preparo de materialo, armaturo kaj ŝelaĵo. Sed la okazintaĵoj en [[Munkena interkonsento|septembro de 1938]] decidis, ke la fuorto ne estis konstruita. == Listo de objektoj == '''Noto''': La objektoj estas vicigitaj de oriento al okcidento. {| class="wikitable" |- ! Foto !! Pluaj<br />fotoj !! Markigo !! Nomo !! Rezistkapablo !! Dato de betonado !! Volumeno (m<sup>3</sup>) !! Lokigo !! Notoj |- | [[Dosiero:Kozmice, MO-S 27 (2015-05-01; 02).jpg|100px|MO S-27 Bor]] || {{Commonscat en tabelo|MO-S 27 Bor casemate}} || MO S-27 || Bor || I || 15-a-24-a de julio 1936 || - || {{Koord|49.9331433|18.1718147|regiono=CZ}} || duetaĝa |- | [[Dosiero:Bohuslavice, MO-S 28 (2015-05-01; 01).jpg|100px|MO S-28 Barbora]] || {{Commonscat en tabelo|MO-S 28 Barbora casemate}} || MO S-28 || Barbora || I || 7-a–12-a de aŭgusto 1936 || - || {{Koord|49.9343200|18.1660244|regiono=CZ}} || duetaĝa |- | [[Dosiero:Bohuslavice, MO-S 29 (2015-05-01; 02).jpg|100px|MO S-29 Horní Dvoják]] || {{Commonscat en tabelo|MO-S 29 Dvoják horní casemate}} || MO S-29 || Horní Dvoják || I || 19-a–22-a de aŭgusto 1936 || - || {{Koord|49.9333819|18.1607594|regiono=CZ}} || duetaĝa |- | [[Dosiero:Bohuslavice, MO-S 30 (2015-05-01; 01).jpg|100px|MO S-30 Dolní Dvoják]] || {{Commonscat en tabelo|MO-S 30 Dvoják dolní casemate}} || MO S-30 || Dolní Dvoják || I || 27-a–31-a de aŭgusto 1936 || - || {{Koord|49.9330489|18.1590214|regiono=CZ}} || duetaĝa |- | [[Dosiero:Kozmice, MO-S 31 (2015-05-01; 03).jpg|100px|MO S-31 Myslivna]] || {{Commonscat en tabelo|MO-S 31 U myslivny casemate}} || MO S-31 || Myslivna || II || 10-a–16-a de septembro 1936 || - || {{Koord|49.9279867|18.1537808|regiono=CZ}} || duetaĝa |- | [[Dosiero:Kozmice, MO-S 32 (2015-04-14; 01).jpg|100px|MO S-32 Bártovo pole]] || {{Commonscat en tabelo|MO-S 32 Bártovo pole casemate}} || MO S-32 || Bártovo pole || III || 9-a–16-a de novembro 1936 || - || {{Koord|49.9222383|18.1451683|regiono=CZ}} || duetaĝa, [[Infanteria turniĝonta maŝinpafila turo M/OR|M/OR]] |- | [[Dosiero:Dolní Benešov, MO-S 33 (2015-04-14; 07).jpg|100px|MO S-33 Kozmice]] || {{Commonscat en tabelo|MO-S 33 Kozmice casemate}} || MO S-33 || Kozmice || II || 6-a–11-a de oktobro 1936 || - || {{Koord|49.9172667|18.1414664|regiono=CZ}} || duetaĝa |- | [[Dosiero:Dolní Benešov, MO-S 34 (2015-04-14; 01).jpg|100px|MO S-34 Štěrkovna]] || {{Commonscat en tabelo|MO-S 34 Štěrkovna casemate}} || MO S-34 || Štěrkovna || II || 20-a–24-a de oktobro 1936 || - || {{Koord|49.9130711|18.1330211|regiono=CZ}} || duetaĝa |- | [[Dosiero:Dolní Benešov, MO-S 35 (2015-04-14; 01).jpg|100px|Loko, kie devis situi MO S-35]] || {{Commonscat en tabelo|MO-S 35 casemate}} || MO S-35 || - || II || nekonstruita || - || {{Koord|49.9125300|18.1209361|regiono=CZ}} || nerealigita, nekonstruita |- | [[Dosiero:Háj ve Slezsku, Chabičov, MO-S 36 (2015-04-14; 01).jpg|100px|MO S-36 U Opavice]] || {{Commonscat en tabelo|MO-S 36 U Opavice casemate}} || MO S-36 || U Opavice || II || 25-a–29-a de novembro 1936 || - || {{Koord|49.9048319|18.1047761|regiono=CZ}} || unuetaĝa |- | [[Dosiero:Háj ve Slezsku, MO-S 37 (2015-04-14; 02).jpg|100px|MO S-37 U Cukrovaru]] || {{Commonscat en tabelo|MO-S 37 Cukrovar casemate}} || MO S-37 || U Cukrovaru || II || 8-a–15-a de decembro 1936 || - || {{Koord|49.9043031|18.0922522|regiono=CZ}} || duetaĝa, [[Infanteria turniĝonta maŝinpafila turo M/OR|M/OR]] |} == Literaturo == * DURČÁK, Josef. : ''Opevňování Ostravska v letech 1935 až 1938.'' 2. vyd. Opava : AVE Centrum, 2005. ISBN 80-86268-05-5. * [[Petr Tomašovský|TOMAŠOVSKÝ, Petr]]. : [[Atlas objektů těžkého opevnění úseku Moravská Ostrava|''Atlas objektů těžkého opevnění úseku Moravská Ostrava.'']] 1.vyd. Opava : AVE Centrum, 2000. {{ISBN|80-86268-01-2}} ==Vidu ankaŭ== * [[Fervojlinio Opava východ – Hlučín]] ==Eksteraj ligiloj== * {{commonscat linio|Fortification subsection 4./II. Dolní Benešov}} {{unua}} [[Kategorio:PGK II Hlučín]] [[Kategorio:Dolní Benešov]] [[Kategorio:Kozmice (distrikto Opava)]] [[Kategorio:Háj ve Slezsku]] [[Kategorio:Konstruaĵoj en distrikto Opava]] [[Kategorio:Konstruaĵoj en Opava montetaro]] f7maplqha9jyx3j774vmvwx1i7zmdz6 Boĵidar Trudić 0 940891 9348845 9348779 2026-04-06T13:47:54Z Arbarulo 135469 9348845 wikitext text/x-wiki {{Sen fontoj|dato = aprilo 2026 |komento =kredeble nekontrolita AI-aĵo}} {{Informkesto homo |dato de naskiĝo= |dato de morto= }} '''Boĵidar Trudiĉ''' (serbe: ''Božidar Trudić''; naskiĝinta en 1924 kaj mortis en 1989) estis serba komponisto, muzikologo kaj profesoro. Li estis tre respektata figuro en la tiama Jugoslavio, precipe pro sia kontribuo al la muzika kulturo kaj Esperanto. Trudić estis pioniro en la evoluigo de faka muzikterminaro en Esperanto. Li laboris por ke muzikistoj povu komuniki profesie per la internacia lingvo. Li kreis plurajn originalajn verkojn por Esperanto-tekstoj. Liaj komponaĵoj ofte estis prezentataj dum Universalaj Kongresoj kaj aliaj grandaj renkontiĝoj. Li lerte kunfandis la serban muzikan tradicion kun la universala spirito de la lingvo. Kiel klera muzikologo, li ofte prelegis pri la historio de muziko kaj la rilato inter lingvo kaj melodio dum esperantistaj eventoj. Li estis aktiva membro de la [[Serbia Esperanto-Ligo]] kaj de la jugoslava movado, helpante organizi kulturajn programojn kiuj altigis la nivelon de la movada arto. == Vidu ankaŭ == * [[Muzika Esperanto-Ligo]] * [[Muzika Terminaro]]<!-- == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} --> {{Ĝermo|esperantisto}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Trudiĉ, Bojidar}} [[Kategorio:Jugoslavaj esperantistoj]] 4c3f2elailujc2d3fl9q84801rdb9k2 Sylvain-René de la Verdière 0 940893 9348847 9348786 2026-04-06T13:48:27Z Arbarulo 135469 9348847 wikitext text/x-wiki {{Sen fontoj|dato = aprilo 2026 |komento =kredeble nekontrolita AI-aĵo}} {{Informkesto homo |dato de naskiĝo=1872 |dato de morto=1941 }} [[Grafo]] '''Sylvain-René de la Verdière''', patro de samnomula filo kaj ankaŭ esperantisto (1872–1941) estis franca nobelo, advokato kaj eminenta esperanto-aktivulo en la frua 20-a jarcento. Lia nobela deveno kaj socia pozicio helpis doni prestiĝon al la movado en Francio dum la "Ora Epoko" de Esperanto antaŭ la [[Unua Mondmilito]]. En 1903 li fondis la grupon de Bordozo kaj gvidis ĝin dum multaj jaroj, igante la urbon grava centro por la internacia lingvo. Li verkis diversajn artikolojn kaj broŝurojn por defendi kaj promocii Esperanton, emfazante ĝian utilon por internaciaj rilatoj kaj komerco. Li estis unu el la ĉefaj fondintoj kaj gvidantoj de la Esperanto-movado en [[Bordozo]] kaj en la sudokcidenta parto de Francio. Li servis kiel prezidanto de la '''Franca Societo por la Disvastigo de Esperanto''' ([[SFPE]], nun [[Espéranto-France]]) de 1908 ĝis 1911, periodo de granda kresko por la movado. Li aktive partoprenis en la organizado de fruaj Universalaj Kongresoj kaj estis konata pro siaj elegantaj paroladoj kaj diplomataj kapabloj. <!-- == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} -->{{Ĝermo|esperantisto}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Verdière de la, Sylvain-René}} [[Kategorio:Francaj esperantistoj]] 9367wjkd13mro9alktxysdffbrh6wls David Mager 0 940896 9348846 9348795 2026-04-06T13:48:08Z Arbarulo 135469 9348846 wikitext text/x-wiki {{Sen fontoj|dato = aprilo 2026 |komento =kredeble nekontrolita AI-aĵo}} <!--#ALIDIREKTI [[David Mager (naskita 1891)]]--> {{Informkesto homo |dato de naskiĝo= |dato de morto= }} '''David MAGER''' (dato kaj loko de naskiĝo estas ne konataj) estis israela poeto kaj verkisto. Li estis aktiva membro de la israela Esperanto-movado (ELI). Li loĝis en [[Be'er Ŝeba|Be'er Ŝeva]] kaj servis tie kiel [[delegito de UEA]] dum la 1980-aj jaroj. En 1986, li publikigis en [[Jerusalemo]] (ĉe la eldonejo ''Sivron'') poemaron kune kun [[Erco Baraka]] kaj Jeremi Giŝron. Liaj poemoj ofte temis pri Esperanto mem kaj la vivo en Israelo. En la [[Jarlibro de UEA|Jarlibroj de UEA]], li estis listigita kiel oficisto. == Verkaro == * ''Eli kaj Jahu'' (''poemoj el la [[Sankta Lando]]'' de [[Erco Baraka]] kaj David Mager. - Jerusalem: Eld. Sivron, 1986. - 14 p.) <!-- == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} -->{{Ĝermo|esperantisto}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Mager, David}} [[Kategorio:Israelaj esperantistoj]] mollfa3sjuzdi3qj11k4bwh6sdbf5th Boldizsár Marcell Marton 0 940908 9348836 9348832 2026-04-06T12:08:00Z Crosstor 3176 /* Elektitaj kontribuoj */ 9348836 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo |nomo = {{Paĝonomo}} |dosiero = {{#invoke:Wikidata|claim|P18}} |grandeco de dosiero = |priskribo = |naskonomo = }} '''{{Paĝonomo}}''' [boldiĵAr], laŭ la hungarlingve kutima nomordo '''Marton Boldizsár Marcell''' estis [[Hungario|hungara]] [[pastro]], [[karmelanoj|karmelana]] [[monaĥo]], [[instruisto]]. Lia [[nobelo|nobela]] origina persona nomo estis Boldizsár, lia monaĥa nomo estis Marcell, lia [[pseŭdonimo]] estis ''Marcell karmelita''. {{Paĝonomo}}<ref>https://opac-nevter.pim.hu/ro/record/-/record/display/manifestation/PIM64331/0996f5dc-1be7-4066-8857-c0d55ab718df/solr/0/24/0/1/authorOrder/ASC hungarlingva datenaro de muzeo</ref> naskiĝis {{naskiĝtago|1887|9|9}} en [[Zalakomár|Kiskomár]], li mortis {{mortotago|1966|5|29}} en [[Budapeŝto]]. == Biografio == {{Paĝonomo}} maturiĝis en [[Nagyszombat]] en 1905, poste li akiris pedagogian diplomon en [[ELTE|Scienca Universitato de Budapeŝto]] en [[1910]]. Post la diplomo li ekinstruis en [[Petrozsény]], inter 1914-1925 li instruis en gimnazio de [[Zalaegerszeg]], dum inter 1916-1918 li batalis en la [[unua mondmilito]]. En 1925 li aliĝis al la karmelanoj en [[Győr]], 4 jarojn poste monaĥiĝis, en [[1930]] li pastriĝis. Tuj poste li estis konfesisto kaj predikisto en [[Preĝejo Bruna Skapulario (Győr)]], krome en la apuda monaĥejo li instruis la novicojn. Ekde 1943 li faris la samon en [[Preĝejo Bruna Skapulario (Angyalföld)]], sed en 1950 la monaĥa vivo estis malpermesita en Hungario. Li povis fari animajn zorgadojn nur sekrete. == Elektitaj kontribuoj == * ''Muzulmán sírokon. Egy tiszt naplójából összeállította Marton Boldizsár'' (militaj rememoroj, 1922) * ''Mária ruhájában – Szentbeszédek.'' (predikoj, 1935) * ''Kolostori iskola a Kármelen.'' (1-a volumo: 1943, 2-a volumo: 1946) * ''Szépszeretet. Életem emlékei a Szűzanyában. Egy hivatás története a kármelbe'' (rememoroj, 1982, 2008, 2014) * ''Magasztalja lelkem az Urat...'' (kompilaĵo, 1997) * ''Útmutató csillag. Marcell atyával végig az éven'' (2002) * ''Összeszedettség'' (2014) == Memorigiloj == * memortabulo en [[Keszthely]] (2006) == Fontoj == * [https://www.karmelitarend.hu/marcell-atya/marcell-atya-elete/ biografio hungare kun foto] * [http://ppek.hu/szit-pdf/Marcell_atya_Kisboldogasszony_csillaga_Marcell_atya_naplojegyzetei_facsimile.pdf biografio hungare kun foto] * [http://adatbazisok.dfmk.hu/zalaiak?p=602 biografio hungare kun foto] * [https://web.archive.org/web/20160104112559/http://193.225.122.118/eletrajzilexikon/index.php?dir=M#MARTON%20BOLDIZS%C3%81R%20MARCELL biografio hungare kun foto] * [https://lexikon.katolikus.hu/M/Marton.html katolika leksikono] == Referencoj == {{Referencoj}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Marton, Boldizsár Marcell}} [[Kategorio:Hungaraj pastroj]] [[Kategorio:Hungaraj karmelanaj monaĥoj]] [[Kategorio:Hungaraj instruistoj]] [[Kategorio:Budapeŝtanoj]] {{Portalstrio|Biografio}} riqzabhii6dfuzh5imgdk1mmrge3qfg George E. Wagner 0 940909 9348834 9348833 2026-04-06T11:59:21Z Sj1mor 12103 9348834 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo |dato de naskiĝo= |dato de morto= }} '''George E. WAGNER''' (Naskiĝis la 17-an de septembro 1904 kaj mortis la 26-an de septembro 1984) estis usona esperantisto, kiu ludis tre gravan rolon en la organizo de la movado en Usono dum la mezo de la 20-a jarcento. Li loĝis kaj aktivis ĉefe en [[Klevlando]], [[Ohio]]. [[Esperanto-Asocio de Norda Ameriko]] (EANA): Dum la 1950-aj jaroj, li estis tre centra figuro en EANA. Li servis kiel ĝia vicprezidanto kaj poste kiel prezidanto. Wagner estis prezidanto de EANA dum la malfacila periodo de la "malkomunista ĉasado" ([[Makartiismo|Makartismo]]) en Usono. Tiam okazis profunda skismo inter EANA (gvidata de [[George Alan Connor]]) kaj la nove fondita [[ELNA]] (Esperanto-Ligo por Norda Ameriko). Wagner restis lojala al EANA dum tiu konflikto. En Klevlando, li estis la motoro de la loka Esperanto-societo dum jardekoj. Li organizis kursojn, klubajn kunvenojn kaj regionajn konferencojn. Li estis konata kiel entuziasma instruisto, kiu uzis modernajn metodojn por instigi usonanojn lerni la lingvon en tempo, kiam la intereso pri [[Fremda lingvo|fremdaj lingvoj]] en Usono ne ĉiam estis alta. Li servis kiel [[Delegito de UEA|delegito de]] [[Delegito de UEA|UEA]] dum multaj jaroj, reprezentante la esperantistojn de Ohio al la mondo. == Verkaro == * '''La seĝo dektria.''' Originala rakonto en facila Esperanto. Antaŭparolo de la aŭtoro. 24p. 215x135. [[Eldonejo Bero]] 1992 (dua eldono). <!-- == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} -->{{Ĝermo|esperantisto}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Wagner, George E.}} [[Kategorio:Usonaj esperantistoj]] kfbno30fxnjgg9tpscozyrl6we6g9fi Gottfried Hofstätter 0 940910 9348835 2026-04-06T12:05:21Z Sj1mor 12103 Kreis novan paĝon kun "{{Informkesto homo |dato de naskiĝo= |dato de morto= }} '''Gottfried Hofstätter''' (naskiĝis la 30-an de oktobro 1930 kaj mortis la 22-an de marto 2010 en [[Vieno]]) estis aŭstra esperantisto, kiu ludis tre gravan rolon en la movado de la dua duono de la 20-a jarcento, precipe en Vieno. Li lernis Esperanton en 1948, do baldaŭ post la [[Dua Mondmilito]], kaj rapide fariĝis unu el la motoroj de la aŭstra movado. Li servis kiel prezidanto de [[AEF]] dum multaj..." 9348835 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo |dato de naskiĝo= |dato de morto= }} '''Gottfried Hofstätter''' (naskiĝis la 30-an de oktobro 1930 kaj mortis la 22-an de marto 2010 en [[Vieno]]) estis aŭstra esperantisto, kiu ludis tre gravan rolon en la movado de la dua duono de la 20-a jarcento, precipe en Vieno. Li lernis Esperanton en 1948, do baldaŭ post la [[Dua Mondmilito]], kaj rapide fariĝis unu el la motoroj de la aŭstra movado. Li servis kiel prezidanto de [[AEF]] dum multaj jaroj (proksimume inter 1974 kaj 1980). Li estis konata pro sia kapablo modernigi la asocion kaj altiri pli junajn membrojn. Dum jardekoj li estis la koro de la Viena Esperanto-Societo, gvidante la lokan grupon kaj organizante sennombrajn prelegojn kaj kulturajn vesperojn. Kiel profesia instruisto, li estis elstara pedagogo de Esperanto. Li gvidis kursojn en [[Popola altlernejo|popolaltlernejoj]] (''Volkshochschule'') en Vieno kaj estis ekzamenanto de la aŭstraj ŝtataj ekzamenoj pri Esperanto. Li estis tre aktiva [[delegito de UEA]] kaj regule partoprenis en [[Universala Kongreso de Esperanto|Universalaj Kongresoj]], kie li ofte servis en la [[Komitato de UEA]]. Pro sia senlaca laboro, li estis elektita kiel Honora Prezidanto de AEF kaj ricevis diversajn rekonojn de la aŭstra registaro pro sia kontribuo al internacia kompreniĝo. <!-- == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} -->{{Ĝermo|esperantisto}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Hofstätter, Gottfried}} [[Kategorio:Aŭstraj esperantistoj]] l2a8hrzgcbvm31nxhpcnye9pwaopo0b 9348857 9348835 2026-04-06T14:04:58Z Sj1mor 12103 9348857 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo |dato de naskiĝo= |dato de morto= }} '''Gottfried Hofstätter''' (naskiĝis la 30-an de oktobro 1930 kaj mortis la 22-an de marto 2010 en [[Vieno]]) estis aŭstra esperantisto. Li lernis Esperanton en 1948, do baldaŭ post la [[Dua Mondmilito]], kaj rapide fariĝis unu el la motoroj de la aŭstra movado. Li servis kiel prezidanto de [[AEF]] dum multaj jaroj (proksimume inter 1974 kaj 1980). Li estis konata pro sia kapablo modernigi la asocion kaj altiri pli junajn membrojn. Dum jardekoj li estis la koro de la Viena Esperanto-Societo, gvidante la lokan grupon kaj organizante sennombrajn prelegojn kaj kulturajn vesperojn. Kiel profesia instruisto, li estis elstara pedagogo de Esperanto. Li gvidis kursojn en [[Popola altlernejo|popolaltlernejoj]] (''Volkshochschule'') en Vieno kaj estis ekzamenanto de la aŭstraj ŝtataj ekzamenoj pri Esperanto. Li estis tre aktiva [[delegito de UEA]] kaj regule partoprenis en [[Universala Kongreso de Esperanto|Universalaj Kongresoj]], kie li ofte servis en la [[Komitato de UEA]]. Pro sia senlaca laboro, li estis elektita kiel Honora Prezidanto de AEF kaj ricevis diversajn rekonojn de la aŭstra registaro pro sia kontribuo al internacia kompreniĝo. <!-- == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} -->{{Ĝermo|esperantisto}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Hofstätter, Gottfried}} [[Kategorio:Aŭstraj esperantistoj]] klaw934jm9zs8jyzbafe4akoy6hr1in Ernő Nyáry 0 940911 9348838 2026-04-06T13:18:01Z Crosstor 3176 Kreis novan paĝon kun "{{Informkesto homo |nomo = {{Paĝonomo}} |dosiero = {{#invoke:Wikidata|claim|P18}} |grandeco de dosiero = |priskribo = |naskonomo = |dato de naskiĝo = {{naskiĝtago|1906|8|30}} |loko de naskiĝo = {{Hungara reĝlando}} [[Turčiansky Peter|Turócszentpéter]] |dato de morto = {{mortotago|||}} |loko de morto = {{Hungario}} [[Avon]] }} [[Grafo]] '''[[Ernesto|Ernő]] Nyáry''' [ernO njAri],..." 9348838 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo |nomo = {{Paĝonomo}} |dosiero = {{#invoke:Wikidata|claim|P18}} |grandeco de dosiero = |priskribo = |naskonomo = |dato de naskiĝo = {{naskiĝtago|1906|8|30}} |loko de naskiĝo = {{Hungara reĝlando}} [[Turčiansky Peter|Turócszentpéter]] |dato de morto = {{mortotago|||}} |loko de morto = {{Hungario}} [[Avon]] }} [[Grafo]] '''[[Ernesto|Ernő]] Nyáry''' [ernO njAri], laŭ la hungarlingve kutima nomordo kaj kun pliaj personaj nomoj '''Nyáry Ernő [[Karolo|Károly]] [[Alberto (nomo)|Albert]]''' estis [[Hungario|hungara]] [[pastro]], [[karmelanoj|karmelana]] [[monaĥo]], altlerneja [[instruisto]]. Liaj [[nobelo|nobelaj]] antaŭnomoj estis ''bedeghi kaj berencsi'' [bedegi berenĉi]. {{Paĝonomo}}<ref> hungarlingva datenaro de muzeo</ref><ref> nemzeti névtér</ref> naskiĝis {{naskiĝtago|19||}} en [[]], li mortis {{mortotago|||}} en [[Budapeŝto]]<!--, li mortis {{mortotago|20||}} en [[]]-->. , 1987. augusztus 18.p21 == Biografio == {{Paĝonomo}} maturiĝis en [[gimnazio]] en sia naskiĝurbo, poste li aliĝis al la franciskanoj en akiris an diplomon en [[ELTE]] en [[1]]. Post la diplomo li praktikadis, poste li estis [[asistanto]] (1977–1981), [[lektoro]] (1981–1988), [[docento]] (1988–1997), [[profesoro]] (1997–2009), ankaŭ katedrestro (1991–2002) en la universitato. Intertempe li kandidatiĝis (CSc) en 19, li doktoriĝis en 19 antaŭ la [[Hungara Scienca Akademio]], lia [[habilitiĝo]] okazis en . Li edziĝis en 1971. Li ricevis [[premio]]jn inter 1948-1998.[[Teknika kaj Ekonomia Universitato de Budapeŝto|Teknika kaj Ekonomia Universitato de Budapeŝto]] == Elektitaj kontribuoj == * == Fontoj == * [ biografio hungare kun foto] * [ biografio hungare kun foto] * [ biografio hungare] * [ katolika leksikono] == Referencoj == {{Referencoj}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Nyary Erno}} [[Kategorio:Hungaraj pastroj]] [[Kategorio:Hungaraj franciskanaj monaĥoj]] [[Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj]] [[Kategorio:Budapeŝtanoj]] {{Portalstrio|Biografio}} 7c6hx47u88olzb3yf1vz8wtpu9wtn6r 9348867 9348838 2026-04-06T14:21:11Z Crosstor 3176 finredakto 9348867 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo |nomo = {{Paĝonomo}} |dosiero = {{#invoke:Wikidata|claim|P18}} |grandeco de dosiero = |priskribo = |naskonomo = |dato de naskiĝo = {{naskiĝtago|1906|8|30}} |loko de naskiĝo = {{Hungara reĝlando}}, {{Aŭstrio-Hungario}} [[Turčiansky Peter|Turócszentpéter]] |dato de morto = {{mortotago|1987|8|21}} |loko de morto = {{Francio}} [[Avon (Seine-et-Marne)]] }} [[Grafo]] '''[[Ernesto|Ernő]] Nyáry''' [ernO njAri], laŭ la hungarlingve kutima nomordo kaj kun pliaj personaj nomoj '''Nyáry Ernő [[Karolo|Károly]] [[Alberto (nomo)|Albert]]''' estis [[Hungario|hungardevena]] [[pastro]], ĉef[[episkopo]], [[karmelanoj|karmelana]] [[monaĥo]]. Liaj [[nobelo|nobelaj]] antaŭnomoj estis ''bedeghi kaj berencsi'' [bedegi berenĉi]. {{Paĝonomo}}<ref>https://opac-nevter.pim.hu/ro/record/-/record/display/manifestation/PIM66499/d35d94cc-d03c-44f0-8160-a23fc00d623a/solr/0/24/0/1/authorOrder/ASC hungarlingva datenaro de muzeo</ref><ref>https://magyarnemzetinevter.hu/szemelyi-nevter/?id=956545&date=2026-04-06 nemzeti névtér</ref> naskiĝis {{naskiĝtago|1906|8|30}} en [[Turčiansky Peter|Turócszentpéter]] ([[Hungara reĝlando]], [[Aŭstrio-Hungario]], nuntempa [[Turčiansky Peter]] en [[Slovakio]]), li mortis {{mortotago|1987|8|21}} en [[Avon (Seine-et-Marne)]] ([[Francio]]). == Biografio == {{Paĝonomo}} maturiĝis en [[piaristoj|piarista]] [[gimnazio]] en [[Vác]] en 1924, poste li studis en komerca altlernejo en [[Vieno]], inter 1928-1930 li estis soldato en [[Ĉeĥoslovakio]]. Jam kiel civilo li mallonge laboris en komerca firmao en [[Parizo]], poste en seminario en [[Innsbruck]] estis novico. Li aliĝis al la karmelanoj en 1932 en [[Lille]], kaj studis teologion. En 1937 li pastriĝis, supozeble tiutempe li monaĥiĝis. Post siaj studoj li vivis en monaĥejo en Avon, eĉ dum la baldaŭ nazia okupado. En 1939 li estis levita monaĥejestro. En 1954 lia tasko estis gvidi la mision en [[Bagdado]], tie li estis levita ĉefepiskopo en 1972, poste li pensiuliĝis en 1983. Post 3 jaroj li revenis al Avon, tiam li ricevis [[Honora legio|Honoran legion]]. == Fontoj == * [https://www.magyarkurir.hu/hirek/mindenhova-elkiser-minket-az-isteni-gondviseles-nyary-erno-bagdadi-latin-ersek-emlekezete biografio hungare kun foto] * [https://fejlesztesiprogramok.uni-nke.hu/hirek/2018/03/09/nyary-erno-a-huseges-szerzetes datenoj] * [https://lexikon.katolikus.hu/N/Ny%C3%A1ry.html katolika leksikono] == Referencoj == {{Referencoj}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Nyary Erno}} [[Kategorio:Francaj monaĥoj]] [[Kategorio:Hungardevenaj francoj]] [[Kategorio:Ĉefepiskopoj]] [[Kategorio:Karmelanoj]] {{Portalstrio|Biografio}} fp9e2v9h1h79gqum7o6t244bnozngus Diskuto:Trezoro Huang Yinbao 1 940912 9348840 2026-04-06T13:43:06Z Aidas 3488 Kreis novan paĝon kun "{{Vikipediisto kun artikolo|Trezoro Huang Yinbao|Trezoro Huang Yinbao}} {{Vikipediisto kun artikolo|Trezoro|Trezoro Huang Yinbao}}" 9348840 wikitext text/x-wiki {{Vikipediisto kun artikolo|Trezoro Huang Yinbao|Trezoro Huang Yinbao}} {{Vikipediisto kun artikolo|Trezoro|Trezoro Huang Yinbao}} cmoa445ldz7pli5jgn8292nxuy8liyc 9348848 9348840 2026-04-06T13:48:58Z Aidas 3488 9348848 wikitext text/x-wiki {{Vikipediisto kun artikolo|Trezoro Huang Yinbao|Trezoro Huang Yinbao}} {{centre|inter sept. 2016 kaj jan. 2023 (vidu la kontribuojn per la ligilo ĉi-supre)}} {{Vikipediisto kun artikolo|Trezoro|Trezoro Huang Yinbao}} {{centre|inter sept. 2016 kaj feb. 2018 (vidu la kontribuojn per la ligilo ĉi-supre)}} l1wax9zb5j287617nlmma5lcoptz0rp 9348858 9348848 2026-04-06T14:06:52Z Aidas 3488 9348858 wikitext text/x-wiki {{Vikipediisto kun artikolo|Trezoro Huang Yinbao|Trezoro Huang Yinbao|aktiva=ne}} {{centre|inter sept. 2016 kaj jan. 2023 (vidu la kontribuojn per la ligilo ĉi-supre)}} {{Vikipediisto kun artikolo|Trezoro|Trezoro Huang Yinbao|aktiva=ne}} {{centre|inter sept. 2016 kaj feb. 2018 (vidu la kontribuojn per la ligilo ĉi-supre)}} p16xync5vgjs00m9hs3c6ng2zkod8jy Uzanto:Trezoro 2 940913 9348849 2026-04-06T13:49:38Z Aidas 3488 Kreis novan paĝon kun "{{Vikipediisto kun artikolo|Trezoro|Trezoro Huang Yinbao}} {{centre|inter sept. 2016 kaj feb. 2018 (vidu la kontribuojn per la ligilo ĉi-supre)}}" 9348849 wikitext text/x-wiki {{Vikipediisto kun artikolo|Trezoro|Trezoro Huang Yinbao}} {{centre|inter sept. 2016 kaj feb. 2018 (vidu la kontribuojn per la ligilo ĉi-supre)}} splcu8s0dmn7ej4ye7iweb60u7o062i 9348850 9348849 2026-04-06T13:50:25Z Aidas 3488 9348850 wikitext text/x-wiki {{Vikipediisto kun artikolo|Trezoro|[[Trezoro Huang Yinbao]]}} {{centre|inter sept. 2016 kaj feb. 2018 (vidu la kontribuojn per la ligilo ĉi-supre)}} fi2b3r5g9x6e05sumjcc4ok122pmb8k 9348851 9348850 2026-04-06T13:53:12Z Aidas 3488 9348851 wikitext text/x-wiki {{centre|[[Trezoro Huang Yinbao]]:}} {{Vikipediisto kun artikolo|Trezoro|Trezoro Huang Yinbao}} {{centre|inter sept. 2016 kaj feb. 2018 (vidu la kontribuojn per la ligilo ĉi-supre)}} r8m0hh5ui4ix4uxwn0hs6nh7xuh7jss 9348856 9348851 2026-04-06T14:04:44Z Aidas 3488 9348856 wikitext text/x-wiki {{centre|[[Trezoro Huang Yinbao]]:}} {{Vikipediisto kun artikolo|Trezoro|Trezoro Huang Yinbao|aktiva=ne}} {{centre|inter sept. 2016 kaj feb. 2018 (vidu la kontribuojn per la ligilo ĉi-supre - <br/> ĝis jan. 2023 li ankaŭ kontribuis je plena uzantonomo [[:uzanto:Trezoro Huang Yinbao]])}} h9ltqbye4wwhnm78itazbd8r17dhmh8 Uzanto:Trezoro Huang Yinbao 2 940914 9348852 2026-04-06T13:56:28Z Aidas 3488 Kreis novan paĝon kun "{{centre|[[Trezoro Huang Yinbao]]:}} {{Vikipediisto kun artikolo|Trezoro Huang Yinbao|Trezoro Huang Yinbao}} {{centre|inter sept. 2016 kaj jan. 2023 (vidu la ekontribuojn per la ligilo ĉi-supre)}}" 9348852 wikitext text/x-wiki {{centre|[[Trezoro Huang Yinbao]]:}} {{Vikipediisto kun artikolo|Trezoro Huang Yinbao|Trezoro Huang Yinbao}} {{centre|inter sept. 2016 kaj jan. 2023 (vidu la ekontribuojn per la ligilo ĉi-supre)}} k8c79mtnmovva7pkuk0aj5cqq8zd4i3 9348853 9348852 2026-04-06T13:58:37Z Aidas 3488 9348853 wikitext text/x-wiki {{centre|[[Trezoro Huang Yinbao]]:}} {{Vikipediisto kun artikolo|Trezoro Huang Yinbao|Trezoro Huang Yinbao|aktiva=ne}} {{centre|inter sept. 2016 kaj jan. 2023 (vidu la ekontribuojn per la ligilo ĉi-supre)}} 7nvmvspeu9z6lseaj69pacy6lfqnjlm 9348854 9348853 2026-04-06T14:00:35Z Aidas 3488 9348854 wikitext text/x-wiki {{centre|[[Trezoro Huang Yinbao]]:}} {{Vikipediisto kun artikolo|Trezoro Huang Yinbao|Trezoro Huang Yinbao|aktiva=ne}} {{centre|inter sept. 2016 kaj jan. 2023 (vidu la ekontribuojn per la ligilo ĉi-supre - ĝis feb.2018 li ankaŭ kontribuis je simpla uzantonomo [[:uzanto:Trezoro]])}} eb2njpmski6xi7f9zp2lmsh90fb3tjp 9348855 9348854 2026-04-06T14:01:20Z Aidas 3488 9348855 wikitext text/x-wiki {{centre|[[Trezoro Huang Yinbao]]:}} {{Vikipediisto kun artikolo|Trezoro Huang Yinbao|Trezoro Huang Yinbao|aktiva=ne}} {{centre|inter sept. 2016 kaj jan. 2023 (vidu la ekontribuojn per la ligilo ĉi-supre - <br/>ĝis feb.2018 li ankaŭ kontribuis je simpla uzantonomo [[:uzanto:Trezoro]])}} 47w7dtded6p7lm3a9qfwbo7aikpl0wf Ella H. Gibson 0 940915 9348860 2026-04-06T14:09:49Z Sj1mor 12103 Kreis novan paĝon kun "{{Informkesto homo |dato de naskiĝo= |dato de morto= }} '''Ella Huntington GIBSON''' (naskiĝis la 16-an de septembro 1839 en [[Masaĉuseco]] kaj mortis la 8-an de marto 1918) estis usona instruistino, verkistino kaj pionira esperantisto, kiu ludis gravan rolon en la frua usona movado ĉirkaŭ la jaro 1900. Ŝi estis unu el la unuaj membroj de la '''Bostona Esperanto-Societo''' (BEA), kiu estis la unua oficiala Esperanto-grupo en Usono (fondita en 1905). Kiel pro..." 9348860 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo |dato de naskiĝo= |dato de morto= }} '''Ella Huntington GIBSON''' (naskiĝis la 16-an de septembro 1839 en [[Masaĉuseco]] kaj mortis la 8-an de marto 1918) estis usona instruistino, verkistino kaj pionira esperantisto, kiu ludis gravan rolon en la frua usona movado ĉirkaŭ la jaro 1900. Ŝi estis unu el la unuaj membroj de la '''Bostona Esperanto-Societo''' (BEA), kiu estis la unua oficiala Esperanto-grupo en Usono (fondita en 1905). Kiel profesia instruistino, ŝi tre aktive instruis la lingvon en Bostono. Ŝi gvidis kursojn por virinoj kaj infanoj, helpante al la lingvo radikiĝi en la intelekta medio de [[Nov-Anglio]]. Ŝi verkis artikolojn pri Esperanto en lokaj ĵurnaloj kaj estis konata pro siaj lertaj tradukoj de anglalingva poezio en Esperanton. Krom Esperanto, ŝi estis tre aktiva en movadoj por [[virinaj rajtoj]] ([[sufrageto]]) kaj por la [[Reformismo|socia reformo]], vidante Esperanton kiel ilon por universala [[paco]] kaj [[egaleco]]. Ŝi partoprenis en la unuaj naciaj kunvenoj de la usona movado kaj estis estimata pro sia entuziasmo en tempo, kiam Esperanto estis ankoraŭ preskaŭ nekonata en [[Usono]]. <!-- == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} -->{{Ĝermo|esperantisto}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Gibson, Ella H.}} [[Kategorio:Usonaj esperantistoj]] ttddcpbxe5p28mcl13umx67h24i9n1m Erkki Rasku (naskita 1903) 0 940916 9348862 2026-04-06T14:14:57Z Sj1mor 12103 Kreis novan paĝon kun "{{Informkesto homo |dato de naskiĝo= |dato de morto= }} '''Erkki Rasku''' (naskiĝis la 16-an de aprilo 1903 kaj mortis la 22-an de januaro 1983) estis finna instruisto kaj tre aktiva esperantisto, kiu ludis gravan rolon en la finna movado dum pluraj jardekoj. Li loĝis kaj aktivis ĉefe en [[Pori]], vigla centro de Esperanto en Finnlando dum la mezo de la 20-a jarcento. Li estis [[lerneja instruisto]], kio ege helpis lian agadon kiel pedagogo de la lingvo.Li est..." 9348862 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo |dato de naskiĝo= |dato de morto= }} '''Erkki Rasku''' (naskiĝis la 16-an de aprilo 1903 kaj mortis la 22-an de januaro 1983) estis finna instruisto kaj tre aktiva esperantisto, kiu ludis gravan rolon en la finna movado dum pluraj jardekoj. Li loĝis kaj aktivis ĉefe en [[Pori]], vigla centro de Esperanto en Finnlando dum la mezo de la 20-a jarcento. Li estis [[lerneja instruisto]], kio ege helpis lian agadon kiel pedagogo de la lingvo.Li estis tre lojala membro de la Finna Esperanto-Asocio (FEA) kaj servis en diversaj administraj roloj. Dum multaj jaroj li estis la loka reprezentanto de la asocio en la regiono de [[Satakunta]]. Rasku estis konata kiel eminenta [[Esperanto-instruisto]]. Li gvidis sennombrajn kursojn en popolaltlernejoj kaj organizis somerajn kursarojn, kiuj altiris lernantojn el la tuta Finnlando. Li servis kiel faka [[delegito de UEA]] pri [[instruado]] kaj [[turismo]] dum longa tempo, helpante al eksterlandaj gastoj viziti Finnlandon. Li estis priskribita kiel modesta, laborema kaj tre idealisma homo, kiu kredis je la rolo de Esperanto por internacia paco kaj edukado.<!-- == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} --> {{Ĝermo|esperantisto}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Rasku, Erkki}} [[Kategorio:Finnaj esperantistoj]] m5g5isphzpiy1iy29i7g018e3rr9vu8 9348864 9348862 2026-04-06T14:16:50Z Sj1mor 12103 Sj1mor movis paĝon [[Erkki Rasku]] al [[Erkki Rasku (naskita 1903)]] 9348862 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo |dato de naskiĝo= |dato de morto= }} '''Erkki Rasku''' (naskiĝis la 16-an de aprilo 1903 kaj mortis la 22-an de januaro 1983) estis finna instruisto kaj tre aktiva esperantisto, kiu ludis gravan rolon en la finna movado dum pluraj jardekoj. Li loĝis kaj aktivis ĉefe en [[Pori]], vigla centro de Esperanto en Finnlando dum la mezo de la 20-a jarcento. Li estis [[lerneja instruisto]], kio ege helpis lian agadon kiel pedagogo de la lingvo.Li estis tre lojala membro de la Finna Esperanto-Asocio (FEA) kaj servis en diversaj administraj roloj. Dum multaj jaroj li estis la loka reprezentanto de la asocio en la regiono de [[Satakunta]]. Rasku estis konata kiel eminenta [[Esperanto-instruisto]]. Li gvidis sennombrajn kursojn en popolaltlernejoj kaj organizis somerajn kursarojn, kiuj altiris lernantojn el la tuta Finnlando. Li servis kiel faka [[delegito de UEA]] pri [[instruado]] kaj [[turismo]] dum longa tempo, helpante al eksterlandaj gastoj viziti Finnlandon. Li estis priskribita kiel modesta, laborema kaj tre idealisma homo, kiu kredis je la rolo de Esperanto por internacia paco kaj edukado.<!-- == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} --> {{Ĝermo|esperantisto}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Rasku, Erkki}} [[Kategorio:Finnaj esperantistoj]] m5g5isphzpiy1iy29i7g018e3rr9vu8 Erkki Rasku 0 940917 9348865 2026-04-06T14:16:50Z Sj1mor 12103 Sj1mor movis paĝon [[Erkki Rasku]] al [[Erkki Rasku (naskita 1903)]] 9348865 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Erkki Rasku (naskita 1903)]] s1kj1zsviwws4fwi257g1l7i6iqnzjr 9348870 9348865 2026-04-06T14:26:58Z Sj1mor 12103 Forigis alidirektigilon al [[Erkki Rasku (naskita 1903)]] 9348870 wikitext text/x-wiki {{Ne konfuzu2|samnomulo [[Erkki Rasku (naskita 1903)]]}}{{Informkesto homo |dato de naskiĝo= |dato de morto= }} '''Erkki Rasku''' (naskiĝis la 28-an de aŭgusto 1922 en [[Pori]] - mortis la 18-an de novembro 2007 samloke) estas finna esperantisto, kiu estas precipe konata kiel verkisto kaj poeto en Esperanto. Liaj poemoj kaj prozaĵoj aperis en diversaj esperantistaj gazetoj kaj antologioj. Li estis konata pro sia kapablo esprimi profundajn sentojn per simpla sed eleganta lingvaĵo. Liaj verkoj ofte spegulas la finnan naturon kaj la "[[Interna ideo|internan ideon]]" de la Esperanto-movado. == Verkaro == === Originala Poezio === Liaj poemoj aperis regule en la revuo ''[[Esperanta Finnlando]]'' kaj en diversaj nordiaj esperantistaj organoj. Li verkis la tekston por la ''Kanto de Pori'' en Esperanto, kiu fariĝis speco de [[himno]] por la lokaj esperantistoj. === Tradukoj el la finna === Li estis tre lerta tradukisto de finna poezio. Li tradukis verkojn de famaj finnaj poetoj kiel [[Eino Leino]] kaj [[V. A. Koskenniemi|V.A. Koskenniemi]]. Liaj tradukoj elstaras pro la zorga observado de ritmo kaj rimo, adaptante la finnan melankolion al la strukturo de Esperanto. === Prozo kaj Artikoloj === "'''La neĝulo'''" (noveleto): Unu el liaj konataj prozaj verkaĵoj. Li verkis multajn artikolojn pri la historio de la Esperanto-movado en Pori, dokumentante la agadon de la pioniroj en sia regiono. Li kontribuis al la bulteno de la Finna Esperantista Instruista Asocio. === Loka kulturo === Li gvidis literaturajn rondetojn en Pori kaj tradukis informmaterialojn pri la urbo por eksterlandaj esperantistoj.<!-- == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} --> {{Ĝermo|esperantisto}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Rasku, Erkki}} [[Kategorio:Finnaj esperantistoj]] i3kr016tr4hmy84vo0bfgwdte7t4ztw Robert Diez 0 940918 9348872 2026-04-06T14:31:11Z Tirolischleioans 254019 Kreis novan paĝon kun "[[file:Robert Diez photo.jpg|eta|Robert Diez (malpost 1909)]] [[File:Reichstag Plastik 01 HDR.jpg|thumb|alegorio de bierfarado; Berline, ĉe [[reichstag (konstruaĵo)|Reichstag]]]] '''Robert DIEZ''' (naskiĝinta la {{Daton|20|4|1844}} en [[Pößneck]], mortinta la {{daton|7|10|1922}} en [[Dresden|Dresden-Loschwitz]]<ref>Oficejo pri civila stato Dresden XII, registro de naskoj kaj malnaskoj 1922, n-ro 148.</ref>) estis [[germanio|germana]] skulptisto. Edzinigis lin..." 9348872 wikitext text/x-wiki [[file:Robert Diez photo.jpg|eta|Robert Diez (malpost 1909)]] [[File:Reichstag Plastik 01 HDR.jpg|thumb|alegorio de bierfarado; Berline, ĉe [[reichstag (konstruaĵo)|Reichstag]]]] '''Robert DIEZ''' (naskiĝinta la {{Daton|20|4|1844}} en [[Pößneck]], mortinta la {{daton|7|10|1922}} en [[Dresden|Dresden-Loschwitz]]<ref>Oficejo pri civila stato Dresden XII, registro de naskoj kaj malnaskoj 1922, n-ro 148.</ref>) estis [[germanio|germana]] skulptisto. Edzinigis lin en 1895 Diez Luise Calberla. == Vivo == Frekventis Diez la gimnazion [[henfling-gimnazio|Bernhardinum]] en [[Meiningen]] gastante ĉe la onklo kaj kortega pentristo [[Samuel Friedrich Diez]]. Lia artista trejniĝo ekis en 1863 ĉe la [[dresdeno|Dresdena]] Artakademio kaj de 1867 li disĉiplis ĉe [[Johannes Schilling]]. De 1873 li estis liberprofesiulo. En 1881 li fariĝis honora membro de la Dresdena Akademio. Li postantis al [[Ernst Hähnel]] en la majstra ateliero pri plastikoj kaj iĝis ano de la altlerneja konsilio. En 1891 li iĝis profesoro ĉe la sama altlernejo. En 1901 ĵurianoj de la Granda Berlina Artekspozicio aljuĝis al li grandan ormedalon. En 1909 Diez estis kunfondinto de la artista klubo ''Künstlervereinigung Dresden''. En 1912 li ricevis la titolon de sekreta konsilisto kaj en 1915 honoran doktorecon de la Dresdena Veterinara Altlernejo. Inter liaj dischiplaro estis ankaŭ [[Ernst Barlach]], [[Richard Daniel Fabricius]] kaj [[Selmar Werner]]. Tombo lia troviĝas Dresdeno sur la tombejo ''Innerer Neustädter Friedhof''. == Verkoj (elekto) == * en Dresdeno: ** puto ''Gänsediebbrunnen'' (1878): premiita en 1878 en Munkeno; nuna troviĝo je strato ''Weiße Gasse'', kun replikoj i.a. en [[Pößneck]] ** monumento por [[Otto von Bismarck]] ''Bismarck-Denkmal'' (1903): je strato ''Seestraße'' ** duputa ensemblo ''Stille Wasser'' kaj ''Stürmische Wogen'': je placo ''Albertplatz'' ** bronzmedalinoj ĉe la muzeo ''Albertinum'' ** bronzplastiko ''Trauernde Fraŭ / Ruhe'' kaj du portretmedalionoj ĉe la tombo de [[Felix Schweighofer]] (sur Johana Tombejo, kvartalo Tolkewitz) * en [[Braunschweig]]: ** venkmonumento ''Siegesdenkmal'' laŭ skizoj de [[Adolf Breymann]]: ĝi post ties morto kun al porsoldata figuraro ''Heimkehr des Kriegers'' finiĝis fare de Diez (1881); realigo de [[Hermann Heinrich Howaldt]] * [[Meiningen]]: ** puto ''Bechsteinbrunnen'' (1909): en al [[Angla ĝardeno de Meiningen|Angla ĝardeno]], je honoro de la fabelisto [[Ludwig Bechstein]] == Literaturo == *Ernst Sigismund: [https://arĉive.org/details/allgemeineslexik09thie/page/281/mode/1up "Diez, Robert"] - ĉe: Ulrich Thieme (eld.): ''Allgemeines Lexikon der Bildenden Künstler von der Antike bis zur Gegenwart,'' volumo 9, E. A. Seemann, Leipzig 1913, p. 281–282 * Ernst-Günter Knüppel: ''Robert Diez. Bildhauerkunst zwischen Romantik und Jugendstil,'' Leipzig 2009, ISBN 978-3-86583-355-6 == Eksteraj ligiloj == {{Commonscat}} * [https://www.stadtwikidd.de/wiki/Robert_Diez "Robert Diez"] - ĉe: ''StadtWiki Dresden'' == Notoj == <references /> {{bibliotekoj}} {{DEFAULTSORT:Diez, Robert}} [[Kategorio:Germanaj skulptistoj]] [[Kategorio:Pößneck]] [[Kategorio:Germanaj profesoroj]] [[Kategorio:Dresdeno]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en 1844]] [[Kategorio:Mortintoj en 1922]] katit9izw0gn44tui6tdemy1vgdemcm 9348874 9348872 2026-04-06T14:31:54Z Tirolischleioans 254019 /* Verkoj (elekto) */ 9348874 wikitext text/x-wiki [[file:Robert Diez photo.jpg|eta|Robert Diez (malpost 1909)]] [[File:Reichstag Plastik 01 HDR.jpg|thumb|alegorio de bierfarado; Berline, ĉe [[reichstag (konstruaĵo)|Reichstag]]]] '''Robert DIEZ''' (naskiĝinta la {{Daton|20|4|1844}} en [[Pößneck]], mortinta la {{daton|7|10|1922}} en [[Dresden|Dresden-Loschwitz]]<ref>Oficejo pri civila stato Dresden XII, registro de naskoj kaj malnaskoj 1922, n-ro 148.</ref>) estis [[germanio|germana]] skulptisto. Edzinigis lin en 1895 Diez Luise Calberla. == Vivo == Frekventis Diez la gimnazion [[henfling-gimnazio|Bernhardinum]] en [[Meiningen]] gastante ĉe la onklo kaj kortega pentristo [[Samuel Friedrich Diez]]. Lia artista trejniĝo ekis en 1863 ĉe la [[dresdeno|Dresdena]] Artakademio kaj de 1867 li disĉiplis ĉe [[Johannes Schilling]]. De 1873 li estis liberprofesiulo. En 1881 li fariĝis honora membro de la Dresdena Akademio. Li postantis al [[Ernst Hähnel]] en la majstra ateliero pri plastikoj kaj iĝis ano de la altlerneja konsilio. En 1891 li iĝis profesoro ĉe la sama altlernejo. En 1901 ĵurianoj de la Granda Berlina Artekspozicio aljuĝis al li grandan ormedalon. En 1909 Diez estis kunfondinto de la artista klubo ''Künstlervereinigung Dresden''. En 1912 li ricevis la titolon de sekreta konsilisto kaj en 1915 honoran doktorecon de la Dresdena Veterinara Altlernejo. Inter liaj dischiplaro estis ankaŭ [[Ernst Barlach]], [[Richard Daniel Fabricius]] kaj [[Selmar Werner]]. Tombo lia troviĝas Dresdeno sur la tombejo ''Innerer Neustädter Friedhof''. == Verkoj (elekto) == * en Dresdeno: ** puto ''Gänsediebbrunnen'' (1878): premiita en 1878 en Munkeno; nuna troviĝo je strato ''Weiße Gasse'', kun replikoj i.a. en [[Pößneck]] ** monumento por [[Otto von Bismarck]] ''Bismarck-Denkmal'' (1903): je strato ''Seestraße'' ** duputa ensemblo ''Stille Wasser'' kaj ''Stürmische Wogen'': je placo ''Albertplatz'' ** bronzmedalinoj ĉe la muzeo ''Albertinum'' ** bronzplastiko ''Trauernde Fraŭ / Ruhe'' kaj du portretmedalionoj ĉe la tombo de [[Felix Schweighofer]] (sur Johana Tombejo, kvartalo Tolkewitz) * en [[Braunschweig]]: ** venkmonumento ''Siegesdenkmal'' laŭ skizoj de Adolf Breymann: ĝi post ties morto kun al porsoldata figuraro ''Heimkehr des Kriegers'' finiĝis fare de Diez (1881); realigo de [[Hermann Heinrich Howaldt]] * [[Meiningen]]: ** puto ''Bechsteinbrunnen'' (1909): en al [[Angla ĝardeno de Meiningen|Angla ĝardeno]], je honoro de la fabelisto [[Ludwig Bechstein]] == Literaturo == *Ernst Sigismund: [https://arĉive.org/details/allgemeineslexik09thie/page/281/mode/1up "Diez, Robert"] - ĉe: Ulrich Thieme (eld.): ''Allgemeines Lexikon der Bildenden Künstler von der Antike bis zur Gegenwart,'' volumo 9, E. A. Seemann, Leipzig 1913, p. 281–282 * Ernst-Günter Knüppel: ''Robert Diez. Bildhauerkunst zwischen Romantik und Jugendstil,'' Leipzig 2009, ISBN 978-3-86583-355-6 == Eksteraj ligiloj == {{Commonscat}} * [https://www.stadtwikidd.de/wiki/Robert_Diez "Robert Diez"] - ĉe: ''StadtWiki Dresden'' == Notoj == <references /> {{bibliotekoj}} {{DEFAULTSORT:Diez, Robert}} [[Kategorio:Germanaj skulptistoj]] [[Kategorio:Pößneck]] [[Kategorio:Germanaj profesoroj]] [[Kategorio:Dresdeno]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en 1844]] [[Kategorio:Mortintoj en 1922]] jr0qa5qxon3k04e07sm76i9ytowao0h 9348879 9348874 2026-04-06T14:34:22Z Tirolischleioans 254019 9348879 wikitext text/x-wiki [[file:Robert Diez photo.jpg|eta|Robert Diez (malpost 1909)]] [[File:Reichstag Plastik 01 HDR.jpg|thumb|alegorio de bierfarado; Berline, ĉe [[reichstag (konstruaĵo)|Reichstag]]]] '''Robert DIEZ''' (naskiĝinta la {{Daton|20|4|1844}} en [[Pößneck]], mortinta la {{daton|7|10|1922}} en [[Dresden|Dresden-Loschwitz]]<ref>Oficejo pri civila stato Dresden XII, registro de naskoj kaj malnaskoj 1922, n-ro 148.</ref>) estis [[germanio|germana]] skulptisto. Edzinigis lin en 1895 Diez Luise Calberla. == Vivo == Frekventis Diez la gimnazion [[henfling-gimnazio|Bernhardinum]] en [[Meiningen]] gastante ĉe la onklo kaj kortega pentristo [[Samuel Friedrich Diez]]. Lia artista trejniĝo ekis en 1863 ĉe la [[dresdeno|Dresdena]] Artakademio kaj de 1867 li disĉiplis ĉe [[Johannes Schilling]]. De 1873 li estis liberprofesiulo. En 1881 li fariĝis honora membro de la Dresdena Akademio. Li postantis al [[Ernst Hähnel]] en la majstra ateliero pri plastikoj kaj iĝis ano de la altlerneja konsilio. En 1891 li iĝis profesoro ĉe la sama altlernejo. En 1901 ĵurianoj de la Granda Berlina Artekspozicio aljuĝis al li grandan ormedalon. En 1909 Diez estis kunfondinto de la artista klubo ''Künstlervereinigung Dresden''. En 1912 li ricevis la titolon de sekreta konsilisto kaj en 1915 honoran doktorecon de la Dresdena Veterinara Altlernejo. Inter liaj dischiplaro estis ankaŭ [[Ernst Barlach]], [[Richard Daniel Fabricius]] kaj [[Selmar Werner]]. Tombo lia troviĝas Dresdeno sur la tombejo ''Innerer Neustädter Friedhof''. == Verkoj (elekto) == * en Dresdeno: ** puto ''Gänsediebbrunnen'' (1878): premiita en 1878 en Munkeno; nuna troviĝo je strato ''Weiße Gasse'', kun replikoj i.a. en [[Pößneck]] ** monumento por [[Otto von Bismarck]] ''Bismarck-Denkmal'' (1903): je strato ''Seestraße'' ** duputa ensemblo ''Stille Wasser'' kaj ''Stürmische Wogen'': je placo ''Albertplatz'' ** bronzmedalinoj ĉe la muzeo ''Albertinum'' ** bronzplastiko ''Trauernde Fraŭ / Ruhe'' kaj du portretmedalionoj ĉe la tombo de [[Felix Schweighofer]] (sur Johana Tombejo, kvartalo Tolkewitz) * en [[Braunschweig]]: ** venkmonumento ''Siegesdenkmal'' laŭ skizoj de Adolf Breymann: ĝi post ties morto kun al porsoldata figuraro ''Heimkehr des Kriegers'' finiĝis fare de Diez (1881); realigo de [[Hermann Heinrich Howaldt]] * [[Meiningen]]: ** puto ''Bechsteinbrunnen'' (1909): en al [[Angla ĝardeno de Meiningen|Angla ĝardeno]], je honoro de la fabelisto [[Ludwig Bechstein]] == Literaturo == *Ernst Sigismund: [https://arĉive.org/details/allgemeineslexik09thie/page/281/mode/1up "Diez, Robert"] - ĉe: Ulrich Thieme (eld.): ''Allgemeines Lexikon der Bildenden Künstler von der Antike bis zur Gegenwart,'' volumo 9, E. A. Seemann, Leipzig 1913, p. 281–282 * Ernst-Günter Knüppel: ''Robert Diez. Bildhauerkunst zwischen Romantik und Jugendstil,'' Leipzig 2009, ISBN 978-3-86583-355-6 == Eksteraj ligiloj == {{Commonscat}} * [https://www.stadtwikidd.de/wiki/Robert_Diez "Robert Diez"] - ĉe: ''StadtWiki Dresden'' == Notoj == <references /> {{bibliotekoj}} {{DEFAULTSORT:Diez, Robert}} [[Kategorio:Germanaj skulptistoj]] [[Kategorio:Pößneck]] [[Kategorio:Germanaj profesoroj]] [[Kategorio:Homoj rilataj al Dresdeno]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en 1844]] [[Kategorio:Mortintoj en 1922]] puh1y1c1dy8qhon7w4wqxne5hcmacbs 9348901 9348879 2026-04-06T14:43:45Z Tirolischleioans 254019 /* Verkoj (elekto) */ 9348901 wikitext text/x-wiki [[file:Robert Diez photo.jpg|eta|Robert Diez (malpost 1909)]] [[File:Reichstag Plastik 01 HDR.jpg|thumb|alegorio de bierfarado; Berline, ĉe [[reichstag (konstruaĵo)|Reichstag]]]] '''Robert DIEZ''' (naskiĝinta la {{Daton|20|4|1844}} en [[Pößneck]], mortinta la {{daton|7|10|1922}} en [[Dresden|Dresden-Loschwitz]]<ref>Oficejo pri civila stato Dresden XII, registro de naskoj kaj malnaskoj 1922, n-ro 148.</ref>) estis [[germanio|germana]] skulptisto. Edzinigis lin en 1895 Diez Luise Calberla. == Vivo == Frekventis Diez la gimnazion [[henfling-gimnazio|Bernhardinum]] en [[Meiningen]] gastante ĉe la onklo kaj kortega pentristo [[Samuel Friedrich Diez]]. Lia artista trejniĝo ekis en 1863 ĉe la [[dresdeno|Dresdena]] Artakademio kaj de 1867 li disĉiplis ĉe [[Johannes Schilling]]. De 1873 li estis liberprofesiulo. En 1881 li fariĝis honora membro de la Dresdena Akademio. Li postantis al [[Ernst Hähnel]] en la majstra ateliero pri plastikoj kaj iĝis ano de la altlerneja konsilio. En 1891 li iĝis profesoro ĉe la sama altlernejo. En 1901 ĵurianoj de la Granda Berlina Artekspozicio aljuĝis al li grandan ormedalon. En 1909 Diez estis kunfondinto de la artista klubo ''Künstlervereinigung Dresden''. En 1912 li ricevis la titolon de sekreta konsilisto kaj en 1915 honoran doktorecon de la Dresdena Veterinara Altlernejo. Inter liaj dischiplaro estis ankaŭ [[Ernst Barlach]], [[Richard Daniel Fabricius]] kaj [[Selmar Werner]]. Tombo lia troviĝas Dresdeno sur la tombejo ''Innerer Neustädter Friedhof''. == Verkoj (elekto) == * en Dresdeno: ** puto ''Gänsediebbrunnen'' (1878): premiita en 1878 en Munkeno; nuna troviĝo je strato ''Weiße Gasse'', kun replikoj i.a. en [[Pößneck]] ** monumento por [[Otto von Bismarck]] ''Bismarck-Denkmal'' (1903): je strato ''Seestraße'' ** duputa ensemblo ''Stille Wasser'' kaj ''Stürmische Wogen'': je placo ''Albertplatz'' ** bronzmedalinoj ĉe la muzeo ''Albertinum'' ** bronzplastiko ''Trauernde Fraŭ / Ruhe'' kaj du portretmedalionoj ĉe la tombo de [[Felix Schweighofer]] (sur Johana Tombejo, kvartalo Tolkewitz) * en [[Braunschweig]]: ** venkmonumento ''Siegesdenkmal'' laŭ skizoj de Adolf Breymann: ĝi post ties morto kun al porsoldata figuraro ''Heimkehr des Kriegers'' finiĝis fare de Diez (1881); realigo de [[Hermann Heinrich Howaldt]] * [[Meiningen]]: ** puto ''Bechsteinbrunnen'' (1909): en al [[Angla ĝardeno de Meiningen|Angla ĝardeno]], je honoro de la fabelisto [[Ludwig Bechstein]] **busto de [[Rudolf Baumbach]] apud la [[Baumbach-domo (Meiningen)|Baumbach-domo]] == Literaturo == *Ernst Sigismund: [https://arĉive.org/details/allgemeineslexik09thie/page/281/mode/1up "Diez, Robert"] - ĉe: Ulrich Thieme (eld.): ''Allgemeines Lexikon der Bildenden Künstler von der Antike bis zur Gegenwart,'' volumo 9, E. A. Seemann, Leipzig 1913, p. 281–282 * Ernst-Günter Knüppel: ''Robert Diez. Bildhauerkunst zwischen Romantik und Jugendstil,'' Leipzig 2009, ISBN 978-3-86583-355-6 == Eksteraj ligiloj == {{Commonscat}} * [https://www.stadtwikidd.de/wiki/Robert_Diez "Robert Diez"] - ĉe: ''StadtWiki Dresden'' == Notoj == <references /> {{bibliotekoj}} {{DEFAULTSORT:Diez, Robert}} [[Kategorio:Germanaj skulptistoj]] [[Kategorio:Pößneck]] [[Kategorio:Germanaj profesoroj]] [[Kategorio:Homoj rilataj al Dresdeno]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en 1844]] [[Kategorio:Mortintoj en 1922]] da0u6ibjt3s9xtujqc7j5854sp9kfvv 9348949 9348901 2026-04-06T16:23:32Z Tirolischleioans 254019 /* Verkoj (elekto) */ 9348949 wikitext text/x-wiki [[file:Robert Diez photo.jpg|eta|Robert Diez (malpost 1909)]] [[File:Reichstag Plastik 01 HDR.jpg|thumb|alegorio de bierfarado; Berline, ĉe [[reichstag (konstruaĵo)|Reichstag]]]] '''Robert DIEZ''' (naskiĝinta la {{Daton|20|4|1844}} en [[Pößneck]], mortinta la {{daton|7|10|1922}} en [[Dresden|Dresden-Loschwitz]]<ref>Oficejo pri civila stato Dresden XII, registro de naskoj kaj malnaskoj 1922, n-ro 148.</ref>) estis [[germanio|germana]] skulptisto. Edzinigis lin en 1895 Diez Luise Calberla. == Vivo == Frekventis Diez la gimnazion [[henfling-gimnazio|Bernhardinum]] en [[Meiningen]] gastante ĉe la onklo kaj kortega pentristo [[Samuel Friedrich Diez]]. Lia artista trejniĝo ekis en 1863 ĉe la [[dresdeno|Dresdena]] Artakademio kaj de 1867 li disĉiplis ĉe [[Johannes Schilling]]. De 1873 li estis liberprofesiulo. En 1881 li fariĝis honora membro de la Dresdena Akademio. Li postantis al [[Ernst Hähnel]] en la majstra ateliero pri plastikoj kaj iĝis ano de la altlerneja konsilio. En 1891 li iĝis profesoro ĉe la sama altlernejo. En 1901 ĵurianoj de la Granda Berlina Artekspozicio aljuĝis al li grandan ormedalon. En 1909 Diez estis kunfondinto de la artista klubo ''Künstlervereinigung Dresden''. En 1912 li ricevis la titolon de sekreta konsilisto kaj en 1915 honoran doktorecon de la Dresdena Veterinara Altlernejo. Inter liaj dischiplaro estis ankaŭ [[Ernst Barlach]], [[Richard Daniel Fabricius]] kaj [[Selmar Werner]]. Tombo lia troviĝas Dresdeno sur la tombejo ''Innerer Neustädter Friedhof''. == Verkoj (elekto) == * en Dresdeno: ** puto ''Gänsediebbrunnen'' (1878): premiita en 1878 en Munkeno; nuna troviĝo je strato ''Weiße Gasse'', kun replikoj i.a. en [[Pößneck]] ** monumento por [[Otto von Bismarck]] ''Bismarck-Denkmal'' (1903): je strato ''Seestraße'' ** duputa ensemblo ''Stille Wasser'' kaj ''Stürmische Wogen'': je placo ''Albertplatz'' ** bronzmedalinoj ĉe la muzeo ''Albertinum'' ** bronzplastiko ''Trauernde Frau / Ruhe'' kaj du portretmedalionoj ĉe la tombo de [[Felix Schweighofer]] (sur Johana Tombejo, kvartalo Tolkewitz) * en [[Braunschweig]]: ** venkmonumento ''Siegesdenkmal'' laŭ skizoj de Adolf Breymann: ĝi post ties morto kun al porsoldata figuraro ''Heimkehr des Kriegers'' finiĝis fare de Diez (1881); realigo de [[Hermann Heinrich Howaldt]] * [[Meiningen]]: ** puto ''Bechsteinbrunnen'' (1909): en al [[Angla ĝardeno de Meiningen|Angla ĝardeno]], je honoro de la fabelisto [[Ludwig Bechstein]] **busto de [[Rudolf Baumbach]] apud la [[Baumbach-domo (Meiningen)|Baumbach-domo]] == Literaturo == *Ernst Sigismund: [https://arĉive.org/details/allgemeineslexik09thie/page/281/mode/1up "Diez, Robert"] - ĉe: Ulrich Thieme (eld.): ''Allgemeines Lexikon der Bildenden Künstler von der Antike bis zur Gegenwart,'' volumo 9, E. A. Seemann, Leipzig 1913, p. 281–282 * Ernst-Günter Knüppel: ''Robert Diez. Bildhauerkunst zwischen Romantik und Jugendstil,'' Leipzig 2009, ISBN 978-3-86583-355-6 == Eksteraj ligiloj == {{Commonscat}} * [https://www.stadtwikidd.de/wiki/Robert_Diez "Robert Diez"] - ĉe: ''StadtWiki Dresden'' == Notoj == <references /> {{bibliotekoj}} {{DEFAULTSORT:Diez, Robert}} [[Kategorio:Germanaj skulptistoj]] [[Kategorio:Pößneck]] [[Kategorio:Germanaj profesoroj]] [[Kategorio:Homoj rilataj al Dresdeno]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en 1844]] [[Kategorio:Mortintoj en 1922]] 8zwjtqeg00zu89mpqp9h95a9n8n8sw5 9348950 9348949 2026-04-06T16:24:10Z Tirolischleioans 254019 /* Vivo */ 9348950 wikitext text/x-wiki [[file:Robert Diez photo.jpg|eta|Robert Diez (malpost 1909)]] [[File:Reichstag Plastik 01 HDR.jpg|thumb|alegorio de bierfarado; Berline, ĉe [[reichstag (konstruaĵo)|Reichstag]]]] '''Robert DIEZ''' (naskiĝinta la {{Daton|20|4|1844}} en [[Pößneck]], mortinta la {{daton|7|10|1922}} en [[Dresden|Dresden-Loschwitz]]<ref>Oficejo pri civila stato Dresden XII, registro de naskoj kaj malnaskoj 1922, n-ro 148.</ref>) estis [[germanio|germana]] skulptisto. Edzinigis lin en 1895 Diez Luise Calberla. == Vivo == Frekventis Diez la gimnazion [[henfling-gimnazio|Bernhardinum]] en [[Meiningen]] gastante ĉe la onklo kaj kortega pentristo [[Samuel Friedrich Diez]]. Lia artista trejniĝo ekis en 1863 ĉe la [[dresdeno|Dresdena]] Artakademio kaj de 1867 li disĉiplis ĉe [[Johannes Schilling]]. De 1873 li estis liberprofesiulo. En 1881 li fariĝis honora membro de la Dresdena Akademio. Li postantis al [[Ernst Hähnel]] en la majstra ateliero pri plastikoj kaj iĝis ano de la altlerneja konsilio. En 1891 li iĝis profesoro ĉe la sama altlernejo. En 1901 ĵurianoj de la Granda Berlina Artekspozicio aljuĝis al li grandan ormedalon. En 1909 Diez estis kunfondinto de la artista klubo ''Künstlervereinigung Dresden''. En 1912 li ricevis la titolon de sekreta konsilisto kaj en 1915 honoran doktorecon de la Dresdena Veterinara Altlernejo. Al lia disĉiplaro apartenis [[Ernst Barlach]], [[Richard Daniel Fabricius]] kaj [[Selmar Werner]]. Tombo lia troviĝas Dresdeno sur la tombejo ''Innerer Neustädter Friedhof''. == Verkoj (elekto) == * en Dresdeno: ** puto ''Gänsediebbrunnen'' (1878): premiita en 1878 en Munkeno; nuna troviĝo je strato ''Weiße Gasse'', kun replikoj i.a. en [[Pößneck]] ** monumento por [[Otto von Bismarck]] ''Bismarck-Denkmal'' (1903): je strato ''Seestraße'' ** duputa ensemblo ''Stille Wasser'' kaj ''Stürmische Wogen'': je placo ''Albertplatz'' ** bronzmedalinoj ĉe la muzeo ''Albertinum'' ** bronzplastiko ''Trauernde Frau / Ruhe'' kaj du portretmedalionoj ĉe la tombo de [[Felix Schweighofer]] (sur Johana Tombejo, kvartalo Tolkewitz) * en [[Braunschweig]]: ** venkmonumento ''Siegesdenkmal'' laŭ skizoj de Adolf Breymann: ĝi post ties morto kun al porsoldata figuraro ''Heimkehr des Kriegers'' finiĝis fare de Diez (1881); realigo de [[Hermann Heinrich Howaldt]] * [[Meiningen]]: ** puto ''Bechsteinbrunnen'' (1909): en al [[Angla ĝardeno de Meiningen|Angla ĝardeno]], je honoro de la fabelisto [[Ludwig Bechstein]] **busto de [[Rudolf Baumbach]] apud la [[Baumbach-domo (Meiningen)|Baumbach-domo]] == Literaturo == *Ernst Sigismund: [https://arĉive.org/details/allgemeineslexik09thie/page/281/mode/1up "Diez, Robert"] - ĉe: Ulrich Thieme (eld.): ''Allgemeines Lexikon der Bildenden Künstler von der Antike bis zur Gegenwart,'' volumo 9, E. A. Seemann, Leipzig 1913, p. 281–282 * Ernst-Günter Knüppel: ''Robert Diez. Bildhauerkunst zwischen Romantik und Jugendstil,'' Leipzig 2009, ISBN 978-3-86583-355-6 == Eksteraj ligiloj == {{Commonscat}} * [https://www.stadtwikidd.de/wiki/Robert_Diez "Robert Diez"] - ĉe: ''StadtWiki Dresden'' == Notoj == <references /> {{bibliotekoj}} {{DEFAULTSORT:Diez, Robert}} [[Kategorio:Germanaj skulptistoj]] [[Kategorio:Pößneck]] [[Kategorio:Germanaj profesoroj]] [[Kategorio:Homoj rilataj al Dresdeno]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en 1844]] [[Kategorio:Mortintoj en 1922]] nljytydnq9kqpwbyu9ncqcp6u8abt1h 9348951 9348950 2026-04-06T16:26:00Z Tirolischleioans 254019 /* Verkoj (elekto) */ 9348951 wikitext text/x-wiki [[file:Robert Diez photo.jpg|eta|Robert Diez (malpost 1909)]] [[File:Reichstag Plastik 01 HDR.jpg|thumb|alegorio de bierfarado; Berline, ĉe [[reichstag (konstruaĵo)|Reichstag]]]] '''Robert DIEZ''' (naskiĝinta la {{Daton|20|4|1844}} en [[Pößneck]], mortinta la {{daton|7|10|1922}} en [[Dresden|Dresden-Loschwitz]]<ref>Oficejo pri civila stato Dresden XII, registro de naskoj kaj malnaskoj 1922, n-ro 148.</ref>) estis [[germanio|germana]] skulptisto. Edzinigis lin en 1895 Diez Luise Calberla. == Vivo == Frekventis Diez la gimnazion [[henfling-gimnazio|Bernhardinum]] en [[Meiningen]] gastante ĉe la onklo kaj kortega pentristo [[Samuel Friedrich Diez]]. Lia artista trejniĝo ekis en 1863 ĉe la [[dresdeno|Dresdena]] Artakademio kaj de 1867 li disĉiplis ĉe [[Johannes Schilling]]. De 1873 li estis liberprofesiulo. En 1881 li fariĝis honora membro de la Dresdena Akademio. Li postantis al [[Ernst Hähnel]] en la majstra ateliero pri plastikoj kaj iĝis ano de la altlerneja konsilio. En 1891 li iĝis profesoro ĉe la sama altlernejo. En 1901 ĵurianoj de la Granda Berlina Artekspozicio aljuĝis al li grandan ormedalon. En 1909 Diez estis kunfondinto de la artista klubo ''Künstlervereinigung Dresden''. En 1912 li ricevis la titolon de sekreta konsilisto kaj en 1915 honoran doktorecon de la Dresdena Veterinara Altlernejo. Al lia disĉiplaro apartenis [[Ernst Barlach]], [[Richard Daniel Fabricius]] kaj [[Selmar Werner]]. Tombo lia troviĝas Dresdeno sur la tombejo ''Innerer Neustädter Friedhof''. == Verkoj (elekto) == * en Dresdeno: ** puto ''Gänsediebbrunnen'' (1878): premiita en 1878 en Munkeno; nuna troviĝo je strato ''Weiße Gasse'', kun replikoj i.a. en [[Pößneck]] ** monumento por [[Otto von Bismarck]] ''Bismarck-Denkmal'' (1903): je strato ''Seestraße'' ** duputa ensemblo ''Stille Wasser'' kaj ''Stürmische Wogen'': je placo ''Albertplatz'' ** bronzmedalionoj ĉe la muzeo ''Albertinum'' ** bronzplastiko ''Trauernde Frau / Ruhe'' kaj du portretmedalionoj ĉe la tombo de [[Felix Schweighofer]] (sur Johana Tombejo, kvartalo Tolkewitz) * en [[Braunschweig]]: ** venkmonumento ''Siegesdenkmal'' laŭ skizoj de Adolf Breymann: ĝi post ties morto kun al porsoldata figuraro ''Heimkehr des Kriegers'' finiĝis fare de Diez (1881); realigo de [[Hermann Heinrich Howaldt]] * [[Meiningen]]: ** puto ''Bechsteinbrunnen'' (1909): en al [[Angla ĝardeno de Meiningen|Angla ĝardeno]], je honoro de la fabelisto [[Ludwig Bechstein]] **busto de [[Rudolf Baumbach]] apud la [[Baumbach-domo (Meiningen)|Baumbach-domo]] == Literaturo == *Ernst Sigismund: [https://arĉive.org/details/allgemeineslexik09thie/page/281/mode/1up "Diez, Robert"] - ĉe: Ulrich Thieme (eld.): ''Allgemeines Lexikon der Bildenden Künstler von der Antike bis zur Gegenwart,'' volumo 9, E. A. Seemann, Leipzig 1913, p. 281–282 * Ernst-Günter Knüppel: ''Robert Diez. Bildhauerkunst zwischen Romantik und Jugendstil,'' Leipzig 2009, ISBN 978-3-86583-355-6 == Eksteraj ligiloj == {{Commonscat}} * [https://www.stadtwikidd.de/wiki/Robert_Diez "Robert Diez"] - ĉe: ''StadtWiki Dresden'' == Notoj == <references /> {{bibliotekoj}} {{DEFAULTSORT:Diez, Robert}} [[Kategorio:Germanaj skulptistoj]] [[Kategorio:Pößneck]] [[Kategorio:Germanaj profesoroj]] [[Kategorio:Homoj rilataj al Dresdeno]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en 1844]] [[Kategorio:Mortintoj en 1922]] d30648k9o22eockfw2nxnxqknsz9edm 9348952 9348951 2026-04-06T16:26:21Z Tirolischleioans 254019 /* Verkoj (elekto) */ 9348952 wikitext text/x-wiki [[file:Robert Diez photo.jpg|eta|Robert Diez (malpost 1909)]] [[File:Reichstag Plastik 01 HDR.jpg|thumb|alegorio de bierfarado; Berline, ĉe [[reichstag (konstruaĵo)|Reichstag]]]] '''Robert DIEZ''' (naskiĝinta la {{Daton|20|4|1844}} en [[Pößneck]], mortinta la {{daton|7|10|1922}} en [[Dresden|Dresden-Loschwitz]]<ref>Oficejo pri civila stato Dresden XII, registro de naskoj kaj malnaskoj 1922, n-ro 148.</ref>) estis [[germanio|germana]] skulptisto. Edzinigis lin en 1895 Diez Luise Calberla. == Vivo == Frekventis Diez la gimnazion [[henfling-gimnazio|Bernhardinum]] en [[Meiningen]] gastante ĉe la onklo kaj kortega pentristo [[Samuel Friedrich Diez]]. Lia artista trejniĝo ekis en 1863 ĉe la [[dresdeno|Dresdena]] Artakademio kaj de 1867 li disĉiplis ĉe [[Johannes Schilling]]. De 1873 li estis liberprofesiulo. En 1881 li fariĝis honora membro de la Dresdena Akademio. Li postantis al [[Ernst Hähnel]] en la majstra ateliero pri plastikoj kaj iĝis ano de la altlerneja konsilio. En 1891 li iĝis profesoro ĉe la sama altlernejo. En 1901 ĵurianoj de la Granda Berlina Artekspozicio aljuĝis al li grandan ormedalon. En 1909 Diez estis kunfondinto de la artista klubo ''Künstlervereinigung Dresden''. En 1912 li ricevis la titolon de sekreta konsilisto kaj en 1915 honoran doktorecon de la Dresdena Veterinara Altlernejo. Al lia disĉiplaro apartenis [[Ernst Barlach]], [[Richard Daniel Fabricius]] kaj [[Selmar Werner]]. Tombo lia troviĝas Dresdeno sur la tombejo ''Innerer Neustädter Friedhof''. == Verkoj (elekto) == * en Dresdeno: ** puto ''Gänsediebbrunnen'' (1878): premiita en 1878 en Munkeno; nuna troviĝo je strato ''Weiße Gasse'', kun replikoj i.a. en [[Pößneck]] ** monumento por [[Otto von Bismarck]] ''Bismarck-Denkmal'' (1903): je strato ''Seestraße'' ** duputa ensemblo ''Stille Wasser'' kaj ''Stürmische Wogen'': je placo ''Albertplatz'' ** bronzmedalionoj ĉe la muzeo ''Albertinum'' ** bronzplastiko ''Trauernde Frau / Ruhe'' kaj du portretmedalionoj ĉe la tombo de la kantisto kaj aktoro [[Felix Schweighofer]] (sur Johana Tombejo, kvartalo Tolkewitz) * en [[Braunschweig]]: ** venkmonumento ''Siegesdenkmal'' laŭ skizoj de Adolf Breymann: ĝi post ties morto kun al porsoldata figuraro ''Heimkehr des Kriegers'' finiĝis fare de Diez (1881); realigo de [[Hermann Heinrich Howaldt]] * [[Meiningen]]: ** puto ''Bechsteinbrunnen'' (1909): en al [[Angla ĝardeno de Meiningen|Angla ĝardeno]], je honoro de la fabelisto [[Ludwig Bechstein]] **busto de [[Rudolf Baumbach]] apud la [[Baumbach-domo (Meiningen)|Baumbach-domo]] == Literaturo == *Ernst Sigismund: [https://arĉive.org/details/allgemeineslexik09thie/page/281/mode/1up "Diez, Robert"] - ĉe: Ulrich Thieme (eld.): ''Allgemeines Lexikon der Bildenden Künstler von der Antike bis zur Gegenwart,'' volumo 9, E. A. Seemann, Leipzig 1913, p. 281–282 * Ernst-Günter Knüppel: ''Robert Diez. Bildhauerkunst zwischen Romantik und Jugendstil,'' Leipzig 2009, ISBN 978-3-86583-355-6 == Eksteraj ligiloj == {{Commonscat}} * [https://www.stadtwikidd.de/wiki/Robert_Diez "Robert Diez"] - ĉe: ''StadtWiki Dresden'' == Notoj == <references /> {{bibliotekoj}} {{DEFAULTSORT:Diez, Robert}} [[Kategorio:Germanaj skulptistoj]] [[Kategorio:Pößneck]] [[Kategorio:Germanaj profesoroj]] [[Kategorio:Homoj rilataj al Dresdeno]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en 1844]] [[Kategorio:Mortintoj en 1922]] g8du751rg9rs130ud78kihkzc9smj61 9348954 9348952 2026-04-06T16:29:46Z Tirolischleioans 254019 9348954 wikitext text/x-wiki [[file:Robert Diez photo.jpg|eta|Robert Diez (malpost 1909)]] [[File:Reichstag Plastik 01 HDR.jpg|thumb|alegorio de bierfarado; Berline, ĉe [[reichstag (konstruaĵo)|Reichstag]]]] '''Robert DIEZ''' (naskiĝinta la {{Daton|20|4|1844}} en [[Pößneck]], mortinta la {{daton|7|10|1922}} en [[Dresden|Dresden-Loschwitz]]<ref>Oficejo pri civila stato Dresden XII, registro de naskoj kaj malnaskoj 1922, n-ro 148.</ref>) estis [[germanio|germana]] skulptisto. Edzigis lin en 1895 Diez Luise Calberla. == Vivo == Frekventis Diez la gimnazion [[henfling-gimnazio|Bernhardinum]] en [[Meiningen]] gastante ĉe la onklo kaj kortega pentristo [[Samuel Friedrich Diez]]. Lia artista trejniĝo ekis en 1863 ĉe la [[dresdeno|Dresdena]] Artakademio kaj de 1867 li disĉiplis ĉe [[Johannes Schilling]]. De 1873 li estis liberprofesiulo. En 1881 li fariĝis honora membro de la Dresdena Akademio. Li postantis al [[Ernst Hähnel]] en la majstra ateliero pri plastikoj kaj iĝis ano de la altlerneja konsilio. En 1891 li iĝis profesoro ĉe la sama altlernejo. En 1901 ĵurianoj de la Granda Berlina Artekspozicio aljuĝis al li grandan ormedalon. En 1909 Diez estis kunfondinto de la artista klubo ''Künstlervereinigung Dresden''. En 1912 li ricevis la titolon de sekreta konsilisto kaj en 1915 honoran doktorecon de la Dresdena Veterinara Altlernejo. Al lia disĉiplaro apartenis [[Ernst Barlach]], [[Richard Daniel Fabricius]] kaj [[Selmar Werner]]. Tombo lia troviĝas Dresdeno sur la tombejo ''Innerer Neustädter Friedhof''. == Verkoj (elekto) == * en Dresdeno: ** puto ''Gänsediebbrunnen'' (1878): premiita en 1878 en Munkeno; nuna troviĝo je strato ''Weiße Gasse'', kun replikoj i.a. en [[Pößneck]] ** monumento por [[Otto von Bismarck]] ''Bismarck-Denkmal'' (1903): je strato ''Seestraße'' ** duputa ensemblo ''Stille Wasser'' kaj ''Stürmische Wogen'': je placo ''Albertplatz'' ** bronzmedalionoj ĉe la muzeo ''Albertinum'' ** bronzplastiko ''Trauernde Frau / Ruhe'' kaj du portretmedalionoj ĉe la tombo de la kantisto kaj aktoro [[Felix Schweighofer]] (sur Johana Tombejo, kvartalo Tolkewitz) * en [[Braunschweig]]: ** venkmonumento ''Siegesdenkmal'' laŭ skizoj de Adolf Breymann: ĝi post ties morto kun al porsoldata figuraro ''Heimkehr des Kriegers'' finiĝis fare de Diez (1881); realigo de [[Hermann Heinrich Howaldt]] * [[Meiningen]]: ** puto ''Bechsteinbrunnen'' (1909): en al [[Angla ĝardeno de Meiningen|Angla ĝardeno]], je honoro de la fabelisto [[Ludwig Bechstein]] **busto de [[Rudolf Baumbach]] apud la [[Baumbach-domo (Meiningen)|Baumbach-domo]] == Literaturo == *Ernst Sigismund: [https://arĉive.org/details/allgemeineslexik09thie/page/281/mode/1up "Diez, Robert"] - ĉe: Ulrich Thieme (eld.): ''Allgemeines Lexikon der Bildenden Künstler von der Antike bis zur Gegenwart,'' volumo 9, E. A. Seemann, Leipzig 1913, p. 281–282 * Ernst-Günter Knüppel: ''Robert Diez. Bildhauerkunst zwischen Romantik und Jugendstil,'' Leipzig 2009, ISBN 978-3-86583-355-6 == Eksteraj ligiloj == {{Commonscat}} * [https://www.stadtwikidd.de/wiki/Robert_Diez "Robert Diez"] - ĉe: ''StadtWiki Dresden'' == Notoj == <references /> {{bibliotekoj}} {{DEFAULTSORT:Diez, Robert}} [[Kategorio:Germanaj skulptistoj]] [[Kategorio:Pößneck]] [[Kategorio:Germanaj profesoroj]] [[Kategorio:Homoj rilataj al Dresdeno]] [[Kategorio:Naskiĝintoj en 1844]] [[Kategorio:Mortintoj en 1922]] g2076b957zqnc3au4uboeymqvyz6n7k Kategorio:Homoj rilataj al Dresdeno 14 940919 9348878 2026-04-06T14:33:59Z Tirolischleioans 254019 Kreis novan paĝon kun "[[kategorio:Germanoj laŭ urboj|Dresdeno]] [[kategorio:Dresdeno]]" 9348878 wikitext text/x-wiki [[kategorio:Germanoj laŭ urboj|Dresdeno]] [[kategorio:Dresdeno]] 1smpoi8ds4458t8fawhkijuo46utk7p Nikola Pilev 0 940920 9348893 2026-04-06T14:37:57Z Sj1mor 12103 Kreis novan paĝon kun "{{Informkesto homo |dato de naskiĝo= |dato de morto= }} '''Nikola PILEV''' (bulgare: ''Никола Пилев''; naskiĝis la 27-a de decembro 1904 en vilaĝo Goliama-Konare (nun la urbo Saedinenie), apud [[Plovdiv]] - mortis la 18-an de februaro 1994 en Plovdiv) estis bulgara verkisto kaj esperantisto, instruisto kaj movada gvidanto, kiu dum jardekoj estis unu el la kolonoj de la bulgara esperantismo. Li estis instruisto pri la bulgara lingvo kaj literaturo, kio..." 9348893 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo |dato de naskiĝo= |dato de morto= }} '''Nikola PILEV''' (bulgare: ''Никола Пилев''; naskiĝis la 27-a de decembro 1904 en vilaĝo Goliama-Konare (nun la urbo Saedinenie), apud [[Plovdiv]] - mortis la 18-an de februaro 1994 en Plovdiv) estis bulgara verkisto kaj esperantisto, instruisto kaj movada gvidanto, kiu dum jardekoj estis unu el la kolonoj de la bulgara esperantismo. Li estis instruisto pri la bulgara lingvo kaj literaturo, kio speguliĝis en lia alta lingva nivelo en Esperanto. Li lernis la lingvon en 1921 kiel gimnaziano en Plovdiv. Li estis multjara estrarano kaj vicprezidanto de [[Bulgara Esperanto-Asocio]] (BEA). Li servis kiel [[Ĉefdelegito de UEA|ĉefdelegito de la UEA]] por Bulgario dum longa periodo. Li estis elektita kiel [[Honoraj membroj de UEA|Honora Membro de UEA]] en 1982 pro sia multjara fidela servo al la movado. En Plovdiv, li estis la mova forto de la loka societo dum pli ol duonjarcento. == Verkaro == Nikola Pilev estis konata ne nur kiel organizanto, sed ankaŭ kiel lerta stilisto kaj tradukisto de la klasika bulgara literaturo. Lia stilo estis ĉiam karakterizita per klasika klareco kaj profunda respekto al la [[Fundamento de Esperanto|fundamento]]. === Tradukoj === * '''"Septembro"''' (''Септември'') de [[Geo Milev]] (1950-aj jaroj): Pilev majstre tradukis ĉi tiun faman poemon, kiu estas unu el la plej gravaj verkoj de la bulgara ekspresionismo. * '''"Gerakidoj"''' (''Гераците'') de [[Elin Pelin]]: Traduko de ĉi tiu klasika novelo pri la kolapso de bulgara kampara familio. * Poemoj de [[Hristo Botev]]: Li tradukis plurajn el la plej famaj patriotaj poemoj de la bulgara nacia heroo. * Poemoj de [[Ivan Vazov]]: Pilev kontribuis per tradukoj de la "patro de la bulgara literaturo" al diversaj antologioj. * Noveloj de [[Jordan Jovkov]]: Li aperigis plurajn rakontojn de Jovkov en la revuo ''Bulgara Esperantisto''. === Lerniloj kaj Vortaristiko === * '''Bulgara-Esperanta Vortaro''' (kunverkinto): Li kunlaboris en la redaktado de gravaj leksikonoj por bulgaraj lernantoj. * '''Lernolibroj:''' Li verkis kaj reviziis plurajn kursojn kaj metodikojn por la instruado de Esperanto en Bulgario. === Artikoloj === Li verkis multajn artikolojn pri la historio de la bulgara movado, precipe pri la fruaj pioniroj kaj la agado en Plovdiv. Li estis konstanta kunlaboranto de la revuo ''[[Bulgara Esperantisto]]'', kie li publikigis sennombrajn literaturajn recenzojn kaj lingvajn konsilojn. <!-- == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} --> {{Ĝermo|esperantisto}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Pilev, Nikola}} [[Kategorio:Bulgaraj esperantistoj]] qko7vrqvpl7miibvxo9u9cvdrktw441 Geo Milev 0 940921 9348905 2026-04-06T14:54:04Z Sj1mor 12103 Kreita per traduko de la paĝo "[[:en:Special:Redirect/revision/1306520862|Geo Milev]]" 9348905 wikitext text/x-wiki '''Geo MILEV''' ({{Lang-bg|Гео Милев}}, plena nomo Георги Мильов Касабов, ''Georgi Milyov Kasabov''; naskiĝis la 15-an de januaro 1895 en Radnovo, apud [[Stara Zagora]], [[Bulgario]] - mortis post la 15-an de majo 1925 en [[Sofio]]) estis [[Bulgaroj|bulgara]] [[poeto]], [[Traduko|tradukisto]], [[ĵurnalisto]] kaj publicisto, la plej granda reprezentanto de [[ekspresionismo]] en [[bulgara literaturo]]. Li estas eble plej konata pro sia epopeo ''Septemvri'', verkita dum la bulgara Septembra Ribelo. En la 1910-aj jaroj kaj 1920-aj jaroj, li estis centra figuro en bulgara literatura vivo, precipe kiel mediaciisto de modernaj kulturaj movadoj. Milev estis murdita en 1925 fare de proregistaraj fortoj kiel rezulto de [[Kontraŭkomunismo|kontraŭkomunista]] perforto sekvanta la bombadon de la Sveta Nedelya Katedralo . [[Dosiero:Gmilev.jpg|eta|Memportreto 1918]] * [http://www.slovo.bg/showauthor.php3?ID=142&LangID=1 Tekstoj en la bulgara] [[Kategorio:Mortintoj pro strangolado]] [[Kategorio:Bulgaraj pentristoj]] [[Kategorio:Bulgaraj poetoj]] [[Kategorio:Bulgaraj literaturkritikistoj]] [[Kategorio:Mortintoj en 1925]] fy7a5ael6ee4poxwabn98dzfyq4rde3 9348906 9348905 2026-04-06T14:59:15Z Sj1mor 12103 9348906 wikitext text/x-wiki {{Informkesto verkisto}} '''Geo MILEV''' ({{Lang-bg|Гео Милев}}, plena nomo Георги Мильов Касабов, ''Georgi Milyov Kasabov''; naskiĝis la 15-an de januaro 1895 en Radnovo, apud [[Stara Zagora]], [[Bulgario]] - mortis post la 15-an de majo 1925 en [[Sofio]]) estis [[Bulgaroj|bulgara]] [[poeto]], [[Traduko|tradukisto]], [[ĵurnalisto]] kaj publicisto, la plej granda reprezentanto de [[ekspresionismo]] en [[bulgara literaturo]]. Li estas eble plej konata pro sia epopeo ''Septemvri'', verkita dum la bulgara Septembra Ribelo. [[Dosiero:Gmilev.jpg|maldekstre|eta|Memportreto el 1918]] Li verkis simbolismajn versojn kaj bataleman, patriotan poezion laŭ la stilo de [[Majakovskij]], trapenetritan de humanisma patoso. Li ankaŭ estis avangarda reĝisoro kaj plenumis komunistajn orientiĝajn agadojn. Li redaktis la modernisman publikaĵon ''Wezni''. Liaj tradukitaj verkoj inkluzivas 640 pecojn de 244 aŭtoroj kaj 41 tradukojn de 6 bulgaraj aŭtoroj en la germanan kaj francan lingvojn. En la 1910-aj jaroj kaj 1920-aj jaroj, li estis centra figuro en bulgara literatura vivo, precipe kiel mediaciisto de modernaj kulturaj movadoj. Milev estis murdita en 1925 fare de proregistaraj fortoj kiel rezulto de [[Kontraŭkomunismo|kontraŭkomunista]] perforto sekvanta la bombadon de la Sveta Nedelya Katedralo. == Verkaro (elekto) == * 1920 : ''Jestokiat prăsten'' ("La Ringo de Krueleco") * 1922 : ''Ikonite peiat'' ("Ikonoj dormas") * 1924 : ''Septemvri'' ("septembro"). == En Esperanto aperis ==== Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [http://www.slovo.bg/showauthor.php3?ID=142&LangID=1 Tekstoj en la bulgara] {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Milev, Geo}} [[Kategorio:Bulgaraj pentristoj]] [[Kategorio:Bulgaraj poetoj]] [[Kategorio:Bulgaraj literaturkritikistoj]] [[Kategorio:Mortintoj pro strangolado]] c9tgoxvaaoyb65ky3zy7spqol9maov4 9348908 9348906 2026-04-06T15:10:10Z Sj1mor 12103 9348908 wikitext text/x-wiki {{Informkesto verkisto}} '''Geo MILEV''' ({{Lang-bg|Гео Милев}}, plena nomo Георги Мильов Касабов, ''Georgi Milyov Kasabov''; naskiĝis la 15-an de januaro 1895 en Radnovo, apud [[Stara Zagora]], [[Bulgario]] - mortis post la 15-an de majo 1925 en [[Sofio]]) estis [[Bulgaroj|bulgara]] [[poeto]], [[Traduko|tradukisto]], [[ĵurnalisto]] kaj publicisto, la plej ĉefa reprezentanto de [[ekspresionismo]] en [[bulgara literaturo]].<ref>Trianarts (1-a de marto 2015). " [http://trianarts.com/geo-milev-septiembre/ Geo Milev: septembro] " . Prenite 7-a de decembro 2015</ref> Li estas eble plej konata pro sia epopeo ''Septemvri'', verkita dum la bulgara ''Septembra Ribelo''. [[Dosiero:Gmilev.jpg|maldekstre|eta|Memportreto el 1918]] Li verkis simbolismajn versojn kaj bataleman, patriotan poezion laŭ la stilo de [[Majakovskij]], trapenetritan de humanisma patoso. Li ankaŭ estis avangarda reĝisoro kaj plenumis komunistajn orientiĝajn agadojn. Li redaktis la modernisman publikaĵon ''Wezni'' kaj eldonis la gazeto “Пламък”, signifante Fajro. Liaj tradukitaj verkoj inkluzivas 640 pecojn de 244 aŭtoroj kaj 41 tradukojn de 6 bulgaraj aŭtoroj en la germanan kaj francan lingvojn.<ref>Alia lundo (julio 2013). [http://otrolunes.com/28/cuarto-de-visita/geo-milev/ "Geo Milev, biografia aliro"] . Prenite la 5-an de decembro 2015 .</ref> En la 1910-aj jaroj kaj 1920-aj jaroj, li estis centra figuro en bulgara literatura vivo, precipe kiel mediaciisto de modernaj kulturaj movadoj. Milev estis murdita en 1925 fare de proregistaraj fortoj kiel rezulto de [[Kontraŭkomunismo|kontraŭkomunista]] perforto sekvanta la [[Atenco en la katedralo de Sveta Nedelja|bombadon de la Sveta Nedelya Katedralo]]. == Verkaro (elekto) == * 1920 : ''Jestokiat prăsten'' ("La Ringo de Krueleco") * 1922 : ''Ikonite peiat'' ("Ikonoj dormas") * 1924 : ''Septemvri'' ("septembro"). == En Esperanto aperis == * '''"Septembro"''' (''Септември'') trad. [[Nikola Pilev]], aperis en la 1950-aj jaroj fare de la [[Eldon-Kooperativo por Revolucia Esperanto-Literaturo]]. == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [http://www.slovo.bg/showauthor.php3?ID=142&LangID=1 Tekstoj en la bulgara] {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Milev, Geo}} [[Kategorio:Bulgaraj pentristoj]] [[Kategorio:Bulgaraj poetoj]] [[Kategorio:Bulgaraj literaturkritikistoj]] [[Kategorio:Mortintoj pro strangolado]] b8oisa43ky3wwgpplic4z37tm7ttsrh Diskuto:Geo Milev 1 940922 9348909 2026-04-06T15:11:20Z Sj1mor 12103 /* Fontoj */ nova sekcio 9348909 wikitext text/x-wiki == Fontoj == el al angla, germana, rusa kaj hispana. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 15:11, 6 apr. 2026 (UTC) 12rrgon0qygebw3a7g6bbu9bnmdqdlo P. W. van den Broek 0 940923 9348912 2026-04-06T15:17:32Z Sj1mor 12103 Kreis novan paĝon kun "{{Informkesto homo |dato de naskiĝo= |dato de morto= }} '''P. W. van den Broek''' (plennome ''Pieter Willem van den Broek''; naskiĝis la 22-an de majo 1881 en Roterdamo - mortis la 24-an de februaro 1962 samloke) estis grava nederlanda esperanto-aktivulo, precipe konata pro sia organiza kaj pedagogia laboro. Li estis instruisto ([[lernejestro]]), kio donis al li grandan influon en la kampo de [[lingva edukado]]. Li lernis Esperanton jam en la pionira epoko, ĉir..." 9348912 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo |dato de naskiĝo= |dato de morto= }} '''P. W. van den Broek''' (plennome ''Pieter Willem van den Broek''; naskiĝis la 22-an de majo 1881 en Roterdamo - mortis la 24-an de februaro 1962 samloke) estis grava nederlanda esperanto-aktivulo, precipe konata pro sia organiza kaj pedagogia laboro. Li estis instruisto ([[lernejestro]]), kio donis al li grandan influon en la kampo de [[lingva edukado]]. Li lernis Esperanton jam en la pionira epoko, ĉirkaŭ 1905. Li estis unu el la ĉefaj gvidantoj de la [[Nederlanda Esperanto-Asocio]] (LEEN) dum multaj jaroj, li servis kiel ĝia prezidanto proksimume inter 1930 ĝis 1936. Li estis tre aktiva en la faka movado de instruistoj kaj kunlaboris kun la frua [[ILEI]]. Li ludis gravan rolon en la organizado de la [[12-a UK]] en [[Hago]] (1920), kiu estis la unua post la [[Unua Mondmilito]]. == Verkaro (ĉefe lerniloj kaj artikoloj) == Lia kontribuo estis ĉefe faka, pedagogia kaj administra, celante solidigi la instruadon de la lingvo en Nederlando. === Lernolibroj kaj Metodiko: === * '''"Esperanto-Leergang"''' (Esperanto-kurso): Li verkis kaj kunredaktis plurajn eldonojn de popularaj nederlandlingvaj lernolibroj por lernejanoj kaj plenkreskuloj. * '''"Metodiko de Esperanto-instruado"''': Li publikigis broŝurojn kaj gvidliniojn por instruistoj, emfazante la gravecon de la rekta metodo. === Redaktora kaj Organiza laboro: === Li estis konstanta kunlaboranto kaj foje redaktoro de la oficiala organo de la nederlanda movado. Liaj artikoloj ofte temis pri movada strategio kaj lingvaj demandoj. Li verkis detalajn raportojn pri la stato de Esperanto-instruado en nederlandaj lernejoj por internaciaj konferencoj. === Tradukoj kaj Informado === Li tradukis diversajn informajn broŝurojn pri Nederlando kaj ĝia kulturo por eksterlandaj esperantistoj. Li verkis multajn artikolojn en la nederlanda gazetaro por defendi la lingvon kontraŭ kritikoj kaj por reklami ĝian valoron en la eduka sistemo.<!-- == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} --> {{Ĝermo|esperantisto}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Broek van den|P. W.}} [[Kategorio: esperantistoj]] cml4y4vwk1yhvoc0qw0q0zihx6r68fx 9348914 9348912 2026-04-06T15:18:59Z Sj1mor 12103 9348914 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo |dato de naskiĝo=la 22-an de majo 1881 |dato de morto=la 24-an de februaro 1962 }} '''P. W. van den Broek''' (plennome ''Pieter Willem van den Broek''; naskiĝis la 22-an de majo 1881 en Roterdamo - mortis la 24-an de februaro 1962 samloke) estis grava nederlanda esperanto-aktivulo, precipe konata pro sia organiza kaj pedagogia laboro. Li estis instruisto ([[lernejestro]]), kio donis al li grandan influon en la kampo de [[lingva edukado]]. Li lernis Esperanton jam en la pionira epoko, ĉirkaŭ 1905. Li estis unu el la ĉefaj gvidantoj de la [[Nederlanda Esperanto-Asocio]] (LEEN) dum multaj jaroj, li servis kiel ĝia prezidanto proksimume inter 1930 ĝis 1936. Li estis tre aktiva en la faka movado de instruistoj kaj kunlaboris kun la frua [[ILEI]]. Li ludis gravan rolon en la organizado de la [[12-a UK]] en [[Hago]] (1920), kiu estis la unua post la [[Unua Mondmilito]]. == Verkaro (ĉefe lerniloj kaj artikoloj) == Lia kontribuo estis ĉefe faka, pedagogia kaj administra, celante solidigi la instruadon de la lingvo en Nederlando. === Lernolibroj kaj Metodiko: === * '''"Esperanto-Leergang"''' (Esperanto-kurso): Li verkis kaj kunredaktis plurajn eldonojn de popularaj nederlandlingvaj lernolibroj por lernejanoj kaj plenkreskuloj. * '''"Metodiko de Esperanto-instruado"''': Li publikigis broŝurojn kaj gvidliniojn por instruistoj, emfazante la gravecon de la rekta metodo. === Redaktora kaj Organiza laboro: === Li estis konstanta kunlaboranto kaj foje redaktoro de la oficiala organo de la nederlanda movado. Liaj artikoloj ofte temis pri movada strategio kaj lingvaj demandoj. Li verkis detalajn raportojn pri la stato de Esperanto-instruado en nederlandaj lernejoj por internaciaj konferencoj. === Tradukoj kaj Informado === Li tradukis diversajn informajn broŝurojn pri Nederlando kaj ĝia kulturo por eksterlandaj esperantistoj. Li verkis multajn artikolojn en la nederlanda gazetaro por defendi la lingvon kontraŭ kritikoj kaj por reklami ĝian valoron en la eduka sistemo.<!-- == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} --> {{Ĝermo|esperantisto}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Broek van den|P. W.}} [[Kategorio: esperantistoj]] e22xf20dz42zpwcor0vub5i3kxthklx 9348915 9348914 2026-04-06T15:19:12Z Sj1mor 12103 9348915 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo |dato de naskiĝo=22-a de majo 1881 |dato de morto=24-a de februaro 1962 }} '''P. W. van den Broek''' (plennome ''Pieter Willem van den Broek''; naskiĝis la 22-an de majo 1881 en Roterdamo - mortis la 24-an de februaro 1962 samloke) estis grava nederlanda esperanto-aktivulo, precipe konata pro sia organiza kaj pedagogia laboro. Li estis instruisto ([[lernejestro]]), kio donis al li grandan influon en la kampo de [[lingva edukado]]. Li lernis Esperanton jam en la pionira epoko, ĉirkaŭ 1905. Li estis unu el la ĉefaj gvidantoj de la [[Nederlanda Esperanto-Asocio]] (LEEN) dum multaj jaroj, li servis kiel ĝia prezidanto proksimume inter 1930 ĝis 1936. Li estis tre aktiva en la faka movado de instruistoj kaj kunlaboris kun la frua [[ILEI]]. Li ludis gravan rolon en la organizado de la [[12-a UK]] en [[Hago]] (1920), kiu estis la unua post la [[Unua Mondmilito]]. == Verkaro (ĉefe lerniloj kaj artikoloj) == Lia kontribuo estis ĉefe faka, pedagogia kaj administra, celante solidigi la instruadon de la lingvo en Nederlando. === Lernolibroj kaj Metodiko: === * '''"Esperanto-Leergang"''' (Esperanto-kurso): Li verkis kaj kunredaktis plurajn eldonojn de popularaj nederlandlingvaj lernolibroj por lernejanoj kaj plenkreskuloj. * '''"Metodiko de Esperanto-instruado"''': Li publikigis broŝurojn kaj gvidliniojn por instruistoj, emfazante la gravecon de la rekta metodo. === Redaktora kaj Organiza laboro: === Li estis konstanta kunlaboranto kaj foje redaktoro de la oficiala organo de la nederlanda movado. Liaj artikoloj ofte temis pri movada strategio kaj lingvaj demandoj. Li verkis detalajn raportojn pri la stato de Esperanto-instruado en nederlandaj lernejoj por internaciaj konferencoj. === Tradukoj kaj Informado === Li tradukis diversajn informajn broŝurojn pri Nederlando kaj ĝia kulturo por eksterlandaj esperantistoj. Li verkis multajn artikolojn en la nederlanda gazetaro por defendi la lingvon kontraŭ kritikoj kaj por reklami ĝian valoron en la eduka sistemo.<!-- == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} --> {{Ĝermo|esperantisto}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Broek van den|P. W.}} [[Kategorio: esperantistoj]] kdeuu7ov6fy3utp6xybvbdlkznyo67b 9348916 9348915 2026-04-06T15:19:29Z Sj1mor 12103 9348916 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo |dato de naskiĝo=22-a de majo 1881 |dato de morto=24-a de februaro 1962 }} '''P. W. van den Broek''' (plennome ''Pieter Willem van den Broek''; naskiĝis la 22-an de majo 1881 en Roterdamo - mortis la 24-an de februaro 1962 samloke) estis grava nederlanda esperanto-aktivulo, precipe konata pro sia organiza kaj pedagogia laboro. Li estis instruisto ([[lernejestro]]), kio donis al li grandan influon en la kampo de [[lingva edukado]]. Li lernis Esperanton jam en la pionira epoko, ĉirkaŭ 1905. Li estis unu el la ĉefaj gvidantoj de la [[Nederlanda Esperanto-Asocio]] (LEEN) dum multaj jaroj, li servis kiel ĝia prezidanto proksimume inter 1930 ĝis 1936. Li estis tre aktiva en la faka movado de instruistoj kaj kunlaboris kun la frua [[ILEI]]. Li ludis gravan rolon en la organizado de la [[12-a UK]] en [[Hago]] (1920), kiu estis la unua post la [[Unua Mondmilito]]. == Verkaro (ĉefe lerniloj kaj artikoloj) == Lia kontribuo estis ĉefe faka, pedagogia kaj administra, celante solidigi la instruadon de la lingvo en Nederlando. === Lernolibroj kaj Metodiko: === * '''"Esperanto-Leergang"''' (Esperanto-kurso): Li verkis kaj kunredaktis plurajn eldonojn de popularaj nederlandlingvaj lernolibroj por lernejanoj kaj plenkreskuloj. * '''"Metodiko de Esperanto-instruado"''': Li publikigis broŝurojn kaj gvidliniojn por instruistoj, emfazante la gravecon de la rekta metodo. === Redaktora kaj Organiza laboro: === Li estis konstanta kunlaboranto kaj foje redaktoro de la oficiala organo de la nederlanda movado. Liaj artikoloj ofte temis pri movada strategio kaj lingvaj demandoj. Li verkis detalajn raportojn pri la stato de Esperanto-instruado en nederlandaj lernejoj por internaciaj konferencoj. === Tradukoj kaj Informado === Li tradukis diversajn informajn broŝurojn pri Nederlando kaj ĝia kulturo por eksterlandaj esperantistoj. Li verkis multajn artikolojn en la nederlanda gazetaro por defendi la lingvon kontraŭ kritikoj kaj por reklami ĝian valoron en la eduka sistemo.<!-- == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} --> {{Ĝermo|esperantisto}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Broek van den|P. W.}} [[Kategorio:Nederlandaj esperantistoj]] bmxx3ii0dfb3c9whvqo7vkunzvsots3 Diskuto:Peter Oliver 1 940924 9348925 2026-04-06T15:36:45Z Sj1mor 12103 /* samnomulaj esperantistoj (patro kaj filo) */ nova sekcio 9348925 wikitext text/x-wiki == samnomulaj esperantistoj (patro kaj filo) == Pri la nomo Peter Oliver, ekzistas du gravaj esperantistoj en la historio (patro kaj filo), ambaŭ el Britio. La plej konata en la literatura mondo estas la filo. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 15:36, 6 apr. 2026 (UTC) o2su52rxzo3jfukzkuqr0b8rm9bzg4m 9348985 9348925 2026-04-06T17:46:54Z Arbarulo 135469 9348985 wikitext text/x-wiki == samnomulaj esperantistoj (patro kaj filo) == Pri la nomo Peter Oliver, ekzistas du gravaj esperantistoj en la historio (patro kaj filo), ambaŭ el Britio. La plej konata en la literatura mondo estas la filo. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 15:36, 6 apr. 2026 (UTC) :{{re|Sj1mor}} La titoloj ''La gravejo'' kaj ''La balado de la leganta karceraro'' estas evidente malveraj. Ĉu tio ne indikas, ke la tuta artikolo povus esti malvera? --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 17:46, 6 apr. 2026 (UTC) 8snwfll3feoqjn5698pvmc17p88eqfx Peter Oliver 0 940925 9348929 2026-04-06T15:45:26Z Sj1mor 12103 Kreis novan paĝon kun "{{Ne konfuzu2|kun lia patro: Peter Oliver (1874–1953)}}{{Informkesto homo |dato de naskiĝo= |dato de morto= }} '''Peter Oliver''' (filo)<ref>Lia patro, ankaŭ nomata Peter Oliver, estis pioniro de la movado en [[Suffolk]]. Li naskiĝis en 1874 kaj mortis en 1953. Li estis tiu, kiu instigis sian filon kaj multajn aliajn lokulojn lerni Esperanton jam en la fruaj 1900-aj jaroj. Li estis precipe aktiva kiel [[UEA-delegito]] kaj loka organizanto.</ref> (naskiĝis la 1..." 9348929 wikitext text/x-wiki {{Ne konfuzu2|kun lia patro: Peter Oliver (1874–1953)}}{{Informkesto homo |dato de naskiĝo= |dato de morto= }} '''Peter Oliver''' (filo)<ref>Lia patro, ankaŭ nomata Peter Oliver, estis pioniro de la movado en [[Suffolk]]. Li naskiĝis en 1874 kaj mortis en 1953. Li estis tiu, kiu instigis sian filon kaj multajn aliajn lokulojn lerni Esperanton jam en la fruaj 1900-aj jaroj. Li estis precipe aktiva kiel [[UEA-delegito]] kaj loka organizanto.</ref> (naskiĝis la 19-an de marto 1913 en [[Bury St Edmunds]], [[Suffolk]] - mortis la 24-an de junio 1977 en [[Londono]]) estis angla verkisto kaj esperantisto. Li estis konata kiel brila oratoro kaj intelektulo, kiu reprezentis la pli altan kulturan nivelon de la brita movado post la [[Dua Mondmilito]]. Profesie li estis bibliotekisto kaj arkivisto (laboris en la [[Brita Muzeo]] kaj poste en la [[Brita Biblioteko]]), kio donis al li profundan literaturan kulturon. Li lernis la lingvon de sia patro (kiu estis same fervora esperantisto) en tre juna aĝo. Li estis elstara membro de la [[Brita Esperanto-Asocio]] (BEA). Li servis kiel redaktoro de la revuo ''[[The British Esperantist]]'' (1969–1972). Kiel redaktoro, li modernigis la aspekton kaj la enhavon de la revuo, emfazante literaturon kaj mondajn aferojn. == Verkaro (originala kaj traduka) == Peter Oliver estas precipe memorata pro siaj altnivelaj tradukoj de la klasika [[angla literaturo]]. === Tradukoj el la angla (Liaj ĉefaj kontribuoj) === * "La Gravejo" (''The Churchyard''): Fama traduko de partoj de la verkoj de [[Thomas Gray]]. * Poemoj de [[William Blake]]: Li tradukis plurajn el la plej malfacilaj kaj mistikaj poemoj de Blake, sukcesante gardi ilian ritmon kaj spiriton. * Antologioj: Liaj tradukoj aperis en la gravaj antologioj de la 20-a jarcento, ekzemple en la "[[Angla Antologio]]". * "La Balado de la Leganta Karceraro" (''The Ballad of Reading Gaol''): Fragmentoj de la verko de [[Oscar Wilde]]. === Originala verkado === * Eseoj kaj Recenzoj: Li verkis sennombrajn literaturajn recenzojn por Esperanto (de [[UEA]]) kaj ''The British Esperantist''. Liaj kritikoj estis famaj pro sia akreco kaj samtempe profunda kompreno de la teksto. * Poemoj: Kvankam li estis ĉefe tradukisto, li sporade publikigis originalajn poemojn kiuj elstaris pro sia klasika eleganteco. Lia patro, ankaŭ nomata Peter Oliver, estis pioniro de la movado en Suffolk. Li naskiĝis en 1874 kaj mortis en 1953. Li estis tiu, kiu instigis sian filon kaj multajn aliajn lokulojn lerni Esperanton jam en la fruaj 1900-aj jaroj. Li estis precipe aktiva kiel UEA-delegito kaj loka organizanto. == Notoj kaj referencoj == {{Referencoj}} <!-- == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} --> {{Ĝermo|esperantisto}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Oliver, Peter}} [[Kategorio: esperantistoj]] 6hey16pcn1xcm54s9rv3iyfjibcxslj 9348944 9348929 2026-04-06T16:02:09Z Sj1mor 12103 9348944 wikitext text/x-wiki {{Ne konfuzu2|lia patro: Peter Oliver (1874–1953)}}{{Informkesto homo |dato de naskiĝo= |dato de morto= }} '''Peter Oliver''' (filo)<ref>Lia patro, ankaŭ nomata Peter Oliver, estis pioniro de la movado en [[Suffolk]]. Li naskiĝis en 1874 kaj mortis en 1953. Li estis tiu, kiu instigis sian filon kaj multajn aliajn lokulojn lerni Esperanton jam en la fruaj 1900-aj jaroj. Li estis precipe aktiva kiel [[UEA-delegito]] kaj loka organizanto.</ref> (naskiĝis la 19-an de marto 1913 en [[Bury St Edmunds]], [[Suffolk]] - mortis la 24-an de junio 1977 en [[Londono]]) estis angla verkisto kaj esperantisto. Li estis konata kiel brila oratoro kaj intelektulo, kiu reprezentis la pli altan kulturan nivelon de la brita movado post la [[Dua Mondmilito]]. Profesie li estis bibliotekisto kaj arkivisto (laboris en la [[Brita Muzeo]] kaj poste en la [[Brita Biblioteko]]), kio donis al li profundan literaturan kulturon. Li lernis la lingvon de sia patro (kiu estis same fervora esperantisto) en tre juna aĝo. Li estis elstara membro de la [[Brita Esperanto-Asocio]] (BEA). Li servis kiel redaktoro de la revuo ''[[The British Esperantist]]'' (1969–1972). Kiel redaktoro, li modernigis la aspekton kaj la enhavon de la revuo, emfazante literaturon kaj mondajn aferojn. == Verkaro (originala kaj traduka) == Peter Oliver estas precipe memorata pro siaj altnivelaj tradukoj de la klasika [[angla literaturo]]. === Tradukoj el la angla (Liaj ĉefaj kontribuoj) === * "La Gravejo" (''The Churchyard''): Fama traduko de partoj de la verkoj de [[Thomas Gray]]. * Poemoj de [[William Blake]]: Li tradukis plurajn el la plej malfacilaj kaj mistikaj poemoj de Blake, sukcesante gardi ilian ritmon kaj spiriton. * Antologioj: Liaj tradukoj aperis en la gravaj antologioj de la 20-a jarcento, ekzemple en la "[[Angla Antologio]]". * "La Balado de la Leganta Karceraro" (''The Ballad of Reading Gaol''): Fragmentoj de la verko de [[Oscar Wilde]]. === Originala verkado === * Eseoj kaj Recenzoj: Li verkis sennombrajn literaturajn recenzojn por Esperanto (de [[UEA]]) kaj ''The British Esperantist''. Liaj kritikoj estis famaj pro sia akreco kaj samtempe profunda kompreno de la teksto. * Poemoj: Kvankam li estis ĉefe tradukisto, li sporade publikigis originalajn poemojn kiuj elstaris pro sia klasika eleganteco. Lia patro, ankaŭ nomata Peter Oliver, estis pioniro de la movado en Suffolk. Li naskiĝis en 1874 kaj mortis en 1953. Li estis tiu, kiu instigis sian filon kaj multajn aliajn lokulojn lerni Esperanton jam en la fruaj 1900-aj jaroj. Li estis precipe aktiva kiel UEA-delegito kaj loka organizanto. == Notoj kaj referencoj == {{Referencoj}} <!-- == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} --> {{Ĝermo|esperantisto}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Oliver, Peter}} [[Kategorio: esperantistoj]] ew0lz5x1udfo4n7ejyj27gnh9novy6r 9348983 9348944 2026-04-06T17:43:48Z Arbarulo 135469 9348983 wikitext text/x-wiki {{Sen fontoj|dato = aprilo 2026 |komento = nekontrolita AI-aĵo}} {{Ne konfuzu2|lia patro: Peter Oliver (1874–1953)}}{{Informkesto homo |dato de naskiĝo= |dato de morto= }} '''Peter Oliver''' (filo)<ref>Lia patro, ankaŭ nomata Peter Oliver, estis pioniro de la movado en [[Suffolk]]. Li naskiĝis en 1874 kaj mortis en 1953. Li estis tiu, kiu instigis sian filon kaj multajn aliajn lokulojn lerni Esperanton jam en la fruaj 1900-aj jaroj. Li estis precipe aktiva kiel [[UEA-delegito]] kaj loka organizanto.</ref> (naskiĝis la 19-an de marto 1913 en [[Bury St Edmunds]], [[Suffolk]] - mortis la 24-an de junio 1977 en [[Londono]]) estis angla verkisto kaj esperantisto. Li estis konata kiel brila oratoro kaj intelektulo, kiu reprezentis la pli altan kulturan nivelon de la brita movado post la [[Dua Mondmilito]]. Profesie li estis bibliotekisto kaj arkivisto (laboris en la [[Brita Muzeo]] kaj poste en la [[Brita Biblioteko]]), kio donis al li profundan literaturan kulturon. Li lernis la lingvon de sia patro (kiu estis same fervora esperantisto) en tre juna aĝo. Li estis elstara membro de la [[Brita Esperanto-Asocio]] (BEA). Li servis kiel redaktoro de la revuo ''[[The British Esperantist]]'' (1969–1972). Kiel redaktoro, li modernigis la aspekton kaj la enhavon de la revuo, emfazante literaturon kaj mondajn aferojn. == Verkaro (originala kaj traduka) == Peter Oliver estas precipe memorata pro siaj altnivelaj tradukoj de la klasika [[angla literaturo]]. === Tradukoj el la angla (Liaj ĉefaj kontribuoj) === * "La Gravejo" (''The Churchyard''): Fama traduko de partoj de la verkoj de [[Thomas Gray]]. * Poemoj de [[William Blake]]: Li tradukis plurajn el la plej malfacilaj kaj mistikaj poemoj de Blake, sukcesante gardi ilian ritmon kaj spiriton. * Antologioj: Liaj tradukoj aperis en la gravaj antologioj de la 20-a jarcento, ekzemple en la "[[Angla Antologio]]". * "La Balado de la Leganta Karceraro" (''The Ballad of Reading Gaol''): Fragmentoj de la verko de [[Oscar Wilde]]. === Originala verkado === * Eseoj kaj Recenzoj: Li verkis sennombrajn literaturajn recenzojn por Esperanto (de [[UEA]]) kaj ''The British Esperantist''. Liaj kritikoj estis famaj pro sia akreco kaj samtempe profunda kompreno de la teksto. * Poemoj: Kvankam li estis ĉefe tradukisto, li sporade publikigis originalajn poemojn kiuj elstaris pro sia klasika eleganteco. Lia patro, ankaŭ nomata Peter Oliver, estis pioniro de la movado en Suffolk. Li naskiĝis en 1874 kaj mortis en 1953. Li estis tiu, kiu instigis sian filon kaj multajn aliajn lokulojn lerni Esperanton jam en la fruaj 1900-aj jaroj. Li estis precipe aktiva kiel UEA-delegito kaj loka organizanto. == Notoj kaj referencoj == {{Referencoj}} <!-- == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} --> {{Ĝermo|esperantisto}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Oliver, Peter}} [[Kategorio: esperantistoj]] ldqau510bdqtmx651086ajsw4tkoshh 9349010 9348983 2026-04-06T18:50:42Z Sj1mor 12103 9349010 wikitext text/x-wiki {{Sen fontoj|dato = aprilo 2026 |komento = nekontrolita AI-aĵo}} {{Ne konfuzu2|lia patro: Peter Oliver (1874–1953)}}{{Informkesto homo |dato de naskiĝo= |dato de morto= }} '''Peter Oliver''' (filo)<ref>Lia patro, ankaŭ nomata Peter Oliver, estis pioniro de la movado en [[Suffolk]]. Li naskiĝis en 1874 kaj mortis en 1953. Li estis tiu, kiu instigis sian filon kaj multajn aliajn lokulojn lerni Esperanton jam en la fruaj 1900-aj jaroj. Li estis precipe aktiva kiel [[UEA-delegito]] kaj loka organizanto.</ref> (naskiĝis la 19-an de marto 1913 en [[Bury St Edmunds]], [[Suffolk]] - mortis la 24-an de junio 1977 en [[Londono]]) estis angla verkisto kaj esperantisto. Li estis konata kiel brila oratoro kaj intelektulo, kiu reprezentis la pli altan kulturan nivelon de la brita movado post la [[Dua Mondmilito]]. Profesie li estis bibliotekisto kaj arkivisto (laboris en la [[Brita Muzeo]] kaj poste en la [[Brita Biblioteko]]), kio donis al li profundan literaturan kulturon. Li lernis la lingvon de sia patro (kiu estis same fervora esperantisto) en tre juna aĝo. Li estis elstara membro de la [[Brita Esperanto-Asocio]] (BEA). Li servis kiel redaktoro de la revuo ''[[The British Esperantist]]'' (1969–1972). Kiel redaktoro, li modernigis la aspekton kaj la enhavon de la revuo, emfazante literaturon kaj mondajn aferojn. == Verkaro (originala kaj traduka) == Peter Oliver estas precipe memorata pro siaj altnivelaj tradukoj de la klasika [[angla literaturo]]. === Tradukoj el la angla (Liaj ĉefaj kontribuoj) === * "La Gravejo" (''The Churchyard''): Fama traduko de partoj de la verkoj de [[Thomas Gray]]. * Poemoj de [[William Blake]]: Li tradukis plurajn el la plej malfacilaj kaj mistikaj poemoj de Blake, sukcesante gardi ilian ritmon kaj spiriton. * "La Balado de la Leganta Karceraro" (''The Ballad of Reading Gaol''): Fragmentoj de la verko de [[Oscar Wilde]]. * Antologioj: Liaj tradukoj aperis en la gravaj antologioj de la 20-a jarcento, ekzemple en la "[[Angla Antologio]]". Notu bone: nur fragmentoj, eĉ fragmentetoj, de ĉi tiuj verkoj aperas en la [[Angla Antologio]] aŭ en liaj pedagogiaj materialoj por montri kiel traduki kompleksajn anglajn stilojn: === Originala verkado === * Eseoj kaj Recenzoj: Li verkis sennombrajn literaturajn recenzojn por Esperanto (de [[UEA]]) kaj ''The British Esperantist''. Liaj kritikoj estis famaj pro sia akreco kaj samtempe profunda kompreno de la teksto. * Poemoj: Kvankam li estis ĉefe tradukisto, li sporade publikigis originalajn poemojn kiuj elstaris pro sia klasika eleganteco. Lia patro, ankaŭ nomata Peter Oliver, estis pioniro de la movado en Suffolk. Li naskiĝis en 1874 kaj mortis en 1953. Li estis tiu, kiu instigis sian filon kaj multajn aliajn lokulojn lerni Esperanton jam en la fruaj 1900-aj jaroj. Li estis precipe aktiva kiel UEA-delegito kaj loka organizanto. == Notoj kaj referencoj == {{Referencoj}} <!-- == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} --> {{Ĝermo|esperantisto}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Oliver, Peter}} [[Kategorio: esperantistoj]] 8gfn2wrqv3rv5tbgp9s5frvaoeict7w Diskuto:Yichang 1 940926 9348932 2026-04-06T15:51:13Z ThomasPusch 1869 Kreis novan paĝon kun "Arbarulo antaŭ 12 horoj movis la paĝon '''''Jiĉang''''' al '''''Yichang''''', simpligita formo de la angleca internacia latinliterigo [[Pinjino]]. Sed tamen, estas dokumentigo pri esperantlingva formo '''Jiĉango''', kun o-finaĵo. do ne ''Jiĉang'': La ĝis nun sola esperantlingva [[atlaso]], [[Poŝatlaso de la mondo]] de 1971 el Prago, dokumentigas esperantigon "Jiĉango" en la vasta, du-paĝa mapo 20. Arbarulo pravis movi la nomon al la angleca internacia lati..." 9348932 wikitext text/x-wiki Arbarulo antaŭ 12 horoj movis la paĝon '''''Jiĉang''''' al '''''Yichang''''', simpligita formo de la angleca internacia latinliterigo [[Pinjino]]. Sed tamen, estas dokumentigo pri esperantlingva formo '''Jiĉango''', kun o-finaĵo. do ne ''Jiĉang'': La ĝis nun sola esperantlingva [[atlaso]], [[Poŝatlaso de la mondo]] de 1971 el Prago, dokumentigas esperantigon "Jiĉango" en la vasta, du-paĝa mapo 20. Arbarulo pravis movi la nomon al la angleca internacia latinliterigo, se mankas dokumentigo pri esperantlitere latinigita formo aŭ plene esperantlingva nomo. Kaj la dokumentigo antaŭ 12 horoj ankoraŭ ne notiĝis. Sed ĝi ekzistas kaj citeblas. Ĉu inter la vikipediistoj nur mi havas la esperantlingvan [[atlaso]]n de 1971? Ĝi estas vsate alirebla, estas en ĉiuj E-bibliotekoj, kaj mi senprobleme povis aĉeti ĝin antaŭ iom pli ol jaro en la UEA-libroservo. Same ankaŭ ĉiu alia povus ekhavi ĝin. Estas multaj lokoj esperantigitaj en tiu atlaso, kaj estas multaj lokoj, kiuj en la mapoj tie ne ricevas esperantan nomon: Necesas individue trovi la lokojn en la mapoj kajk poste necesas dokumentigi la trovojn unuope en la esperantlingvaj vikipediaj tekstoj... laborintensa tasko, se fari tion por laŭeble ĉiuj urboj, almemaŭ tiuj kiuj tie vere havas esperantlingvan nomon, samkiel ankaŭ devas individue noti, por kiuj urbo vaste dokumentiĝas esperantlingvaj nomoj en la unulingvaj vortaroj [[PIV]], do rete ''vortaro.net'', kaj [[Reta Vortaro]] (tie kun aldonaj ekstervikipediaj referencoj), kaj kiuj notiĝas en la literatura reta serĉilo ''tekstaro.com''. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 15:51, 6 apr. 2026 (UTC) omie64015ecd1s709sev3bvsyn95b8d 9348977 9348932 2026-04-06T17:26:14Z ThomasPusch 1869 9348977 wikitext text/x-wiki Arbarulo antaŭ 12 horoj movis la paĝon '''''Jiĉang''''' al '''''Yichang''''', simpligita formo de la angleca internacia latinliterigo [[Pinjino]]. Sed tamen, estas dokumentigo pri esperantlingva formo '''Jiĉango''', kun o-finaĵo. do ne ''Jiĉang'': La ĝis nun sola esperantlingva [[atlaso]], [[Poŝatlaso de la mondo]] de 1971 el Prago, dokumentigas esperantigon "Jiĉango" en la vasta, du-paĝa mapo 23. Arbarulo pravis movi la nomon al la angleca internacia latinliterigo, se mankas dokumentigo pri esperantlitere latinigita formo aŭ plene esperantlingva nomo. Kaj la dokumentigo antaŭ 12 horoj ankoraŭ ne notiĝis. Sed ĝi ekzistas kaj citeblas. Ĉu inter la vikipediistoj nur mi havas la esperantlingvan [[atlaso]]n de 1971? Ĝi estas vsate alirebla, estas en ĉiuj E-bibliotekoj, kaj mi senprobleme povis aĉeti ĝin antaŭ iom pli ol jaro en la UEA-libroservo. Same ankaŭ ĉiu alia povus ekhavi ĝin. Estas multaj lokoj esperantigitaj en tiu atlaso, kaj estas multaj lokoj, kiuj en la mapoj tie ne ricevas esperantan nomon: Necesas individue trovi la lokojn en la mapoj kajk poste necesas dokumentigi la trovojn unuope en la esperantlingvaj vikipediaj tekstoj... laborintensa tasko, se fari tion por laŭeble ĉiuj urboj, almemaŭ tiuj kiuj tie vere havas esperantlingvan nomon, samkiel ankaŭ devas individue noti, por kiuj urbo vaste dokumentiĝas esperantlingvaj nomoj en la unulingvaj vortaroj [[PIV]], do rete ''vortaro.net'', kaj [[Reta Vortaro]] (tie kun aldonaj ekstervikipediaj referencoj), kaj kiuj notiĝas en la literatura reta serĉilo ''tekstaro.com''. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 15:51, 6 apr. 2026 (UTC) kpoz7e0wghc9up6aex7ds60l6wnqhnc 9348980 9348977 2026-04-06T17:31:48Z Arbarulo 135469 9348980 wikitext text/x-wiki Arbarulo antaŭ 12 horoj movis la paĝon '''''Jiĉang''''' al '''''Yichang''''', simpligita formo de la angleca internacia latinliterigo [[Pinjino]]. Sed tamen, estas dokumentigo pri esperantlingva formo '''Jiĉango''', kun o-finaĵo. do ne ''Jiĉang'': La ĝis nun sola esperantlingva [[atlaso]], [[Poŝatlaso de la mondo]] de 1971 el Prago, dokumentigas esperantigon "Jiĉango" en la vasta, du-paĝa mapo 23. Arbarulo pravis movi la nomon al la angleca internacia latinliterigo, se mankas dokumentigo pri esperantlitere latinigita formo aŭ plene esperantlingva nomo. Kaj la dokumentigo antaŭ 12 horoj ankoraŭ ne notiĝis. Sed ĝi ekzistas kaj citeblas. Ĉu inter la vikipediistoj nur mi havas la esperantlingvan [[atlaso]]n de 1971? Ĝi estas vsate alirebla, estas en ĉiuj E-bibliotekoj, kaj mi senprobleme povis aĉeti ĝin antaŭ iom pli ol jaro en la UEA-libroservo. Same ankaŭ ĉiu alia povus ekhavi ĝin. Estas multaj lokoj esperantigitaj en tiu atlaso, kaj estas multaj lokoj, kiuj en la mapoj tie ne ricevas esperantan nomon: Necesas individue trovi la lokojn en la mapoj kajk poste necesas dokumentigi la trovojn unuope en la esperantlingvaj vikipediaj tekstoj... laborintensa tasko, se fari tion por laŭeble ĉiuj urboj, almemaŭ tiuj kiuj tie vere havas esperantlingvan nomon, samkiel ankaŭ devas individue noti, por kiuj urbo vaste dokumentiĝas esperantlingvaj nomoj en la unulingvaj vortaroj [[PIV]], do rete ''vortaro.net'', kaj [[Reta Vortaro]] (tie kun aldonaj ekstervikipediaj referencoj), kaj kiuj notiĝas en la literatura reta serĉilo ''tekstaro.com''. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 15:51, 6 apr. 2026 (UTC) :Laŭ mi do ankaŭ Jiĉango estus bona titolo. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 17:31, 6 apr. 2026 (UTC) 4xppkc69pyyjhzvjau8uawywgzqe5sz Diskuto:Enshi 1 940927 9348933 2026-04-06T15:52:08Z ThomasPusch 1869 Kreis novan paĝon kun "Arbarulo antaŭ 12 horoj movis la paĝon '''''Enŝi''''' al '''''Enshi''''', simpligita formo de la angleca internacia latinliterigo [[Pinjino]]. Sed tamen, estas dokumentigo pri esperantlingva formo '''Enŝo''', kun o-finaĵo. do ne ''Enŝi'': La ĝis nun sola esperantlingva [[atlaso]], [[Poŝatlaso de la mondo]] de 1971 el Prago, dokumentigas esperantigon "En" en la vasta, du-paĝa mapo 20. Arbarulo pravis movi la nomon al la angleca internacia latinliterigo, se m..." 9348933 wikitext text/x-wiki Arbarulo antaŭ 12 horoj movis la paĝon '''''Enŝi''''' al '''''Enshi''''', simpligita formo de la angleca internacia latinliterigo [[Pinjino]]. Sed tamen, estas dokumentigo pri esperantlingva formo '''Enŝo''', kun o-finaĵo. do ne ''Enŝi'': La ĝis nun sola esperantlingva [[atlaso]], [[Poŝatlaso de la mondo]] de 1971 el Prago, dokumentigas esperantigon "En" en la vasta, du-paĝa mapo 20. Arbarulo pravis movi la nomon al la angleca internacia latinliterigo, se mankas dokumentigo pri esperantlitere latinigita formo aŭ plene esperantlingva nomo. Kaj la dokumentigo antaŭ 12 horoj ankoraŭ ne notiĝis. Sed ĝi ekzistas kaj citeblas. Ĉu inter la vikipediistoj nur mi havas la esperantlingvan [[atlaso]]n de 1971? Ĝi estas vsate alirebla, estas en ĉiuj E-bibliotekoj, kaj mi senprobleme povis aĉeti ĝin antaŭ iom pli ol jaro en la UEA-libroservo. Same ankaŭ ĉiu alia povus ekhavi ĝin. Estas multaj lokoj esperantigitaj en tiu atlaso, kaj estas multaj lokoj, kiuj en la mapoj tie ne ricevas esperantan nomon: Necesas individue trovi la lokojn en la mapoj kajk poste necesas dokumentigi la trovojn unuope en la esperantlingvaj vikipediaj tekstoj... laborintensa tasko, se fari tion por laŭeble ĉiuj urboj, almemaŭ tiuj kiuj tie vere havas esperantlingvan nomon, samkiel ankaŭ devas individue noti, por kiuj urbo vaste dokumentiĝas esperantlingvaj nomoj en la unulingvaj vortaroj [[PIV]], do rete ''vortaro.net'', kaj [[Reta Vortaro]] (tie kun aldonaj ekstervikipediaj referencoj), kaj kiuj notiĝas en la literatura reta serĉilo ''tekstaro.com''. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 15:52, 6 apr. 2026 (UTC) gac34qf4po0tskjogb7ej5vb5hjtgn9 9348978 9348933 2026-04-06T17:26:28Z ThomasPusch 1869 9348978 wikitext text/x-wiki Arbarulo antaŭ 12 horoj movis la paĝon '''''Enŝi''''' al '''''Enshi''''', simpligita formo de la angleca internacia latinliterigo [[Pinjino]]. Sed tamen, estas dokumentigo pri esperantlingva formo '''Enŝo''', kun o-finaĵo. do ne ''Enŝi'': La ĝis nun sola esperantlingva [[atlaso]], [[Poŝatlaso de la mondo]] de 1971 el Prago, dokumentigas esperantigon "En" en la vasta, du-paĝa mapo 23. Arbarulo pravis movi la nomon al la angleca internacia latinliterigo, se mankas dokumentigo pri esperantlitere latinigita formo aŭ plene esperantlingva nomo. Kaj la dokumentigo antaŭ 12 horoj ankoraŭ ne notiĝis. Sed ĝi ekzistas kaj citeblas. Ĉu inter la vikipediistoj nur mi havas la esperantlingvan [[atlaso]]n de 1971? Ĝi estas vsate alirebla, estas en ĉiuj E-bibliotekoj, kaj mi senprobleme povis aĉeti ĝin antaŭ iom pli ol jaro en la UEA-libroservo. Same ankaŭ ĉiu alia povus ekhavi ĝin. Estas multaj lokoj esperantigitaj en tiu atlaso, kaj estas multaj lokoj, kiuj en la mapoj tie ne ricevas esperantan nomon: Necesas individue trovi la lokojn en la mapoj kajk poste necesas dokumentigi la trovojn unuope en la esperantlingvaj vikipediaj tekstoj... laborintensa tasko, se fari tion por laŭeble ĉiuj urboj, almemaŭ tiuj kiuj tie vere havas esperantlingvan nomon, samkiel ankaŭ devas individue noti, por kiuj urbo vaste dokumentiĝas esperantlingvaj nomoj en la unulingvaj vortaroj [[PIV]], do rete ''vortaro.net'', kaj [[Reta Vortaro]] (tie kun aldonaj ekstervikipediaj referencoj), kaj kiuj notiĝas en la literatura reta serĉilo ''tekstaro.com''. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 15:52, 6 apr. 2026 (UTC) jb7n3vwjmsjt3iq53j1rxqz5ckvv52b 9348982 9348978 2026-04-06T17:34:18Z Arbarulo 135469 9348982 wikitext text/x-wiki Arbarulo antaŭ 12 horoj movis la paĝon '''''Enŝi''''' al '''''Enshi''''', simpligita formo de la angleca internacia latinliterigo [[Pinjino]]. Sed tamen, estas dokumentigo pri esperantlingva formo '''Enŝo''', kun o-finaĵo. do ne ''Enŝi'': La ĝis nun sola esperantlingva [[atlaso]], [[Poŝatlaso de la mondo]] de 1971 el Prago, dokumentigas esperantigon "En" en la vasta, du-paĝa mapo 23. Arbarulo pravis movi la nomon al la angleca internacia latinliterigo, se mankas dokumentigo pri esperantlitere latinigita formo aŭ plene esperantlingva nomo. Kaj la dokumentigo antaŭ 12 horoj ankoraŭ ne notiĝis. Sed ĝi ekzistas kaj citeblas. Ĉu inter la vikipediistoj nur mi havas la esperantlingvan [[atlaso]]n de 1971? Ĝi estas vsate alirebla, estas en ĉiuj E-bibliotekoj, kaj mi senprobleme povis aĉeti ĝin antaŭ iom pli ol jaro en la UEA-libroservo. Same ankaŭ ĉiu alia povus ekhavi ĝin. Estas multaj lokoj esperantigitaj en tiu atlaso, kaj estas multaj lokoj, kiuj en la mapoj tie ne ricevas esperantan nomon: Necesas individue trovi la lokojn en la mapoj kajk poste necesas dokumentigi la trovojn unuope en la esperantlingvaj vikipediaj tekstoj... laborintensa tasko, se fari tion por laŭeble ĉiuj urboj, almemaŭ tiuj kiuj tie vere havas esperantlingvan nomon, samkiel ankaŭ devas individue noti, por kiuj urbo vaste dokumentiĝas esperantlingvaj nomoj en la unulingvaj vortaroj [[PIV]], do rete ''vortaro.net'', kaj [[Reta Vortaro]] (tie kun aldonaj ekstervikipediaj referencoj), kaj kiuj notiĝas en la literatura reta serĉilo ''tekstaro.com''. [[Uzanto:ThomasPusch|ThomasPusch]] ([[Uzanto-Diskuto:ThomasPusch|diskuto]]) 15:52, 6 apr. 2026 (UTC) :Laŭ mi do ankaŭ Enŝo estus bona titolo. --[[Uzanto:Arbarulo|Arbarulo]] ([[Uzanto-Diskuto:Arbarulo|diskuto]]) 17:34, 6 apr. 2026 (UTC) fback9570311q8mz430zba3v1wf0ufy Rebeka Unterman 0 940928 9348958 2026-04-06T16:45:13Z Sj1mor 12103 Kreis novan paĝon kun "{{Ne konfuzu2|[[Rubin Unterman|R. Unterman]], ŝia patro kaj ankaŭ esperantiso, tradukisto de [[En Danĝero]].}}{{Informkesto homo |dato de naskiĝo= |dato de morto= }} '''Rebeka UNTERMAN''' (ofte aperas kiel R. Unterman, naskiĝis ĉ. 1900 (la preciza tago ne estas vaste dokumentita en movadaj fontoj) en [[Varsovio]] - mortis verŝajne en 1942 aŭ 1943 en la [[Varsovia geto]] aŭ en [[ekstermejo]] (kiel [[Treblinka]])) estis pola-juda esperantista aktivulino en la..." 9348958 wikitext text/x-wiki {{Ne konfuzu2|[[Rubin Unterman|R. Unterman]], ŝia patro kaj ankaŭ esperantiso, tradukisto de [[En Danĝero]].}}{{Informkesto homo |dato de naskiĝo= |dato de morto= }} '''Rebeka UNTERMAN''' (ofte aperas kiel R. Unterman, naskiĝis ĉ. 1900 (la preciza tago ne estas vaste dokumentita en movadaj fontoj) en [[Varsovio]] - mortis verŝajne en 1942 aŭ 1943 en la [[Varsovia geto]] aŭ en [[ekstermejo]] (kiel [[Treblinka]])) estis pola-juda esperantista aktivulino en la [[periodo inter la du mondmilitoj]]. Ŝi lernis la lingvon en sia juneco en Varsovio kun sia familio. Ŝi estis unu el la plej aktivaj membroj de la [[Varsovia Esperanto-Societo „Konkordo”|Varsovia Esperanto-Societo]]. Ŝi estis tre konata kiel talenta [[Deklamisto|deklamistino]] kaj aktoro en la esperantista teatro en Varsovio. Ŝi servis kiel estrarano de la pola Esperanto-movado kaj estis tre aktiva en la organizado de la Universalaj Kongresoj en Pollando (ekz. la [[29-a UK]] en Varsovio, 1937). == Verkaro (tradukoj kaj kultura agado) == Rebeka Unterman ne estis verkisto de dikaj libroj, sed ŝi estis tre grava pro sia kultura kaj traduka laboro, precipe koncerne la judan kaj polan literaturojn. === Tradukoj (ĉefaj kontribuoj): === * '''Jida literaturo:''' Ŝi tradukis plurajn novelojn kaj poemojn el la jida lingvo al Esperanto, celante konatigi la judan kulturon al la monda esperantistaro. * '''Pola literaturo:''' Ŝi kunlaboris en la tradukado de polaj klasikaĵoj por diversaj antologioj kaj gazetoj (kiel ''Pola Esperantisto''). * '''Teatraĵoj:''' Ŝi adaptis mallongajn dramojn por la esperantista scenejo en Varsovio. === Deklamado kaj Arto: === * Ŝi estis fama pro siaj artaj deklamoj de la poemoj de [[L. L. Zamenhof|Zamenhof]], [[Baghy]] kaj [[Kalocsay]]. Ŝiaj prezentoj dum kongresoj estas memorataj kiel altnivelaj kaj kortuŝaj. * Ŝi gvidis literaturajn vesperojn, kie ŝi analizis kaj prezentis la novan Esperanto-poezion de la 1930-aj jaroj. === Artikoloj: === * Ŝi verkis raportojn kaj artikolojn pri la kultura vivo en Varsovio por internaciaj [[Esperanto-gazeto|Esperanto-gazetoj]], montrante la viglecon de la tiea movado malgraŭ la kreskanta politika premo. Ŝia nomo estas listigita en la '''"'''Memorlibro'''"''' de esperantistoj kiuj pereis dum la Dua Mondmilito, kiel simbolo de la perdita brilo de la varsovia esperantista inteligento.<!-- == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} --> {{Ĝermo|esperantisto}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Unterman, Rebeka}} [[Kategorio:Polaj esperantistoj]] [[Kategorio:Judaj esperantistoj]] [[Kategorio:Mortintoj en naziaj koncentrejoj]] rveexb6h3wjhmi5ng7nrk6m9l8uvj1i 9348962 9348958 2026-04-06T16:52:16Z Sj1mor 12103 9348962 wikitext text/x-wiki {{Ne konfuzu2|[[Rubin Unterman|R. Unterman]], ŝia patro kaj ankaŭ esperantiso, tradukisto de [[En Danĝero]].}}{{Informkesto homo |dato de naskiĝo= |dato de morto= }} '''Rebeka''' (''Rivka'') '''UNTERMAN''' (ofte aperas kiel R. Unterman, naskiĝis ĉ. 1900 (la preciza tago ne estas vaste dokumentita en movadaj fontoj) en [[Varsovio]] - mortis verŝajne en 1942 aŭ 1943 en la [[Varsovia geto]] aŭ en [[ekstermejo]] (kiel [[Treblinka]])) estis pola-juda esperantista aktivulino en la [[periodo inter la du mondmilitoj]]. Ŝi lernis la lingvon en sia juneco en Varsovio kun sia familio. Ŝi estis unu el la plej aktivaj membroj de la [[Varsovia Esperanto-Societo „Konkordo”|Varsovia Esperanto-Societo]]. Ŝi estis tre konata kiel talenta [[Deklamisto|deklamistino]] kaj aktoro en la esperantista teatro en Varsovio. Ŝi servis kiel estrarano de la pola Esperanto-movado kaj estis tre aktiva en la organizado de la Universalaj Kongresoj en Pollando (ekz. la [[29-a UK]] en Varsovio, 1937). == Verkaro (tradukoj kaj kultura agado) == Rebeka Unterman ne estis verkisto de dikaj libroj, sed ŝi estis tre grava pro sia kultura kaj traduka laboro, precipe koncerne la judan kaj polan literaturojn. === Tradukoj (ĉefaj kontribuoj): === * '''Jida literaturo:''' Ŝi tradukis plurajn novelojn kaj poemojn el la jida lingvo al Esperanto, celante konatigi la judan kulturon al la monda esperantistaro. * '''Pola literaturo:''' Ŝi kunlaboris en la tradukado de polaj klasikaĵoj por diversaj antologioj kaj gazetoj (kiel ''Pola Esperantisto''). * '''Teatraĵoj:''' Ŝi adaptis mallongajn dramojn por la esperantista scenejo en Varsovio. === Deklamado kaj Arto: === * Ŝi estis fama pro siaj artaj deklamoj de la poemoj de [[L. L. Zamenhof|Zamenhof]], [[Baghy]] kaj [[Kalocsay]]. Ŝiaj prezentoj dum kongresoj estas memorataj kiel altnivelaj kaj kortuŝaj. * Ŝi gvidis literaturajn vesperojn, kie ŝi analizis kaj prezentis la novan Esperanto-poezion de la 1930-aj jaroj. === Artikoloj: === * Ŝi verkis raportojn kaj artikolojn pri la kultura vivo en Varsovio por internaciaj [[Esperanto-gazeto|Esperanto-gazetoj]], montrante la viglecon de la tiea movado malgraŭ la kreskanta politika premo. Ŝia nomo estas listigita en la '''"'''Memorlibro'''"''' de esperantistoj kiuj pereis dum la Dua Mondmilito, kiel simbolo de la perdita brilo de la varsovia esperantista inteligento.<!-- == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} --> {{Ĝermo|esperantisto}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Unterman, Rebeka}} [[Kategorio:Polaj esperantistoj]] [[Kategorio:Judaj esperantistoj]] [[Kategorio:Mortintoj en naziaj koncentrejoj]] 1y8q4wd8ins5u4rlubofp61402ma5gq 9348986 9348962 2026-04-06T17:48:10Z Arbarulo 135469 9348986 wikitext text/x-wiki {{Sen fontoj|dato = aprilo 2026 |komento = kredeble nekontrolita AI-aĵo}} {{Ne konfuzu2|[[Rubin Unterman|R. Unterman]], ŝia patro kaj ankaŭ esperantiso, tradukisto de [[En Danĝero]].}}{{Informkesto homo |dato de naskiĝo= |dato de morto= }} '''Rebeka''' (''Rivka'') '''UNTERMAN''' (ofte aperas kiel R. Unterman, naskiĝis ĉ. 1900 (la preciza tago ne estas vaste dokumentita en movadaj fontoj) en [[Varsovio]] - mortis verŝajne en 1942 aŭ 1943 en la [[Varsovia geto]] aŭ en [[ekstermejo]] (kiel [[Treblinka]])) estis pola-juda esperantista aktivulino en la [[periodo inter la du mondmilitoj]]. Ŝi lernis la lingvon en sia juneco en Varsovio kun sia familio. Ŝi estis unu el la plej aktivaj membroj de la [[Varsovia Esperanto-Societo „Konkordo”|Varsovia Esperanto-Societo]]. Ŝi estis tre konata kiel talenta [[Deklamisto|deklamistino]] kaj aktoro en la esperantista teatro en Varsovio. Ŝi servis kiel estrarano de la pola Esperanto-movado kaj estis tre aktiva en la organizado de la Universalaj Kongresoj en Pollando (ekz. la [[29-a UK]] en Varsovio, 1937). == Verkaro (tradukoj kaj kultura agado) == Rebeka Unterman ne estis verkisto de dikaj libroj, sed ŝi estis tre grava pro sia kultura kaj traduka laboro, precipe koncerne la judan kaj polan literaturojn. === Tradukoj (ĉefaj kontribuoj): === * '''Jida literaturo:''' Ŝi tradukis plurajn novelojn kaj poemojn el la jida lingvo al Esperanto, celante konatigi la judan kulturon al la monda esperantistaro. * '''Pola literaturo:''' Ŝi kunlaboris en la tradukado de polaj klasikaĵoj por diversaj antologioj kaj gazetoj (kiel ''Pola Esperantisto''). * '''Teatraĵoj:''' Ŝi adaptis mallongajn dramojn por la esperantista scenejo en Varsovio. === Deklamado kaj Arto: === * Ŝi estis fama pro siaj artaj deklamoj de la poemoj de [[L. L. Zamenhof|Zamenhof]], [[Baghy]] kaj [[Kalocsay]]. Ŝiaj prezentoj dum kongresoj estas memorataj kiel altnivelaj kaj kortuŝaj. * Ŝi gvidis literaturajn vesperojn, kie ŝi analizis kaj prezentis la novan Esperanto-poezion de la 1930-aj jaroj. === Artikoloj: === * Ŝi verkis raportojn kaj artikolojn pri la kultura vivo en Varsovio por internaciaj [[Esperanto-gazeto|Esperanto-gazetoj]], montrante la viglecon de la tiea movado malgraŭ la kreskanta politika premo. Ŝia nomo estas listigita en la '''"'''Memorlibro'''"''' de esperantistoj kiuj pereis dum la Dua Mondmilito, kiel simbolo de la perdita brilo de la varsovia esperantista inteligento.<!-- == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} --> {{Ĝermo|esperantisto}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Unterman, Rebeka}} [[Kategorio:Polaj esperantistoj]] [[Kategorio:Judaj esperantistoj]] [[Kategorio:Mortintoj en naziaj koncentrejoj]] cfyew4y2eny42izou8ck7w7q6wyletv Diskuto:Rebeka Unterman 1 940929 9348959 2026-04-06T16:45:58Z Sj1mor 12103 /* R. Unterman */ nova sekcio 9348959 wikitext text/x-wiki == R. Unterman == * '''Rubin Unterman''' tradukis la dramon '''"[[En Danĝero]]"''' (de [[Eliza Orzeszkowa]], publikigita en 1908). Li estis la patro. * '''Rebeka Unterman''' estis lia filino, tre fama kiel '''deklamistino kaj aktoro''' en la movado dum la 1920-aj kaj 1930-aj jaroj. Do, kiam vi trovas la libron ''"En Danĝero"'', la tradukinto estas '''Rubin'''. Kiam vi legas pri artaj vesperoj kaj teatraj prezentoj en Varsovio, la stelo estis '''Rebeka'''. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 16:45, 6 apr. 2026 (UTC) sa6w1iec0zvmr3uml1f4opqdtk6dzni 9348963 9348959 2026-04-06T16:53:04Z Sj1mor 12103 /* Vikidatumo */ nova sekcio 9348963 wikitext text/x-wiki == R. Unterman == * '''Rubin Unterman''' tradukis la dramon '''"[[En Danĝero]]"''' (de [[Eliza Orzeszkowa]], publikigita en 1908). Li estis la patro. * '''Rebeka Unterman''' estis lia filino, tre fama kiel '''deklamistino kaj aktoro''' en la movado dum la 1920-aj kaj 1930-aj jaroj. Do, kiam vi trovas la libron ''"En Danĝero"'', la tradukinto estas '''Rubin'''. Kiam vi legas pri artaj vesperoj kaj teatraj prezentoj en Varsovio, la stelo estis '''Rebeka'''. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 16:45, 6 apr. 2026 (UTC) == Vikidatumo == R. Unterman ([[d:Q110165514]]), priskribita "verkisto kaj esperantisto". [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 16:53, 6 apr. 2026 (UTC) 3bja38efnn0hblt0aolw8jfrfykrim4 R. Unterman 0 940930 9348960 2026-04-06T16:50:17Z Sj1mor 12103 Alidirektigis al [[Rubin Unterman]] 9348960 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Rubin Unterman]] m2d73o1l8zaiw0aqxv3sileid1ml3be 9349158 9348960 2026-04-07T09:18:53Z EmausBot 32202 Roboto: Riparas duoblan alidirekton al [[Ĝermolisto de nederlandaj esperantistoj]] 9349158 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Ĝermolisto de nederlandaj esperantistoj]] czlhlancyor417ys0tm9vecz1h5lx82 Rudolf Pühringer 0 940931 9348964 2026-04-06T17:06:25Z Sj1mor 12103 Kreis novan paĝon kun "{{Informkesto homo |dato de naskiĝo= |dato de morto= }} '''Rudolf Pühringer''' (naskiĝis la 14-an de marto 1891 en [[Amstetten]], [[Malsupra Aŭstrio]] - mortis la 24-an de decembro 1969 en [[Vieno]], [[Aŭstrio]]) estis arthistoriisto, muzeokuratoro kaj eminenta aŭstra esperanto-aktivulo.<ref>Vidu pri li en la '''[[Enciklopedio de Esperanto]]''' (1933)</ref> Profesie li estis renoma arthistoriisto kaj direktoro de la Armeo-historia Muzeo (Vieno)|Arme-histori..." 9348964 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo |dato de naskiĝo= |dato de morto= }} '''Rudolf Pühringer''' (naskiĝis la 14-an de marto 1891 en [[Amstetten]], [[Malsupra Aŭstrio]] - mortis la 24-an de decembro 1969 en [[Vieno]], [[Aŭstrio]]) estis arthistoriisto, muzeokuratoro kaj eminenta aŭstra esperanto-aktivulo.<ref>Vidu pri li en la '''[[Enciklopedio de Esperanto]]''' (1933)</ref> Profesie li estis renoma arthistoriisto kaj direktoro de la [[Armeo-historia Muzeo (Vieno)|Arme-historia Muzeo]] (''Heeresgeschichtliches Museum'') en Vieno. Li lernis la lingvon en sia juneco kaj restis fidela al ĝi dum sia tuta vivo, eĉ dum la malfacilaj politikaj periodoj en Aŭstrio. Li estis unu el la gvidaj intelektuloj de la aŭstra Esperanto-movado. Li servis kiel vicprezidanto de la [[Aŭstria Esperanto-Delegitaro|Aŭstra Esperanto-Delegitaro]] (AED) kaj de la [[Aŭstria Esperanto-Federacio|Aŭstra Esperanto-Federacio]] (AEF).<ref>Dum la jaroj, en kiuj li plenumis oficialajn postenojn en Aŭstrio, lia nomo aperas en la [[Jarlibro de UEA]] kiel reprezentanto de la aŭstra organizaĵo (AED/AEF).</ref> Li estis tre aktiva en la faka asocio de esperantistaj sciencistoj kaj akademianoj. Li laboris ene de la profesiaj komitatoj de la Asocio de Esperantistaj Sciencistoj ([[ISAE]]) por formuli esperantaj terminojn en la kampoj de [[muzeologio]] kaj [[arkeologio]]. Rudolf Pühringer estis rara ekzemplo de [[sciencisto]] de alta rango, kiu vidis en Esperanto ne nur [[Hobio|hobion]], sed seriozan ilon por internacia kultura interŝanĝo. == Listo de verkaro (scienca kaj movada) == Lia verkaro spegulas lian profesian scion kaj lian lertecon uzi Esperanton por sciencaj celoj.<ref>[[Kolekto por Planlingvoj]] ([[ÖNB]]): La [[Aŭstria Nacia Biblioteko]] en Vieno konservas la arkivojn de la Aŭstria Movado ([[IEMW]]). Serĉo en la katalogo sub lia nomo (Rudolf Pühringer) montras liajn profesiajn publikaĵojn en la germana lingvo kaj ankaŭ registrojn pri lia partopreno en esperantaj agadoj.</ref> === Sciencaj verkoj en Esperanto === * '''"Pri la arthistorio de Aŭstrio"''': Li verkis prelegojn kaj artikolojn pri la aŭstra [[arkitekturo]] kaj [[pentroarto]] por internaciaj esperantistaj revuoj kaj sciencaj konferencoj. Tiuj prelegoj estis kelkfoje publikigitaj en la "Prelegaro" de la Kongreso. * '''Prelegoj en la [[Internacia Somera Universitato]] (ISU)''': Dum [[Universala Kongreso de Esperanto|Universalaj Kongresoj]], li plurfoje prelegis pri arthistoriaj temoj (ekz. pri la [[baroka arto]] en Vieno). === Artikoloj kaj Redaktado === * Li estis regula kunlaboranto de la revuo ''[[Aŭstria Esperantisto]]'', kie li publikigis recenzojn pri libroj kaj eseojn pri la kultura valoro de la lingvo.<ref>[[Aŭstria Esperanto-Revuo]]: Numeroj el la 1950-aj kaj 1960-aj jaroj enhavas artikolojn subskribitajn de li kaj nekrologojn detaligantajn liajn kontribuojn post lia morto en 1969.</ref> * Li verkis gvidlibrojn pri Vieno kaj ĝiaj muzeoj en Esperanto, celante altnivelajn turistojn kaj kongresanojn. === Tradukoj === * Li tradukis fakajn tekstojn pri historio kaj muzeologio, helpante krei terminologion por tiuj kampoj en Esperanto. === Germanlingvaj verkoj pri arto (elekto) === * Li publikigis multajn librojn en la germana pri la aŭstra pentroarto (ekz. pri la pentristo ''Anton Romako''), sed li ĉiam klopodis mencii Esperanton en siaj biografiaj notoj por montri sian subtenon al la lingvo. == Notoj kaj referencoj == {{Referencoj}} <!-- == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} --> {{Ĝermo|esperantisto}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Puhringer, Rudolf}} [[Kategorio:Aŭstraj esperantistoj]] 20oi1b0y4z0fj4t2ga2bgwj7mq188go 9348965 9348964 2026-04-06T17:07:39Z Sj1mor 12103 9348965 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo |dato de naskiĝo= |dato de morto= }} '''Rudolf Pühringer''' (naskiĝis la 14-an de marto 1891 en [[Amstetten]], [[Malsupra Aŭstrio]] - mortis la 24-an de decembro 1969 en [[Vieno]], [[Aŭstrio]]) estis arthistoriisto, muzeokuratoro kaj eminenta aŭstra esperanto-aktivulo.<ref>Vidu pri li en la '''[[Enciklopedio de Esperanto]]''' (1933)</ref> Profesie li estis renoma arthistoriisto kaj direktoro de la [[Armeo-historia Muzeo (Vieno)|Arme-historia Muzeo]] (''Heeresgeschichtliches Museum'') en Vieno. Li lernis la lingvon en sia juneco kaj restis fidela al ĝi dum sia tuta vivo, eĉ dum la malfacilaj politikaj periodoj en Aŭstrio. Li estis unu el la gvidaj intelektuloj de la aŭstra Esperanto-movado. Li servis kiel vicprezidanto de la [[Aŭstria Esperanto-Delegitaro|Aŭstra Esperanto-Delegitaro]] (AED) kaj de la [[Aŭstria Esperanto-Federacio|Aŭstra Esperanto-Federacio]] (AEF).<ref>Dum la jaroj, en kiuj li plenumis oficialajn postenojn en Aŭstrio, lia nomo aperas en la [[Jarlibro de UEA]] kiel reprezentanto de la aŭstra organizaĵo (AED/AEF).</ref> Li estis tre aktiva en la faka asocio de esperantistaj sciencistoj kaj akademianoj. Li laboris ene de la profesiaj komitatoj de la Asocio de Esperantistaj Sciencistoj ([[ISAE]]) por formuli esperantaj terminojn en la kampoj de [[muzeologio]] kaj [[arkeologio]]. Rudolf Pühringer estis rara ekzemplo de altranga [[sciencisto]], kiu vidis en Esperanto ne nur [[Ŝatokupo|ŝatokupon]], sed seriozan ilon por internacia kultura interŝanĝo. == Verkaro (scienca kaj movada) == Lia verkaro spegulas lian profesian scion kaj lian lertecon uzi Esperanton por sciencaj celoj.<ref>[[Kolekto por Planlingvoj]] ([[ÖNB]]): La [[Aŭstria Nacia Biblioteko]] en Vieno konservas la arkivojn de la Aŭstria Movado ([[IEMW]]). Serĉo en la katalogo sub lia nomo (Rudolf Pühringer) montras liajn profesiajn publikaĵojn en la germana lingvo kaj ankaŭ registrojn pri lia partopreno en esperantaj agadoj.</ref> === Sciencaj verkoj en Esperanto === * '''"Pri la arthistorio de Aŭstrio"''': Li verkis prelegojn kaj artikolojn pri la aŭstra [[arkitekturo]] kaj [[pentroarto]] por internaciaj esperantistaj revuoj kaj sciencaj konferencoj. Tiuj prelegoj estis kelkfoje publikigitaj en la "Prelegaro" de la Kongreso. * '''Prelegoj en la [[Internacia Somera Universitato]] (ISU)''': Dum [[Universala Kongreso de Esperanto|Universalaj Kongresoj]], li plurfoje prelegis pri arthistoriaj temoj (ekz. pri la [[baroka arto]] en Vieno). === Artikoloj kaj Redaktado === * Li estis regula kunlaboranto de la revuo ''[[Aŭstria Esperantisto]]'', kie li publikigis recenzojn pri libroj kaj eseojn pri la kultura valoro de la lingvo.<ref>[[Aŭstria Esperanto-Revuo]]: Numeroj el la 1950-aj kaj 1960-aj jaroj enhavas artikolojn subskribitajn de li kaj nekrologojn detaligantajn liajn kontribuojn post lia morto en 1969.</ref> * Li verkis gvidlibrojn pri Vieno kaj ĝiaj muzeoj en Esperanto, celante altnivelajn turistojn kaj kongresanojn. === Tradukoj === * Li tradukis fakajn tekstojn pri historio kaj muzeologio, helpante krei terminologion por tiuj kampoj en Esperanto. === Germanlingvaj verkoj pri arto (elekto) === * Li publikigis multajn librojn en la germana pri la aŭstra pentroarto (ekz. pri la pentristo ''Anton Romako''), sed li ĉiam klopodis mencii Esperanton en siaj biografiaj notoj por montri sian subtenon al la lingvo. == Notoj kaj referencoj == {{Referencoj}} <!-- == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} --> {{Ĝermo|esperantisto}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Puhringer, Rudolf}} [[Kategorio:Aŭstraj esperantistoj]] 0ff6o5ynd6obc86swo3skah6cb4kqcn 9348987 9348965 2026-04-06T17:49:33Z Arbarulo 135469 9348987 wikitext text/x-wiki {{Sen fontoj|dato = aprilo 2026 |komento = nekontrolita AI-aĵo}} {{Informkesto homo |dato de naskiĝo= |dato de morto= }} '''Rudolf Pühringer''' (naskiĝis la 14-an de marto 1891 en [[Amstetten]], [[Malsupra Aŭstrio]] - mortis la 24-an de decembro 1969 en [[Vieno]], [[Aŭstrio]]) estis arthistoriisto, muzeokuratoro kaj eminenta aŭstra esperanto-aktivulo.<ref>Vidu pri li en la '''[[Enciklopedio de Esperanto]]''' (1933)</ref> Profesie li estis renoma arthistoriisto kaj direktoro de la [[Armeo-historia Muzeo (Vieno)|Arme-historia Muzeo]] (''Heeresgeschichtliches Museum'') en Vieno. Li lernis la lingvon en sia juneco kaj restis fidela al ĝi dum sia tuta vivo, eĉ dum la malfacilaj politikaj periodoj en Aŭstrio. Li estis unu el la gvidaj intelektuloj de la aŭstra Esperanto-movado. Li servis kiel vicprezidanto de la [[Aŭstria Esperanto-Delegitaro|Aŭstra Esperanto-Delegitaro]] (AED) kaj de la [[Aŭstria Esperanto-Federacio|Aŭstra Esperanto-Federacio]] (AEF).<ref>Dum la jaroj, en kiuj li plenumis oficialajn postenojn en Aŭstrio, lia nomo aperas en la [[Jarlibro de UEA]] kiel reprezentanto de la aŭstra organizaĵo (AED/AEF).</ref> Li estis tre aktiva en la faka asocio de esperantistaj sciencistoj kaj akademianoj. Li laboris ene de la profesiaj komitatoj de la Asocio de Esperantistaj Sciencistoj ([[ISAE]]) por formuli esperantaj terminojn en la kampoj de [[muzeologio]] kaj [[arkeologio]]. Rudolf Pühringer estis rara ekzemplo de altranga [[sciencisto]], kiu vidis en Esperanto ne nur [[Ŝatokupo|ŝatokupon]], sed seriozan ilon por internacia kultura interŝanĝo. == Verkaro (scienca kaj movada) == Lia verkaro spegulas lian profesian scion kaj lian lertecon uzi Esperanton por sciencaj celoj.<ref>[[Kolekto por Planlingvoj]] ([[ÖNB]]): La [[Aŭstria Nacia Biblioteko]] en Vieno konservas la arkivojn de la Aŭstria Movado ([[IEMW]]). Serĉo en la katalogo sub lia nomo (Rudolf Pühringer) montras liajn profesiajn publikaĵojn en la germana lingvo kaj ankaŭ registrojn pri lia partopreno en esperantaj agadoj.</ref> === Sciencaj verkoj en Esperanto === * '''"Pri la arthistorio de Aŭstrio"''': Li verkis prelegojn kaj artikolojn pri la aŭstra [[arkitekturo]] kaj [[pentroarto]] por internaciaj esperantistaj revuoj kaj sciencaj konferencoj. Tiuj prelegoj estis kelkfoje publikigitaj en la "Prelegaro" de la Kongreso. * '''Prelegoj en la [[Internacia Somera Universitato]] (ISU)''': Dum [[Universala Kongreso de Esperanto|Universalaj Kongresoj]], li plurfoje prelegis pri arthistoriaj temoj (ekz. pri la [[baroka arto]] en Vieno). === Artikoloj kaj Redaktado === * Li estis regula kunlaboranto de la revuo ''[[Aŭstria Esperantisto]]'', kie li publikigis recenzojn pri libroj kaj eseojn pri la kultura valoro de la lingvo.<ref>[[Aŭstria Esperanto-Revuo]]: Numeroj el la 1950-aj kaj 1960-aj jaroj enhavas artikolojn subskribitajn de li kaj nekrologojn detaligantajn liajn kontribuojn post lia morto en 1969.</ref> * Li verkis gvidlibrojn pri Vieno kaj ĝiaj muzeoj en Esperanto, celante altnivelajn turistojn kaj kongresanojn. === Tradukoj === * Li tradukis fakajn tekstojn pri historio kaj muzeologio, helpante krei terminologion por tiuj kampoj en Esperanto. === Germanlingvaj verkoj pri arto (elekto) === * Li publikigis multajn librojn en la germana pri la aŭstra pentroarto (ekz. pri la pentristo ''Anton Romako''), sed li ĉiam klopodis mencii Esperanton en siaj biografiaj notoj por montri sian subtenon al la lingvo. == Notoj kaj referencoj == {{Referencoj}} <!-- == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} --> {{Ĝermo|esperantisto}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Puhringer, Rudolf}} [[Kategorio:Aŭstraj esperantistoj]] 5lnzq0o60hvvp3es0x74rqwk315kap8 Santos Kumar Ghose Hazra 0 940932 9348971 2026-04-06T17:24:48Z Sj1mor 12103 Kreis novan paĝon kun "{{Informkesto homo |dato de naskiĝo= |dato de morto= }} '''Santos Kumar Ghose Hazra''' (naskiĝis la 14-an de januaro 1923 en vilaĝo proksime de [[Kalkuto]], [[Okcidenta Bengalo]], [[Brita Hindio]] – mortis la 24-an de februaro 1997 en [[Kolkato]], [[Barato]]) estis unu el la plej gravaj figuroj de la barata Esperanto-movado en la dua duono de la 20-a jarcento. Li estis pioniro, kiu dediĉis sian vivon al la disvastigo de la lingvo en hinda subkontinento. Profe..." 9348971 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo |dato de naskiĝo= |dato de morto= }} '''Santos Kumar Ghose Hazra''' (naskiĝis la 14-an de januaro 1923 en vilaĝo proksime de [[Kalkuto]], [[Okcidenta Bengalo]], [[Brita Hindio]] – mortis la 24-an de februaro 1997 en [[Kolkato]], [[Barato]]) estis unu el la plej gravaj figuroj de la barata Esperanto-movado en la dua duono de la 20-a jarcento. Li estis pioniro, kiu dediĉis sian vivon al la disvastigo de la lingvo en hinda subkontinento. Profesie li estis inĝeniero kaj teknika specialisto, kio helpis lin apliki sisteman metodon al la organizo de la movado. Li lernis Esperanton en 1947, la jaro de la [[Sendependigo de Barato|sendependiĝo de Barato]], vidante en la lingvo ilon por universala [[frateco]] postkoloniisma. Movade li fondis la Bengalan Esperanto-Instituton en [[Kalkato]]. Li servis kiel prezidanto de [[Federacio Esperanto de Barato]] (FEB) dum pluraj periodoj. Li estis [[Honora Membro de UEA]] (elektita en 1994) pro sia kvardekjara laboro por la lingvo en [[Azio]]. Li servis kiel [[ĉefdelegito]] kaj [[Komitato de UEA|komitatano de UEA]] por Barato dum jardekoj. == Verkaro kaj publikigaĵoj == Lia verkaro fokusiĝis al la informado en la bengala kaj angla lingvoj por altiri novajn adeptojn: * '''Lerniloj''' ** '''"Esperanto-instruilo en la bengala"''': Li verkis la unuan modernan lernolibron de Esperanto por bengalparolantoj, kio ebligis la kreskon de la movado en tiu regiono. ** Li verkis diversajn informbroŝurojn en la angla lingvo por barataj intelektuloj. * '''Redaktora laboro''' ** Li estis la fondinto kaj longeca redaktoro de la revuo ''[[Barata esperantisto|Barata Esperantisto]]'', per kiu li ligis la izolitajn baratajn esperantistojn. * '''Tradukoj''' ** Li tradukis fragmentojn de la verkoj de [[Rabindranath Tagore]] al Esperanto (aperintaj en diversaj gazetoj). ** Li tradukis informojn pri la hinda kulturo kaj filozofio por la monda esperantistaro. * '''Artaĵoj''' ** [[Vincenc Kroužil]] helpis lin eldoni lian poemaron ''Frateco - Brotherhood''. == Fontoj == Por konfirmi ĉi tiujn faktojn, vi povas konsulti la sekvajn dokumentojn: * '''[[Revuo Esperanto|Revuo ''Esperanto'']] (UEA):''' Majo 1997 (p. 98) enhavas lian [[Nekrologo|nekrologon]], kiu listigas liajn datojn kaj ĉefajn atingojn. * '''[[Jarlibro de UEA]] (1995):''' En la sekcio de [[Honoraj membroj de UEA|Honoraj Membroj]], kie aperas lia biografio okaze de la elekto en 1994 ([[79-a UK]] en [[Seulo]]). * '''Enciklopedio de barataj biografioj:''' Lia nomo aperas en kelkaj listoj de barataj lingvistoj kaj sociaj reformantoj pro lia nekutima laboro kun [[Planlingvo|planlingvoj]]. * '''Arkivo de Federacio Esperanto de Barato (FEB):''' Dokumentoj pri la fondo de la bengala movado mencias lin kiel la ĉefan motoron ekde 1950. == Notoj kaj referencoj == {{Referencoj}} <!-- == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} --> {{Ĝermo|esperantisto}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Santos Kumar Ghose Hazra}} [[Kategorio:Barataj esperantistoj]] [[Kategorio:Honoraj membroj de UEA]] 6beu7vw7coa74hslkngtd5dj36i51n7 9348975 9348971 2026-04-06T17:25:49Z Sj1mor 12103 9348975 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo |dato de naskiĝo= 14-a de januaro 1923 |dato de morto= 24-a de februaro 1997 }} '''Santos Kumar Ghose Hazra''' (naskiĝis la 14-an de januaro 1923 en vilaĝo proksime de [[Kalkuto]], [[Okcidenta Bengalo]], [[Brita Hindio]] – mortis la 24-an de februaro 1997 en [[Kolkato]], [[Barato]]) estis unu el la plej gravaj figuroj de la barata Esperanto-movado en la dua duono de la 20-a jarcento. Li estis pioniro, kiu dediĉis sian vivon al la disvastigo de la lingvo en hinda subkontinento. Profesie li estis inĝeniero kaj teknika specialisto, kio helpis lin apliki sisteman metodon al la organizo de la movado. Li lernis Esperanton en 1947, la jaro de la [[Sendependigo de Barato|sendependiĝo de Barato]], vidante en la lingvo ilon por universala [[frateco]] postkoloniisma. Movade li fondis la Bengalan Esperanto-Instituton en [[Kalkato]]. Li servis kiel prezidanto de [[Federacio Esperanto de Barato]] (FEB) dum pluraj periodoj. Li estis [[Honora Membro de UEA]] (elektita en 1994) pro sia kvardekjara laboro por la lingvo en [[Azio]]. Li servis kiel [[ĉefdelegito]] kaj [[Komitato de UEA|komitatano de UEA]] por Barato dum jardekoj. == Verkaro kaj publikigaĵoj == Lia verkaro fokusiĝis al la informado en la bengala kaj angla lingvoj por altiri novajn adeptojn: * '''Lerniloj''' ** '''"Esperanto-instruilo en la bengala"''': Li verkis la unuan modernan lernolibron de Esperanto por bengalparolantoj, kio ebligis la kreskon de la movado en tiu regiono. ** Li verkis diversajn informbroŝurojn en la angla lingvo por barataj intelektuloj. * '''Redaktora laboro''' ** Li estis la fondinto kaj longeca redaktoro de la revuo ''[[Barata esperantisto|Barata Esperantisto]]'', per kiu li ligis la izolitajn baratajn esperantistojn. * '''Tradukoj''' ** Li tradukis fragmentojn de la verkoj de [[Rabindranath Tagore]] al Esperanto (aperintaj en diversaj gazetoj). ** Li tradukis informojn pri la hinda kulturo kaj filozofio por la monda esperantistaro. * '''Artaĵoj''' ** [[Vincenc Kroužil]] helpis lin eldoni lian poemaron ''Frateco - Brotherhood''. == Fontoj == Por konfirmi ĉi tiujn faktojn, vi povas konsulti la sekvajn dokumentojn: * '''[[Revuo Esperanto|Revuo ''Esperanto'']] (UEA):''' Majo 1997 (p. 98) enhavas lian [[Nekrologo|nekrologon]], kiu listigas liajn datojn kaj ĉefajn atingojn. * '''[[Jarlibro de UEA]] (1995):''' En la sekcio de [[Honoraj membroj de UEA|Honoraj Membroj]], kie aperas lia biografio okaze de la elekto en 1994 ([[79-a UK]] en [[Seulo]]). * '''Enciklopedio de barataj biografioj:''' Lia nomo aperas en kelkaj listoj de barataj lingvistoj kaj sociaj reformantoj pro lia nekutima laboro kun [[Planlingvo|planlingvoj]]. * '''Arkivo de Federacio Esperanto de Barato (FEB):''' Dokumentoj pri la fondo de la bengala movado mencias lin kiel la ĉefan motoron ekde 1950. <!-- == Notoj kaj referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} --> {{Ĝermo|esperantisto}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Santos Kumar Ghose Hazra}} [[Kategorio:Barataj esperantistoj]] [[Kategorio:Honoraj membroj de UEA]] 2a8midnjyfrta7r8k3l0la3qsd4t4u0 Silvio Cozzetti 0 940933 9348979 2026-04-06T17:30:17Z Sj1mor 12103 Alidirektigis al [[Sceto]] 9348979 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Sceto]] h8h7t6z8h2rebof7d94fc5395hkvx86 Sceto 0 940934 9348984 2026-04-06T17:45:29Z Sj1mor 12103 Kreis novan paĝon kun "{{Informkesto homo |dato de naskiĝo= |dato de morto= }} '''Sceto''' (formita el la komencaj literoj de lia nomo: '''S'''ilvio '''Ceto'''-Cozzetti, naskiĝis la 11-an de majo 1887 en [[Torino]] – mortis la 20-an de decembro 1959 samloke) estas la [[plumnomo]] de '''[[Silvio Cozzetti]]''', kiu estis itala poeto, verkisto kaj esperanto-aktivulo en la unua duono de la 20-a jarcento. Profesie li estis [[bankoficisto]] kaj direktoro en grava itala banko. Li lernis Esp..." 9348984 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo |dato de naskiĝo= |dato de morto= }} '''Sceto''' (formita el la komencaj literoj de lia nomo: '''S'''ilvio '''Ceto'''-Cozzetti, naskiĝis la 11-an de majo 1887 en [[Torino]] – mortis la 20-an de decembro 1959 samloke) estas la [[plumnomo]] de '''[[Silvio Cozzetti]]''', kiu estis itala poeto, verkisto kaj esperanto-aktivulo en la unua duono de la 20-a jarcento. Profesie li estis [[bankoficisto]] kaj direktoro en grava itala banko. Li lernis Esperanton en 1906 kaj fariĝis unu el la kolonoj de la itala movado en Torino. Li estis fondinto kaj multjara prezidanto de la Torina Esperanto-Centro. Li servis kiel estrarano de la [[Itala Esperanto-Federacio]] ('''IEF''') kaj kiel [[delegito de UEA]]. Li estis elstara deklamisto kaj organizanto de literaturaj konkursoj en Italio. Li estas memorata kiel la "poeto de la [[sereneco]]" en la itala esperantistaro. == Verkaro (originala kaj traduka) == Sceto estis konata pro sia eleganta stilo, ofte priskribita kiel "klasika" kaj "serena". === Poezio (Originala) === * '''"En la valo"''' (1920): Kolekto de liaj plej belaj originalaj poemoj, kiuj elstaras pro sia melodiismo. * '''"Liaj poemoj"''': Liaj verkoj aperis en diversaj antologioj de la itala kaj monda Esperanto-poezio, inkluzive de la fama ''[[Itala antologio|Itala Antologio]]''. === Tradukoj el la itala === * '''"Kanto de Hiasinto"''' (''Canto di Giacinto''): Traduko de poemo de la nobelpremiito [[Giosuè Carducci]]. * Li tradukis plurajn verkojn de [[Giovanni Pascoli]] kaj [[Gabriele D'Annunzio]], sukcesante konservi la ritmon de la itala poezio en Esperanto. === Prozo kaj artikoloj === * Li verkis sennombrajn artikolojn pri [[lingvostilo]] kaj literaturo por la revuoj ''"[[L'Esperanto]]"'' kaj ''"Rivista Italiana di Esperanto"''. * Li publikigis studojn pri la historio de la itala movado kaj pri la graveco de la arta uzo de la lingvo. == Fonto == # '''[[Enciklopedio de Esperanto]] (1933):''' Mencias lin kiel unu el la plej talentaj italaj poetoj kaj tradukistoj. # '''Itala Antologio (1987):''' Enhavas lian biografion kaj specimenojn de lia poezia verko. # '''Revuo ''Esperanto'' (UEA):''' Lia nekrologo el 1960 detaligas lian kvardekjaran agadon en Torino. # '''Historiaj arkivoj de IEF:''' Dokumentas lian rolon kiel gvidanto de la torina movado. <!-- == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} --> {{Ĝermo|esperantisto}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|}} [[Kategorio: esperantistoj]] a3yk5yhbwglxnrm2yr9eq59psgac5lf Janĉengo 0 940935 9348995 2026-04-06T18:20:42Z ThomasPusch 1869 ThomasPusch movis paĝon [[Janĉengo]] al [[Janĉango]]: laŭ la [[Poŝatlaso de la mondo]] de 1971 9348995 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Janĉango]] f34e04v8q3s8xzatlidx4rjehxf62qm Diskuto:Janĉengo 1 940936 9348997 2026-04-06T18:20:42Z ThomasPusch 1869 ThomasPusch movis paĝon [[Diskuto:Janĉengo]] al [[Diskuto:Janĉango]]: laŭ la [[Poŝatlaso de la mondo]] de 1971 9348997 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Diskuto:Janĉango]] 7n7n66bjamrr8jrct97f3u8at9e6rwy Dongtaj 0 940937 9348999 2026-04-06T18:22:29Z ThomasPusch 1869 ThomasPusch movis paĝon [[Dongtaj]] al [[Dongtai]] 9348999 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Dongtai]] 2xju4wcpzleok13x3hnwcfms6jue089 9349059 9348999 2026-04-07T00:19:40Z Xqbot 13076 Roboto: Riparas duoblan alidirekton al [[Donghajo]] 9349059 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Donghajo]] 373wnc0hkvqp5fvm57n0gzqmfkotxdb Dongtai 0 940938 9349002 2026-04-06T18:22:43Z ThomasPusch 1869 ThomasPusch movis paĝon [[Dongtai]] al [[Donghajo]] 9349002 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Donghajo]] 373wnc0hkvqp5fvm57n0gzqmfkotxdb Tajuano 0 940939 9349004 2026-04-06T18:23:09Z ThomasPusch 1869 ThomasPusch movis paĝon [[Tajuano]] al [[Tajjuano]]: laŭ la [[Poŝatlaso de la mondo]] de 1971 9349004 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Tajjuano]] a3ownpkqglvtsi2ano7m1ybvw3n3hvk Tatjana Muĥamedŝina 0 940941 9349075 2026-04-07T04:51:24Z Sj1mor 12103 Kreis novan paĝon kun "{{Informkesto homo |dato de naskiĝo= |dato de morto= }} '''Tatjana Muĥamedŝina''' estas ukraina esperantisto, poeto kaj tradukisto. Ŝia ĉefa publikigaĵo estas la poemaro titolita "Versoj", eldonita en [[Ĥarkivo]] en la jaro 2001. La verko enhavas originalan poezion en Esperanto, kune kun tradukoj de verkoj el la rusa kaj ukraina lingvoj. <!-- == Referencoj == {{Referencoj}} --> == Eksteraj ligiloj == * [https://katalogo.uea.org/katalogo.php?inf=7440 Verso..." 9349075 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo |dato de naskiĝo= |dato de morto= }} '''Tatjana Muĥamedŝina''' estas ukraina esperantisto, poeto kaj tradukisto. Ŝia ĉefa publikigaĵo estas la poemaro titolita "Versoj", eldonita en [[Ĥarkivo]] en la jaro 2001. La verko enhavas originalan poezion en Esperanto, kune kun tradukoj de verkoj el la rusa kaj ukraina lingvoj. <!-- == Referencoj == {{Referencoj}} --> == Eksteraj ligiloj == * [https://katalogo.uea.org/katalogo.php?inf=7440 Versoj] en la katalogo de UEA {{Ĝermo|esperantisto}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Muĥamedŝina, Tatjana}} [[Kategorio:Ukrainaj esperantistoj]] sdrfkemalt64sjx73m6mf9t2mnp52c2 Liberigita Jerusalemo 0 940942 9349079 2026-04-07T05:11:31Z Sj1mor 12103 Alidirektigis al [[Jerusalemo liberigita]] 9349079 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Jerusalemo liberigita]] bxr41mw51bs2y1xq5okym7ymvt8pec9 Trygve Müller 0 940943 9349081 2026-04-07T05:23:57Z Sj1mor 12103 Kreis novan paĝon kun "{{Informkesto homo |dato de naskiĝo= |dato de morto= }} '''Trygve Müller''' estis norvega esperantisto kaj verkisto, ĉefe konata pro siaj dramaj verkoj publikigitaj en la malfruaj 1970-aj jaroj. Kvankam biografiaj detaloj en ĝeneralaj enciklopedioj estas malabundaj, li lasis spurojn en la Esperanto-movado per siaj literaturaj kontribuoj kaj lokaj agadoj en Norvegio. Li estis el Norvegio, specife ligita al la regiono de Jørpeland ([[d:Q1851053]]) kaj la komunu..." 9349081 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo |dato de naskiĝo= |dato de morto= }} '''Trygve Müller''' estis norvega esperantisto kaj verkisto, ĉefe konata pro siaj dramaj verkoj publikigitaj en la malfruaj 1970-aj jaroj. Kvankam biografiaj detaloj en ĝeneralaj enciklopedioj estas malabundaj, li lasis spurojn en la Esperanto-movado per siaj literaturaj kontribuoj kaj lokaj agadoj en Norvegio. Li estis el Norvegio, specife ligita al la regiono de Jørpeland ([[d:Q1851053]]) kaj la komunumo [[Strand (Norvegio)|Strand]].<ref>''Strand Historielag''''':''' Norvega lokhistoria asocio, kiu mencias lian rolon en la regiona historio de Jørpeland.</ref> En 1926, li partoprenis en unu el la fruaj "[[internaciaj geedziĝoj esperantistaj]]" kun germana esperantistino Hertha Mann en [[Novjorko]], kio indikas lian fruan aktivecon en la movado eĉ ekster Eŭropo. En Jørpeland ekzistas vojo nomata '''''Esperantovegen''''' (Esperanto-strato, ekde 12/12/1964), kies historio estas ligita al la loka agado de Trygve Müller. == Literatura agado == Lia plej konata verko estas historia dramo publikigita en Italio: * '''La amo de Danto Alighieri''' (1978), kvinakta drama teatraĵo pri la amo inter [[Danto]] kaj [[Beatrice Portinari|Beatrica]]. Eldonejo Gabrielli ([[Ascoli Piceno]], Italio). ** '''Recenzo:''' La verko estis recenzita en la revuo ''[[Hungara Vivo]]'' en 1979 kiel "rekomendebla kaj plezuriga legaĵo". Iuj katalogoj klasifikas liajn verkojn sub la rubrikoj de "teatraĵoj" kaj foje "matematiko", sugestante eblan sciencan fonon aŭ intereson. == Notoj kaj referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == * [https://katalogo.uea.org/katalogo.php?inf=2507 La teatraĵo] en UEA-katalogo {{Ĝermo|esperantisto}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Müller, Trygve}} [[Kategorio:Norvegaj esperantistoj]] 4ofg3zaf54igrkr4ghtoqg9ggsio4f8 9349082 9349081 2026-04-07T05:29:09Z Sj1mor 12103 9349082 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo |dato de naskiĝo= |dato de morto= }} '''Trygve Müller''' estis norvega esperantisto kaj verkisto, ĉefe konata pro siaj dramaj verkoj publikigitaj en la malfruaj 1970-aj jaroj. Kvankam biografiaj detaloj en ĝeneralaj enciklopedioj estas malabundaj, li lasis spurojn en la Esperanto-movado per siaj literaturaj kontribuoj kaj lokaj agadoj en Norvegio.<ref>[https://pola-retradio.org/2016/04/el-la-e-gazetaro-12-04-2016/#:~:text=La%20nomon%20de%20la%20tria%20menciita%20a%C5%ADtoro,recenzo%20pri%20%C4%9Di%20kiel%20%E2%80%9Erekomendebla%2C%20plezuriga%20lega%C4%B5o%E2%80%9D. El la Pola Retradio]</ref> Li estis el Norvegio, specife ligita al la regiono de Jørpeland ([[d:Q1851053]]) kaj la komunumo [[Strand (Norvegio)|Strand]].<ref>''Strand Historielag''''':''' Norvega lokhistoria asocio, kiu mencias lian rolon en la regiona historio de Jørpeland.</ref> En 1926, li partoprenis en unu el la fruaj "[[internaciaj geedziĝoj esperantistaj]]" kun germana esperantistino Hertha Mann en [[Novjorko]], kio indikas lian fruan aktivecon en la movado eĉ ekster Eŭropo. En Jørpeland ekzistas vojo nomata '''''Esperantovegen''''' (Esperanto-strato, ekde 12/12/1964), kies historio estas ligita al la loka agado de Trygve Müller. == Literatura agado == Lia plej konata verko estas historia dramo publikigita en Italio: * '''La amo de Danto Alighieri''' (1978), kvinakta drama teatraĵo pri la amo inter [[Danto]] kaj [[Beatrice Portinari|Beatrica]]. Eldonejo Gabrielli ([[Ascoli Piceno]], Italio). === Recenzo === La verko estis recenzita en la revuo ''[[Hungara Vivo]]'' en 1979 kiel "rekomendebla kaj plezuriga legaĵo". Iuj katalogoj klasifikas liajn verkojn sub la rubrikoj de "teatraĵoj" kaj foje "matematiko", sugestante eblan sciencan fonon aŭ intereson. {{Citaĵo | teksto = Politiko kaj amo, [[gelfo]]j kaj [[gibelino]]j, la grandioza poeto kaj sia inspiranta Beatrica interludas rapidkurajn scenojn en ĉi tiu dramforma romano. Estas merito de la aŭdaca verkisto, kiu prenis ĉi tiun formon tiel maloftan en la Esperanta literaturo, ankaŭ lia bona historia kono, per kiu li vivigas antaŭ ni la por ni jam tre-tre fremdan, mezepokan, moviĝeman [[Florenco]]n. Kompreneble la personaĵoj, kun ne moviĝemaj karakteroj kirlas la teatran komplikadon, kaj ilustras siaparte la agojn kaj kontraŭagojn ĉirkaŭ Danto, centro de la eventoj kaj de la paroltemoj. Müller paroligis siajn figurojn kun elokvento, kia povis ekzisti en tiu altkulturita urbo verŝajne nur laŭ imagoj de postaj jarcentoj, sed ĝuste en la drama formo, ni akceptas tiun klasikecan manieron el buŝo de tiuj erudiciuloj. Malproksime certe de la nuntempa teatra parolstilo, la leganto, havanta senton por {{J|historia romano}}, baldaŭ alkutimiĝas al tiu “alta stilo”, kaj kapablas sekvi kun intereso la ofte ekscitajn, foje konfese meditemajn scenojn. Mi rapide aldonas, ke la stilo, frazkonstruo restas nekomplikaj, lingve ili estas bone digesteblaj por la leganto. Mem Beatrica aperas kiel tre prudenta, altmorale pensanta fraŭlino kun troa spirita amo, kiel decas al la Damo de la ĉielaj sferoj de la Dia Komedio. Mi volonte estus leginta foj-foje versojn el la Komedio, aludantajn al ŝia konduto, “anticipantajn” la admirindan omaĝon de la poeto, kiam li vagadas jam al la “suproj”, alten tirata de siaj virtoj. Kvankam mi atendis ankaŭ citaĵojn el liaj politikaj prijuĝoj pri aferoj kiuj prezentas sin en la teatraĵo, tamen mi emas akcepti, ke Müller evitis tiun ege riskan eksperimenton, enigi proprajn vortojn de Danto. Ankaŭ tiel la libro estas rekomendebla, plezuriga legaĵo. | aŭtoro = [[Ervin Fenyvesi]] | verko = [[Hungara Vivo]], 1 / 1979 }} == Notoj kaj referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == * [https://katalogo.uea.org/katalogo.php?inf=2507 La teatraĵo] en UEA-katalogo * El la [https://retbutiko.be/en/ero/daal Retbutiko] {{Ĝermo|esperantisto}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Müller, Trygve}} [[Kategorio:Norvegaj esperantistoj]] m0sedu3y498ttsk2iapo8t6aqjpsz9v 9349086 9349082 2026-04-07T05:39:29Z Sj1mor 12103 9349086 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo |dato de naskiĝo=1898 |dato de morto=Iam post la 1970-aj jaroj }} '''Trygve Müller''' (naskiĝis en 1898<ref>Arkivoj mencias lian plenan nomon kiel ''Trygve Johan Johan Eilert Harboesen Bech Müller'' kaj lian baptiĝon en 1899.</ref>) estis norvega esperantisto kaj verkisto, ĉefe konata pro siaj dramaj verkoj publikigitaj en la malfruaj 1970-aj jaroj. Kvankam biografiaj detaloj en ĝeneralaj enciklopedioj estas malabundaj, li lasis spurojn en la Esperanto-movado per siaj literaturaj kontribuoj kaj lokaj agadoj en Norvegio.<ref>[https://pola-retradio.org/2016/04/el-la-e-gazetaro-12-04-2016/#:~:text=La%20nomon%20de%20la%20tria%20menciita%20a%C5%ADtoro,recenzo%20pri%20%C4%9Di%20kiel%20%E2%80%9Erekomendebla%2C%20plezuriga%20lega%C4%B5o%E2%80%9D. El la Pola Retradio]</ref> Li estis el Norvegio, specife ligita al la regiono de Jørpeland ([[d:Q1851053]]) kaj la komunumo [[Strand (Norvegio)|Strand]].<ref>''Strand Historielag''''':''' Norvega lokhistoria asocio, kiu mencias lian rolon en la regiona historio de Jørpeland.</ref> En 1926, li partoprenis en unu el la fruaj "[[internaciaj geedziĝoj esperantistaj]]" kun germana esperantistino Hertha Mann en [[Novjorko]], kio indikas lian fruan aktivecon en la movado eĉ ekster Eŭropo. En Jørpeland ekzistas vojo nomata '''''Esperantovegen''''' (Esperanto-strato, ekde 12/12/1964), kies historio estas ligita al la loka agado de Trygve Müller. == Literatura agado == Lia plej konata verko estas historia dramo publikigita en Italio: * '''La amo de Danto Alighieri''' (1978), kvinakta drama teatraĵo pri la amo inter [[Danto]] kaj [[Beatrice Portinari|Beatrica]]. Eldonejo Gabrielli ([[Ascoli Piceno]], Italio). === Recenzo === La verko estis recenzita en la revuo ''[[Hungara Vivo]]'' en 1979 kiel "rekomendebla kaj plezuriga legaĵo". Iuj katalogoj klasifikas liajn verkojn sub la rubrikoj de "teatraĵoj" kaj foje "matematiko", sugestante eblan sciencan fonon aŭ intereson. {{Citaĵo | teksto = Politiko kaj amo, [[gelfo]]j kaj [[gibelino]]j, la grandioza poeto kaj sia inspiranta Beatrica interludas rapidkurajn scenojn en ĉi tiu dramforma romano. Estas merito de la aŭdaca verkisto, kiu prenis ĉi tiun formon tiel maloftan en la Esperanta literaturo, ankaŭ lia bona historia kono, per kiu li vivigas antaŭ ni la por ni jam tre-tre fremdan, mezepokan, moviĝeman [[Florenco]]n. Kompreneble la personaĵoj, kun ne moviĝemaj karakteroj kirlas la teatran komplikadon, kaj ilustras siaparte la agojn kaj kontraŭagojn ĉirkaŭ Danto, centro de la eventoj kaj de la paroltemoj. Müller paroligis siajn figurojn kun elokvento, kia povis ekzisti en tiu altkulturita urbo verŝajne nur laŭ imagoj de postaj jarcentoj, sed ĝuste en la drama formo, ni akceptas tiun klasikecan manieron el buŝo de tiuj erudiciuloj. Malproksime certe de la nuntempa teatra parolstilo, la leganto, havanta senton por {{J|historia romano}}, baldaŭ alkutimiĝas al tiu “alta stilo”, kaj kapablas sekvi kun intereso la ofte ekscitajn, foje konfese meditemajn scenojn. Mi rapide aldonas, ke la stilo, frazkonstruo restas nekomplikaj, lingve ili estas bone digesteblaj por la leganto. Mem Beatrica aperas kiel tre prudenta, altmorale pensanta fraŭlino kun troa spirita amo, kiel decas al la Damo de la ĉielaj sferoj de la Dia Komedio. Mi volonte estus leginta foj-foje versojn el la Komedio, aludantajn al ŝia konduto, “anticipantajn” la admirindan omaĝon de la poeto, kiam li vagadas jam al la “suproj”, alten tirata de siaj virtoj. Kvankam mi atendis ankaŭ citaĵojn el liaj politikaj prijuĝoj pri aferoj kiuj prezentas sin en la teatraĵo, tamen mi emas akcepti, ke Müller evitis tiun ege riskan eksperimenton, enigi proprajn vortojn de Danto. Ankaŭ tiel la libro estas rekomendebla, plezuriga legaĵo. | aŭtoro = [[Ervin Fenyvesi]] | verko = [[Hungara Vivo]], 1 / 1979 }} == Notoj kaj referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == * [https://katalogo.uea.org/katalogo.php?inf=2507 La teatraĵo] en UEA-katalogo * El la [https://retbutiko.be/en/ero/daal Retbutiko] {{Ĝermo|esperantisto}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Müller, Trygve}} [[Kategorio:Norvegaj esperantistoj]] a4ffvvjazel8qjxquv5mkcjizl6waki Diskuto:Vilmos Benczik 1 940944 9349085 2026-04-07T05:36:08Z Sj1mor 12103 /* "Laslo Tobi" */ nova sekcio 9349085 wikitext text/x-wiki == "Laslo Tobi" == Aŭtoro de la esperantotradukita "La Damo de l’Fatalo". Tragikomedio. Ĉu temas pri [[László Tabi]]? [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 05:36, 7 apr. 2026 (UTC) 7sgwitflokdgk1dn0tkwtmn3fmgiixx István Soós (pastro) 0 940945 9349089 2026-04-07T05:41:25Z Crosstor 3176 pastro 9349089 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo |nomo = {{Paĝonomo}} |dosiero = {{#invoke:Wikidata|claim|P18}} |grandeco de dosiero = |priskribo = |naskonomo = }} '''[[Stefano|István]] [[Sós|Soós]]''' [iŝtvAn ŝOŝ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo '''Soós István''' estis [[Hungario|hungara]] [[pastro]], [[karmelanoj|karmelana]] [[monaĥo]], [[prioro]]. Lia [[nobelo|nobela]] antaŭnomo estis ''''. [[Dosiero:.jpg|eta|{{centre|{{paĝonomo}}}}]] {{Paĝonomo}}<ref>https://opac-nevter.pim.hu/ro/record/-/record/display/manifestation/PIM99571/d577e607-4803-45c5-baa5-6ddc445d1693/solr/0/24/0/1/authorOrder/ASC hungarlingva datenaro de muzeo</ref><ref>https://magyarnemzetinevter.hu/szemelyi-nevter/?id=714333&date=2026-04-07 nemzeti névtér</ref> naskiĝis {{naskiĝtago|1864|12|16}} en [[Rábakecöl]], li mortis {{mortotago|1947|2|11}} en veterstacio Langruth ([[Manitobo]], [[Kanado]]). == Biografio == {{Paĝonomo}} lernis private en [[Győr]], en 1882 li aliĝis al la karmelanoj. La [[novicado]] okazis en [[Graz]], poste li studis filozofion en [[Linz]], teologion en Győr. Li pastriĝis en [[1888]], supozeble tiutempe li monaĥiĝis, poste li ricevis religian postenon same en Győr. En 1893 li estis levita prioro, 3 jarojn poste li fondis karmelanan monaĥejon en [[Budapeŝto]], poste li gvidis ĝin. En 1903 la karmelana ordeno iĝis sendependa en Hungarlando, li estis gvidanto de la hungaraj karmelanoj. En la jaroj 1904 kaj 1905 li establis plian monaĥejon en [[Sombor|Zombor]], poste li revenis al la budapeŝta centro, kie krom la estreco li ankaŭ instruis teologion. En 1914 li iris al Kanado por helpi la kanadanajn hungarojn. == Elektitaj kontribuoj == * == Fontoj == * [https://www.arcanum.com/hu/online-kiadvanyok/Lexikonok-magyar-irok-elete-es-munkai-szinnyei-jozsef-7891B/s-A6233/soos-istvan-AA241/ biografio hungare] * [https://lexikon.katolikus.hu/S/So%C3%B3s.html katolika leksikono (legebla en la 2-a alineo)] == Referencoj == {{Referencoj}} {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Soos Istvan}} [[Kategorio:Hungaraj pastroj]] [[Kategorio:Hungaraj franciskanaj monaĥoj]] [[Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj]] [[Kategorio:Budapeŝtanoj]] {{Portalstrio|Biografio}} auznrcoilo08inglsqode3nnnsz0oy6 9349105 9349089 2026-04-07T06:57:02Z Crosstor 3176 finredakto 9349105 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo |nomo = {{Paĝonomo}} |dosiero = {{#invoke:Wikidata|claim|P18}} |grandeco de dosiero = |priskribo = |naskonomo = }} '''[[Stefano|István]] [[Sós|Soós]]''' [iŝtvAn ŝOŝ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo '''Soós István''' estis [[Hungario|hungara]] [[pastro]], [[karmelanoj|karmelana]] [[monaĥo]], [[prioro]]. [[Dosiero:Hóvirágok a Kis Jézuskának.jpg|eta|{{centre|Kovrilpaĝo de libro de István Soós}}]] István Soós<ref>https://opac-nevter.pim.hu/ro/record/-/record/display/manifestation/PIM99571/d577e607-4803-45c5-baa5-6ddc445d1693/solr/0/24/0/1/authorOrder/ASC hungarlingva datenaro de muzeo</ref><ref>https://magyarnemzetinevter.hu/szemelyi-nevter/?id=714333&date=2026-04-07 nemzeti névtér</ref> naskiĝis {{naskiĝtago|1864|12|16}} en [[Rábakecöl]], li mortis {{mortotago|1947|2|11}} en veterstacio Langruth ([[Manitobo]], [[Kanado]]). == Biografio == István Soós lernis private en [[Győr]], en 1882 li aliĝis al la karmelanoj. La [[novicado]] okazis en [[Graz]], poste li studis filozofion en [[Linz]], teologion en Győr. Li pastriĝis en [[1888]], supozeble tiutempe li monaĥiĝis, poste li ricevis religian postenon same en Győr. En 1893 li estis levita prioro, 3 jarojn poste li fondis karmelanan monaĥejon en [[Budapeŝto]], poste li gvidis ĝin. En 1903 la karmelana ordeno iĝis sendependa en Hungarlando, li estis gvidanto de la hungaraj karmelanoj. En la jaroj 1904 kaj 1905 li establis plian monaĥejon en [[Sombor|Zombor]], poste li revenis al la budapeŝta centro, kie krom la estreco li ankaŭ instruis teologion. En 1914 li iris al Kanado por helpi la kanadanajn hungarojn. Komence li estis pastro en [[Melville]], poste ankaŭ alie. En 1921 li revenis al Hungario, kunprenante pastrojn kaj monaĥinojn al Kanado. Reveninte en Kanado li fondis karmelanan monaĥejon, poste li estis pastro en pluraj lokoj. == Elektitaj kontribuoj == * ''Karmelhegyi rózsabimbók. Oktató, imádságos és énekeskönyv.'' (3-a tralaboraĵo, 1893; (6-a eldono: 1903) * ''Hóvirágok a kis Jézuskának.'' (1896, plurfoje eldonita: 1907, slovake: 1897; vidu la bildon!) * ''Karmel virágai, vagyis a compiegnei 16 karmelita apácza vértanusága a franczia forradalomban.'' (1906) * ''Jézus Szíve minden vígasztalás forrása. Imádságos- és énekeskönyv.'' (1914) * ''Krisztus anyja. Elmélkedések a Bold. Szűz Máriáról.'' (tradukaĵo, 1925) * ''Mentsétek meg lelkeinket! Időszerű gondolatok a purgatóriumról.'' (1933) == Fontoj == * [https://www.arcanum.com/hu/online-kiadvanyok/Lexikonok-magyar-irok-elete-es-munkai-szinnyei-jozsef-7891B/s-A6233/soos-istvan-AA241/ biografio hungare] * [https://lexikon.katolikus.hu/S/So%C3%B3s.html katolika leksikono (legebla en la 2-a alineo)] == Referencoj == {{Referencoj}} {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Soos Istvan}} [[Kategorio:Hungaraj pastroj]] [[Kategorio:Hungaraj karmelanaj monaĥoj]] [[Kategorio:Hungaraj instruistoj]] [[Kategorio:Hungaraj prioroj]] {{Portalstrio|Biografio}} 9w3o0tb985qjwo1i9we890unye0zgrl 9349114 9349105 2026-04-07T07:16:16Z Crosstor 3176 9349114 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo |nomo = {{Paĝonomo}} |dosiero = {{#invoke:Wikidata|claim|P18}} |grandeco de dosiero = |priskribo = |naskonomo = }} '''[[Stefano|István]] [[Sós|Soós]]''' [iŝtvAn ŝOŝ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo '''Soós István''' estis [[Hungario|hungara]] [[pastro]], [[karmelanoj|karmelana]] [[monaĥo]], [[prioro]], [[instruisto]]. [[Dosiero:Hóvirágok a Kis Jézuskának.jpg|eta|{{centre|Kovrilpaĝo de libro de István Soós}}]] István Soós<ref>https://opac-nevter.pim.hu/ro/record/-/record/display/manifestation/PIM99571/d577e607-4803-45c5-baa5-6ddc445d1693/solr/0/24/0/1/authorOrder/ASC hungarlingva datenaro de muzeo</ref><ref>https://magyarnemzetinevter.hu/szemelyi-nevter/?id=714333&date=2026-04-07 nemzeti névtér</ref> naskiĝis {{naskiĝtago|1864|12|16}} en [[Rábakecöl]], li mortis {{mortotago|1947|2|11}} en veterstacio Langruth ([[Manitobo]], [[Kanado]]). == Biografio == István Soós lernis private en [[Győr]], en 1882 li aliĝis al la karmelanoj. La [[novicado]] okazis en [[Graz]], poste li studis filozofion en [[Linz]], teologion en Győr. Li pastriĝis en [[1888]], supozeble tiutempe li monaĥiĝis, poste li ricevis religian postenon same en Győr. En 1893 li estis levita prioro, 3 jarojn poste li fondis karmelanan monaĥejon en [[Budapeŝto]], poste li gvidis ĝin. En 1903 la karmelana ordeno iĝis sendependa en Hungarlando, li estis gvidanto de la hungaraj karmelanoj. En la jaroj 1904 kaj 1905 li establis plian monaĥejon en [[Sombor|Zombor]], poste li revenis al la budapeŝta centro, kie krom la estreco li ankaŭ instruis teologion. En 1914 li iris al Kanado por helpi la kanadanajn hungarojn. Komence li estis pastro en [[Melville]], poste ankaŭ alie. En 1921 li revenis al Hungario, kunprenante pastrojn kaj monaĥinojn al Kanado. Reveninte en Kanado li fondis karmelanan monaĥejon, poste li estis pastro en pluraj lokoj. == Elektitaj kontribuoj == * ''Karmelhegyi rózsabimbók. Oktató, imádságos és énekeskönyv.'' (3-a tralaboraĵo, 1893; (6-a eldono: 1903) * ''Hóvirágok a kis Jézuskának.'' (1896, plurfoje eldonita: 1907, slovake: 1897; vidu la bildon!) * ''Karmel virágai, vagyis a compiegnei 16 karmelita apácza vértanusága a franczia forradalomban.'' (1906) * ''Jézus Szíve minden vígasztalás forrása. Imádságos- és énekeskönyv.'' (1914) * ''Krisztus anyja. Elmélkedések a Bold. Szűz Máriáról.'' (tradukaĵo, 1925) * ''Mentsétek meg lelkeinket! Időszerű gondolatok a purgatóriumról.'' (1933) == Fontoj == * [https://www.arcanum.com/hu/online-kiadvanyok/Lexikonok-magyar-irok-elete-es-munkai-szinnyei-jozsef-7891B/s-A6233/soos-istvan-AA241/ biografio hungare] * [https://lexikon.katolikus.hu/S/So%C3%B3s.html katolika leksikono (legebla en la 2-a alineo)] == Referencoj == {{Referencoj}} {{Projektoj}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Soos Istvan}} [[Kategorio:Hungaraj pastroj]] [[Kategorio:Hungaraj karmelanaj monaĥoj]] [[Kategorio:Hungaraj instruistoj]] [[Kategorio:Hungaraj prioroj]] {{Portalstrio|Biografio}} hxib0ohep0voaj74b8ipi736smom9cm François Bolduc 0 940946 9349090 2026-04-07T05:50:12Z Sj1mor 12103 Kreis novan paĝon kun "{{Informkesto homo |dato de naskiĝo= |dato de morto= }} '''François BOLDUC''' estas kanada esperantisto, kuracisto kaj eldonisto, loĝanta en Montrealo, Kebekio. Li estas precipe konata pro sia agado en la kampo de Esperanto-literaturo kaj eldonado dum la lastaj jaroj. Li estas kuracisto en [[Montrealo]] kaj servis kiel la oficiala "kongresa kuracisto" dum la [[107-a UK]] en [[Montrealo]] en 2022.<ref>https://sezonoj.ru/2021/12/montrealo-15/</ref> En 2024–202..." 9349090 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo |dato de naskiĝo= |dato de morto= }} '''François BOLDUC''' estas kanada esperantisto, kuracisto kaj eldonisto, loĝanta en Montrealo, Kebekio. Li estas precipe konata pro sia agado en la kampo de Esperanto-literaturo kaj eldonado dum la lastaj jaroj. Li estas kuracisto en [[Montrealo]] kaj servis kiel la oficiala "kongresa kuracisto" dum la [[107-a UK]] en [[Montrealo]] en 2022.<ref>https://sezonoj.ru/2021/12/montrealo-15/</ref> En 2024–2025, li transprenis la faman eldonejon [[KAVA-PECH]] (origine ĉeĥa eldonejo fondita de [[Petro Chrdle]]), transformante ĝin al kanada eldonejo bazita en Montrealo (''Les éditions KAVA-PECH''). Li estas unu el la ĉefaj organizantoj de la [[Interkultura Novelo-Konkurso]] (INK), literatura konkurso kiu celas instigi verkadon en Esperanto kaj aliaj lingvoj. == Literatura agado == Lia laboro fokusiĝas al la kolektado kaj redaktado de nuntempa prozo: * '''"Amo, tuso kaj forpaso: Homoj kaj kovimo" (2022):''' Antologio de noveloj pri la vivo dum la pandemio. * '''"La sekreta vivo de miaj najbaroj" (2024):''' Kolekto de finalistaj noveloj de la tria eldono de la konkurso INK. * '''"La lasta vojaĝo de Cezaro kaj aliaj noktaj aventuroj":''' Alia kolekto el la serio de la novelkonkursoj. == Fontoj == * [[Libera Folio]]: [https://www.liberafolio.org/2025/04/02/profesia-uzo-de-esperanto-disvendigis-amase/ Artikolo] pri la transiro de la eldonejo KAVA-PECH al François Bolduc. * UEA-Katalogo: [https://katalogo.uea.org/index.php?trovu=jes&eldonisto=KAVA-Pech Listo] de libroj redaktitaj aŭ eldonitaj de li en la Katalogo de Universala Esperanto-Asocio. * [[Bobelarto]]: Detaloj pri lia partopreno en literaturaj maratonoj kaj konkursoj ĉe [https://bobelarto.ink/maratono/1a-2023/ Bobelarto.ink]. * [[La Ondo de Esperanto]]: [https://sezonoj.ru/2021/12/montrealo-15/ Mencio] pri lia rolo kiel kongresa kuracisto kaj aktiva movadano en Kebekio sezonoj.ru. == Notoj kaj referencoj == {{Referencoj}} <!-- == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} --> {{Ĝermo|esperantisto}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Bolduc, François}} [[Kategorio:Kanadaj esperantistoj]] 8qzkni3yvd9pww18jp4rek5nz3qhncr 9349091 9349090 2026-04-07T05:53:25Z Sj1mor 12103 9349091 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo |dato de naskiĝo= |dato de morto= }} '''François BOLDUC''' <ref>Lia naskiĝdato ne estas publike citita en la ĉefaj Esperanto-fontoj, sed konsiderante ke li finis siajn medicinajn studojn kaj jam de jaroj praktikas kiel kuracisto en Montrealo, oni povas supozi, ke li naskiĝis en la dua duono de la 20-a jarcento.</ref> estas kanada esperantisto, kuracisto kaj eldonisto, loĝanta en Montrealo, Kebekio. Li estas precipe konata pro sia agado en la kampo de Esperanto-literaturo kaj eldonado dum la lastaj jaroj. Li estas kuracisto en [[Montrealo]] kaj servis kiel la oficiala "kongresa kuracisto" dum la [[107-a UK]] en [[Montrealo]] en 2022.<ref>https://sezonoj.ru/2021/12/montrealo-15/</ref> En 2024–2025, li transprenis la faman eldonejon [[KAVA-PECH]] (origine ĉeĥa eldonejo fondita de [[Petro Chrdle]]), transformante ĝin al kanada eldonejo bazita en Montrealo (''Les éditions KAVA-PECH''). Li estas unu el la ĉefaj organizantoj de la [[Interkultura Novelo-Konkurso]] (INK), literatura konkurso kiu celas instigi verkadon en Esperanto kaj aliaj lingvoj. == Literatura agado == Lia laboro fokusiĝas al la kolektado kaj redaktado de nuntempa prozo: * '''"Amo, tuso kaj forpaso: Homoj kaj [[kovimo]]" (2022):''' Antologio de noveloj pri la vivo dum la pandemio. * '''"La sekreta vivo de miaj najbaroj" (2024):''' Kolekto de finalistaj noveloj de la tria eldono de la konkurso INK. * '''"La lasta vojaĝo de [[Cezaro]] kaj aliaj noktaj aventuroj":''' Alia kolekto el la serio de la novelkonkursoj. == Fontoj == * [[Libera Folio]]: [https://www.liberafolio.org/2025/04/02/profesia-uzo-de-esperanto-disvendigis-amase/ Artikolo] pri la transiro de la eldonejo KAVA-PECH al François Bolduc. * UEA-Katalogo: [https://katalogo.uea.org/index.php?retrovo=Fran%C3%A7ois+Bolduc&trovu=Trovu+en+la+reta+katalogo Listo] de libroj redaktitaj aŭ eldonitaj de li en la Katalogo de Universala Esperanto-Asocio. * [[Bobelarto]]: Detaloj pri lia partopreno en literaturaj maratonoj kaj konkursoj ĉe [https://bobelarto.ink/maratono/1a-2023/ Bobelarto.ink]. * [[La Ondo de Esperanto]]: [https://sezonoj.ru/2021/12/montrealo-15/ Mencio] pri lia rolo kiel kongresa kuracisto kaj aktiva movadano en Kebekio sezonoj.ru. == Notoj kaj referencoj == {{Referencoj}} <!-- == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} --> {{Ĝermo|esperantisto}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Bolduc, François}} [[Kategorio:Kanadaj esperantistoj]] b11chdtz5tldhadl07tlxittve591px Hju Rid 0 940947 9349094 2026-04-07T05:59:00Z Sj1mor 12103 Kreis novan paĝon kun "{{Informkesto homo |dato de naskiĝo= |dato de morto= }} '''Hju Rid''' (angle: ''Hugh Reid'', naskiĝis 1954 en [[Glasgovo]]) estas nuntempa skota esperantisto kaj verkisto de sciencfikcio, konata pro siaj originalaj verkoj, kiuj ofte esploras la rilaton inter teknologio kaj homa konscio. Li loĝas en [[Skotlando]] kaj estas aktiva membro de la skota kaj brita Esperanto-movadoj. Liaj verkoj ofte traktas temojn kiel [[Kiborgo|kiborgiĝon]], cerbajn enplantaĵojn kaj..." 9349094 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo |dato de naskiĝo= |dato de morto= }} '''Hju Rid''' (angle: ''Hugh Reid'', naskiĝis 1954 en [[Glasgovo]]) estas nuntempa skota esperantisto kaj verkisto de sciencfikcio, konata pro siaj originalaj verkoj, kiuj ofte esploras la rilaton inter teknologio kaj homa konscio. Li loĝas en [[Skotlando]] kaj estas aktiva membro de la skota kaj brita Esperanto-movadoj. Liaj verkoj ofte traktas temojn kiel [[Kiborgo|kiborgiĝon]], cerbajn enplantaĵojn kaj la estontecon de la homaro, reflektante profundan intereson pri scienco kaj teknologio. == Literatura agado == Liaj libroj estas publikigitaj de la eldonejo Espero kaj estas rimarkindaj pro siaj dulingvaj eldonoj (Esperanto kaj la angla), kio helpas al novaj lernantoj: * '''"La Tago de Kiborgiĝo / The Day We Became Cyborg"''': Lia unua kolekto de noveloj pri teknologia progreso kaj homa transformiĝo. * '''"Kuprokranio / Silverskull" (2023)''': Daŭrigo de la antaŭa verko, kiu esploras eksperimentojn pri la kombinado de homaj konscioj kaj la etikajn demandojn de cerba scienco. == Fonto == Pliaj detaloj pri [https://esperanto.org.uk/store/product/378-kuprokraniosilverskull/ liaj literaturaj verkoj] en la butiko de la [[Esperanto-Asocio de Britio]] (EAB). <!-- == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} --> {{Ĝermo|esperantisto}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Rid, Hju}} [[Kategorio:Britaj esperantistoj]] d88kgzsyxxvhgozsx7zdir4zt5xy5hy Olúwábùnmi Oshó-Davies 0 940948 9349095 2026-04-07T06:20:43Z Sj1mor 12103 Kreis novan paĝon kun "{{Informkesto homo |dato de naskiĝo= |dato de morto= }} '''Olúwábùnmi Oshó-Davies''' (ofte konata kiel Bunmi Osho-Davies) estis niĝeria esperantisto kaj aŭtoro, kiu ludis aktivan rolon en la internacia Esperanto-movado kaj literaturo dum la malfruaj 1990-aj kaj fruaj 2000-aj jaroj. Li naskiĝis en '''Niĝerio''', kvankam la preciza dato de lia naskiĝo ne estas vaste dokumentita en publikaj fontoj. Li forpasis la 13-an de majo 2006 en [[Roterdamo]], Nederl..." 9349095 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo |dato de naskiĝo= |dato de morto= }} '''Olúwábùnmi Oshó-Davies''' (ofte konata kiel Bunmi Osho-Davies) estis niĝeria esperantisto kaj aŭtoro, kiu ludis aktivan rolon en la internacia Esperanto-movado kaj literaturo dum la malfruaj 1990-aj kaj fruaj 2000-aj jaroj. Li naskiĝis en '''Niĝerio''', kvankam la preciza dato de lia naskiĝo ne estas vaste dokumentita en publikaj fontoj. Li forpasis la 13-an de majo 2006 en [[Roterdamo]], [[Nederlando]].<ref>[https://dvd.ikso.net/revuo/Monato/2006/07.pdf Mencio en Monato julio 2006]</ref> Li estis konata kiel "[[mondcivitano]]" en la movado. Li loĝis kaj laboris en diversaj lokoj, inkluzive de [[Chongqing]]''',''' [[Ĉinio]],<ref>'''[[Penseo]]''', Literatura revuo el Ĉinio, kiu dokumentis lian agadon en Chongqing.</ref> kaj li havis fortajn ligojn kun la Esperanto-centroj en Nederlando kaj Belgio. Li estis fekunda verkisto kaj kunlaboranto de gravaj Esperanto-gazetoj. Li estis regula kunlaboranto de la revuo ''[[Monato (gazeto)|Monato]]'', kie li verkis pri afrikaj temoj, kulturo kaj personaj spertoj (ekz. lia artikolo ''"La velka rozo"''). Li ofte prelegis kaj skribis pri afrikaj kredoj kaj [[kristanismo]], ekzemple en la [[KELI]]-revuo ''[[Dia Regno]]'' kaj dum Universalaj Kongresoj (ekz. lia prelego ''"Afriko kaj ĝia kredo je Dio"'' la [[89-a UK]] en [[Pekino]], 2004). == Agado kaj verkaro == Li ne publikigis memstaran libron (monografion), sed lia heredaĵo konsistas el multnombraj altkvalitaj artikoloj kaj noveloj en la gazeto Monato, kie li estis tre estimata kunlaboranto: * '''"La velka rozo"''' (noveleto pri homaj rilatoj). * '''"Kial mi ne fariĝis policano?"''' (persona rakonto pri la vivo en Niĝerio). * '''"Niĝerio: Koruptado regas la landon"''' (socipolitika analizo). * '''"Esperanto: Ĉu ludo de elituloj aŭ lingvo de la popoloj?"''' (movada eseo). * '''"Kulturo: Afrikaj nomoj kaj iliaj signifoj"''' (kultura esploro). == Referencoj == {{Referencoj}} <!-- == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} --> {{Ĝermo|esperantisto}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Oshó-Davies, Olúwábùnmi}} [[Kategorio:Niĝeriaj esperantistoj]] kvarw4g5i7olbme8czfvzsgdi6h5ugx 9349096 9349095 2026-04-07T06:21:36Z Sj1mor 12103 9349096 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo |dato de naskiĝo= |dato de morto= }} '''Olúwábùnmi Oshó-Davies''' (ofte konata kiel Bunmi Osho-Davies) estis niĝeria esperantisto kaj aŭtoro, kiu ludis aktivan rolon en la internacia Esperanto-movado kaj literaturo dum la malfruaj 1990-aj kaj fruaj 2000-aj jaroj. Li naskiĝis en [[Niĝerio]], kvankam la preciza dato de lia naskiĝo ne estas vaste dokumentita en publikaj fontoj. Li forpasis la 13-an de majo 2006 en [[Roterdamo]], [[Nederlando]].<ref>[https://dvd.ikso.net/revuo/Monato/2006/07.pdf Mencio en Monato julio 2006]</ref> Li estis konata kiel "[[mondcivitano]]" en la movado. Li loĝis kaj laboris en diversaj lokoj, inkluzive de [[Chongqing]]''',''' [[Ĉinio]],<ref>'''[[Penseo]]''', Literatura revuo el Ĉinio, kiu dokumentis lian agadon en Chongqing.</ref> kaj li havis fortajn ligojn kun la Esperanto-centroj en Nederlando kaj Belgio. Li estis fekunda verkisto kaj kunlaboranto de gravaj Esperanto-gazetoj. Li estis regula kunlaboranto de la revuo ''[[Monato (gazeto)|Monato]]'', kie li verkis pri afrikaj temoj, kulturo kaj personaj spertoj (ekz. lia artikolo ''"La velka rozo"''). Li ofte prelegis kaj skribis pri afrikaj kredoj kaj [[kristanismo]], ekzemple en la [[KELI]]-revuo ''[[Dia Regno]]'' kaj dum Universalaj Kongresoj (ekz. lia prelego ''"Afriko kaj ĝia kredo je Dio"'' la [[89-a UK]] en [[Pekino]], 2004). == Agado kaj verkaro == Li ne publikigis memstaran libron (monografion), sed lia heredaĵo konsistas el multnombraj altkvalitaj artikoloj kaj noveloj en la gazeto Monato, kie li estis tre estimata kunlaboranto: * '''"La velka rozo"''' (noveleto pri homaj rilatoj). * '''"Kial mi ne fariĝis policano?"''' (persona rakonto pri la vivo en Niĝerio). * '''"Niĝerio: Koruptado regas la landon"''' (socipolitika analizo). * '''"Esperanto: Ĉu ludo de elituloj aŭ lingvo de la popoloj?"''' (movada eseo). * '''"Kulturo: Afrikaj nomoj kaj iliaj signifoj"''' (kultura esploro). == Referencoj == {{Referencoj}} <!-- == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} --> {{Ĝermo|esperantisto}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Oshó-Davies, Olúwábùnmi}} [[Kategorio:Niĝeriaj esperantistoj]] bck12wjp0gmk0d1ak5zylmaw53639jo Oozato Yosizumi 0 940949 9349097 2026-04-07T06:34:02Z Sj1mor 12103 Kreis novan paĝon kun "{{Informkesto homo |dato de naskiĝo= |dato de morto= }} '''Oozato Yosizumi''' (<mark>foje skribata kiel '''Ozato Josizumi'''</mark>, naskiĝis 1926 - mortis la 5-an de oktobro 2020 <ref>[[Esperanto-Sumoo]] (novembro 2020), [http://www.esperanto-sumoo.pl/recenzonov2020.html mencio] de lia forpaso en la aĝo de 94 jaroj.</ref>) estis japana esperantisto kaj verkisto, kies literatura agado fokusiĝis al personaj rakontoj kaj noveloj. Lia literatura kaj movada agado..." 9349097 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo |dato de naskiĝo= |dato de morto= }} '''Oozato Yosizumi''' (<mark>foje skribata kiel '''Ozato Josizumi'''</mark>, naskiĝis 1926 - mortis la 5-an de oktobro 2020 <ref>[[Esperanto-Sumoo]] (novembro 2020), [http://www.esperanto-sumoo.pl/recenzonov2020.html mencio] de lia forpaso en la aĝo de 94 jaroj.</ref>) estis japana esperantisto kaj verkisto, kies literatura agado fokusiĝis al personaj rakontoj kaj noveloj. Lia literatura kaj movada agado estis forte ligita al la urbo [[Mijazako (urbo)|Mijazako]], Japanio. Li estis aktiva en la japana Esperanto-movado kaj partoprenis en diversaj literaturaj iniciatoj, kiel la internacia legado-movado [[Esperanto-Sumoo]]. Liaj noveloj estas konataj pro simpla stilo kaj [[humaneco]], li uzis facile kompreneblan lingvaĵon, kio faris lin tre ŝatata aŭtoro en la legokonkurso Esperanto-sumoo. Li ĉiam fokusiĝis al emocioj, ĉiutagaj spertoj kaj la beleco de simplaj homaj rilatoj. == Verkaro == Liaj verkoj estas konataj pro sia aŭtobiografia karaktero kaj simpla, kora stilo: * '''"Nimfo"''' (1997), Lia plej konata verko, subtitolita kiel "Aŭtobiografiaj rakontetoj". Ĝi enhavas 64 paĝojn da prozo originala. li verkis plurajn novelojn, kiuj ofte aperis en japanaj Esperanto-gazetoj aŭ estis eldonitaj proprakoste. Lia stilo estas priskribita kiel plena de homaj rilatoj kaj personaj travivaĵoj. * '''La unua amo''': Tipa ekzemplo de lia nostalgia kaj persona prozo. * '''Rememoroj pri mia patrino''': Rakonto temanta pri familiaj ligoj kaj vivo en Japanio. * '''En la urbo Mijazaki''': Pensoj kaj travivaĵoj el lia hejmurbo. * '''Mia esperantista vivo''': Rakonto pri lia vojo al kaj en la Esperanto-movado. == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == * [https://katalogo.uea.org/katalogo.php?inf=5283 Nimfo] en la Katalog de UEA {{Ĝermo|esperantisto}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Yosizumi, Oozato}} [[Kategorio:Japanj esperantistoj]] o5iqpvblyr00rcadvt0nkx6psymy5rj Diskuto:Mijazako (urbo) 1 940950 9349101 2026-04-07T06:36:50Z Sj1mor 12103 /* Eksa informkesto */ nova sekcio 9349101 wikitext text/x-wiki == Eksa informkesto == x [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 06:36, 7 apr. 2026 (UTC) 3hob63apdvfe71qgdd9q31myccgbjw9 9349102 9349101 2026-04-07T06:36:59Z Sj1mor 12103 /* Eksa informkesto */ 9349102 wikitext text/x-wiki == Eksa informkesto == {{Geokesto | urbo | nomo = Miyazaki | devena_nomo = | alia_nomo = | alia_nomo1 = | kategorio = urbo | etimologio = | oficiala_nomo = [[japane]] 宮崎 | moto = | kromnomo = | dosiero = Miyazaki Montage.jpg | dosiero_priskribo = | flago = Flag of Miyazaki, Miyazaki.svg | blazono = | lando = Japanio | lando_tipo = Ŝtato | lando_flago = 1 | ŝtato = | ŝtato_tipo = | regiono = | regiono_noto = | regiono_tipo = | distrikto = [[gubernio Mijazako|gubernio Miyazaki]] | distrikto_tipo = gubernio | kantono = | kantono_noto = | kantono1 = | kantono1_noto = | komunumo = | komunumo_noto = | komunumo_tipo = | municipo = | municipo_tipo = | histregiono = | histregiono1 = | histregiono2 = | histregiono_tipo = | rivero = | rivero_tipo = | rivero2 = | memorindaĵo = | memorindaĵo_noto = | memorindaĵo1 = | memorindaĵo_tipo = | ŝoseo_tipo = | ŝoseo = | ŝoseo1 = | konstruaĵo = | montaro = | montaro_tipo = | situo = | koordinatoj_ne_en_titolo = true | leviĝo = | lat_d = 31 | lat_m = 54 | lat_s = 27 | lat_NS = N | long_d = 131 | long_m = 25 | long_s = 12 | long_EW = E | plej_alta_situo = | plej_alta_leviĝo = | plej_alta_lat_d = | plej_alta_long_d = | plej_malalta_situo = | plej_malalta_leviĝo = | plej_malalta_lat_d = | plej_malalta_long_d = | areo = 596 | areo_rondumo = 0 | areo_urbo = | loĝantaro = 368 516 | loĝantaro_dato = januaro 2007 | loĝantaro_denseco = | loĝantaro_urbo = | establita = | establita_tipo = | dato = | ĉefulo = | ĉefulo_tipo = | ĉefulo_partio = | horzono = UTC+9 | horzono_DST = | poŝtkodo = | areo_kodo = | areo_kodo_tipo = | kodo = | kodo_tipo = | kodo1 = | kodo1_tipo = | kodo2 = | kodo2_tipo = | mapo = | mapo_fono = | mapo_priskribo = Situo de Mijazako en Japanio | mapo_lokumilo = Japanio | mapo1 = | mapo1_fono = | mapo1_priskribo = | mapo1_lokumilo = | mapo2 = | mapo2_priskribo = | retpaĝo = | commons = | notoj }} [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 06:36, 7 apr. 2026 (UTC) o5s99v0lfrjm0mkyzp5hxpnwtn2qbfg Reina de Jong-Beukers 0 940951 9349103 2026-04-07T06:47:10Z Sj1mor 12103 Kreis novan paĝon kun "{{Informkesto homo |dato de naskiĝo= |dato de morto= }} '''Reina de Jong-Beukers''' (1922-1990) estis nederlanda esperantisto kaj verkistino, kiu gajnis rekonon pro siaj literaturaj kontribuoj en la movado dum la 20-a jarcento. Ŝi estis premiita en la [[Belartaj Konkursoj de UEA]]. Ŝi ekesperantistiĝis en 1973. == Verkoj == Ŝiaj verkoj ofte aperis en literaturaj antologioj kaj revuoj, foje traktante omaĝojn al aliaj grandaj aŭtoroj: * '''"Danka Leganto"'''..." 9349103 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo |dato de naskiĝo= |dato de morto= }} '''Reina de Jong-Beukers''' (1922-1990) estis nederlanda esperantisto kaj verkistino, kiu gajnis rekonon pro siaj literaturaj kontribuoj en la movado dum la 20-a jarcento. Ŝi estis premiita en la [[Belartaj Konkursoj de UEA]]. Ŝi ekesperantistiĝis en 1973. == Verkoj == Ŝiaj verkoj ofte aperis en literaturaj antologioj kaj revuoj, foje traktante omaĝojn al aliaj grandaj aŭtoroj: * '''"Danka Leganto"''': Ĉi tiu teksto estas parto de la jubilea kolekto ''"50 jaroj de [[La infana raso]]"'' (omaĝe al la ĉefverko de [[William Auld]]), publikigita en 2006 (postmorte) kiel parto de la analizo de la Aulda heredaĵo.<!-- == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} --> {{Ĝermo|esperantisto}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Jong-Beukers, Reina}} [[Kategorio:Nederlandaj esperantistoj]] 84wvjjsk070uaou43yttudxaf79d1qh Robert Mackay 0 940952 9349106 2026-04-07T06:57:43Z Sj1mor 12103 Kreis novan paĝon kun "{{Ne konfuzu2|[[William Robert Mackay]], konata kiel "Uncle Mack", kiu mortis en 1941 kaj estis esperantisto en [[Ilford]].}}{{Informkesto homo |dato de naskiĝo= |dato de morto= }} '''Robert Mackay''' <ref>Precizaj datoj pri lia naskiĝo kaj morto ne estas vaste dokumentitaj en la ĉefaj publikaj fontoj, sed lia literatura agado estis plej vigla inter la mez-1970-aj kaj mez-1980-aj jaroj. Li estis aktiva en la skota Esperanto-movado kaj ofte aperis en lokaj kultura..." 9349106 wikitext text/x-wiki {{Ne konfuzu2|[[William Robert Mackay]], konata kiel "Uncle Mack", kiu mortis en 1941 kaj estis esperantisto en [[Ilford]].}}{{Informkesto homo |dato de naskiĝo= |dato de morto= }} '''Robert Mackay''' <ref>Precizaj datoj pri lia naskiĝo kaj morto ne estas vaste dokumentitaj en la ĉefaj publikaj fontoj, sed lia literatura agado estis plej vigla inter la mez-1970-aj kaj mez-1980-aj jaroj. Li estis aktiva en la skota Esperanto-movado kaj ofte aperis en lokaj kulturaj eventoj en Skotlando.</ref> estas skota esperantisto, kiu estas plej konata pro siaj verkoj de teatraĵoj, kiuj estas facile prezenteblaj por amatoraj grupoj. Li estas precipe ligita al la eldonejo Kardo, kiu estis bazita en [[Glasgovo]] kaj eldonis liajn librojn dum la 1970-aj kaj 1980-aj jaroj. Dum radio-intervjuo, li deklamis poemojn de [[Robert Burns]] <ref>Kiel ekzemple ''"For a' that and a' that"'' (esperantigita kiel ''"Venonta estas glora tag'"''). </ref> en Esperanto kaj klarigis sian preferon por la [[skota lingvo]] (''Braid Scots'') kiel fonton por siaj tradukoj. == Verkaro == Lia plej konata verko estas kolekto de skeĉoj kaj mallongaj teatraĵoj: * '''"15 komedietoj: facile prezenteblaj"''', 15 mallongaj komedioj destinitaj al facilaj surscenejigoj fare de Esperanto-grupoj. Unua eldono en Londono (1974), dua eldono en Glasgovo ĉe Eldonejo Kardo (1983). == Referencoj == {{Referencoj}} <!-- == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} --> {{Ĝermo|esperantisto}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Mackay, Robert}} [[Kategorio:Skotaj esperantistoj]] h90zhgrkn6ckxvje82s6f7dc1rddhx8 9349108 9349106 2026-04-07T07:01:28Z Sj1mor 12103 9349108 wikitext text/x-wiki {{Ne konfuzu2|[[William Robert Mackay]], konata kiel "Uncle Mack", kiu mortis en 1941 kaj estis esperantisto en [[Ilford]].}}{{Informkesto homo |dato de naskiĝo= |dato de morto= }} '''Robert Mackay''' <ref>Precizaj datoj pri lia naskiĝo kaj morto ne estas vaste dokumentitaj en la ĉefaj publikaj fontoj, sed lia literatura agado estis plej vigla inter la mez-1970-aj kaj mez-1980-aj jaroj. Li estis aktiva en la skota Esperanto-movado kaj ofte aperis en lokaj kulturaj eventoj en Skotlando.</ref> estas skota esperantisto, kiu estas plej konata pro siaj verkoj de teatraĵoj, kiuj estas facile prezenteblaj por amatoraj grupoj. Li estas precipe ligita al la eldonejo Kardo, kiu estis bazita en [[Glasgovo]] kaj eldonis liajn librojn dum la 1970-aj kaj 1980-aj jaroj. Dum radio-intervjuo, li deklamis poemojn de [[Robert Burns]] <ref>Kiel ekzemple ''"For a' that and a' that"'' (esperantigita kiel ''"Venonta estas glora tag'"''). </ref> en Esperanto kaj klarigis sian preferon por la [[skota lingvo]] (''Braid Scots'') kiel fonton por siaj tradukoj. == Verkaro == Lia plej konata verko estas kolekto de skeĉoj kaj mallongaj teatraĵoj: * '''"15 komedietoj: facile prezenteblaj"''', 15 mallongaj komedioj destinitaj al facilaj surscenejigoj fare de Esperanto-grupoj. Unua eldono en Londono (1974), dua eldono en Glasgovo ĉe Eldonejo Kardo (1983) ISBN 978-0-905149-20-2. == Referencoj == {{Referencoj}} <!-- == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} --> {{Ĝermo|esperantisto}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Mackay, Robert}} [[Kategorio:Skotaj esperantistoj]] fqe4a7g18jnu385z1e5i66x9ir64m2d Stig Jacobson 0 940953 9349115 2026-04-07T07:20:32Z Sj1mor 12103 Kreis novan paĝon kun "{{Informkesto homo |dato de naskiĝo= |dato de morto= }} '''Stig Jacobsson''' (ofte skribata en Esperanto kiel '''Stig Jakobsson''', naskiĝis la 15-an de decembro 1931) estas sveda esperantisto, instruisto kaj verkisto.<ref>''[[Litteraturbanken]]'', sveda literatura portalo, kiu mencias liajn tradukojn aŭ kontribuojn al sveda-esperanta kultura interŝanĝo.</ref> Loĝante en [[Upsalo]], li estis profesia instruisto, kio forte influis lian pedagogian aliron al Esp..." 9349115 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo |dato de naskiĝo= |dato de morto= }} '''Stig Jacobsson''' (ofte skribata en Esperanto kiel '''Stig Jakobsson''', naskiĝis la 15-an de decembro 1931) estas sveda esperantisto, instruisto kaj verkisto.<ref>''[[Litteraturbanken]]'', sveda literatura portalo, kiu mencias liajn tradukojn aŭ kontribuojn al sveda-esperanta kultura interŝanĝo.</ref> Loĝante en [[Upsalo]], li estis profesia instruisto, kio forte influis lian pedagogian aliron al Esperanto. Li estis longjara estrarano de la [[Sveda Esperanto-Federacio]] (SEF) kaj redaktoro de la sveda movada organo ''[[La Espero (Svedio)|La Espero]]''. == Literatura kaj Pedagogia Verkaro == Lia plej granda kontribuo estas en la kampo de instruado kaj bibliografio: * '''"Esperantokurs för gymnasiet"''' (1965), grava lernolibro por svedaj gimnazianoj, verkita kune kun aliaj svedaj esperantistoj. * '''"Hispana mozaiko"''' (1967), vojaĝrakonto publikigita de la [[Eldonejo Stafeto|eldonejo ''Stafeto'']] (reprezentanta la elstaran "[[Serio Oriento-Okcidento|Serion Oriento-Okcidento]]"). * '''"Leksikona Esperanto-kurso"''', pedagogia verko por progresintaj lernantoj. * '''Bibliografia laboro:''' Li kompilis gravajn listojn pri sveda Esperanto-literaturo, ekzemple la verkon ''"Sveda Esperanto-Bibliografio"''. == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == * Mencio de lia Hispana mozakio en [https://katalogo.uea.org/katalogo.php?inf=1614 Zamenhof - Movado - Doktrino], en la UEA-Katalogo {{Ĝermo|esperantisto}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Jacobson, Stig}} [[Kategorio:Svedaj esperantistoj]] 68rpafhizf05vtf8rzte6lkc5wt73e1 L. E. Thomson (naskita 1923) 0 940954 9349116 2026-04-07T07:50:15Z Sj1mor 12103 Kreis novan paĝon kun "{{Informkesto homo |dato de naskiĝo= |dato de morto= }} x == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} {{Ĝermo|esperantisto}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Thomson, L. E.}} [[Kategorio:Aŭstraliaj esperantistoj]]" 9349116 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo |dato de naskiĝo= |dato de morto= }} x == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} {{Ĝermo|esperantisto}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Thomson, L. E.}} [[Kategorio:Aŭstraliaj esperantistoj]] 4h926qoxndgwcyq6rrcjfc7fvantliq 9349118 9349116 2026-04-07T07:59:05Z Sj1mor 12103 9349118 wikitext text/x-wiki {{Ne konfuzu2|[[L. E. Thomson]], aŭstralia esperantisto, kiu aktivis kelkajn jardekojn pli frue en [[Melburno]].}}{{Informkesto homo |dato de naskiĝo= |dato de morto= }} '''L. E. Thomson''' (plennome '''Laurence Edward Thomson'''<ref>'''[[National Library of Australia]] (Trove):''' Liaj verkoj estas konservataj en la aŭstralia nacia biblioteko sub la nomo '''Laurence Edward Thomson'''.</ref>, ofte nomata '''Laurie Thomson''', naskiĝis la 28-an de majo 1923 - mortis la 27-an de septembro 2005) estis aŭstralia esperantisto, kiu ludis kernan rolon en la disvastigo de Esperanto en Aŭstralio dum la dua duono de la 20-a jarcento. Li loĝis kaj agadis ĉefe en [[Sidnejo]]. Li estis tre aktiva en la [[Aŭstralia Esperanto-Asocio]] (AEA) kaj servis kiel ĝia prezidanto dum pluraj periodoj. Li estis konata pro sia profunda scio pri la lingvo kaj sia kapablo instrui ĝin al novuloj. Li tradukis plurajn aŭstraliajn poemojn kaj rakontojn en Esperanton por montri la lokan kulturon al la mondo. Li estis longtempa redaktoro de la aŭstralia revuo ''The Australian Esperantist'' (poste ''[[Esperanto sub la Suda Kruco]]''). Efektive, la arkivoj de la asocio enhavas multajn nekrologojn kaj artikolojn pri lia vivo. == Verkaro == Lia plej granda heredaĵo estas en la kampo de lingva instruado kaj dokumentado de la loka movada historio: * '''"Ian and Jane"''' (1977), populara instrua libreto por komencantoj, celanta anglaparolantojn. * '''"The Esperanto Movement in Australia"''' (1977), historia verko pri la naskiĝo kaj evoluo de la Esperanto-movado en Aŭstralio (eldonita en Sidnejo). * '''"Esperanto: The International Language"''', informaj broŝuroj kaj gvidlibroj por la aŭstralia publiko. == Referencoj == {{Referencoj}}{{Ĝermo|esperantisto}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Thomson, L. E.}} [[Kategorio:Aŭstraliaj esperantistoj]] kg3npxnv7oxzz5cv4j3hv1sv46mpr3f Lajos Hattyár 0 940955 9349120 2026-04-07T08:05:03Z Sj1mor 12103 Kreis novan paĝon kun "{{Informkesto homo |dato de naskiĝo= |dato de morto= }} '''Lajos Hattyár''' <ref>Bedaŭrinde, precizaj datoj pri lia naskiĝo kaj morto, same kiel lia preciza loĝurbo en Hungario, ne estas facile troveblaj en la ĉefaj publikaj ciferecaj arkivoj. Li restas figuro ĉefe konata al specialistoj pri hungara Esperanto-bibliografio.</ref> estis hungara esperantisto, kiu estis ĉefe aktiva dum la 1980-aj jaroj. Lia agado en la Esperanto-movado fokusiĝis al la dokumenta..." 9349120 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo |dato de naskiĝo= |dato de morto= }} '''Lajos Hattyár''' <ref>Bedaŭrinde, precizaj datoj pri lia naskiĝo kaj morto, same kiel lia preciza loĝurbo en Hungario, ne estas facile troveblaj en la ĉefaj publikaj ciferecaj arkivoj. Li restas figuro ĉefe konata al specialistoj pri hungara Esperanto-bibliografio.</ref> estis hungara esperantisto, kiu estis ĉefe aktiva dum la 1980-aj jaroj. Lia agado en la Esperanto-movado fokusiĝis al la dokumentado de propraj verkoj kaj tradukoj. == Verkaro == Lia plej konata kontribuo al la bibliografio de Esperanto estas kolekto de liaj laboroj: * '''"Propraj skribaĵoj kaj tradukaĵoj"''' (1983). Ĉi tiu verko, kiel indikas la titolo, inkludas liajn originalajn eseojn aŭ rakontojn kune kun liaj tradukoj en Esperanton. == Referencoj == {{Referencoj}} <!-- == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} --> {{Ĝermo|esperantisto}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Hattyár, Lajos}} [[Kategorio:Hungaraj esperantistoj]] 5085zfjjx15i4n4cmv807qhjq3f2giv J.H. Leunbach 0 940956 9349122 2026-04-07T08:06:59Z Sj1mor 12103 Alidirektigis al [[Jonathan Høegh Leunbach]] 9349122 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Jonathan Høegh Leunbach]] dkgjhedinqt7letqwyq1avvgjldwhxa Diskuto:Jonathan Høegh Leunbach 1 940957 9349123 2026-04-07T08:08:28Z Sj1mor 12103 /* vikidatuma duoblaĵo */ nova sekcio 9349123 wikitext text/x-wiki == vikidatuma duoblaĵo == [[d:Q110165475]] [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 08:08, 7 apr. 2026 (UTC) d97ufpy1j3tsvj6t78u8diuexbr211u Ling Chen Mei 0 940958 9349124 2026-04-07T08:14:19Z Sj1mor 12103 Kreis novan paĝon kun "{{Informkesto homo |dato de naskiĝo= |dato de morto= }} '''Ling Chen Mei''' <ref>Bedaŭrinde, precizaj datoj pri ŝia naskiĝo aŭ aliaj biografiaj detaloj ne estas vaste dokumentitaj en publikaj ciferecaj arkivoj, ĉar ŝi restas figuro ĉefe konata pro ĉi tiu specifa literatura kontribuo al la poemaro de la 1990-aj jaroj.</ref> (ofte skribata kiel '''Ling Chen Mei''' en iuj katalogoj) estas ĉina esperantistino kaj poetino, kiu kontribuis al la originala Esperan..." 9349124 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo |dato de naskiĝo= |dato de morto= }} '''Ling Chen Mei''' <ref>Bedaŭrinde, precizaj datoj pri ŝia naskiĝo aŭ aliaj biografiaj detaloj ne estas vaste dokumentitaj en publikaj ciferecaj arkivoj, ĉar ŝi restas figuro ĉefe konata pro ĉi tiu specifa literatura kontribuo al la poemaro de la 1990-aj jaroj.</ref> (ofte skribata kiel '''Ling Chen Mei''' en iuj katalogoj) estas ĉina esperantistino kaj poetino, kiu kontribuis al la originala Esperanto-literaturo en la malfrua 20-a jarcento. Ŝia literatura agado estis plej videbla ĉirkaŭ la jaro 1990, kiam aperis ŝia ĉefa poemaro. En bibliografiaj fontoj, ŝi estas listigita kiel ĉina esperantistino (''ĉina e-istino''). Ŝia poezio estas priskribita kiel emocia kaj esprima, reflektante la titolon ("ardamo"). == Verkaro == Ŝia plej konata verko estas poezia kolekto publikigita en Eŭropo: * '''"Plenigu mondon per ardamo"''' (1990), sesdek originalajn poemojn, 65 paĝoj, ilustrita, eldonita en [[Munkeno]] (Germanio) en 1990. == Referencoj == {{Referencoj}} <!-- == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} --> {{Ĝermo|esperantisto}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Ling Chen Mei}} [[Kategorio:Ĉinaj esperantistoj]] 1zv3yq4r1tj2phvwld4c01wn141i52i Diskuto:M. L. Kaplan 1 940959 9349125 2026-04-07T08:16:05Z Sj1mor 12103 /* vikidatuma duoblaĵo */ nova sekcio 9349125 wikitext text/x-wiki == vikidatuma duoblaĵo == [[d:Q110165480]] [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 08:16, 7 apr. 2026 (UTC) pdvysnfhcns8wdim3zg20v8a0lvm760 Maria Nazaré de Carvalho Laroca 0 940960 9349127 2026-04-07T08:18:27Z Sj1mor 12103 Alidirektigis al [[Maria Nazaré Laroca]] 9349127 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Maria Nazaré Laroca]] 65bn4shwryueamkvu7uq5kgdczai2b6 Maria Nazaré Laroca 0 940961 9349129 2026-04-07T08:24:45Z Sj1mor 12103 Kreis novan paĝon kun "{{Informkesto homo |dato de naskiĝo= |dato de morto= }} '''Maria Nazaré Laroca''' ([[Maria Nazaré de Carvalho Laroca]]) estas brazila esperantisto, poeto kaj verkistino. Loĝante en [[Juiz de Fora]] ([[Minas-Ĝerajso]]) ŝi estas emerita profesoro pri literaturo. Ŝi estas tre aktiva en la brazila movado kaj ofte partoprenas en literaturaj eventoj kaj konkursoj. Ŝiaj poemoj ofte traktas temojn pri paco, amo, naturo kaj spiriteco, kaj estas konataj pro ilia li..." 9349129 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo |dato de naskiĝo= |dato de morto= }} '''Maria Nazaré Laroca''' ([[Maria Nazaré de Carvalho Laroca]]) estas brazila esperantisto, poeto kaj verkistino. Loĝante en [[Juiz de Fora]] ([[Minas-Ĝerajso]]) ŝi estas emerita profesoro pri literaturo. Ŝi estas tre aktiva en la brazila movado kaj ofte partoprenas en literaturaj eventoj kaj konkursoj. Ŝiaj poemoj ofte traktas temojn pri paco, amo, naturo kaj spiriteco, kaj estas konataj pro ilia lirika profundeco. Multaj el ŝiaj verkoj estas publikigitaj dulingve (en la portugala kaj Esperanto), kio helpas diskonigi la lingvon en Brazilo. Aldone, ŝi estas konata pro sia majstreco en la mallonga formo de [[hajko]], ofte kontribuante al internaciaj antologioj de hajkoj en Esperanto. == Verkaro == Ŝi publikigis plurajn librojn, kiuj ofte miksas poezion kun filozofiaj meditoj: * '''Kvinpetalo''' (1995), poemaro publikigita en Brazilo, kiu gajnis atenton pro sia [[lirikismo]]. * '''Lumo kaj ombro''' (2004), kolekto de poemoj, kiuj esploras internajn sentojn kaj la belecon de la vivo. * '''Omaĝe al la vivo''' (2012), verko kiu celebras la ekziston per poeziaj formoj. === Publikaĵoj === * ''En la regno de l’ senfinaj mil unu vortoj''. Fantazia rakonto kie aperas Esperanto fine, aperis en [[BA12]]. * ''La patro'', aperis en [[BA18]]. <!-- == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} --> {{Ĝermo|esperantisto}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Nazaré Laroca, Maria}} [[Kategorio:Brazilaj esperantistoj]] qmzrolg5m3k1w4otuffy3p3akgwtynu 9349130 9349129 2026-04-07T08:25:33Z Sj1mor 12103 9349130 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo |dato de naskiĝo= |dato de morto= }} '''Maria Nazaré Laroca''' (ankaŭ nomata [[Maria Nazaré de Carvalho Laroca]]) estas brazila esperantisto, poeto kaj verkistino. Loĝante en [[Juiz de Fora]] ([[Minas-Ĝerajso]]) ŝi estas emerita profesoro pri literaturo. Ŝi estas tre aktiva en la brazila movado kaj ofte partoprenas en literaturaj eventoj kaj konkursoj. Ŝiaj poemoj ofte traktas temojn pri paco, amo, naturo kaj spiriteco, kaj estas konataj pro ilia lirika profundeco. Multaj el ŝiaj verkoj estas publikigitaj dulingve (en la portugala kaj Esperanto), kio helpas diskonigi la lingvon en Brazilo. Aldone, ŝi estas konata pro sia majstreco en la mallonga formo de [[hajko]], ofte kontribuante al internaciaj antologioj de hajkoj en Esperanto. == Verkaro == Ŝi publikigis plurajn librojn, kiuj ofte miksas poezion kun filozofiaj meditoj: * '''Kvinpetalo''' (1995), poemaro publikigita en Brazilo, kiu gajnis atenton pro sia [[lirikismo]]. * '''Lumo kaj ombro''' (2004), kolekto de poemoj, kiuj esploras internajn sentojn kaj la belecon de la vivo. * '''Omaĝe al la vivo''' (2012), verko kiu celebras la ekziston per poeziaj formoj. === Publikaĵoj === * ''En la regno de l’ senfinaj mil unu vortoj''. Fantazia rakonto kie aperas Esperanto fine, aperis en [[BA12]]. * ''La patro'', aperis en [[BA18]]. <!-- == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} --> {{Ĝermo|esperantisto}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Nazaré Laroca, Maria}} [[Kategorio:Brazilaj esperantistoj]] hhrx1t886lh8z4wvwujjdb7adfcc926 Marija Aniŝjenko 0 940962 9349132 2026-04-07T08:31:02Z Sj1mor 12103 Kreis novan paĝon kun "{{Informkesto homo |dato de naskiĝo= |dato de morto= }} Marija Aniŝjenko estas rusa verkistino kaj esperantisto, kies verkoj apartenas al la nova generacio de originala Esperanto-prozo. Kvankam mankas publikaj detaloj pri ŝia naskiĝdato aŭ naskiĝloko, ŝi restas aktiva voĉo en la originala prozo de la 21-a jarcento. Ŝia nomo estas forte ligita al la [[Impeto (eldonejo)|eldonejo Impeto]] en [[Moskvo]], kiu publikigas modernan rusan kaj internacian Esperanto-..." 9349132 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo |dato de naskiĝo= |dato de morto= }} Marija Aniŝjenko estas rusa verkistino kaj esperantisto, kies verkoj apartenas al la nova generacio de originala Esperanto-prozo. Kvankam mankas publikaj detaloj pri ŝia naskiĝdato aŭ naskiĝloko, ŝi restas aktiva voĉo en la originala prozo de la 21-a jarcento. Ŝia nomo estas forte ligita al la [[Impeto (eldonejo)|eldonejo Impeto]] en [[Moskvo]], kiu publikigas modernan rusan kaj internacian Esperanto-literaturon. Ŝia plej konata literatura kontribuo estas: * '''"Mia avo estas olda idealisto"''' * '''Temaro''': La verko esploras temojn pri espero kaj persisto, enhavante la karakterizan frazon: ''“Nu, por kio necesas lumigi tiun senutilan lumturon kaj esperi, ke homoj ie ankoraŭ restis kaj serĉas nin!?”''. <!-- == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} --> {{Ĝermo|esperantisto}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Aniŝjenko, Marija}} [[Kategorio:Rusiaj esperantistoj]] 9bqckw0hqdlclguwjwzhhmhi780uot4 Vazul Alexovics 0 940963 9349134 2026-04-07T08:44:37Z Crosstor 3176 paŭlano 9349134 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo |nomo = {{Paĝonomo}} |dosiero = {{#invoke:Wikidata|claim|P18}} |grandeco de dosiero = |priskribo = |naskonomo = }} '''{{Paĝonomo}}''' [aleksoviĉ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo '''Alexovics Vazul''' estis [[Hungario|hungara]] [[pastro]], [[paŭlanoj|paŭlana]] [[monaĥo]], altlerneja [[instruisto]]. Lia familia nomvarianto estis ''Alexovits'' (sama prononco), lia persona nomvarianto estis ''Basilius''. {{Paĝonomo}}<ref>https://opac-nevter.pim.hu/ro/record/-/record/PIM40197 hungarlingva datenaro de muzeo</ref><ref>https://magyarnemzetinevter.hu/szemelyi-nevter/?id=667933&date=2026-04-07 nemzeti névtér</ref> naskiĝis {{naskiĝtago|1742|1|4}} en [[Eger]], li mortis {{mortotago|1796|4|2}} en [[Pest (urbo)]]. == Biografio == {{Paĝonomo}} apartenis al la [[serba]] [[minoritato]], sekve al serba ortodoksa religio. En 1757 la juna Vazul konvertiĝis al katolikismo. maturiĝis en [[gimnazio]] en sia naskiĝurbo, poste li aliĝis al la franciskanoj en akiris an diplomon en [[ELTE]] en [[1]]. == Elektitaj kontribuoj == * == Fontoj == * [https://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC00003/00177.htm biografio hungare] * [https://mek.oszk.hu/03600/03630/html/a/a00202.htm biografio hungare] * [https://www.ekmk.hu/lexikon/talalatok3.php?beture=ALEXOVICS%20Vazul biografio hungare] * [https://mek.oszk.hu/00000/00060/html/002/pc000286.html#8 leksikono Pallas] * [https://lexikon.katolikus.hu/A/Alexovics.html katolika leksikono] == Referencoj == {{Referencoj}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Alexovics Vazul}} [[Kategorio:Hungaraj pastroj]] [[Kategorio:Hungaraj paŭlanaj monaĥoj]] [[Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj]] {{Portalstrio|Biografio}} 5l43mvbr2sw86bufnfbrx8vjw6jzoh2 9349196 9349134 2026-04-07T10:18:39Z Crosstor 3176 finredakto 9349196 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo |nomo = {{Paĝonomo}} |dosiero = {{#invoke:Wikidata|claim|P18}} |grandeco de dosiero = |priskribo = |naskonomo = }} '''{{Paĝonomo}}''' [aleksoviĉ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo '''Alexovics Vazul''' estis [[Hungario|hungara]] [[pastro]], [[paŭlanoj|paŭlana]] [[monaĥo]], mezlerneja kaj altlerneja [[instruisto]], [[predikisto]]. Lia familia nomvarianto estis ''Alexovits'' (sama prononco), lia persona nomvarianto estis ''Basilius''. {{Paĝonomo}}<ref>https://opac-nevter.pim.hu/ro/record/-/record/PIM40197 hungarlingva datenaro de muzeo</ref><ref>https://magyarnemzetinevter.hu/szemelyi-nevter/?id=667933&date=2026-04-07 nemzeti névtér</ref> naskiĝis {{naskiĝtago|1742|1|4}} en [[Eger]], li mortis {{mortotago|1796|4|2}} en [[Pest (urbo)]]. == Biografio == {{Paĝonomo}} apartenis al la [[serba]] [[minoritato]], sekve al serba ortodoksa religio. En 1757 la juna Vazul konvertiĝis al katolikismo. Li lernis en gimnazioj de [[Nagyvárad]] kaj [[Pápa]], baldaŭ en [[1765]] en [[Márianosztra]] li aliĝis al la paŭlana ordeno. Li studis filozofion en Pápa, teologion en [[Pécs]], poste li pastriĝis en [[1768]], supozeble tiutempe monaĥiĝis. Post siaj studoj li instruis en pluraj hungaraj urboj, sed en 1783 la reĝo malpermesis la paŭlanan ordenon. Ekde tiam li estis fama predikisto en urbo Pest. Liaj predikoj atakis la [[klerismo]]n. Ekde 1792 li ankaŭ instruis en [[ELTE|Reĝa Universitato de Pest]]. == Elektitaj kontribuoj == * ''Ünnepnapi prédikácziók.'' 1789 * ''Vasárnapi prédikácziók, melyeket a pesti főplébánia templomban ...'' (4 volumoj, 1790–1791; pli komplete en 5 volumoj: 1807) * ''A könyvek szabados olvasásáról két fő-tzikkely.'' 1792; 2-a eldono: 1848 * ''Az emberséges ember.'' 1793 * ''Védelmezése boldogságos szűz Mária tiszteletének.'' 1797 == Fontoj == * [https://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC00003/00177.htm biografio hungare] * [https://mek.oszk.hu/03600/03630/html/a/a00202.htm biografio hungare] * [https://www.ekmk.hu/lexikon/talalatok3.php?beture=ALEXOVICS%20Vazul biografio hungare] * [https://mek.oszk.hu/00000/00060/html/002/pc000286.html#8 leksikono Pallas] * [https://lexikon.katolikus.hu/A/Alexovics.html katolika leksikono] == Referencoj == {{Referencoj}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Alexovics Vazul}} [[Kategorio:Hungaraj pastroj]] [[Kategorio:Hungaraj paŭlanaj monaĥoj]] [[Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj]] [[Kategorio:Hungaraj instruistoj]] [[Kategorio:Hungaraj predikistoj]] [[Kategorio:Hungariaj serboj]] {{Portalstrio|Biografio}} ega2c3q7zr75ri8l1465y4zk5md9g5s Katedralo de Sankta-Spirito de Kpalimé 0 940964 9349135 2026-04-07T08:45:09Z Mikelo~eowiki 1414 Kreita per traduko de la paĝo "[[:fr:Special:Redirect/revision/234565364|Cathédrale du Saint-Esprit de Kpalimé]]" 9349135 wikitext text/x-wiki {{Informkesto sakrala konstruaĵo}} La '''katedralo de Sankta-Spirito''' estas [[Katolikismo|katolika]] [[katedralo]] en Kpalimé, en [[Togolando]]. Ĝi estas la sidejo de la diocezo de [[Kpalimé]]. == Historio == La [[Angulŝtono|unua ŝtono]] de la aktuala katedralo okazis la 1an de majo 1913 de la pastro Nicolas Schöni, tiam apostola prefekto de Togolando, kaj ĝi estis benita la 20an de decembro 1914 de la pastro Anton Witte, [[Apostola vikariato|apostola vikario]] de [[Togolando]]. Gravaj laboroj de restaùro disvolviĝis en 2003 sub la superrigardo de la Organizo de la Karitato por Kompleta Disvolviĝo, loka sekcio de [[Caritas Internationalis]]. La konsekrado kiel katedralo estis kondukita de Mgr Benoît Alowonou, episkopo de Kpalimé, la 21an de decembro 2003 kaj estis financita de malsamaj organismoj : la Arkidiocezo de Kolonjo, la ministerio de la fremdaj aferoj de Germanio, la diocezo de Spire, la arkidiocezo de Munkeno kaj Freising, diversaj fondaĵoj kaj de la donacoj de la fideluloj kaj la klerikaro de Kpalimé. 99ixnhvr0zpqwiwz4murpzkr5uizgkr 9349136 9349135 2026-04-07T08:46:56Z Mikelo~eowiki 1414 9349136 wikitext text/x-wiki {{Informkesto sakrala konstruaĵo}} La '''katedralo de Sankta-Spirito''' estas [[Katolikismo|katolika]] [[katedralo]] en Kpalimé, en [[Togolando]]. Ĝi estas la sidejo de la diocezo de [[Kpalimé]]. == Historio == La [[Angulŝtono|unua ŝtono]] de la aktuala katedralo okazis la 1an de majo 1913 de la pastro Nicolas Schöni, tiam apostola prefekto de Togolando, kaj ĝi estis benita la 20an de decembro 1914 de la pastro Anton Witte, [[Apostola vikariato|apostola vikario]] de [[Togolando]]. Gravaj laboroj de restaùro disvolviĝis en 2003 sub la superrigardo de la Organizo de la Karitato por Kompleta Disvolviĝo, loka sekcio de [[Caritas Internationalis]]. La konsekrado kiel katedralo estis kondukita de Mgr Benoît Alowonou, episkopo de Kpalimé, la 21an de decembro 2003 kaj estis financita de malsamaj organismoj : la Arkidiocezo de Kolonjo, la ministerio de la fremdaj aferoj de Germanio, la diocezo de Spire, la arkidiocezo de Munkeno kaj Freising, diversaj fondaĵoj kaj de la donacoj de la fideluloj kaj la klerikaro de Kpalimé. == Arkitekturo == Ĝi estas de neogotika stilo , kun koloritaj vitraloj. 7kzs94hubkdripglfxgdc612fyq3n59 9349150 9349136 2026-04-07T09:12:18Z Mikelo~eowiki 1414 9349150 wikitext text/x-wiki {{Informkesto sakrala konstruaĵo}} La '''katedralo de Sankta-Spirito''' estas [[Katolikismo|katolika]] [[katedralo]] en Kpalimé, en [[Togolando]]. Ĝi estas la sidejo de la diocezo de [[Kpalimé]]. == Historio == La [[Angulŝtono|unua ŝtono]] de la aktuala katedralo okazis la 1an de majo 1913 de la pastro Nicolas Schöni, tiam apostola prefekto de Togolando, kaj ĝi estis benita la 20an de decembro 1914 de la pastro Anton Witte, [[Apostola vikariato|apostola vikario]] de [[Togolando]]. Gravaj laboroj de restaùro disvolviĝis en 2003 sub la superrigardo de la Organizo de la Karitato por Kompleta Disvolviĝo, loka sekcio de [[Caritas Internationalis]]. La konsekrado kiel katedralo estis kondukita de Mgr Benoît Alowonou, episkopo de Kpalimé, la 21an de decembro 2003 kaj estis financita de malsamaj organismoj : la Arkidiocezo de Kolonjo, la ministerio de la fremdaj aferoj de Germanio, la diocezo de Spire, la arkidiocezo de Munkeno kaj Freising, diversaj fondaĵoj kaj de la donacoj de la fideluloj kaj la klerikaro de Kpalimé. == Arkitekturo == Ĝi estas de neogotika germana stilo , kun koloritaj vitraloj. Du rozvitraloj kaj 14 flankaj vitraloj, kiuj estis novfaritaj en 2004 de lokaj artistoj. Sonorilturo averaĝe 40 metroj da alteco. bak9s57nu962yaaelnipy0z46xgr10v Proleta poezio 0 940965 9349137 2026-04-07T08:52:57Z Sj1mor 12103 Alidirektigis al [[Proleta literaturo]] 9349137 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Proleta literaturo]] g210oqh9u0zza4dtiod84psazuykjv6 Redfoo 0 940966 9349140 2026-04-07T08:58:06Z 2partyrock1975 254796 Kreis novan paĝon kun "{{Informkesto kantisto | nomo = Redfoo | dosiero = LMFAO, 2011.jpg | priskribo de dosiero = Redfoo en la jaro [[2011]] | larĝa dosiero = | fono = soloa kantisto | naskonomo = Stefan Kendal Gordy | alie nomata = | naskiĝo = {{naskiĝtago|1975|9|3}}<br /><small>{{flagicon|Usono}} [[Los-Anĝeleso]], [[Kalifornio]]</small> | morto = | deveno = | instrumento = [[voĉo]], [[klavarinstrumento|keytar]], [[drumo]], [[sekvencilo]], [[piano]], [[gitaro]], [[sintezilo]], ..." 9349140 wikitext text/x-wiki {{Informkesto kantisto | nomo = Redfoo | dosiero = LMFAO, 2011.jpg | priskribo de dosiero = Redfoo en la jaro [[2011]] | larĝa dosiero = | fono = soloa kantisto | naskonomo = Stefan Kendal Gordy | alie nomata = | naskiĝo = {{naskiĝtago|1975|9|3}}<br /><small>{{flagicon|Usono}} [[Los-Anĝeleso]], [[Kalifornio]]</small> | morto = | deveno = | instrumento = [[voĉo]], [[klavarinstrumento|keytar]], [[drumo]], [[sekvencilo]], [[piano]], [[gitaro]], [[sintezilo]], [[elektra gitaro]] | tipo de voĉo = | ĝenro = [[Popmuziko|Pop]], [[Repo]], [[Elektronika dancmuziko|EDM]], [[Haŭzo|House]], [[Dancmuziko]] | profesio = [[Kantaŭtoro]], [[repisto]], [[kantisto]], [[dancisto]], [[diskĵokeo]] (DJ), [[muzikproduktoro]] | aktivaj jaroj = [[1993]]-nun | eldoninto = Party Rock, Will.i.am Music, Cherrytree, Interscope, Bubonic | parencaj temoj = [[LMFAO]], SkyBlu, GoonRock | ttt = | signifa instrumento = }} '''Stefan Kendal GORDY''' (naskiĝis la [[3-an de septembro]] [[1975]] en [[Los-Anĝeleso]], [[Kalifornio]], [[Usono]]), pli konata sub sia artistnomo '''Redfoo''', estas usona repisto, kantisto, dancisto, diskĵokeo kaj muzikproduktoro. En 2006, li formis la duopon [[LMFAO]] (origine "Sexe Duo") kun sia nevo [[SkyBlu]] (Skyler Austen Gordy). Ili eldonis 2 studialbumojn antaŭ ol disiĝi en 2012.<ref>[https://books.google.it/books?id=5eg34g67aPQC&pg=PT13&dq=lmfao+2006]</ref> Li estas la plej juna filo de la fondinto de [[Motown Records]], [[Berry Gordy]].<ref>[https://www.hollywoodreporter.com/news/lmfao-berry-gordy-father-amas-264393]</ref> La revuo "Focus On" klasifikis Redfoo-n kiel unu el la 100 plej popularaj dancmuzikistoj en la usona historio.<ref>[https://books.google.it/books?id=Hs5CDwAAQBAJ&pg=PA4153&dq=ahmad+album+redfoo]</ref> == Biografio == Redfoo naskiĝis la 3-an de septembro 1975 kiel filo de [[Berry Gordy]], fondinto de la diskeldonejo Motown, kaj de la produktoro kaj verkistino Nancy Leiviska. Li frekventis la mezlernejon kun [[will.i.am]] kaj [[GoonRock]]. Redfoo diplomiĝis ĉe la ''Palisades Charter High School'' en [[Pacific Palisades]], [[Los-Anĝeleso]], en 1995. Li estas la onklo de [[SkyBlu]]. Lia muzika kariero estis forte influita de lia patro kaj lia patrino, precipe en lia junaĝo. Kiel infano, li ofte vizitis famulojn dum iliaj koncertoj. En la muzika kampo, liaj influoj estas [[Michael Jackson]] kaj muzikistoj kiel [[Diana Ross]] kaj Smokey Robinson (proksima amiko de lia patro). Malgraŭ siaj familiaj aferoj, lia prioritato estis [[teniso]], sed kiam li tordis sian manon, li komencis preni la muzikon serioze (kiam li havis 16 jarojn). Li partoprenis en la US Open de 2012, en la Australian Open de 2013 kaj en la Wimbledon-ĉampioneco de 2013 kiel membro de la teamo de Viktoryja Azaranka. Li poste provis kvalifikiĝi por la US Open de 2013 kiel "wildcard" konkursanto, sed li estis eliminita en junio en sia unua matĉo kun poentaro 6-1, 6-2. Redfoo komencis amindumi kun la tenisistino [[Viktoryja Azaranka]] en 2012, sed ili disiĝis en 2014. Li posedas la vestaĵmarkon ''Party Rock'' kaj per ĝi sponsoras la ''Party Rock Open'', turniron de la Internacia Tenisa Federacio ([[ITF]]) por virinoj. == Muzika kariero == === 1993-2005: La komencoj kaj Balance Beam === En 1993, Redfoo produktis la kanton "Back in the Day" por la repisto [[Ahmad (repisto)|Ahmad]], kiu atingis la oran diskon de la RIAA en 1994, akirante sian unuan atestilon en la aĝo de 19 jaroj.<ref>[https://www.riaa.com/gold-platinum/?tab_active=default-award&ar=Ahmad&ti=Back+in+the+Day#search_section]</ref> Li kunproduktis sep aliajn trakojn en la debuta albumo de Ahmad. En 1996, li subskribis kun Bubanic Records kaj kunlaboris kun la repisto Dre' Kroom por sia unua albumo, titolita ''Balance Beam'', kiu estis eldonita la 28-an de oktobro 1997. La albumo enhavas 16 kantojn inkluzive de "Life Is a Game of Chess" kaj "The Freshest".<ref>[https://www.allmusic.com/album/balance-beam-mw0000067779]</ref> En 1998, li kunlaboris en la kanto ''Duet'' de [[The Black Eyed Peas]]. En la sama jaro li produktis la albumon ''Focused Daily'' por la kantisto [[Defari]]. En 2004 li produktis kaj kantis en la kanto "I Gotta Know", kiu atingis la 50-an pozicion en Aŭstralio.<ref>[https://www.discogs.com/Figgkidd-featuring-Red-Foo-I-Gotta-Know/release/2274657]</ref> === 2006-2012: LMFAO === Redfoo formis la elektropopan grupon [[LMFAO]] kun sia nevo SkyBlu en 2006. La duopo komencis lokan famon per siaj spektakloj kaj radiaj elsendoj. Kiam ili registris la unuajn provajn kantojn (demo), la plej bona amiko de Redfoo, [[will.i.am]], prezentis ilin al la estro de Interscope, Jimmy Iovine. LMFAO lanĉis la EP ''Party Rock'' en iTunes la 1-an de julio 2008 kaj eldonis ilian plenan albumon la 7-an de julio 2009. La albumo atingis la 33-an lokon en la furorlisto Billboard 200 kaj ricevis nomumon por Grammy-Premio. [[Dosiero:LMFAO NRJ Music Awards 2012.jpg|eta|Redfoo en 2012.]] Ilia unua unuopaĵo estis ''I'm in Miami Bitch'', lanĉita en decembro 2008. En 2010, ili partoprenis en la kanto de [[David Guetta]] "Gettin' Over You", internacia sukceso. Poste ili registris sian duan albumon ''Sorry for Party Rocking'' en 2010. La unua unuopaĵo de la albumo, "[[Party Rock Anthem]]" (kun [[Lauren Bennett]] kaj [[GoonRock]]), iĝis la plej fama kanto de ilia kariero, atingante la unuan lokon en Usono, Kanado, Britio kaj multaj aliaj landoj, kaj vendante pli ol 10 milionojn da ekzempleroj nur en Usono. La tria unuopaĵo, "[[Sexy and I Know It]]", ankaŭ atingis grandan mondan sukceson. La 21-an de septembro 2012, la duopo anoncis sian disiĝon. Redfoo diris, ke iliaj karieroj iros en malsamajn direktojn, sed ili restis familio. === 2012-2016: Soloa kariero === En decembro 2012, Redfoo lanĉis sian unuan soloan unuopaĵon "Bring Out the Bottles". La kanto ankaŭ estis uzata kiel voĉa bando por la filmo ''Last Vegas'', kie Redfoo aperis en la rolo de si mem. En 2013 li produktis "Let's Get Ridiculous", kiu atingis la unuan lokon en la aŭstralia furorlisto. Same jare, Redfoo iĝis juĝisto en la aŭstralia versio de la televida programo ''The X Factor''. En 2014 li lanĉis sian unuopaĵon "New Thang", kiu atingis la unuan lokon en la muzika furorlisto de Sud-Koreio. En 2015 li eldonis "Juicy Wiggle", kiu aperis en la filmo ''Alvin and the Chipmunks: The Road Chip''. En 2016 li eldonis la albumon ''Party Rock Mansion'', kiu ne havis grandan sukceson. === 2017-nun: Muzika paŭzo === Post la eldono de ''Party Rock Mansion'', Redfoo eldonis "Brand New Day" en 2017 kaj "Everything I Need" kun la italaj diskĵokeoj VINAI en 2018. En 2023, post longa muzika paŭzo de 5 jaroj, li publikigis la novan unuopaĵon "Long Live Party Rock". == Diskografio == === Albumoj === {| class="wikitable" |- ! scope="col"| Titolo ! scope="col"| Detaloj |- | ''Ahmad'' (Kiel produktoro) | * Eldonjaro: 1994 * Eldoninto: Bubonic Records * Formato: KD |- | ''Balance Beam'' | * Eldonjaro: 1997 * Eldoninto: Bulbonic Records * Formato: KD |- | ''Party Rock'' (kiel LMFAO) | * Eldonjaro: 2009 * Eldoninto: Interscope * Formato: KD, cifereca elŝuto |- | ''Sorry for Party Rocking'' (kiel LMFAO) | * Eldonjaro: 2011 * Eldoninto: Interscope * Formato: KD, cifereca elŝuto |- | ''Party Rock Mansion'' | * Eldonjaro: 2016 * Eldoninto: Party Rock Records * Formato: KD, cifereca elŝuto |} == Filmaro kaj videografio == === Kino === * ''Very Heavy Love'', reĝisorita de Billy Dee Williams kaj Stefan Gordy (2001) - nekreditita * ''Potheads: The Movie'', reĝisorita de Michael Anton (2006) * ''Last Vegas'', reĝisorita de Jon Turteltaub (2013) * ''Alvin and the Chipmunks: The Road Chip'', reĝisorita de Walt Becker (2015) * ''Tattooed Love'', reĝisorita de Alejandro Antonio kaj Alberto Portillo (2015) * ''Deported'', reĝisorita de Tyler Spindel (2020) === Televido === * ''David's Vlog'' – televida serio, epizodo 3x38 (2016) == Filmmuzikoj (Sonbendoj) == * ''The Wood'' (1999) kun ''Back in the Day'' (Remix) * ''Road Trip'' (2 siibk57xe9orgts8mzryoh7lvov1u4l Leonid Vasiljef 0 940967 9349141 2026-04-07T08:59:24Z Sj1mor 12103 Kreis novan paĝon kun "{{Informkesto homo |dato de naskiĝo= |dato de morto= }} '''Leonid Vasiljev''' (ruse: ''Леонид Васильев'') estis rusa esperantisto kaj verkisto, kiu estis ĉefe aktiva dum la sovetia epoko. Lia nomo estas registrita en la historio de la originala Esperanto-literaturo pro liaj poeziaj kaj tradukaj kontribuoj. Lia literatura agado atingis sian pinton en la 1920-aj kaj 1930-aj jaroj, kiam li estis parto de la vigla (sed poste persekutita) sovetia Esperan..." 9349141 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo |dato de naskiĝo= |dato de morto= }} '''Leonid Vasiljev''' (ruse: ''Леонид Васильев'') estis rusa esperantisto kaj verkisto, kiu estis ĉefe aktiva dum la sovetia epoko. Lia nomo estas registrita en la historio de la originala Esperanto-literaturo pro liaj poeziaj kaj tradukaj kontribuoj. Lia literatura agado atingis sian pinton en la 1920-aj kaj 1930-aj jaroj, kiam li estis parto de la vigla (sed poste persekutita) sovetia Esperanto-movado.<ref>Kiel multaj aliaj aktivaj esperantistoj en Sovetunio dum la 1930-aj jaroj, lia spuro fariĝas malklara post la komenco de la stalinismaj reprezalioj kontraŭ la "[[Kosmopolitismo|kosmopolita]]" Esperanto-movado en 1937-1938. Multaj aŭtoroj el la rondo de EKRELO tiam malaperis el la publika vivo aŭ estis arestitaj.</ref> Lia verkado ofte spegulis la sociajn kaj politikajn idealojn de lia epoko, sed kun forta atento al la lingva beleco de Esperanto. == Verkaro == Li estis precipe konata kiel poeto, kies verkoj estis disvastigitaj en tiamaj gravaj literaturaj organoj: === Poezio === Liaj poemoj aperis en gravaj antologioj de la sovetia periodo. Unu el liaj plej famaj aperoj estas en la kolekto '''Dekdu Poetoj''' (1934), eldonita de la Eldon-Kooperativo por Revolucia Esperanto-Literaturo ([[EKRELO]]). Ĉi tiu libro estas fundamenta por kompreni la tiaman stilon de "[[proleta poezio]]". Li publikigis originalajn versaĵojn en: * ''[[Sennacieca Revuo]]'' * ''[[La Nova Etapo]]'' (organo de la sovetiaj esperantistaj verkistoj) * ''[[Bulteno de CK SEU|Bulteno de SEU]]'' (Sovetrespublikara Esperantista Unio) === Traduko === Li tradukis verkojn de rusaj klasikaĵoj kaj nuntempaj sovetiaj aŭtoroj en Esperanton. * '''Kure de l' tempo''' ([[Valentin Kataev]]): Partopreno en la tradukado de ĉi tiu tiam populara sovetia romano. == Notoj kaj referencoj == {{Referencoj}} <!-- == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} -->{{Ĝermo|esperantisto}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Vasiljef, Leonid}} [[Kategorio:Rusiaj esperantistoj]] [[Kategorio:Sovetiaj esperantistoj]] 5yzqhbo6m2ztib6137ypzu2qg2tu55x 9349146 9349141 2026-04-07T09:05:41Z Sj1mor 12103 9349146 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo |dato de naskiĝo= |dato de morto= }} '''Leonid Vasiljev''' (ruse: ''Леонид Васильев'') estis rusa esperantisto kaj verkisto, kiu estis ĉefe aktiva dum la sovetia epoko. Lia nomo estas registrita en la historio de la originala Esperanto-literaturo pro liaj poeziaj kaj tradukaj kontribuoj. Lia literatura agado atingis sian pinton en la 1920-aj kaj 1930-aj jaroj, kiam li estis parto de la vigla (sed poste persekutita) sovetia Esperanto-movado.<ref>Kiel multaj aliaj aktivaj esperantistoj en Sovetunio dum la 1930-aj jaroj, lia spuro fariĝas malklara post la komenco de la stalinismaj reprezalioj kontraŭ la "[[Kosmopolitismo|kosmopolita]]" Esperanto-movado en 1937-1938. Multaj aŭtoroj el la rondo de EKRELO tiam malaperis el la publika vivo aŭ estis arestitaj.</ref> Pro la historiaj cirkonstancoj (reprezalioj de 1937), multaj el liaj manuskriptoj verŝajne perdiĝis, kaj restis nur tio, kio estis presita en internaciaj eldonoj. Lia sorto post la jaro 1937 restas nebula, kio estas karakteriza por multaj sovetiaj esperantistoj, kiuj iĝis viktimoj de la stalinismaj reprezalioj. Lia verkado ofte spegulis la sociajn kaj politikajn idealojn de lia epoko, sed kun forta atento al la lingva beleco de Esperanto. Lia stilo estas karakterizita per ritma klareco kaj forta emocia tono, ofte kun optimisma rigardo al la estonteco de la homaro. == Verkaro == Li estis precipe konata kiel poeto, kies verkoj estis disvastigitaj en tiamaj gravaj literaturaj organoj: === Poezio === Liaj poemoj aperis en gravaj antologioj de la sovetia periodo. Unu el liaj plej famaj aperoj estas en la kolekto '''Dekdu Poetoj''' (1934), eldonita de la Eldon-Kooperativo por Revolucia Esperanto-Literaturo ([[EKRELO]]). Ĉi tiu libro estas fundamenta por kompreni la tiaman stilon de "[[proleta poezio]]". Li publikigis originalajn versaĵojn en: * ''[[Sennacieca Revuo]]'' * ''[[La Nova Etapo]]'' (organo de la sovetiaj esperantistaj verkistoj) * ''[[Bulteno de CK SEU|Bulteno de SEU]]'' (Sovetrespublikara Esperantista Unio) === Traduko === Li tradukis verkojn de rusaj klasikaĵoj kaj nuntempaj sovetiaj aŭtoroj en Esperanton. * '''Kure de l' tempo''' ([[Valentin Kataev]]): Partopreno en la tradukado de ĉi tiu tiam populara sovetia romano. == Notoj kaj referencoj == {{Referencoj}} <!-- == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} -->{{Ĝermo|esperantisto}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Vasiljef, Leonid}} [[Kategorio:Rusiaj esperantistoj]] [[Kategorio:Sovetiaj esperantistoj]] 4l3dfnc95xegcylmk4smgrv4qa3io3c 9349147 9349146 2026-04-07T09:08:34Z Sj1mor 12103 9349147 wikitext text/x-wiki {{Ne konfuzu2|samnoma dana esperantisto (kun rusa nomo) Leonid Vasiljef naskita en 1885, aŭtoro de la libro "Ni lernu Esperanton", publikigita en [[Kopenhago]] en la jaro 1945.}} {{Informkesto homo |dato de naskiĝo= |dato de morto= }} '''Leonid Vasiljev''' (ruse: ''Леонид Васильев'') estis rusa esperantisto kaj verkisto, kiu estis ĉefe aktiva dum la sovetia epoko. Lia nomo estas registrita en la historio de la originala Esperanto-literaturo pro liaj poeziaj kaj tradukaj kontribuoj. Lia literatura agado atingis sian pinton en la 1920-aj kaj 1930-aj jaroj, kiam li estis parto de la vigla (sed poste persekutita) sovetia Esperanto-movado.<ref>Kiel multaj aliaj aktivaj esperantistoj en Sovetunio dum la 1930-aj jaroj, lia spuro fariĝas malklara post la komenco de la stalinismaj reprezalioj kontraŭ la "[[Kosmopolitismo|kosmopolita]]" Esperanto-movado en 1937-1938. Multaj aŭtoroj el la rondo de EKRELO tiam malaperis el la publika vivo aŭ estis arestitaj.</ref> Pro la historiaj cirkonstancoj (reprezalioj de 1937), multaj el liaj manuskriptoj verŝajne perdiĝis, kaj restis nur tio, kio estis presita en internaciaj eldonoj. Lia sorto post la jaro 1937 restas nebula, kio estas karakteriza por multaj sovetiaj esperantistoj, kiuj iĝis viktimoj de la stalinismaj reprezalioj. Lia verkado ofte spegulis la sociajn kaj politikajn idealojn de lia epoko, sed kun forta atento al la lingva beleco de Esperanto. Lia stilo estas karakterizita per ritma klareco kaj forta emocia tono, ofte kun optimisma rigardo al la estonteco de la homaro. == Verkaro == Li estis precipe konata kiel poeto, kies verkoj estis disvastigitaj en tiamaj gravaj literaturaj organoj: === Poezio === Liaj poemoj aperis en gravaj antologioj de la sovetia periodo. Unu el liaj plej famaj aperoj estas en la kolekto '''Dekdu Poetoj''' (1934), eldonita de la Eldon-Kooperativo por Revolucia Esperanto-Literaturo ([[EKRELO]]). Ĉi tiu libro estas fundamenta por kompreni la tiaman stilon de "[[proleta poezio]]". Li publikigis originalajn versaĵojn en: * ''[[Sennacieca Revuo]]'' * ''[[La Nova Etapo]]'' (organo de la sovetiaj esperantistaj verkistoj) * ''[[Bulteno de CK SEU|Bulteno de SEU]]'' (Sovetrespublikara Esperantista Unio) === Traduko === Li tradukis verkojn de rusaj klasikaĵoj kaj nuntempaj sovetiaj aŭtoroj en Esperanton. * '''Kure de l' tempo''' ([[Valentin Kataev]]): Partopreno en la tradukado de ĉi tiu tiam populara sovetia romano. == Notoj kaj referencoj == {{Referencoj}} <!-- == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} -->{{Ĝermo|esperantisto}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Vasiljef, Leonid}} [[Kategorio:Rusiaj esperantistoj]] [[Kategorio:Sovetiaj esperantistoj]] kvmgwxw3iu49zaeb5jx4uisw6a91itp 9349154 9349147 2026-04-07T09:13:42Z Sj1mor 12103 9349154 wikitext text/x-wiki {{Ne konfuzu2|samnoma dana esperantisto (kun rusa nomo) Leonid Vasiljef naskita en 1885, aŭtoro de la libro "Ni lernu Esperanton", publikigita en [[Kopenhago]] en la jaro 1945.}} {{Informkesto homo |dato de naskiĝo= |dato de morto= }} '''Leonid Vasiljev''' (ruse: ''Леонид Васильев'') estis rusa esperantisto kaj verkisto, kiu estis ĉefe aktiva dum la sovetia epoko. Lia nomo estas registrita en la historio de la originala Esperanto-literaturo pro liaj poeziaj kaj tradukaj kontribuoj. Lia literatura agado atingis sian pinton en la 1920-aj kaj 1930-aj jaroj, kiam li estis parto de la vigla (sed poste persekutita) sovetia Esperanto-movado.<ref>Kiel multaj aliaj aktivaj esperantistoj en Sovetunio dum la 1930-aj jaroj, lia spuro fariĝas malklara post la komenco de la stalinismaj reprezalioj kontraŭ la "[[Kosmopolitismo|kosmopolita]]" Esperanto-movado en 1937-1938. Multaj aŭtoroj el la rondo de EKRELO tiam malaperis el la publika vivo aŭ estis arestitaj.</ref> Pro la historiaj cirkonstancoj (reprezalioj de 1937), multaj el liaj manuskriptoj verŝajne perdiĝis, kaj restis nur tio, kio estis presita en internaciaj eldonoj. Lia sorto post la jaro 1937 restas nebula, kio estas karakteriza por multaj sovetiaj esperantistoj, kiuj iĝis viktimoj de la stalinismaj reprezalioj. Lia verkado ofte spegulis la sociajn kaj politikajn idealojn de lia epoko, sed kun forta atento al la lingva beleco de Esperanto. Lia stilo estas karakterizita per ritma klareco kaj forta emocia tono, ofte kun optimisma rigardo al la estonteco de la homaro. == Verkaro == Li estis precipe konata kiel poeto, kies verkoj estis disvastigitaj en tiamaj gravaj literaturaj organoj: === Poezio === Liaj poemoj aperis en gravaj antologioj de la sovetia periodo. Unu el liaj plej famaj aperoj estas en la kolekto '''Dekdu Poetoj''' (1934), eldonita de la Eldon-Kooperativo por Revolucia Esperanto-Literaturo ([[EKRELO]]). Ĉi tiu libro estas fundamenta por kompreni la tiaman stilon de "[[proleta poezio]]". Li publikigis originalajn versaĵojn en: * ''[[Sennacieca Revuo]]'' * ''[[La Nova Etapo]]'' (organo de la sovetiaj esperantistaj verkistoj) * ''[[Bulteno de CK SEU|Bulteno de SEU]]'' (Sovetrespublikara Esperantista Unio) === Traduko === Li tradukis verkojn de rusaj klasikaĵoj kaj nuntempaj sovetiaj aŭtoroj en Esperanton. * '''Kure de l' tempo''' ([[Valentin Katajev]]): Partopreno en la tradukado de ĉi tiu tiam populara sovetia romano. == Notoj kaj referencoj == {{Referencoj}} <!-- == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} -->{{Ĝermo|esperantisto}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Vasiljef, Leonid}} [[Kategorio:Rusiaj esperantistoj]] [[Kategorio:Sovetiaj esperantistoj]] fmuro5v4ce7p6mta3ehy3o34buweb8m Valentin Petroviĉ Katajev 0 940968 9349142 2026-04-07T09:00:14Z Sj1mor 12103 Alidirektigis al [[Valentin Katajev]] 9349142 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Valentin Katajev]] mgiuawno58hw6xmum8wpaymlmw72jkm Valentin Katajev 0 940969 9349143 2026-04-07T09:00:32Z Sj1mor 12103 Alidirektigis al [[Valentin Kataev]] 9349143 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Valentin Kataev]] 0b1nf0vxsdt9q5czzdwzuvlmbxjfilw 9349149 9349143 2026-04-07T09:12:12Z Sj1mor 12103 Kreita per traduko de la paĝo "[[:en:Special:Redirect/revision/1337819840|Valentin Kataev]]" 9349149 wikitext text/x-wiki * [http://www.lib.ru/PROZA/KATAEW/ Verkoj] (ruse) * [[iarchive:AWhiteSailGleams|La romano de Katajev ''"Blanka velo brilas"'']] (angle) * [[iarchive:TheCottageInTheSteppe|La romano de Katajev ''La Dometo en la Stepo'']] (angle) * [http://lib.ru/PROZA/KATAEW/valentin_katayev__semizvetik_engl.txt Plena teksto en la angla de la rakonto de Katajev "Ĉielarka Floro"] * [http://www.sovlit.net/sonofregiment/ "Filo de la Regimento" (resumo)] (angle) [[Kategorio:Sovetiaj verkistoj]] [[Kategorio:Sovetiaj scenaristoj]] [[Kategorio:Sovetiaj memoraĵistoj]] [[Kategorio:Sovetiaj poetoj]] [[Kategorio:Sovetiaj dramistoj]] [[Kategorio:Sovetiaj porinfanaj verkistoj]] [[Kategorio:Rusiaj militistoj de la Unua Mondmilito]] [[Kategorio:Rusiaj memoraĵistoj]] [[Kategorio:Rusiaj humuristoj]] [[Kategorio:Rusiaj verkistoj]] [[Kategorio:Rusiaj porinfanaj verkistoj]] [[Kategorio:Herooj de Socialisma Laboro]] [[Kategorio:Sovetiaj komunistoj]] [[Kategorio:Blanka movado]] enfv96b98e6t5th54mp2kgdq0i7fxgy 9349160 9349149 2026-04-07T09:19:02Z Sj1mor 12103 9349160 wikitext text/x-wiki {{Informkesto verkisto}} '''Valentin Petroviĉ KATAJEV''' ({{lang-ru|Валентин Петрович Катаев|t=''Valentin Petrovič Kataev''}}; naskiĝis 16-an de januaro (juliana) / 28-an de januaro (gregore) 1897 en [[Odeso]]; mortis la 12-an de aprilo 1986 en [[Mosko]]) estis sovetia verkisto. == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [http://www.lib.ru/PROZA/KATAEW/ Verkoj] (ruse) * [[iarchive:AWhiteSailGleams|La romano de Katajev ''"Blanka velo brilas"'']] (angle) * [[iarchive:TheCottageInTheSteppe|La romano de Katajev ''La Dometo en la Stepo'']] (angle) * [http://lib.ru/PROZA/KATAEW/valentin_katayev__semizvetik_engl.txt Plena teksto en la angla de la rakonto de Katajev "Ĉielarka Floro"] * [http://www.sovlit.net/sonofregiment/ "Filo de la Regimento" (resumo)] (angle) {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Katajev, V.}} [[Kategorio:Sovetiaj verkistoj]] [[Kategorio:Sovetiaj scenaristoj]] [[Kategorio:Sovetiaj memoraĵistoj]] [[Kategorio:Sovetiaj poetoj]] [[Kategorio:Sovetiaj dramistoj]] [[Kategorio:Sovetiaj porinfanaj verkistoj]] [[Kategorio:Rusiaj militistoj de la Unua Mondmilito]] [[Kategorio:Rusiaj memoraĵistoj]] [[Kategorio:Rusiaj humuristoj]] [[Kategorio:Rusiaj verkistoj]] [[Kategorio:Rusiaj porinfanaj verkistoj]] [[Kategorio:Herooj de Socialisma Laboro]] [[Kategorio:Sovetiaj komunistoj]] [[Kategorio:Blanka movado]] 8f53rpqykpiefabmvg7fu6q6r305bec 9349165 9349160 2026-04-07T09:37:37Z Sj1mor 12103 9349165 wikitext text/x-wiki {{Informkesto verkisto}} '''Valentin Petroviĉ KATAJEV''' ({{lang-ru|Валентин Петрович Катаев|t=''Valentin Petrovič Kataev''}}; naskiĝis 16-an de januaro (juliana) / 28-an de januaro (gregore) 1897 en [[Odeso]]; mortis la 12-an de aprilo 1986 en [[Mosko]]) estis sovetia verkisto, poeto, scenaristo kaj dramisto, ĵurnalisto kaj milita korespondanto. Fondinto kaj unua ĉefredaktoro de la revuo ''Junost'' (''Юность,'' 1955–1961). Pro siaj literaturaj agadoj li gajnis la [[Ŝtata premio de Sovetunio|Stalin-premion]] (1946). Pro siaj literaturaj kaj publikaj agadoj, Katajev estis premiita per pluraj ornamadoj de Sovetunio, inkluzive de la [[Ordeno de Lenin]] tri fojojn, la [[Ordeno de Laborista Ruĝa Standardo]], la Ordeno de la Oktobra Revolucio ([[d:Q728960]]), kaj la [[Heroo de Socialisma Laboro]] (1974) <ref name=":HST"><cite class="citation news cs1 cs1-prop-foreign-lang-source"><span class="cx-segment" data-segmentid="186">[https://tert.nla.am/archive/NLA%20TERT/SSRM19381954/1974/40.pdf "Указ Президиума Верховного Совета СССР О присвоении звания Героя Социалистического Труда группе писателей"] <span class="cs1-format">(PDF)</span>. </span><span class="cx-segment" data-segmentid="187">''Vedomosti Verkhovnogo Soveta SSSR'' (in Russian). </span><span class="cx-segment" data-segmentid="188">No.&nbsp;40. </span><span class="cx-segment" data-segmentid="189">2 October 1974.</span></cite></ref>. == Vivo == Katajev estis filo de seminario-instruisto kaj lia nobla edzino. Li volontulis por la [[Unua Mondmilito]]. En 1922 li ekloĝis en Moskvo kaj estis redaktoro de la revuo ''Novy Mir'' (Nova Mondo), kaj inter 1954 kaj 1963 li estis redaktoro de la revuo ''Junost'' (Junularo) kaj estis konata kiel reformisto. La verkaro de Katajev kunfandas influojn de la klasika rusa romantradicio kaj moderna okcidenta rakontado. Kiel bona psikologo, amuza humuristo kaj fajne lerta stilisto, li provis diversajn ĝenrojn. Liaj verkoj estis bruligitaj ĉe [[Bruligo de libroj en Nazia Germanio|librobruligoj]] ĉirkaŭ [[Nazia Germanio]] en 1933. == Verkado == Li apartenis al la literatura grupo ''Poputciki''. En siaj skribaĵoj, li priskribas la heroecon de junuloj fronte al esceptaj situacioj ([[revolucio]], [[milito]]). Li verŝajne estis tiu, kiu donis la ideon por la romano ''12 Seĝoj'' al la aŭtoroj [[Eŭgeno Petroviĉ Petrov|Evgeny Petrov]] (lia frato) kaj [[Ilja Ilf]]. En 1955 li fondis la revuon ''Junost'' (Junularo), kiun li estris ĝis 1962, kie li ankaŭ publikigis la unuajn tekstojn de aŭtoroj de la [[Degelo (Sovetunio)|Degelo]]-generacio, ekzemple [[Jevgenij Jevtuŝenko]] (1959) kaj [[Bella Aĥmadulina]]. La sekva grava verko de Katajev, ''La Sankta Puto,'' estis publikigita en 1967. Oni interpretis ĝin kiel indikon, ke li tiam jam konatiĝis kun la verkoj de grandaj okcidentaj aŭtoroj kiel [[Marcel Proust]], [[James Joyce]] kaj [[Franz Kafka]]. La sonĝoj kaj memoroj de Katajev dum sub [[anestezo]] formas [[Fluo de konscienco|fluon de konscio]], trajto ankaŭ trovebla en ĝia posteulo, ''La Herbo de Forgeso''. Katajev restis aktiva verkisto ĝis sia morto en 1986. == Poezio == La unuaj verkoj de Katajev estis poemoj publikigitaj en la Odessa Herald kiam li estis nur 13-jaraĝa, en 1910. Poezio ludis fundamentan rolon en lia literatura esprimo, lia ĉefa inspiro estante la rusaj poetoj de la antaŭrevolucia epoko, precipe [[Miĥail Lermontov]]. Fakte, la titolo de la romano kiu komencis la serion de realismaj kaj aŭtobiografiaj romanoj de Katajev, "Blanka Velo ĉe la Horizonto", estis inspirita de "La Soleca Velo Estas Blanka" de Lermontov. Lia romano adaptita al filmo, "Tempo, Antaŭen!", estas inspirita de la samnoma poemo de la granda sovetia poeto [[Vladimir Majakovskij]]. "La Malĝojoj de Juna Werther Jam Estas Verkitaj" estis bazita sur poemo de [[Boris Pasternak]]. Ĉirkaŭ la fino de sia vivo, Katajev kompilis ĉiujn siajn restantajn poemojn kaj kopiis ilin permane en sep kajerojn. Tamen, li neniam publikigis kolekton aŭ kompilon de siaj poemoj. == Verkaro == * 1927 : ''La Malŝparantoj'' ("Растратчики") * 1928 : ''Kvadrado de la cirklo'' ("Квадратура круга") * 1932 : ''Tempo antaŭen!'' ("Tempo, antaŭen!") * 1936 : ''Velo en la Distanco'' ("La Soleca Velo Blankiĝas") * 1945 : ''Filo de la regimento'' ("Сын полка") * 1949 : ''Por la Potenco de la Sovetoj'' ("За власть Советов") * 1967 : ''La Sankta Puto'' ("Святой колодец"). == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [http://www.lib.ru/PROZA/KATAEW/ Verkoj] (ruse) * [[iarchive:AWhiteSailGleams|La romano de Katajev ''"Blanka velo brilas"'']] (angle) * [[iarchive:TheCottageInTheSteppe|La romano de Katajev ''La Dometo en la Stepo'']] (angle) * [http://lib.ru/PROZA/KATAEW/valentin_katayev__semizvetik_engl.txt Plena teksto en la angla de la rakonto de Katajev "Ĉielarka Floro"] * [http://www.sovlit.net/sonofregiment/ "Filo de la Regimento" (resumo)] (angle) {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Katajev, V.}} [[Kategorio:Sovetiaj verkistoj]] [[Kategorio:Sovetiaj scenaristoj]] [[Kategorio:Sovetiaj memoraĵistoj]] [[Kategorio:Sovetiaj poetoj]] [[Kategorio:Sovetiaj dramistoj]] [[Kategorio:Sovetiaj porinfanaj verkistoj]] [[Kategorio:Rusiaj militistoj de la Unua Mondmilito]] [[Kategorio:Rusiaj memoraĵistoj]] [[Kategorio:Rusiaj humuristoj]] [[Kategorio:Rusiaj verkistoj]] [[Kategorio:Rusiaj porinfanaj verkistoj]] [[Kategorio:Herooj de Socialisma Laboro]] [[Kategorio:Sovetiaj komunistoj]] [[Kategorio:Blanka movado]] ko66zxaf14an38sod64obxr18werog3 9349167 9349165 2026-04-07T09:39:48Z Sj1mor 12103 /* Verkaro */ 9349167 wikitext text/x-wiki {{Informkesto verkisto}} '''Valentin Petroviĉ KATAJEV''' ({{lang-ru|Валентин Петрович Катаев|t=''Valentin Petrovič Kataev''}}; naskiĝis 16-an de januaro (juliana) / 28-an de januaro (gregore) 1897 en [[Odeso]]; mortis la 12-an de aprilo 1986 en [[Mosko]]) estis sovetia verkisto, poeto, scenaristo kaj dramisto, ĵurnalisto kaj milita korespondanto. Fondinto kaj unua ĉefredaktoro de la revuo ''Junost'' (''Юность,'' 1955–1961). Pro siaj literaturaj agadoj li gajnis la [[Ŝtata premio de Sovetunio|Stalin-premion]] (1946). Pro siaj literaturaj kaj publikaj agadoj, Katajev estis premiita per pluraj ornamadoj de Sovetunio, inkluzive de la [[Ordeno de Lenin]] tri fojojn, la [[Ordeno de Laborista Ruĝa Standardo]], la Ordeno de la Oktobra Revolucio ([[d:Q728960]]), kaj la [[Heroo de Socialisma Laboro]] (1974) <ref name=":HST"><cite class="citation news cs1 cs1-prop-foreign-lang-source"><span class="cx-segment" data-segmentid="186">[https://tert.nla.am/archive/NLA%20TERT/SSRM19381954/1974/40.pdf "Указ Президиума Верховного Совета СССР О присвоении звания Героя Социалистического Труда группе писателей"] <span class="cs1-format">(PDF)</span>. </span><span class="cx-segment" data-segmentid="187">''Vedomosti Verkhovnogo Soveta SSSR'' (in Russian). </span><span class="cx-segment" data-segmentid="188">No.&nbsp;40. </span><span class="cx-segment" data-segmentid="189">2 October 1974.</span></cite></ref>. == Vivo == Katajev estis filo de seminario-instruisto kaj lia nobla edzino. Li volontulis por la [[Unua Mondmilito]]. En 1922 li ekloĝis en Moskvo kaj estis redaktoro de la revuo ''Novy Mir'' (Nova Mondo), kaj inter 1954 kaj 1963 li estis redaktoro de la revuo ''Junost'' (Junularo) kaj estis konata kiel reformisto. La verkaro de Katajev kunfandas influojn de la klasika rusa romantradicio kaj moderna okcidenta rakontado. Kiel bona psikologo, amuza humuristo kaj fajne lerta stilisto, li provis diversajn ĝenrojn. Liaj verkoj estis bruligitaj ĉe [[Bruligo de libroj en Nazia Germanio|librobruligoj]] ĉirkaŭ [[Nazia Germanio]] en 1933. == Verkado == Li apartenis al la literatura grupo ''Poputciki''. En siaj skribaĵoj, li priskribas la heroecon de junuloj fronte al esceptaj situacioj ([[revolucio]], [[milito]]). Li verŝajne estis tiu, kiu donis la ideon por la romano ''12 Seĝoj'' al la aŭtoroj [[Eŭgeno Petroviĉ Petrov|Evgeny Petrov]] (lia frato) kaj [[Ilja Ilf]]. En 1955 li fondis la revuon ''Junost'' (Junularo), kiun li estris ĝis 1962, kie li ankaŭ publikigis la unuajn tekstojn de aŭtoroj de la [[Degelo (Sovetunio)|Degelo]]-generacio, ekzemple [[Jevgenij Jevtuŝenko]] (1959) kaj [[Bella Aĥmadulina]]. La sekva grava verko de Katajev, ''La Sankta Puto,'' estis publikigita en 1967. Oni interpretis ĝin kiel indikon, ke li tiam jam konatiĝis kun la verkoj de grandaj okcidentaj aŭtoroj kiel [[Marcel Proust]], [[James Joyce]] kaj [[Franz Kafka]]. La sonĝoj kaj memoroj de Katajev dum sub [[anestezo]] formas [[Fluo de konscienco|fluon de konscio]], trajto ankaŭ trovebla en ĝia posteulo, ''La Herbo de Forgeso''. Katajev restis aktiva verkisto ĝis sia morto en 1986. == Poezio == La unuaj verkoj de Katajev estis poemoj publikigitaj en la Odessa Herald kiam li estis nur 13-jaraĝa, en 1910. Poezio ludis fundamentan rolon en lia literatura esprimo, lia ĉefa inspiro estante la rusaj poetoj de la antaŭrevolucia epoko, precipe [[Miĥail Lermontov]]. Fakte, la titolo de la romano kiu komencis la serion de realismaj kaj aŭtobiografiaj romanoj de Katajev, "Blanka Velo ĉe la Horizonto", estis inspirita de "La Soleca Velo Estas Blanka" de Lermontov. Lia romano adaptita al filmo, "Tempo, Antaŭen!", estas inspirita de la samnoma poemo de la granda sovetia poeto [[Vladimir Majakovskij]]. "La Malĝojoj de Juna Werther Jam Estas Verkitaj" estis bazita sur poemo de [[Boris Pasternak]]. Ĉirkaŭ la fino de sia vivo, Katajev kompilis ĉiujn siajn restantajn poemojn kaj kopiis ilin permane en sep kajerojn. Tamen, li neniam publikigis kolekton aŭ kompilon de siaj poemoj. == Verkaro == * 1927 : ''La Malŝparantoj'' ("Растратчики") * 1928 : ''Kvadrado de la cirklo'' ("Квадратура круга") * 1932 : ''Tempo antaŭen!'' ("Время, вперёд!") * 1936 : ''Velo en la Distanco'' ("Белеет парус одинокий") * 1945 : ''Filo de la regimento'' ("Сын полка") * 1949 : ''Por la Potenco de la Sovetoj'' ("За власть Советов") * 1967 : ''La Sankta Puto'' ("Святой колодец"). == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [http://www.lib.ru/PROZA/KATAEW/ Verkoj] (ruse) * [[iarchive:AWhiteSailGleams|La romano de Katajev ''"Blanka velo brilas"'']] (angle) * [[iarchive:TheCottageInTheSteppe|La romano de Katajev ''La Dometo en la Stepo'']] (angle) * [http://lib.ru/PROZA/KATAEW/valentin_katayev__semizvetik_engl.txt Plena teksto en la angla de la rakonto de Katajev "Ĉielarka Floro"] * [http://www.sovlit.net/sonofregiment/ "Filo de la Regimento" (resumo)] (angle) {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Katajev, V.}} [[Kategorio:Sovetiaj verkistoj]] [[Kategorio:Sovetiaj scenaristoj]] [[Kategorio:Sovetiaj memoraĵistoj]] [[Kategorio:Sovetiaj poetoj]] [[Kategorio:Sovetiaj dramistoj]] [[Kategorio:Sovetiaj porinfanaj verkistoj]] [[Kategorio:Rusiaj militistoj de la Unua Mondmilito]] [[Kategorio:Rusiaj memoraĵistoj]] [[Kategorio:Rusiaj humuristoj]] [[Kategorio:Rusiaj verkistoj]] [[Kategorio:Rusiaj porinfanaj verkistoj]] [[Kategorio:Herooj de Socialisma Laboro]] [[Kategorio:Sovetiaj komunistoj]] [[Kategorio:Blanka movado]] c9yxxisqi47q7pcetf7mgso4mym2zpn 9349169 9349167 2026-04-07T09:41:08Z Sj1mor 12103 /* Verkaro */ 9349169 wikitext text/x-wiki {{Informkesto verkisto}} '''Valentin Petroviĉ KATAJEV''' ({{lang-ru|Валентин Петрович Катаев|t=''Valentin Petrovič Kataev''}}; naskiĝis 16-an de januaro (juliana) / 28-an de januaro (gregore) 1897 en [[Odeso]]; mortis la 12-an de aprilo 1986 en [[Mosko]]) estis sovetia verkisto, poeto, scenaristo kaj dramisto, ĵurnalisto kaj milita korespondanto. Fondinto kaj unua ĉefredaktoro de la revuo ''Junost'' (''Юность,'' 1955–1961). Pro siaj literaturaj agadoj li gajnis la [[Ŝtata premio de Sovetunio|Stalin-premion]] (1946). Pro siaj literaturaj kaj publikaj agadoj, Katajev estis premiita per pluraj ornamadoj de Sovetunio, inkluzive de la [[Ordeno de Lenin]] tri fojojn, la [[Ordeno de Laborista Ruĝa Standardo]], la Ordeno de la Oktobra Revolucio ([[d:Q728960]]), kaj la [[Heroo de Socialisma Laboro]] (1974) <ref name=":HST"><cite class="citation news cs1 cs1-prop-foreign-lang-source"><span class="cx-segment" data-segmentid="186">[https://tert.nla.am/archive/NLA%20TERT/SSRM19381954/1974/40.pdf "Указ Президиума Верховного Совета СССР О присвоении звания Героя Социалистического Труда группе писателей"] <span class="cs1-format">(PDF)</span>. </span><span class="cx-segment" data-segmentid="187">''Vedomosti Verkhovnogo Soveta SSSR'' (en la rusa). </span><span class="cx-segment" data-segmentid="188">No.&nbsp;40. </span><span class="cx-segment" data-segmentid="189">2 October 1974.</span></cite></ref>. == Vivo == Katajev estis filo de seminario-instruisto kaj lia nobla edzino. Li volontulis por la [[Unua Mondmilito]]. En 1922 li ekloĝis en Moskvo kaj estis redaktoro de la revuo ''Novy Mir'' (Nova Mondo), kaj inter 1954 kaj 1963 li estis redaktoro de la revuo ''Junost'' (Junularo) kaj estis konata kiel reformisto. La verkaro de Katajev kunfandas influojn de la klasika rusa romantradicio kaj moderna okcidenta rakontado. Kiel bona psikologo, amuza humuristo kaj fajne lerta stilisto, li provis diversajn ĝenrojn. Liaj verkoj estis bruligitaj ĉe [[Bruligo de libroj en Nazia Germanio|librobruligoj]] ĉirkaŭ [[Nazia Germanio]] en 1933. == Verkado == Li apartenis al la literatura grupo ''Poputciki''. En siaj skribaĵoj, li priskribas la heroecon de junuloj fronte al esceptaj situacioj ([[revolucio]], [[milito]]). Li verŝajne estis tiu, kiu donis la ideon por la romano ''12 Seĝoj'' al la aŭtoroj [[Eŭgeno Petroviĉ Petrov|Evgeny Petrov]] (lia frato) kaj [[Ilja Ilf]]. En 1955 li fondis la revuon ''Junost'' (Junularo), kiun li estris ĝis 1962, kie li ankaŭ publikigis la unuajn tekstojn de aŭtoroj de la [[Degelo (Sovetunio)|Degelo]]-generacio, ekzemple [[Jevgenij Jevtuŝenko]] (1959) kaj [[Bella Aĥmadulina]]. La sekva grava verko de Katajev, ''La Sankta Puto,'' estis publikigita en 1967. Oni interpretis ĝin kiel indikon, ke li tiam jam konatiĝis kun la verkoj de grandaj okcidentaj aŭtoroj kiel [[Marcel Proust]], [[James Joyce]] kaj [[Franz Kafka]]. La sonĝoj kaj memoroj de Katajev dum sub [[anestezo]] formas [[Fluo de konscienco|fluon de konscio]], trajto ankaŭ trovebla en ĝia posteulo, ''La Herbo de Forgeso''. Katajev restis aktiva verkisto ĝis sia morto en 1986. == Poezio == La unuaj verkoj de Katajev estis poemoj publikigitaj en la Odessa Herald kiam li estis nur 13-jaraĝa, en 1910. Poezio ludis fundamentan rolon en lia literatura esprimo, lia ĉefa inspiro estante la rusaj poetoj de la antaŭrevolucia epoko, precipe [[Miĥail Lermontov]]. Fakte, la titolo de la romano kiu komencis la serion de realismaj kaj aŭtobiografiaj romanoj de Katajev, "Blanka Velo ĉe la Horizonto", estis inspirita de "La Soleca Velo Estas Blanka" de Lermontov. Lia romano adaptita al filmo, "Tempo, Antaŭen!", estas inspirita de la samnoma poemo de la granda sovetia poeto [[Vladimir Majakovskij]]. "La Malĝojoj de Juna Werther Jam Estas Verkitaj" estis bazita sur poemo de [[Boris Pasternak]]. Ĉirkaŭ la fino de sia vivo, Katajev kompilis ĉiujn siajn restantajn poemojn kaj kopiis ilin permane en sep kajerojn. Tamen, li neniam publikigis kolekton aŭ kompilon de siaj poemoj. == Verkaro (elekto) == * 1927 : ''La Malŝparantoj'' ("Растратчики") * 1928 : ''Kvadrado de la cirklo'' ("Квадратура круга") * 1932 : ''Tempo antaŭen!'' ("Время, вперёд!") * 1936 : ''Velo en la Distanco'' ("Белеет парус одинокий") * 1945 : ''Filo de la regimento'' ("Сын полка") * 1949 : ''Por la Potenco de la Sovetoj'' ("За власть Советов") * 1967 : ''La Sankta Puto'' ("Святой колодец"). == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [http://www.lib.ru/PROZA/KATAEW/ Verkoj] (ruse) * [[iarchive:AWhiteSailGleams|La romano de Katajev ''"Blanka velo brilas"'']] (angle) * [[iarchive:TheCottageInTheSteppe|La romano de Katajev ''La Dometo en la Stepo'']] (angle) * [http://lib.ru/PROZA/KATAEW/valentin_katayev__semizvetik_engl.txt Plena teksto en la angla de la rakonto de Katajev "Ĉielarka Floro"] * [http://www.sovlit.net/sonofregiment/ "Filo de la Regimento" (resumo)] (angle) {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Katajev, V.}} [[Kategorio:Sovetiaj verkistoj]] [[Kategorio:Sovetiaj scenaristoj]] [[Kategorio:Sovetiaj memoraĵistoj]] [[Kategorio:Sovetiaj poetoj]] [[Kategorio:Sovetiaj dramistoj]] [[Kategorio:Sovetiaj porinfanaj verkistoj]] [[Kategorio:Rusiaj militistoj de la Unua Mondmilito]] [[Kategorio:Rusiaj memoraĵistoj]] [[Kategorio:Rusiaj humuristoj]] [[Kategorio:Rusiaj verkistoj]] [[Kategorio:Rusiaj porinfanaj verkistoj]] [[Kategorio:Herooj de Socialisma Laboro]] [[Kategorio:Sovetiaj komunistoj]] [[Kategorio:Blanka movado]] scu234x04xj9euvotaqdmajenc6ofls 9349170 9349169 2026-04-07T09:42:48Z Sj1mor 12103 9349170 wikitext text/x-wiki {{Informkesto verkisto}} '''Valentin Petroviĉ KATAJEV''' ({{lang-ru|Валентин Петрович Катаев|t=''Valentin Petrovič Kataev''}}; naskiĝis 16-an de januaro (juliana) / 28-an de januaro (gregore) 1897 en [[Odeso]]; mortis la 12-an de aprilo 1986 en [[Mosko]]) estis sovetia verkisto, poeto, scenaristo kaj dramisto, ĵurnalisto kaj milita korespondanto. Fondinto kaj unua ĉefredaktoro de la revuo ''Junost'' (''Юность,'' 1955–1961). Pro siaj literaturaj agadoj li gajnis la [[Ŝtata premio de Sovetunio|Stalin-premion]] (1946). Pro siaj literaturaj kaj publikaj agadoj, Katajev estis premiita per pluraj ornamadoj de Sovetunio, inkluzive de la [[Ordeno de Lenin]] tri fojojn, la [[Ordeno de Laborista Ruĝa Standardo]], la Ordeno de la Oktobra Revolucio ([[d:Q728960]]), kaj la [[Heroo de Socialisma Laboro]] (1974) <ref name=":HST"><cite class="citation news cs1 cs1-prop-foreign-lang-source"><span class="cx-segment" data-segmentid="186">[https://tert.nla.am/archive/NLA%20TERT/SSRM19381954/1974/40.pdf "Указ Президиума Верховного Совета СССР О присвоении звания Героя Социалистического Труда группе писателей"] <span class="cs1-format">(PDF)</span>. </span><span class="cx-segment" data-segmentid="187">''Vedomosti Verkhovnogo Soveta SSSR'' (en la rusa). </span><span class="cx-segment" data-segmentid="188">No.&nbsp;40. </span><span class="cx-segment" data-segmentid="189">2 October 1974.</span></cite></ref>. == Vivo == Katajev estis filo de seminario-instruisto kaj lia nobla edzino. Li volontulis por la [[Unua Mondmilito]]. En 1922 li ekloĝis en Moskvo kaj estis redaktoro de la revuo ''Novy Mir'' (Nova Mondo), kaj inter 1954 kaj 1963 li estis redaktoro de la revuo ''Junost'' (Junularo) kaj estis konata kiel reformisto. La verkaro de Katajev kunfandas influojn de la klasika rusa romantradicio kaj moderna okcidenta rakontado. Kiel bona psikologo, amuza humuristo kaj fajne lerta stilisto, li provis diversajn ĝenrojn. Liaj verkoj estis bruligitaj ĉe [[Bruligo de libroj en Nazia Germanio|librobruligoj]] ĉirkaŭ [[Nazia Germanio]] en 1933. == Verkado == Li apartenis al la literatura grupo ''Poputciki''. En siaj skribaĵoj, li priskribas la heroecon de junuloj fronte al esceptaj situacioj ([[revolucio]], [[milito]]). Li verŝajne estis tiu, kiu donis la ideon por la romano ''[[Dek du seĝoj]]'' al la aŭtoroj [[Eŭgeno Petroviĉ Petrov|Evgeny Petrov]] (lia frato) kaj [[Ilja Ilf]]. En 1955 li fondis la revuon ''Junost'' (Junularo), kiun li estris ĝis 1962, kie li ankaŭ publikigis la unuajn tekstojn de aŭtoroj de la [[Degelo (Sovetunio)|Degelo]]-generacio, ekzemple [[Jevgenij Jevtuŝenko]] (1959) kaj [[Bella Aĥmadulina]]. La sekva grava verko de Katajev, ''La Sankta Puto,'' estis publikigita en 1967. Oni interpretis ĝin kiel indikon, ke li tiam jam konatiĝis kun la verkoj de grandaj okcidentaj aŭtoroj kiel [[Marcel Proust]], [[James Joyce]] kaj [[Franz Kafka]]. La sonĝoj kaj memoroj de Katajev dum sub [[anestezo]] formas [[Fluo de konscienco|fluon de konscio]], trajto ankaŭ trovebla en ĝia posteulo, ''La Herbo de Forgeso''. Katajev restis aktiva verkisto ĝis sia morto en 1986. == Poezio == La unuaj verkoj de Katajev estis poemoj publikigitaj en la Odessa Herald kiam li estis nur 13-jaraĝa, en 1910. Poezio ludis fundamentan rolon en lia literatura esprimo, lia ĉefa inspiro estante la rusaj poetoj de la antaŭrevolucia epoko, precipe [[Miĥail Lermontov]]. Fakte, la titolo de la romano kiu komencis la serion de realismaj kaj aŭtobiografiaj romanoj de Katajev, "Blanka Velo ĉe la Horizonto", estis inspirita de "La Soleca Velo Estas Blanka" de Lermontov. Lia romano adaptita al filmo, "Tempo, Antaŭen!", estas inspirita de la samnoma poemo de la granda sovetia poeto [[Vladimir Majakovskij]]. "La Malĝojoj de Juna Werther Jam Estas Verkitaj" estis bazita sur poemo de [[Boris Pasternak]]. Ĉirkaŭ la fino de sia vivo, Katajev kompilis ĉiujn siajn restantajn poemojn kaj kopiis ilin permane en sep kajerojn. Tamen, li neniam publikigis kolekton aŭ kompilon de siaj poemoj. == Verkaro (elekto) == * 1927 : ''La Malŝparantoj'' ("Растратчики") * 1928 : ''Kvadrado de la cirklo'' ("Квадратура круга") * 1932 : ''Tempo antaŭen!'' ("Время, вперёд!") * 1936 : ''Velo en la Distanco'' ("Белеет парус одинокий") * 1945 : ''Filo de la regimento'' ("Сын полка") * 1949 : ''Por la Potenco de la Sovetoj'' ("За власть Советов") * 1967 : ''La Sankta Puto'' ("Святой колодец"). == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [http://www.lib.ru/PROZA/KATAEW/ Verkoj] (ruse) * [[iarchive:AWhiteSailGleams|La romano de Katajev ''"Blanka velo brilas"'']] (angle) * [[iarchive:TheCottageInTheSteppe|La romano de Katajev ''La Dometo en la Stepo'']] (angle) * [http://lib.ru/PROZA/KATAEW/valentin_katayev__semizvetik_engl.txt Plena teksto en la angla de la rakonto de Katajev "Ĉielarka Floro"] * [http://www.sovlit.net/sonofregiment/ "Filo de la Regimento" (resumo)] (angle) {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Katajev, V.}} [[Kategorio:Sovetiaj verkistoj]] [[Kategorio:Sovetiaj scenaristoj]] [[Kategorio:Sovetiaj memoraĵistoj]] [[Kategorio:Sovetiaj poetoj]] [[Kategorio:Sovetiaj dramistoj]] [[Kategorio:Sovetiaj porinfanaj verkistoj]] [[Kategorio:Rusiaj militistoj de la Unua Mondmilito]] [[Kategorio:Rusiaj memoraĵistoj]] [[Kategorio:Rusiaj humuristoj]] [[Kategorio:Rusiaj verkistoj]] [[Kategorio:Rusiaj porinfanaj verkistoj]] [[Kategorio:Herooj de Socialisma Laboro]] [[Kategorio:Sovetiaj komunistoj]] [[Kategorio:Blanka movado]] m1k01izphxktdqr9grs84cq9a9mvnif 9349186 9349170 2026-04-07T09:52:07Z Sj1mor 12103 9349186 wikitext text/x-wiki {{Informkesto verkisto}} '''Valentin Petroviĉ KATAJEV''' ({{lang-ru|Валентин Петрович Катаев|t=''Valentin Petrovič Kataev''}}; naskiĝis 16-an de januaro (juliana) / 28-an de januaro (gregore) 1897 en [[Odeso]]; mortis la 12-an de aprilo 1986 en [[Mosko]]) estis sovetia verkisto, poeto, scenaristo kaj dramisto, ĵurnalisto kaj milita korespondanto. Fondinto kaj unua ĉefredaktoro de la revuo ''Junost'' (''Юность,'' 1955–1961). Pro siaj literaturaj agadoj li gajnis la [[Ŝtata premio de Sovetunio|Stalin-premion]] (1946). Pro siaj literaturaj kaj publikaj agadoj, Katajev estis premiita per pluraj ornamadoj de Sovetunio, inkluzive de la [[Ordeno de Lenin]] tri fojojn, la [[Ordeno de Laborista Ruĝa Standardo]], la Ordeno de la Oktobra Revolucio ([[d:Q728960]]), kaj la [[Heroo de Socialisma Laboro]] (1974) <ref name=":HST"><cite class="citation news cs1 cs1-prop-foreign-lang-source"><span class="cx-segment" data-segmentid="186">[https://tert.nla.am/archive/NLA%20TERT/SSRM19381954/1974/40.pdf "Указ Президиума Верховного Совета СССР О присвоении звания Героя Социалистического Труда группе писателей"] <span class="cs1-format">(PDF)</span>. </span><span class="cx-segment" data-segmentid="187">''Vedomosti Verkhovnogo Soveta SSSR'' (en la rusa). </span><span class="cx-segment" data-segmentid="188">No.&nbsp;40. </span><span class="cx-segment" data-segmentid="189">2 October 1974.</span></cite></ref>. == Vivo == Katajev estis filo de seminario-instruisto kaj lia nobla edzino. Li volontulis por la [[Unua Mondmilito]]. En 1922 li ekloĝis en Moskvo kaj estis redaktoro de la revuo ''Novy Mir'' (Nova Mondo), kaj inter 1954 kaj 1963 li estis redaktoro de la revuo ''Junost'' (Junularo) kaj estis konata kiel reformisto. La verkaro de Katajev kunfandas influojn de la klasika rusa romantradicio kaj moderna okcidenta rakontado. Kiel bona psikologo, amuza humuristo kaj fajne lerta stilisto, li provis diversajn ĝenrojn. Liaj verkoj estis bruligitaj ĉe [[Bruligo de libroj en Nazia Germanio|librobruligoj]] ĉirkaŭ [[Nazia Germanio]] en 1933. == Verkado == Li apartenis al la literatura grupo ''Poputciki''. En siaj skribaĵoj, li priskribas la heroecon de junuloj fronte al esceptaj situacioj ([[revolucio]], [[milito]]). Li verŝajne estis tiu, kiu donis la ideon por la romano ''[[Dek du seĝoj]]'' al la aŭtoroj [[Eŭgeno Petroviĉ Petrov|Evgeny Petrov]] (lia frato) kaj [[Ilja Ilf]]. En 1955 li fondis la revuon ''Junost'' (Junularo), kiun li estris ĝis 1962, kie li ankaŭ publikigis la unuajn tekstojn de aŭtoroj de la [[Degelo (Sovetunio)|Degelo]]-generacio, ekzemple [[Jevgenij Jevtuŝenko]] (1959) kaj [[Bella Aĥmadulina]]. La sekva grava verko de Katajev, ''La Sankta Puto,'' estis publikigita en 1967. Oni interpretis ĝin kiel indikon, ke li tiam jam konatiĝis kun la verkoj de grandaj okcidentaj aŭtoroj kiel [[Marcel Proust]], [[James Joyce]] kaj [[Franz Kafka]]. La sonĝoj kaj memoroj de Katajev dum sub [[anestezo]] formas [[Fluo de konscienco|fluon de konscio]], trajto ankaŭ trovebla en ĝia posteulo, ''La Herbo de Forgeso''. Katajev restis aktiva verkisto ĝis sia morto en 1986. == Poezio == La unuaj verkoj de Katajev estis poemoj publikigitaj en la Odessa Herald kiam li estis nur 13-jaraĝa, en 1910. Poezio ludis fundamentan rolon en lia literatura esprimo, lia ĉefa inspiro estante la rusaj poetoj de la antaŭrevolucia epoko, precipe [[Miĥail Lermontov]]. Fakte, la titolo de la romano kiu komencis la serion de realismaj kaj aŭtobiografiaj romanoj de Katajev, "Blanka Velo ĉe la Horizonto", estis inspirita de "La Soleca Velo Estas Blanka" de Lermontov. Lia romano adaptita al filmo, "Tempo, Antaŭen!", estas inspirita de la samnoma poemo de la granda sovetia poeto [[Vladimir Majakovskij]]. "La Malĝojoj de Juna Werther Jam Estas Verkitaj" estis bazita sur poemo de [[Boris Pasternak]]. Ĉirkaŭ la fino de sia vivo, Katajev kompilis ĉiujn siajn restantajn poemojn kaj kopiis ilin permane en sep kajerojn. Tamen, li neniam publikigis kolekton aŭ kompilon de siaj poemoj. == Verkaro (elekto) == * 1927 : ''La Malŝparantoj'' ("Растратчики") * 1928 : ''Kvadrado de la cirklo'' ("Квадратура круга") * 1932 : ''Tempo antaŭen!'' ("Время, вперёд!") * 1936 : ''Velo en la Distanco'' ("Белеет парус одинокий") * 1945 : ''Filo de la regimento'' ("Сын полка") * 1949 : ''Por la Potenco de la Sovetoj'' ("За власть Советов") * 1967 : ''La Sankta Puto'' ("Святой колодец"). == En Esperanto == Liaj verkoj aperis en historiaj revuoj kiel [[Literatura Mondo]]. Ekzemple, fragmentoj aŭ rakontoj estis tradukitaj jam en la 1930-aj jaroj, kiel la skizo pri "dimanĉa promeno". En la jaro 2024, la revuo [[La Ondo de Esperanto]] (n-ro 322) prezentis ses rakontojn de Katajev kadre de la projekto "Rusa Novelaro 2". Inter ili estas: * ''La fusilo'' * ''Dimanĉe'' * ''La rufaj krucetoj'' * ''La aĵoj'' * ''La surprizaĵo'' * ''Patro nia'' La tradukistoj de liaj verkoj inkludas konatajn nomojn en la Esperanto-movado kiel [[Vladimir Jurganov]], [[Aleksander Korĵenkov]], kaj [[Ludmila Novikova]]. == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [http://www.lib.ru/PROZA/KATAEW/ Verkoj] (ruse) * [[iarchive:AWhiteSailGleams|La romano de Katajev ''"Blanka velo brilas"'']] (angle) * [[iarchive:TheCottageInTheSteppe|La romano de Katajev ''La Dometo en la Stepo'']] (angle) * [http://lib.ru/PROZA/KATAEW/valentin_katayev__semizvetik_engl.txt Plena teksto en la angla de la rakonto de Katajev "Ĉielarka Floro"] * [http://www.sovlit.net/sonofregiment/ "Filo de la Regimento" (resumo)] (angle) {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Katajev, V.}} [[Kategorio:Sovetiaj verkistoj]] [[Kategorio:Sovetiaj scenaristoj]] [[Kategorio:Sovetiaj memoraĵistoj]] [[Kategorio:Sovetiaj poetoj]] [[Kategorio:Sovetiaj dramistoj]] [[Kategorio:Sovetiaj porinfanaj verkistoj]] [[Kategorio:Rusiaj militistoj de la Unua Mondmilito]] [[Kategorio:Rusiaj memoraĵistoj]] [[Kategorio:Rusiaj humuristoj]] [[Kategorio:Rusiaj verkistoj]] [[Kategorio:Rusiaj porinfanaj verkistoj]] [[Kategorio:Herooj de Socialisma Laboro]] [[Kategorio:Sovetiaj komunistoj]] [[Kategorio:Blanka movado]] 6c3uyccb4272vpjnhtb27kpf5nx9sj7 9349187 9349186 2026-04-07T09:53:09Z Sj1mor 12103 VA 3608 Kataev 9349187 wikitext text/x-wiki {{Informkesto verkisto}} '''Valentin Petroviĉ KATAJEV''' ({{lang-ru|Валентин Петрович Катаев|t=''Valentin Petrovič Kataev''}}; naskiĝis 16-an de januaro (juliana) / 28-an de januaro (gregore) 1897 en [[Odeso]]; mortis la 12-an de aprilo 1986 en [[Mosko]]) estis sovetia verkisto, poeto, scenaristo kaj dramisto, ĵurnalisto kaj milita korespondanto. Fondinto kaj unua ĉefredaktoro de la revuo ''Junost'' (''Юность,'' 1955–1961). Pro siaj literaturaj agadoj li gajnis la [[Ŝtata premio de Sovetunio|Stalin-premion]] (1946). Pro siaj literaturaj kaj publikaj agadoj, Katajev estis premiita per pluraj ornamadoj de Sovetunio, inkluzive de la [[Ordeno de Lenin]] tri fojojn, la [[Ordeno de Laborista Ruĝa Standardo]], la Ordeno de la Oktobra Revolucio ([[d:Q728960]]), kaj la [[Heroo de Socialisma Laboro]] (1974) <ref name=":HST"><cite class="citation news cs1 cs1-prop-foreign-lang-source"><span class="cx-segment" data-segmentid="186">[https://tert.nla.am/archive/NLA%20TERT/SSRM19381954/1974/40.pdf "Указ Президиума Верховного Совета СССР О присвоении звания Героя Социалистического Труда группе писателей"] <span class="cs1-format">(PDF)</span>. </span><span class="cx-segment" data-segmentid="187">''Vedomosti Verkhovnogo Soveta SSSR'' (en la rusa). </span><span class="cx-segment" data-segmentid="188">No.&nbsp;40. </span><span class="cx-segment" data-segmentid="189">2 October 1974.</span></cite></ref>. == Vivo == Katajev estis filo de seminario-instruisto kaj lia nobla edzino. Li volontulis por la [[Unua Mondmilito]]. En 1922 li ekloĝis en Moskvo kaj estis redaktoro de la revuo ''Novy Mir'' (Nova Mondo), kaj inter 1954 kaj 1963 li estis redaktoro de la revuo ''Junost'' (Junularo) kaj estis konata kiel reformisto. La verkaro de Katajev kunfandas influojn de la klasika rusa romantradicio kaj moderna okcidenta rakontado. Kiel bona psikologo, amuza humuristo kaj fajne lerta stilisto, li provis diversajn ĝenrojn. Liaj verkoj estis bruligitaj ĉe [[Bruligo de libroj en Nazia Germanio|librobruligoj]] ĉirkaŭ [[Nazia Germanio]] en 1933. == Verkado == Li apartenis al la literatura grupo ''Poputciki''. En siaj skribaĵoj, li priskribas la heroecon de junuloj fronte al esceptaj situacioj ([[revolucio]], [[milito]]). Li verŝajne estis tiu, kiu donis la ideon por la romano ''[[Dek du seĝoj]]'' al la aŭtoroj [[Eŭgeno Petroviĉ Petrov|Evgeny Petrov]] (lia frato) kaj [[Ilja Ilf]]. En 1955 li fondis la revuon ''Junost'' (Junularo), kiun li estris ĝis 1962, kie li ankaŭ publikigis la unuajn tekstojn de aŭtoroj de la [[Degelo (Sovetunio)|Degelo]]-generacio, ekzemple [[Jevgenij Jevtuŝenko]] (1959) kaj [[Bella Aĥmadulina]]. La sekva grava verko de Katajev, ''La Sankta Puto,'' estis publikigita en 1967. Oni interpretis ĝin kiel indikon, ke li tiam jam konatiĝis kun la verkoj de grandaj okcidentaj aŭtoroj kiel [[Marcel Proust]], [[James Joyce]] kaj [[Franz Kafka]]. La sonĝoj kaj memoroj de Katajev dum sub [[anestezo]] formas [[Fluo de konscienco|fluon de konscio]], trajto ankaŭ trovebla en ĝia posteulo, ''La Herbo de Forgeso''. Katajev restis aktiva verkisto ĝis sia morto en 1986. == Poezio == La unuaj verkoj de Katajev estis poemoj publikigitaj en la Odessa Herald kiam li estis nur 13-jaraĝa, en 1910. Poezio ludis fundamentan rolon en lia literatura esprimo, lia ĉefa inspiro estante la rusaj poetoj de la antaŭrevolucia epoko, precipe [[Miĥail Lermontov]]. Fakte, la titolo de la romano kiu komencis la serion de realismaj kaj aŭtobiografiaj romanoj de Katajev, "Blanka Velo ĉe la Horizonto", estis inspirita de "La Soleca Velo Estas Blanka" de Lermontov. Lia romano adaptita al filmo, "Tempo, Antaŭen!", estas inspirita de la samnoma poemo de la granda sovetia poeto [[Vladimir Majakovskij]]. "La Malĝojoj de Juna Werther Jam Estas Verkitaj" estis bazita sur poemo de [[Boris Pasternak]]. Ĉirkaŭ la fino de sia vivo, Katajev kompilis ĉiujn siajn restantajn poemojn kaj kopiis ilin permane en sep kajerojn. Tamen, li neniam publikigis kolekton aŭ kompilon de siaj poemoj. == Verkaro (elekto) == * 1927 : ''La Malŝparantoj'' ("Растратчики") * 1928 : ''Kvadrado de la cirklo'' ("Квадратура круга") * 1932 : ''Tempo antaŭen!'' ("Время, вперёд!") * 1936 : ''Velo en la Distanco'' ("Белеет парус одинокий") * 1945 : ''Filo de la regimento'' ("Сын полка") * 1949 : ''Por la Potenco de la Sovetoj'' ("За власть Советов") * 1967 : ''La Sankta Puto'' ("Святой колодец"). == En Esperanto == Liaj verkoj aperis en historiaj revuoj kiel [[Literatura Mondo]]. Ekzemple, fragmentoj aŭ rakontoj estis tradukitaj jam en la 1930-aj jaroj, kiel la skizo pri "dimanĉa promeno". En la jaro 2024, la revuo [[La Ondo de Esperanto]] (n-ro 322) prezentis ses rakontojn de Katajev kadre de la projekto "Rusa Novelaro 2". Inter ili estas: * ''La fusilo'' * ''Dimanĉe'' * ''La rufaj krucetoj'' * ''La aĵoj'' * ''La surprizaĵo'' * ''Patro nia'' La tradukistoj de liaj verkoj inkludas konatajn nomojn en la Esperanto-movado kiel [[Vladimir Jurganov]], [[Aleksander Korĵenkov]], kaj [[Ludmila Novikova]]. == Referencoj == {{Referencoj}} == Vidu ankaŭ == * [[3608 Kataev]] == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [http://www.lib.ru/PROZA/KATAEW/ Verkoj] (ruse) * [[iarchive:AWhiteSailGleams|La romano de Katajev ''"Blanka velo brilas"'']] (angle) * [[iarchive:TheCottageInTheSteppe|La romano de Katajev ''La Dometo en la Stepo'']] (angle) * [http://lib.ru/PROZA/KATAEW/valentin_katayev__semizvetik_engl.txt Plena teksto en la angla de la rakonto de Katajev "Ĉielarka Floro"] * [http://www.sovlit.net/sonofregiment/ "Filo de la Regimento" (resumo)] (angle) {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Katajev, V.}} [[Kategorio:Sovetiaj verkistoj]] [[Kategorio:Sovetiaj scenaristoj]] [[Kategorio:Sovetiaj memoraĵistoj]] [[Kategorio:Sovetiaj poetoj]] [[Kategorio:Sovetiaj dramistoj]] [[Kategorio:Sovetiaj porinfanaj verkistoj]] [[Kategorio:Rusiaj militistoj de la Unua Mondmilito]] [[Kategorio:Rusiaj memoraĵistoj]] [[Kategorio:Rusiaj humuristoj]] [[Kategorio:Rusiaj verkistoj]] [[Kategorio:Rusiaj porinfanaj verkistoj]] [[Kategorio:Herooj de Socialisma Laboro]] [[Kategorio:Sovetiaj komunistoj]] [[Kategorio:Blanka movado]] oulla683ov668kh1zvagog0m5dw131p 9349190 9349187 2026-04-07T09:54:47Z Sj1mor 12103 9349190 wikitext text/x-wiki {{Informkesto verkisto}} '''Valentin Petroviĉ KATAJEV''' ({{lang-ru|Валентин Петрович Катаев|t=''Valentin Petrovič Kataev''}}; naskiĝis 16-an de januaro (juliana) / 28-an de januaro (gregore) 1897 en [[Odeso]]; mortis la 12-an de aprilo 1986 en [[Mosko]]) estis sovetia verkisto, poeto, scenaristo kaj dramisto, ĵurnalisto kaj milita korespondanto. Fondinto kaj unua ĉefredaktoro de la revuo ''Junost'' (''Юность,'' 1955–1961). Li sukcesis krei penetrajn verkojn diskutantajn post-revoluciajn sociajn kondiĉojn sen malobei la postulojn de la oficiala sovetia stilo. La senĉesa imagopovo, sentemo kaj originaleco de Katajev igis lin unu el la plej eminentaj sovetiaj verkistoj. Pro siaj literaturaj agadoj li gajnis la [[Ŝtata premio de Sovetunio|Stalin-premion]] (1946). Pro siaj literaturaj kaj publikaj agadoj, Katajev estis premiita per pluraj ornamadoj de Sovetunio, inkluzive de la [[Ordeno de Lenin]] tri fojojn, la [[Ordeno de Laborista Ruĝa Standardo]], la Ordeno de la Oktobra Revolucio ([[d:Q728960]]), kaj la [[Heroo de Socialisma Laboro]] (1974) <ref name=":HST"><cite class="citation news cs1 cs1-prop-foreign-lang-source"><span class="cx-segment" data-segmentid="186">[https://tert.nla.am/archive/NLA%20TERT/SSRM19381954/1974/40.pdf "Указ Президиума Верховного Совета СССР О присвоении звания Героя Социалистического Труда группе писателей"] <span class="cs1-format">(PDF)</span>. </span><span class="cx-segment" data-segmentid="187">''Vedomosti Verkhovnogo Soveta SSSR'' (en la rusa). </span><span class="cx-segment" data-segmentid="188">No.&nbsp;40. </span><span class="cx-segment" data-segmentid="189">2 October 1974.</span></cite></ref>. == Vivo == Katajev estis filo de seminario-instruisto kaj lia nobla edzino. Li volontulis por la [[Unua Mondmilito]]. En 1922 li ekloĝis en Moskvo kaj estis redaktoro de la revuo ''Novy Mir'' (Nova Mondo), kaj inter 1954 kaj 1963 li estis redaktoro de la revuo ''Junost'' (Junularo) kaj estis konata kiel reformisto. La verkaro de Katajev kunfandas influojn de la klasika rusa romantradicio kaj moderna okcidenta rakontado. Kiel bona psikologo, amuza humuristo kaj fajne lerta stilisto, li provis diversajn ĝenrojn. Liaj verkoj estis bruligitaj ĉe [[Bruligo de libroj en Nazia Germanio|librobruligoj]] ĉirkaŭ [[Nazia Germanio]] en 1933. == Verkado == Li apartenis al la literatura grupo ''Poputciki''. En siaj skribaĵoj, li priskribas la heroecon de junuloj fronte al esceptaj situacioj ([[revolucio]], [[milito]]). Li verŝajne estis tiu, kiu donis la ideon por la romano ''[[Dek du seĝoj]]'' al la aŭtoroj [[Eŭgeno Petroviĉ Petrov|Evgeny Petrov]] (lia frato) kaj [[Ilja Ilf]]. En 1955 li fondis la revuon ''Junost'' (Junularo), kiun li estris ĝis 1962, kie li ankaŭ publikigis la unuajn tekstojn de aŭtoroj de la [[Degelo (Sovetunio)|Degelo]]-generacio, ekzemple [[Jevgenij Jevtuŝenko]] (1959) kaj [[Bella Aĥmadulina]]. La sekva grava verko de Katajev, ''La Sankta Puto,'' estis publikigita en 1967. Oni interpretis ĝin kiel indikon, ke li tiam jam konatiĝis kun la verkoj de grandaj okcidentaj aŭtoroj kiel [[Marcel Proust]], [[James Joyce]] kaj [[Franz Kafka]]. La sonĝoj kaj memoroj de Katajev dum sub [[anestezo]] formas [[Fluo de konscienco|fluon de konscio]], trajto ankaŭ trovebla en ĝia posteulo, ''La Herbo de Forgeso''. Katajev restis aktiva verkisto ĝis sia morto en 1986. == Poezio == La unuaj verkoj de Katajev estis poemoj publikigitaj en la Odessa Herald kiam li estis nur 13-jaraĝa, en 1910. Poezio ludis fundamentan rolon en lia literatura esprimo, lia ĉefa inspiro estante la rusaj poetoj de la antaŭrevolucia epoko, precipe [[Miĥail Lermontov]]. Fakte, la titolo de la romano kiu komencis la serion de realismaj kaj aŭtobiografiaj romanoj de Katajev, "Blanka Velo ĉe la Horizonto", estis inspirita de "La Soleca Velo Estas Blanka" de Lermontov. Lia romano adaptita al filmo, "Tempo, Antaŭen!", estas inspirita de la samnoma poemo de la granda sovetia poeto [[Vladimir Majakovskij]]. "La Malĝojoj de Juna Werther Jam Estas Verkitaj" estis bazita sur poemo de [[Boris Pasternak]]. Ĉirkaŭ la fino de sia vivo, Katajev kompilis ĉiujn siajn restantajn poemojn kaj kopiis ilin permane en sep kajerojn. Tamen, li neniam publikigis kolekton aŭ kompilon de siaj poemoj. == Verkaro (elekto) == * 1927 : ''La Malŝparantoj'' ("Растратчики") * 1928 : ''Kvadrado de la cirklo'' ("Квадратура круга") * 1932 : ''Tempo antaŭen!'' ("Время, вперёд!") * 1936 : ''Velo en la Distanco'' ("Белеет парус одинокий") * 1945 : ''Filo de la regimento'' ("Сын полка") * 1949 : ''Por la Potenco de la Sovetoj'' ("За власть Советов") * 1967 : ''La Sankta Puto'' ("Святой колодец"). == En Esperanto == Liaj verkoj aperis en historiaj revuoj kiel [[Literatura Mondo]]. Ekzemple, fragmentoj aŭ rakontoj estis tradukitaj jam en la 1930-aj jaroj, kiel la skizo pri "dimanĉa promeno". En la jaro 2024, la revuo [[La Ondo de Esperanto]] (n-ro 322) prezentis ses rakontojn de Katajev kadre de la projekto "Rusa Novelaro 2". Inter ili estas: * ''La fusilo'' * ''Dimanĉe'' * ''La rufaj krucetoj'' * ''La aĵoj'' * ''La surprizaĵo'' * ''Patro nia'' La tradukistoj de liaj verkoj inkludas konatajn nomojn en la Esperanto-movado kiel [[Vladimir Jurganov]], [[Aleksander Korĵenkov]], kaj [[Ludmila Novikova]]. == Referencoj == {{Referencoj}} == Vidu ankaŭ == * [[3608 Kataev]] == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} * [http://www.lib.ru/PROZA/KATAEW/ Verkoj] (ruse) * [[iarchive:AWhiteSailGleams|La romano de Katajev ''"Blanka velo brilas"'']] (angle) * [[iarchive:TheCottageInTheSteppe|La romano de Katajev ''La Dometo en la Stepo'']] (angle) * [http://lib.ru/PROZA/KATAEW/valentin_katayev__semizvetik_engl.txt Plena teksto en la angla de la rakonto de Katajev "Ĉielarka Floro"] * [http://www.sovlit.net/sonofregiment/ "Filo de la Regimento" (resumo)] (angle) {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Katajev, V.}} [[Kategorio:Sovetiaj verkistoj]] [[Kategorio:Sovetiaj scenaristoj]] [[Kategorio:Sovetiaj memoraĵistoj]] [[Kategorio:Sovetiaj poetoj]] [[Kategorio:Sovetiaj dramistoj]] [[Kategorio:Sovetiaj porinfanaj verkistoj]] [[Kategorio:Rusiaj militistoj de la Unua Mondmilito]] [[Kategorio:Rusiaj memoraĵistoj]] [[Kategorio:Rusiaj humuristoj]] [[Kategorio:Rusiaj verkistoj]] [[Kategorio:Rusiaj porinfanaj verkistoj]] [[Kategorio:Herooj de Socialisma Laboro]] [[Kategorio:Sovetiaj komunistoj]] [[Kategorio:Blanka movado]] 7bi9aq51fk29hlm90uqwbluwvwna8xr Valentin Kataev 0 940970 9349151 2026-04-07T09:12:47Z Sj1mor 12103 Alidirektigis al [[Valentin Katajev]] 9349151 wikitext text/x-wiki #ALIDIREKTI [[Valentin Katajev]] mgiuawno58hw6xmum8wpaymlmw72jkm Diskuto:Valentin Katajev 1 940971 9349166 2026-04-07T09:38:09Z Sj1mor 12103 /* Fontoj */ nova sekcio 9349166 wikitext text/x-wiki == Fontoj == la germana, rumana, sveda kaj hispane pri poezio. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 09:38, 7 apr. 2026 (UTC) fp87ftfeb14dvt30efc7pcq2fq4hmdz Charles Parzudaki 0 940972 9349181 2026-04-07T09:46:45Z Kani 670 Kreis novan paĝon kun "{{redaktata}} {{Informkesto gravulo}} '''Charles PARZUDAKI''' (7-a de majo 1806 [[Ĥanio]] - 30-a de decembro 1889 [[Nointel]], [[Oise]]) estis otoman-franca [[ornitologo]] kaj naturhistoria komercisto. ==Biografio== Charles Parzudaki estis premiita pro siaj elstaraj taksidermiaj ekspoziciaĵoj, kiujn li ekspoziciis ĉe la Publika Ekspozicio de Produktoj de la Franca Industrio (''Exposition des produits de l'industrie française'') en 1839, 1844 kaj 1849. Ĉirkaŭ..." 9349181 wikitext text/x-wiki {{redaktata}} {{Informkesto gravulo}} '''Charles PARZUDAKI''' (7-a de majo 1806 [[Ĥanio]] - 30-a de decembro 1889 [[Nointel]], [[Oise]]) estis otoman-franca [[ornitologo]] kaj naturhistoria komercisto. ==Biografio== Charles Parzudaki estis premiita pro siaj elstaraj taksidermiaj ekspoziciaĵoj, kiujn li ekspoziciis ĉe la Publika Ekspozicio de Produktoj de la Franca Industrio (''Exposition des produits de l'industrie française'') en 1839, 1844 kaj 1849. Ĉirkaŭ 1839 li komencis komercon de naturaj varoj ĉe 2 strato Bouloi en Parizo, kiun li poste funkciigis kune kun sia vicfilo Émile ĝis ĉirkaŭ 1864. Por plibonigi siajn ekspoziciaĵojn, ili havis la subtenon de artistoj kiel Elie Maillard (1838-1887), kiu repentris la vitrajn okulojn de la birdaj remburaĵoj, kaj la skulptisto Jules Dalou (1838-1902), kiu anstataŭigis la kutimajn plenigaĵojn per [[argilo]]. Privataj kolektistoj kiaj [[John Gould]], [[Frédéric de Lafresnaye]], [[Philip Lutley Sclater]], [[George Loddiges]], [[Thomas Campbell Eyton]], Thomas Powys kaj Louis Antoine François Baillon aĉetis haŭtaĵojn el Magasin Parzudaki. Kvankam la kerna kompetenteco de la entrepreno estis [[birdoj]], ĝi ankaŭ komercis pri birdovoj, konkoj, insektoj, skorpioj, amfibioj kaj mamuloj. Multaj el ĝiaj birdoj kondukis al novaj unuaj priskriboj, kaj estis ankaŭ kelkaj specimenoj de specioj, kiuj nun estas konsiderataj [[formortinta]]j. Charles mem priskribis ''[[Eriocnemis]] isaacsonii'' en 1845, specion, kiu nun estas konsiderata formortinta aŭ hibrida. En 1840, Parzudaki (kiel Parzudhaki) estis enkondukita de Jean Baptiste Alexandre André Esprit Ricord (1792–1876) kiel membro numero 185 de la ''Société Cuvierienne'' kaj Parzudaki prezentis [[Gustav Hartlaub]] kiel novan membron de la socio. Inter 1841 kaj 1849, Parzudaki publikigis ses artikolojn pri novaj birdospecioj en ''Revue Zoologique par La Société Cuvierienne'', ''Magasin de zoologie, d'anatomie comparée et de palaeontologie'' kaj ''Revue et magasin de zoologie pure et appliquée''. Li estis la unua se temas pri priskribo de la specioj [[Blankakola manako]] (''Manacus candei'', 1841), [[Blankbarba kaskokolibro]] (''Oxypogon lindenii'', 1845) kaj [[Blankbrova nantitiro]] (''Iodopleura isabellae'', 1847). In 1843, Lafresnaye honored him in the name of the [[Flame-faced tanager]] (''Tangara parzudakii''). [[René Primevère Lesson]] named two species of hummingbird after Parzudaki. In 1838 he described ''Ornismya Parzudhaki'', a name that is now synonymous with the [[Cuban emerald|Cuban Emerald Hummingbird]] (''Riccordia ricordii'') (Gervais, 1835), and in 1840 ''Ornismya Parzudaki'', a name that is now synonymous with the Tourmaline sunangel (''[[Heliangelus exortis]]''). In 1854, [[Heinrich Gottlieb Ludwig Reichenbach]] introduced the genus ''Parzudakia'', a synonym for Heliangelus Gould, 1848. Since he placed Lessons ''Ornismya Parzudaki'' in the genus, the genus name is probably originally derived from the species name, but is not a further dedication 3t8gndpufl1f5sf6vl8h6e9l0awao03 9349188 9349181 2026-04-07T09:54:13Z Kani 670 /* Biografio */ 9349188 wikitext text/x-wiki {{redaktata}} {{Informkesto gravulo}} '''Charles PARZUDAKI''' (7-a de majo 1806 [[Ĥanio]] - 30-a de decembro 1889 [[Nointel]], [[Oise]]) estis otoman-franca [[ornitologo]] kaj naturhistoria komercisto. ==Biografio== Charles Parzudaki estis premiita pro siaj elstaraj taksidermiaj ekspoziciaĵoj, kiujn li ekspoziciis ĉe la Publika Ekspozicio de Produktoj de la Franca Industrio (''Exposition des produits de l'industrie française'') en 1839, 1844 kaj 1849. Ĉirkaŭ 1839 li komencis komercon de naturaj varoj ĉe 2 strato Bouloi en Parizo, kiun li poste funkciigis kune kun sia vicfilo Émile ĝis ĉirkaŭ 1864. Por plibonigi siajn ekspoziciaĵojn, ili havis la subtenon de artistoj kiel Elie Maillard (1838-1887), kiu repentris la vitrajn okulojn de la birdaj remburaĵoj, kaj la skulptisto Jules Dalou (1838-1902), kiu anstataŭigis la kutimajn plenigaĵojn per [[argilo]]. Privataj kolektistoj kiaj [[John Gould]], [[Frédéric de Lafresnaye]], [[Philip Lutley Sclater]], [[George Loddiges]], [[Thomas Campbell Eyton]], Thomas Powys kaj Louis Antoine François Baillon aĉetis haŭtaĵojn el Magasin Parzudaki. Kvankam la kerna kompetenteco de la entrepreno estis [[birdoj]], ĝi ankaŭ komercis pri birdovoj, konkoj, insektoj, skorpioj, amfibioj kaj mamuloj. Multaj el ĝiaj birdoj kondukis al novaj unuaj priskriboj, kaj estis ankaŭ kelkaj specimenoj de specioj, kiuj nun estas konsiderataj [[formortinta]]j. Charles mem priskribis ''[[Eriocnemis]] isaacsonii'' en 1845, specion, kiu nun estas konsiderata formortinta aŭ hibrida. En 1840, Parzudaki (kiel Parzudhaki) estis enkondukita de Jean Baptiste Alexandre André Esprit Ricord (1792–1876) kiel membro numero 185 de la ''Société Cuvierienne'' kaj Parzudaki prezentis [[Gustav Hartlaub]] kiel novan membron de la socio. Inter 1841 kaj 1849, Parzudaki publikigis ses artikolojn pri novaj birdospecioj en ''Revue Zoologique par La Société Cuvierienne'', ''Magasin de zoologie, d'anatomie comparée et de palaeontologie'' kaj ''Revue et magasin de zoologie pure et appliquée''. Li estis la unua se temas pri priskribo de la specioj [[Blankakola manako]] (''Manacus candei'', 1841), [[Blankbarba kaskokolibro]] (''Oxypogon lindenii'', 1845) kaj [[Blankbrova nantitiro]] (''Iodopleura isabellae'', 1847). En 1843, Lafresnaye honoris lin per la nomo de la [[Flamvizaĝa tanagro]] (''Tangara parzudakii''). [[René Primevère Lesson]] nomis du speciojn de kolibroj laŭ Parzudaki. En 1838 li priskribis ''Ornismya parzudhaki'', kio estas nun sinonimo de la [[Kuba kolibro]] (''Riccordia ricordii'') (Gervais, 1835), kaj en 1840 ''Ornismya parzudaki'', kio estas nun sinonimo de la [[Turmalina kolibro]] (''[[Heliangelus exortis]]''). En 1854, [[Heinrich Gottlieb Ludwig Reichenbach]] enkondukis la genron ''Parzudakia'', nun sinonimo de ''[[Heliangelus]]'', Gould, 1848. ==Verkoj== *1841 [[Pipridae|Manakin]] nouveau, découvert par [[Antoine Marie Ferdinand de Maussion de Candé|M. de Maussion Candé]] ''Revue Zoologique par La Société Cuvierienne'' 1841: 306 [https://www.biodiversitylibrary.org/item/19646#page/314/mode/1up biodiversitylibrary.org] *1843 Manakin nouveau, découvert par M. de Maussion Candé ''Magasin de zoologie, d’anatomie comparée et de palaeontologie'' 2, 5 Plate 45 and Text [https://www.biodiversitylibrary.org/item/128121#page/67/mode/1up biodiversitylibrary.org] *1845 Nouvelle espèce d’[[Trochilidae|Oiseau-Mouche]] ''Revue Zoologique par La Société Cuvierienne'' 7: 95 [https://www.biodiversitylibrary.org/item/19572#page/103/mode/1up biodiversitylibrary.org] *1845 Nouvelle espèce d’Oiseau-Mouche ''Revue Zoologique par La Société Cuvierienne'' 7:253 [https://www.biodiversitylibrary.org/item/19572#page/263/mode/1up biodiversitylibrary.org] *1847 Description d’une nouvelle espèce du genre [https://species.wikimedia.org/wiki/Iodopleura Iodopleurus] (Lesson) ''Revue Zoologique par La Société Cuvierienne'' 9:186 [https://www.biodiversitylibrary.org/item/19447#page/194/mode/1up biodiversitylibrary.org] *1849 Description et figure d’une espèce D’Oiseaux-Mouche de la Républiques du Venezuela ''Revue et magasin de zoologie pure et appliquée'' 2, 1: 273-274 [https://www.biodiversitylibrary.org/item/19604#page/295/mode/1up biodiversitylibrary.org] 6bhx4ycun9udsxak6rdz0utdk37iyat 9349189 9349188 2026-04-07T09:54:43Z Kani 670 /* Verkoj */ 9349189 wikitext text/x-wiki {{redaktata}} {{Informkesto gravulo}} '''Charles PARZUDAKI''' (7-a de majo 1806 [[Ĥanio]] - 30-a de decembro 1889 [[Nointel]], [[Oise]]) estis otoman-franca [[ornitologo]] kaj naturhistoria komercisto. ==Biografio== Charles Parzudaki estis premiita pro siaj elstaraj taksidermiaj ekspoziciaĵoj, kiujn li ekspoziciis ĉe la Publika Ekspozicio de Produktoj de la Franca Industrio (''Exposition des produits de l'industrie française'') en 1839, 1844 kaj 1849. Ĉirkaŭ 1839 li komencis komercon de naturaj varoj ĉe 2 strato Bouloi en Parizo, kiun li poste funkciigis kune kun sia vicfilo Émile ĝis ĉirkaŭ 1864. Por plibonigi siajn ekspoziciaĵojn, ili havis la subtenon de artistoj kiel Elie Maillard (1838-1887), kiu repentris la vitrajn okulojn de la birdaj remburaĵoj, kaj la skulptisto Jules Dalou (1838-1902), kiu anstataŭigis la kutimajn plenigaĵojn per [[argilo]]. Privataj kolektistoj kiaj [[John Gould]], [[Frédéric de Lafresnaye]], [[Philip Lutley Sclater]], [[George Loddiges]], [[Thomas Campbell Eyton]], Thomas Powys kaj Louis Antoine François Baillon aĉetis haŭtaĵojn el Magasin Parzudaki. Kvankam la kerna kompetenteco de la entrepreno estis [[birdoj]], ĝi ankaŭ komercis pri birdovoj, konkoj, insektoj, skorpioj, amfibioj kaj mamuloj. Multaj el ĝiaj birdoj kondukis al novaj unuaj priskriboj, kaj estis ankaŭ kelkaj specimenoj de specioj, kiuj nun estas konsiderataj [[formortinta]]j. Charles mem priskribis ''[[Eriocnemis]] isaacsonii'' en 1845, specion, kiu nun estas konsiderata formortinta aŭ hibrida. En 1840, Parzudaki (kiel Parzudhaki) estis enkondukita de Jean Baptiste Alexandre André Esprit Ricord (1792–1876) kiel membro numero 185 de la ''Société Cuvierienne'' kaj Parzudaki prezentis [[Gustav Hartlaub]] kiel novan membron de la socio. Inter 1841 kaj 1849, Parzudaki publikigis ses artikolojn pri novaj birdospecioj en ''Revue Zoologique par La Société Cuvierienne'', ''Magasin de zoologie, d'anatomie comparée et de palaeontologie'' kaj ''Revue et magasin de zoologie pure et appliquée''. Li estis la unua se temas pri priskribo de la specioj [[Blankakola manako]] (''Manacus candei'', 1841), [[Blankbarba kaskokolibro]] (''Oxypogon lindenii'', 1845) kaj [[Blankbrova nantitiro]] (''Iodopleura isabellae'', 1847). En 1843, Lafresnaye honoris lin per la nomo de la [[Flamvizaĝa tanagro]] (''Tangara parzudakii''). [[René Primevère Lesson]] nomis du speciojn de kolibroj laŭ Parzudaki. En 1838 li priskribis ''Ornismya parzudhaki'', kio estas nun sinonimo de la [[Kuba kolibro]] (''Riccordia ricordii'') (Gervais, 1835), kaj en 1840 ''Ornismya parzudaki'', kio estas nun sinonimo de la [[Turmalina kolibro]] (''[[Heliangelus exortis]]''). En 1854, [[Heinrich Gottlieb Ludwig Reichenbach]] enkondukis la genron ''Parzudakia'', nun sinonimo de ''[[Heliangelus]]'', Gould, 1848. ==Verkoj== *1841 [[Pipridae|Manakin]] nouveau, découvert par M. de Maussion Candé, ''Revue Zoologique par La Société Cuvierienne'' 1841: 306 [https://www.biodiversitylibrary.org/item/19646#page/314/mode/1up biodiversitylibrary.org] *1843 Manakin nouveau, découvert par M. de Maussion Candé ''Magasin de zoologie, d’anatomie comparée et de palaeontologie'' 2, 5 Plate 45 and Text [https://www.biodiversitylibrary.org/item/128121#page/67/mode/1up biodiversitylibrary.org] *1845 Nouvelle espèce d’[[Trochilidae|Oiseau-Mouche]] ''Revue Zoologique par La Société Cuvierienne'' 7: 95 [https://www.biodiversitylibrary.org/item/19572#page/103/mode/1up biodiversitylibrary.org] *1845 Nouvelle espèce d’Oiseau-Mouche ''Revue Zoologique par La Société Cuvierienne'' 7:253 [https://www.biodiversitylibrary.org/item/19572#page/263/mode/1up biodiversitylibrary.org] *1847 Description d’une nouvelle espèce du genre [https://species.wikimedia.org/wiki/Iodopleura Iodopleurus] (Lesson) ''Revue Zoologique par La Société Cuvierienne'' 9:186 [https://www.biodiversitylibrary.org/item/19447#page/194/mode/1up biodiversitylibrary.org] *1849 Description et figure d’une espèce D’Oiseaux-Mouche de la Républiques du Venezuela ''Revue et magasin de zoologie pure et appliquée'' 2, 1: 273-274 [https://www.biodiversitylibrary.org/item/19604#page/295/mode/1up biodiversitylibrary.org] tmsyirg9u60we45axx8jhmaztm5bzsi 9349191 9349189 2026-04-07T09:55:57Z Kani 670 9349191 wikitext text/x-wiki {{Informkesto gravulo}} '''Charles PARZUDAKI''' (7-a de majo 1806 [[Ĥanio]] - 30-a de decembro 1889 [[Nointel]], [[Oise]]) estis otoman-franca [[ornitologo]] kaj naturhistoria komercisto. ==Biografio== Charles Parzudaki estis premiita pro siaj elstaraj taksidermiaj ekspoziciaĵoj, kiujn li ekspoziciis ĉe la Publika Ekspozicio de Produktoj de la Franca Industrio (''Exposition des produits de l'industrie française'') en 1839, 1844 kaj 1849. Ĉirkaŭ 1839 li komencis komercon de naturaj varoj ĉe 2 strato Bouloi en Parizo, kiun li poste funkciigis kune kun sia vicfilo Émile ĝis ĉirkaŭ 1864. Por plibonigi siajn ekspoziciaĵojn, ili havis la subtenon de artistoj kiel Elie Maillard (1838-1887), kiu repentris la vitrajn okulojn de la birdaj remburaĵoj, kaj la skulptisto Jules Dalou (1838-1902), kiu anstataŭigis la kutimajn plenigaĵojn per [[argilo]]. Privataj kolektistoj kiaj [[John Gould]], [[Frédéric de Lafresnaye]], [[Philip Lutley Sclater]], [[George Loddiges]], [[Thomas Campbell Eyton]], Thomas Powys kaj Louis Antoine François Baillon aĉetis haŭtaĵojn el Magasin Parzudaki. Kvankam la kerna kompetenteco de la entrepreno estis [[birdoj]], ĝi ankaŭ komercis pri birdovoj, konkoj, insektoj, skorpioj, amfibioj kaj mamuloj. Multaj el ĝiaj birdoj kondukis al novaj unuaj priskriboj, kaj estis ankaŭ kelkaj specimenoj de specioj, kiuj nun estas konsiderataj [[formortinta]]j. Charles mem priskribis ''[[Eriocnemis]] isaacsonii'' en 1845, specion, kiu nun estas konsiderata formortinta aŭ hibrida. En 1840, Parzudaki (kiel Parzudhaki) estis enkondukita de Jean Baptiste Alexandre André Esprit Ricord (1792–1876) kiel membro numero 185 de la ''Société Cuvierienne'' kaj Parzudaki prezentis [[Gustav Hartlaub]] kiel novan membron de la socio. Inter 1841 kaj 1849, Parzudaki publikigis ses artikolojn pri novaj birdospecioj en ''Revue Zoologique par La Société Cuvierienne'', ''Magasin de zoologie, d'anatomie comparée et de palaeontologie'' kaj ''Revue et magasin de zoologie pure et appliquée''. Li estis la unua se temas pri priskribo de la specioj [[Blankakola manako]] (''Manacus candei'', 1841), [[Blankbarba kaskokolibro]] (''Oxypogon lindenii'', 1845) kaj [[Blankbrova nantitiro]] (''Iodopleura isabellae'', 1847). En 1843, Lafresnaye honoris lin per la nomo de la [[Flamvizaĝa tanagro]] (''Tangara parzudakii''). [[René Primevère Lesson]] nomis du speciojn de kolibroj laŭ Parzudaki. En 1838 li priskribis ''Ornismya parzudhaki'', kio estas nun sinonimo de la [[Kuba kolibro]] (''Riccordia ricordii'') (Gervais, 1835), kaj en 1840 ''Ornismya parzudaki'', kio estas nun sinonimo de la [[Turmalina kolibro]] (''[[Heliangelus exortis]]''). En 1854, [[Heinrich Gottlieb Ludwig Reichenbach]] enkondukis la genron ''Parzudakia'', nun sinonimo de ''[[Heliangelus]]'', Gould, 1848. ==Verkoj== *1841 [[Pipridae|Manakin]] nouveau, découvert par M. de Maussion Candé, ''Revue Zoologique par La Société Cuvierienne'' 1841: 306 [https://www.biodiversitylibrary.org/item/19646#page/314/mode/1up biodiversitylibrary.org] *1843 Manakin nouveau, découvert par M. de Maussion Candé ''Magasin de zoologie, d’anatomie comparée et de palaeontologie'' 2, 5 Plate 45 and Text [https://www.biodiversitylibrary.org/item/128121#page/67/mode/1up biodiversitylibrary.org] *1845 Nouvelle espèce d’[[Trochilidae|Oiseau-Mouche]] ''Revue Zoologique par La Société Cuvierienne'' 7: 95 [https://www.biodiversitylibrary.org/item/19572#page/103/mode/1up biodiversitylibrary.org] *1845 Nouvelle espèce d’Oiseau-Mouche ''Revue Zoologique par La Société Cuvierienne'' 7:253 [https://www.biodiversitylibrary.org/item/19572#page/263/mode/1up biodiversitylibrary.org] *1847 Description d’une nouvelle espèce du genre [https://species.wikimedia.org/wiki/Iodopleura Iodopleurus] (Lesson) ''Revue Zoologique par La Société Cuvierienne'' 9:186 [https://www.biodiversitylibrary.org/item/19447#page/194/mode/1up biodiversitylibrary.org] *1849 Description et figure d’une espèce D’Oiseaux-Mouche de la Républiques du Venezuela ''Revue et magasin de zoologie pure et appliquée'' 2, 1: 273-274 [https://www.biodiversitylibrary.org/item/19604#page/295/mode/1up biodiversitylibrary.org] {{Bibliotekoj}} {{DEFAŬLTORDIGO:Parzudaki, Charles}} [[Kategorio:Francaj ornitologoj]] tks4f4n6yknsb2i693pz1yen624nzva 9349192 9349191 2026-04-07T09:57:21Z Kani 670 9349192 wikitext text/x-wiki {{Informkesto gravulo}} '''Charles PARZUDAKI''' (7-a de majo 1806 [[Ĥanio]] - 30-a de decembro 1889 Nointel, [[Oise]]) estis otoman-franca [[ornitologo]] kaj naturhistoria komercisto. ==Biografio== Charles Parzudaki estis premiita pro siaj elstaraj taksidermiaj ekspoziciaĵoj, kiujn li ekspoziciis ĉe la Publika Ekspozicio de Produktoj de la Franca Industrio (''Exposition des produits de l'industrie française'') en 1839, 1844 kaj 1849. Ĉirkaŭ 1839 li komencis komercon de naturaj varoj ĉe 2 strato Bouloi en Parizo, kiun li poste funkciigis kune kun sia vicfilo Émile ĝis ĉirkaŭ 1864. Por plibonigi siajn ekspoziciaĵojn, ili havis la subtenon de artistoj kiel Elie Maillard (1838-1887), kiu repentris la vitrajn okulojn de la birdaj remburaĵoj, kaj la skulptisto Jules Dalou (1838-1902), kiu anstataŭigis la kutimajn plenigaĵojn per [[argilo]]. Privataj kolektistoj kiaj [[John Gould]], [[Frédéric de Lafresnaye]], [[Philip Lutley Sclater]], [[George Loddiges]], [[Thomas Campbell Eyton]], Thomas Powys kaj Louis Antoine François Baillon aĉetis haŭtaĵojn el Magasin Parzudaki. Kvankam la kerna kompetenteco de la entrepreno estis [[birdoj]], ĝi ankaŭ komercis pri birdovoj, konkoj, insektoj, skorpioj, amfibioj kaj mamuloj. Multaj el ĝiaj birdoj kondukis al novaj unuaj priskriboj, kaj estis ankaŭ kelkaj specimenoj de specioj, kiuj nun estas konsiderataj [[formortinta]]j. Charles mem priskribis ''[[Eriocnemis]] isaacsonii'' en 1845, specion, kiu nun estas konsiderata formortinta aŭ hibrida. En 1840, Parzudaki (kiel Parzudhaki) estis enkondukita de Jean Baptiste Alexandre André Esprit Ricord (1792–1876) kiel membro numero 185 de la ''Société Cuvierienne'' kaj Parzudaki prezentis [[Gustav Hartlaub]] kiel novan membron de la socio. Inter 1841 kaj 1849, Parzudaki publikigis ses artikolojn pri novaj birdospecioj en ''Revue Zoologique par La Société Cuvierienne'', ''Magasin de zoologie, d'anatomie comparée et de palaeontologie'' kaj ''Revue et magasin de zoologie pure et appliquée''. Li estis la unua se temas pri priskribo de la specioj [[Blankakola manako]] (''Manacus candei'', 1841), [[Blankbarba kaskokolibro]] (''Oxypogon lindenii'', 1845) kaj [[Blankbrova nantitiro]] (''Iodopleura isabellae'', 1847). [[Image:MonographTrochi4Goul 0158.jpg|thumb|180px|maldesktre|''Heliotrypha parzudaki'', bildo de John Gould]] En 1843, Lafresnaye honoris lin per la nomo de la [[Flamvizaĝa tanagro]] (''Tangara parzudakii''). [[René Primevère Lesson]] nomis du speciojn de kolibroj laŭ Parzudaki. En 1838 li priskribis ''Ornismya parzudhaki'', kio estas nun sinonimo de la [[Kuba kolibro]] (''Riccordia ricordii'') (Gervais, 1835), kaj en 1840 ''Ornismya parzudaki'', kio estas nun sinonimo de la [[Turmalina kolibro]] (''[[Heliangelus exortis]]''). En 1854, [[Heinrich Gottlieb Ludwig Reichenbach]] enkondukis la genron ''Parzudakia'', nun sinonimo de ''[[Heliangelus]]'', Gould, 1848. ==Verkoj== *1841 [[Pipridae|Manakin]] nouveau, découvert par M. de Maussion Candé, ''Revue Zoologique par La Société Cuvierienne'' 1841: 306 [https://www.biodiversitylibrary.org/item/19646#page/314/mode/1up biodiversitylibrary.org] *1843 Manakin nouveau, découvert par M. de Maussion Candé ''Magasin de zoologie, d’anatomie comparée et de palaeontologie'' 2, 5 Plate 45 and Text [https://www.biodiversitylibrary.org/item/128121#page/67/mode/1up biodiversitylibrary.org] *1845 Nouvelle espèce d’[[Trochilidae|Oiseau-Mouche]] ''Revue Zoologique par La Société Cuvierienne'' 7: 95 [https://www.biodiversitylibrary.org/item/19572#page/103/mode/1up biodiversitylibrary.org] *1845 Nouvelle espèce d’Oiseau-Mouche ''Revue Zoologique par La Société Cuvierienne'' 7:253 [https://www.biodiversitylibrary.org/item/19572#page/263/mode/1up biodiversitylibrary.org] *1847 Description d’une nouvelle espèce du genre [https://species.wikimedia.org/wiki/Iodopleura Iodopleurus] (Lesson) ''Revue Zoologique par La Société Cuvierienne'' 9:186 [https://www.biodiversitylibrary.org/item/19447#page/194/mode/1up biodiversitylibrary.org] *1849 Description et figure d’une espèce D’Oiseaux-Mouche de la Républiques du Venezuela ''Revue et magasin de zoologie pure et appliquée'' 2, 1: 273-274 [https://www.biodiversitylibrary.org/item/19604#page/295/mode/1up biodiversitylibrary.org] {{Bibliotekoj}} {{DEFAŬLTORDIGO:Parzudaki, Charles}} [[Kategorio:Francaj ornitologoj]] 5xq7u5gqr6llyvprgn8ebb7nymt15i4 9349193 9349192 2026-04-07T09:57:49Z Kani 670 /* Biografio */ 9349193 wikitext text/x-wiki {{Informkesto gravulo}} '''Charles PARZUDAKI''' (7-a de majo 1806 [[Ĥanio]] - 30-a de decembro 1889 Nointel, [[Oise]]) estis otoman-franca [[ornitologo]] kaj naturhistoria komercisto. ==Biografio== Charles Parzudaki estis premiita pro siaj elstaraj taksidermiaj ekspoziciaĵoj, kiujn li ekspoziciis ĉe la Publika Ekspozicio de Produktoj de la Franca Industrio (''Exposition des produits de l'industrie française'') en 1839, 1844 kaj 1849. Ĉirkaŭ 1839 li komencis komercon de naturaj varoj ĉe 2 strato Bouloi en Parizo, kiun li poste funkciigis kune kun sia vicfilo Émile ĝis ĉirkaŭ 1864. Por plibonigi siajn ekspoziciaĵojn, ili havis la subtenon de artistoj kiel Elie Maillard (1838-1887), kiu repentris la vitrajn okulojn de la birdaj remburaĵoj, kaj la skulptisto Jules Dalou (1838-1902), kiu anstataŭigis la kutimajn plenigaĵojn per [[argilo]]. Privataj kolektistoj kiaj [[John Gould]], [[Frédéric de Lafresnaye]], [[Philip Lutley Sclater]], [[George Loddiges]], [[Thomas Campbell Eyton]], Thomas Powys kaj Louis Antoine François Baillon aĉetis haŭtaĵojn el Magasin Parzudaki. Kvankam la kerna kompetenteco de la entrepreno estis [[birdoj]], ĝi ankaŭ komercis pri birdovoj, konkoj, insektoj, skorpioj, amfibioj kaj mamuloj. Multaj el ĝiaj birdoj kondukis al novaj unuaj priskriboj, kaj estis ankaŭ kelkaj specimenoj de specioj, kiuj nun estas konsiderataj [[formortinta]]j. Charles mem priskribis ''[[Eriocnemis]] isaacsonii'' en 1845, specion, kiu nun estas konsiderata formortinta aŭ hibrida. En 1840, Parzudaki (kiel Parzudhaki) estis enkondukita de Jean Baptiste Alexandre André Esprit Ricord (1792–1876) kiel membro numero 185 de la ''Société Cuvierienne'' kaj Parzudaki prezentis [[Gustav Hartlaub]] kiel novan membron de la socio. Inter 1841 kaj 1849, Parzudaki publikigis ses artikolojn pri novaj birdospecioj en ''Revue Zoologique par La Société Cuvierienne'', ''Magasin de zoologie, d'anatomie comparée et de palaeontologie'' kaj ''Revue et magasin de zoologie pure et appliquée''. Li estis la unua se temas pri priskribo de la specioj [[Blankakola manako]] (''Manacus candei'', 1841), [[Blankbarba kaskokolibro]] (''Oxypogon lindenii'', 1845) kaj [[Blankbrova nantitiro]] (''Iodopleura isabellae'', 1847). [[Image:MonographTrochi4Goul 0158.jpg|thumb|180px|dekstre|''Heliotrypha parzudaki'', bildo de John Gould]] En 1843, Lafresnaye honoris lin per la nomo de la [[Flamvizaĝa tanagro]] (''Tangara parzudakii''). [[René Primevère Lesson]] nomis du speciojn de kolibroj laŭ Parzudaki. En 1838 li priskribis ''Ornismya parzudhaki'', kio estas nun sinonimo de la [[Kuba kolibro]] (''Riccordia ricordii'') (Gervais, 1835), kaj en 1840 ''Ornismya parzudaki'', kio estas nun sinonimo de la [[Turmalina kolibro]] (''[[Heliangelus exortis]]''). En 1854, [[Heinrich Gottlieb Ludwig Reichenbach]] enkondukis la genron ''Parzudakia'', nun sinonimo de ''[[Heliangelus]]'', Gould, 1848. ==Verkoj== *1841 [[Pipridae|Manakin]] nouveau, découvert par M. de Maussion Candé, ''Revue Zoologique par La Société Cuvierienne'' 1841: 306 [https://www.biodiversitylibrary.org/item/19646#page/314/mode/1up biodiversitylibrary.org] *1843 Manakin nouveau, découvert par M. de Maussion Candé ''Magasin de zoologie, d’anatomie comparée et de palaeontologie'' 2, 5 Plate 45 and Text [https://www.biodiversitylibrary.org/item/128121#page/67/mode/1up biodiversitylibrary.org] *1845 Nouvelle espèce d’[[Trochilidae|Oiseau-Mouche]] ''Revue Zoologique par La Société Cuvierienne'' 7: 95 [https://www.biodiversitylibrary.org/item/19572#page/103/mode/1up biodiversitylibrary.org] *1845 Nouvelle espèce d’Oiseau-Mouche ''Revue Zoologique par La Société Cuvierienne'' 7:253 [https://www.biodiversitylibrary.org/item/19572#page/263/mode/1up biodiversitylibrary.org] *1847 Description d’une nouvelle espèce du genre [https://species.wikimedia.org/wiki/Iodopleura Iodopleurus] (Lesson) ''Revue Zoologique par La Société Cuvierienne'' 9:186 [https://www.biodiversitylibrary.org/item/19447#page/194/mode/1up biodiversitylibrary.org] *1849 Description et figure d’une espèce D’Oiseaux-Mouche de la Républiques du Venezuela ''Revue et magasin de zoologie pure et appliquée'' 2, 1: 273-274 [https://www.biodiversitylibrary.org/item/19604#page/295/mode/1up biodiversitylibrary.org] {{Bibliotekoj}} {{DEFAŬLTORDIGO:Parzudaki, Charles}} [[Kategorio:Francaj ornitologoj]] 891sk6fjucsmg8h4b7641gpsuycmvsg Lilli Giloteaux 0 940973 9349194 2026-04-07T10:06:54Z Sj1mor 12103 Kreis novan paĝon kun "{{Informkesto homo |dato de naskiĝo= |dato de morto= }} '''Lilli Giloteaux''' (ofte skribata kiel '''Lily Giloteaux''', naskiĝis fine de la 19-a jarcento aŭ tute komence de la 20-a) estis franca esperantistino, kiu lasis sian markon en la movado precipe dum la mezo de la 20-a jarcento kiel verkistino kaj tradukisto. Ŝia literatura agado estis plej vigla en la 1940-aj kaj 1950-aj jaroj. Ŝiaj verkoj ofte estis priskribitaj kiel sentimentale-romantikaj sed lingve..." 9349194 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo |dato de naskiĝo= |dato de morto= }} '''Lilli Giloteaux''' (ofte skribata kiel '''Lily Giloteaux''', naskiĝis fine de la 19-a jarcento aŭ tute komence de la 20-a) estis franca esperantistino, kiu lasis sian markon en la movado precipe dum la mezo de la 20-a jarcento kiel verkistino kaj tradukisto. Ŝia literatura agado estis plej vigla en la 1940-aj kaj 1950-aj jaroj. Ŝiaj verkoj ofte estis priskribitaj kiel sentimentale-romantikaj sed lingve korektaj, kio igis ilin taŭgaj por la tiama legantaro de Esperanto-revuoj. Ŝi regule kunlaboris kun la revuo [[Franca Esperantisto]], [[Belga Esperantisto]] kaj aliaj eŭropaj periodaĵoj de la 1950-aj jaroj. Oni diras pri ŝiaj tradukoj, ke ili estis tre fidelaj al la originala ritmo, precipe ĉe poezio, ĉar ŝi havis bonan orelon por la muzikaj kvalitoj de ambaŭ lingvoj. == Verkaro == Ŝia verkaro konsistas el originalaj rakontoj kaj tradukoj, kiuj spegulas la spiriton de tiu tempo: === Originala === * '''La junulino el la oriento''' (1947), ĉi tiu estas ŝia plej konata originala verko, publikigita en Parizo. Ĝi estas rakonto aŭ novelo, kiu estis relative populara en la postmilita franca Esperanto-movado. * '''Metu vian manon en mian''' (1954), alia originala verko publikigita en [[Bruselo]] (Eldono de "Belga Esperantisto"). === Traduko === Ŝi tradukis francajn literaturajn tekstojn kaj poezion (listo ne estas havebla) <!-- == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} -->{{Ĝermo|esperantisto}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Giloteaux, Lilli}} [[Kategorio:Francaj esperantistoj]] orn4o2crbu6vupyqhzq6myun8ckd40f 9349195 9349194 2026-04-07T10:13:36Z Sj1mor 12103 9349195 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo |dato de naskiĝo= |dato de morto= }} '''Lilli Giloteaux''' (ofte skribata kiel '''Lily Giloteaux''', 1923-1994) estis franca esperantistino, kiu lasis sian markon en la movado precipe dum la mezo de la 20-a jarcento kiel verkistino kaj tradukisto. Ŝia literatura agado estis plej vigla en la 1940-aj kaj 1950-aj jaroj. Ŝiaj verkoj ofte estis priskribitaj kiel sentimentale-romantikaj sed lingve korektaj, kio igis ilin taŭgaj por la tiama legantaro de Esperanto-revuoj. Ŝi regule kunlaboris kun la revuo [[Franca Esperantisto]], [[Belga Esperantisto]] kaj aliaj eŭropaj periodaĵoj de la 1950-aj jaroj. Oni diras pri ŝiaj tradukoj, ke ili estis tre fidelaj al la originala ritmo, precipe ĉe poezio, ĉar ŝi havis bonan orelon por la muzikaj kvalitoj de ambaŭ lingvoj. == Verkaro == Ŝia verkaro konsistas el originalaj rakontoj kaj tradukoj, kiuj spegulas la spiriton de tiu tempo: === Originala === * '''La junulino el la oriento''' (1947), ĉi tiu estas ŝia plej konata originala verko, publikigita en Parizo. Ĝi estas rakonto aŭ novelo, kiu estis relative populara en la postmilita franca Esperanto-movado. * '''Metu vian manon en mian''' (1954), alia originala verko publikigita en [[Bruselo]] (Eldono de "Belga Esperantisto"). === Traduko === Ŝi tradukis francajn literaturajn tekstojn kaj poezion (listo ne estas havebla) <!-- == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} -->{{Ĝermo|esperantisto}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Giloteaux, Lilli}} [[Kategorio:Francaj esperantistoj]] 6g8tq2z9wvdvj02md2yan93xdutwlez Uzanto-Diskuto:Илья А. Латушкин 3 940974 9349198 2026-04-07T10:23:08Z RG72 11847 Kreis novan paĝon kun "{{Bonvenon}} ~~~~" 9349198 wikitext text/x-wiki {{Bonvenon}} [[Uzanto:RG72|RG72]] ([[Uzanto-Diskuto:RG72|diskuto]]) 10:23, 7 apr. 2026 (UTC) f7jwmafoz1el4jqoi1zrrxl2h0qwxyx Nevena Nedelĉeva 0 940975 9349212 2026-04-07T11:03:22Z Sj1mor 12103 Kreis novan paĝon kun "{{Informkesto homo}} '''Nevena NEDELĈEVA''' ({{Lang-bg|Невена Неделчева}}) estas bulgara esperantisto, poeto kaj verkisto, kiu aktive kontribuas al la originala Esperanto-literaturo, precipe en la kampo de poezio. Ŝi loĝas en [[Varna]], Bulgario, kie ŝi estas aktiva membro de la loka Esperanto-societo kaj de la [[Bulgara Esperanto-Asocio]]. Nevena Nedelĉeva estas konata pro sia delikata kaj muzika lingvaĵo. Ŝiaj poemoj ofte traktas temojn ki..." 9349212 wikitext text/x-wiki {{Informkesto homo}} '''Nevena NEDELĈEVA''' ({{Lang-bg|Невена Неделчева}}) estas bulgara esperantisto, poeto kaj verkisto, kiu aktive kontribuas al la originala Esperanto-literaturo, precipe en la kampo de poezio. Ŝi loĝas en [[Varna]], Bulgario, kie ŝi estas aktiva membro de la loka Esperanto-societo kaj de la [[Bulgara Esperanto-Asocio]]. Nevena Nedelĉeva estas konata pro sia delikata kaj muzika lingvaĵo. Ŝiaj poemoj ofte traktas temojn kiel la naturon, amon, pasemon de tempo kaj la pacon. Ŝi sukcese kombinas la tradiciojn de la bulgara poezio kun la specifaj ebloj de Esperanto. Ŝi plurfoje estis premiita aŭ ricevis honorajn menciojn en la [[Belartaj Konkursoj de UEA]], precipe en la kategorio de originala poezio. Krom verkado, ŝi ofte partoprenas en internaciaj literaturaj konkursoj kaj kulturaj festivaloj en Bulgario kaj eksterlande. == Verkaro == Ŝia verkaro estas karakterizita per profunda lirikeco kaj atento al homaj emocioj. Ŝiaj poemoj kaj noveloj ofte aperas en la literatura revuo [[Beletra Almanako]] kaj en la bulgara revuo [[Bulgara Esperantisto]]. * ''Patrina Koro'' (1975), 47-a en [[Beletraj Kajeroj]] de [[Eldonejo Stafeto]] * ''Dum nokta deĵoro'' (1987) Budapesto ISBN 963 571 180 8 * ''Kaj kiam venos la tago'' (2012), ĉi tiu estas ŝia ĉefa poemaro. * ''Krizantemoj'' (2014), kolekto de [[Hajko|hajkoj]] kaj mallongaj poemoj, kiuj montras ŝian majstrecon en koncizaj formoj de poezio. === Publikaĵoĵ ===<!-- == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} --> {{Ĝermo|esperantisto}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Nedelĉeva, Nevena}} [[Kategorio: esperantistoj]] gmqsvrmtb06ii65v2obiuh7h34sifbm 9349213 9349212 2026-04-07T11:09:44Z Sj1mor 12103 9349213 wikitext text/x-wiki {{Ne konfuzu2|samnoma bulgara esperantistino [[Nevena Nedelĉeva (naskita 1915)]]}}{{Informkesto homo}} '''Nevena NEDELĈEVA''' ({{Lang-bg|Невена Неделчева}}, naskiĝdato nekonata) estas bulgara esperantisto, poeto kaj verkisto, kiu aktive kontribuas al la originala Esperanto-literaturo, precipe en la kampo de poezio. Ŝi loĝas en [[Varna]], Bulgario, kie ŝi estas aktiva membro de la loka Esperanto-societo kaj de la [[Bulgara Esperanto-Asocio]]. Nevena Nedelĉeva estas konata pro sia delikata kaj muzika lingvaĵo. Ŝiaj poemoj ofte traktas temojn kiel la naturon, amon, pasemon de tempo kaj la pacon. Ŝi sukcese kombinas la tradiciojn de la bulgara poezio kun la specifaj ebloj de Esperanto. Ŝi plurfoje estis premiita aŭ ricevis honorajn menciojn en la [[Belartaj Konkursoj de UEA]], precipe en la kategorio de originala poezio. Krom verkado, ŝi ofte partoprenas en internaciaj literaturaj konkursoj kaj kulturaj festivaloj en Bulgario kaj eksterlande. == Verkaro == Ŝia verkaro estas karakterizita per profunda lirikeco kaj atento al homaj emocioj. Ŝiaj poemoj kaj noveloj ofte aperas en la literatura revuo [[Beletra Almanako]] kaj en la bulgara revuo [[Bulgara Esperantisto]]. * ''Kaj kiam venos la tago'' (2012), ĉi tiu estas ŝia ĉefa poemaro. * ''Krizantemoj'' (2014), kolekto de [[Hajko|hajkoj]] kaj mallongaj poemoj, kiuj montras ŝian majstrecon en koncizaj formoj de poezio.<!-- == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} --> {{Ĝermo|esperantisto}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Nedelĉeva, Nevena}} [[Kategorio: esperantistoj]] 1t9icwz3t5hvmaqubbsrbsyvbtut48r Nevena Nedelĉeva (naskita 1915) 0 940976 9349215 2026-04-07T11:16:29Z Sj1mor 12103 Kreis novan paĝon kun "{{Ne konfuzu2|[[Nevena Nedelĉeva]], nuntempa bulgara verkistino kaj esperantisto}}{{Informkesto homo}} '''Nevena Nedelĉeva''' (1915–1988) estis unu el la plej elstaraj bulgaraj esperantistaj verkistinoj de la 20-a jarcento. Ŝi gajnis internacian rekonon pro siaj humanismaj kaj kortuŝaj rakontoj, kiuj ofte priskribas la ĉiutagan vivon de ordinaraj homoj. Ŝi laboris kiel flegistino, kio donis al ŝi profundan materian sperton por ŝiaj literaturaj verkoj, pre..." 9349215 wikitext text/x-wiki {{Ne konfuzu2|[[Nevena Nedelĉeva]], nuntempa bulgara verkistino kaj esperantisto}}{{Informkesto homo}} '''Nevena Nedelĉeva''' (1915–1988) estis unu el la plej elstaraj bulgaraj esperantistaj verkistinoj de la 20-a jarcento. Ŝi gajnis internacian rekonon pro siaj humanismaj kaj kortuŝaj rakontoj, kiuj ofte priskribas la ĉiutagan vivon de ordinaraj homoj. Ŝi laboris kiel flegistino, kio donis al ŝi profundan materian sperton por ŝiaj literaturaj verkoj, precipe por tiuj pri malsanuloj kaj homa sufero. Ŝi estis tre aktiva en la [[Bulgara Esperanto-Asocio]] kaj restas simbola figuro de la "ora epoko" de la bulgara Esperanto-literaturo. Ŝia stilo estas realisma, simpla kaj plena de psikologia profundo. Ŝi estas konsiderata majstrino de la mallonga rakonto. Ŝiaj verkoj estis tradukitaj en plurajn naciajn lingvojn (inkluzive de la bulgara), kio estas malofta honoro por originala Esperanto-literaturo. Ŝia heredaĵo estas grava ĉar ŝi sukcesis krei literaturon, kiu estas facile legebla por lernantoj, sed sufiĉe profunda por spertaj legantoj. == Verkaro == * ''Patrina Koro'' (1975), 47-a en [[Beletraj Kajeroj]] de [[Eldonejo Stafeto]] * ''Dum nokta deĵoro'' (1975 kaj 1987). Ĉi tiu verko famigis ŝin internacie. Ĝi baziĝas sur ŝiaj spertoj kiel flegistino.. Eldonita en Budapesto ISBN 963 571 180 8 * ''Patrino'' (1987), kolekto de rakontoj kaj teatraĵoj eldonita de la [[Hungara Esperanto-Asocio]] (HEA). La libro traktas universalajn temojn kiel patrinecon, oferon kaj pacon.<!-- == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} --> {{Ĝermo|esperantisto}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Nedelĉeva, Nevena}} [[Kategorio:Bulgaraj esperantistoj]] s1lnsxe0aks85agfh8642nvx5j2vtf0 9349216 9349215 2026-04-07T11:18:58Z Sj1mor 12103 9349216 wikitext text/x-wiki {{Ne konfuzu2|[[Nevena Nedelĉeva]], nuntempa bulgara verkistino kaj esperantisto}}{{Informkesto homo}} '''Nevena NEDELĈEVA''' (naskiĝis la 15-an de junio 1915 en Bulgario – mortis la 15-an de majo 1988 en [[Sofio]]) estis unu el la plej elstaraj bulgaraj esperantistaj verkistinoj de la 20-a jarcento. Ŝi gajnis internacian rekonon pro siaj humanismaj kaj kortuŝaj rakontoj, kiuj ofte priskribas la ĉiutagan vivon de ordinaraj homoj. Ŝi laboris kiel flegistino, kio donis al ŝi profundan materian sperton por ŝiaj literaturaj verkoj, precipe por tiuj pri malsanuloj kaj homa sufero. Ŝi estis tre aktiva en la [[Bulgara Esperanto-Asocio]] kaj restas simbola figuro de la "ora epoko" de la bulgara Esperanto-literaturo. Ŝia stilo estas realisma, simpla kaj plena de psikologia profundo. Ŝi estas konsiderata majstrino de la mallonga rakonto. Ŝiaj verkoj estis tradukitaj en plurajn naciajn lingvojn (inkluzive de la bulgara), kio estas malofta honoro por originala Esperanto-literaturo. Ŝia heredaĵo estas grava ĉar ŝi sukcesis krei literaturon, kiu estas facile legebla por lernantoj, sed sufiĉe profunda por spertaj legantoj. == Verkaro == * ''Patrina Koro'' (1975), 47-a en [[Beletraj Kajeroj]] de [[Eldonejo Stafeto]] * ''Dum nokta deĵoro'' (1975 kaj 1987). Ĉi tiu verko famigis ŝin internacie. Ĝi baziĝas sur ŝiaj spertoj kiel flegistino. Eldonita en Budapesto ISBN 963 571 180 8 * ''Patrino'' (1987), kolekto de rakontoj kaj teatraĵoj eldonita de la [[Hungara Esperanto-Asocio]] (HEA). La libro traktas universalajn temojn kiel patrinecon, oferon kaj pacon. <!-- == Referencoj == {{Referencoj}} == Eksteraj ligiloj == {{projektoj}} -->{{Ĝermo|esperantisto}} {{Bibliotekoj}} {{Vivtempo|Nedelĉeva, Nevena}} [[Kategorio:Bulgaraj esperantistoj]] bt42wkq54ikekbszpp3xf1jgn2yha2j Diskuto:Harold Brown 1 940977 9349220 2026-04-07T11:44:58Z Sj1mor 12103 /* Triopo de samonomaj esperantistoj */ nova sekcio 9349220 wikitext text/x-wiki == Triopo de samonomaj esperantistoj == {| class="wikitable" ! colspan="undefined" |Persono ! colspan="undefined" |Ĉefa kampo ! colspan="undefined" |Mortojaro |- | colspan="undefined" |'''Harold Brown (Dramisto)''' | colspan="undefined" |Originala literaturo (''La Pesto'') | colspan="undefined" |'''2004''' |- | colspan="undefined" |'''Harold Brown (Sciencisto)''' | colspan="undefined" |Usona Sekretario de Defendo / Fizikisto | colspan="undefined" |'''2019''' |- | colspan="undefined" |'''Harold Brown (Pioniro)''' | colspan="undefined" |Frua brita movado (menciita en 1920-aj jaroj) | colspan="undefined" |''Nekonata'' |} Harold Brown (la sciencisto kaj fizikisto), tiu ĉi Harold Brown estis elstara usona figuro, kies rilato al Esperanto estis malpli publika sed dokumentita en certaj movadaj listoj. Kvankam lia ĉefa kariero estis politika kaj scienca, lia nomo aperas en listoj de famaj usonaj esperantistoj pro lia persona intereso pri la lingvo. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 11:44, 7 apr. 2026 (UTC) tuk211zekmt3f49kg67yhjzmbgzheq1 9349221 9349220 2026-04-07T11:45:06Z Sj1mor 12103 /* Triopo de samonomaj esperantistoj */ 9349221 wikitext text/x-wiki == Triopo de samnomaj esperantistoj == {| class="wikitable" ! colspan="undefined" |Persono ! colspan="undefined" |Ĉefa kampo ! colspan="undefined" |Mortojaro |- | colspan="undefined" |'''Harold Brown (Dramisto)''' | colspan="undefined" |Originala literaturo (''La Pesto'') | colspan="undefined" |'''2004''' |- | colspan="undefined" |'''Harold Brown (Sciencisto)''' | colspan="undefined" |Usona Sekretario de Defendo / Fizikisto | colspan="undefined" |'''2019''' |- | colspan="undefined" |'''Harold Brown (Pioniro)''' | colspan="undefined" |Frua brita movado (menciita en 1920-aj jaroj) | colspan="undefined" |''Nekonata'' |} Harold Brown (la sciencisto kaj fizikisto), tiu ĉi Harold Brown estis elstara usona figuro, kies rilato al Esperanto estis malpli publika sed dokumentita en certaj movadaj listoj. Kvankam lia ĉefa kariero estis politika kaj scienca, lia nomo aperas en listoj de famaj usonaj esperantistoj pro lia persona intereso pri la lingvo. [[Uzanto:Sj1mor|Sj1mor]] ([[Uzanto-Diskuto:Sj1mor|diskuto]]) 11:44, 7 apr. 2026 (UTC) pmbevhpvgjac627w76ncm2fea9xnf7h